title: Σύσταση για Απόφαση του Συμβουλίου για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην Λετονία

text:
Σημαντική ανακοίνωση νομικού περιεχομένου

|

52009PC0004(01)

	[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |Βρυξέλλες, 8.1.2009COM(2009) 4 τελικόΣύσταση γιαΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην ΛετονίακαιΠρότασηΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια τη χορήγηση κοινοτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στην ΛετονίαΣύσταση γιαΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην ΛετονίακαιΠρότασηΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια τη χορήγηση κοινοτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στην ΛετονίαΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ1. ΕισαγωγήΗ λετονική οικονομία έχει συσσωρεύσει μεγάλες ανισορροπίες τα τελευταία χρόνια καθώς η ταχεία ανάπτυξη τροφοδοτήθηκε από χαλαρούς πιστωτικούς όρους και μια υπερβολικά επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, αντίθετα προς τις συμβουλές που δόθηκαν από την Επιτροπή και το Συμβούλιο, κυρίως στις γνωμοδοτήσεις σχετικά με διαδοχικά προγράμματα σύγκλισης της Λετονίας. Η κατάσταση οξύνθηκε σημαντικά από την παγκόσμια κρίση στη χρηματοπιστωτική αγορά και τη γενικότερη σκλήρυνση της στάσης απέναντι στις αναδυόμενες οικονομίες, καθιστώντας ολοένα και πιο δύσκολη και δαπανηρή την πρόσβαση στην πίστωση. Οι λετονικές κεφαλαιαγορές και χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν μεγάλη πίεση από τον Οκτώβριο και ύστερα, αντικατοπτρίζοντας τους εντονότερους προβληματισμούς σχετικά με τη διατηρησιμότητα της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης της χώρας. Εκφράζονται ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με τον τομέα υγείας και τον τραπεζικό τομέα και ιδίως για τη βιωσιμότητα της μεγαλύτερης κρατικής τράπεζας της χώρας (Parex) που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερική χρηματοδότηση, η οποία κατά συνέπεια περιήλθε στην κρατική ιδιοκτησία και έλεγχο. Εν ολίγοις, η Λετονία βρέθηκε ενώπιον μιας απροσδόκητης και σοβαρής κρίσης στον τραπεζικό τομέα και την εξωτερική χρηματοδότηση.Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, οι λετονικές αρχές προσέφυγαν στην ΕΕ και το ΔΝΤ για οικονομική ενίσχυση. Η Επιτροπή, μαζί με την Προεδρία του Συμβουλίου, ανακοίνωσε στις 22 Νοεμβρίου ότι η ΕΕ ήταν έτοιμη να συμμετάσχει μαζί με το ΔΝΤ σε μια συντονισμένη χρηματοδοτική δέσμη για την ενίσχυση της διατηρησιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών της Λετονίας. Ωστόσο, επισημάνθηκε ότι η δέσμη οικονομικής στήριξης θα παρασχεθεί μόνο με την επιφύλαξη ισχυρής δέσμευσης από τις λετονικές αρχές να εφαρμόσουν ένα αυστηρό και αξιόπιστο πρόγραμμα οικονομικής ρύθμισης. Βάσει συζητήσεων με την Επιτροπή και το ΔΝΤ, στις 12 Δεκεμβρίου, το λετονικό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση των αρχών για ένα «πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης και ανάκαμψης της ανάπτυξης» (αποκαλούμενο εφεξής το πρόγραμμα). Οι βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι να διατηρήσει την εγχώρια και διεθνή εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, να συμβάλει άμεσα και έμμεσα στην αναχαίτιση και αναστροφή της τάσης επιδείνωσης στην ανταγωνιστικότητα κόστους και τον πληθωρισμό μειώνοντας το μισθολογικό κόστος του δημοσίου τομέα ως σημαντικότερο στοιχείο μιας πολύ αυστηρότερης δημοσιονομικής πολιτικής και να ενισχύσει το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας με μια σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.2. Πρόσφατες Μακροοικονομικές ΕξελίξειςΎστερα από μια συνεχή περίοδο μεγάλης ανάπτυξης από τα τέλη του 1990, βασιζόμενη σε μεγάλο βαθμό στην εγχώρια ζήτηση, το πραγματικό ΑΕΠ της Λετονίας αυξήθηκε με διψήφιους ρυθμούς την περίοδο 2005-2007. Η ανάπτυξη πυροδοτήθηκε κατά κύριο λόγο από μια ισχυρή πιστωτική επέκταση που ενίσχυσε την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις σε ακίνητα, αλλά αυτή η περίοδος ανάπτυξης έληξε στα μέσα του 2007, καθώς δεν ήταν πλέον δυνατόν να διατηρηθούν οι υπερτιμημένες τιμές ακινήτων. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, η διάρθρωση της οικονομίας μετακινήθηκε από τον τομέα των εμπορεύσιμων στον τομέα των μη εμπορεύσιμων, υπονομεύοντας την εξωτερική διατηρησιμότητα της οικονομίας και οδηγώντας σε έντονες πιέσεις υπερθέρμανσης.Η ανάπτυξη του ΑΕΠ μειώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων τριμήνων του 2008, μια τάση που αναμένεται να συνεχιστεί και πυροδοτείται κυρίως από μια περίοδο κάμψης στην ιδιωτική κατανάλωση και την ιδιωτική επένδυση. Η ιδιωτική κατανάλωση επλήγη από τον υψηλό πληθωρισμό, τις πτωτικές τιμές ακινήτων, τις αυξημένες πληρωμές για την εξυπηρέτηση χρέους, τη μειωμένη διαθεσιμότητα δανείων και τις δυσμενέστερες προσδοκίες σχετικά με την απασχόληση και το εισόδημα. Οι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου στις κατασκευές ακολουθούν την πορεία λήξης της «έκρηξης» στην αγορά ακινήτων και στις επενδύσεις σε εξοπλισμό, δεδομένης της κατάστασης χαμηλής ζήτησης τόσο εγχώρια όσο και στο εξωτερικό. Ο τομέας επιχειρήσεων δέχεται έντονη πίεση από πλευράς κόστους, λόγω των αυξήσεων του εργατικού κόστους και η χρηματοδότηση περιορίζεται ολοένα και περισσότερο. Τα έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και γενικότερα τα δημόσια έργα θα αντισταθμίσουν κατά κάποιο τρόπο την απότομη πτώση των λοιπών επενδύσεων. Ωστόσο, το ΑΕΠ αναμένεται να συρρικνωθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, με πολύ χαμηλή εγχώρια ζήτηση, η οποία δεν αντισταθμίζεται επαρκώς από την επέκταση των καθαρών εξαγωγών.Οι συνθήκες της αγοράς εργασίας μόλις πρόσφατα άρχισαν να αμβλύνονται, αλλά η αντίδραση της αγοράς εργασίας απέναντι στην πτώση της εγχώριας ζήτησης θα είναι σημαντική. Η ανεργία ήδη αυξήθηκε από το 6,3% το δεύτερο τρίμηνο στο 7,2% το τρίτο τρίμηνο του 2008 και η ονομαστική ανάπτυξη μισθών είναι συγκρατημένη, αλλά μειωμένη σε σχέση με τα πολύ υψηλά προηγούμενα ποσοστά. Η λετονική αγορά εργασίας θεωρείται ότι είναι αρκετά ευέλικτη, πράγμα το οποίο θα πρέπει να περιορίσει την παραγωγή και το κόστος απασχόλησης σε σχέση με μια εκ νέου ευθυγράμμιση των μισθών με την παραγωγικότητα.Μετά την κορύφωσή του το Μάιο του 2008 στο 17,7%, ο πληθωρισμός του ΕνΔΤΚ μειώθηκε στο 11,8% το Νοέμβριο. Ο υφέρπων πληθωρισμός[1] (11,0% το Νοέμβριο) και ο πληθωρισμός τιμών υπηρεσιών μειώνονται σταθερά, καθώς εξασθενεί η πίεση ζήτησης. Οι προοπτικές για περαιτέρω ισχυρή μείωση του πληθωρισμού είναι καλές, δεδομένης της προοπτικής μιας κατά πολύ ασθενέστερης εγχώριας ζήτησης, των χαμηλότερων μισθών του δημοσίου τομέα (βλέπε σημείο 6) που οδηγούν σε συγκράτηση των μισθών του ιδιωτικού τομέα και των μειώσεων στις τιμές βασικών προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο.Οι εξωτερικές ανισορροπίες ήταν πολύ μεγάλες με μια μη βιώσιμη συσσώρευση εξωτερικών υποχρεώσεων, αλλά το 2008, λόγω της φθίνουσας εγχώριας απορρόφησης, ο εξωτερικός δανεισμός μειώθηκε σημαντικά. Το ισοζύγιο πληρωμών και η εξωτερική επενδυτική θέση συζητούνται στο κατωτέρω σημείο 5.3. Δημόσια οικονομικάΤα δημόσια οικονομικά έχουν αυξημένη ευθύνη στην Λετονία λόγω του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της νομισματικής πολιτικής σύμφωνα με ένα καθεστώς σχεδόν σταθερής τιμής συναλλάγματος[2]. Ωστόσο, η Λετονία επιδίωξε μια δημοσιονομική πολιτική ενισχυτική των κυκλικών τάσεων κατά τη διάρκεια της έκρηξης της εγχώριας ζήτησης 2005-2007, παρά τη βελτίωση των πρώτων απολογιστικών στοιχείων προϋπολογισμού και αντίθετα προς τις επανειλημμένες συμβουλές που δόθηκαν στις γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τις διαδοχικές επικαιροποιήσεις του προγράμματος σύγκλισης της Λετονίας. Τα απροσδόκητα έσοδα δαπανήθηκαν τυπικά μέσω της διαδικασίας συμπληρωματικών προϋπολογισμών εντός του έτους και δεν δημιουργήθηκαν αποθεματικά για δυσμενέστερες περιόδους. Η ανάπτυξη των μισθών του δημοσίου τομέα έγινε κινητήρια δύναμη για αυξήσεις μισθών του ιδιωτικού τομέα, με συγκρίσιμα επίπεδα μισθών υψηλότερα στον δημόσιο τομέα. Στη Λετονία, πάνω από το 30% των απασχολούμενων εργάζεται στον δημόσιο τομέα και, δεδομένου του ότι ο τομέας υπηρεσιών είναι αναλογικά μεγαλύτερος, περίπου το 75% της ΑΠΑ, η ρύθμιση των μισθών του δημοσίου τομέα επηρεάζει σημαντικά τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα.Κατά τη διάρκεια των πρώτων δέκα μηνών του 2008, τα έσοδα από ΦΠΑ επιβραδύνθηκαν θεαματικά (μειώθηκαν κατά 3% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος), λόγω μιας απότομης πτώσης στην ιδιωτική κατανάλωση. Τα έσοδα από άλλες σημαντικές φορολογικές κατηγορίες αρχικώς παρέμειναν σε σχετικά καλά επίπεδα σε συνέχεια του υψηλού πληθωρισμού, αλλά αυτές οι ευνοϊκές επιπτώσεις έχουν επίσης αρχίσει να εξασθενούν. Το λετονικό Υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι το ενοποιημένο κρατικό δημοσιονομικό έλλειμμα του 2008, το οποίο περιλαμβάνει τον προϋπολογισμό της κεντρικής διοίκησης και του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων, μπορεί να είναι γύρω στο 2½ έως 2¾% του ΑΕΠ[3]. Λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα ότι υπό τις τρέχουσες περιστάσεις ο τομέας τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να παρουσιάσει μικρό έλλειμμα (παρά τα όρια που σκοπό έχουν τη διατήρηση του ισοζυγίου ή του πλεονάσματος του υποτομέα), το έλλειμμα του 2008 του τομέα γενικής κυβέρνησης φαίνεται ότι πλησιάζει το 3% του ΑΕΠ.Ο προϋπολογισμός για το 2009 όπως ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο στις 14 Νοεμβρίου στόχευε σε ενοποιημένο έλλειμμα κεντρικής κυβέρνησης 1½% του ΑΕΠ, αλλά βασίστηκε σε μια μη ρεαλιστική συρρίκνωση της παραγωγής της τάξεως μόλις του 1%. Συμπεριέλαβε σημαντικές μειώσεις της άμεσης φορολογίας και αυξήσεις δαπανών. Ήταν λοιπόν ήδη σαφές ότι η παραγωγή θα μειωνόταν κατά πολύ μεγαλύτερο βαθμό και ότι, ελλείψει αντισταθμιστικών μέτρων, το έλλειμμα κινδύνευε να διευρυνθεί πάρα πολύ. Συμπεριλαμβάνοντας ένα πολύ μικρό έλλειμμα των τοπικών αυτοδιοικήσεων, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με τις προβολές των αρχών ανερχόταν στο 1,8% του ΑΕΠ με πρωτογενές έλλειμμα 1,1% του ΑΕΠ. Εν όψει των δεδομένων είσπραξης φόρου κατά τους τελευταίους μήνες του 2008 και των δυσμενέστερων οικονομικών προοπτικών για το 2009, οι προοπτικές για το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης ήσαν πολύ δυσμενέστερες σε σχέση με τις προβλέψεις του φθινοπώρου των υπηρεσιών της Επιτροπής για έλλειμμα 5,6% του ΑΕΠ. Αντίθετα, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης στα τέλη του 2007, στο 9,5%, ήταν ένας από τους χαμηλότερους στην ΕΕ.4. Χρηματοπιστωτικές αγορέςΣτο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Λετονίας κυριαρχεί σχεδόν αποκλειστικά ο τραπεζικός τομέας, ο οποίος αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Μπορούν να προσδιοριστούν με σαφήνεια δύο τμήματα. Από τη μία πλευρά, οι ξένες τράπεζες, που χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο άμεσα μέσω δανείων από μητρικές εταιρείες, κατέχουν περίπου το 70% της αγοράς. Από την άλλη πλευρά, οι εγχώριες τράπεζες χρηματοδοτούνται πρωτίστως από ξένα κοινοπρακτικά δάνεια και καταθέσεις μη μόνιμων κατοίκων. Η σημασία των καταθέσεων μη μόνιμων κατοίκων, που ανέρχονταν στο 43,5% όλων των καταθέσεων εκτός των καταθέσεων νομισματικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών στις αρχές του Νοεμβρίου 2008, είναι ένα ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο γεγονός. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Λετονίας στηρίζεται επομένως κατά κύριο λόγο στην εξωτερική χρηματοδότηση, είτε αυτή προέρχεται από μητρικές εταιρείες, από καταθέσεις μη μόνιμων κατοίκων ή ξένα κοινοπρακτικά δάνεια. Το παρεπόμενο πολύ υψηλό και αυξανόμενο επίπεδο υποχρεώσεων προς το εξωτερικό αντισταθμίζεται με δάνεια προς μόνιμους κατοίκους, κατά κύριο λόγο σε ξένο νόμισμα (σχεδόν το 90% όλων των δανείων). Οι πιστώσεις εσωτερικού αυξήθηκαν από το 10% του ΑΕΠ το 1997 στο 90% το 2007. Προκύπτει, επομένως, ότι οι δύο βασικοί κίνδυνοι που επηρεάζουν το τραπεζικό σύστημα της Λετονίας είναι ο κίνδυνος ρευστότητας και ο πιστωτικός κίνδυνος.Ο κίνδυνος ρευστότητας έχει ήδη εμφανιστεί μέσω των συνεχών πιέσεων ρευστότητας από τον Οκτώβριο του 2008. Αναμένοντας δυσκολίες εξόφλησης, δύο ξένα συνδικάτα άφησαν σαφώς να εννοηθεί ότι ενδέχεται να ζητήσουν επίσπευση της πληρωμής των δανείων στην τράπεζα Parex που ανέρχονται σε 0,8 δισεκ. EUR, τα οποία πρέπει να καταβληθούν τον Φεβρουάριο και τον Ιούνιο του 2009. Κάτι τέτοιο προέτρεψε τη μερική κρατικοποίηση της τράπεζας στις 10 Νοεμβρίου 2008. Ωστόσο, η εγγύηση δημοσίων δανείων που δόθηκε θεωρήθηκε ανεπαρκής, πράγμα που οδήγησε στην πλήρη κρατικοποίηση της Parex στις αρχές Δεκεμβρίου και στη θέσπιση ορίων στις αναλήψεις καταθέσεων (50.000 EUR/μήνα για ιδιώτες). Παρά τα μέτρα αυτά, στην Parex και σε εγχώριες τράπεζες με παρόμοια επιχειρηματικά μοντέλα έχουν έκτοτε πραγματοποιηθεί μεγάλες αναλήψεις καταθέσεων μη μόνιμων κατοίκων, από τις οποίες μόνο ένα πολύ μικρό μέρος επανακατατέθηκε σε άλλες τράπεζες στην Λετονία. Η συστηματική πίεση ρευστότητας παρακίνησε την Τράπεζα της Λετονίας στις 13 Νοεμβρίου να ανακοινώσει περαιτέρω μειώσεις του απαιτούμενου συντελεστή ελάχιστου αποθεματικού από το 7% στο 5% για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και από το 5% στο 3% για υποχρεώσεις με ημερομηνία λήξης άνω των 2 ετών, απελευθερώνοντας έτσι τη ρευστότητα (αυτές οι αποφάσεις τέθηκαν σε ισχύ σε δύο στάδια, κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, στις 24 Νοεμβρίου και στις 24 Δεκεμβρίου). Ωστόσο, η βαθμιαία αποδυνάμωση των αποθεματικών συνεχίστηκε και η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της Τράπεζας της Λετονίας επιδεινώθηκε κατά 0,9 δισεκ. EUR στο διάστημα μεταξύ αρχών Οκτωβρίου 2008 και τέλους του έτους. Οι καταθέσεις μόνιμων κατοίκων και μη μόνιμων κατοίκων σε ξένες τράπεζες αυξήθηκαν κατά τη ίδια περίοδο και, το σημαντικότερο, η υποστήριξη της ρευστότητας από μητρικές εταιρείες φαίνεται εξασφαλισμένη.Ο πιστωτικός κίνδυνος δεν έχει ακόμη λάβει πραγματικές διαστάσεις, αλλά αναμένεται να αυξηθεί εντός των προσεχών μηνών. Ενώ τα εκπρόθεσμα δάνεια έχουν ήδη αυξηθεί, τα ασύμφορα δάνεια παραμένουν μέχρις στιγμής κάτω του 1% των συνολικών δανείων, επίσης λόγω της συνεχούς αναδιάρθρωσης των προβληματικών δανείων. Ωστόσο, θα αυξηθεί σαφώς ο αρνητικός αντίκτυπος της αναμενόμενης παρατεταμένης μείωσης του εισοδήματος μόνιμων κατοίκων και κατά συνέπεια της ικανότητάς τους να αποπληρώνουν τα χρέη. Οι δείκτες φερεγγυότητας θα μειωθούν και μπορεί να προσεγγίσουν το ελάχιστο θεσπισμένο όριο· σε αυτή την περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν εισφορές κεφαλαίων.Η τρέχουσα και μελλοντική θέση του τραπεζικού τομέα εξαρτάται από αντικειμενικούς παράγοντες αλλά και από προσδοκίες που σχετίζονται με την αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη. Στην τρέχουσα κρίσιμη περίσταση είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλιστεί η εμπιστοσύνη ώστε να σταθεροποιηθεί η βάση καταθέσεων και να μετριαστούν οι πιέσεις ρευστότητας που ασκούνται. Δεδομένων των περιορισμένων δημόσιων οικονομικών, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα μέσω κυβερνητικής παρέμβασης θα ήταν αξιόπιστη μόνο αν συνοδευόταν από ισχυρή διεθνή οικονομική ενίσχυση.5. Ισοζύγιο πληρωμων και αναγκες εξωτερικησ χρηματοδοτησησΗ οικονομική έκρηξη της Λετονίας μέχρι το 2007 χαρακτηριζόταν από την εμφάνιση μεγάλων εξωτερικών ανισορροπιών και μια μη βιώσιμη συσσώρευση εξωτερικών υποχρεώσεων. Το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος υπερέβη το 135% του ΑΕΠ στα τέλη του 2007 (με καθαρό εξωτερικό χρέος στο 52% του ΑΕΠ). Η διεθνής επενδυτική θέση στα τέλη του 2007 διευρύνθηκε λόγω των καθαρών υποχρεώσεων της τάξεως του 79% του ΑΕΠ, ενώ οι καθαρές υποχρεώσεις στα τέλη του δεύτερου τριμήνου του 2008 υπολογίζονται ότι διευρύνθηκαν στο 82% του ΑΕΠ.Το 2008, λόγω της φθίνουσας εγχώριας απορρόφησης, ο εξωτερικός δανεισμός μειώθηκε σημαντικά. Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές προβλέψεις της Τράπεζας της Λετονίας, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε περίπου στο 12½% του ΑΕΠ στο τρίτο τρίμηνο του 2008 (από κορύφωση άνω του 27% του ΑΕΠ στο τέταρτο τρίμηνο του 2006). Το 2009 το έλλειμμα εμπορευματικών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνει γύρω στο 10% του ΑΕΠ (όπως στους τελευταίους μήνες του 2008), αλλά, δεδομένου ενός θετικού ισοζυγίου υπηρεσιών και βελτιωμένου λογαριασμού εισοδήματος, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα συρρικνωθεί. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η βάση της ανάπτυξης του ΑΕΠ θα μεταβεί από τη φθίνουσα εγχώρια ζήτηση σε αυξανόμενες εξαγωγές, είναι απαραίτητη η εκ νέου καλύτερη ευθυγράμμιση των μισθών με την παραγωγικότητα και η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την οικονομία της προσφοράς.Ενώ μια διόρθωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών από τα μη βιώσιμα επίπεδα των πρόσφατων ετών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αποκατάσταση μιας υγιούς κατάστασης στο ισοζύγιο πληρωμών, δεν αρκεί από μόνη της για την επίτευξη εξωτερικής διατηρησιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη το μεγάλο ύψος του χρέους της χώρας, που είναι στο μεγαλύτερο μέρος βραχυπρόθεσμο. Η εξωτερική χρηματοδότηση αναμένεται να συνεχίσει να δέχεται μεγάλες πιέσεις για ορισμένο διάστημα, με τη διαθεσιμότητα πιστώσεων εξωτερικού να μειώνεται, πιθανές αναλήψεις από καταθέσεις μη μόνιμων καθώς και μόνιμων κατοίκων και μια δυσμενέστερη προοπτική εξωγενούς επένδυσης. Μια περαιτέρω πτώση των αποθεματικών ξένου συναλλάγματος (το οποίο μειώθηκε κατά περίπου 25% από τις αρχές Οκτωβρίου έως τις αρχές Δεκεμβρίου 2008) θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας της Λετονίας. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, θα απαιτηθεί εξωτερική οικονομική στήριξη, υποστηριζόμενη από πρόγραμμα ισχυρής πολιτικής, για να μετριαστούν οι περιορισμοί ρευστότητας βραχυπρόθεσμα και να ενισχυθεί ταυτόχρονα μια εξωτερική ρύθμιση μεσοπρόθεσμα.Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το ισοζύγιο πληρωμών της Λετονίας αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο την έκδοση απόφασης για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής.6. «Πρόγραμμα Οικονομικής Σταθεροποίησης και Ανάκαμψης τησ Ανάπτυξης» της Λετονίας: Μακροοικονομικά Μέτρα και Μέτρα Χρηματοπιστωτικού ΣυστήματοςΟι συνεχείς συζητήσεις μεταξύ των λετονικών αρχών και των πιθανών συνεισφερόντων σε μια συντονισμένη δέσμη διεθνούς οικονομικής στήριξης οδήγησαν τις αρχές στην έγκριση ενός φιλόδοξου προγράμματος πολιτικής (όπως αναφέρεται ανωτέρω, το οποίο υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο και εγκρίθηκε από αυτό στις 12 Δεκεμβρίου). Το πρόγραμμα βασίζεται στη διατήρηση της υφιστάμενης ισοτιμίας του λατς, το οποίο θα παραμένει σημαντικός παράγοντας της πολιτικής. Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των αδυναμιών του χρηματοπιστωτικού τομέα, στη διόρθωση των φορολογικών ανισορροπιών και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συναλλαγματική ισοτιμία περιορισμένων διακυμάνσεων. Συμπεριλαμβάνει μια άμεση και βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, μια εκτενή στρατηγική λύσης τράπεζας, μια ενισχυμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσης των ρυθμιστικών αρχών, εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα. Θέτει ως παραδοχή ένα μακροοικονομικό σενάριο συρρικνώσεων του ΑΕΠ της τάξεως του 5% το 2009 και 3% το 2010, επιτρέποντας μια ασθενή ανάκαμψη του 2% το 2011. Η φορολογική στρατηγική στοχεύει σε έλλειμμα γενικής κυβέρνησης μέχρι 3% του ΑΕΠ έως το 2011, ώστε να πληροί το κριτήριο του Μάαστριχτ για το έλλειμμα εκείνο το έτος.Οι διαπραγματεύσεις οικονομικής στήριξης με την ΕΕ, το ΔΝΤ και άλλους φορείς, οι οποίες εστίασαν στα σοβαρά μελλοντικά δημοσιονομικά ελλείμματα, οδήγησαν την κυβέρνηση να εγκρίνει έναν τροποποιημένο συνοπτικό προϋπολογισμό για το 2009· αυτός ο προϋπολογισμός ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου σύμφωνα με το πρόγραμμα επείγουσας οικονομικής σταθεροποίησης. Ο τροποποιημένος προϋπολογισμός, βασιζόμενος στην αναθεωρημένη πρόβλεψη του ΑΕΠ για συρρίκνωση 5% το 2009, λαμβάνει υπόψη την πρόσφατη επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών και στοχεύει σε φορολογικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κάτω του 5% του ΑΕΠ[4], προβλέποντας μόνο μια μικρή διαρθρωτική προσαρμογή σε σύγκριση με τα προβλεπόμενα απολογιστικά στοιχεία του 2008 (αλλά πολύ υψηλότερα σε σύγκριση με τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε τον Νοέμβριο). Επιπλέον, έως τα τέλη Μαρτίου 2009 πρέπει να έχει εγκριθεί αυτοτελής νόμος περί συμπληρωματικού προϋπολογισμού για το 2009 συνεπής με τον συνοπτικό προϋπολογισμό του Δεκεμβρίου.Όσον αφορά τις δαπάνες, η εξυγίανση εστιάζει σε μια μεγάλη μείωση των μισθών του δημοσίου τομέα (κατά 15% μέση αντιστάθμιση σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της 14ης Νοεμβρίου 2008 - αλλά η οποία αναιρεί μόνο μερικώς τις μεγάλες πραγματικές αυξήσεις που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια) και σε περαιτέρω μειώσεις προσωπικού· επιπλέον, προβλέπεται μεγάλη μείωση στα τρέχοντα έξοδα που δεν αφορούν το προσωπικό. Η μείωση των επιδοτήσεων (εκτός της κοινωνικής υποστήριξης) και των δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες και ο περιορισμός των δαπανών των τοπικών αυτοδιοικήσεων είναι μερικά από τα άλλα προβλεπόμενα σημαντικά μέτρα. Από την άποψη αυτή, η εθνική συγχρηματοδότηση έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ θα διατηρηθεί στο προγραμματισμένο επίπεδο και θα βοηθήσει την οικονομία να προχωρήσει στον τομέα των εμπορεύσιμων. Όσον αφορά τα έσοδα, περιλαμβάνει μια αύξηση 3 ποσοστιαίων μονάδων του βασικού συντελεστή ΦΠΑ στο 21%, μια αύξηση από 5% έως 10% στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ που ισχύει για μια πολύ μικρότερη φορολογική βάση (κυρίως φάρμακα), αυξημένο φόρο ειδικής κατανάλωσης επί των καυσίμων (εφαρμόζοντας το κοινοτικό κεκτημένο ) και μια μερική αντιστάθμιση λόγω μείωσης 2 ποσοστιαίων μονάδων του φορολογικού συντελεστή ατομικού εισοδήματος.Περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση προγραμματίζεται για το 2010 και το μεσοπρόθεσμο φορολογικό πλαίσιο στηρίζεται στην επιθυμία επίτευξης το 2011 ελλείμματος γενικής κυβέρνησης έως το 3% του ΑΕΠ, τηρώντας το κριτήριο φορολογικής σύγκλισης του Μάαστριχτ. Επιβολή περαιτέρω περικοπής δαπανών το 2010, εισαγωγή φόρου εισοδημάτων κεφαλαίου (10%), αύξηση του φόρου ακίνητης περιουσίας και ιδιοκτησίας καταργώντας τις απαλλαγές προκειμένου να διευρυνθεί η φορολογική βάση, θα οδηγήσουν σε περαιτέρω εξυγίανση αυτό το έτος. Επιπλέον, θα ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση του σχεδιασμού και της εφαρμογής διαδικασιών του προϋπολογισμού με την έγκριση νέου φορολογικού πλαισίου και νόμου περί δημοσιονομικής μεταρρύθμισης.Εκτός από τη φορολογική δέσμη που περιγράφεται ανωτέρω, ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε εξωτερική οικονομική ενίσχυση, αναζητείται λύση για την Τράπεζα Parex σύμφωνα με την οποία οι υφιστάμενοι μέτοχοι δεν έχουν πλέον ιδιοκτησιακό συμφέρον. Ύστερα από έναν πρώτο έλεγχο, η κυβέρνηση πήρε ήδη τον έλεγχο άνω του 85% των ιδίων κεφαλαίων της τράπεζας. Πραγματοποιήθηκε αντικατάσταση της διοίκησης. Η νέα διοίκηση αναπτύσσει ένα σχέδιο λύσης, συνεπές με την ελαχιστοποίηση των ζημιών για το κράτος. Θα αναζητήσει μια σταθερή δέσμευση στο εγγύς μέλλον από τους εξωτερικούς φορείς να ανανεώσουν την κοινοπρακτική χρηματοδότηση της Parex.Άλλα μέτρα αποσκοπούν στην εξασφάλιση ευρύτερης σταθερότητας του τραπεζικού τομέα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ως πρώτο βήμα, στόχος των αρχών θα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Στοχοθετημένες έρευνες θα διεξαχθούν στο τραπεζικό σύστημα για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι τράπεζες είναι φερέγγυες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες. Βιώσιμες τράπεζες που χρειάζονται αυξήσεις κεφαλαίου θα πρέπει να αναζητήσουν ιδιωτική αναδιάρθρωση μέσω εξωτερικών επενδυτών ή συγχωνεύσεων, ή ενίσχυση κεφαλαίου από μητρικές τράπεζες.Σχεδόν το σύνολο του τρέχοντος εξωτερικού χρέους οφείλεται από τον ιδιωτικό τομέα. Προκειμένου τα επίπεδα χρέους να είναι συμβατά με μια βιώσιμη ανάπτυξη στο μέλλον και εκτός των προληπτικών, εποπτικών μέτρων και των μέτρων νομισματικής πολιτικής, η αναδιάρθρωση του χρέους είναι ένα σημαντικό στοιχείο του προγράμματος. Θα ενισχυθεί η κατάλληλη νομική βάση για τη λήξη και τη νομισματική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου χρέους. Η διευκόλυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και η ταχεία εφαρμογή σχεδίων αποκατάστασης θα αποτελέσουν επίσης προτεραιότητα.Το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής περιλαμβάνει επίσης μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που υποστηρίζονται στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισσαβόνας, όπως η ενεργητική πολιτική της αγοράς εργασίας και η πολιτική της δια βίου μάθησης, η μεγαλύτερη συμμετοχή φορέων του ιδιωτικού τομέα σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης και καινοτομίας, τα μέτρα προώθησης εξαγωγών και η μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις.7. Η υποστήριξη της ΕΕ στο πλαίσιο της διευκολυνσης για τη στηριξη του ισοζυγιου πληρωμων αποτελει μεροσ της διεθνους προσπαθειασΛαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές δυσκολίες στο ισοζύγιο πληρωμών που αντιμετωπίζει η Λετονία και με την επιφύλαξη της σταθερής δέσμευσης των λετονικών αρχών για την εφαρμογή ενός σημαντικού προγράμματος οικονομικής ρύθμισης, η Επιτροπή, ύστερα από διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή στις 12 Ιανουαρίου 2009, συνιστά στο Συμβούλιο την παροχή της αμοιβαίας συνδρομής που προβλέπεται από το Άρθρο 119 της Συνθήκης.Περαιτέρω, η Επιτροπή, ύστερα από τη διαβούλευση με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, προτείνει, μετά την έγκριση της προαναφερθείσας απόφασης του Συμβουλίου για την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην Λετονία μετά από σύσταση της Επιτροπής, να εκδώσει το Συμβούλιο απόφαση, βάσει του μηχανισμού της ΕΕ για κράτη μέλη (σύμφωνα με τα όσα προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002), σχετικά με τη χορήγηση μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στη Λετονία ύψους 3,1 δισεκατ. EUR το πολύ, προκειμένου να στηρίξει τη διατηρησιμότητα του ισοζυγίου πληρωμών της.Η μεσοπρόθεσμη οικονομική στήριξη θα χορηγηθεί σε μια χρονική στιγμή που η Λετονία απειλείται σοβαρά από απώλεια εγχώριας και διεθνούς εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό της σύστημα, αντιμετωπίζει μια φορολογική κατάσταση που επιδεινώνεται συνεχώς και πρόκειται να δεχθεί σοβαρές χρηματοδοτικές πιέσεις στο εγγύς μέλλον. Γενικότερα, η ενίσχυση σκοπό έχει να διευκολύνει τις απαραίτητες εξωτερικές και εσωτερικές ρυθμίσεις. Η συνολική εκτιμώμενη χρηματοδότηση που απαιτείται κατά την περίοδο έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 είναι 7,5 δισεκ. EUR. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει αποζημίωση για το αναμενόμενο εξωτερικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και ισοζυγίου κεφαλαίων, αναλήψεις καταθέσεων, μερική αναχρηματοδότηση ληξιπρόθεσμων δανείων, σφάλματα και παραλείψεις στο ισοζύγιο πληρωμών και συσσώρευση διεθνών αποθεματικών σε συνετό επίπεδο.Η ενίσχυση θα παρέχεται σε συνδυασμό με το ΔΝΤ και άλλη πολυμερή και διμερή ενίσχυση. Θα καταβληθεί σε έξι δόσεις και θα εξαρτηθεί από όρους οικονομικής πολιτικής. Η προτεινόμενη απόφαση θα λήξει τρία έτη μετά την έναρξη της ισχύος της. Οι προϋποθέσεις οικονομικής πολιτικής που συνδέονται με την καταβολή δανείου ΕΕ θα προσδιοριστούν σε μνημόνιο συμφωνίας που πρόκειται να συναφθεί με τις λετονικές αρχές· βασικά στοιχεία αυτών των προϋποθέσεων είναι τα παρακάτω:Μια σημαντική φορολογική εξυγίανση κατά την περίοδο έως το 2011 . Σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της 14ης Νοεμβρίου 2008, για το 2009 προγραμματίζεται μια πολύ μεγάλη φορολογική εξυγίανση, εστιάζοντας σε έλλειμμα προϋπολογισμού έως 5% του ΑΕΠ, με περαιτέρω εξυγίανση το 2010. Υποστηρικτικά μέτρα για τον προϋπολογισμό περιλαμβάνουν: κυρίως, i) στην έγκριση ενός σαφούς μεσοπρόθεσμου φορολογικού προγράμματος που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο χαμηλότερο από το επίπεδο αναφοράς της Συνθήκης του 3% του ΑΕΠ έως το 2011· ii) εντός μεσοπρόθεσμων ανώτατων δημοσιονομικών ορίων, στη μείωση του μέσου όρου αμοιβών του δημοσίου τομέα σε ονομαστικούς όρους κατά περίπου 15% το 2009· κάτι τέτοιο θα πρέπει επίσης να ισχύσει για τοπικές αυτοδιοικήσεις, κυβερνητικές υπηρεσίες και κρατικές εταιρείες· iii) στην κατάργηση έκτακτων αποδοχών (μπόνους) και παρόμοιων πληρωμών· iv) σε μια μείωση τουλάχιστον 5% στην απασχόληση στον δημόσιο τομέα και την τοπική αυτοδιοίκηση· v) σε σημαντικές μειώσεις των επιδοτήσεων (εξαιρουμένης της κοινωνικής υποστήριξης) και δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες· vi) στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ σε ήδη προγραμματισμένα επίπεδα.Μέτρα προϋποθέσεων οικονομικής πολιτικής που αποσκοπούν στην εξασφάλιση ευρύτερης σταθερότητας του τραπεζικού τομέα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ως πρώτο βήμα, στόχος των αρχών θα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Στοχοθετημένες έρευνες θα διεξαχθούν στο τραπεζικό σύστημα για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι τράπεζες είναι φερέγγυες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες. Βιώσιμες τράπεζες που χρειάζονται αυξήσεις κεφαλαίου θα πρέπει να αναζητήσουν ιδιωτική αναδιάρθρωση μέσω εξωτερικών επενδυτών ή συγχωνεύσεων, ή ενίσχυση κεφαλαίου από μητρικές τράπεζες. Ένα σημαντικό στάδιο σε αυτή τη διαδικασία ήταν οι ξεχωριστές ανακοινώσεις, στις 18 Δεκεμβρίου 2008, τριών μεγάλων ξένων μητρικών τραπεζικών ομίλων ότι δεσμεύονται να παραμείνουν στην Λετονία και να υποστηρίξουν τις δραστηριότητές τους στη χώρα.Αναδιάρθρωση χρέους στον ιδιωτικό τομέα προκειμένου να μειωθούν οι αδυναμίες από τα υψηλά επίπεδα χρέους (σχεδόν το σύνολο του εξωτερικού χρέους οφείλεται από τον ιδιωτικό τομέα) και εκτός των προληπτικών, εποπτικών μέτρων και των μέτρων νομισματικής πολιτικής. Θα πρέπει να ενισχυθεί η κατάλληλη νομική βάση για τη λήξη και τη νομισματική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου χρέους. Η διευκόλυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και η ταχεία εφαρμογή σχεδίων αποκατάστασης πρέπει να αποτελέσουν επίσης προτεραιότητα. Κάτι τέτοιο περιλαμβάνει τροποποίηση του νόμου περί αφερεγγυότητας για τη διευκόλυνση της αναδιάρθρωσης μεταξύ βιώσιμων επιχειρήσεων και των πιστωτών τους και τη βελτίωση του πλαισίου προσωπικής πτώχευσης.Διαρθρωτικά μέτρα στον τομέα των πολιτικών εισοδημάτων, της φορολογικής πειθαρχίας και της δημοσιονομικής διαδικασίας και διοίκησης. Ο νόμος περί δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης θα τροποποιηθεί για να ενισχύσει τις διατάξεις σχετικά με την οικονομική ευθύνη, τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα και θα τεθεί σε ισχύ το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο. Θα συγκροτηθεί μια ειδική επιτροπή για την παρακολούθηση του περιορισμού των μισθών και την έκδοση συστάσεων για να εξασφαλιστεί ότι οι μισθοί εξελίσσονται έτσι ώστε να αποκαθίσταται ο ανταγωνισμός.Μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που υποστηρίζονται μεταξύ άλλων στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισσαβόνας , όπως η ενεργητική πολιτική της αγοράς εργασίας και η πολιτική της δια βίου μάθησης, η μεγαλύτερη συμμετοχή φορέων του ιδιωτικού τομέα σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης και καινοτομίας, τα μέτρα προώθησης εξαγωγών και η μείωση του διοικητικού φόρου για τις επιχειρήσεις.Προκειμένου να εξασφαλισθεί η απαραίτητη ευελιξία όπως έχει σήμερα η αγορά, προτείνεται να επιτραπεί η χρήση συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίου για τη δανειοληπτική πράξη με την οποία χρηματοδοτείται το δάνειο. Προκειμένου να προστατευτεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ, οι αντισυμβαλλόμενοι μιας δυνητικής συμφωνίας ανταλλαγής θα πρέπει να είναι ύψιστης πιστοληπτικής ποιότητας.Σύσταση γιαΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια την παροχή αμοιβαίας συνδρομής στην ΛετονίαΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 119,τη σύσταση της Επιτροπής η οποία καταρτίσθηκε κατόπιν διαβούλευσης με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,Εκτιμώντας τα ακόλουθα:(1) Μέσα στα πλαίσια πολύ μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης, οι λετονικές κεφαλαιαγορές και χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν πρόσφατα πίεση, αντικατοπτρίζοντας μια γενική επιδείνωση της ψυχολογίας της αγοράς και αυξάνοντας τους προβληματισμούς σχετικά με την υγεία της λετονικής οικονομίας, δεδομένων των μεγάλων ανισορροπιών όσον αφορά ένα διευρυμένο εξωτερικό έλλειμμα και ένα πολύ μεγάλο εξωτερικό χρέος, των δημοσίων οικονομικών που επιδεινώνονται συνεχώς και των υψηλών ρυθμών πληθωρισμού κόστους και τιμών. Ο λετονικός τραπεζικός τομέας έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και εμπιστοσύνης. Το επίπεδο αποθεμάτων ξένου συναλλάγματος έχει μειωθεί καθώς η κεντρική τράπεζα παρενέβη για τη διατήρηση της ισοτιμίας του νομίσματος.(2) Το Συμβούλιο επανεξετάζει τακτικά τις οικονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται από τη Λετονία, ιδιαίτερα στα πλαίσια του προγράμματος σύγκλισης της Λετονίας και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και στα πλαίσια των εκθέσεων σύγκλισης.(3) Το συνολικό ύψος της εξωτερικής χρηματοδότησης που χρειάζεται η Λετονία έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 εκτιμάται σε 7,5 δισεκ. EUR.(4) Οι λετονικές αρχές ζήτησαν σημαντική οικονομική στήριξη από την ΕΕ και άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και χώρες για την υποστήριξη της διατηρησιμότητας του ισοζυγίου πληρωμών.(5) Το ισοζύγιο πληρωμών της Λετονίας αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή, πράγμα το οποίο δικαιολογεί την παροχή αμοιβαίας συνδρομής από την Κοινότητα, σε συνδυασμό με το ΔΝΤ και άλλους συνεισφέροντες.(6) Η δέσμη οικονομικής στήριξης θα παρασχεθεί με την επιφύλαξη ισχυρής δέσμευσης από τις λετονικές αρχές να εφαρμόσουν ένα φιλόδοξο φορολογικό, χρηματοπιστωτικό σύστημα και ένα πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη διευκόλυνση των απαραίτητων εξωτερικών και εσωτερικών ρυθμίσεων, για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής. Η Επιτροπή θα επανεξετάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα και προσεκτικά, σε συνεργασία με την ΟΔΕ ότι πληρούνται οι όροι οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν τη συνδρομή.ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:Άρθρο μόνοΗ Κοινότητα θα παράσχει αμοιβαία συνδρομή στην Λετονία.Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.Βρυξέλλες,Για το ΣυμβούλιοΟ ΠρόεδροςΠρότασηΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια τη χορήγηση κοινοτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης στην ΛετονίαΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002[5] της 18ης Φεβρουαρίου 2002, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,τη σύσταση της Επιτροπής, η οποία καταρτίσθηκε κατόπιν διαβούλευσης με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,Εκτιμώντας τα ακόλουθα:(1) Στις [….] το Συμβούλιο αποφάσισε τη χορήγηση αμοιβαίας συνδρομής στη Λετονία.(2) Μέσα στα πλαίσια πολύ μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης, οι λετονικές κεφαλαιαγορές και χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν πρόσφατα πίεση, αντικατοπτρίζοντας μια γενική επιδείνωση της ψυχολογίας της αγοράς και αυξάνοντας τους προβληματισμούς σχετικά με την υγεία της λετονικής οικονομίας, δεδομένων των μεγάλων ανισορροπιών όσον αφορά ένα διευρυμένο εξωτερικό έλλειμμα, των δημοσίων οικονομικών που επιδεινώνονται συνεχώς και των υψηλών ρυθμών πληθωρισμού κόστους και τιμών. Ο λετονικός τραπεζικός τομέας έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και εμπιστοσύνης. Το επίπεδο αποθεματικών ξένου συναλλάγματος έχει μειωθεί καθώς η κεντρική τράπεζα παρενέβη για τη διατήρηση της ισοτιμίας του νομίσματος.(3) Το συνολικό ύψος της εξωτερικής χρηματοδότησης που χρειάζεται η Λετονία έως το πρώτο τρίμηνο του 2011 εκτιμάται σε 7,5 δισεκ. EUR.(4) Κρίνεται σκόπιμη η παροχή κοινοτικής ενίσχυσης στη Λετονία έως το ποσό των 3,1 δισεκ. EUR σύμφωνα με το πλαίσιο της διευκόλυνσης για την παροχή μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης για το ισοζύγιο πληρωμών των κρατών μελών που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002. Θα πρέπει να δοθεί κοινοτική ενίσχυση σε συνδυασμό με δάνειο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ύψους 1,5 δισεκ. SDR (1200% της ποσόστωσης ΔΝΤ της Λετονίας, δηλαδή περίπου 1,7 δισεκ. EUR ) βάσει διακανονισμού stand-by που εγκρίθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2008. Οι σκανδιναβικές χώρες (Σουηδία, Δανία, Φινλανδία και Νορβηγία) πρόκειται να συνεισφέρουν από κοινού χορηγώντας 1,8 δισεκ. EUR, η Παγκόσμια Τράπεζα 0,4 δισεκ. EUR, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, η Τσεχική Δημοκρατία, η Πολωνία και η Εσθονία συνολικά 0,5 δισεκ. EUR, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στα 7,5 δισεκ. EUR κατά την περίοδο έως το πρώτο τρίμηνο του 2011.(5) Την κοινοτική ενίσχυση πρέπει να διαχειρίζεται η Επιτροπή. Οι ειδικοί όροι οικονομικής πολιτικής που συμφωνήθηκαν με τις αρχές της Λετονίας ύστερα από διαβούλευση με την ΟΔΕ πρέπει να συμπεριληφθούν σε μνημόνιο συμφωνίας. Θα πρέπει να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων μέτρα με σκοπό να ανασχεθούν οι άμεσες πιέσεις ρευστότητας, να αποκατασταθεί η μακροπρόθεσμη σταθερότητα ενισχύοντας τον τραπεζικό τομέα, να διορθωθούν οι φορολογικές ανισορροπίες και να υιοθετηθούν εγχώριες πολιτικές που θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα. Τα μέτρα θα πρέπει να περιλάβουν άμεση και διατηρήσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, εκτενή στρατηγική λύσης τράπεζας, ενισχυμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσεων των ρυθμιστικών αρχών, εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα. Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι πρέπει να καθοριστούν από την Επιτροπή στη συμφωνία δανείου.(6) Η ενίσχυση πρέπει να παρέχεται με σκοπό τον περιορισμό των άμεσων πιέσεων ρευστότητας και εξαρτάται από πολιτικές για την αποκατάσταση μακροπρόθεσμης σταθερότητας ενισχύοντας τον τραπεζικό τομέα, διορθώνοντας τις φορολογικές ανισορροπίες και υιοθετώντας εγχώριες πολιτικές που θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συναλλαγματική ισοτιμία περιορισμένων διακυμάνσεων στην υφιστάμενη κεντρική τιμή.ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:Άρθρο 11. Η Κοινότητα θέτει στη διάθεση της Λετονίας μεσοπρόθεσμο δάνειο ύψους 3,1 δισεκατ. EUR το πολύ, με μέγιστη μέση ληκτικότητα πέντε ετών.2. Η κοινοτική οικονομική στήριξη θα παραμείνει στη διάθεση της Λετονίας επί τρία έτη, αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης.Άρθρο 21. Την ενίσχυση διαχειρίζεται η Επιτροπή κατά τρόπο συνεπή με τις δεσμεύσεις της Λετονίας και τις συστάσεις του Συμβουλίου. Οι όροι αυτοί περιλαμβάνονται σε μνημόνιο συμφωνίας. Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι καθορίζονται από την Επιτροπή στη συμφωνία δανείου.2. Η Επιτροπή επαληθεύει, σε συνεργασία με την ΟΔΕ, ανά τακτά χρονικά διαστήματα ότι πληρούνται οι όροι οικονομικής πολιτικής που συνοδεύουν την ενίσχυση. Η ΟΔΕ τηρείται ενήμερη από την Επιτροπή σχετικά με την πιθανή αναχρηματοδότηση των δανειοληπτικών πράξεων ή την αναδιάρθρωση των χρηματοδοτικών όρων.3. Η Λετονία είναι έτοιμη να εγκρίνει και να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης για τη σταθεροποίηση της οικονομίας, σε περίπτωση που αυτά τα μέτρα θα είναι απαραίτητα κατά τη διάρκεια του προγράμματος υποβοήθησης. Οι λετονικές αρχές διαβουλεύονται με την Επιτροπή πριν από τη θέσπιση οποιουδήποτε πρόσθετου τέτοιου μέτρου.Άρθρο 31. Η Επιτροπή θέτει την κοινοτική οικονομική στήριξη στη διάθεση της Λετονίας σε έξι το πολύ δόσεις, το μέγεθος των οποίων θα καθοριστεί στο μνημόνιο συμφωνίας.4. Η πρώτη δόση θα αποδεσμευτεί με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας δανείου και του μνημονίου συμφωνίας.5. Αν απαιτείται για τη χρηματοδότηση του δανείου, επιτρέπεται η συνετή χρήση συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίου με αντισυμβαλλόμενους ύψιστης πιστωτικής ποιότητας.6. Η Επιτροπή αποφασίζει όσον αφορά την αποδέσμευση περαιτέρω δόσεων αφού λάβει τη γνώμη της ΟΔΕ.7. Η εκταμίευση κάθε περαιτέρω δόσης θα πραγματοποιείται βάσει μιας ικανοποιητικής εκτέλεσης του νέου οικονομικού προγράμματος (πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης και ανάκαμψης της οικονομικής ανάπτυξης) της λετονικής κυβέρνησης, που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σύγκλισης και, πιο συγκεκριμένα, των ειδικών όρων οικονομικής πολιτικής που καθορίζονται στο μνημόνιο συμφωνίας. Αυτοί οι όροι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:α) Έγκριση ενός σαφούς μεσοπρόθεσμου φορολογικού προγράμματος που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση έως το 2011 του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης σε επίπεδο χαμηλότερο από το επίπεδο αναφοράς της Συνθήκης του 3% του ΑΕΠ.β) Εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2009 όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό προϋπολογισμό που εγκρίθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2008 (και που πρόκειται να τροποποιηθεί λεπτομερώς κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2009), στοχεύοντας σε έλλειμμα γενικής κυβέρνησης έως 5% του ΑΕΠ.γ) Μείωση του μέσου όρου αμοιβών του δημοσίου τομέα σε ονομαστικούς όρους το 2009 κατά τουλάχιστον 15% σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της 14ης Νοεμβρίου 2008 και περαιτέρω 2% την περίοδο 2010-2011.δ) Μείωση κατά τη διάρκεια του 2009 τουλάχιστον κατά 5% στην απασχόληση στο δημόσιο τομέα και την τοπική αυτοδιοίκηση.ε) Ενίσχυση του σχεδιασμού και της εφαρμογής των διαδικασιών του προϋπολογισμού με την έγκριση ενός φορολογικού πλαισίου και νόμου περί δημοσιονομικής μεταρρύθμισης.στ) Εισαγωγή ενός σαφούς και διαφανούς συστήματος πληρωμής μισθών για άμεσους εργαζομένους της δημόσιας διοίκησης και θέσπιση ενός ενιαίου συστήματος προγραμματισμού και διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων για φορείς δημόσιας διοίκησης.ζ) Μηχανισμοί για την εξασφάλιση της ευρύτερης σταθερότητας του τραπεζικού τομέα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου εύρους εποπτικών, προληπτικών μέτρων και μέτρων νομισματικής πολιτικής. Αυτοί οι μηχανισμοί πρέπει να περιορίζουν την ανάπτυξη της πίστωσης σε βιώσιμα επίπεδα και να αποφεύγουν να στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε μη εγγυημένη ξένη χρηματοδότηση. Στοχοθετημένες έρευνες διεξάγονται στο τραπεζικό σύστημα για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι τράπεζες είναι φερέγγυες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες.η) Κατάλληλα μέτρα σχετικά με την αναδιάρθρωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα. Ενισχύεται η κατάλληλη νομική βάση για τη λήξη και τη νομισματική αναδιάρθρωση του υφιστάμενου χρέους. Η διευκόλυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και η ταχεία εφαρμογή σχεδίων αποκατάστασης αποτελούν επίσης προτεραιότητα.θ) Μέριμνα ότι οι εναπομένοντες μειοψηφούντες μέτοχοι της τράπεζας Parex δεν επωφελούνται από τη λύση της τράπεζας και μέτρα ενίσχυσης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μέσω της πλήρους εθνικοποίησης της τράπεζας Parex.ι) Μέτρα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που υποστηρίζονται στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισαβόνας και εφαρμόζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργητικής πολιτικής της αγοράς εργασίας και της πολιτικής της δια βίου μάθησης, της μεγαλύτερης συμμετοχής φορέων του ιδιωτικού τομέα σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης και καινοτομίας, των μέτρων προώθησης εξαγωγών και της μείωσης του διοικητικού φόρου για τις επιχειρήσεις.ια) Υλοποίηση των έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ στο προγραμματισμένο επίπεδο ώστε να βελτιωθεί η συνεισφορά του τομέα εμπορεύσιμων στην οικονομική ανάπτυξη.ιβ) Μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για εταιρείες και επιχειρηματίες, των οποίων οι αιτήσεις για διαρθρωτικά ταμεία έχουν εγκριθεί ή οι οποίοι μπορεί να σχεδιάζουν να υποβάλλουν αίτηση για διαρθρωτικά ταμεία.Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Λετονίας. Δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Βρυξέλλες,Για το ΣυμβούλιοΟ ΠρόεδροςΔΕΛΤΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ(βλ. άρθρο 16 των εσωτερικών κανόνων)ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: Τίτλος 01 – Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσειςΔραστηριότητες: χρηματοδοτικές δραστηριότητες και μέσαΤΙΤΛΟΣ της ΔΡΑΣΗΣ: ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΗΝ ΛΕΤΟΝΙΑ1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ: γραμμη του προϋπολογισμου και ονομασια01 04 01 01 Εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τα κοινοτικά δάνεια που προορίζονται για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών2. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ:Άρθρο 119· Κανονισμός αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου της 18ης Φεβρουαρίου 2002.3. Συνολικά αριθμητικα στοιχεια του οικονομικου ετουσ (σε ευρω)Το στοιχείο αυτό συνιστά τη διάρθρωση της εγγύησης που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξυπηρετήσει το χρέος (κεφάλαιο, τόκους και άλλα έξοδα) σε περίπτωση που ο χρεώστης (Λετονία) περιέλθει σε αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεών του.Η εγγραφή στον προϋπολογισμό («π.υ.») που αντικατοπτρίζει την εγγύηση από τον προϋπολογισμό θα ενεργοποιηθεί μόνον σε περίπτωση πραγματικής κατάπτωσης της εγγύησης. Αναμένεται ότι κανονικά δεν θα χρειαστεί η ενεργοποίηση της εγγύησης του προϋπολογισμού.3α – Τρέχον έτοςΆνευ αντικειμένουCA |Αρχική πίστωση του οικονομικού έτους (προϋπολογισμός) |Μεταφορές |Συμπληρωματικές πιστώσεις |Σύνολο πιστώσεων |Πιστώσεις που έχουν διατεθεί από άλλο πρόγραμμα εργασίας |Διαθέσιμο υπόλοιπο |Ποσό για την προτεινόμενη ενέργεια |3β –ΜεταφοράΆνευ αντικειμένουCA |Μεταφορά |Πιστώσεις που έχουν διατεθεί από άλλο πρόγραμμα εργασίας |Διαθέσιμο υπόλοιπο |Ποσό για την προτεινόμενη ενέργεια |3γ – Επόμενο οικονομικό έτοςΆνευ αντικειμένουCA |Αρχική πίστωση του οικονομικού έτους (προϋπολογισμός) | π.υ. |Μεταφορές |Συμπληρωματικές πιστώσεις |Σύνολο πιστώσεων |Πιστώσεις που έχουν διατεθεί από άλλο πρόγραμμα εργασίας |Διαθέσιμο υπόλοιπο |Ποσό για την προτεινόμενη ενέργεια | π.υ. |4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΗ προτεινόμενη μεσοπρόθεσμη οικονομική στήριξη προς την Λετονία συνίσταται σε ένα κοινοτικό δάνειο (που θα χρηματοδοτηθεί από κοινοτικές δανειοληπτικές πράξεις στις διεθνείς κεφαλαιαγορές) ύψους 3,1 δισεκατ. EUR. Θα χορηγηθεί στο πλαίσιο διεθνούς χρηματοδοτικής δέσμης και, συγκεκριμένα, σε συνδυασμό με δάνειο του ΔΝΤ ύψους 1,5 δισεκατ. ΕΤΔ (περίπου 1,7 δισεκατ. EUR) με την υποστήριξη της συμφωνίας stand-by. Οι σκανδιναβικές χώρες συμβάλλουν με 1,8 δισεκ. EUR και η Εσθονία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Πολωνία και η ΕΤΑΑ χορήγησαν συνολικά 0,5 δισεκ. EUR.Η ενίσχυση αντανακλά την επιθυμία υποστήριξης της Λετονίας, της οποίας οι κεφαλαιαγορές και οι χρηματοπιστωτικές αγορές δέχθηκαν πίεση λόγω της γενικής επιδείνωσης της ψυχολογίας της αγοράς προς τις αναδυόμενες αγορές. Η κοινοτική μεσοπρόθεσμη οικονομική υποστήριξη της Λετονίας επιδιώκει να περιορίσει τις άμεσες πιέσεις ρευστότητας, να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα ενισχύοντας τον τραπεζικό τομέα, να διορθώσει τις φορολογικές ανισορροπίες και να εγκρίνει εγχώριες πολιτικές που θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα συναλλαγματική ισοτιμία περιορισμένων διακυμάνσεων. Η δέσμη οικονομικής πολιτικής που υποστηρίζεται στο παρόν συμπεριλαμβάνει μια άμεση και βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, μια εκτενή στρατηγική λύσης τράπεζας, μια ενισχυμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσης των ρυθμιστικών αρχών, εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλα σημαντικά μέτρα.Η συνδρομή θα τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής σε συνεργασία με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή πράγμα το οποίο θα διασφαλίσει ότι η ΕΕ θα συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση των οικονομικών πολιτικών της Λετονίας και ότι οι πολιτικές αυτές θα είναι συνεπείς προς τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα στην ΕΕ και προς τις συστάσεις του Συμβουλίου, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και του προγράμματος σύγκλισης.Τα κεφάλαια που θα δανεισθεί η Επιτροπή από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς με σκοπό τη χορήγηση του δανείου στην Λετονία καλύπτονται από την κοινοτική εγγύηση. Τα δανειακά κεφάλαια συγκεντρώνονται από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Το κεφάλαιο των δανείων που θα χορηγηθούν στην Λετονία ανέρχεται σε 3,1 δισεκατ. EUR.Η διάρθρωση της εγγύησης που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξυπηρετήσει το χρέος αυτό σε περίπτωση που η Λετονία περιέλθει σε κατάσταση αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της.Προκειμένου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της η Επιτροπή δύναται να καταφύγει στα ρευστά διαθέσιμά της για την προσωρινή εξυπηρέτηση του δανείου αυτού. Στην προκειμένη περίπτωση ισχύει το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2000, για την εφαρμογή της απόφασης 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων (ΕΕ L 130, 31.5.2000, σ. 1).5. τροποσ υπολογισμουΆνευ αντικειμένου.6. χρονοδιαγραμμα πληρωμων (σε ευρω)Άνευ αντικειμένου.Τίτλος | Πιστώσεις | Πληρωμές |Έτος n | Έτος n+1 | Έτος n+2 | Έτος n+3 | Επόμενα οικονομικά έτη |Έτος n |Έτος n+1 |Έτος n |Έτος n+1 |Σύνολο |[1] Ορίζεται ως ο γενικός δείκτης εξαιρουμένης της ενέργειας και των μη μεταποιημένων τροφίμων.[2] Η Λετονία έχει μια μακρά παράδοση διατήρησης της τιμής συναλλάγματος του νομίσματός της, του λατς, από το 1994 μέχρι το ΕΤΔ και από το 2005 μέχρι το ευρώ. Το Μάιο του 2005, η Λετονία εισήλθε στον ΜΣΙ ΙΙ, υιοθετώντας μονομερώς ένα περιθώριο διακύμανσης +/- 1% της κεντρικής ισοτιμίας.[3] Στοιχεία της εθνικής μεθοδολογίας, εξαιρουμένων των τοπικών αυτοδιοικήσεων[4] Αυτό το πρόγραμμα ενίσχυσης αναγνωρίζει ότι η Λετονία θα εισέλθει στη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος (EDP) το 2009.[5] ΕΕ L 53 της 23.2.2002, σ. 1.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2017, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2017 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2017

text:
               9.8.2017

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 261/1

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
   της 11ης Ιουλίου 2017
   σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2017 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2017
   (2017/C 261/01)
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
   Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Στις 16 Νοεμβρίου 2016 η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 16 Νοεμβρίου 2016, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Βέλγιο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 21 Μαρτίου 2017 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ») (3).

               (2)

               Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Βέλγιο θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 έως 2.

               (3)

               Η έκθεση χώρας του 2017 για το Βέλγιο δημοσιεύτηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος του Βελγίου όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 12 Ιουλίου 2016, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις ανά χώρα που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος του Βελγίου ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (4)

               Στις 28 Απριλίου 2017, το Βέλγιο υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)

               Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα ελήφθησαν υπόψη στον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), όταν είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής των σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις στην οικεία συμφωνία εταιρικής σχέσης και στα σχετικά προγράμματα. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να κάνει χρήση της διάταξης αυτής σε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με την υγιή οικονομική διακυβέρνηση.

               (6)

               Το Βέλγιο επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2017, η κυβέρνηση σχεδιάζει σταδιακή βελτίωση του ονομαστικού ισοζυγίου από έλλειμμα 2,6 % του ΑΕΠ το 2016 σε έλλειμμα 0,1 % του ΑΕΠ το 2020. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, με τη μορφή ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, έχει προγραμματιστεί να επιτευχθεί έως το 2019. Εντούτοις, ο εκ νέου υπολογισμός (5) του διαρθρωτικού ισοζυγίου ακόμη δείχνει έλλειμμα 0,3 % το 2019. Μετά την κορύφωσή του σε σχεδόν 107 % του ΑΕΠ το 2014 και τη μείωσή του σε περίπου 106 % του ΑΕΠ το 2015 και το 2016, ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε 99 % μέχρι το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Ταυτόχρονα, δεν έχουν προσδιοριστεί τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προγραμματισμένων στόχων για το έλλειμμα από το 2018 και έπειτα, κάτι που συμβάλλει στην προβλεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου το 2018 εάν δεν μεταβληθούν οι πολιτικές, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017.

               (7)

               Στις 22 Μαΐου 2017, η Επιτροπή συνέταξε έκθεση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι το Βέλγιο δεν πραγματοποίησε ικανοποιητική πρόοδο ως προς τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους το 2016. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι, μετά την αξιολόγηση όλων των σχετικών παραγόντων, το κριτήριο του χρέους θα πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται. Ταυτόχρονα, πρέπει να ληφθούν πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα το 2017, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εν γένει συμμόρφωση με την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κατά το 2016 και το 2017, συνολικά.

               (8)

               Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2017 αναφέρει ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της έκτακτης εισροής προσφύγων και των μέτρων ασφαλείας που ελήφθησαν το 2016 και το 2017 είναι σημαντικές και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τη φύση αυτών των πρόσθετων δημοσιονομικών δαπανών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ανήλθαν το 2016 στο 0,08 % του ΑΕΠ για την έκτακτη εισροή προσφύγων και στο 0,05 % του ΑΕΠ για μέτρα ασφαλείας. Το 2017, ο συμπληρωματικός αντίκτυπος σε σύγκριση με το 2016 των μέτρων ασφαλείας εκτιμάται επί του παρόντος σε 0,01 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, επιτρέπεται η ανάληψη των εν λόγω πρόσθετων δαπανών, δεδομένου ότι η εισροή προσφύγων, καθώς και η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής είναι ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά του Βελγίου είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2016 έχει μειωθεί, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι πρόσθετες δαπάνες που αφορούν τους πρόσφυγες και τα μέτρα ασφαλείας. Όσον αφορά το 2017, η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2018 βάσει των καταγεγραμμένων στοιχείων που θα παρασχεθούν από τις βελγικές αρχές.

               (9)

               Στις 12 Ιουλίου 2016 το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να επιτύχει, για το 2017, ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή τουλάχιστον 0,6 % του ΑΕΠ προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017, υπάρχει κίνδυνος κάποιας απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2017. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κατά το 2016 και το 2017, συνολικά. Το συμπέρασμα αυτό δεν θα μεταβαλλόταν εάν οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της έκτακτης εισροής προσφύγων και των μέτρων ασφαλείας αφαιρούντο από την απαιτούμενη τιμή αναφοράς.

               (10)

               Το 2018, με βάση τη δημοσιονομική κατάσταση και, ιδίως, τα επίπεδα χρέους της χώρας, αναμένεται περαιτέρω προσαρμογή του Βελγίου προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου του για ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση σε διαρθρωτικούς όρους. Σύμφωνα με τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η εν λόγω προσαρμογή μεταφράζεται σε απαίτηση για ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (6) που δεν θα υπερβεί το 1,6 % το 2018. Θα αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή της τάξεως του 0,6 % τουλάχιστον του ΑΕΠ. Εφόσον οι πολιτικές μείνουν αμετάβλητες, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2018. Εκ πρώτης όψεως, δεν προβλέπεται συμμόρφωση του Βελγίου με τον κανόνα για το χρέος το 2017 και το 2018. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα από το 2017 για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ωστόσο, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, η αξιολόγηση των δημοσιονομικών προγραμμάτων και των αποτελεσμάτων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το δημοσιονομικό ισοζύγιο του κράτους μέλους υπό το πρίσμα των κυκλικών συνθηκών. Όπως υπενθυμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2017 που συνοδεύει τις εν λόγω συστάσεις ανά χώρα, η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο να επιτευχθεί δημοσιονομικός προσανατολισμός που να συμβάλλει στην ενίσχυση της εν εξελίξει ανάκαμψης και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών του Βελγίου. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο σημειώνει ότι η Επιτροπή προτίθεται να διενεργήσει συνολική αξιολόγηση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, ιδίως με βάση την κυκλική κατάσταση του Βελγίου.

               (11)

               Ο αποτελεσματικός δημοσιονομικός συντονισμός είναι απαραίτητος σε ένα ομοσπονδιακό κράτος μέλος, όπως το Βέλγιο, όπου μεγάλο μέρος των αρμοδιοτήτων για τις δαπάνες έχει ανατεθεί σε φορείς διακυβέρνησης σε υπο-εθνικό επίπεδο. Σε μια προσπάθεια να βελτιώσει τον εσωτερικό συντονισμό και να εφαρμόσει τη Συνθήκη για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση (το «Δημοσιονομικό σύμφωνο»), η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οι κυβερνήσεις των περιφερειών και κοινοτήτων του Βελγίου συνήψαν το 2013 συμφωνία συνεργασίας, με στόχο τον καθορισμό γενικών και επιμέρους πολυετών δημοσιονομικών πορειών που θα παρακολουθούνται από το Ανώτατο Συμβούλιο Οικονομικών. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν κατέληξε σε επίσημη συμφωνία επί δημοσιονομικών κατευθύνσεων, ούτε καθιέρωσε επαρκή μέτρα διασφάλισης όσον αφορά τον εποπτικό ρόλο του Ανώτατου Συμβουλίου Οικονομικών. Αυτή η έλλειψη συντονισμού για τον επιμερισμό των προσπαθειών υπονομεύει τη βιωσιμότητα της συνολικής πορείας της χώρας προς την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου του, όπως ορίζεται στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017.

               (12)

               Παρά το μακροπρόθεσμο δυναμικό τόνωσης της ανάπτυξης που διαθέτουν, οι δημόσιες επενδύσεις είναι πολύ χαμηλές σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ιδίως σε σχέση με το σύνολο των δημόσιων δαπανών. Όχι μόνο είναι χαμηλό το κεφαλαιακό απόθεμα του δημοσίου, αλλά έχει διαβρωθεί και η ποιότητα των δημοσίων υποδομών. Δεδομένης της πολύ σοβαρής δημοσιονομικής στενότητας για όλα τα επίπεδα της διακυβέρνησης, η διατήρηση επαρκών περιθωρίων για επενδύσεις εξαρτάται από την αναδιάρθρωση της σύνθεσης των συνολικών δημόσιων δαπανών μέσω βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών και πολιτικών και συγκράτησης της ταχείας αύξησης για ορισμένες δαπάνες.

               (13)

               Το Βέλγιο σημείωσε σημαντική πρόοδο στη μεταρρύθμιση του συστήματος καθορισμού των μισθών. Η αναθεώρηση του νόμου του 1996 που ρυθμίζει τις μισθολογικές διαπραγματεύσεις αποσκοπεί στη διασφάλιση της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας κόστους που επιτεύχθηκε χάρη στις πρόσφατες προσπάθειες συγκράτησης των μισθών. Οι πιο συντηρητικές βασικές προβολές και οι ενσωματωμένες εκ των προτέρων προσαρμογές στον υπολογισμό του μισθολογικού κανόνα σημαίνουν ότι το αναθεωρημένο πλαίσιο αποτελεί σημαντική συμβολή στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους του Βελγίου σε σχέση με τους βασικούς εμπορικούς εταίρους εντός της ζώνης του ευρώ. Επιπλέον, η μεταρρύθμιση παρέχει περισσότερες εγγυήσεις ως προς το ότι τα κυβερνητικά μέτρα για τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας θα επιδράσουν θετικά στην ανταγωνιστικότητα κόστους, διευρύνει δε τον ρόλο της κυβέρνησης όσον αφορά την πρόληψη αρνητικής εξέλιξης στην ανταγωνιστικότητα κόστους λόγω υπερβολικού πληθωρισμού. Το πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων προβλέπει στενή παρακολούθηση της εξέλιξης των μισθών και της παραγωγικότητας, καθώς και άλλων συντελεστών ανταγωνιστικότητας κόστους και ανταγωνιστικότητας μη σχετιζόμενης με το κόστος, από τις οργανώσεις κοινωνικών εταίρων που εκπροσωπούνται στο Κεντρικό Συμβούλιο Εθνικής Οικονομίας. Καθώς η πρακτική της σύνδεσης της εξέλιξης των μισθών με τον πληθωρισμό είναι ακόμη ευρέως διαδεδομένη σε πολλούς τομείς, στο πλαίσιο της διευρυνόμενης απόκλισης του πληθωρισμού μεταξύ Βελγίου και γειτονικών χωρών οι αλλαγές στο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούνται στενά στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

               (14)

               Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στη λειτουργία της αγοράς εργασίας. Η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης και οι περαιτέρω περιορισμοί της πρόωρης συνταξιοδότησης ενθαρρύνουν τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στην εργασία. Οι σταδιακές μειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης συνέβαλαν στην αύξηση των ποσοστών απασχόλησης. Η δημιουργία θέσεων απασχόλησης υπήρξε δυναμική, τροφοδοτήθηκε δε από την οικονομική ανάπτυξη και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους. Τούτο αντικατοπτρίζει επίσης τη μείωση της φορολόγησης της εργασίας και τη συγκράτηση των μισθών, που συνέβαλαν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους εργασίας των βελγικών εταιρειών. Παρόλα αυτά, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες διαρθρωτικές αδυναμίες. Τα ποσοστά μετάβασης από την ανεργία ή την αεργία στην απασχόληση είναι χαμηλά και το συνολικό ποσοστό απασχόλησης εξακολουθεί να επιβαρύνεται από τις πενιχρές επιδόσεις συγκεκριμένων ομάδων. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, τους νέους, τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, όπως είναι οι εργαζόμενοι που έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ αλλά και οι μετανάστες δεύτερης γενιάς. Τα αποτελέσματα ως προς την απασχόληση ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, ακόμη και μετά από προσαρμογή τους βάσει άλλων ατομικών χαρακτηριστικών, είναι από τα χειρότερα στην Ένωση. Ειδικότερα, η διαφορά στα ποσοστά απασχόλησης για όσους έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ είναι η υψηλότερη στην ΕΕ: το ποσοστό απασχόλησης για την ηλικιακή ομάδα 20-64 ήταν 49,1 % το 2016, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους γηγενείς ανερχόταν σε 70,2 %, ήταν δε ακόμη χαμηλότερο για τις γυναίκες που έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ (39,1 %). Το 2015 ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού για όσους έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ ήταν 50,7 %, ενώ για τους γηγενείς ήταν 17 %. Αυτές οι σημαντικές διαφορές στην απασχόληση μεταξύ συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων εξακολουθούν να οδηγούν σε χρόνια υποχρησιμοποίηση του εργατικού δυναμικού. Μολονότι οι εν εξελίξει περιφερειακές μεταρρυθμίσεις των προγραμμάτων παροχής κινήτρων στον τομέα της απασχόλησης αποσκοπούν στον εξορθολογισμό και την προσαρμογή του συστήματος, η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας των πολιτικών επιλογών που πραγματοποιούνται πρέπει να παρακολουθείται σε τακτική βάση. Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά των πολιτικών που χαράσσονται για τις ομάδες-στόχους μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα μη αναμενόμενα οφέλη ή μετατόπιση του οφέλους. Ο συντονισμός και η επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων επιπέδων πολιτικής και εντός κάθε επιπέδου είναι επίσης σημαντικά για την αποτελεσματικότητα των στοχευμένων πολιτικών. Οι φόροι, περιλαμβανομένων των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για τους χαμηλότερους μισθούς και της διακοπής των κοινωνικών παροχών κατά την είσοδο στην αγορά εργασίας ή την αύξηση των ωρών εργασίας, μπορεί να δημιουργήσουν παγίδες αεργίας και χαμηλών αμοιβών.

               (15)

               Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης που αποσκοπούν στη βελτίωση της ισότητας, των βασικών δεξιοτήτων και της ποιότητας της εκπαίδευσης. Ωστόσο, παρά τις καλές επιδόσεις, κατά μέσον όρο, σε σύγκριση με τα διεθνή δεδομένα, το ποσοστό των μαθητών με τις καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των νέων ηλικίας 15 ετών μειώθηκε, ενώ το ποσοστό των μαθητών με χαμηλές επιδόσεις αυξήθηκε. Επιπλέον, οι εκπαιδευτικές ανισότητες που σχετίζονται με το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο είναι πάνω από τον μέσον όρο της Ένωσης και του ΟΟΣΑ. Η διαφορά στις επιδόσεις λόγω προέλευσης από οικογένειες μεταναστών είναι επίσης μεγάλη, ενώ η δεύτερη γενιά έχει ελαφρώς, μόνο, καλύτερες επιδόσεις από την πρώτη γενιά, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη το ιδιαίτερο κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο. Η αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων θα απαιτήσει επομένως ευρεία πολιτική ανταπόκριση, πέραν του εκπαιδευτικού συστήματος. Η έντονη αύξηση του σχολικού πληθυσμού, ιδίως μεταξύ των μαθητών που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών (το ποσοστό τους αυξήθηκε από 15,1 % το 2012 σε 17,7 % το 2015), θα θέσει πιο επιτακτικά το ζήτημα της ισότητας. Επίσης, το Βέλγιο αντιμετωπίζει αναδυόμενη έλλειψη εκπαιδευτικών, και οι εκπαιδευτικοί δεν λαμβάνουν πάντα σωστή προετοιμασία ή υποστήριξη ώστε να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες ενός όλο και πιο ποικιλόμορφου σχολικού πληθυσμού. Οι κύριοι λόγοι είναι η δυσκολία προσέλκυσης των καταλληλότερων φοιτητών και υποψηφίων για το εν λόγω επάγγελμα· το υψηλό ποσοστό αποχώρησης νεοδιοριζόμενων εκπαιδευτικών· και η μη διαθεσιμότητα για διδασκαλία ποσοστού των εκπαιδευτικών. Επίσης, η, τριετής σήμερα, διάρκεια αρχικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών στο Βέλγιο είναι σχετικά σύντομη. Οι μεταρρυθμίσεις στους τομείς της εκπαίδευσης και κατάρτισης έχουν καίρια σημασία ώστε να βελτιωθεί η συμμετοχή στην αγορά εργασίας νέων χαμηλής ειδίκευσης και να στηριχτεί η μετάβαση προς μια οικονομία έντασης γνώσης.

               (16)

               Η μη σχετιζόμενη με το κόστος διάσταση της ανταγωνιστικότητας εξακολουθεί να χρειάζεται βελτιώσεις. Τα υψηλότερα κέρδη παραγωγικότητας και η μεγαλύτερη επένδυση στο κεφάλαιο της γνώσης, ιδίως για την υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών, έχουν ουσιαστική σημασία από την άποψη αυτή. Αν και το δημόσιο σύστημα έρευνας είναι υψηλής ποιότητας, για καλύτερες επιδόσεις στον τομέα της καινοτομίας θα χρειαζόταν μεγαλύτερη διάδοση της γνώσης σε λιγότερο παραγωγικούς τομείς. Όλες οι ομόσπονδες οντότητες αναγνωρίζουν αυτή την ανάγκη και κατά τα τελευταία έτη έχουν υιοθετήσει διαφορετικές στρατηγικές και μέτρα για την προώθηση της καινοτομίας. Ωστόσο, για να προωθηθούν οι εξελίξεις αυτές, θα μπορούσαν να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη βελτίωση των συνθηκών που διαμορφώνουν το πλαίσιο για την καινοτομία. Επιπλέον, φαίνεται ότι υπάρχει πεδίο βελτίωσης της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας όσον αφορά τη δημόσια στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας στο Βέλγιο, ιδίως με την αξιολόγηση πιθανών φαινομένων παραγκωνισμού και με την περαιτέρω απλούστευση του όλου συστήματος.

               (17)

               Έχει σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος όσον αφορά την άρση των περιορισμών λειτουργίας και εγκατάστασης στο λιανικό εμπόριο. Μετά την έκτη κρατική μεταρρύθμιση, με την οποία μεταβιβάστηκαν στις περιφέρειες αρμοδιότητες όσον αφορά την εγκατάσταση καταστημάτων λιανικής πώλησης, έχουν τεθεί σε εφαρμογή νέες περιφερειακές νομοθετικές διατάξεις για την απλούστευση της διοικητικής διαδικασίας χορήγησης άδειας. Ωστόσο, το περιθώριο ερμηνείας ορισμένων διατάξεων είναι ευρύ, κάτι που υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει σε αδικαιολόγητους φραγμούς εισόδου στην αγορά. Οι τιμές καταναλωτή εξακολουθούν να είναι υψηλότερες σε σχέση με τα γειτονικά κράτη μέλη, πέρα από το επίπεδο που θα μπορούσε να εξηγηθεί από το αυξημένο κόστος εργασίας. Μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων θα ήταν απαραίτητη, ώστε να διασφαλισθεί ότι οι καταναλωτές μπορούν να επωφελούνται από μια ανταγωνιστική αγορά και από χαμηλότερες τιμές.

               (18)

               Τα υψηλά επίπεδα ρύθμισης της αγοράς στον τομέα των βιομηχανιών δικτύου και ορισμένων επαγγελματικών υπηρεσιών περιορίζουν τον ανταγωνισμό στο Βέλγιο, ιδίως για τους κτηματομεσίτες, τους αρχιτέκτονες και τους λογιστές. Στους φραγμούς περιλαμβάνονται περιορισμοί στο μετοχικό κεφάλαιο και την εταιρική μορφή για τους αρχιτέκτονες, επιπλέον των λοιπών απαιτήσεων· οι κανόνες περί ασυμβίβαστου που απαγορεύουν την ταυτόχρονη άσκηση οποιασδήποτε άλλης οικονομικής δραστηριότητας για όλα τα είδη λογιστικών επαγγελμάτων· περιορισμοί πρόσβασης στο επάγγελμα του κτηματομεσίτη· και περιορισμοί όσον αφορά την κατοχή μετοχικού κεφαλαίου και τα δικαιώματα ψήφου. Η μείωση των εν λόγω φραγμών θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την εντατικοποίηση του ανταγωνισμού, οδηγώντας στην είσοδο περισσότερων επιχειρήσεων στην αγορά και σε οφέλη για τους καταναλωτές μέσω των χαμηλότερων τιμών. Η Επιτροπή παρουσίασε δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση των φραγμών στις αγορές υπηρεσιών τον Ιανουάριο του 2017. Η εν λόγω δέσμη περιλαμβάνει διάφορες συστάσεις μεταρρυθμίσεων προς το Βέλγιο για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

               (19)

               Το δίκτυο μεταφορών αποτελεί ένα από τα πλέον επείγοντα επενδυτικά κενά. Υπάρχει αυξανόμενο πρόβλημα κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά τις ώρες αιχμής, το οποίο υπονομεύει την ελκυστικότητα της χώρας για τους ξένους επενδυτές και έχει σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Επίσης, το Βέλγιο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης και δεν αναμένεται να επιτύχει τον στόχο για μείωση των εκπομπών εκτός ΣΕΔΕ κατά 15 % το 2020 σε σύγκριση με το 2005, αν και κατά πάσα πιθανότητα θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από την ενωσιακή νομοθεσία για το κλίμα αξιοποιώντας τις υπάρχουσες διατάξεις ευελιξίας. Οι πιο επείγουσες προκλήσεις είναι η αναβάθμιση των βασικών υποδομών σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορών και η εξάλειψη των κενών στη σύνδεση μεταξύ των κύριων οικονομικών κέντρων. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί η συμφόρηση κατά τις ώρες αιχμής με βελτίωση των δημόσιων μεταφορών, βελτιστοποίηση της διαχείρισης της κυκλοφορίας και εξάλειψη των στρεβλώσεων της αγοράς και των αρνητικών φορολογικών κινήτρων, όπως η ευνοϊκή μεταχείριση των εταιρικών αυτοκινήτων. Μια άλλη πρόκληση αφορά την επάρκεια της εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και την ασφάλεια του εφοδιασμού εν γένει. Οι μη προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας διαφόρων πυρηνικών εγκαταστάσεων είχαν εγείρει ανησυχίες όσον αφορά τον τρόπο εξισορρόπησης της προσφοράς και της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η κατ’ επανάληψη αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος σταδιακής κατάργησης των πυρηνικών μονάδων συνεχίζει να δημιουργεί ένα κλίμα που δεν ευνοεί τη λήψη μακροπρόθεσμων επενδυτικών αποφάσεων. Μολονότι οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι εφοδιασμού έχουν μειωθεί, κυρίως με την αύξηση του στρατηγικού αποθέματος, και έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την αύξηση των διασυνδέσεων, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές επενδυτικές ανάγκες σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Πέρα από την περαιτέρω αύξηση των διασυνδέσεων, χρειάζονται ευφυή δίκτυα για την ανάπτυξη της διαχείρισης από την πλευρά της ζήτησης. Λόγω του σημαντικού χρονικού διαστήματος που απαιτείται μέχρι την παράδοση έργων στον τομέα της ενέργειας και της μεγάλης ανάγκης για αντικατάσταση δυναμικότητας κατά την επόμενη δεκαετία, θα χρειαστεί ταχεία δράση, ιδίως με τη μορφή ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου που θα προωθεί και την ανάπτυξη ευέλικτων ικανοτήτων (παραγωγής, αποθήκευσης και διαχείρισης της ζήτησης).

               (20)

               Το Βέλγιο έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, ιδίως με τη μετατόπιση της φορολογίας από την εργασία σε άλλες φορολογικές βάσεις, η οποία θα μειώσει σταδιακά τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας. Η φορολόγηση της εργασίας, περιλαμβανομένων των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, μειώνεται σταδιακά μεταξύ 2016 και 2020. Τα αποτελέσματα της εν εξελίξει φορολογικής μεταρρύθμισης αρχίζουν να γίνονται ορατά. Ωστόσο, το φορολογικό σύστημα παραμένει περίπλοκο, με φορολογικές βάσεις που έχουν διαβρωθεί από ειδικές απαλλαγές, εκπτώσεις και μειωμένους συντελεστές. Ορισμένα από αυτά συνεπάγονται απώλειες εσόδων, οικονομικές στρεβλώσεις και βαρύ διοικητικό φόρτο. Η μετατόπιση της φορολογίας δεν φαίνεται να είναι ουδέτερη από δημοσιονομική άποψη, δεδομένου ότι η μείωση της φορολόγησης της εργασίας αντισταθμίζεται εν μέρει μόνον με την αύξηση άλλων φόρων, συμπεριλαμβανομένων των φόρων κατανάλωσης. Υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο βελτίωσης του σχεδιασμού του φορολογικού συστήματος με περαιτέρω διεύρυνση των φορολογικών βάσεων, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα για μείωση τόσο των εκ του νόμου προβλεπόμενων συντελεστών όσο και των στρεβλώσεων. Υπάρχουν επίσης σημαντικές δυνατότητες «πράσινης» μετατόπισης της φορολογίας, οι οποίες προκύπτουν από, μεταξύ άλλων, την ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση των εταιρικών αυτοκινήτων και των καρτών καυσίμων, που εμποδίζουν την περαιτέρω πρόοδο στην αντιμετώπιση της συμφόρησης, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η κυβέρνηση προβλέπει αλλαγές στο σύστημα των εταιρικών αυτοκινήτων, αλλά το περιβαλλοντικό όφελος της εν λόγω μεταρρύθμισης είναι πιθανό να είναι περιορισμένο.

               (21)

               Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Βελγίου και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2017 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς το Βέλγιο κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Βέλγιο, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους ενωσιακούς κανόνες και κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (22)

               Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017 και η γνώμη (7) του αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

         ΣΥΝΙΣΤΑ στο Βέλγιο να λάβει μέτρα το 2017 και το 2018 προκειμένου:

               1.

               Να καταβάλει ουσιαστική δημοσιονομική προσπάθεια το 2018, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να ενισχυθεί η συνεχιζόμενη ανάκαμψη και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών του Βελγίου. Να χρησιμοποιήσει τα έκτακτα έσοδα, όπως έσοδα από την εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης. Να συμφωνήσει σχετικά με αναγκαστικά εφαρμοστέα κατανομή δημοσιονομικών στόχων μεταξύ των βαθμίδων διακυβέρνησης και να διασφαλίσει ανεξάρτητη δημοσιονομική παρακολούθηση. Να εξαλείψει τις στρεβλωτικές φορολογικές δαπάνες. Να βελτιώσει τη σύνθεση των δημοσίων δαπανών, προκειμένου να δημιουργηθούν περιθώρια επενδύσεων σε έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών μεταφορών.

               2.

               Να διασφαλίσει ότι οι πιο μειονεκτούσες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, έχουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης σε ποιοτική εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και στην αγορά εργασίας.

               3.

               Να προωθήσει τις επενδύσεις στο κεφάλαιο της γνώσης, κυρίως μέσω μέτρων για την αύξηση της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών και μέσω διάδοσης της καινοτομίας. Να αυξήσει τον ανταγωνισμό στις αγορές επαγγελματικών υπηρεσιών και στον τομέα του λιανικού εμπορίου και να ενισχύσει τους μηχανισμούς της αγοράς στις βιομηχανίες δικτύου.

      Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2017.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         T. TÕNISTE

      (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

      (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

      (3)  ΕΕ C 92 της 24.3.2017, σ. 1.

      (4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

      (5)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με τη χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

      (6)  Οι καθαρές δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

      (7)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.