               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 418 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη της τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε και την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία οι Κάτω Χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, οι Κάτω Χώρες θα πρέπει να διασφαλίσουν την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω .

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για τις Κάτω Χώρες
                  5
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε εν μέρει η πρόοδος των Κάτω Χωρών όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος των Κάτω Χωρών ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018
                  6
               . Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι Κάτω Χώρες παρουσιάζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι Κάτω Χώρες εμφανίζουν το μεγαλύτερο τριετές μέσο πλεόνασμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σε σχέση με το ΑΕΠ μεταξύ των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ. Το πλεόνασμα συνεπάγεται μη βέλτιστη κατανομή των πόρων, πράγμα το οποίο σημαίνει ευκαιρίες για ενίσχυση της ανάπτυξης και της ευημερίας. Το ιδιωτικό χρέος είναι υψηλό, ειδικότερα το χρέος των νοικοκυριών για ενυπόθηκα δάνεια και το χρέος των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η κατάσταση των οικονομικών των νοικοκυριών επιτείνει την ευπάθεια έναντι χρηματοοικονομικών κραδασμών.

               (4)Στις 30 Απριλίου 2018, οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και στις 26 Απριλίου 2018 το εθνικό πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου
                  7
               , η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα μέτρα που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  8
               .

               (6)Επί του παρόντος οι Κάτω Χώρες βρίσκονται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 η κυβέρνηση σχεδιάζει μείωση του πλεονάσματος γενικής κυβέρνησης από 1,1 % του ΑΕΠ το 2017 σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5% του ΑΕΠ— εξακολουθεί να τηρείται καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, ο δείκτης του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί στο 44,0 % του ΑΕΠ το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να μεταβληθεί από πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ το 2017 σε έλλειμμα 0,1% του ΑΕΠ το 2018 και 0,3% του ΑΕΠ το 2019, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Το χρέος γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε σταθερή πτωτική πορεία και κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης. Σε γενικές γραμμές, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι οι Κάτω Χώρες αναμένεται να συμμορφωθούν με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019. Την ίδια στιγμή, χωρίς παρέκκλιση από τον μεσοπρόθεσμο στόχο, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για χρήση δημοσιονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών προς αύξηση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία.

               (7)Οι Κάτω Χώρες διαθέτουν αποτελεσματικό τομέα έρευνας και ανάπτυξης, ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα και η επιστημονική βάση της χώρας διακρίνονται από υψηλές επιδόσεις και συνιστούν στέρεη βάση για την τόνωση του δυναμικού καινοτομίας και μεγέθυνσης μέσω εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης. Εξαγγέλθηκαν σημαντικές πρόσθετες επενδύσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν ώστε να σταθεροποιηθεί η ένταση της δημόσιας και ιδιωτικής έρευνας και ανάπτυξης. Παραμένει αβέβαιο κατά πόσον οι Κάτω Χώρες θα επιτύχουν τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

               (8)Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του μεγάλου χρέους των νοικοκυριών, σημαντική πρόκληση συνιστά η αγορά στέγης, όπου δυσκαμψίες και στρεβλωτικά κίνητρα που έχουν συσσωρευτεί επί δεκαετίες διαμορφώνουν συνήθειες όσον αφορά τη χρηματοδότηση στέγης και τις τομεακές αποταμιεύσεις. Από το 2012 μέχρι σήμερα έχει ληφθεί σειρά μέτρων που εν μέρει αντιμετωπίζουν την κατάσταση αυτή. Το 2017 η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επιταχύνει τον περιορισμό της έκπτωσης φόρου για τους τόκους ενυπόθηκων δανείων από το 2020. Ωστόσο, η απουσία μεσαίου τμήματος, που να λειτουργεί ικανοποιητικά, στην αγορά ενοικίασης ακινήτων ενθαρρύνει τα νοικοκυριά να αγοράζουν αντί να ενοικιάζουν, οδηγώντας σε υψηλούς δείκτες χρέους σε σχέση με το εισόδημα και χρηματοοικονομική ευπάθεια σε νεαρή ηλικία. Ο τομέας της κοινωνικής στέγης συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους στην Ένωση, χωρίς να καλύπτονται πάντα όσοι έχουν πραγματικά ανάγκη. Νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος μένουν σε κοινωνικές κατοικίες καθώς οι εταιρείες κοινωνικής στέγης δεν αυξάνουν τα ενοίκια όσο γρήγορα θα μπορούσαν εκ του νόμου. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μεν την πρόθεσή της να στηρίξει την προσφορά προσιτής στέγης στην ιδιωτική αγορά ενοικίασης, ωστόσο δεν έχουν εξαγγελθεί συγκεκριμένα σχέδια στήριξης.

               (9)Όπως αναφέρθηκε και στη σύσταση για τη ζώνη του ευρώ του 2018, η καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού έχει καίρια σημασία για την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, τη δίκαιη μεταχείριση των φορολογουμένων και την προστασία των δημόσιων οικονομικών. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού των φορολογουμένων μεταξύ κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση εθνικών πολιτικών προς συμπλήρωση της νομοθεσίας της ΕΕ. Το υψηλό επίπεδο πληρωμών μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων μέσω των Κάτω Χωρών εξακολουθεί να υποδηλώνει ότι οι φορολογικοί κανόνες της χώρας χρησιμοποιούνται από εταιρείες που επιδίδονται σε επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Μεγάλο ποσοστό των ξένων άμεσων επενδύσεων διακρατείται από «οντότητες ειδικού σκοπού». Η μη παρακράτηση φόρου επί εξερχομένων πληρωμών δικαιωμάτων και τόκων (που πραγματοποιούν δηλαδή μόνιμοι κάτοικοι ΕΕ προς μόνιμους κατοίκους τρίτων χωρών) μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη αποφυγή των φόρων επί αυτών των πληρωμών, εάν δεν υπόκεινται σε φορολογία ούτε στην περιοχή δικαιοδοσίας στην οποία υπάγεται ο αποδέκτης τους. Η απουσία ορισμένων κανόνων απαγόρευσης των καταχρήσεων, ιδίως στην περίπτωση των υβριδικών οντοτήτων, μπορεί επίσης να διευκολύνει τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η δέσμευση των Κάτω Χωρών να καταπολεμήσουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, βάσει του προγράμματος μεταρρυθμίσεων στον τομέα της φορολογίας, το οποίο συμπεριλαμβάνει την παρακράτηση φόρων επί πληρωμών μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων σε περίπτωση κατάχρησης ή πληρωμών προς περιοχές δικαιοδοσίας με χαμηλή φορολογία, συνιστά θετικό βήμα για τη μείωση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, θα πρέπει δε να υλοποιηθεί γρήγορα και να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς. Βασιζόμενη στις πρόσφατες ανταλλαγές απόψεων, η Επιτροπή θα συνεχίσει τον εποικοδομητικό διάλογο για την καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού των φορολογουμένων.

               (10)Παρά τη χαμηλή ανεργία και τα υψηλά ποσοστά κενών θέσεων εργασίας, η άνοδος των ονομαστικών μισθών ήταν μέτρια: 1,5 % το 2017. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο σε σχέση με το αναμενόμενο με βάση τον πληθωρισμό, την παραγωγικότητα και την ανεργία. Η μέτρια άνοδος των ονομαστικών μισθών μπορεί εν μέρει να συνδέεται με την αργή αύξηση της παραγωγικότητας, τη συνεχιζόμενη υποτονικότητα της αγοράς εργασίας και τον εντεινόμενο κατακερματισμό της αγοράς εργασίας. Το 2017, η κυβέρνηση θέσπισε διάφορα δημοσιονομικά μέτρα που μειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και επιδιώκουν να αυξήσουν το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού των εργαζομένων. Η περαιτέρω τόνωση του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών με τη δημιουργία προϋποθέσεων για την προώθηση της αύξησης των μισθών και η μεταρρύθμιση του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ώστε να καταστεί πιο διαφανής, να εξασφαλίζει δικαιότερη μεταχείριση των γενεών και να είναι πιο ανθεκτικός έναντι των κλυδωνισμών, θα στήριζαν την εγχώρια ζήτηση και θα συνέβαλαν στην επανεξισορρόπηση της ζώνης του ευρώ.

               (11)Η πρόσφατη αύξηση της απασχόλησης μπορεί να αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του αριθμού των ατόμων που απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και του αριθμού των αυτοαπασχολούμενων. Το υψηλό και αυξανόμενο ποσοστό συμβάσεων ορισμένου χρόνου, καθώς και η ραγδαία αύξηση της αυτοαπασχόλησης χωρίς μισθωτούς ερμηνεύονται από τις μεγάλες διαφορές που διαπιστώνονται στην ισχύουσα εργατική νομοθεσία, την προστασία των εργαζομένων, και τη φορολογική και ασφαλιστική νομοθεσία. Αν και έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα και, πρόσφατα, εξαγγέλθηκαν επιπλέον μέτρα, κάποιοι από τους παράγοντες αυτούς εξακολουθούν να δημιουργούν οικονομικά κίνητρα ώστε οι υπάλληλοι να αρχίσουν να εργάζονται ως αυτοαπασχολούμενοι ή να ευνοούν την πρόσληψή τους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Επιπλέον, η επιβολή μέτρων για την αντιμετώπιση της ψευδοαυτοαπασχόλησης έχει ανασταλεί μέχρι το 2020. Οι αυτοαπασχολούμενοι έχουν συχνότερα χαμηλότερο επίπεδο ασφάλισης έναντι της αναπηρίας, της ανεργίας και του γήρατος. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει μακροπρόθεσμα τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

               (12)Μολονότι η αγορά εργασίας λειτουργεί εν γένει ικανοποιητικά, υπάρχει ακόμη αναξιοποίητο εργατικό δυναμικό. Ειδικότερα, ο μεγάλος αριθμός ημιαπασχολούμενων γυναικών και η κατάσταση όσον αφορά την απασχόληση ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών παραμένει σημαντική πρόκληση. Το ποσοστό απασχόλησης των μεταναστών που έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ είναι κατά 20,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το ποσοστό των ατόμων που έχουν γεννηθεί στις Κάτω Χώρες, ενώ για τις γυναίκες που γεννήθηκαν εκτός ΕΕ η απόκλιση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

               (13)Κατά τα τελευταία έτη η αύξηση του ποσοστού αποταμίευσης των νοικοκυριών οφείλεται εν μέρει σε μεγαλύτερη εξοικονόμηση στον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος (υποχρεωτική συμπληρωματική ιδιωτική ασφάλιση), στην οποία συνέβαλε το κανονιστικό περιβάλλον. Ο κατάλληλος επιμερισμός του κόστους και των κινδύνων εντός και μεταξύ των γενεών, πέραν των εγκριθέντων κανόνων σχετικά με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή και τα χρηματοδοτικά περιθώρια ασφαλείας (πλαίσιο χρηματοοικονομικής αξιολόγησης), αναμένεται να βοηθήσει τα νοικοκυριά να κατανέμουν τα οικονομικά τους μέσα με περισσότερο φιλικούς προς την ανάπτυξη τρόπους. Η κυβέρνηση επιβεβαίωσε την πρόθεσή της να προβεί σε ουσιαστική μεταρρύθμιση του δεύτερου συνταξιοδοτικού πυλώνα, προκειμένου να βελτιωθεί η κάλυψη και να δημιουργηθεί ένα σύστημα περισσότερο διαφανές και ευέλικτο και αναλογιστικά δικαιότερο. Όσον αφορά τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, από την έκθεση του 2018 για τη δημογραφική γήρανση προκύπτει μέτριος κίνδυνος δημοσιονομικής βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα, καθώς οι δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα προβλέπεται να αυξηθούν από 3,5 % σε 6,0 % του ΑΕΠ μέχρι το 2070.

               (14)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής των Κάτω Χωρών και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα
                  9
               . Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τις Κάτω Χώρες κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στις Κάτω Χώρες, αλλά και τον βαθμό συμμόρφωσής τους με τους ενωσιακούς κανόνες και τις κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (15)Λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα αξιολόγηση, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και διατυπώνει τη γνώμη
                  10
                ότι οι Κάτω Χώρες αναμένεται να συμμορφωθούν με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (16)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στις Κάτω Χώρες να λάβουν μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Με ταυτόχρονη τήρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου, να χρησιμοποιήσουν δημοσιονομικές και διαρθρωτικές πολιτικές προς αύξηση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία. Να λάβουν μέτρα ώστε να μειωθεί η μεροληπτική μεταχείριση του χρέους για τα νοικοκυριά και οι στρεβλώσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αγορά στέγης, ιδίως με τη στήριξη της ανάπτυξης του τομέα ιδιωτικών μισθώσεων.

               2.Να μειώσουν τα κίνητρα χρήσης συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου και αυτοαπασχολουμένων χωρίς υπαλλήλους, προωθώντας παράλληλα την επαρκή κοινωνική προστασία των αυτοαπασχολούμενων, και να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο της ψευδοαυτοαπασχόλησης. Να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για την προώθηση της μεγαλύτερης αύξησης των μισθών, με σεβασμό του ρόλου των κοινωνικών εταίρων. Να διασφαλίσουν ότι ο δεύτερος πυλώνας του συνταξιοδοτικού συστήματος χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη διαφάνεια, εξασφαλίζει δικαιότερη μεταχείριση των γενεών και είναι πιο ανθεκτικός στους κλυδωνισμούς.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     [Ο Πρόεδρος][Η Πρόεδρος]

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 418 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 217 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final.

                     (7)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)

                        https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/2018-european-semester-country-report-netherland-en.pdf

                     (10)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 411 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018, το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, η Ιταλία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης σχετικά με την οικονομική πολιτική για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 έως 4.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για την Ιταλία
                  5
                δημοσιεύτηκε στις 7 Μαρτίου 2018.  Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Ιταλίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Ιταλίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018
                  6
               . Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Πιο συγκεκριμένα, το υψηλό δημόσιο χρέος και η παρατεταμένη υποτονική δυναμική της παραγωγικότητας συνεπάγονται κινδύνους με διασυνοριακό αντίκτυπο, σε ένα πλαίσιο υψηλού αλλά μειούμενου αποθέματος μη εξυπηρετούμενων δανείων και πολύ υψηλής αλλά βελτιούμενης ανεργίας. Η ανάγκη να αναληφθεί δράση για να μειωθεί ο κίνδυνος δυσμενών επιπτώσεων για την ιταλική οικονομία και για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση, δεδομένου του μεγέθους και του διασυνοριακού ενδιαφέροντος της ιταλικής οικονομίας, είναι ιδιαίτερα σημαντική.

               (4)Στις 16 Μαΐου 2018, η Ιταλία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  7
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  8
               .

               (6)Η Ιταλία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 που υπέβαλε η απερχόμενη κυβέρνηση βασίζεται σε ένα σενάριο τάσεων με την παραδοχή της αμετάβλητης νομοθεσίας. Οι αρχές προβλέπουν βελτίωση του ονομαστικού ελλείμματος από 2,3 % του ΑΕΠ το 2017 σε 1,6 % το 2018 και 0,8 % το 2019, και σε γενικές γραμμές ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση έως το 2020. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, με τη μορφή ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, έχει προγραμματιστεί να επιτευχθεί έως το 2020 και να διατηρηθεί το 2021, ενώ το εκ νέου υπολογισθέν
                  9
                διαρθρωτικό ισοζύγιο δίνει ως αποτέλεσμα ένα μικρό διαρθρωτικό έλλειμμα (0,2% του ΑΕΠ) και για τα δύο έτη. Αφού μειώθηκε ελαφρώς το 2017 (σε 131,8 % του ΑΕΠ, από 132,0 % το 2016), ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 να συνεχίσει να μειώνεται από το 2018, φθάνοντας το 122,0 % το 2021, χάρη επίσης στα προβλεπόμενα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις ύψους 0,3 % ανά έτος κατά την περίοδο 2018-20. Ωστόσο, υπάρχει σοβαρή υστέρηση όσον αφορά την επίτευξη των στόχων σχετικά με τις ιδιωτικοποιήσεις κατά τα τελευταία έτη. Με βάση την παραδοχή της αμετάβλητης πολιτικής, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018 προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ και υψηλότερο έλλειμμα για το 2019 από ό, τι στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018. Πράγματι, οι προβλέψεις της Επιτροπής δεν ενσωματώνουν αύξηση του ΦΠΑ (0,7 % του ΑΕΠ) που νομοθετήθηκε ως «ρήτρα διασφάλισης» για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων το 2019.

               (7)Στις 23 Μαΐου 2018, η Επιτροπή συνέταξε έκθεση σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, λόγω της εκ πρώτης όψεως μη συμμόρφωσης της Ιταλίας με τον κανόνα για το χρέος το 2016 και το 2017. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα, μετά την αξιολόγηση όλων των σχετικών παραγόντων, ότι επί του παρόντος θα πρέπει να θεωρείται ότι πληρούται το κριτήριο του χρέους όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997 και ότι επομένως δεν είναι δικαιολογημένη η έναρξη διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της εκ των υστέρων συμμόρφωσης της Ιταλίας με το προληπτικό σκέλος το 2017. Η Επιτροπή θα επανεκτιμήσει τη συμμόρφωση με βάση τα εκ των υστέρων στοιχεία για το 2018 που πρόκειται να κοινοποιηθούν την άνοιξη του 2019.

               (8)Το πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρει ότι η δημοσιονομική επίπτωση της έκτακτης εισροής προσφύγων  και της προστασίας έναντι σεισμικών κινδύνων είναι σημαντική και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τη φύση αυτού του πρόσθετου δημοσιονομικού κόστους. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ανήλθαν το 2017 στο 0,16 % του ΑΕΠ για την έκτακτη εισροή προσφύγων και στο 0,19 % του ΑΕΠ για την προστασία έναντι σεισμικών κινδύνων. Οι διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 καλύπτουν αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, διότι η εισροή προσφύγων και οι σεισμικοί κίνδυνοι συνιστούν ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Ιταλίας είναι σημαντικός και δεν θα διακυβευόταν η βιωσιμότητα με το να επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2017 έχει μειωθεί, προκειμένου να ληφθεί υπόψη το εν λόγω πρόσθετο κόστος.

               (9)Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιταλία να διασφαλίσει ονομαστικό ρυθμό μείωσης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  10
                κατά τουλάχιστον 0,2 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε ότι η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο να επιτευχθεί δημοσιονομικός προσανατολισμός που να συμβάλλει τόσο στην ενίσχυση της συνεχιζόμενης ανάκαμψης όσο και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Μετά την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την ένταση της ανάκαμψης στην Ιταλία , η οποία έλαβε ταυτόχρονα δεόντως υπόψη τις προκλήσεις βιωσιμότητας και διενεργήθηκε στο πλαίσιο της γνωμοδότησης της Επιτροπής για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιταλίας, απαιτείται δημοσιονομική διαρθρωτική προσπάθεια ύψους τουλάχιστον 0,3 % του ΑΕΠ για το 2018, χωρίς κανένα πρόσθετο περιθώριο απόκλισης για ένα έτος. Αυτό αντιστοιχεί σε ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών που δεν θα υπερβαίνει το 0,5 %. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη στη συνολική αξιολόγηση, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2018.

               (10)Το 2019, λόγω του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης της Ιταλίας άνω του 60 % του ΑΕΠ και του προβλεπόμενου κενού παραγωγής ύψους 0,5 %, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 0,1 %, σύμφωνα με τη διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ που προκύπτει από τον πίνακα απαιτήσεων βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σε περίπτωση αμετάβλητων πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Η Ιταλία εκ πρώτης όψεως δεν προβλέπεται να συμμορφωθεί με τον κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Εξάλλου, σε ποσοστό περίπου 130 % του ΑΕΠ, ο υψηλός δείκτης δημόσιου χρέους της Ιταλίας συνεπάγεται ότι σημαντικοί πόροι προορίζονται για την κάλυψη του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους, εις βάρος κονδυλίων που προωθούν περισσότερο την ανάπτυξη, όπως για την εκπαίδευση, την καινοτομία και τις υποδομές. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι τα αναγκαία μέτρα πρέπει να ληφθούν από το 2018 για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Θα ήταν συνετό να γίνει χρήση τυχόν έκτακτων εσόδων για την περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης.

               (11)Οι δαπάνες για συντάξεις γήρατος της Ιταλίας, που αντιστοιχούν σε ποσοστό περίπου 15 % του δυνητικού ΑΕΠ, είναι σήμερα μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Οι έμμεσες υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη γήρανση του πληθυσμού περιορίστηκαν με τις παρελθούσες συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις, βελτιώνοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Ιταλίας, επίσης με τη σταδιακή προσαρμογή της ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Ωστόσο, οι προϋπολογισμοί τόσο του 2017 όσο και του 2018 περιλάμβαναν διατάξεις οι οποίες αντέστρεψαν εν μέρει τις εν λόγω μεταρρυθμίσεις. Η Ιταλία έχει μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών από τον μέσο όρο της ΕΕ. Αυτό προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω συν τω χρόνω, επιδεινώνοντας την  αναλογία εξάρτησης των ηλικιωμένων της Ιταλίας. Ως εκ τούτου, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν μεσοπρόθεσμα. Το υψηλό μερίδιο των συντάξεων γήρατος στις δημόσιες δαπάνες περιορίζει επίσης τις άλλες κοινωνικές δαπάνες, μεταξύ άλλων για την καταπολέμηση της φτώχειας, και τις δαπάνες που ευνοούν την ανάπτυξη σε τομείς όπως η εκπαίδευση, της οποίας το μερίδιο στις δαπάνες χαρακτηρίζεται από πτωτική τάση από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Τηρώντας τις αρχές της δίκαιης μεταχείρισης και της αναλογικότητας, θα μπορούσε να επιτευχθεί σημαντική εξοικονόμηση πόρων με παρέμβαση στα υψηλά συνταξιοδοτικά δικαιώματα που δεν αντιστοιχούν σε ανάλογες εισφορές.

               (12)Το φορολογικό σύστημα της Ιταλίας επιβαρύνει σε μεγάλο βαθμό τους τομείς του κεφαλαίου και της εργασίας, πράγμα που έχει δυσμενείς συνέπειες για την οικονομική μεγέθυνση. Παρά την πρόσφατη επέκταση στοχοθετημένων φορολογικών κινήτρων, η φορολογική επιβάρυνση για τους συντελεστές παραγωγής εξακολουθεί να είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, πράγμα που αποθαρρύνει τις επενδύσεις και την απασχόληση. Υπάρχει περιθώριο να μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, μέσω στροφής προς φορολογικές βάσεις λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη, όπως οι φόροι επί των ακινήτων και της κατανάλωσης. Ο περιοδικός φόρος ακίνητης περιουσίας για την πρώτη κατοικία καταργήθηκε το 2015, μεταξύ άλλων και για τα πλουσιότερα νοικοκυριά. Επιπλέον, οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων είναι σε μεγάλο βαθμό παρωχημένες και ακόμη εκκρεμεί η μεταρρύθμιση για την ευθυγράμμισή τους με τις τρέχουσες αξίες της αγοράς. Ο αριθμός και το μέγεθος των φορολογικών δαπανών, ιδίως όσον αφορά τους μειωμένους συντελεστές του φόρου προστιθέμενης αξίας, είναι σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και έχει αναβληθεί περαιτέρω ο εξορθολογισμός τους παρά το γεγονός ότι απαιτείται από την εθνική νομοθεσία. Υπάρχει επίσης περιθώριο να μειωθεί ο φόρτος για τις φορολογικά συνεπείς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, μέσω της μείωσης της πολυπλοκότητας του φορολογικού κώδικα και της αύξησης του συνολικού επιπέδου φορολογικής συμμόρφωσης. Η επέκταση της υποχρεωτικής έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων σε όλες τις συναλλαγές του ιδιωτικού τομέα από το 2019 αποτελεί θετικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Ωστόσο, αυξήθηκαν τα νόμιμα κατώτατα όρια για πληρωμές σε μετρητά, πράγμα το οποίο θα μπορούσε να αποθαρρύνει τη χρήση των ηλεκτρονικών πληρωμών, των οποίων η υποχρεωτική φύση μπορεί να βελτιώσει τη φορολογική συμμόρφωση. Το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της Ιταλίας εκτιμά ότι η παραοικονομία ανέρχεται σε περίπου 12,9 % του ΑΕΠ, αλλά δεν έχει σχεδιαστεί καμία στρατηγική δράση για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης. Περίπου το 15,9 % της συνολικής απασχόλησης είναι εν όλω ή εν μέρει αδήλωτο, ενώ το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε σχεδόν 50 % σε ορισμένους τομείς.

               (13)Οι επενδύσεις μειώθηκαν δραστικά κατά τη διάρκεια της κρίσης και δεν έχουν ακόμα επανέλθει στα επίπεδα του 2007. Παρά την αύξησή τους το 2017, το επίπεδο των επενδύσεων εξακολουθεί να είναι χαμηλό σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ. Οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι ιδιαίτερα χαμηλές, επειδή παρεμποδίζονται από διαρθρωτικούς παράγοντες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το λιγότερο ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον, οι χρηματοοικονομικοί περιορισμοί που σχετίζονται με λιγότερο ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές, η μειωμένη χορήγηση τραπεζικών δανείων και η έλλειψη ατόμων με υψηλά προσόντα, λόγω, μεταξύ άλλων, της διαρροής εγκεφάλων και της περιορισμένης διά βίου μάθησης. Τα άυλα στοιχεία ενεργητικού, όπως η έρευνα και ανάπτυξη, η καινοτομία και η εκπαίδευση των εργαζομένων, έχουν ζωτική σημασία για την παραγωγικότητα και την οικονομική ανάπτυξη και μπορούν εν μέρει να αιτιολογούν τις διαφορές στο επίπεδο παραγωγικότητας των διαφόρων χωρών. Ωστόσο, οι επενδύσεις σε τέτοια περιουσιακά στοιχεία παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Αυτό οφείλεται στον μεγάλο αριθμό πολύ μικρών επιχειρήσεων, την έλλειψη εξειδίκευσης της Ιταλίας σε τομείς έντασης γνώσης, την περιορισμένη ψηφιοποίηση και τις περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες. Ταυτόχρονα, οι συνολικές δημόσιες δαπάνες στην έρευνα και ανάπτυξη έχουν μειωθεί. Η χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τραπεζικό τομέα, και ο δανεισμός παραμένει υποτονικός παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες χρηματοδότησης βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Επίσης, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των περιφερειών όσον αφορά τις επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη, στην υιοθέτηση των πρόσφατων κινήτρων πολιτικής για καινοτόμες επιχειρήσεις και στην ποιότητα της εκπαίδευσης. Με βάση την τρέχουσα αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των διαφόρων βιομηχανικών μέτρων που τέθηκαν σε εφαρμογή στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών «χρηματοδότηση για την ανάπτυξη» και «βιομηχανία/επιχειρήσεις 4.0», θα ήταν σκόπιμο να θεσπιστεί ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο πολιτικής προκειμένου να συνεχιστούν οι επενδύσεις που μπορούν να ενισχύσουν τους διάφορους παράγοντες (διαθεσιμότητα πιστώσεων, ισχυρή ερευνητική βάση, υψηλού επιπέδου εκπαίδευση και κατάλληλες δεξιότητες) που στηρίζουν την καινοτομία. Κρίνεται επίσης σκόπιμο να ληφθούν υπόψη οι υφιστάμενες διαφορές μεταξύ των περιφερειακών βιομηχανικών και εκπαιδευτικών συστημάτων.

               (14)Η αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος της Ιταλίας έχει λίγο μόνο βελτιωθεί κατά τα τελευταία έτη και η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας, ιδίως στους ανώτερους βαθμούς δικαιοδοσίας. Συγκεκριμένα, το 2016, ο χρόνος που χρειαζόταν για την εκδίκαση κατ’ αντιδικία αστικών και εμπορικών υποθέσεων εξακολουθούσε να είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ σε όλες τις βαθμίδες. Ο αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων συνέχισε να αυξάνεται στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, όπου εξακολουθεί να είναι από τους μεγαλύτερους στην ΕΕ κατά κεφαλή. Ένας σημαντικός εξουσιοδοτικός νόμος για τον εξορθολογισμό των κανόνων πολιτικής δικονομίας και για την ενίσχυση της αποτροπής καταχρηστικών αγωγών εκκρεμεί στο ιταλικό Κοινοβούλιο εδώ και δύο έτη. Επιπλέον, από τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί για τον περιορισμό των διαφορών και την ενίσχυση της δικονομικής πειθαρχίας, η απλουστευμένη διαδικασία («rito sommario») δεν εφαρμόζεται αυτομάτως στα εφετεία, και η χρήση του φίλτρου του απαραδέκτου για τις εφέσεις εξακολουθεί να είναι μη συνεκτική και περιορισμένη στα δευτεροβάθμια δικαστήρια και, ως εκ τούτου, δεν επιφέρει την αναμενόμενη μείωση των εισερχόμενων υποθέσεων. Αντίθετα, το 2016 ο αριθμός των εισερχόμενων αστικών υποθέσεων αυξήθηκε τόσο σε πρώτο όσο και σε δεύτερο βαθμό, επίσης εξαιτίας των σταθερά αυξανόμενων ποσοστών εφέσεων. Ένα αυξανόμενο ποσοστό προσφυγών στο Ακυρωτικό Δικαστήριο χαρακτηρίσθηκε  απαράδεκτο κατά το 2016, επιβεβαιώνοντας την πρόσφατη ανοδική τάση. Η ικανότητα του Ανώτατου Δικαστηρίου να αντιμετωπίζει τις εισερχόμενες υποθέσεις του μειώθηκε επίσης στο πλαίσιο της σημαντικής αύξησης εισερχόμενων μη ποινικών υποθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών υποθέσεων), που θα μπορούσε να υπονομεύσει τον ρόλο του. Η κατάλληλη εφαρμογή των διαδικαστικών κανόνων, μεταξύ άλλων κατά της κατάχρησης της αντιδικίας, θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην ορθή και αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.

               (15)Η διαφθορά εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση για το επιχειρηματικό περιβάλλον της Ιταλίας και τις δημόσιες συμβάσεις. Η Ιταλία βελτίωσε το πλαίσιο καταπολέμησης της διαφθοράς με την αναθεώρηση των διατάξεων περί παραγραφής, τη διεύρυνση της προστασίας των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος ώστε να καλύπτει και τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα και την καλύτερη ευθυγράμμιση της αξιόποινης πράξης της διαφθοράς μεταξύ ιδιωτών με τα διεθνή πρότυπα. Ενώ η εγκριθείσα μεταρρύθμιση των διατάξεων για την παραγραφή δεν σταματά τις προθεσμίες παραγραφής μετά την καταδίκη σε πρώτο βαθμό, σύμφωνα με τις συστάσεις της ομάδας χωρών κατά της διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης, μπορεί να μειώσει τα περιθώρια για καταχρηστικές διαδικασίες ενώπιον της ποινικής δικαιοσύνης ως παρελκυστική τακτική από δικηγόρους σε ανώτερο βαθμό δικαιοδοσίας. Ως εκ τούτου, μπορεί να ελαφρύνει το μακροχρόνιο πρόβλημα ότι οι υποθέσεις διαφθοράς παραγράφονται μετά την έκδοση καταδικαστικών αποφάσεων από πρωτοβάθμια δικαστήρια. Η καταστολή της διαφθοράς θα μπορούσε να βελτιωθεί με την αύξηση της αποτελεσματικότητας της ποινικής δικαιοσύνης. Το 2014, η Ιταλία είχε τον μεγαλύτερο αριθμό εισερχόμενων και εκκρεμών ποινικών υποθέσεων στην ΕΕ σε δεύτερο και τρίτο βαθμό, πράγμα που οφείλεται επίσης σε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά προσφυγών στο ακυρωτικό δικαστήριο. Το αποτέλεσμα ήταν μια από τις μεγαλύτερες διάρκειες ποινικής δίκης. Η παροχή κινήτρων για τις ταχείες διαδικασίες και η αποθάρρυνση των καταχρήσεων των δικαστικών διαδικασιών θα μπορούσε να συμβάλει στο να καταστεί πιο αποτελεσματική η ποινική δικαιοσύνη και η καταπολέμηση της διαφθοράς. Επιπλέον, η εθνική αρχή καταπολέμησης της διαφθοράς έχει καίριο ρόλο στην εφαρμογή του νέου πλαισίου καταπολέμησης της διαφθοράς.

               (16)Η αύξηση της ποιότητας της ιταλικής δημόσιας διοίκησης θα έχει θετικό αντίκτυπο στο επιχειρηματικό περιβάλλον και τις επενδύσεις, καθώς και στην ικανότητα των επιχειρήσεων να εκμεταλλεύονται ευκαιρίες καινοτομίας. Η μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ των περιφερειών όσον αφορά την ανταπόκριση των φορολογικών διοικήσεων έναντι των επιχειρήσεων δείχνει ότι οι επιχειρηματίες σε συγκεκριμένες περιοχές αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια κατά την άσκηση των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων. Το 2015 εκδόθηκε ένας ολοκληρωμένος εξουσιοδοτικός νόμος για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, με τη δυνατότητα να βελτιώσει την αποδοτικότητα προς όφελος της οικονομίας. Έως το τέλος του 2017, η εφαρμογή της μεταρρύθμισης είχε ολοκληρωθεί και τώρα απαιτείται η επιβολή της, ιδίως στις περιοχές με τις χαμηλότερες επιδόσεις. Όσον αφορά τις επιχειρήσεις κρατικής ιδιοκτησίας, η μεταρρύθμιση έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι επιχειρήσεις κρατικής ιδιοκτησίας λειτουργούν βάσει των ίδιων κανόνων με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Οι διακηρυγμένοι στόχοι είναι οι εξής: ο εξορθολογισμός των επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας μέσω συγχωνεύσεων, εξυγίανσης των μη κερδοφόρων επιχειρήσεων και ιδιωτικοποιήσεων· η αύξηση της αποτελεσματικότητας των υπόλοιπων επιχειρήσεων· και η αποφυγή του μελλοντικού πολλαπλασιασμού των μη αναγκαίων κρατικών επιχειρήσεων. Η εφαρμογή του νέου πλαισίου είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη αυτών των στόχων. Επιπλέον, οι τοπικές δημόσιες υπηρεσίες είναι προστατευμένες από τον ανταγωνισμό (εντός και έναντι της αγοράς), πράγμα που έχει αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών και οδηγεί σε έλλειψη ικανοποίησης των καταναλωτών. Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης του 2015 προέβλεπε επίσης ένα νέο πλαίσιο για τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των τοπικών δημόσιων υπηρεσιών. Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2016, το Συνταγματικό Δικαστήριο κήρυξε αντισυνταγματική τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την έκδοση ορισμένων νομοθετικών διαταγμάτων, μεταξύ άλλων και του διατάγματος για τις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες. Δεδομένου ότι η προθεσμία του εν λόγω διατάγματος έληξε τον Νοέμβριο του 2016, μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία είναι αναγκαία.

               (17)Οι βελτιώσεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον θα διευκολύνουν την επιχειρηματικότητα, ενώ οι καλύτεροι όροι-πλαίσιο για τον ανταγωνισμό θα ευνοήσουν την αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων και την αύξηση της παραγωγικότητας. Ο ετήσιος νόμος περί ανταγωνισμού του 2015 εγκρίθηκε στα τέλη Αυγούστου 2017 και  πρέπει να εφαρμόζεται ορθά. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια για τον ανταγωνισμό σε ορισμένους τομείς, όπως οι επαγγελματικές υπηρεσίες, οι τοπικές δημόσιες μεταφορές, ο τομέας των σιδηροδρόμων και ο τομέας του λιανικού εμπορίου. Η αύξηση των ανταγωνιστικών διαδικασιών για την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών και παραχωρήσεων για την πρόσβαση σε δημόσια αγαθά θα έχει θετικό αντίκτυπο στην ποιότητα των υπηρεσιών. Στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, τα οφέλη της πρόσφατης μεταρρύθμισης θα εξαρτηθούν από την έγκαιρη ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης, τη συνεπή εφαρμογή των σχεδίων για τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις και τη συγκέντρωση και την πραγματική ενεργοποίηση του κεντρικού φορέα συγκέντρωσης για τον συντονισμό των πολιτικών (Cabina di regia per gli appalti pubblici).

               (18)Η εμπιστοσύνη των αγορών στις ιταλικές τράπεζες έχει αυξηθεί λόγω των μέτρων που συμφωνήθηκαν το 2017 για την αντιμετώπιση πολλών αδύναμων τραπεζών. Χάρη στη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών και την εποπτική πίεση , σημειώθηκε πρόοδος σε ό, τι αφορά τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά το κληροδοτημένο απόθεμα παραμένει υψηλό. Αυτό περιορίζει την κερδοφορία των τραπεζών και την ικανότητά τους για εσωτερική δημιουργία κεφαλαίων. Ο ρυθμός με τον οποίο εκποιούνται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, που περιλαμβάνει την εμβάθυνση της δευτερογενούς αγοράς για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, θα πρέπει να διατηρηθεί προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και η χορήγηση πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία. Θα πρέπει επίσης να υποστηριχθεί η περαιτέρω αναδιάρθρωση και εξυγίανση του ισολογισμού, μεταξύ άλλων για τις μικρές τράπεζες και τις τράπεζες δεύτερης σειράς. Αυτό περιλαμβάνει την αντιμετώπιση της διαρθρωτικά χαμηλής κερδοφορίας των τραπεζών μέσω διεξοδικής μείωσης του κόστους και βελτιστοποίησης του επιχειρηματικού μοντέλου.

               (19)Ενώ οι διάφορες μεταρρυθμίσεις της εταιρικής διακυβέρνησης είναι σε εξέλιξη, η πλήρης εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων των μεγάλων αλλά και των μικρών συνεταιριστικών τραπεζών θα είναι ευνοϊκή για τη συνολική υγεία του τραπεζικού τομέα. Τα πλαίσια αφερεγγυότητας και εκποιήσεων εξακολουθούν να μη συμβάλλουν επαρκώς στην ταχεία επεξεργασία και αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η έγκαιρη έκδοση και εφαρμογή των αναγκαίων νομοθετικών μέτρων για την μεταρρύθμιση του πλαισίου αφερεγγυότητας θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών. Τα μέτρα που θεσπίστηκαν το 2016 για την επίσπευση της αναγκαστικής εκτέλεσης εμπράγματων ασφαλειών από τις τράπεζες δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί. Το πλαίσιο για την αναγκαστική εκτέλεση εμπράγματων εξασφαλίσεων εξακολουθεί να μην είναι πλήρως εφαρμοστέο στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

               (20)Παρά την πρόοδο λόγω διαφόρων μέτρων πολιτικής που έχουν εγκριθεί κατά τα τελευταία έτη, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τις επενδύσεις και τη χρηματοδότηση για την ανάπτυξη, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων εξακολουθεί ως επί το πλείστον να βασίζεται στις τράπεζες, ενώ οι κεφαλαιαγορές είναι λιγότερο ανεπτυγμένες σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ. Το μερίδιο των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που χρηματοδοτούνται από τα ίδια κεφάλαια είναι ιδιαίτερα χαμηλό, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ. Η πρόσφατη μείωση της «φορολογικής έκπτωσης για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου» έχει αυξήσει περαιτέρω την προτίμηση για τραπεζικές πιστώσεις. Η ενίσχυση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση με βάση την αγορά για τις επιχειρήσεις θα αποτελέσει ουσιαστικό συστατικό για τη διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης των επιχειρήσεων με σκοπό τη στήριξη των επενδύσεων και της ανάπτυξης

               (21)Οι θεσμικοί φορείς της αγοράς εργασίας έχουν μεταρρυθμιστεί ουσιαστικά κατά τα τελευταία έτη. Οι συνθήκες της αγοράς εργασίας εξακολουθούν να βελτιώνονται, καθώς η απασχόληση σε όρους αριθμού εργαζομένων αυξήθηκε κατά 1,0 % το 2017 σε πάνω από 23 εκατομμύρια άτομα, επιστρέφοντας στα προ της κρίσης επίπεδα. Το ποσοστό απασχόλησης (των ατόμων ηλικίας 20-64 ετών) αυξήθηκε σε πάνω από 62 % το προηγούμενο έτος, αν και σε μεγάλο βαθμό βασίζεται σε θέσεις προσωρινής απασχόλησης. Ωστόσο, αυτό εξακολουθεί να είναι αισθητά χαμηλότερο από το μέσο όρο της ΕΕ. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 10,9 %, αλλά ο συνολικός αριθμός δεδουλευμένων ωρών εξακολουθεί να είναι σημαντικά χαμηλότερος σε σχέση με πριν από την ύφεση. Παρά τις βελτιώσεις, η μακροχρόνια ανεργία και η ανεργία των νέων εξακολουθούν να είναι υψηλές, πράγμα που δημιουργεί κινδύνους για την κοινωνική συνοχή και την ανάπτυξη. Ανερχόμενο σε 20,1 % το 2017, το ποσοστό των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης εξακολουθεί να είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, με μεγάλες και επίμονες διαφορές μεταξύ των περιφερειών.

               (22)Οι διαπραγματεύσεως σε επίπεδο επιχειρήσεων ή σε εδαφικό επίπεδο εξακολουθεί να είναι περιορισμένες, λόγω, μεταξύ άλλων, της εξάπλωσης των μικρών επιχειρήσεων στην Ιταλία. Αυτό μπορεί να εμποδίσει την ταχεία προσαρμογή των μισθών στις τοπικές οικονομικές συνθήκες. Στα τέλη Φεβρουαρίου 2018, η Confindustria και οι τρεις μεγάλες ιταλικές συνδικαλιστικές οργανώσεις (Cgil, Cisl και Uil) υπέγραψαν συμφωνία-πλαίσιο που τονίζει το ρόλο των δευτεροβάθμιων διαπραγματεύσεων, αυξάνοντας την ασφάλεια δικαίου μέσω της θέσπισης σαφέστερων κανόνων για την εκπροσώπηση των κοινωνικών εταίρων στις διαπραγματεύσεις. Οι φορολογικές εκπτώσεις για μισθολογικές αυξήσεις που συνδέονται με την παραγωγικότητα και καθορίζονται από δευτεροβάθμιες συμφωνίες ενισχύθηκαν το 2017, αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Ενώ ο συνολικός αριθμός των συλλογικών συμβάσεων έχει αυξηθεί, μικρό μόνο ποσοστό αυτών υπογράφονται από τις κύριες συνδικαλιστικές οργανώσεις και ενώσεις εργοδοτών.

               (23)Η μεταρρύθμιση των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας που παρουσίασε ο νόμος για την απασχόληση σημείωσε μικρή πρόοδο το 2017. Η κατάρτιση και η επανειδίκευση είναι ιδιαιτέρως σημαντικές, αν ληφθεί υπόψη η αυξημένη ευελιξία στην ιταλική αγορά εργασίας και το αυξανόμενο μερίδιο των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου. Δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί γενικά δεσμευτικά πρότυπα υπηρεσιών και οι υπηρεσίες απασχόλησης εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν έλλειψη προσωπικού και της ανεπαρκή παρακολούθηση. Η αύξηση του αριθμού των μελών του προσωπικού και η εξασφάλιση ότι διαθέτουν επαρκή προσόντα για την παροχή υπηρεσιών απασχόλησης και κοινωνικών υπηρεσιών, είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την ορθή εφαρμογή του καθεστώτος που θεσπίστηκε το 2018 για την καταπολέμηση της φτώχειας και για τις «Εγγυήσεις για τη νεολαία», που αποσκοπούν στην έγκαιρη παροχή κατάλληλης προσφοράς εργασίας ή κατάρτισης στους  νέους που χρήζουν βοηθείας.

               (24)Το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, παρότι αυξάνεται, εξακολουθεί να είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Ο αντίκτυπος των πρόσφατων μέτρων, που επικεντρώνονται στην καταβολή μετρητών ανά γέννηση τέκνου χωρίς έλεγχο των πόρων διαβίωσης, δεν έχει αξιολογηθεί από τις ιταλικές αρχές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εν λόγω μεταβιβάσεις μετρητών δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικές για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, δεν είναι πιθανό να οδηγήσουν σε αύξηση του ρυθμού των γεννήσεων, που παραμένει στάσιμος σε πολύ χαμηλά επίπεδα κατά τα τελευταία 20 έτη. Δεν υπάρχει μια συνολική στρατηγική για το συνδυασμό της οικογενειακής και της επαγγελματικής ζωής. Οι ελλείψεις αυτές αντικατοπτρίζονται από την έλλειψη σχεδιασμού της γονικής άδειας με ισόρροπη συμμετοχή των φύλων, ελαστικές εργασιακές ρυθμίσεις και ανεπαρκή παροχή κατάλληλων, οικονομικά προσιτών και ποιοτικών υπηρεσιών φροντίδας παιδιών και άλλων υπηρεσιών οικογενειακής φροντίδας.

               (25)Η θέσπιση μέτρων για την αύξηση του ανθρώπινου κεφαλαίου και των δεξιοτήτων θα συμβάλει στη βελτίωση της απασχολησιμότητας και την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της αγοράς εργασίας. Η συνολική ποιότητα της σχολικής εκπαίδευσης στην Ιταλία παρουσιάζει βελτίωση, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες περιφερειακές διαφορές. Το ποσοστό των μαθητών που εγκαταλείπουν το σχολείο χωρίς πτυχίο παραμένει πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ (30 % σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 19,7 %), ιδίως στους μαθητές που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό. Η εφαρμογή της σχολικής μεταρρύθμισης είναι σε μεγάλο βαθμό σε καλό δρόμο, και η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση βελτιώνεται. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση, που υποχρηματοδοτείται σοβαρά με δημόσιες δαπάνες που αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 0,4 % του ΑΕΠ, χαρακτηρίζεται από υψηλά ποσοστά εγκατάλειψης των σπουδών και παρατεταμένες περιόδους σπουδών. Κατά συνέπεια, το μορφωτικό επίπεδο είναι ένα από τα χαμηλότερα στην ΕΕ (26,9 % του πληθυσμού ηλικίας 30 έως 34 ετών). Το ποσοστό συμμετοχής των ενηλίκων σε προγράμματα μάθησης αυξάνεται, αλλά εξακολουθεί να είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ, ιδίως για ενηλίκους με χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων. Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η επανειδίκευση θα πρέπει να ενισχυθούν, ενώ οι εργοδότες θα πρέπει να ενθαρρύνονται να παρέχουν περισσότερες ευκαιρίες μάθησης για το εργατικό δυναμικό. Η εφαρμογή της ολοκληρωμένης εθνικής «στρατηγικής για τις δεξιότητες» που ξεκίνησε  τον Οκτώβριο του 2017 θα είναι καίριας σημασίας.

               (26)Σε αντίθεση με την τάση που επικρατεί στην ΕΕ, το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού συνέχισε να αυξάνεται και, ανερχόμενο σε 30 % το 2016, ήταν αρκετά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Αυτό αφορά ιδίως τα παιδιά, τους εργαζόμενους με συμβάσεις προσωρινής εργασίας και τους μετανάστες. Η εισοδηματική ανισότητα είναι υψηλή και αυξάνεται. Το 2016, το εισόδημα του πλουσιότερου 20 % των νοικοκυριών ήταν 6,3 φορές υψηλότερο από το αντίστοιχο του φτωχότερου 20 % του πληθυσμού. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμη υψηλότερο για τα άτομα σε ηλικία εργασίας, δεδομένου ότι δεν περιλαμβάνεται η αναδιανεμητική επίπτωση των συντάξεων. Η θέσπιση ενός νέου μόνιμου συστήματος για την αντιμετώπιση της φτώχειας (Reddito di Inclusione) αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου στον τομέα των κοινωνικών πολιτικών. Σχεδιασμένο ως καθολική μεταβίβαση για άτομα, που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις σχετικά με τη φτώχεια, το πρόγραμμα αναμένεται να αυξήσει τον τρέχοντα χαμηλό αντίκτυπο των κοινωνικών παροχών στη μείωση της φτώχειας. Το σύστημα βασίζεται σε στέρεους μηχανισμούς διακυβέρνησης και θα υπόκειται σε συστηματική αξιολόγηση. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το σύστημα προβλέπει επίσης σημαντική ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών της χώρας που προς το παρόν πάσχουν από έλλειψη προσωπικού. Η στενότερη συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών υπηρεσιών και των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, καθώς και η διάθεση επαρκών πόρων θα έχει καθοριστική σημασία για την ομαλή εφαρμογή της μεταρρύθμισης. Το πρόγραμμα ενσωματώνει το προηγούμενο σύστημα ενίσχυσης των ανέργων (ASDI), ως ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση του εξορθολογισμού των κοινωνικών δαπανών. Το σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης της Ιταλίας παρέχει καθολική κάλυψη και η υγεία του πληθυσμού, είναι καλό συνολικά·  ωστόσο, οι αναφερόμενες από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους μη καλυπτόμενες ανάγκες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης είναι υψηλές, και εξακολουθούν να υφίστανται διαφορές μεταξύ των περιφερειών όσον αφορά την οργάνωση και την ποιότητα της παρεχόμενης περίθαλψης. Η Ιταλία κατέβαλε ορισμένες προσπάθειες για την εξασφάλιση κατάλληλης πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για όλους, μεταξύ άλλων με την αναθεώρηση και επέκταση της δέσμης ελάχιστων νόμιμων παροχών των υπηρεσιών περίθαλψης.

               (27)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ιταλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Ιταλία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ιταλία, αλλά και το βαθμό  συμμόρφωσής τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (28)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη
                  11
                του αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (29)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ιταλία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 0,1 % το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Να χρησιμοποιήσει τα έκτακτα έσοδα για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους γενικής κυβέρνησης. Να ελαφρύνει τη φορολόγηση της εργασίας, μεταξύ άλλων με τη μείωση των φορολογικών δαπανών και τη μεταρρύθμιση των παρωχημένων κτηματολογικών αξιών. Να εντείνει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της παραοικονομίας, μεταξύ άλλων ενισχύοντας την υποχρεωτική χρήση των ηλεκτρονικών πληρωμών μέσω χαμηλότερων κατώτατων νομίμων ορίων για τις πληρωμές σε μετρητά. Να μειώσει το μερίδιο των συντάξεων γήρατος στις δημόσιες δαπάνες ώστε να δημιουργηθεί χώρος για άλλες κοινωνικές δαπάνες.

               2.Να μειώσει τη διάρκεια των αστικών δικών σε όλες τις βαθμίδες της δικαιοσύνης μέσω της επιβολής και του εξορθολογισμού των διαδικαστικών κανόνων, περιλαμβανομένων των υπό εξέταση από το νομοθέτη. Να επιτύχει αποτελεσματικότερη πρόληψη και καταστολή της διαφθοράς μέσω της μείωσης της διάρκειας των ποινικών δικών και της εφαρμογής του νέου πλαισίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Να διασφαλίσει την επιβολή του νέου πλαισίου για τις επιχειρήσεις κρατικής ιδιοκτησίας και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο. Να αντιμετωπίσει τους περιορισμούς στον ανταγωνισμό, μεταξύ άλλων στον τομέα των υπηρεσιών, με μέσα όπως ένα νέο ετήσιο νόμο περί ανταγωνισμού.

               3.Να διατηρήσει το ρυθμό μείωσης του υψηλού αποθέματος μη εξυπηρετούμενων δανείων και να στηρίξει την περαιτέρω αναδιάρθρωση και ενοποίηση των ισολογισμών των τραπεζών, μεταξύ άλλων για τις μικρές και μεσαίες τράπεζες, και να εφαρμόσει ταχέως τις μεταρρυθμίσεις σε θέματα αφερεγγυότητας. Να βελτιώσει την πρόσβαση βάσει της αγοράς στη χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις.

               4.Να επιταχύνει την εφαρμογή της μεταρρύθμισης των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε αποτελεσματική βοήθεια για την αναζήτηση εργασίας και την κατάρτιση. Να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας μέσω μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, που θα περιλαμβάνει τον εξορθολογισμό των πολιτικών στήριξης της οικογένειας και την αύξηση της κάλυψης των υπηρεσιών παιδικής μέριμνας. Να προωθήσει την έρευνα, την καινοτομία, τις ψηφιακές δεξιότητες και τις υποδομές μέσω καλύτερα στοχευμένων επενδύσεων και να αυξήσει τη συμμετοχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση επαγγελματικής κατεύθυνσης.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 411 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 210 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final.

                     (7)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)

                        Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

                     (10)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε περίοδο τεσσάρων ετών. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

                     (11)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 21.11.2018
            COM(2018) 802 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στη Ρουμανία
            {SWD(2018) 503 final}

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου

                  στη Ρουμανία

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 16 Ιουνίου 2017, το Συμβούλιο αποφάσισε σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») ότι το 2016 υπήρξε στη Ρουμανία σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο του -1 % του ΑΕΠ. Λόγω της διαπιστωθείσας σημαντικής απόκλισης, στις 16 Ιουνίου 2017 εξέδωσε σύσταση να λάβει η Ρουμανία τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν υπερέβη το 3,3 % το 2017, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Στις 5 Δεκεμβρίου 2017, το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι η Ρουμανία δεν είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση σε εφαρμογή της σύστασης της 16ης Ιουνίου 2017, και εξέδωσε νέα σύσταση. Στη νέα σύσταση, το Συμβούλιο κάλεσε τη Ρουμανία να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 3,3 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,8 % του ΑΕΠ. Στις 22 Ιουνίου 2018 το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι η Ρουμανία δεν είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση για να ανταποκριθεί στην αναθεωρημένη σύσταση της 5ης Δεκεμβρίου 2017.

               (2)Στις 22 Ιουνίου 2018 το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ, ότι στη Ρουμανία υπήρξε και το 2017 σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Λόγω της διαπιστωθείσας σημαντικής απόκλισης, στις 22 Ιουνίου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση
                  2
                να λάβει η Ρουμανία τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  3
                δεν θα υπερβεί το 3,3 % το 2018 και το 5,1 % το 2019, ποσοστά που αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,8 % του ΑΕΠ ανά έτος. Επίσης συνέστησε στη Ρουμανία να χρησιμοποιήσει όλα τα έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος, ενώ τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαρκή βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο. Το Συμβούλιο όρισε ως προθεσμία την 15η Οκτωβρίου 2018 για να υποβάλει η Ρουμανία έκθεση σχετικά με τη δράση που ανέλαβε σε εφαρμογή της σύστασης αυτής.

               (3)Στις 13 Ιουλίου 2018 το Συμβούλιο συνέστησε στη Ρουμανία να διασφαλίσει ότι το 2018 και το 2019 θα συμμορφωθεί με τη σύσταση του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 2018, ώστε να διορθωθεί η σημαντική απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου
                  4
               .

               (4)Στις 27 και 28 Σεπτεμβρίου 2018 η Επιτροπή ανέλαβε αποστολή ενισχυμένης εποπτείας στη Ρουμανία για τους σκοπούς της επιτόπιας παρακολούθησης σύμφωνα με το άρθρο -11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Η Επιτροπή, αφού διαβίβασε τα προσωρινά ευρήματά της στις ρουμανικές αρχές για να διατυπώσουν παρατηρήσεις, υπέβαλε έκθεση με τα ευρήματά της στο Συμβούλιο στις 21 Νοεμβρίου 2018. Στη συνέχεια τα εν λόγω ευρήματα δημοσιοποιήθηκαν.

               (5)Στις 16 Οκτωβρίου 2018 οι ρουμανικές αρχές υπέβαλαν την έκθεση σχετικά με την αποτελεσματική δράση που ανέλαβαν σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 2018
                  5
               . Λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που παρείχαν οι αρχές στην έκθεσή τους και της συνολικής αξιολόγησης βάσει των φθινοπωρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2018, στις 21 Νοεμβρίου 2018 το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία δεν έχει αναλάβει αποτελεσματική δράση σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 2018.

               (6)Λόγω της μη ανάληψης αποτελεσματικής δράσης από την Ρουμανία, και της σωρευμένης υψηλής απόκλισης από την ενδεδειγμένη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, είναι σκόπιμο να απευθυνθεί προς το κράτος μέλος αναθεωρημένη σύσταση σχετικά με τα ενδεδειγμένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν δυνάμει του άρθρου 121 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ.

               (7)Το διαρθρωτικό έλλειμμα της Ρουμανίας αυξήθηκε κατά 2,1 % του ΑΕΠ το 2016 και κατά 1,2 % του ΑΕΠ το 2017. Το 2017 ανήλθε σε 3,4 % του ΑΕΠ και οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018 προβλέπουν τη σε γενικές γραμμές σταθεροποίησή του το 2018. Για να διορθωθεί η σωρευμένη απόκλιση και να επανέλθει η Ρουμανία σε ενδεδειγμένη πορεία προσαρμογής κατόπιν των υπερβάσεων του παρελθόντος, η διαρθρωτική προσπάθεια ύψους 0,8 % του ΑΕΠ που συνέστησε το Συμβούλιο στις 22 Ιουνίου 2018 θα πρέπει να συμπληρωθεί με πρόσθετη προσπάθεια. Κρίνεται σκόπιμη πρόσθετη προσπάθεια ύψους 0,2 % του ΑΕΠ, δεδομένου του μεγέθους της παρατηρηθείσας σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής προς τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Η προσπάθεια αυτή θα επιταχύνει την προσαρμογή προς τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο χωρίς να θέτει την οικονομική ανάπτυξη σε κίνδυνο.

               (8)Η απαιτούμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 1,0 % του ΑΕΠ το 2019 είναι συνεπής με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών που δεν υπερβαίνει το 4,5 % το 2019.

               (9)Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018 προβλέπουν επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,1 % του ΑΕΠ το 2019. Συνεπώς, μια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 1,0 % του ΑΕΠ μεταφράζεται στην ανάγκη να ληφθούν μέτρα συνολικής διαρθρωτικής απόδοσης της τάξης του 1,1 % του ΑΕΠ το 2019 σε σύγκριση με το ισχύον βασικό σενάριο αναφοράς που περιλαμβάνεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018.

               (10)Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018 προβλέπουν έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 3,4 % το 2019, το οποίο υπερβαίνει το 3 % του ΑΕΠ που αποτελεί την τιμή αναφοράς της Συνθήκης. Η απαιτούμενη διαρθρωτική προσαρμογή φαίνεται επίσης ενδεδειγμένη προκειμένου εξασφαλιστεί ότι η Ρουμανία τηρεί το όριο του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2019 με κάποιο περιθώριο.

               (11)Η μη ανάληψη δράσης σε εφαρμογή προγενέστερων συστάσεων για τη διόρθωση της παρατηρηθείσας σημαντικής απόκλισης και ο κίνδυνος υπέρβασης της προβλεπόμενης από τη Συνθήκη τιμής αναφοράς επιβάλλουν την ανάληψη επείγουσας δράσης για την επάνοδο της δημοσιονομικής πολιτικής της Ρουμανίας σε μια συνετή πορεία.

               (12)Προκειμένου να επιτύχει τους συνιστώμενους δημοσιονομικούς στόχους, είναι σημαντικό η Ρουμανία να θεσπίσει και να εφαρμόσει αυστηρά τα αναγκαία μέτρα και να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη των τρεχουσών δαπανών.

               (13)Οι απαιτήσεις που διατυπώνονται στην παρούσα σύσταση αντικαθιστούν τα αντίστοιχα στοιχεία που ορίζονται στη δημοσιονομική σύσταση την οποία περιέχει η σύσταση του Συμβουλίου προς τη Ρουμανία της 13ης Ιουλίου 2018.

               (14)Η Ρουμανία θα πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη δράση που ανέλαβε σε εφαρμογή της παρούσας σύστασης έως τις 15 Απριλίου 2019, ενδεχομένως στο πλαίσιο του προγράμματος σύγκλισης που υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

               (15)Είναι σκόπιμο να δημοσιοποιηθεί η παρούσα σύσταση,

               ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ:

               (1)να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 4,5 % το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 1,0 % του ΑΕΠ, θέτοντας έτσι το κράτος μέλος σε ενδεδειγμένη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου.

               (2)να χρησιμοποιήσει όλα τα έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος, τα δε μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να διασφαλίζουν τη διαρκή βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο.

               (3)να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο έως τις 15 Απριλίου 2019 σχετικά με τη δράση που ανέλαβε σε εφαρμογή της παρούσας σύστασης· η έκθεση θα πρέπει να παρέχει επαρκώς προσδιορισμένα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί με αξιόπιστο τρόπο, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων καθενός από αυτά, καθώς και επικαιροποιημένες και λεπτομερείς δημοσιονομικές προβλέψεις για το 2019.

               Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Ρουμανία.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ C 223 της 27.6.2018, σ. 3.

                     (3)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες, εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

                     (4)

                        Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2018 (ΕΕ C 320 της 10.9.2018, σ. 98).

                     (5)

                        Είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13279-2018-INIT/en/pdf


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 20.11.2019
            COM(2019) 922 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στην Ουγγαρία
            {SWD(2019) 941 final}

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου

                  στην Ουγγαρία

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Σύμφωνα με το άρθρο 121 της Συνθήκης, τα κράτη μέλη προωθούν υγιή δημόσια οικονομικά μεσοπρόθεσμα μέσω του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών και της πολυμερούς εποπτείας, με σκοπό να αποφεύγονται τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

               (2)Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη, ικανή να συμβάλει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

               (3)Τον Ιούνιο του 2018 το Συμβούλιο διαπίστωσε, σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης, ότι το 2017 παρατηρήθηκε στην Ουγγαρία σημαντική απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Λόγω της διαπιστωθείσας αυτής σημαντικής απόκλισης, στις 22 Ιουνίου 2018
                  2
                το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση συνιστώντας στην Ουγγαρία να λάβει τα αναγκαία μέτρα να λάβει τα αναγκαία μέτρα πολιτικής για την αντιμετώπιση της εν λόγω απόκλισης. Το Συμβούλιο διαπίστωσε στη συνέχεια ότι η Ουγγαρία δεν είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα σε εφαρμογή της εν λόγω σύστασης και εξέδωσε αναθεωρημένη σύσταση στις 4 Δεκεμβρίου 2018
                  3
               . Το Συμβούλιο διαπίστωσε στη συνέχεια ότι η Ουγγαρία δεν είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα ούτε σε εφαρμογή της αναθεωρημένης σύστασης.

               (4)Στις 14 Ιουνίου 2019 το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι το 2018 είχε σημειωθεί και πάλι σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στην Ουγγαρία και εξέδωσε σύσταση να λάβει η Ουγγαρία τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  4
                δεν θα υπερβεί το 3,3 % το 2019 και το 4,7 % το 2020, ποσοστά που αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή της τάξης του 1 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2019 και του 0,75 % του ΑΕΠ το 2020
                  5
               . Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να χρησιμοποιήσει όλα τα έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος, ενώ τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαρκή βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο. Το Συμβούλιο όρισε ως προθεσμία την 15η Οκτωβρίου 2019 για να υποβάλει η Ουγγαρία έκθεση σχετικά με τη δράση που ανέλαβε σε εφαρμογή της σύστασης αυτής.

               (5)Στις 9 Ιουλίου 2019 το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να διασφαλίσει ότι το 2019 και το 2020 θα συμμορφωθεί με τη σύσταση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019, ώστε να διορθωθεί η σημαντική απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου
                  6
               .

               (6)Στις 26 Σεπτεμβρίου 2019, η Επιτροπή διοργάνωσε αποστολή ενισχυμένης εποπτείας στην Ουγγαρία για τους σκοπούς της επιτόπιας παρακολούθησης, σύμφωνα με το άρθρο -11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Η Επιτροπή, αφού διαβίβασε τα προσωρινά πορίσματά της στις ουγγρικές αρχές για να διατυπώσουν παρατηρήσεις, υπέβαλε έκθεση με τα πορίσματά της στο Συμβούλιο στις 20 Νοεμβρίου 2019. Τα εν λόγω πορίσματα δημοσιοποιήθηκαν.

               (7)Στις 15 Οκτωβρίου 2019 οι ουγγρικές αρχές υπέβαλαν την έκθεση σχετικά με την αποτελεσματική δράση που ανέλαβαν σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019
                  7
               . Λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που παρείχαν οι αρχές στην έκθεσή τους και της συνολικής αξιολόγησης βάσει των φθινοπωρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2019, το Συμβούλιο της 20ής Νοεμβρίου 2019 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουγγαρία δεν έχει λάβει αποτελεσματικά μέτρα σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019.

               (8)Λόγω της μη ανάληψης αποτελεσματικής δράσης από την Ουγγαρία και της σωρευμένης απόκλισης από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, είναι σκόπιμο να απευθυνθεί προς την Ουγγαρία αναθεωρημένη σύσταση σχετικά με τα ενδεδειγμένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν δυνάμει του άρθρου 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης.

               (9)Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2019, το διαρθρωτικό ισοζύγιο της Ουγγαρίας προβλέπεται να βελτιωθεί κατά 0,5 % του ΑΕΠ το 2019 και κατά επιπλέον 1,2 % του ΑΕΠ το 2020. Συνεπώς, εκτιμάται ότι το 2019 και το 2020 το διαρθρωτικό έλλειμμα θα αποκλίνει αντιστοίχως κατά 1,8 % του ΑΕΠ και κατά 1,1 % του ΑΕΠ από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο του 1,5 % του ΑΕΠ.

               (10)Προκειμένου να επανέλθει η Ουγγαρία σε κατάλληλη πορεία προσαρμογής κατόπιν των υπερβάσεων του παρελθόντος, η ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,75 % του ΑΕΠ για το 2020, την οποία συνέστησε το Συμβούλιο στις 14 Ιουνίου 2019, φαίνεται ενδεδειγμένη υπό το πρίσμα του συνόλου των μακροοικονομικών δημοσιονομικών εξελίξεων στο πλαίσιο της αναμενόμενης επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας κατά τα επόμενα έτη, δεδομένου ότι οι κυκλικοί παράγοντες, που στηρίζουν την ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, αναμένεται να μειωθούν σταδιακά.

               (11)Με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2019, η απαιτούμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,75 % του ΑΕΠ το 2020 είναι συνεπής με τον ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών που δεν θα υπερβαίνει το 4,7 %.

               (12)Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2019, το διαρθρωτικό έλλειμμα της Ουγγαρίας αναμένεται να βελτιωθεί κατά 1,2 % του ΑΕΠ το 2020, ενώ η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες δείχνει απόκλιση από την απαίτηση. Λαμβανομένων υπόψη των παραγόντων που επηρεάζουν τόσο το διαρθρωτικό ισοζύγιο όσο και την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, με βάση τις τρέχουσες προβλέψεις αναμένεται ότι ο προϋπολογισμός για το 2020 που εγκρίθηκε από την ουγγρική κυβέρνηση θα επιτρέψει να καταβληθούν οι απαιτούμενες προσπάθειες.

               (13)Λόγω της μη ανάληψης δράσης μετά τις προγενέστερες συστάσεις για τη διόρθωση της σημαντικής απόκλισης που παρατηρήθηκε, επιβάλλεται να ληφθούν μέτρα για την επάνοδο της δημοσιονομικής πολιτικής της Ουγγαρίας σε συνετή πορεία.

               (14)Για να επιτύχει η Ουγγαρία τους συνιστώμενους δημοσιονομικούς στόχους, είναι σημαντικό να εφαρμόσει αυστηρά τα αναγκαία μέτρα, να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη των τρεχουσών δαπανών και να συγκρατεί τις υπερβολικές δαπάνες στα τέλη του έτους.

               (15)Οι απαιτήσεις που διατυπώνονται στην παρούσα σύσταση αντικαθιστούν τα αντίστοιχα στοιχεία που ορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019.

               (16)Η Ουγγαρία θα πρέπει να υποβάλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη δράση που ανέλαβε σε εφαρμογή της παρούσας σύστασης, έως τις 15 Απριλίου 2020, ενδεχομένως στο πλαίσιο του προγράμματος σύγκλισης που υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

               (17)Είναι σκόπιμο να δημοσιοποιηθεί η παρούσα σύσταση,

               ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ:

               (1)να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 4,7 % το 2020, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,75 % του ΑΕΠ, θέτοντας έτσι το κράτος μέλος σε ενδεδειγμένη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου.

               (2)να χρησιμοποιήσει όλα τα έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος· να αντισταθμίσει τυχόν απρόβλεπτη υστέρηση εσόδων με μόνιμα δημοσιονομικά μέτρα υψηλής ποιότητας. Τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαρκή βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο.

               (3)να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο έως τις 15 Απριλίου 2020 σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει σε εφαρμογή της παρούσας σύστασης. Η έκθεση θα πρέπει να παρέχει επαρκώς εξειδικευμένα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί με αξιόπιστο τρόπο, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων καθενός από αυτά, με στόχο τη συμμόρφωση με την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής, καθώς και επικαιροποιημένες και λεπτομερείς δημοσιονομικές προβολές για το 2020.

               Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στην Ουγγαρία.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ C 223 της 27.6.2018, σ. 1.

                     (3)

                        ΕΕ C 460 της 21.12.2018, σ. 4.

                     (4)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες, εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

                     (5)

                        ΕΕ C 210 της 21.6.2019, σ. 4.

                     (6)

                        Σύσταση του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 2019, σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας για το 2019 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ουγγαρίας για το 2019 (ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 101).

                     (7)

                        https://ec.europa.eu/info/files/hungary-report-council-recommendations-under-significant-deviation-procedure_en


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 20.11.2019
            COM(2019) 913 final
            Σύσταση για
            ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από τη Ρουμανία σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019
            {SWD(2019) 932 final}

               Σύσταση για

               ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από τη Ρουμανία σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 2 τέταρτο εδάφιο,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Τον Ιούνιο του 2017 και τον Ιούνιο του 2018, το Συμβούλιο διαπίστωσε, σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης, ότι το 2016 και το 2017 αντιστοίχως υπήρχε σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο της Ρουμανίας ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του. Λόγω αυτών των σημαντικών αποκλίσεων, το Συμβούλιο εξέδωσε συστάσεις στις 16 Ιουνίου 2017
                  2
                και στις 22 Ιουνίου 2018
                  3
                συνιστώντας στη Ρουμανία να λάβει τα αναγκαία μέτρα πολιτικής για την αντιμετώπιση των εν λόγω αποκλίσεων. Το Συμβούλιο διαπίστωσε στη συνέχεια ότι η Ρουμανία δεν είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα σε εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων και εξέδωσε αναθεωρημένες συστάσεις στις 5 Δεκεμβρίου 2017
                  4
                και στις 4 Δεκεμβρίου 2018
                  5
                αντιστοίχως. Το Συμβούλιο διαπίστωσε στη συνέχεια ότι η Ρουμανία δεν έλαβε αποτελεσματικά μέτρα ούτε σε εφαρμογή των συστάσεων αυτών.

               (2)Στις 14 Ιουνίου 2019, το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι το 2018 είχε σημειωθεί και πάλι σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στη Ρουμανία και εξέδωσε σύσταση να λάβει η Ρουμανία τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  6
                δεν θα υπερβεί το 4,5 % το 2019 και το 5,1 % το 2020, ποσοστά που αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή της τάξης του 1,0 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2019 και του 0,75 % του ΑΕΠ το 2020
                  7
               . Επίσης συνέστησε στη Ρουμανία να χρησιμοποιήσει όλα τα έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος, ενώ τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαρκή βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο. Το Συμβούλιο όρισε ως προθεσμία την 15η Οκτωβρίου 2019 για να υποβάλει η Ρουμανία έκθεση σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει σε εφαρμογή της εν λόγω σύστασης.

               (3)Στις 25 Σεπτεμβρίου 2019, η Επιτροπή ανέλαβε αποστολή ενισχυμένης εποπτείας στη Ρουμανία για τους σκοπούς της επιτόπιας παρακολούθησης, σύμφωνα με το άρθρο -11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Η Επιτροπή, αφού διαβίβασε τα προσωρινά πορίσματά της στις ρουμανικές αρχές για να διατυπώσουν παρατηρήσεις, υπέβαλε έκθεση με τα πορίσματά της στο Συμβούλιο στις 20 Νοεμβρίου 2019. Τα εν λόγω πορίσματα δημοσιοποιήθηκαν. Στην έκθεση της Επιτροπής διαπιστώνεται ότι οι ρουμανικές αρχές δεν σχεδιάζουν να προβούν σε διαρθρωτική προσαρμογή πριν από το 2022 και ότι, συνεπώς, δεν προτίθενται να ενεργήσουν με βάση τη σύσταση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019.

               (4)Στις 15 Οκτωβρίου 2019, οι ρουμανικές αρχές υπέβαλαν έκθεση σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019. Στην έκθεση δεν περιλαμβάνεται συνολική προβολή των επιμέρους κατηγοριών του προϋπολογισμού ούτε η δημοσιονομική επίπτωση κάθε αναφερόμενου μέτρου. Επομένως, η έκθεση δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων τις οποίες συνέστησε το Συμβούλιο. Στην έκθεση, οι αρχές επανέλαβαν ότι στόχος τους για το 2019 παραμένει ονομαστικό έλλειμμα 2,8 % του ΑΕΠ, όπως και στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2019. Εάν επιτυγχανόταν ο εν λόγω στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα, θα αντιπροσώπευε μόνο οριακή μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε σύγκριση με το 2018, παρά το γεγονός ότι η Ρουμανία σημείωσε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη. Για το 2020, οι αρχές θέτουν ως στόχο ονομαστικό έλλειμμα 2,9 % του ΑΕΠ, ποσοστό υψηλότερο από τον στόχο 2,7 % του ΑΕΠ που καθορίζεται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2019. Συνολικά, ο δημοσιονομικός αντίκτυπος των αναφερθέντων μέτρων υπολείπεται της απαίτησης που διατυπώνεται στη σύσταση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019.

               (5)Το 2019, βάσει των φθινοπωρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2019, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών προβλέπεται να ανέλθει στο 12,8 %, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον συνιστώμενο ρυθμό του 4,5 % (απόκλιση 2,5 % του ΑΕΠ). Το διαρθρωτικό ισοζύγιο αναμένεται να επιδεινωθεί κατά 0,8 % του ΑΕΠ, έναντι συνιστώμενης βελτίωσης ύψους 1,0 % του ΑΕΠ (απόκλιση 1,8 % του ΑΕΠ). Επομένως, και οι δύο πυλώνες υποδηλώνουν απόκλιση από τη συνιστώμενη προσαρμογή. Η συνολική αξιολόγηση επιβεβαιώνει την απόκλιση από τη συνιστώμενη προσαρμογή το 2019.

               (6)Το 2020, βάσει των φθινοπωρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2019, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών προβλέπεται να ανέλθει στο 11,1 %, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον συνιστώμενο ρυθμό του 5,1 % (απόκλιση 1,8 % του ΑΕΠ). Το διαρθρωτικό ισοζύγιο αναμένεται να επιδεινωθεί κατά 0,8 % του ΑΕΠ, έναντι συνιστώμενης βελτίωσης ύψους 0,75 % του ΑΕΠ (απόκλιση 1,6 % του ΑΕΠ). Επομένως, και οι δύο πυλώνες υποδηλώνουν παρόμοιου μεγέθους κίνδυνο απόκλισης από την απαιτούμενη προσαρμογή. Η συνολική αξιολόγηση επιβεβαιώνει την απόκλιση από τη συνιστώμενη προσαρμογή το 2020.

               (7)Επιπλέον, οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2019 προβλέπουν έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 3,6 % το 2019 και 4,4 % το 2020, το οποίο υπερβαίνει το 3 % του ΑΕΠ, που αποτελεί την τιμή αναφοράς που προβλέπεται από τη Συνθήκη.

               (8)Τα ανωτέρω πορίσματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η ανταπόκριση της Ρουμανίας στη σύσταση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019 υπήρξε ανεπαρκής.

               ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

               Άρθρο 1

               Η Ρουμανία δεν έλαβε αποτελεσματικά μέτρα σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019.

               Άρθρο 2

               Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Ρουμανία.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ C 216 της 6.7.2017, σ. 1.

                     (3)

                        ΕΕ C 223 της 27.6.2018, σ. 3.

                     (4)

                        ΕΕ C 439 της 20.12.2017, σ. 1.

                     (5)

                        ΕΕ C 460 της 21.12.2018, σ. 1.

                     (6)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες, εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

                     (7)

                        ΕΕ C 210 της 21.6.2019, σ. 1.


Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας του 2019 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λιθουανίας του 2019