               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 406 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Λαμβάνει δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πορτογαλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Πορτογαλία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης σχετικά με την οικονομική πολιτική για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 έως 3.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για την Πορτογαλία
                  5
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Πορτογαλίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Πορτογαλίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018
                  6
               . Με βάση την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία εμφανίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, η μεγάλη συσσώρευση καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων καθώς και ιδιωτικού και δημόσιου χρέους και το υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούν ευπάθειες σε ένα πλαίσιο χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. Απαιτείται σύνεση όσον αφορά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και διατήρηση των οφελών ανταγωνιστικότητας για να διασφαλιστεί η προσαρμογή των καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων. Τα υψηλά επίπεδα των δεικτών ιδιωτικού χρέους εξακολουθούν να μειώνονται λόγω της ανάκαμψης της ονομαστικής ανάπτυξης και των ελαφρώς αρνητικών πιστωτικών ροών, ενώ ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να εμφανίσει πτωτική τάση, σε ένα πλαίσιο διαρκών αναγκών απομόχλευσης. Οι παρεμβάσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα συνέβαλαν στη μείωση των κινδύνων για τη σταθερότητα, αν και οι τράπεζες εξακολουθούν να υφίστανται τις αρνητικές συνέπειες της χαμηλής κερδοφορίας και της μεγάλης συσσώρευσης μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία ωστόσο έχουν αρχίσει να μειώνονται. Η υψηλότερη αύξηση της παραγωγικότητας έχει καίρια σημασία για τη βελτίωση των προοπτικών όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την απομόχλευση και τη δυνητική ανάπτυξη. Η μείωση της ανεργίας συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς επί σειρά ετών. Εξακολουθούν να υπάρχουν κενά πολιτικής, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων που είχαν σχεδιαστεί για τη μείωση του αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Θα πρέπει να παρακολουθείται η ψήφιση και εφαρμογή αρκετών σχεδίων μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας και των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

               (4)Στις 27 Απριλίου 2018, η Πορτογαλία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει σταθερή καθοδική πορεία του δείκτη δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας περιλαμβάνει δεσμεύσεις τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα και καλύπτει τις προκλήσεις που προσδιορίστηκαν στην έκθεση για τη χώρα του 2018. Ειδικότερα, εξαγγέλλει μέτρα στους τομείς των επαγγελματικών προσόντων και της καινοτομίας, τα οποία μπορούν να τονώσουν την παραγωγικότητα και να αναβαθμίσουν την αξία των πορτογαλικών εξαγωγών. Η στρατηγική που παρουσιάζεται για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε συνδυασμό με τις ενέργειες για την προώθηση της κεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του χρέους της πορτογαλικής οικονομίας και στην εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών. Συνολικά, η αποτελεσματική εφαρμογή των υποβληθέντων προγραμμάτων θα στηρίξει τη διόρθωση των ανισορροπιών.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  7
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  8
               .

               (6)Η Πορτογαλία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος. Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η Πορτογαλία σχεδιάζει να επιτύχει ονομαστικό έλλειμμα ύψους 0,7 % του ΑΕΠ και 0,2 % του ΑΕΠ το 2018 και το 2019 αντίστοιχα, και περαιτέρω βελτίωση με πλεόνασμα ύψους 1,4 % του ΑΕΠ μέχρι το 2021. Στα εν λόγω σχέδια δεν περιλαμβάνονται οι πιθανές επιπτώσεις των μέτρων στήριξης των τραπεζών στην αύξηση του ελλείμματος από το 2019 και εξής. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —διαρθρωτικό πλεόνασμα ύψους 0,25 % του ΑΕΠ — αναμένεται να επιτευχθεί έως το 2020. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ θα ανέλθει σε 122,2 % το 2018 και σε 118,4 % το 2019, που στη συνέχεια θα μειωθεί σε 107,3 % το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευλογοφανές για το 2018, αλλά ευνοϊκό για τα επόμενα έτη. Συγχρόνως, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2018 και μετά.

               (7)Το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας του 2018 δείχνει ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των μεγάλων δασικών πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν το 2017 ήταν σοβαρές και παρέχει επαρκείς αποδείξεις της έκτασης και της φύσης αυτού του πρόσθετου δημοσιονομικού κόστους.  Ειδικότερα, το πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρει ότι ο προϋπολογισμός του 2018 περιλαμβάνει έκτακτες δαπάνες ύψους περίπου 0,07 % του ΑΕΠ σχετικά με προληπτικά μέτρα για την προστασία της εθνικής επικράτειας έναντι των δασικών πυρκαγιών. Το πρόγραμμα σταθερότητας καθορίζει τις δαπάνες που συνδέονται με τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, που χαρακτηρίζονται ως έκτακτα μέτρα, καθώς και τις δαπάνες που συνδέονται με την πρόληψη. Λόγω του ολοκληρωμένου χαρακτήρα των εν λόγω δαπανών και της άμεσης σχέσης με τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές του 2017, η ειδική μεταχείριση των δαπανών πρόληψης των δασικών πυρκαγιών μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί εφαρμογή της ρήτρας «ασυνήθεις περιστάσεις». Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες το 2018 ανέρχονται σε 0,07 % του ΑΕΠ για μέτρα πρόληψης. Οι διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 καλύπτουν αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, διότι οι πρωτοφανούς κλίμακας δασικές πυρκαγιές συνιστούν ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Πορτογαλίας είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2019 βάσει των καταγεγραμμένων στοιχείων για το 2018 που θα παρασχεθούν από τις πορτογαλικές αρχές.

               (8)Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πορτογαλία να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  9
                δεν θα υπερβεί το 0,1 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή τουλάχιστον 0,6 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε ότι η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο επίτευξης δημοσιονομικού προσανατολισμού που να συμβάλλει τόσο στην ενίσχυση της συνεχιζόμενης ανάκαμψης όσο και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Μετά την αξιολόγηση της έντασης της ανάκαμψης στην Πορτογαλία, στην οποία προέβη η Επιτροπή στο πλαίσιο της γνώμης της όσον αφορά το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της χώρας, δίνοντας παράλληλα τη δέουσα προσοχή στις προκλήσεις βιωσιμότητας που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, δεν υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία ως προς το ζήτημα αυτό που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος να σημειωθεί σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη προσαρμογή το 2018, καθώς και για τα έτη 2017 και 2018 λαμβανόμενα από κοινού.

               (9)Το 2019, δεδομένου ότι ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης της Πορτογαλίας υπερβαίνει το 60 % του ΑΕΠ και προβλέπεται κενό παραγωγής της τάξης του 1,3 %, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών9 δεν θα πρέπει να υπερβεί το 0,7 %, σύμφωνα με τη διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ που προκύπτει από τον πίνακα απαιτήσεων βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με βάση την παραδοχή των αμετάβλητων πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Ταυτόχρονα, προβλέπεται ότι η Πορτογαλία θα συμμορφωθεί με τον μεταβατικό κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι τα αναγκαία μέτρα θα πρέπει να ληφθούν από το 2018 για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Θα αποτελούσε συνετή πράξη η χρήση τυχόν έκτακτων εσόδων για την περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης.

               (10)Η εξασφάλιση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους εξαρτάται από τη βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση χάρη σε μια διαρθρωτική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, που θα μπορέσει να επιτευχθεί μέσω της καλύτερης είσπραξης εσόδων και του ελέγχου των δαπανών. Για την ενίσχυση του ελέγχου των δαπανών, καθοριστικής σημασίας είναι η αποτελεσματική επιβολή του νόμου για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων, η αυστηρή και έγκαιρη εφαρμογή του νόμου-πλαισίου για τον προϋπολογισμό και η συνέχιση της επανεξέτασης των δαπανών, καθώς και οι προσπάθειες εξορθολογισμού. Ο δημοσιονομικός προγραμματισμός και η εφαρμογή του εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση, ιδίως στον τομέα της υγείας, όπου οι καθυστερήσεις πληρωμών (καθυστερούμενες οφειλές) εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλές, στοιχείο που επίσης υποδηλώνει αδυναμίες στις πρακτικές λογιστικού ελέγχου και διαχείρισης. Για μια βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υψηλές και συνεχώς αυξανόμενες δαπάνες λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Μεσοπρόθεσμα, οι υψηλότεροι δημοσιονομικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού θεωρείται ότι θα συνδέονται κυρίως με το κόστος χρηματοδότησης των συντάξεων, ενώ οι δαπάνες που σχετίζονται με την υγεία θα ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση σε μακροπρόθεσμη βάση. Μέτρα για τη βελτίωση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, σε συνδυασμό με μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπιση των δαπανών για την υγεία που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού, θα συνέβαλλαν στην αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων.

               (11)Στο ίδιο πνεύμα, ο έλεγχος των δαπανών, η διαχείριση του χρέους και η βελτίωση της συνολικής χρηματοοικονομικής βιωσιμότητάς των κρατικών επιχειρήσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στη διαρθρωτική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Παρά το γεγονός ότι τα συνολικά καθαρά έσοδά τους εξακολουθούν να είναι αρνητικά, τα επιχειρησιακά αποτελέσματα των κρατικών επιχειρήσεων έχουν εν γένει βελτιωθεί τα τελευταία έτη, εκτός από τον τομέα της υγείας, όπου παρουσιάζουν επιδείνωση. Το συνολικό μη ενοποιημένο χρέος των δημόσιων επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στη γενική κυβέρνηση εξακολουθεί να είναι υψηλό, κυμαινόμενο σε περίπου 19,0 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2017. Έχουν δρομολογηθεί μέτρα για τη βελτίωση της παρακολούθησης των κρατικών επιχειρήσεων, αλλά ο αντίκτυπός τους δεν έχει γίνει ακόμα αισθητός. Το εν εξελίξει σχέδιο για τη διαχείριση του χρέους και την ανακεφαλαιοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων αναμένεται να μειώσει το χρέος και τις πληρωμές τόκων, αλλά τα θετικά κίνητρα θα μπορούσαν να ενισχυθούν με την εξασφάλιση ενός προβλέψιμου και διαφανούς πλαισίου δημοσιονομικών μεταβιβάσεων περιορισμένης κλίμακας.

               (12)Η ανάκαμψη της πορτογαλικής αγοράς εργασίας συνεχίζεται, συμβαδίζοντας με τις βελτιωμένες οικονομικές επιδόσεις. Η οικονομία πρόσθεσε περίπου 150 000 θέσεις εργασίας το 2017 και το ποσοστό απασχόλησης (ατόμων ηλικίας 20-64 ετών) αυξήθηκε σε 73,4 % το 2017, επανερχόμενο στα προ της κρίσης επίπεδα. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε σημαντικά και έχει πλέον διαμορφωθεί σε επίπεδα χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης με ταχύ ρυθμό, μολονότι εξακολουθεί να είναι σχετικά υψηλό. Εκτός από τις εν εξελίξει ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, τις απαλλαγές από την καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και τη χρήση από μέρους των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης ενός μοντέλου για την εξατομικευμένη στήριξη όσων αναζητούν εργασία, η Πορτογαλία σχεδιάζει επίσης να εφαρμόσει υπηρεσίες ενιαίας εξυπηρέτησης για την απασχόληση το 2018. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη διασφάλιση μιας ευρύτερης κάλυψης των μέτρων ενεργοποίησης. Περαιτέρω βελτίωση παρουσίασαν επίσης οι δείκτες της φτώχειας και της ανισότητας. Το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν «κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού» προσεγγίζει περισσότερο τον μέσο όρο της ΕΕ και το μερίδιο εισοδήματος του φτωχότερου 20 % αυξήθηκε από το 2015 και μετά. Ωστόσο, το επίπεδο της εισοδηματικής ανισότητας εξακολουθεί να είναι υψηλό. Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων (εξαιρουμένων των συντάξεων) για την έξοδο από τη φτώχεια είναι χαμηλή, η επάρκεια του συστήματος ελάχιστου εισοδήματος (μολονότι βελτιωμένη) παραμένει περιορισμένη και η εξασφάλιση οικονομικά προσιτής στέγης αποτελεί όλο και μεγαλύτερη πρόκληση για τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.

               (13)Παρά τη σημαντική αύξηση του αριθμού των μόνιμων θέσεων εργασίας το 2017, το ποσοστό των προσωρινά απασχολούμενων παρέμεινε σταθερό στο 22 %, και εξακολουθεί να είναι ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ. Το 2017, περίπου το 82 % των προσωρινά απασχολούμενων βρίσκονταν στην κατάσταση αυτή παρά τη θέλησή τους. Ενώ αυξανόμενος αριθμός ατόμων μετακινείται από προσωρινές σε μόνιμες θέσεις απασχόλησης, οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου παραμένουν ο κανόνας για τους ανέργους που αναζητούν εργασία. Επιπλέον, το (ήδη ευρύ) μισθολογικό χάσμα μεταξύ έκτακτων και μόνιμων υπαλλήλων αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης. Τα μέτρα για την προώθηση της δημιουργίας μόνιμων θέσεων εργασίας (π.χ.. Contrato-Emprego) και η απαλλαγή από την καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σε αντάλλαγμα για την πρόσληψη ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες αποδείχθηκαν αποτελεσματικά αλλά είχαν περιορισμένη κάλυψη. Ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας για την προστασία της απασχόλησης και οι επαχθείς δικαστικές διαδικασίες μπορεί να εξακολουθούν να αποθαρρύνουν τις προσλήψεις με συμβάσεις αορίστου χρόνου. Ωστόσο, επί του παρόντος δεν προβλέπεται επανεξέταση του νομικού πλαισίου των απολύσεων. Η κυβέρνηση προγραμματίζει μέτρα για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας μέσω τριμερούς διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους.

               (14)Το γενικό επίπεδο δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού ενηλίκων εξακολουθεί να είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην Ευρώπη και παρεμποδίζει το δυναμικό καινοτομίας και την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, το 2017 μόνο το 50 % των πολιτών ηλικίας 16-74 ετών διέθετε βασικό ή ανώτερο του βασικού επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων (έναντι μέσου όρου 57 % της ΕΕ). Στο πλαίσιο αυτό έχουν δρομολογηθεί προγράμματα (ιδίως το πρόγραμμα Qualifica και η πρωτοβουλία εθνικών ψηφιακών δεξιοτήτων Incode 2030), αλλά η αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά την αναβάθμιση βασικών δεξιοτήτων των εργαζομένων (αριθμητισμού, γραμματισμού και ψηφιακών δεξιοτήτων) και, τελικά, την αύξηση της παραγωγικότητας θα εξαρτηθεί από την κάλυψη και την ποιότητα της προσφερόμενης κατάρτισης, πέρα από την απλή αναγνώριση των δεξιοτήτων. Μολονότι τα στοιχεία δείχνουν ότι οι πρόσφατες αυξήσεις των κατώτατων μισθών (ανερχόμενες σωρευτικά σε αύξηση της τάξης του 18,3 % από το 2014) δεν έχουν επηρεάσει αρνητικά το ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης, η σημαντική αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται, σε ποσοστό έως 20,4 % κατά το τρίτο τρίμηνο του 2017, οδήγησε σε μεγαλύτερη συμπίεση των μισθών. Αυτό απειλεί να μειώσει τη διαφορά στους μισθούς λόγω δεξιοτήτων, ιδίως μεταξύ των εργαζομένων χαμηλής και μέσης ειδίκευσης, με αποτέλεσμα την μείωση των κινήτρων για τα άτομα χαμηλής ειδίκευσης να επενδύσουν στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η κυβέρνηση παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη των κατώτατων μισθών σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους.

               (15)Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου παραμένει υψηλότερη από το μέσο όρο της ΕΕ, αλλά παρουσιάζει μακροπρόθεσμα καθοδική τάση, εν μέρει χάρη στην εφαρμογή των μέτρων για την προώθηση της εκπαιδευτικής επιτυχίας και τη μείωση των ποσοστών εγκατάλειψης των σπουδών. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα εξακολουθούν να βελτιώνονται, αλλά υπάρχουν ανησυχίες για έλλειψη ισότητας, καθώς τα ποσοστά των σπουδαστών με χαμηλές επιδόσεις παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των υψηλότερων και των χαμηλότερων κοινωνικοοικονομικών τεταρτημορίων. Το ποσοστό ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ηλικίας 30-34 ετών) μειώθηκε από 34,6 % το 2016 σε 33,9 % το 2017, πολύ κάτω από τον εθνικό στόχο του 40 % έως το 2020. Παρά την υψηλή απασχολησιμότητα των αποφοίτων από τους κλάδους των επιστημών, της μηχανικής, της τεχνολογίας και μαθηματικών, υπάρχει χαμηλή διείσδυση των σπουδαστών στους τομείς αυτούς.

               (16)Παρά τις θετικές εξελίξεις του πορτογαλικού συστήματος έρευνας & καινοτομίας κατά τα τελευταία έτη, ιδίως όσον αφορά την ποσότητα και την ποιότητα των ανθρώπινων πόρων και την επιστημονική παραγωγή, εξακολουθούν εν γένει να υπάρχουν εμπόδια για δημιουργία του κατάλληλου κλίματος και των συνθηκών που θα διευκόλυναν την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και του επιχειρηματικού κόσμου. Συγκεκριμένα υπάρχουν φραγμοί για την μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας, την εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας, ενώ δεν φαίνεται να προσφέρονται σταδιοδρομίες στον τομέα της έρευνας που παρέχουν επαρκή κίνητρα στους ερευνητές να διερευνήσουν τις δυνατότητες της «επιχειρηματικής έρευνας» και τις ευκαιρίες για συνεργασία με τη βιομηχανία.  Η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και σαφήνεια στον τομέα της διανοητικής ιδιοκτησίας στις σχέσεις μεταξύ πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και του επιχειρηματικού κόσμου θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του χρόνου εκτέλεσης των συμβατικών στόχων, στη χρηματική αποτίμηση των επιστημονικών γνώσεων, καθώς και των οικονομικών δυνατοτήτων τους.

               (17)Έχει τεθεί σε εφαρμογή μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ταχύτερη μείωση των μη αποδοτικών περιουσιακών στοιχείων. Αυτό συνέβαλε στη μείωση της αναλογίας των μη εξυπηρετούμενων δανείων από 17,2 % των ακαθάριστων δανείων στο τέλος του 2016 σε 14,6 % κατά το τρίτο τρίμηνο του 2017. Τα μη εξυπηρετούμενα εταιρικά δάνεια αποτελούν ιδιαίτερη πηγή ανησυχίας, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων· το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων εταιρικών δανείων παραμένει υψηλό, καθώς φθάνει στο 26,6 % των ακαθάριστων δανείων. Η αντιμετώπιση του προβλήματος των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων είναι το κλειδί για την απελευθέρωση της προσφοράς πιστώσεων για νέες επενδύσεις και βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, οι διαδικασίες για τις αφερέγγυες επιχειρήσεις και οι ισχνές δευτερογενείς αγορές για προβληματικά στοιχεία ενεργητικού εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια για τη μείωση του ποσοστού των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Μολονότι οι αυξήσεις κεφαλαίου, μαζί με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη μείωση του κόστους, βελτιώνουν τις προοπτικές του χρηματοπιστωτικού τομέα, η κερδοφορία παραμένει χαμηλή, η έκθεση σε κινδύνους δημόσιου χρέους είναι μεγάλη και τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας είναι περιορισμένα.

               (18)Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και σε κεφάλαια εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για την πορτογαλική οικονομία. Η εξασφάλιση σταθερής πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ιδίως σε ίδια κεφάλαια, θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πορτογαλικές επιχειρήσεις, η οποία οξύνεται περαιτέρω από τις πιέσεις απομόχλευσης. Σε σχετικούς όρους, οι εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης παραμένουν περιθωριακές. Τα τελευταία χρόνια, δρομολογήθηκαν νέα προγράμματα και πιστωτικές γραμμές, σε συνδυασμό με περαιτέρω απλουστεύσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, αλλά υπάρχουν ακόμα περιθώρια βελτίωσης. Παράλληλα, αν και εμφανίζουν μείωση, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και εταιρικά χρέη, διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα και η βελτίωση της κατανομής των κεφαλαίων προς πιο παραγωγικές επιχειρήσεις θα ήταν επωφελής για το επενδυτικό περιβάλλον.

               (19)Παρά την πρόοδο στη θέσπιση μέτρων διοικητικής απλούστευσης για οριζόντια θέματα που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των πολιτών και των επιχειρήσεων, τομεακά κανονιστικά και διοικητικά εμπόδια εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για τις επενδύσεις και την αποτελεσματική κατανομή των πόρων. Η αναμόρφωση των διαδικαστικών διαδικασιών με τη συντόμευση των προθεσμιών λήψης αποφάσεων, την κατ’ εξαίρεση μόνο παρέκκλιση από την αρχή της σιωπηρής έγκρισης και την αντικατάσταση των συστημάτων χορήγησης άδειας που απαιτούν την υποβολή πληθώρας εγγράφων από «υπεύθυνες δηλώσεις», αποτελούν απόλυτα αναγκαίες τομεακές μεταρρυθμίσεις προς την κατεύθυνση αυτή. Οι διοικητικές επιβαρύνσεις στον κατασκευαστικό τομέα θα πρέπει να προσαρμοστούν ανάλογα με το πραγματικό κόστος. Ο ανταγωνισμός στις δημόσιες συμβάσεις είναι ακόμη περιορισμένος. Ο αναθεωρημένος κώδικας δημόσιων συμβάσεων έχει ως στόχο να προωθήσει τη διαφάνεια, τον ανταγωνισμό και την καλύτερη διαχείριση των δημόσιων συμβάσεων. Η εφαρμογή των νέων κανόνων θα πρέπει να παρακολουθείται, περιλαμβανομένων των επιπτώσεων των αυστηρότερων κανόνων σχετικά με τη χρήση της απευθείας ανάθεσης. Παρόλο που το πορτογαλικό σύστημα δικαιοσύνης εξακολουθεί να βελτιώνει την αποτελεσματικότητά του, η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών σε διοικητικά δικαστήρια εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα. Επιπλέον, η διαφθορά και η έλλειψη διαφάνειας εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχίες στις επιχειρήσεις. Ενώ η πρόοδος συνεχίστηκε όσον αφορά την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι προσπάθειες βελτίωσης της νοοτροπίας ακεραιότητας στους δημόσιους οργανισμούς δεν έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής ικανοποιητικά αποτελέσματα.

               (20)Οι κανονιστικές μεταρρυθμίσεις ήταν περιορισμένες αφότου άρχισε το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής, καθώς παρατηρήθηκε παύση ή ορισμένες φορές ακόμη και αντιστροφή των μεταρρυθμίσεων που είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο αυτό. Οι όμιλοι επιχειρήσεων απαγορεύεται να παρέχουν διάφορες επαγγελματικές υπηρεσίες. Οι εσωτερικοί κανονισμοί που διέπουν ορισμένες επαγγελματικές επιχειρηματικές υπηρεσίες, ιδίως τις νομικές υπηρεσίες, είναι λιγότερο φιλόδοξοι από τον νόμο-πλαίσιο σε ορισμένες πτυχές καθοριστικής σημασίας, όπως η νομική μορφή, η κατοχή μετοχικού κεφαλαίου, η διαχείριση, η διαφήμιση και οι πολυτομεακές πρακτικές. Η μεταρρύθμιση της αδειοδότησης και καταχώρισης των παρόχων κατασκευαστικών υπηρεσιών δεν συνοδεύτηκε παρά ελάχιστα από χαλάρωση των ελέγχων για υπηρεσίες εγκατάστασης και ελέγχου κτιρίων.

               (21)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πορτογαλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Πορτογαλία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Πορτογαλία, αλλά και τον βαθμό συμμόρφωσής τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (22)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη
                  10
                του αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (23)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πορτογαλία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να διασφαλίσει ότι, το 2019, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 0,7 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Να χρησιμοποιήσει τυχόν έκτακτα έσοδα για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης. Να ενισχύσει τον έλεγχο των δαπανών, τη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας και τη δέουσα εγγραφή κονδυλίων στον προϋπολογισμό, ιδίως στον τομέα της υγείας, με έμφαση στη μείωση των καθυστερούμενων οφειλών στα νοσοκομεία. Να βελτιώσει την χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των κρατικών επιχειρήσεων, ιδίως με την αύξηση των συνολικών καθαρών εσόδων τους και με τη μείωση του χρέους.

               2.Να αναπτύξει περιβάλλον ευνοϊκό για προσλήψεις με συμβάσεις αορίστου χρόνου, μεταξύ άλλων μέσω της αναθεώρησης του νομικού πλαισίου σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. Να αυξήσει το επίπεδο δεξιοτήτων των ενηλίκων, περιλαμβανομένου του ψηφιακού γραμματισμού, ενισχύοντας και διευρύνοντας την κάλυψη της κατάρτισης στα προγράμματα απόκτησης νέων προσόντων για ενήλικες. Να βελτιώσει τη διείσδυση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδίως στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας.

               3.Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών αφερεγγυότητας και των διαδικασιών είσπραξης και να μειώσει τους φραγμούς στην ανάπτυξη δευτερογενούς αγοράς για μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Να βελτιώσει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις. Να μειώσει τη διοικητική επιβάρυνση με τη συντόμευση των διαδικαστικών προθεσμιών, τη μεγαλύτερη χρήση σιωπηρής έγκρισης και τη μείωση των υποχρεώσεων σχετικά με την υποβολή εγγράφων. Να καταργήσει τους συνεχιζόμενους περιορισμούς ρυθμιστικού χαρακτήρα διασφαλίζοντας τη σωστή εφαρμογή του νόμου-πλαισίου για τα υψηλής κατοχύρωσης επαγγέλματα. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των διοικητικών δικαστηρίων, μεταξύ άλλων με τη μείωση της διάρκειας των διαδικασιών.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 421 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 220 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final.

                     (7)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών, συμψηφίζονται.

                     (10)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 417 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Μάλτα δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, η Μάλτα θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, όπως αποτυπώνεται στις κατωτέρω συστάσεις, και ιδίως στη σύσταση 1. Η έκθεση χώρας του 2018 για τη Μάλτα
                  4
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Μάλτας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Μάλτας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 13 Απριλίου 2018, η Μάλτα υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  5
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  6
               .

               (5)Η Μάλτα υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η κυβέρνηση σχεδιάζει να διατηρήσει πλεόνασμα σε ονομαστικούς όρους κατά την περίοδο 2018-2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος — ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση σε σχέση με το ΑΕΠ — εξακολουθεί να τηρείται με θετικό περιθώριο απόκλισης καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζεται στη Συνθήκη και να μειωθεί σταδιακά από 50,8 % του ΑΕΠ το 2017 σε 36 % το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές για την περίοδο  2018-2019 και ευνοϊκό για την περίοδο 2020-2021. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2018, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα ύψους 0,6 % του ΑΕΠ το 2018 και 1,1 % του ΑΕΠ το 2019, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Μάλτα προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης το 2018 και το 2019. Ταυτόχρονα, οι εξελίξεις όσον αφορά τις δαπάνες θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, ιδίως ενόψει πιθανών μελλοντικών κινδύνων για την ευρωστία των εσόδων.

               (6)Όπως αναφέρεται στη σύσταση για τη ζώνη του ευρώ του 2018, η καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού είναι απαραίτητη για να εμποδίζονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, να εξασφαλίζεται η δίκαιη μεταχείριση των φορολογουμένων και να προστατεύονται τα δημόσια οικονομικά. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού σχεδιασμού των φορολογουμένων μεταξύ των κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση των εθνικών πολιτικών για να συμπληρωθεί η νομοθεσία της ΕΕ. Η μη παρακράτηση φόρου στην πηγή επί εξερχόμενων (από κατοίκους της ΕΕ προς κατοίκους τρίτων χωρών) πληρωμών μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων από εταιρείες με έδρα στην Μάλτα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη αποφυγή της φορολόγησης αυτών των καταβολών, εάν δεν υπόκεινται επίσης σε φορολογία στη δικαιοδοσία του αποδέκτη τους. Ενώ το νέο καθεστώς έκπτωσης πλασματικών τόκων της Μάλτας θα συμβάλει στη μείωση της μεροληπτικής μεταχείρισης μεταξύ χρεωστικών τίτλων και ιδίων κεφαλαίων, οι ανεπαρκείς κανόνες κατά των καταχρήσεων, σε συνδυασμό με τον σχετικά υψηλό φορολογικό συντελεστή και ένα καθεστώς βάσει μετοχών, μπορούν να προσφέρουν ευκαιρίες για φοροαποφυγή. Η ύπαρξη ορισμένων διατάξεων σε διμερείς φορολογικές συμβάσεις μεταξύ της Μάλτας και άλλων κρατών μελών της ΕΕ, σε συνδυασμό με το φορολογικό σύστημα της Μάλτας, όπου μια εταιρεία που είναι μόνιμη κάτοικος, αλλά δεν έχει την έδρα της στη Μάλτα, φορολογείται με βάση την πηγή και τα εμβάσματα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εταιρείες για να επιδίδονται σε πρακτικές φοροαποφυγής. Η Επιτροπή σημειώνει τη δέσμευση της Μάλτας να καταπολεμήσει τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό των φορολογουμένων. Με βάση τις πρόσφατες ανταλλαγές πληροφοριών, η Επιτροπή θα συνεχίσει τον εποικοδομητικό της διάλογο για την καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού σχεδιασμού των φορολογουμένων.

               (7)Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της Μάλτας εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Αυτό οφείλεται πλήρως στις δημοσιονομικές επιπτώσεις των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού, όπως αυτές για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τη μακροχρόνια φροντίδα και τις συντάξεις. Το συνταξιοδοτικό σύστημα αντιμετωπίζει τη διπλή πρόκληση της επίτευξης βιωσιμότητας με παράλληλη διασφάλιση επαρκών εισοδημάτων συνταξιοδότησης. Οι μακροπρόθεσμες προοπτικές βιωσιμότητας των συνταξιοδοτικών δαπανών έχουν βελτιωθεί, κυρίως χάρη σε μια πιο θετική αξιολόγηση του μακροπρόθεσμου αναπτυξιακού δυναμικού της Μάλτας. Ωστόσο, τα μέτρα που θεσπίστηκαν στον προϋπολογισμό του 2016 είχαν περιορισμένο μόνο αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία, ως εκ τούτου, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση. Επιπλέον, παρά την εφαρμογή μέτρων για τη βελτίωση της επάρκειας των συντάξεων, το άνοιγμα της ψαλίδας κάλυψης μεταξύ των δύο φύλων στις συντάξεις εξακολουθεί να είναι υψηλό. Οι επιδόσεις του συστήματος υγείας έχουν βελτιωθεί και οι χρόνοι αναμονής μειώνονται. Επιπλέον, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις όσον αφορά την αναδιανομή των πόρων και των δραστηριοτήτων από τη νοσοκομειακή στην πρωτοβάθμια περίθαλψη. Το θεσμικό περιβάλλον της παροχής πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ασκεί πιέσεις στην παροχή τόσο νοσοκομειακής όσο και επείγουσας περίθαλψης Η νοσοκομειακή και η πρωτοβάθμια περίθαλψη δεν είναι καλά συντονισμένες και η επείγουσα περίθαλψη εξακολουθεί να χρησιμοποιείται αναποτελεσματικά Η πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση, επίσης σε επίπεδο προϋπολογισμού. Έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης στο σύστημα μακροχρόνιας περίθαλψης, όπως η παροχή κινήτρων για περίθαλψη σε επίπεδο κοινότητας και κατ’ οίκον περίθαλψη

               (8)Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας. Ωστόσο, η Αρχή Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών της Μάλτας συνεχίζει να φαίνεται ότι έχει ανεπαρκές προσωπικό και εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την ικανότητά της να εποπτεύει ένα μεγάλο διασυνοριακό χρηματοπιστωτικό σύστημα, ιδίως δε το μη τραπεζικό τμήμα του. Επιπλέον, ενώ ο τομέας των υπηρεσιών (ειδικότερα, ο κλάδος των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών) έχει συμβάλει σημαντικά στη συνεχή οικονομική ανάπτυξη της χώρας, αυτό μπορεί να δημιουργήσει προκλήσεις για την ακεραιότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, πράγμα που απαιτεί ένα ισχυρό πλαίσιο καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η Μάλτα έχει πρόσφατα μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο την 4η οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί. Επιπλέον, μετά τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, οι αρχές της Μάλτας υπέβαλαν πρόσφατα μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Μεταξύ άλλων ενεργειών, θα συσταθεί μια εθνική συντονιστική επιτροπή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, η οποία θα απαρτίζεται από αντιπροσώπους της κυβέρνησης και άλλων αρμόδιων εθνικών αρχών. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα σχετικά με τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής και της αποτελεσματικής επιβολής του πρόσφατα υιοθετηθέντος ρυθμιστικού πλαισίου.

               (9)Στο πλαίσιο της ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης και των μεταρρυθμίσεων υπέρ της γυναικείας απασχόλησης και της βελτίωσης των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, τα αποτελέσματα της Μάλτας όσον αφορά την αγορά εργασίας βελτιώθηκαν περαιτέρω. Ωστόσο, τα μεγάλα χάσματα απασχόλησης μεταξύ των φύλων και η χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας των γυναικών ηλικίας άνω των τριάντα ετών και των ατόμων με αναπηρία εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Ο σχεδιασμός της άδειας πατρότητας και της γονικής άδειας παραμένει σχετικά ανεπαρκής, αλλά είναι σημαντικός για την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων όσον αφορά τις ευθύνες φροντίδας και την αύξηση της υποστήριξης για τις γυναίκες στην εργασία. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων εξακολουθούν να υπάρχουν. Σημαντικό ποσοστό του εργατικού δυναμικού της Μάλτας εξακολουθεί να έχει χαμηλό επίπεδο προσόντων, ενώ αυξάνεται η εξάρτηση από ξένο εργατικό δυναμικό για την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό και δεξιότητες. Οι πρωτοβουλίες πολιτικής που υλοποιούνται στους τομείς της αγοράς εργασίας, των δεξιοτήτων και της κοινωνικής ένταξης αναμένεται να συνεχιστούν περαιτέρω, αλλά πρέπει να έχουν ως γνώμονα την παρακολούθηση και την αξιολόγηση βάσει αποτελεσμάτων.

               (10)Ανερχόμενο σε 18,6 % το 2017, το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ και εμφανίζει μικρή μόνο βελτίωση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η Μάλτα έχει επίσης το υψηλότερο ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου για τα άτομα με αναπηρία, το οποίο βρίσκεται στο 50 %, διπλάσιο από το μέσο όρο της ΕΕ. Επιπλέον, τα μαθησιακά αποτελέσματα επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο, τον τύπο του σχολείου και την κατάσταση αναπηρίας. Το χάσμα των επιστημονικών επιδόσεων μεταξύ των σπουδαστών από τα σχολεία του κατώτατου επιπέδου σε σχέση με αυτούς από τα σχολεία με τις καλύτερες επιδόσεις είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ και 1,5 φορές ο μέσος όρος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Το ποσοστό των ατόμων με χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά, τις φυσικές επιστήμες και την ανάγνωση είναι το τέταρτο υψηλότερο στην ΕΕ. Δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης και τη μείωση των ανισοτήτων στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα μεταξύ των κοινωνικών ομάδων και των διαφορετικών τύπων σχολείων.

               (11)Η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη έχει αυξήσει την πίεση στις υποδομές και τους φυσικούς πόρους. Ειδικότερα, ο τομέας των οδικών μεταφορών αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τις υποδομές και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Οι ανεπαρκείς υποδομές μεταφορών και τα αυξανόμενα κόστη συμφόρησης αποτελούν εμπόδιο για τις επενδύσεις. Η αύξηση του αριθμού των οχημάτων και της κίνησης δημιουργεί αυξανόμενες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Αυτό μπορεί επίσης να έχει αρνητικές επιπτώσεις στον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί σημαντικό πυλώνα της οικονομίας της Μάλτας. Ως εκ τούτου, η ανάγκη να αντιμετωπιστεί το υφιστάμενο χάσμα υποδομών συμβαδίζει με την ανάγκη για καθαρές λύσεις στον τομέα των μεταφορών. Το 2016, η κυβέρνηση θέσπισε μια εθνική στρατηγική μεταφορών με ορίζοντα το 2050 και ένα επιχειρησιακό ρυθμιστικό σχέδιο για τις μεταφορές έως το 2025. Επίσης, ανακοίνωσε ένα σχέδιο 700 εκατομμυρίων ευρώ για την αναβάθμιση του οδικού δικτύου. Από κοινού, τα μέτρα αυτά αναμένεται να μειώσουν το οικονομικό κόστος της συμφόρησης κατά λιγότερο από 20 %. Η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας μπορεί να επιδεινώσει τα υπάρχοντα σημεία συμφόρησης, ασκώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους περιβαλλοντικούς πόρους. Επιπλέον, το σχέδιο δεν καθορίζει σαφή στόχο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις μεταφορές και δεν προτείνει ένα αποτελεσματικό σύστημα παρακολούθησης για την εφαρμογή των μέτρων που αναφέρθηκαν (πέραν του πενταετούς κύκλου αναθεώρησης). Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να τεθούν στόχοι και να εφαρμοστούν μέτρα για την ουσιαστική μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις μεταφορές έως το 2025, με πρόβλεψη για την περιοδική παρακολούθηση της προόδου.

               (12)Οι προκλήσεις που δημιουργούνται από το μέγεθος της χώρας και από τον νησιωτικό χαρακτήρα της καθιστά ιδιαίτερα επιτακτική την ανάγκη για μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία. Οι έξυπνες επενδύσεις μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της πίεσης στους εύθραυστους φυσικούς πόρους του νησιού. Για παράδειγμα, εάν δεν αντιμετωπιστούν, οι δυσκολίες διάθεσης των αποβλήτων κατασκευών και κατεδαφίσεων ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα του περιβάλλοντος και την ελκυστικότητα της χώρας ως τουριστικού προορισμού. Ενώ η Μάλτα παρέμεινε στην κατώτερη ομάδα επιδόσεων οικοκαινοτομίας (26η στην ΕΕ το 2016, από την 18η θέση το 2013, σύμφωνα με τον δείκτη οικοκαινοτομίας), έχει τη δυνατότητα να κινητοποιήσει επενδύσεις για τη δημιουργία ή την υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πόρων και της ενέργειας στον κλάδο των κατασκευών, καθώς και τη βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων και των υγρών λυμάτων. Ειδικότερα, απαιτούνται βελτιώσεις στη διαχείριση των αποβλήτων, παράλληλα με τις επενδύσεις σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης για τα απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων και την εφαρμογή ελέγχων για την πρόληψη των παράνομων χώρων υγειονομικής ταφής ή της ρίψης στη θάλασσα των αποβλήτων κατασκευών και κατεδαφίσεων.

               (13)Το σύστημα δικαιοσύνης εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητά του και είναι απαραίτητο ένα ενισχυμένο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς προκειμένου να διασφαλιστεί ένα επιχειρηματικό περιβάλλον υψηλής ποιότητας. Οι ανεπάρκειες διακυβέρνησης στο πλαίσιο καταπολέμησης της διαφθοράς μπορεί να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στο επιχειρηματικό κλίμα και να επηρεάζουν αρνητικά τις επενδύσεις. Η αποτελεσματικότητα της Μάλτας για την καταπολέμηση της διαφθοράς πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω, ιδίως όσον αφορά την έρευνα και τη δίωξη για διαφθορά. Η βελτίωση του πλαισίου διακυβέρνησης είναι αποφασιστικής σημασίας ώστε να διατηρηθεί η φήμη και η ελκυστικότητα της Μάλτας ως διεθνούς επενδυτικού προορισμού.

               (14)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Μάλτας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Μάλτα τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Μάλτα, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους ενωσιακούς κανόνες και τις κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (15)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και είναι της γνώμης ότι η Μάλτα αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Μάλτα να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να ενισχύσει το συνολικό πλαίσιο διακυβέρνησης, με την ενίσχυση της εθνικής εποπτείας των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων με διεθνή προσανατολισμό που έχουν αδειοδοτηθεί στη Μάλτα, τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη συνέχιση της ενίσχυσης της καταπολέμησης της διαφθοράς.

               2.Να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και του συνταξιοδοτικού συστήματος, μεταξύ άλλων αυξάνοντας τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης και περιορίζοντας την πρόωρη συνταξιοδότηση.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 417 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 216 final.

                     (5)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 413 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λετονίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λετονίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη της τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε και την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λετονία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Λετονία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις, ιδίως δε στις συστάσεις 1 και 2.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για τη Λετονία
                  4
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Λετονίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Λετονίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (4)Στις 11 Απριλίου 2018, η Λετονία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και στις 16 Απριλίου 2018 το εθνικό πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου
                  5
               , η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα μέτρα που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  6
               .

               (6)Η Λετονία υπόκειται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2018, η κυβέρνηση σχεδιάζει επιδείνωση του ονομαστικού ισοζυγίου από έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ το 2017 σε έλλειμμα 0,9 % του ΑΕΠ το 2018 και το 2019 και στη συνέχεια βελτίωση σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2020 και το 2021. Η πορεία αυτή αναμένεται να είναι συνεπής προς τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο για διαρθρωτικό έλλειμμα ύψους 1 % του ΑΕΠ και τις επιτρεπόμενες αποκλίσεις βάσει της μεταρρύθμισης των συντάξεων και της ρήτρας διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Το εκ νέου υπολογισθέν [1] έλλειμμα του διαρθρωτικού ισοζυγίου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από -1,2 % του ΑΕΠ το 2017 σε -1,7 % του ΑΕΠ το 2018 και ότι στη συνέχεια θα μειωθεί σε -1,5 % του ΑΕΠ το 2019. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 40,1 % του ΑΕΠ το 2017 σε 36 % του ΑΕΠ μέχρι το 2021. Οι προβλέψεις για την αύξηση του ΑΕΠ του προγράμματος φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για το 2018 και ευλογοφανείς για το 2019, σε σύγκριση με τις προβλέψεις της Επιτροπής. Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τη δημοσιονομική κατάσταση παραμένουν, λόγω της αισιόδοξης πρόβλεψης για την απόδοση των μέτρων βελτίωσης της φορολογικής συμμόρφωσης.

               (7)Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λετονία να εκπληρώσει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό της στόχο για το 2018 λαμβάνοντας υπόψη τα περιθώρια που συνδέονται με την υλοποίηση της συστημικής μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τις οποίες έχει χορηγηθεί προσωρινή απόκλιση. Τούτο συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  7
                ύψους 6,0 % το 2018, που αντιστοιχεί σε επιτρεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,3 % του ΑΕΠ. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2018. Ωστόσο, λόγω του καλύτερου από το αναμενόμενο αποτελέσματος για το 2017, ο κίνδυνος αυτός μπορεί να είναι χαμηλότερος το 2018. Ταυτόχρονα, το εργαλείο ευλογοφάνειας με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018 δείχνει ότι υπάρχει υψηλός βαθμός αβεβαιότητας που περιβάλλει την εκτίμηση του κενού παραγωγής για τη Λετονία βάσει της κοινής μεθοδολογίας. Εάν επιβεβαιωθούν, τα στοιχεία αυτά θα ληφθούν υπόψη στην εκ των υστέρων αξιολόγηση για το 2018, την άνοιξη του 2019.

               (8)Το 2019 η Λετονία θα πρέπει να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο της, λαμβάνοντας υπόψη το προσωρινό περιθώριο που συνδέεται με την υλοποίηση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης το οποίο εγκρίθηκε για την περίοδο 2017-2019. Τούτο συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 4,3 % το 2019, που αντιστοιχεί σε απαιτούμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,4 % του ΑΕΠ. Με βάση τις προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή τόσο το 2019 όσο και το σύνολο της διετίας 2018 και 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα από το 2018 προς συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (9)Η εισοδηματική ανισότητα στη Λετονία είναι υψηλή. Ο λόγος του εισοδήματος του πλουσιότερου 20 % των νοικοκυριών προς το εισόδημα του φτωχότερου 20 % ήταν 6,3 το 2017, από τους υψηλότερους στην ΕΕ, καθώς η αναδιανομή του εισοδήματος μέσω του συστήματος φορολογίας-παροχών είναι χαμηλότερη. Το φορολογικό σύστημα της Λετονίας έχει αναδιοργανωθεί και η προοδευτικότητα του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων έχει ενισχυθεί· ωστόσο, η φορολογική επιβάρυνση για τους χαμηλόμισθους εξακολουθεί να είναι υψηλή και αποθαρρύνει την επίσημη απασχόληση. Η φορολογική μεταρρύθμιση είναι περιορισμένη σε ό,τι αφορά τη μετατόπιση της φορολογίας προς πηγές λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη και την επίτευξη του διακηρυγμένου στόχου πολιτικής ο οποίος συνίσταται στην αύξηση του μεριδίου των φορολογικών εσόδων στο ΑΕΠ. Το χαμηλό μερίδιο των φορολογικών εσόδων στο ΑΕΠ περιορίζει τους πόρους για τη βιώσιμη παροχή δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής ένταξης. Οι δυνατότητες εσόδων από τη φορολόγηση ακινήτων και κεφαλαίου δεν αξιοποιούνται επαρκώς σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η φορολογική συμμόρφωση εξακολουθεί να συνιστά σοβαρή πρόκληση.

               (10)Οι αδυναμίες στο δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας αντικατοπτρίζονται στο υψηλό ποσοστό ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και υποδηλώνουν την ύπαρξη προκλήσεων όσον αφορά το ελάχιστο εισόδημα, τις συντάξεις και την ένταξη των ατόμων με αναπηρία. Τα ποσοστά φτώχειας μεταξύ των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων έχουν αυξηθεί κατά τα τελευταία έτη και είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Η μεταρρύθμιση σχετικά με το ελάχιστο εισόδημα, που εξαγγέλθηκε το 2014, δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τα φτωχότερα νοικοκυριά. Η επάρκεια των παροχών κοινωνικής πρόνοιας αυξήθηκε απλώς ελαφρώς και εξακολουθεί να είναι χαμηλή. Οι ελάχιστες συντάξεις γήρατος δεν έχουν αυξηθεί από το 2006. Το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν σοβαρή στέρηση στέγασης είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη ενώ η κοινωνική στέγη σπανίζει.

               (11)Η αγορά εργασίας συρρικνώνεται λόγω των δυσμενών δημογραφικών εξελίξεων και της μετανάστευσης. Ενώ η αύξηση της απασχόλησης περιορίζεται λόγω της μείωσης της προσφοράς εργατικού δυναμικού, οι ευκαιρίες απασχόλησης ποικίλλουν ανάλογα με την περιφέρεια και το επίπεδο δεξιοτήτων. Η μεταρρύθμιση των προγραμμάτων σπουδών στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, με στόχο την ευθυγράμμιση της εκπαίδευσης με τις σύγχρονες απαιτήσεις δεξιοτήτων, έχει σημειώσει πρόοδο. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης και την αύξηση της συμμετοχής τόσο για την αρχική όσο και για τη συνεχή επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Έχει ξεκινήσει η εφαρμογή της νέας προσέγγισης μάθησης στον χώρο εργασίας, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των επιχειρήσεων. Ωστόσο, λίγοι σπουδαστές είναι εγγεγραμμένοι στο σύστημα αυτό. Η συμμετοχή των ενηλίκων στη μάθηση έχει αυξηθεί απλώς ελαφρώς ενώ η συμμετοχή των ανέργων σε ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας είναι χαμηλότερη απ’ ό,τι στα περισσότερα κράτη μέλη. Τούτο αποτελεί πηγή ανησυχίας, δεδομένης της υψηλής ανεργίας μεταξύ των ανειδίκευτων. Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η ενίσχυση της ικανότητας των κοινωνικών εταίρων είναι σημαντική για την ενίσχυση της συμμετοχής τους.

               (12)Στο σύστημα υγείας συντελούνται μεταρρυθμίσεις. Η αύξηση της χρηματοδότησης για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη αναμένεται να αποτελέσει απάντηση σε ορισμένους περιορισμούς πρόσβασης που συνδέονται με τα ετήσια όρια παροχών και τους μεγάλους χρόνους αναμονής. Ωστόσο, η δημόσια χρηματοδότηση για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη εξακολουθεί να είναι πολύ χαμηλότερη από τον μέσον όρο της ΕΕ και δεν έχουν ακόμη ληφθεί μέτρα αύξησης της αποδοτικότητας, συμπεριλαμβανομένων αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης, εξορθολογισμού του νοσοκομειακού τομέα, ενίσχυσης της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και στοχευμένης διαχείρισης της ποιότητας. Τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας είναι σχετικά πενιχρά και η έγκαιρη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για όλους, εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας. Οι υψηλές άμεσες πληρωμές από τους ασθενείς και η κατανομή των υπηρεσιών υγείας σε δύο κατηγορίες («πλήρεις» και «ελάχιστες») κινδυνεύουν να περιορίσουν την πρόσβαση για ορισμένες ομάδες και να οδηγήσουν σε βλαβερές συνέπειες για την υγεία.

               (13)Οι αδυναμίες στην ποιότητα των κανονιστικών ρυθμίσεων και η χαμηλή αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης είναι επιζήμιες για το επιχειρηματικό περιβάλλον. Το 2016 η κυβέρνηση παρουσίασε φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για μεγαλύτερη ευελιξία και περισσότερο επαγγελματισμό στον δημόσιο τομέα, με στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας μέσω μειώσεων του προσωπικού και κεντρικής διαχείρισης των λειτουργιών υποστήριξης, ενισχύοντας τις πληρωμές βάσει επιδόσεων και αυξάνοντας τη διαφάνεια. Το σχέδιο αυτό, ωστόσο, περιορίζεται στην κεντρική διοίκηση, μολονότι σημαντική βελτίωση της αποδοτικότητας θα μπορούσε επίσης να επιτευχθεί σε επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης.  Οι κρατικές επιχειρήσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο της οικονομίας, συντονίζονται σε επίπεδο κυβέρνησης. Ενώ οι εταιρείες που ανήκουν στην κεντρική κυβέρνηση υπόκεινται σε κεντρικό πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης, οι λιμένες και οι επιχειρήσεις που ανήκουν σε δήμους παραμένουν εκτός του εν λόγω μηχανισμού.

               (14)Η διαφθορά εξακολουθεί να υπονομεύει το επιχειρηματικό περιβάλλον της Λετονίας, ενώ η πρόληψη της σύγκρουσης συμφερόντων εξακολουθεί να είναι άκαμπτη και τυπολατρική. Η καθυστέρηση στην εκπόνηση νομοθεσίας σχετικά με την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος είναι επιζήμια για την υποχρέωση λογοδοσίας και την αποδοτικότητα της δημόσιας διοίκησης. Η ρύθμιση της διαδικασίας αφερεγγυότητας έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, περιορίζοντας τις δυνατότητες καταχρήσεων. Ωστόσο το Δικαστικό Συμβούλιο ενθάρρυνε τη διερεύνηση κατηγοριών για καταχρήσεις του συστήματος αφερεγγυότητας κατά το παρελθόν, με την επανεξέταση ορισμένων υποθέσεων. Το Δικαστικό Συμβούλιο συνέστησε τη βελτίωση της αξιολόγησης των επαγγελματικών προσόντων των δικαστών και την επανεξέταση των προβλεπόμενων πειθαρχικών μέτρων.

               (15)Οι λετονικές τράπεζες που εξυπηρετούν πελάτες που δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι, είναι εκτεθειμένες σε υψηλό κίνδυνο εμπλοκής σε νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τούτο δημιουργεί προκλήσεις για την ακεραιότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μπορεί να βλάψει τη φήμη τους και να επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις και την οικονομική ανάπτυξη. Πρόσφατα ενισχύθηκε το πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· θα απαιτηθούν συνεχείς προσπάθειες για να επιτευχθεί βιώσιμη βελτίωση. Η Λετονία θέσπισε πρόσφατα νόμο που αποσκοπεί στον σημαντικό περιορισμό της έκθεσης του λετονικού χρηματοπιστωτικού τομέα σε κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τα βασικά στοιχεία είναι η ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και υπηρεσιών επιβολής του νόμου και ο περιορισμός των συναλλαγών με εικονικές επιχειρήσεις. Οι συνέπειες του νόμου, καθώς και η αποτελεσματικότητά του, θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο παρακολούθησης.

               (16)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Λετονίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Λετονία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Λετονία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο Ένωσης κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (17)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη του
                  8
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Λετονία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να εκπληρώσει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2019, λαμβάνοντας υπόψη τα περιθώρια που συνδέονται με την υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τις οποίες έχει χορηγηθεί προσωρινή απόκλιση. Να μειώσει τη φορολόγηση των χαμηλών εισοδημάτων, μετατοπίζοντας τη φορολόγηση σε άλλες πηγές, ιδίως κεφάλαιο και ακίνητα, και βελτιώνοντας τη φορολογική συμμόρφωση.

               2.Να βελτιώσει την επάρκεια των παροχών ελάχιστου εισοδήματος, των κατώτατων συντάξεων γήρατος και της εισοδηματικής στήριξης για τα άτομα με αναπηρία. Να αυξήσει τη διασύνδεση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας και να προαγάγει την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των ανειδίκευτων εργαζομένων και των ατόμων που αναζητούν εργασία. Να βελτιώσει την προσβασιμότητα, την ποιότητα και την οικονομική αποδοτικότητα του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

               3.Να ενισχύσει την αποδοτικότητα του δημόσιου τομέα, ιδίως όσον αφορά τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και τις κρατικές επιχειρήσεις. Να ενισχύσει την υποχρέωση λογοδοσίας της δημόσιας διοίκησης, με την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, την πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων και την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων της εν εξελίξει αξιολόγησης των διαδικασιών αφερεγγυότητας του παρελθόντος.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     [Ο Πρόεδρος][Η Πρόεδρος]

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 413 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 212 final.

                     (5)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

                     (8)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 419 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Αυστρίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Αυστρίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Λήφθηκε δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Αυστρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, η Αυστρία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, όπως αποτυπώνεται στις συστάσεις 1 έως 2 κατωτέρω.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για την Αυστρία
                  4
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκαν η πρόοδος της Αυστρίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Αυστρίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (4)Στις 25 Απριλίου 2018, η Αυστρία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και στις 21 Μαρτίου 2018  το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  5
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  6
               .

               (6)Η Αυστρία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα βελτιωθεί από έλλειμμα 0,7 % του ΑΕΠ το 2017 σε πλεόνασμα 0,4 % του ΑΕΠ το 2022. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος - διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ από το 2017 - προβλέπεται να επιτευχθεί το 2019. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει σταδιακά από 78,1 % του ΑΕΠ το 2017 σε 62,2 % του ΑΕΠ το 2022. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευνοϊκό για το 2018 και ευλογοφανές στη συνέχεια. Οι κυριότεροι κίνδυνοι στους οποίους υπόκειται ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός προγραμματισμός είναι τα μέτρα πολιτικής κατά διακριτική ευχέρεια που προβλέπονται από το 2020, όπως η εξαγγελθείσα μεταρρύθμιση της φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, της οποίας οι καθαρές δημοσιονομικές επιπτώσεις δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως.

               (7)Το πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρει ότι ο δημοσιονομικός αντίκτυπος των έκτακτων ροών προσφύγων και των σχετικών μέτρων ασφαλείας είναι σημαντικός και παρέχει επαρκή στοιχεία σχετικά με την έκταση και τον χαρακτήρα αυτών των πρόσθετων δημοσιονομικών δαπανών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ανήλθαν το 2017 σε 0,03 % του ΑΕΠ για την έκτακτη εισροή προσφύγων, ενώ δεν προέκυψαν περαιτέρω δαπάνες για τα μέτρα ασφαλείας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 επιτρέπεται η ανάληψη των εν λόγω πρόσθετων δαπανών, καθότι η εισροή προσφύγων, καθώς και η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής συνιστούν ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Αυστρίας είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2017 έχει μειωθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη πρόσθετες δαπάνες που αφορούν τους πρόσφυγες.

               (8)Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να διασφαλίσει ότι η απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2018 περιορίζεται στα περιθώρια που συνδέονται με τον δημοσιονομικό αντίκτυπο της έκτακτης εισροής προσφύγων και των μέτρων ασφαλείας. Αυτό συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,3 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επιτρεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της τάξης του 0,2 % του ΑΕΠ. Λαμβανομένων υπόψη των περιθωρίων που εγκρίθηκαν, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018 υπάρχει κίνδυνος κάποιας απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2018, καθώς και για τα έτη 2017 και 2018 λαμβανόμενα από κοινού.

               (9)Το 2019 η Αυστρία θα πρέπει να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο της, λαμβανομένου υπόψη του περιθωρίου που συνδέεται με ασυνήθεις περιστάσεις, για τις οποίες έχει εγκριθεί προσωρινή απόκλιση. Αυτό συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 2,9 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της τάξης του 0,3 % του ΑΕΠ. Βάσει των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2018, με την παραδοχή αμετάβλητων πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαιτούμενη τιμή το 2019, λόγω της απόκλισης για τα έτη 2018 και 2019 λαμβανόμενα από κοινού. Ταυτόχρονα, η Αυστρία προβλέπεται ότι θα απέχει κατά 0,1 % του ΑΕΠ από τον μεσοπρόθεσμο στόχο της το 2019. Επιπλέον, η Αυστρία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τον κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Αυστρία πρέπει να είναι έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα για να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση το 2018 και ότι το 2019 θα πρέπει να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (10)Σύμφωνα με την έκθεση του 2018 για τη δημογραφική γήρανση, η προβλεπόμενη αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών, καθώς και των δαπανών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και μακροχρόνιας φροντίδας, υποδηλώνει μέτριο κίνδυνο για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Οι δημόσιες δαπάνες της Αυστρίας για συντάξεις υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ (13,8 % σε σύγκριση με 11,2 % του ΑΕΠ το 2016) και αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω μέχρι το 2070 (κατά 0,5 % σε σύγκριση με -0,2 % του ΑΕΠ). Παρότι οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις έχουν επιτύχει να παράσχουν κίνητρα ώστε οι εργαζόμενοι να συνταξιοδοτούνται αργότερα, η περαιτέρω συσσώρευση δικαιωμάτων για παροχές κατά τη διάρκεια της παρατεινόμενης εργασιακής ζωής δεν βελτιώνει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης των γυναικών (στα 60 έτη) είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης των γυναικών θα προσαρμοστεί σταδιακά μόνο από το 2024, έτσι ώστε η εναρμόνιση με την νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης των ανδρών θα επιτευχθεί μόλις το 2033. Συνολικά, η αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης και ο περιορισμός της πρόωρης συνταξιοδότησης θα συμβάλουν στη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος σε ένα πλαίσιο δημογραφικής γήρανσης.

               (11)Οι δημόσιες δαπάνες για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ (7 % σε σύγκριση με 6,8 % του ΑΕΠ το 2016) και αναμένεται να αυξηθούν περισσότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (κατά 1,3 % έναντι 0,9 % του ΑΕΠ), γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των δημόσιων δαπανών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στο 8,3 % του ΑΕΠ έως το 2070. Οι δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα προβλέπεται να διπλασιαστούν, από 1,9 % του ΑΕΠ σε 3,8 % του ΑΕΠ έως το 2070. Η θέσπιση ανώτατων ορίων για τις δαπάνες μέσω του νόμου του 2017 για τη δημοσιονομική εξισορρόπηση και η μεταρρύθμιση με την οποία ενισχύεται η πρωτοβάθμια περίθαλψη και μειώνεται η εξάρτηση από τον νοσοκομειακό τομέα έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν το θέμα της βιωσιμότητας. Ο επίμονα υψηλός αριθμός των οργανισμών ασφάλισης υγείας παρέχει μια ένδειξη για πιθανές περαιτέρω οικονομίες στον τομέα των δαπανών διακυβέρνησης και των διοικητικών δαπανών. Επιπλέον, οι αποτελεσματικότερες διαδικασίες δημόσιων προμηθειών (π.χ. υποβολή προσφορών σε επίπεδο ΕΕ, χρήση κριτηρίων ανάθεσης συμβάσεων που δεν συνδέονται με την τιμή και διαπεριφερειακή συγκέντρωση των προμηθειών) θα συνέβαλαν στη βελτίωση της ποιότητας και της οικονομικής αποδοτικότητας. Στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας, τα πρόσφατα μέτρα πολιτικής, όπως η απόφαση να καταργηθεί η προσφυγή στην ιδιωτική περιουσία των φυσικών προσώπων για τη χρηματοδότηση της ενδονοσοκομειακής μακροχρόνιας φροντίδας, αναμένεται να αυξήσουν, αντί να συγκρατήσουν, τις δαπάνες.

               (12)Ο νόμος του 2017 για τη δημοσιονομική εξισορρόπηση συνέβαλε στον εξορθολογισμό των δημοσιονομικών σχέσεων μεταξύ των διαφόρων βαθμίδων διακυβέρνησης, καθιερώνοντας χρηματοδότηση προσανατολισμένη στα καθήκοντα, απλουστεύοντας τη διανομή των διακυβερνητικών μεταβιβάσεων και αποδίδοντας έναν ίδιο πόρο στα ομόσπονδα κράτη. Ωστόσο, παρά τις εν λόγω μεταρρυθμιστικές προσπάθειες, το δημοσιονομικό πλαίσιο εξακολουθεί να είναι αδιαφανές και η σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ των αρμοδιοτήτων για τις δαπάνες και για την είσπραξη των εσόδων εξακολουθεί να υφίσταται, παρέχοντας ασθενή κίνητρα για δημοσιονομική πειθαρχία σε υποεθνικό επίπεδο.

               (13)Παρά τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2016, η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας παραμένει υψηλή και πρόκειται να αυξηθεί σταδιακά με την πάροδο του χρόνου εφόσον τα φορολογικά κλιμάκια δεν αναπροσαρμόζονται βάσει του πληθωρισμού. Τα άτομα με υψηλότερα εισοδήματα είχαν σχετικά μεγάλο όφελος από τη μεταρρύθμιση σε σύγκριση με τα άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα, και η φορολογική επιβάρυνση για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα παραμένει υψηλή. Η φορολογική μεταρρύθμιση ωφέλησε επίσης τους άνδρες περισσότερο από τις γυναίκες. Πηγές εσόδων που κρίνονται λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη, όπως οι περιοδικοί φόροι επί της ακίνητης περιουσίας, φαίνεται να χρησιμοποιούνται ελλιπώς, κυρίως λόγω της φορολογικής βάσης που είναι σε μεγάλο βαθμό παρωχημένη. Τα έσοδα από περιοδικούς φόρους ακίνητης περιουσίας στην Αυστρία είναι χαμηλά και αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,2 % του ΑΕΠ, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ανερχόταν σε 1,6 % του ΑΕΠ το 2016. Η μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία προς λιγότερο επιζήμιες πηγές εσόδων θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

               (14)Η αγορά εργασίας έχει καλές επιδόσεις, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις για συγκεκριμένες ομάδες (π.χ. γυναίκες και άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών). Παρά το γενικά υψηλό ποσοστό απασχόλησης των γυναικών, τα αποτελέσματα της αγοράς εργασίας όσον αφορά την πλήρη απασχόληση παραμένουν μάλλον ανεπαρκή. Το ποσοστό μερικής απασχόλησης των γυναικών, 47,9 % το 2016, παραμένει ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ (μέσος όρος ΕΕ: 31,4 %). Τα ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση σε επίσημες δομές παιδικής φροντίδας, ιδίως εκτός των αστικών περιοχών, συμβάλλουν σε αυτό το αποτέλεσμα. Το υψηλό μερίδιο των γυναικών στην εργασία μερικής απασχόλησης, που ως επί το πλείστον οφείλεται στην ανάληψη από μέρους τους μη αμειβόμενων σημαντικών καθηκόντων, όπως η φροντίδα παιδιών και συγγενών, καθώς και οι χαμηλότερες ωριαίες αποδοχές, συμβάλλουν στο σταθερά υψηλό μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων. Το τελευταίο έχει άμεσο αντίκτυπο στη συσσώρευση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από τις γυναίκες, με αποτέλεσμα μεγάλο χάσμα στις συντάξεις.

               (15)Τα μαθησιακά αποτελέσματα για τους μειονεκτούντες μαθητές δεν έχουν βελτιωθεί. Εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη διαφορά επιδόσεων μεταξύ των μαθητών που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και των λοιπών μαθητών. Εθνικές εξετάσεις το 2016 επιβεβαίωσαν ότι ποσοστό άνω του 25 % των μαθητών δεν διαθέτει βασικές δεξιότητες στα γερμανικά. Πρόσφατες διεθνείς εξετάσεις επιβεβαίωσαν επίσης την ύπαρξη διευρυνόμενου χάσματος στην ανάγνωση για όσους προέρχονται από χαμηλότερο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον ή από οικογένειες μεταναστών. Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα του 2012 και του 2015 του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA), το ποσοστό των μαθητών με χαμηλές επιδόσεις αυξήθηκε και στους τρεις βασικούς τομείς που εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας, δηλαδή τα μαθηματικά, την ανάγνωση και τις φυσικές επιστήμες. Οι μαθητές που έχουν γεννηθεί στην Αυστρία παρουσιάζουν καλύτερες επιδόσεις από τους μετανάστες πρώτης γενιάς σε επίπεδο ισοδύναμο με σχεδόν 3 έτη σχολικής φοίτησης.

               (16)Αν και η παραγωγικότητα είναι υψηλή στην Αυστρία, η αύξηση της παραγωγικότητας ήταν ισχνή τα τελευταία έτη, παρά τις σημαντικές προσπάθειες που κατέβαλε, όπως οι επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη και η βελτίωση του πλαισίου για τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Οι υπόλοιποι μοχλοί για την υποστήριξη της αύξησης της παραγωγικότητας αφορούν την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, τη μεγέθυνση των εταιρειών και τον ανταγωνισμό στον τομέα των υπηρεσιών. Η Αυστρία έχει σημαντικούς φραγμούς εισόδου και περιοριστικούς κανόνες σε ό, τι αφορά την παροχή επιχειρηματικών υπηρεσιών και τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ειδικές απαιτήσεις συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο, εκτεταμένες αποκλειστικές δραστηριότητες και διακλαδικοί περιορισμοί
                  7
               . Η συνέχιση των προσπαθειών για τη μείωση των επιβαρύνσεων και η προγραμματισμένη αξιολόγηση του αυστριακού νόμου περί άδειας ασκήσεως επαγγέλματος (Gewerbeordnung) αποτελούν σημαντικά μέσα για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού.

               (17)Η αύξηση του ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών θα συνέβαλε στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της Αυστρίας όσον αφορά τη διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών και ψηφιακών επιχειρηματικών μοντέλων, ιδίως μεταξύ των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων. Η ψηφιοποίηση των εν λόγω επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική στην Αυστρία, δεδομένου ότι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αυστριακής οικονομίας. Πρωτοβουλίες όπως η «KMU Digital» και «AT: net», καθώς και η υλοποίηση του Ψηφιακού Χάρτη Πορείας για την Αυστρία είναι βασικής σημασίας. Ένα περαιτέρω ζήτημα αφορά την επέκταση του μεγέθους επιχειρήσεων και ιδίως των εξαιρετικά καινοτόμων εταιρειών. Συμφόρηση παρατηρείται  όσον αφορά τη χρηματοδότηση σε μεταγενέστερα στάδια, όπως η χρηματοδότηση με τη μορφή επιχειρηματικών κεφαλαίων και η πρόσβαση σε κεφαλαιαγορές για τις επεκτεινόμενες επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις ταχείας ανάπτυξης είναι ζωτικής σημασίας για τη διάδοση νέων τεχνολογιών και επιχειρηματικών μοντέλων, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών, και, ως εκ τούτου, για την αύξηση της παραγωγικότητας.

               (18)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Αυστρίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί στην Αυστρία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Αυστρία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (19)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη του
                  8
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Αυστρία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2019, λαμβανομένου υπόψη του περιθωρίου που συνδέεται με ασυνήθεις περιστάσεις, για τις οποίες έχει εγκριθεί προσωρινή απόκλιση. Να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και μακροχρόνιας φροντίδας και του συνταξιοδοτικού συστήματος, μεταξύ άλλων αυξάνοντας τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης και περιορίζοντας την πρόωρη συνταξιοδότηση. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών, μεταξύ άλλων με την ευθυγράμμιση των αρμοδιοτήτων χρηματοδοτήσεων και δαπανών.

               2.Να μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση, ιδίως για τους χαμηλόμισθους εργαζομένους, με μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης προς πηγές εσόδων λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη. Να βελτιώσει τα αποτελέσματα των γυναικών στην αγορά εργασίας. Να βελτιώσει τις βασικές δεξιότητες των μειονεκτούντων νέων και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Να υποστηρίξει την αύξηση της παραγωγικότητας με την ενθάρρυνση της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και της μεγέθυνσης των εταιρειών και με τη μείωση των κανονιστικών φραγμών στον τομέα των υπηρεσιών.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 419 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 218 final.

                     (5)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Συστάσεις για την αντιμετώπιση των εν λόγω ζητημάτων διατυπώθηκαν τον Ιανουάριο του 2017 στα έγγραφα COM(2016) 820 και SWD (2016)436.

                     (8)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.