Avis juridique important

|

32000H0408

2000/408/ΕΚ: Σύσταση της Επιτροπής, της 23ης Ιουνίου 2000, για τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με χρηματοοικονομικά και άλλα μέσα, οι οποίες προορίζονται να συμπληρώσουν τις πληροφορίες που πρέπει να δημοσιεύονται δυνάμει της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τους ετήσιους και τους ενοποιημένους λογαριασμούς των τραπεζών και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 1372]

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 154 της 27/06/2000 σ. 0036 - 0041

Σύσταση της Επιτροπήςτης 23ης Ιουνίου 2000για τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με χρηματοοικονομικά και άλλα μέσα, οι οποίες προορίζονται να συμπληρώσουν τις πληροφορίες που πρέπει να δημοσιεύονται δυνάμει της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τους ετήσιους και τους ενοποιημένους λογαριασμούς των τραπεζών και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 1372](2000/408/ΕΚ)Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 211,Εκτιμώντας τα ακόλουθα:(1) Οι τράπεζες και οι άλλες επιχειρήσεις καλούνται, σε διεθνές επίπεδο, όλο και περισσότερο να δίνουν μεγαλύτερη δημοσιότητα στις πράξεις που διενεργούν σε χρηματοοικονομικά και άλλα παρόμοια μέσα.(2) Στο ψήφισμά του Α4-0207/95 της 22ας Σεπτεμβρίου 1995 για τα παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα(1), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε τη διεθνή αυτή εξέλιξη προς μια μεγαλύτερη δημοσιότητα όσον αφορά τις εν λόγω πράξεις.(3) Η κυριαρχική θέση των τραπεζών και των άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στις αγορές χρήματος και κεφαλαίων και ο κεντρικός τους ρόλος στο γενικότερο νομισματικό και οικονομικό σύστημα καθιστούν ιδιαίτερα επιθυμητή τη δημοσίευση από τα ιδρύματα αυτά περισσότερων πληροφοριών για τις πράξεις που διενεργούν σε χρηματοοικονομικά και άλλα παρόμοια μέσα.(4) Λόγω της πάρα πολύ σημαντικής ανάπτυξης των πράξεων αυτών από την έκδοση της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ του Συμβουλίου(2), ιδίως όσον αφορά τα παράγωγα μέσα, είναι επιθυμητή η δημοσίευση περισσότερων πληροφοριών που θα συμπληρώσουν τις περιορισμένες υποχρεώσεις που προβλέπει στον τομέα αυτό η εν λόγω οδηγία.(5) Μεγαλύτερη δημοσιότητα όσον αφορά τα μέσα αυτά θα παράσχει στους επενδυτές και στους άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στις αγορές κατάλληλες πληροφορίες για τη λήψη των αποφάσεών τους, αυξάνοντας έτσι τη διαφάνεια και την πειθαρχία στις αγορές και συμπληρώνοντας με ιδιαίτερα επωφελή τρόπο την προληπτική εποπτεία.(6) Για το σκοπό αυτό πρέπει να παρέχονται ουσιαστικές και σνγκρίσιμες ποιοτικές και ποσοτικές πληροφορίες για τις πράξεις που διενεργούν τα ιδρύματα αυτά σε χρηματοοικονομικά μέσα, καθώς και πληροφορίες για τους στόχους και τις μεθόδους των συστημάτων μέτρησης και διαχείρισης κινδύνων.(7) Παρά την υποχρέωση δημοσίευσης κάθε πληροφορίας ουσιαστικής σημασίας, η δυνητική χρησιμότητα των δημοσιευόμενων πληροφοριών πρέπει να εκτιμάται λαμβάνοντας υπόψη τόσο την ανάγκη να μην επιβαρύνονται οι οικονομικές καταστάσεις με υπερβολικό όγκο πληροφοριών όσο και το κόστος δημοσίευσής τους. Η υποχρέωση δημοσίευσης πληροφοριών δεν ισχύει για τις εμπιστευτικές πληροφορίες και τις πληροφορίες επί των οποίων τα ιδρύματα έχουν δικαιώματα αποκλειστικότητας.(8) Οι συζητήσεις για τις μεθόδους δημοσίευσης αυτών των πληροφοριών συνεχίζονται σε διεθνές επίπεδο και επομένως μια επίσημη τροποποίηση της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ με σκοπό την επιβολή υποχρεωτικών κανόνων δημοσιότητας φαίνεται πρώιμη.(9) Για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οι λογιστικές πληροφορίες που δημοσιεύουν οι τράπεζες και τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να είναι επαρκώς συγκρίσιμες μεταξύ τους. Η Επιτροπή θα εξετάσει συνεπώς προσεκτικά τις επιπτώσεις της παρούσας σύστασης στις σημερινές πρακτικές στα κράτη μέλη και θα προτείνει σε μεταγενέστερο στάδιο, εφόσον είναι αναγκαίο, περαιτέρω μέτρα για να εξασφαλίσει επαρκή εναρμόνιση στον τομέα αυτό,ΣΥΝΙΣΤΑ:1. Από την πρώτη λογιστική χρήση που αρχίζει εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία της παρούσας σύστασης και για όλες τις επόμενες λογιστικές χρήσεις, οι τράπεζες και τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να δημοσιεύουν τις πληροφορίες που προβλέπονται από το παράρτημα της παρούσας σύστασης στο προσάρτημα των ετήσιων και των ενοποιημένων λογαριασμών τους ή/και στην ετήσια έκθεσή τους, όπως είναι καταλληλότερο.2. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για να διευκολύνουν την εφαρμογή της παρούσας σύστασης, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη φύση και το μέγεθος των ενδιαφερόμενων ιδρυμάτων όσο και τη χρησιμότητα για την αγορά των πληροφοριών που περιέχονται στους λογαριασμούς τους.3. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να γνωστοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα που έλαβαν σύμφωνα με την παρούσα σύσταση.Βρυξέλλες, 23 Ιουνίου 2000.Για την ΕπιτροπήFrederik BolkesteinΜέλος της Επιτροπής(1) ΕΕ C 269 της 16.10.1995, σ. 217.(2) ΕΕ L 372 της 31.12.1986, σ. 1.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ1. Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί1.1. Οι προβλεπόμενες από την παρούσα σύσταση πληροφορίες για τις πράξεις σε χρηματοπιστωτικά μέσα, βασικά εμπορεύματα και παράγωγα μέσα επί βασικών εμπορευμάτων (εφεξής "τα μέσα") πρέπει να δημοσιεύονται από τις τράπεζες και τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (εφεξής "τα ιδρύματα") που υπόκεινται στην οδηγία 86/635/ΕΟΚ στο προσάρτημα των ετήσιων και των ενοποιημένων λογαριασμών ή/και στην ετήσια έκθεση, όπως είναι καταλληλότερο.Τα προσαρτήματα του παρόντος παραρτήματος παρουσιάζουν παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο πρέπει να δημοσιεύονται οι πληροφορίες αυτές για να επιτυγχάνονται οι στόχοι της παρούσας σύστασης. Τα παραδείγματα αυτά δεν είναι εξαντλητικά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες μορφές παρουσίασης, όπως εκείνες που βασίζονται σε εσωτερικά μοντέλα, υπό τον όρο ότι δίδονται επίσης πληροφορίες για τις βάσεις των μοντέλων αυτών, περιλαμβανομένης της αξιοπιστίας των πληροφοριών που προκύπτουν από αυτά, και ότι διευκρινίζεται εάν οι αρμόδιες αρχές έχουν εγκρίνει τη χρησιμοποίησή τους για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων.1.2. Ως "χρηματοοικονομικό μέσο" νοείται κάθε σύμβαση που δημιουργεί, αφενός, ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού για ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη και, αφετέρου, ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο παθητικού ή ένα μέσο ιδίων κεφαλαίων για το άλλο μέρος. Στα χρηματοοικονομικά μέσα περιλαμβάνονται:- πρωτογενή χρηματοοικονομικά μέσα, όπως εισπρακτέες απαιτήσεις, πληρωτέες οφειλές, μετοχικοί τίτλοι και- παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα όπως δικαιώματα προαίρεσης (options), συμβόλαια μελλοντικών συναλλαγών (futures), προθεσμιακές συμφωνίες (forwards), συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) και συμφωνίες ανταλλαγής νομισμάτων (currency swaps), η αξία των οποίων προσδιορίζεται με βάση την τιμή ενός υποκείμενου χρηματοοικονομικού μέσου, ενός επιτοκίου, ενός δείκτη ή άλλου υποκείμενου μέσου.1.3. Ως "χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού" νοούνται:α) τα χρηματικά διαθέσιμα·β) τα συμβατικά δικαιώματα για τη λήψη χρηματικών ποσών ή άλλου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού από τρίτο·γ) τα συμβατικά δικαιώματα για την ανταλλαγή μέσων με ένα άλλο μέρος υπό όρους που είναι δυνητικά ευνοϊκοί ήδ) τα μέσα ιδίων κεφαλαίων ενός άλλου μέρους.1.4. Ως "χρηματοοικονομικό στοιχείο παθητικού" νοείται κάθε στοιχείο παθητικού που συνιστά συμβατική υποχρέωση:α) παράδοσης χρηματικών διαθεσίμων ή άλλου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού σε ένα άλλο μέρος·β) ανταλλαγής χρηματοοικονομικών μέσων με ένα άλλο μέρος υπό όρους που είναι δυνητικά δυσμενείς.1.5. Ένα μέσο μετοχικού κεφαλαίου είναι μια σύμβαση με την οποία διαπιστώνεται δικαίωμα επί του υπολοίπου των στοιχείων ενεργητικού ενός μέρους μετά την αφαίρεση του συνόλου του παθητικού του.1.6. Ως "διαπραγμάτευση" νοείται η αγορά και η πώληση μέσων με σκοπό:- την αξιοποίηση βραχυπρόθεσμων μεταβολών σε επιτόκια, δείκτες και τιμές της αγοράς,- τη διευκόλυνση των συναλλαγών πελατών,- την αντιστάθμιση θέσεων στο πλαίσιο της δραστηριότητας διαπραγμάτευσης.Οι άλλες πράξεις δεν εμπίπτουν στο πεδίο της διαπραγμάτευσης.1.7. Ως "εύλογη αξία" (fair value) νοείται η αξία στην οποία θα μπορούσε να ανταλλαγεί ένα στοιχείο ενεργητικού ή να διακανονιστεί ένα στοιχείο παθητικού σε μια συνήθη συναλλαγή που συνομολογείται με κανονικούς όρους μεταξύ ανεξάρτητων, ενήμερων και συναινούντων μερών, εξαιρουμένης της αναγκαστικής πώλησης ή της πώλησης σε διαδικασία εκκαθάρισης.1.8. Η υποχρέωση δημοσίευσης που προβλέπεται στην παρούσα σύσταση δεν αφορά τα ακόλουθα:α) συμμετοχές σε θυγατρικές·β) συμμετοχές σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις·γ) συμμετοχές σε κοινές επιχειρήσεις·δ) καθεστώτα και υποχρεώσεις εργοδοτών για την καταβολή κάθε είδους επιδομάτων μετά τη λήξη της εργασιακής σχέσης, περιλαμβανομένων των συνταξιοδοτικών παροχών·ε) υποχρεώσεις εργοδοτών στο πλαίσιο προγραμμάτων αγοράς ιδίων μετοχών ή απόκτησης δικαιωμάτων αγοράς ιδίων μετοχών από τους εργαζομένους·στ) υποχρεώσεις που απορρέουν από ασφαλιστικές συμβάσεις·ζ) απλή λειτουργική μίσθωση, συμβάσεις "take or pay"·η) ίδιες μετοχές, πιστοποιητικά επιλογής επί ιδίων μετοχών, δικαιώματα προαίρεσης επί ιδίων μετοχών.2. Αρχή της ουσιαστικότητας (materiality principle)Οι διατάξεις της σύστασης δεν εφαρμόζονται σε στοιχεία χωρίς ουσιαστική σημασία. Κατά την εκτίμηση της ουσταστικής σημασίας ενός μέσου ή μιας ομάδας μέσων λαμβάνεται υπόψη τόσο το ποσό όσο και η φύση τους.Παρά την υποχρέωση δημοσίευσης κάθε πληροφορίας ουσιαστικής σημασίας, η δυνητική χρησιμότητα των δημοσιευόμενων πληροφοριών πρέπει να εκτιμάται λαμβάνοντας υπόψη τόσο την ανάγκη να μην επιβαρύνονται οι οικονομικές καταστάσεις με υπερβολικό όγκο πληροφοριών όσο και το κόστος δημοσίευσής τους.Ο βαθμός λεπτομέρειας των δημοσιευόμενων πληροφοριών πρέπει να αντικατοπτρίζει τη σχετική σημασία των καλυπτόμενων δραστηριοτήτων, αποτελεσμάτων ή/και κινδύνων στο σύνολο των δραστηριοτήτων του ιδρύματος.3. Ποιοτικές πληροφορίες3.1. Οι ποιοτικές πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την κατανόηση των ετήσιων και των ενοποιημένων λογαριασμών πρέπει να περιέχονται στο προσάρτημα των λογαριασμών· οι λοιπές ποιοτικές πληροφορίες πρέπει να εμφανίζονται είτε στο προσάρτημα των λογαριασμών είτε σε άλλα σημεία της ετήσιας έκθεσης.3.2. Τα ιδρύματα πρέπει να δημοσιεύουν στην ετήσια έκθεση πληροφορίες για τους στόχους και τις στρατηγικές διαχείρισης κινδύνων, οι οποίες πρέπει να αντικατοπτρίζουν τη χρήση των μέσων αυτών στο πλαίσιο των γενικότερων επιχειρηματικών τους στόχων.3.3. Τα ιδρύματα πρέπει να δημοσιεύουν στην ετήσια έκθεση πληροφορίες για τις πολιτικές και πρακτικές τους όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων που συνδέονται με τις δραστηριότητες διαπραγμάτευσης και τις λοιπές δραστηριότητες, διευκρινίζοντας τη φύση και τον τρόπο διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου αγοράς (συναλλαγματικός κίνδυνος, κίνδυνος επιτοκίου, άλλοι κίνδυνοι τιμών), του κινδύνου ρευστότητας και των άλλων σημαντικών κινδύνων που αναλαμβάνουν.3.4. Στο προσάρτημα των ετήσιων και των ενοποιημένων λογαριασμών πρέπει να παρέχονται πληροφορίες για όλες τις βασικές λογιστικές μεθόδους που εφαρμόζονται στα χρηματοοικονομικά μέσα.4. Ποσοτικές πληροφορίες - αρχές και γενικές παρατηρήσεις4.1. Οι ποσοτικές πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την κατανόηση των ετήσιων και των ενοποιημένων λογαριασμών του ιδρύματος πρέπει να περιέχονται στο προσάρτημα αυτών των λογαριασμών. Οι λοιπές ποσοτικές πληροφορίες πρέπει να περιέχονται σε άλλα σημεία της ετήσιας έκθεσης. Επιπλέον, η εύλογη αξία των εντός και εκτός ισολογισμού μέσων για διαπραγμάτευση πρέπει να δημοσιεύεται εάν διαφέρει σημαντικά από τα ποσά με τα οποία τα μέσα αυτά εμφανίζονται στους λογαριασμούς.4.2. Εάν η δημοσίευση ποσοτικών πληροφοριών παραπέμπει στα εσωτερικά συστήματα διαχείρισης κινδύνων του ιδρύματος και στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται στα συστήματα αυτά (π.χ. ανάλυση ευαισθησίας, μοντέλα VAR), δεν είναι αναγκαίο να δημοσιεύονται σχετικά με αυτά τα συστήματα και μεθόδους πληροφορίες που θα μπορούσαν να αποβούν επιζήμιες για το ίδρυμα.4.3. Τα μέσα για διαπραγμάτευση και εκείνα που χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς πρέπει να αποτελούν αντικείμενο κατάλληλης ανάλυσης, στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να παρέχονται πληροφορίες για το επίπεδο των δραστηριοτήτων του ιδρύματος στα μέσα αυτά. Η ανάλυση πρέπει ιδίως να αντικατοπτρίζει τους όρους που μπορούν να επηρεάσουν το ποσό, το χρονοδιάγραμμα και το βέβαιο χαρακτήρα των μελλοντικών ροών χρηματικών διαθεσίμων.5. Ποσοτικές πληροφορίες - πιστωτικός κίνδυνος5.1. Οι πληροφορίες για τον πιστωτικό κίνδυνο πρέπει να βασίζονται στο ποσό που αντιπροσωπεύει καλύτερα τον ανώτατο αναλαμβανόμενο πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία του ισολογισμού (μετά το συνυπολογισμό κάθε συμφωνίας συμψηφισμού που είναι κατά νόμο εκτελεστή από το ίδρυμα) μη λαμβανομένων υπόψη των ενδεχόμενων ασφαλειών. Τα στοιχεία για τον ανώτατο πιστωττκό κίνδυνο πρέπει να συμπληρώνονται με πληροφορίες για τον δυνητικό πιστωτικό κίνδυνο μετά το συνυπολογισμό των συσταθεισών ασφαλειών και των άλλων συμφωνιών συμψηφισμού.Εάν η λογιστική αξία ενός μέσου αντιπροσωπεύει τον ανώτατο αναλαμβανόμενο πιστωτικό κίνδυνο, δεν είναι αναγκαία, για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, η δημοσίευση πρόσθετων πληροφοριών.5.2. Πρέπει να παρέχονται πληροφορίες για τις σημαντικές συγκεντρώσεις πιστωτικού κινδύνου από ανοίγματα εντός και εκτός ισολογισμού, ανά οικονομικό τομέα και γεωγραφική ζώνη (π.χ. ανά τομέα δραστηριότητας, ανά μεμονωμένη χώρα ή ανά ομάδα χωρών).6. Ποσοτικές πληροφορίες - κίνδυνος αγοράς6.1. Οι πληροφορίες για τον κίνδυνο αγοράς πρέπει να παρέχονται βάσει της υποκείμενης σε κίνδυνο αξίας, μιας ανάλυσης ευαισθησίας ή άλλης μεθόδου μέτρησης του κινδύνου αγοραίας τιμής.6.2. Οι διάφοροι μέθοδοι πρέπει να χρησιμοποιούνται εναλλακτικά ή σε συνδυασμό μεταξύ τους, κατά τρόπο ώστε να δίνουν πλήρη εικόνα των κινδύνων αγοράς που αναλαμβάνει το ίδρυμα στις θέσεις του στα μέσα για διαπραγμάτευση και στα μέσα που χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς. Όπου είναι δυνατό, πρέπει να παρέχονται πληροφορίες χωριστά για κάθε είδος κινδύνου αγοράς.Προσάρτημα 1(το παρόν προσάρτημα έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί μέρος της σύστασης)Ποιοτικές πληροφορίεςα) Βασικά χαρακτηριστικά του συστήματος διαχείρισης κινδύνων, ιδίως όσον αφορά την εκτίμηση και μέτρηση των κινδύνων· κατά περίπτωση, σύστημα εσωτερικών ορίων και μηχανισμοί για την αποφυγή της υπερβολικής συγκέντρωσης κινδύνων.β) Πράξεις στα μέσα που χρησιμοποιούνται για διαπραγμάτευση.γ) Πράξεις στα μέσα που χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, ιδίως για την αντιστάθμιση θέσεων.δ) Πράξεις σε μέσα υψηλού κινδύνου ή σε πολυσύνθετα μέσα όπως τα παράγωγα μέσα με υψηλή μόχλευση.ε) Χρησιμοποίηση ασφαλειών.στ) Χρησιμοποίηση συμφωνιών συμψηφισμού.Προσάρτημα 2(το παρόν προσάρτημα έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί μέρος της σύστασης)Πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται για τις εφαρμοζόμενες λογιστικές αρχέςα) Πληροφορίες για τη μέθοδο εφαρμογής των λογιστικών αρχών:- στα μέσα για διαπραγμάτευση και σε εκείνα που χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, καθώς και στις ενδεχόμενες ανακατατάξεις τους,- σε ειδικές σχέσεις μεταξύ διαφορετικών μέσων (π.χ. συνθετικά μέσα, αντιστάθμιση, κλείσιμο αντισταθμιστικών θέσεων, αντιστάθμιση με εσωτερικές συναλλαγές, αντιστάθμιση προβλεπόμενων μελλοντικών πράξεων),- σε ορισμένα ειδικά μέσα ή στις συναλλαγές στα μέσα αυτά (π.χ. ενδέχεται να είναι αναγκαία η παροχή πληροφοριών για τις πράξεις τιτλοποίησης, τις συμφωνίες επαναγοράς και επαναπώλησης και τις πράξεις "in-substance defeasance"),- στα πρωτογενή μέσα με ενσωματωμένα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα.β) Οι παρεχόμενες πληροφορίες μπορούν επίσης να αναφέρουν:i) τα κριτήρια που εφαρμόζονται για τη εγγραφή και τη διαγραφή μέσων στον ισολογισμό·ii) τη βάση αποτίμησης των διαφόρων ειδών ή κατηγοριών χρηματοοικονομικών μέσων κατά την αρχική λογιστική καταχώρηση και στη συνέχεια·iii) τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας των μέσων (π.χ. βάσει επίσημων χρηματιστηριακών τιμών, προσφερόμενων/ζητούμενων/μέσων τιμών, προεξόφλησης χρηματικών ροών, τεχνικής εκτίμησης ή άλλης κατάλληλης μεθόδου), καθώς και τις κυριότερες υποθέσεις που λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή αυτών των μεθόδων·iv) στις περιπτώσεις στις οποίες η εύλογη αξία προσδιορίζεται με βάση τις χρηματιστηριακές τιμές, τη φύση των ενδεχόμενων προσαρμογών που γίνονται στις τιμές αυτές·v) τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την εγγραφή στο λογαριασμό αποτελεσμάτων των κερδών και ζημιών, των τόκων και των άλλων εσόδων και δαπανών που σχετίζονται με τα μέσα για διαπραγμάτευση και με τα μέσα που χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, ιδίως όσον αφορά την εγγραφή εσόδων·vi) πολιτικές που εφαρμόζονται στις πράξεις αντιστάθμισης και στο κλείσιμο των σχετικών θέσεων.Προσάρτημα 3(Το παρόν προσάρτημα έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί μέρος της σύστασης)Παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών για την καλύτερη κατανόηση των ποσοτικών πληροφοριώνΗ παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών για τη χρησιμοποιούμενη ορολογία και μορφή παρουσίασης, τις μεθόδους μέτρησης κινδύνων, τις υποθέσεις που λαμβάνονται υπόψη και, κατά περίπτωση, άλλες παραμέτρους, μπορεί να διευκολύνει τους αναγνώστες των οικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν καλύτερα τις δημοσιευόμενες ποσοτικές πληροφορίες.Εάν δημοσιεύονται μέσες αξίες, τα διαστήματα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των μέσων όρων μπορούν να διευκολύνουν επίσης τους αναγνώστες των οικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν καλύτερα τις δημοσιευόμενες πληροφορίες. Εάν τα ποσά στο τέλος της χρήσης δεν είναι αντιπροσωπευτικά των μέσων αξιών, οι μέσες αξίες μπορούν να διευκολύνουν την κατανόηση.Προσάρτημα 4(Το παρόν προσάρτημα έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί μέρος της σύστασης)Ποσοτικές πληροφορίες1. Οι ποσοτικές πληροφορίες μπορούν να παρουσιάζονται με μορφή πίνακα και να περιλαμβάνουν ιδίως:Α. Πληροφορίες που εμφανίζουν, μεταξύ άλλων, το επίπεδο δραστηριότητας σε πρωτογενή μέσα, με την ακόλουθη κατανομή ως προς τη λογιστική τους αξία:i) στον κάθετο άξονα, ανά κατηγορία χρηματοοικονομικών μέσων, διακρίνοντας μεταξύ στοιχείων ενεργητικού και παθητικού καιii) στον οριζόντιο άξονα, σε συνάρτηση με την απομένουσα διάρκεια,αναφέροντας επιπλέον την εύλογη αξία των συνολικών ποσών των μέσων για διαπραγμάτευση.Β. Πληροφορίες που εμφανίζουν, μεταξύ άλλων, το επίπεδο δραστηριότητας σε παράγωγα μέσα, με την ακόλουθη κατανομή ως προς την ονομαστική τους αξία:i) στον κάθετο άξονα, ανά κατηγορία παράγωγων μέσων (π.χ. επιτόκια, συνάλλαγμα και χρυσός, μετοχές, πολύτιμα μέταλλα εκτός χρυσού, άλλα βασικά εμπορεύματα, λοιπά), διακρίνοντας περαιτέρω:- τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα μέσα (με υποκατηγορίες, π.χ. προθεσμιακές συμφωνίες (forwards), συμφωνίες ανταλλαγών (swaps), παραχωρηθέντα/αποκτηθέντα δικαιώματα προαίρεσης (optiοns purchased/written) και- τα παράγωγα μέσα διαπραγματεύσιμα σε χρηματιστήριο (με υποκατηγορίες, π.χ. θετικές/αρνητικές θέσεις σε συμβόλαια μελλοντικών συναλλαγών (long/short futures), παραχωρηθέντα/αποκτηθέντα δικαιώματα προαίρεσης (options purchased/written)ii) στον οριζόντιο άξονα, σε συνάρτηση με την απομένουσα διάρκεια,αναφέροντας επιπλέον την εύλογη αξία των συνολικών ποσών των μέσων για διαπραγμάτευση.Γ. Μπορούν να χρησιμοποιούνται τα διαστήματα απομένουσας διάρκειας που θεωρούνται κατάλληλα για τις δημοσιευόμενες πληροφορίες, π.χ.:i) όχι μεγαλύτερη από τρείς μήνες·ii) μεγαλύτερη από τρεις μήνες αλλά όχι μεγαλύτερη από έξι μήνες·iii) μεγαλύτερη από έξι μήνες αλλά όχι μεγαλύτερη από ένα έτος·iv) μεγαλύτερη από ένα έτος αλλά όχι μεγαλύτερη από πέντε έτη·v) μεγαλύτερη από πέντε έτη.Τα ανωτέρω διαστήματα απομένουσας διάρκειας μπορούν, κατά περίπτωση, να υποδιαιρεθούν περαιτέρω (π.χ. <= ένα μήνα·  > ένα μήνα <= τρεις μήνες) ή να συγχωνευθούν σε μεγαλύτερα διαστήματα (π.χ. <= ένα έτος·  > ένα έτος· <= πέντε έτη·  > πέντε έτη), εφόσον τηρείται η αρχή της ουσιαστικής σημασίας.Δ. Εξάλλου, ως ένδειξη του επιπέδου δραστηριότητας από πλευράς εύλογης αξίας, σε αντίθεση με τη λογιστική αξία, μπορούν να παρέχονται, με μορφή πίνακα και κάνοντας διάκριση μεταξύ στοιχείων ενεργητικού και στοιχείων παθητικού, πληροφορίες σχετικά με:- τη λογιστική αξία και την εύλογη αξία ανά κατηγορία μέσων για διαπραγμάτευση,- τη μέση αξία των μέσων για διαπραγμάτευση στην περίοδο της χρήσης καιεάν ο υπολογισμός της εύλογης αξίας δεν είναι δυνατός, ευχερής ή αξιόπιστος, πρέπει να παρέχονται πρόσθετες πληροφορίες για τα βασικά χαρακτηριστικά του μέσου που μπορούν να επηρεάσουν την εύλογη αξία του.2. Οι ανωτέρω πληροφορίες μπορούν επίσης να δημοσιεύονται με μορφή πίνακα που συνδυάζει τις μορφές που προτείνονται ανωτέρω.Προσάρτημα 5(το παρόν προσάρτημα έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί μέρος της σύστασης)Πληροφορίες για τον πιστωτικό κίνδυνοΌσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο από εξωχρηματιστηριακά παράγωγα μέσα, οι πληροφορίες μπορούν να παρέχονται με μορφή πίνακα και με την ακόλουθη κατανομή:- στον κάθετο άξονα, σε συνάρτηση με το βαθμό φερεγγυότητας των αντισυμβαλλομένων, όπως αυτός εκτιμάται με βάση τις εσωτερικές ή εξωτερικές κατατάξεις πιστοληπτικής ικανότητας,- στον οριζόντιο άξονα, σε συνάρτηση με τα ακόλουθα κριτήρια:- μεικτό κόστος αντικατάστασης,- καθαρό κόστος αντικατάστασης, εάν υπάρχουν εκτελεστές συμφωνίες συμψηφισμού,- δυνητικός μελλοντικός πιστωτικός κίνδυνος.Τα ιδρύματα που υπολογίζουν τον πιστωτικό κίνδυνο από εξωχρηματιστηριακά παράγωγα μέσα με τη μέθοδο του αρχικού κινδύνου μπορούν να δημοσιεύουν μόνο τις πληροφορίες που προκύπτουν από την εφαρμογή της μεθόδου αυτής.Οι πληροφορίες για το δυνητικό μελλοντικό πιστωτικό κίνδυνο μπορεί να συνοδεύονται από περιγραφή των εφαρμοζόμενων τεχνικών εκτίμησης.Προσάρτημα 6(Το παρόν προσάρτημα έχει καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί μέρος της σύστασης)Πληροφορίες για τον κίνδυνο αγοράςΠληροφορίες για τον κίνδυνο αγοράς που σχετίζεται με χρηματοοικονομικά μέσα μπορούν να παρέχονται με μια από τις ακόλουθες μορφές.Α. Πληροφορίες για την υποκείμενη σε κίνδυνο αξία ("value at risk").Β. Δυνητικές επιπτώσεις στα μελλοντικά έσοδα από υποθετικές μεταβολές στις αγοραίες τιμές και επιτόκια. Οι υποθετικές μεταβολές που λαμβάνονται υπόψη πρέπει να έχουν εύλογη δυνατότητα πραγματοποίησης εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία έγκρισης των ετήσιων ή ενοποιημένων λογαριασμών. Σε αυτές τις υποθετικές μεταβολές θα ήταν χρήσιμο να συμπεριληφθεί η υπόθεση μιας δυσμενούς μεταβολής κατά 10 % τουλάχιστον των αγοραίων τιμών ή επιτοκίων στην ημερομηνία κλεισίματος της χρήσης (εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι παρόμοια μεταβολή δεν μπορεί εύλογα να θεωρηθεί δυνατή).Γ. Μια μέτρηση του κινδύνου αγοραίων τιμών, διαφορετική από εκείνες που αναφέρονται στα σημεία Α και Β, εφόσον:i) η διοίκηση του ιδρύματος χρησιμοποιεί το υπόδειγμα από το οποίο προκύπτει η μέτρηση αυτή για τη διαχείριση του κινδύνου αγοραίων τιμών που σχετίζεται με μέσα για διαπραγμάτευση·ii) η εποπτική αρχή έχει αναγνωρίσει ότι το εν λόγω υπόδειγμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της κεφαλαιακής απαίτησης στις δηλώσεις που υποβάλλονται στην αρχή αυτή.Δ. Μια ανάλυση της προκύπτουσας από τα μέσα για διαπραγμάτευση συνολικής εύλογης αξίας ανά μεγάλη κατηγορία χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού και, στο εσωτερικό αυτών των κατηγοριών, ανά προθεσμία λήξης ή ανά ημερομηνία αναθεώρησης του επιτοκίου, εάν αυτή προηγείται της ημερομηνίας λήξης.Μπορούν να χρησιμοποιούνται κατάλληλα για τις δημοσιευόμενες πληροφορίες διαστήματα απομένουσας διάρκειας, π.χ.:i) όχι μεγαλύτερη από τρεις μήνες·ii) μεγαλύτερη από τρεις μήνες αλλά όχι μεγαλύτερη από έξι μήνες·iii) μεγαλύτερη από έξι μήνες αλλά όχι μεγαλύτερη από ένα έτος·iv) μεγαλύτερη από ένα έτος αλλά όχι μεγαλύτερη από πέντε έτη·v) μεγαλύτερη από πέντε έτη.Εάν τα δημοσιευόμενα ποσά της υποκείμενης σε κίνδυνο αξίας, της ανάλυσης ευαισθησίας ή άλλης μέτρησης του κινδύνου αγοραίων τιμών δεν είναι αντιπροσωπευτικά των ποσών που διαπιστώνονται στη διάρκεια της διαχειριστικής χρήσης, συμπληρωματικά στοιχεία που επιτρέπουν την κατάλληλη αναπροσαρμογή των ποσών αυτών στο τέλος της διαχειριστικής χρήσης μπορούν να βοηθήσουν τους αναγνώστες των οικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν καλύτερα τις παρεχόμενες πληροφορίες. Τα πρόσθετα στοιχεία μπορούν να είναι είτε μέσες αξίες είτε ανώτατες και κατώτατες αξίες.


title: 2005/57/ΕΚ: Σύσταση της Επιτροπής, της 21ης Ιανουαρίου 2005, σχετικά με την παροχή μισθωμένων γραμμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Μέρος 1 — Κύριοι όροι εφοδιασμού για μισθωμένες γραμμές χονδρικής) [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2005) 103]

text:
               27.1.2005

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 24/39

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

   της 21ης Ιανουαρίου 2005
   σχετικά με την παροχή μισθωμένων γραμμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Μέρος 1 — Κύριοι όροι εφοδιασμού για μισθωμένες γραμμές χονδρικής)
   [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2005) 103]
   (2005/57/ΕΚ)
   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
   Έχοντας υπόψη:
   την οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών («οδηγία πλαίσιο») (1), και ιδίως το άρθρο 19 παράγραφος 1,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Οι χρήστες στην Κοινότητα απαιτούν την ανταγωνιστική παροχή μισθωμένων γραμμών, καθώς και πρόσβαση σε υπηρεσίες υψίρρυθμης μετάδοσης δεδομένων ώστε, ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ευρώπη, να μπορούν να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που προσφέρει η ταχεία ανάπτυξη του Ίντερνετ και του ηλεκτρονικού εμπορίου.

               (2)

               Η ανταγωνιστική παροχή μισθωμένων γραμμών άρχισε να εμφανίζεται έπειτα από την ελευθέρωση της τηλεπικοινωνιακής υποδομής, την 1η Ιανουαρίου 1996, περιοριζόταν όμως, σε μεγάλο βαθμό, σε υπεραστικές συνδέσεις υψηλής χωρητικότητας· θα υπάρξει ανασκόπηση των αγορών μισθωμένων γραμμών, όπως εξηγείται παρακάτω.

               (3)

               Ορισμένοι οργανισμοί που εκμεταλλεύονται υπηρεσίες μισθωμένων γραμμών είχαν υποχρέωση παροχής των υπηρεσιών αυτών με βάση τις αρχές της μη διακρίσεως σύμφωνα με την οδηγία 97/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1997, για την διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλιστεί καθολική υπηρεσία και διαλειτουργικότητα, με εφαρμογή των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου (ΟΝΡ) (2), και την οδηγία 92/44/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 1992, σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στις μισθωμένες γραμμές (3) οι παραπάνω οδηγίες καταργήθηκαν με το άρθρο 26 της οδηγίας πλαισίου, από τις 24 Ιουλίου 2003.

               (4)

               Οι υποχρεώσεις συνεχίζουν, ωστόσο, να ισχύουν σύμφωνα με το άρθρο 27 της οδηγίας πλαισίου και το άρθρο 16 της οδηγίας 2002/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυο και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών («οδηγία για την καθολική υπηρεσία») (4). Σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία και το άρθρο 7 της οδηγίας 2002/19/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με την πρόσβαση σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών και συναφείς ευκολίες («οδηγία για την πρόσβαση») (5), διατηρούνται οι προηγούμενες υποχρεώσεις μέχρις ότου αναθεωρηθούν οι σχετικές αγορές, σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας πλαίσιο και το άρθρο 13 παράγραφος 3 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία.

               (5)

               Σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 4 της οδηγίας πλαίσιο, εφόσον εθνική ρυθμιστική αρχή (ΕΡΑ) διαπιστώσει ότι μια συγκεκριμένη αγορά δεν είναι όντως ανταγωνιστική, εντοπίζει επιχειρήσεις με σημαντική ισχύ στην αγορά και επιβάλλει σε αυτές τις ενδεδειγμένες ειδικές κανονιστικές υποχρεώσεις ή διατηρεί ή τροποποιεί τις εν λόγω υποχρεώσεις, εφόσον αυτές υφίστανται ήδη. Σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία, εφόσον μια ΕΡΑ αποφανθεί ότι η αγορά για την παροχή της στοιχειώδους δέσμης μισθωμένων γραμμών δεν είναι πραγματικά ανταγωνιστική, εντοπίζει επιχειρήσεις με σημαντική θέση στην αγορά και επιβάλλει σε αυτές υποχρεώσεις σχετικά με την παροχή της στοιχειώδους δέσμης και τους όρους για την εν λόγω παροχή. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την πρόσβαση, οι ΕΡΑ ενθαρρύνουν και, κατά περίπτωση, εξασφαλίζουν την κατάλληλη πρόσβαση και διασύνδεση, διαθέτοντας τη δυνατότητα επιβολής υποχρεώσεων για τον σκοπό αυτό.

               (6)

               Η Επιτροπή ενέκρινε, στις 11 Φεβρουαρίου 2003, σύσταση C(2003) 497 σχετικά με τις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών (6), όπου καθορίζονται οι σχετικές αγορές που πρέπει να αναληφθούν από τις ΕΡΑ, στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Στον κατάλογο περιλαμβάνεται χονδρική παροχή τερματικών τμημάτων μισθωμένων γραμμών και χονδρική παροχή ζευκτικών τμημάτων μισθωμένων γραμμών. Η παροχή των υπηρεσιών της παρούσας σύστασης, δηλαδή η παροχή μισθωμένων γραμμών χονδρικής και τμημάτων κυκλωμάτων μισθωμένων γραμμών περιλαμβάνονται στις εν λόγω αγορές.

               (7)

               Ο εφοδιασμός με μισθωμένες γραμμές χονδρικής και με τμήματα κυκλωμάτων μισθωμένων γραμμών περιλαμβάνεται στην αγορά χονδρικής παροχής τερματικών τμημάτων μισθωμένων γραμμών και για επαρκές μήκος γραμμών επίσης στην αγορά χονδρικής παροχής ζευκτικών τμημάτων μισθωμένων γραμμών υπό την έννοια της σύστασης 2003/311/ΕΚ· η ΕΡΑ θα αποφασίσει σχετικά με το τι συνιστά τερματικό τμήμα, ανάλογα με την συγκεκριμένη τοπολογία του δικτύου της εθνικής αγοράς.

               (8)

               Ο εφοδιασμός με μισθωμένες γραμμές 64 kbit/s, 2 Mbit/s, αδόμητες και 2 Mbit/s, δομημένες περιλαμβάνεται στη στοιχειώδη δέσμη υπηρεσιών μισθωμένων γραμμών που αναφέρεται στη σύσταση για τις σχετικές αγορές. Η στοιχειώδης δέσμη μισθωμένων γραμμών ορίζεται στην απόφαση 2003/548/ΕΚ της Επιτροπής, της 24ης Ιουλίου 2003, για την στοιχειώδη δέσμη μισθωμένων γραμμών με εναρμονισμένα χαρακτηριστικά, και τα σχετικά πρότυπα, που αναφέρεται στο άρθρο 18 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία (7).

               (9)

               Από τις πληροφορίες που παρέχονται από τα κράτη μέλη προκύπτει ύπαρξη προβλημάτων ως προς τη διάρκεια και τη διακύμανση των χρόνων παράδοσης για μισθωμένες γραμμές χονδρικής και λιανικής, και για τμήματα κυκλωμάτων μισθωμένων γραμμών. Οι εν λόγω πληροφορίες δεν προκαταλαμβάνουν την ανασκόπηση των ΕΡΑ, των σχετικών αγορών σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας πλαισίου και το άρθρο 16 παράγραφος 3 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία.

               (10)

               Εφόσον, σύμφωνα με το άρθρο 10 της οδηγίας για την πρόσβαση και το άρθρο 18 και το παράρτημα VII της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία, οι ΕΡΑ επιβάλλουν υποχρεώσεις μη διακρίσεως για την παροχή ορισμένων υπηρεσιών μισθωμένων γραμμών, η αρχή της μη διακρίσεως ισχύει για κάθε συναφή πτυχή των παρεχόμενων υπηρεσιών, όπως παραγγελία, μετάβαση, παράδοση, ποιότητα, χρόνος επισκευής, εκθέσεις και τιμές· όσον αφορά συμβάσεις μισθωμένων γραμμών ενδείκνυται ιδιαιτέρως η κάλυψη των εν λόγω πτυχών από συμφωνία σχετικά με το επίπεδο των υπηρεσιών· αντί για την επιβολή τιμών, στη συμφωνία θα μπορούσε να συμπεριληφθεί πρόβλεψη για αποζημίωση σε περίπτωση μη κάλυψης συμβατικών απαιτήσεων, όπου αυτό είναι πλέον ενδεδειγμένο ανάλογα με το νομικό πλαίσιο του κράτους μέλους.

               (11)

               Στη συμφωνία για το επίπεδο των υπηρεσιών, θα πρέπει, ιδίως, να περιλαμβάνονται συμβατικοί χρόνοι παράδοσης ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι χρόνοι παράδοσης των εν λόγω φορέων εκμετάλλευσης για μισθωμένες γραμμές χονδρικής είναι οι ίδιοι με αυτούς που ισχύουν για τις δικές τους υπηρεσίες, επομένως, επαρκώς μικρότεροι από τους χρόνους παράδοσης που έχουν παρατηρηθεί σε αγορές λιανικής.

               (12)

               Η δημοσίευση στοιχείων βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής για συνολικούς χρόνους παράδοσης μισθωμένων γραμμών θα συμβάλει ώστε οι ΕΡΑ να εξασφαλίσουν ότι οι ισχύοντες χρόνοι παράδοσης για μισθωμένες γραμμές χονδρικής και τμήματα κυκλωμάτων μισθωμένων γραμμών που παρέχονται από φορείς εκμετάλλευσης με υποχρέωση μη διακρίσεως δεν εμποδίζουν άλλους φορείς εκμετάλλευσης, ανταγωνιζόμενους σε λιανικές αγορές, να παρέχουν στους πελάτες τους παρεμφερή στοιχεία για τους χρόνους παράδοσης. Οι συμβατικοί χρόνοι παράδοσης για μισθωμένες γραμμές χονδρικής θα πρέπει επομένως τουλάχιστον να παρέχουν τη δυνατότητα σε ανταγωνιζόμενους φορείς εκμετάλλευσης σε λιανικές αγορές να ανταποκρίνονται σε χρόνους παράδοσης βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής καθορισμένων φορέων εκμετάλλευσης που παρέχουν μισθωμένες γραμμές στις εν λόγω αγορές. Χρόνοι παράδοσης λιανικής μεγαλύτεροι από τους χρόνους παράδοσης της βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εμπόδια για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών· σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχείο α) της οδηγίας πλαισίου, η άρση των εν λόγω εμποδίων αποτελεί στόχο για τις ΕΡΑ. Στους χρόνους παράδοσης βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής των καθορισμένων φορέων εκμετάλλευσης σε αγορές λιανικής περιλαμβάνονται οι διαδικασίες παράδοσης λιανικής των καθορισμένων φορέων εκμετάλλευσης· κατά συνέπεια, οι αντίστοιχοι χρόνοι παράδοσης χονδρικής θα είναι συντομότεροι.

               (13)

               Σύμφωνα με το άρθρο 18 και το παράρτημα VII της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία, οι ΕΡΑ εξασφαλίζουν ότι δημοσιεύεται η τυπική περίοδος παράδοσης για τη στοιχειώδη δέσμη μισθωμένων γραμμών που παρέχονται από προσδιορισμένες επιχειρήσεις· για την αναθεώρηση της παρούσας σύστασης ενδέχεται η Επιτροπή να χρειαστεί επίσης διαθέσιμα δεδομένα για μισθωμένες γραμμές που δεν καλύπτονται από τη στοιχειώδη δέσμη.

               (14)

               Η Επιτροπή θα προβεί σε ανασκόπηση της παρούσας σύστασης το αργότερο την 31η Δεκεμβρίου 2005, ώστε να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές στις τεχνολογίες και τις αγορές.

               (15)

               Η επιτροπή επικοινωνιών εξέδωσε τη γνώμη της σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 2 της οδηγίας πλαισίου,

         ΣΥΝΙΣΤΑ:

               1.

               Κατά την επιβολή ή διατήρηση υποχρέωσης αμεροληψίας, βάσει του άρθρου 10 της οδηγίας για την πρόσβαση ή του άρθρου 18 και του παραρτήματος VII της οδηγίας 2002/22/ΕΚ («οδηγία για την καθολική υπηρεσία») όσον αφορά φορείς εκμετάλλευσης που παρέχουν υπηρεσίες μισθωμένων γραμμών (εφεξής αναφερόμενοι ως «καθορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης»), οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές:

                           α)

                           εξασφαλίζουν ότι στις συμβάσεις περιλαμβάνονται εκτελεστές συμφωνίες (εφεξής αναφερόμενες ως «συμφωνίες για το επίπεδο των υπηρεσιών») που καλύπτουν όλες τις σχετικές πτυχές των παρεχόμενων υπηρεσιών μισθωμένων γραμμών χονδρικής, όπως παραγγελία, μετάβαση, παράδοση, ποιότητα, χρόνος επισκευής, εκθέσεις και αποτρεπτικές χρηματικές ποινές·

                           β)

                           εξασφαλίζουν, για κάθε κατηγορία γραμμών, τους συντομότερους δυνατούς συμβατικούς χρόνους παράδοσης για μισθωμένες γραμμές χονδρικής σε αυτές τις συμφωνίες για το επίπεδο των υπηρεσιών. Οι συμβατικοί χρόνοι παράδοσης χονδρικής θα πρέπει οπωσδήποτε να είναι συντομότεροι απ’ ό,τι οι χρόνοι της βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής των καθορισμένων φορέων εκμετάλλευσης σε αγορές λιανικής. Οι χρόνοι παράδοσης βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής καθορισμένων φορέων εκμετάλλευσης στις αγορές λιανικής για 64 kbit/s, 2 Mbit/s αδόμητες, 2 Mbit/s δομημένες και 34 Mbit/s αδόμητες, περιλαμβάνονται στο παράρτημα.
                           Η χρησιμοποιούμενη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των στοιχείων της βέλτιστης τρέχουσας πρακτικής στο παράρτημα θεωρείται ενδεδειγμένη για την κάλυψη αναγνωρισμένων διαφορών στη διάρθρωση δικτύων και στις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ διαφορετικών καθορισμένων φορέων εκμετάλλευσης σε διαφορετικά κράτη μέλη·

                           γ)

                           εξασφαλίζουν ιδίως ότι οι περιλαμβανόμενες στις συμβάσεις χρηματικές κυρώσεις που αναφέρονται στο στοιχείο α) ισχύουν σε περιπτώσεις καθυστερημένης παράδοσης γραμμών και συνίστανται σε ορισμένο ποσό για κάθε μέρα καθυστέρησης και κάθε παραγγελία γραμμής· στη σύμβαση προβλέπεται επίσης ότι το ποσό δεν καταβάλλεται εφόσον και στο βαθμό που ο καθορισμένος φορέας εκμετάλλευσης αποδείξει ότι δεν ευθύνεται ο ίδιος για την καθυστέρηση·

                           δ)

                           εξασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την κατάρτιση κάθε ανασκόπησης της παρούσας σύστασης παρέχονται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας 2002/21/ΕΚ («οδηγία πλαίσιο») και αναφέρουν τις εν λόγω πληροφορίες στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 της οδηγίας πλαισίου.

               2.

               Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

      Βρυξέλλες, 21 Ιανουαρίου 2005.

            Για την Επιτροπή

         Viviane REDING

            Μέλος της Επιτροπής

      (1)  ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 33.

      (2)  ΕΕ L 199 της 26.7.1997, σ. 32· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/61/ΕΚ (ΕΕ L 268 της 3.10.1998, σ. 37).

      (3)  ΕΕ L 165 της 19.6.1992, σ. 27· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 98/80/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 14 της 20.1.1998, σ. 27).

      (4)  ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 51.

      (5)  ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 7.

      (6)  ΕΕ L 114 της 8.5.2003, σ. 45.

      (7)  ΕΕ L 186 της 25.7.2003, σ. 43.

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
      ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΙΣΘΩΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ
      Μεθοδολογία
      Η μεθοδολογία για τα συνιστώμενα ανώτατα όρια όσον αφορά συμβατικούς χρόνους παράδοσης βασίζεται στην τρίτη χαμηλότερη τιμή που έχει σημειωθεί στα κράτη μέλη, ώστε να προσαρμόζονται αιτιολογημένες διαφορές στη διάρθρωση των δικτύων και στις διαδικασίες παράδοσης στα διάφορα κράτη μέλη. Με βάση αυτή τη μεθοδολογία και τα παρακάτω αναφερόμενα δεδομένα όσον αφορά χρόνους παράδοσης και της τρέχουσας πρακτικής, για μισθωμένες γραμμές που παρέχονται από καθορισμένους φορείς εκμετάλλευσης:

                  1)

                  Για μισθωμένες γραμμές 64 kbit/s: 18 ημερολογιακές ημέρες

                  2)

                  Για μισθωμένες γραμμές, αδόμητες, 2 Mbit/s: 30 ημερολογιακές ημέρες

                  3)

                  Για μισθωμένες γραμμές, δομημένες, 2 Mbit/s: 33 ημερολογιακές ημέρες

                  4)

                  Για μισθωμένες γραμμές, αδόμητες, 34 Mbit/s: 52 ημερολογιακές ημέρες

            Δεδομένα χρόνου παράδοσης μισθωμένων γραμμών στα κράτη μέλη
      Η Επιτροπή έχει λάβει από τα κράτη μέλη στοιχεία σχετικά με τους χρόνους παράδοσης για μισθωμένες γραμμές φορέων εκμετάλλευσης που είναι κοινοποιημένοι από τις ΕΡΑ ως διαθέτοντες σημαντική ισχύ στην αγορά σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 92/44/ΕΟΚ, σε απάντηση του ερωτηματολογίου για την έκθεση του 2002 σχετικά με τις μισθωμένες γραμμές (1). Τα στοιχεία παρελήφθησαν το Σεπτέμβριο του 2003. Οι αναφερόμενοι χρόνοι παράδοσης ορίζονται ως οι χρονικές περίοδοι υπολογιζόμενες από την ημερομηνία επίσημης αίτησης του χρήστη για μισθωμένη γραμμή, κατά την οποία ποσοστό 95 % του συνόλου των μισθωμένων γραμμών του ίδιου τύπου έχουν συνδεθεί με τους πελάτες (2)
          (3).
      Μισθωμένες γραμμές 64 kbit/s

      Μισθωμένες γραμμές 2 Mbit/s, αδόμητες

      Μισθωμένες γραμμές 2 Mbit/s, δομημένες

      Μισθωμένες γραμμές 34 Mbit/s, αδόμητες

         (1)  Η έκθεση για το 2001 διατίθεται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/information_society/topics/telecoms/implementation/leasedlines/doc/COCOM02-10 %20final.pdf

         (2)  Βλ. άρθρο 2 παράγραφος 3 της οδηγίας 97/51/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 295 της 29.10.1997, σ. 23).

         (3)  Το Λουξεμβούργο έδωσε στοιχεία μόνο για το πρώτο εξάμηνο του 2002. Στην περίπτωση αυτή, τα στοιχεία παρουσιάζονται και για τα δύο εξάμηνα. Σε σχετικές περιπτώσεις λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο στοιχεία εξαμήνου, ως άνω όριο για τα δεδομένα ολόκληρου του έτους ώστε να είναι δυνατό να προκύψουν στοιχεία βέλτιστης τρέχουσας τακτικής. Τα δεδομένα που αναφέρονται για την Αυστρία αφορούν γραμμές λιανικής και χονδρικής· οι στατιστικές αντιστοιχούν στην οδηγία (ποσοστό 95 % των χρόνων παράδοσης), στα δεδομένα περιλαμβάνονται επίσης αιτήσεις σε θέσεις όπου πρέπει να κατασκευαστεί και υποδομή· για 2 Mbit/s δεν πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ δομημένων και αδόμητων γραμμών· για 34 Mbit/s και 155 Mbit/s το δείγμα είναι πολύ μικρό ώστε να προκύψουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία· αποκλείονται καθυστερήσεις για ειδικούς πελάτες, αλλαγές της προβλεπόμενης ημερομηνίας παράδοσης που έχουν τεθεί από τους πελάτες (δεν περιλαμβάνεται στις «παραδόσεις βέλτιστης προθεσμίας») και αλλαγές στις αιτήσεις έργων· οι χρόνοι παράδοσης υπολογίζονται από την ημερομηνία αποδοχής υπογεγραμμένης σύμβασης, εφόσον δεν έχει συμφωνηθεί άλλη ημερομηνία (βλ. καθυστερήσεις που οφείλονται στους πελάτες).


Σημαντική ανακοίνωση νομικού περιεχομένου

|

52007PC0803(01)

Σύσταση για συσταση του Συμβουλιου σχετικά με την επικαιροποίηση για το 2007 των ολοκληρωμένων κατευθυντήριων γραμμών για τις οικονομικές πολιτικές των κρατών μελών και της Κοινότητας και σχετικά με την εφαρμογή των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών  /* COM/2007/0803 τελικό */

	[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |Βρυξέλλες, 11.12.2007COM(2007) 803 τελικόΜΕΡΟΣ IΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠHΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΣτρατηγική έκθεση σχετικά με την ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση: έναρξη του νέου κύκλου (2008-2010) Διατήρηση του ρυθμού αλλαγήςΔιατήρηση του ρυθμού της αλλαγήςΜε την ανανέωση της στρατηγικής της Λισαβόνας το 2005 και τον αναπροσανατολισμό της στην ανάπτυξη και την απασχόληση η Ευρώπη σημείωσε μεγάλη πρόοδο. Επήλθε σημαντική και μόνιμη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Ένωσης: η στενή συνεργασία και ο σαφής καταμερισμός ευθυνών μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής επέτρεψαν να γίνει ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός.Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά. Η οικονομία έχει πολύ καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με το 2005. Τα αναπτυξιακά μεγέθη είναι εύρωστα. Τα δύο τελευταία έτη δημιουργήθηκαν σχεδόν 6,5 εκατομμύρια νέες θέσεις απασχόλησης. Αναμένεται ότι μέχρι το 2009 θα δημιουργηθούν άλλα 5 εκατομμύρια. Πίσω από τα αριθμητικά αυτά στοιχεία βρίσκονται εκατομμύρια Ευρωπαίοι που έχουν βγει από την ταλαιπωρία της ανεργίας και των οποίων η ζωή έχει αλλάξει προς το καλύτερο.Aσφαλώς, ένα μέρος της τωρινής ανάκαμψης έχει κυκλικό χαρακτήρα. Αλλά οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και η Ένωση εντός του πλαισίου της στρατηγικής της Λισαβόνας τα τελευταία χρόνια είχαν αποτέλεσμα και συνιστούν την καλύτερη προστασία έναντι μιας κυκλικής αρνητικής εξέλιξης.Η στρατηγική της Λισαβόνας αποτελεί το σχήμα με το οποίο η ΕΕ συνοδεύει την αλλαγή. Αυτό την καθιστά βασικό μέρος της απάντησης της Ένωσης στην παγκοσμιοποίηση, καθώς θα βοηθήσει τους Ευρωπαίους να διαμορφώσουν το νέο αυτό σύνολο προκλήσεων και ευκαιριών.Η μεταρρύθμιση δεν είναι εύκολο εγχείρημα. Ενίοτε δεν είναι δημοφιλής. Αλλά ο δρόμος της μεταρρύθμισης είναι ο μόνος που ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες. Η μέχρι στιγμής επιτυχία μας πρέπει να μας ενθαρρύνει να καταβάλουμε περαιτέρω προσπάθειες κατά τον επόμενο κύκλο της στρατηγικής.Αυτό συνεπάγεται τη διατήρηση του ρυθμού της αλλαγής. Είναι πολλοί οι Ευρωπαίοι που εξακολουθούν να είναι άνεργοι. Δεν έχουμε ακόμη δημιουργήσει το καλύτερο δυνατό περιβάλλον για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Η Ευρώπη συνεχίζει να έχει στεγανά σε ό,τι αφορά την υποστήριξη της καινοτομίας και της έρευνας και ανάπτυξης· η συμβολή του ιδιωτικού τομέα παραμένει ανεπαρκής. Μόλις αρχίσαμε να μεταμορφώνουμε την ΕΕ σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Εξαιτίας του κινδύνου μιας παγκόσμιας επιβράδυνσης της ανάπτυξης, είναι σημαντικό να συνεχίσουμε τις μεταρρυθμίσεις και να αυξήσουμε την ανθεκτικότητα των οικονομιών μας.Η στρατηγική της Λισαβόνας απαιτεί ισχυρή ηγεσία. Όταν η Ευρώπη αναλαμβάνει την ηγεσία αυτή, ακολουθεί δράση. Οι δράσεις προτεραιότητας που συμφωνήθηκαν από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006 δημιούργησαν ένα πραγματικό ωστικό κύμα. Στα περισσότερα κράτη μέλη πλέον η σύσταση επιχείρησης είναι πολύ ευκολότερη και ταχύτερη. Έχουν συμφωνηθεί κοινές αρχές στο θέμα της ευελιξίας με ασφάλεια στις εργασιακές σχέσεις. Αυτό παρέχει μια ισχυρή βάση για μια νέα πολιτική ώθηση.Πρέπει να οικοδομήσουμε πάνω σε αυτήν και να συμφωνήσουμε ως προς μια σειρά εστιασμένων και φιλόδοξων νέων δράσεων. Ορίστε κάποια παραδείγματα του τι πρέπει να πράξουμε από κοινού:-  μείωση του αριθμού των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα τη σχολική εκπαίδευση ώστε να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν μένει πίσω στην εποχή της παγκοσμιοποίησης·-  θέσπιση μιας νέας «πέμπτης ελευθερίας» στην Ευρώπη, της ελεύθερης κυκλοφορίας της γνώσης, ούτως ώστε να μπορέσει η Ευρώπη να αξιοποιήσει το δημιουργικό της δυναμικό·-  εξάπλωση της σύνδεσης Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας για να τονωθεί η καινοτομία και να διατηρήσει η Ευρώπη τη θέση της στην πρώτη γραμμή, στην εποχή του Διαδικτύου·-  υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της Ευρωπαϊκής Πράξης για τις Μικρές Επιχειρήσεις·-  σημαντική βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων μας, χρησιμοποιώντας τους τεράστιους προϋπολογισμούς μας για δημόσιες συμβάσεις προκειμένου να δώσουμε ώθηση στην αλλαγή·-  ενίσχυση του τριγώνου εκπαίδευση-έρευνα-καινοτομία, ιδίως με τη σύσταση και λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΚΤ) και με τις Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες (ΚΤΠ).Η Ευρώπη έχει μια μοναδική ευκαιρία να μεταμορφωθεί σε μια δημιουργική, σύγχρονη και φιλοκαινοτόμο οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, με ένα δυναμικό επιχειρηματικό περιβάλλον, πολύ εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και υψηλής ποιότητας εκπαίδευση, στηριζόμενη σε ένα ισχυρό κοινωνικό μοντέλο. Η στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση αποτελεί μέρος της βοήθειας που παρέχεται στους Ευρωπαίους πολίτες για να ευημερήσουν, και περιλαμβάνει ένα θεματολόγιο πρόσβασης, ευκαιριών και αλληλεγγύης που θα μας επιτρέψει να δρέψουμε οφέλη από το άνοιγμά μας στην παγκόσμια κοινότητα και να διαμορφώσουμε την παγκοσμιοποίηση με βάση τις ευρωπαϊκές αξίες.José Manuel Durão BarrosoΒρυξέλλες, 11 Δεκεμβρίου 2007ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ1. Εισαγωγή 52. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που εφαρμόσθηκαν κατά τον πρώτο κύκλο της Λισαβόνας (2005-2008) 63. Εμβάθυνση της Στρατηγικής της Λισαβόνας κατά τον επόμενο κύκλο της Λισαβόνας 83.1. Υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων σε εθνικό επίπεδο 83.2. Ενίσχυση του συντονισμού της οικονομικής πολιτικής 93.3. Μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται σε κοινοτικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του Κοινοτικού Προγράμματος της Λισαβόνας 103.4. Διαμόρφωση του εξωτερικού θεματολογίου 103.5. Ενσωμάτωση της εθνικής, της κοινοτικής και της διεθνούς δράσης σε μια αποτελεσματική πολιτική 114. Δράσεις στους τέσσερεις τομείς προτεραιότητας 124.1. Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας 124.2. Ελευθέρωση του δυναμικού των επιχειρήσεων, και ιδίως των ΜΜΕ 144.3. Επένδυση στη γνώση και στην καινοτομία 154.4. Ενέργεια και αλλαγή του κλίματος 185. Ενέργειες μετά το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008 191. ΕισαγωγήΜε την ανανέωση της στρατηγικής της Λισαβόνας το 2005, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της εισήλθαν σε νέα σχέση συνεργασίας με σκοπό την εξασφάλιση διατηρήσιμης ανάπτυξης και απασχόλησης.Σχεδόν μια τριετία αργότερα τα αποτελέσματα της νέας αυτής συνεργασίας είναι εμφανέστατα. Ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης έχει αυξηθεί σε σχέση με το 1,8% του 2005 και αναμένεται ότι το 2007 θα ανέλθει σε 2,9% και το 2008 σε 2,4%. Μολονότι κατά το μεγαλύτερο μέρος της η πρόσφατη ανάκαμψη οφείλεται σε κυκλικούς παράγοντες, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στα κράτη μέλη συνέβαλαν επίσης στην εξέλιξη αυτή. Τα δύο τελευταία έτη δημιουργήθηκαν σχεδόν 6,5 εκατομμύρια νέες θέσεις απασχόλησης. Αναμένεται ότι μέχρι το 2009 θα δημιουργηθούν άλλα 5 εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης. Η ανεργία προβλέπεται ότι θα μειωθεί σε λιγότερο από 7% που είναι το χαμηλότερο επίπεδο που παρατηρήθηκε από τα μέσα της δεκαετίας του '80. Το ποσοστό απασχόλησης, που σήμερα ανέρχεται σε 66%, έχει πλησιάσει πολύ τον γενικότερο στόχο της Λισαβόνας που καθορίστηκε σε 70%. Για πρώτη φορά σε μια δεκαετία, οι ισχυρές αυξήσεις στα επίπεδα απασχόλησης συνοδεύονται από έντονη αύξηση της παραγωγικότητας. Η αύξηση του βιοτικού επιπέδου στα κράτη μέλη που πρόσφατα εντάχθηκαν στην ΕΕ είναι ορατή.Εντούτοις, δεν διακατέχονται όλα τα κράτη μέλη από την ίδια αποφασιστικότητα όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις. Οι μεταρρυθμίσεις σε ορισμένους τομείς, όπως το άνοιγμα των αγορών και η αντιμετώπιση της κατάτμησης αγοράς εργασίας, έχουν καθυστερήσει. Συγχρόνως, το ευρύτερο πλαίσιο καθίσταται λιγότερο ευνοϊκό λόγω της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης, της αναταραχής στις χρηματοπιστωτικές αγορές, και των υψηλότερων τιμών των βασικών εμπορευμάτων.Στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στη Λισαβόνα τον Οκτώβριο του 2007, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συζήτησαν την ευρωπαϊκή απάντηση στην παγκοσμιοποίηση[1]. Επιβεβαίωσαν την κεντρική θέση που κατέχει η ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας και ζήτησαν την εμβάθυνσή της κατά τη διάρκεια του επόμενου κύκλου. Υπογράμμισαν επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιήσει τη στρατηγική αυτή ώστε να συμβάλει στη διαμόρφωση της παγκοσμιοποίησης με βάση τις δικές της αξίες και συμφέροντα. Το αναπτυξιακό πρότυπο της ΕΕ, που συνδυάζει ανταγωνιστικότητα με αλληλεγγύη και διατηρησιμότητα, και η μακροχρόνια πείρα της στον τομέα της οικονομικής ολοκλήρωσης, μπορούν να διαδραματίσουν μείζονα ρόλο στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Με την υπογραφή της Συνθήκης της Λισαβόνας η ΕΕ έχει εισέλθει σε νέα φάση. Έχοντας λύσει βασικά θεσμικά ζητήματα η ΕΕ μπορεί πλέον να στρέψει την προσοχή της σε θέματα που επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες της στην καθημερινότητά τους.Το πρώτο μέρος της παρούσας ανακοίνωσης προς το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008 περιλαμβάνει τις προτάσεις της Επιτροπής για την μελλοντική πορεία της στρατηγικής της Λισαβόνας. Αφενός μεν, υπογραμμίζει τη σημασία της μακροοικονομικής σταθερότητας, αφετέρου δε, τονίζει την ανάγκη να εφαρμοσθούν οι μεταρρυθμίσεις που εκκρεμούν προκειμένου να ενισχυθούν τα βασικά οικονομικά μεγέθη που θα στηρίξουν μια εύρωστη οικονομική ανάπτυξη στο μέλλον ώστε να μπορέσει η ΕΕ να αντέξει στις δυσμενείς εξελίξεις της παγκόσμιας οικονομίας.Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει αξιολόγηση της προόδου που έχει επιτελεσθεί σε κάθε κράτος μέλος (και στη ζώνη του ευρώ) όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων του εκάστοτε κράτους μέλους και των ειδικών κατά χώρα συστάσεων, που έχει εγκρίνει το Συμβούλιο[2]. Το τρίτο μέρος είναι ένα συνοδευτικό έγγραφο που περιλαμβάνει λεπτομερή αξιολόγηση της προόδου που επιτελέσθηκε ανά τομέα πολιτικής[3]. Το πακέτο μέτρων της Λισαβόνας περιλαμβάνει, εκτός αυτού: (1) πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την επικαιροποίηση των ειδικών κατά χώρα συστάσεων και των «σημείων που απαιτούν προσοχή»· (2) πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την επιβεβαίωση των Ολοκληρωμένων Κατευθυντήριων Γραμμών για την ανάπτυξη και την απασχόληση· (3) ένα νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα της Λισαβόνας· και (4) ανάλυση του αναπροσανατολισμού των διαρθρωτικών ταμείων υπέρ της ανάπτυξης και της απασχόλησης.2. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεισ που εφαρμόσθηκαν κατά τον πρώτο κύκλο της Λισαβόνας (2005-2008)Παρά την ευρεία συναίνεση ως προς το τι πρέπει να γίνει, ο ρυθμός επίτευξης αποτελεσμάτων ήταν άνισος. Όλα τα κράτη μέλη προέβησαν σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις από το 2005 και μετά. Ορισμένα, ωστόσο, ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση αυτή πιο σθεναρά από άλλα. Το τελευταίο δωδεκάμηνο ωστόσο παρατηρήθηκε κάποια «μεταρρυθμιστική κόπωση».Θετική εξέλιξη αποτελεί η μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων από 2,5% του ΑΕΠ το 2005 σε ποσοστό που εκτιμάται ότι θα φθάσει το 1,1% το 2007, ενώ το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί από 62,7% το 2005 σε ποσοστό λίγο χαμηλότερο από 60% το 2007. Εν τούτοις, δεν αξιοποιήθηκε πλήρως η ευκαιρία των σχετικά εύρωστων αναπτυξιακών συνθηκών για τη μείωση των διαρθρωτικών ελλειμμάτων, ειδικά στη ζώνη του ευρώ.Σε ορισμένα κράτη μέλη, η βελτίωση των αναπτυξιακών συνθηκών συνοδεύθηκε από βαθμιαία συσσώρευση ανισορροπιών, όπως μαρτυρούν τα μεγάλα ελλείμματα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών με ενδείξεις υπερθέρμανσης, η απώλεια ανταγωνιστικότητας, τα αυξανόμενα χρέη των νοικοκυριών, καθώς επίσης και η ταχεία αύξηση των τιμών των κατοικιών.Το ευρώ λειτούργησε ως άγκυρα σταθερότητας. Έχει διευκολύνει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς προς όφελος της ζώνης του ευρώ και της ΕΕ ως σύνολο. Από το 2005, το δυνητικό κατ' εκτίμηση ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ έχει αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες, φθάνοντας σε 2,25%, πράγμα το οποίο οφείλεται εν μέρει στα αποτελέσματα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.Η αύξηση της παραγωγικότητας έφθασε το 1,5% το 2006, έναντι 1,2% ετησίως μεταξύ 2000 και 2005. Εντούτοις, η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με άλλες ηγετικές οικονομίες τόσο από άποψη επενδύσεων σε τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (ΤΠΕ) όσο και από άποψη αξιοποίησης των τεχνολογιών αυτών για την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Το άνοιγμα των δικτυακών κλάδων και υπηρεσιών στον ανταγωνισμό γίνεται με βραδείς ρυθμούς ενώ παραμένουν σημαντικά εμπόδια εισόδου στην αγορά. Ορισμένα κράτη μέλη υστερούν όσον αφορά την εφαρμογή των οδηγιών περί εσωτερικής αγοράς. Παρομοίως, οι προσπάθειες να βελτιωθεί το κανονιστικό πλαίσιο για τη διανοητική και βιομηχανική ιδιοκτησία και να επιταχυνθεί η τυποποίηση δεν έχουν καρποφορήσει.Το πρόγραμμα της ΕΕ για τη βελτίωση των κανονιστικών ρυθμίσεων υλοποιείται βαθμιαία, αν και πολλά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη θέσει σε εφαρμογή τα απαιτούμενα μέσα, όπως εκτιμήσεις των επιπτώσεων και μεθόδους μέτρησης και μείωσης του διοικητικού φόρτου.Σχεδόν σε όλα τα κράτη μέλη πλέον, η σύσταση επιχείρησης είναι πολύ ευκολότερη και φθηνότερη. Όμως, η Ευρώπη ως σύνολο δεν διαπνέεται ακόμα από δυναμισμό όσον φορά την επιχειρηματικότητα. Πάρα πολύ συχνά, οι προσπάθειες να βελτιωθεί το επιχειρηματικό περιβάλλον καταβάλλονται αποσπασματικά αντί να εντάσσονται σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση με σκοπό την ανάπτυξη των ΜΜΕ. Τα κράτη μέλη έχουν μεν θέσει στόχους δεσμευόμενα να αυξήσουν σημαντικά τις επενδύσεις σε Ε&Α που θα βοηθούσαν την ΕΕ να πλησιάσει τον στόχο του 3% του ΑΕΠ έως το 2010, αλλά η φιλοδοξία αυτή δεν αντανακλάται στα διαθέσιμα στοιχεία.Η αύξηση της απασχόλησης υπήρξε εντυπωσιακή, μολονότι ορισμένες περιφέρειες και κατηγορίες ωφελήθηκαν λιγότερο. Πολλά κράτη μέλη έχουν αρχίσει να μεταρρυθμίζουν τα συστήματα σύνταξης και πρόωρης συνταξιοδότησης τα οποία εφαρμόζουν. Αυτό συνέβαλε στη σημαντική και διαρκή αύξηση του ποσοστού απασχόλησης ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, αν και ο στόχος του 50% είναι ακόμα κάπως μακρινός. Το ποσοστό απασχόλησης γυναικών παρουσίασε σημαντική αύξηση (ποσοστό 57,2% που πλησιάζει τον στόχο του 60%) παρά το ότι ορισμένα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν περαιτέρω μέτρα για την προώθηση της ισότητας μεταξύ των δύο φύλων στην αγορά εργασίας.Περίπου τα μισά κράτη μέλη έχουν αναπτύξει - ή αναπτύσσουν - πολιτικές με βάση την ευελιξία με ασφάλεια στις εργασιακές σχέσεις ('flexicurity'). Ωστόσο, η ανταπόκριση σε επίπεδο ασκούμενων πολιτικών παραμένει αποσπασματική. Συντελείται μετάβαση από μια παθητική σε μια ενεργητική στάση όσον αφορά τις πολιτικές για την αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στη μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης ιδίως με αλλαγές στα συστήματα φορολογίας και παροχών με σκοπό την εξισορρόπηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται πιο ευέλικτες συμβάσεις εργασίας για συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων (π.χ. νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας) χωρίς όμως να συνοδεύονται από ευκαιρίες απόκτησης νέων δεξιοτήτων που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα να σημειώσουν πρόοδο στην αγορά εργασίας. Το δυσκολότερο έργο της μεταρρύθμισης των κανόνων που διέπουν άλλα είδη συμβάσεων δεν έχει τύχει μεγάλης προσοχής. Ως εκ τούτου, πολλές αγορές εργασίας διατηρούν στεγανά, με τους εντός των τειχών να χαίρουν καλής προστασίας, και τους εκτός των τειχών να είναι έρμαια αβέβαιων προοπτικών.Παρομοίως, η δια βίου μάθηση υπολείπεται αρκετά από το απαιτούμενο, ιδίως στους κύκλους των ανειδίκευτων ατόμων που την έχουν και μεγαλύτερη ανάγκη. Τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης δεν ανταποκρίνονται ακόμη αρκετά στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.Η ΕΕ έχει κάνει τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της μεταμόρφωσής της σε μια κοινωνία με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη του γενικού στόχου του Κιότο για την ΕΕ και στο Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2007 η ΕΕ δεσμεύθηκε να επιτύχει φιλόδοξους στόχους όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2020.Λεπτομερής απολογισμός της προόδου σε επίπεδο κρατών μελών παρατίθεται στο μέρος ΙΙ της παρούσας ανακοίνωσης.3. Εμβάθυνση της Στρατηγικής της Λισαβόνας κατά τον επόμενο κύκλο της ΛισαβόναςΜολονότι η οικονομία της είναι σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι το 2005, η ΕΕ εισέρχεται στον νέο κύκλο της Λισαβόνας εν μέσω επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης και κινδύνων που απορρέουν από την αναταραχή στις χρηματοπιστωτικές αγορές και την αύξηση των τιμών του πετρελαίου και των βασικών εμπορευμάτων. Τώρα, λοιπόν, πρέπει να λάβει την απόφαση να εμβαθύνει την εφαρμογή της στρατηγικής της Λισαβόνας για να τονωθεί η εμπιστοσύνη και να ενισχυθούν τα βασικά οικονομικά μεγέθη προκειμένου να αντεπεξέλθει σε τυχόν αρνητικές οικονομικές εξελίξεις.3.1. Υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων σε εθνικό επίπεδοΗ βασική πρόκληση για τα κράτη μέλη κατά τον επόμενο κύκλο είναι να εφαρμοστούν οι μεταρρυθμίσεις που εκκρεμούν, ιδιαίτερα εκείνες σε τομείς που περιγράφονται λεπτομερώς στις ειδικές κατά χώρα συστάσεις και στα «σημεία που απαιτούν προσοχή».Δεδομένου ότι απαιτείται χρόνος για να εφαρμοστούν οι μεταρρυθμίσεις και να φανούν τα αποτελέσματά τους, η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί ως επί το πλείστον αμετάβλητο το τρέχον σύνολο συστάσεων και να επέλθουν οι όποιες προσαρμογές ανάλογα με την πρόοδο που θα έχει επιτελεστεί μετά την υιοθέτησή τους την άνοιξη του 2007.Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους στην ανάπτυξη και την απασχόληση, η νέα γενεά προγραμμάτων που εντάσσονται στην πολιτική συνοχής της ΕΕ πρέπει να διαθέσει το 60% των σχετικών πόρων[4] υπέρ των Εθνικών Προγραμμάτων Μεταρρύθμισης (ΕΠΜ). Ποσό 347 δισεκατ. € θα διατεθεί για δράσεις συνοχής την περίοδο 2007-2013. Αυτό θα συμπληρωθεί με εθνική δημόσια και ιδιωτική συγχρηματοδότηση ύψους περίπου 160 δισεκατ. €. Συνολικά, θα κινητοποιηθούν 70 δισεκατ. € ετησίως έως το 2013, κατά κύριο λόγο υπέρ των ΕΠΜ. Τώρα που έχει ολοκληρωθεί η φάση προγραμματισμού, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι οι δαπάνες απεικονίζουν τις δεσμεύσεις για διάθεση πόρων και δεν μετατοπίζονται στη συνέχεια σε τομείς μικρότερης προτεραιότητας.Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές συμμετέχουν ήδη ενεργά στην ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας μέσω του προγραμματισμού και της εφαρμογής των καθορισμένων προγραμμάτων συνοχής. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για να ενισχυθεί η ευρύτερη συμμετοχή των ενδιαφερομένων μερών και να ενταθεί η ανταλλαγή εμπειριών, ιδεών και βέλτιστων πρακτικών η οποία αποτελεί ήδη σημαντικό πλεονέκτημα της στρατηγικής. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή χαιρετίζει το έντονο ενδιαφέρον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών για την παρακολούθηση της έκτασης στην οποία συμμετέχουν στη στρατηγική οι ενδιαφερόμενοι.3.2. Ενίσχυση του συντονισμού της οικονομικής πολιτικήςΥπάρχει πολύ μεγάλη αλληλεξάρτηση μεταξύ των οικονομιών των κρατών μελών. Τα οφέλη είναι μεγάλα όταν όλα τα κράτη μέλη κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση και όταν οι μεταρρυθμίσεις ευθυγραμμίζονται μεταξύ τους εγκαίρως. Η νέα διακυβέρνηση της στρατηγικής της Λισαβόνας, με την έμφαση που δίνει στην εταιρική σχέση μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών, έχει αποδείξει την αξία της. Οι ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν βασικό όργανο για τον στενότερο συντονισμό της οικονομικής πολιτικής στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής. Προσφέρουν ένα γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κράτη μέλη που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης και έχουν διαφορετικά κοινωνικά συστήματα και θεσμικά πλαίσια μπορούν να εφαρμόσουν το δικό τους εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Επίσης, προσφέρουν αρκετά περιθώρια για προσαρμογές με βάση τις εξελίξεις στο πολιτικό περιβάλλον. Υπάρχει ευρεία συναίνεση μεταξύ κρατών μελών και ενδιαφερομένων μερών ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν πρέπει να μεταβληθούν και ότι το κέντρο βάρους πρέπει να είναι η εφαρμογή τους[5].Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή προτείνει να επιβεβαιωθούν εκ νέου οι ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές για τον επόμενο κύκλο και ταυτόχρονα να επικαιροποιηθεί η αιτιολογική έκθεση που εξηγεί το πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να εφαρμοσθούν. Αυτό περιλαμβάνει π.χ. μεγαλύτερη έμφαση σε μέτρα που αποσκοπούν στην αύξηση των επενδύσεων στο ανθρώπινο δυναμικό και στον εκσυγχρονισμό των αγορών εργασίας. Τα κράτη μέλη πρέπει να επανεξετάσουν τα ΕΠΜ τους ώστε να διασφαλιστεί ότι θα παραμείνουν επίκαιρα κατά τον νέο κύκλο, καθώς και να συνεχίσουν να μεριμνούν για τη συμμετοχή ενός ευρέος φάσματος ενδιαφερομένων στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των ΕΠΜ τους.Η πείρα των τελευταίων τριών ετών δείχνει ότι ο συντονισμός των μεταρρυθμίσεων πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω. Η Επιτροπή επομένως προτείνει να συζητούν τα κράτη μέλη τις συγκεκριμένες πολιτικές που θέτουν σε εφαρμογή ως ανταπόκριση στις ειδικές κατά χώρα συστάσεις και «στα σημεία που απαιτούν προσοχή» ως μέρος της διαδικασίας πολυμερούς εποπτείας από το Συμβούλιο. Για να είναι συγκροτημένη η συζήτηση, κάθε κράτος μέλος πρέπει, ως μέρος της έκθεσης εφαρμογής που υποβάλει, να παρέχει ένα πρόγραμμα δράσης στο οποίο καθορίζει τα μέτρα που πρόκειται να λάβει με βάση τις συστάσεις ή/και τα σημεία που απαιτούν προσοχή.Επιπλέον, το επιχείρημα υπέρ του συντονισμού των μεταρρυθμίσεων είναι ακόμη πιο σημαντικό για τη ζώνη του ευρώ. Ως μέρος της ανασκόπησης της λειτουργίας της ΟΝΕ επ' ευκαιρία της δέκατης επετείου της, θα υποβληθούν προτάσεις για αποτελεσματικότερο συντονισμό και διακυβέρνηση στη ζώνη του ευρώ. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει την ανασκόπηση πριν από το θέρος του 2008.3.3. Μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται σε κοινοτικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του Κοινοτικού Προγράμματος της ΛισαβόναςΤο νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα της Λισαβόνας (ΚΠΛ) αποτελεί τη συμβολή της Κοινότητας στην ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας. Πρέπει να θεωρηθεί ως συμπλήρωμα των ΕΠΜ, καθώς καθορίζει τις κοινοτικές δράσεις που θα προσθέσουν τη μεγαλύτερη αξία στις μεταρρυθμίσεις τις οποίες ανέλαβαν τα κράτη μέλη και οι οποίες θα έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την απασχόληση. Ενώ ορισμένα μέτρα του ΚΠΛ απαιτούν μόνον έγκριση από την Επιτροπή, τα περισσότερα απαιτούν επίσης έγκριση, κατά σειρά προτεραιότητας, από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Υπάρχει ανάγκη συντονισμένης πολιτικής δραστηριοποίησης από μέρους όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για την επίτευξη συμφωνίας επί των μέτρων αυτών κατά τον επόμενο κύκλο ώστε να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη και την απασχόληση. Το πλήρες ΚΠΛ παρουσιάζεται σε χωριστή ανακοίνωση.Είναι σημαντικό να καλυφθούν σε κοινοτικό επίπεδο τα κενά που υπάρχουν στην ενιαία αγορά, ιδιαίτερα στον τομέα των υπηρεσιών, ούτως ώστε οι εθνικές μεταρρυθμίσεις να καρποφορήσουν πλήρως. Η Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα το όραμά της για μια ενιαία αγορά για τον 21ο αιώνα[6]. Ορισμένα από τα προτεινόμενα μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή μέσω του ΚΠΛ. Σκοπός τους είναι να δώσουν ισχύ σε καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις και να βελτιώσουν την εφαρμογή και επιβολή των κανόνων της ενιαίας αγοράς, π.χ. μέσω της σύστασης «κέντρων ενιαίας αγοράς» σε εθνικό επίπεδο και της τακτικής παρακολούθησης της εξέλιξης των τιμών των καταναλωτικών αγαθών. Η επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή θα βοηθήσει τους καταναλωτές να ασκήσουν το δικαίωμα επιλογής του παραγωγού και με τον τρόπο αυτόν θα προωθήσει την ανταγωνιστικότητα.3.4. Διαμόρφωση του εξωτερικού θεματολογίουΕνώ η ΕΕ πρέπει να προστατεύει τους πολίτες της, τα συμφέροντα και τις αξίες της, ο προστατευτισμός δεν είναι λύση. Λόγω της ηγετικής της θέσης παγκοσμίως τόσο στον τομέα του εμπορίου όσο και των επενδύσεων, το ότι είναι ανοικτή συνεπάγεται χαμηλότερο κόστος εισροών για τη βιομηχανία, χαμηλότερες τιμές και περισσότερες επιλογές για τους καταναλωτές, ανταγωνιστικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις και νέες επενδύσεις.Η στρατηγική της Λισαβόνας λειτουργεί ενός του πλαισίου της παγκοσμιοποίησης γεγονός το οποίο πρέπει να ληφθεί αποτελεσματικότερα υπόψη στην εφαρμογή της. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί με διαφόρους τρόπους.-  η ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της για να εξασφαλίσει ότι το άνοιγμά της διατηρείται και βρίσκει ανταπόδοση υπό μορφή αυξημένης πρόσβασης στις αγορές τρίτων χωρών για τις επιχειρήσεις της:Οι πολυμερείς διαπραγματεύσεις και ειδικότερα η επιτυχής ολοκλήρωση του Γύρου Διαπραγματεύσεων της Ντόχα, και οι ισχύουσες διμερείς εμπορικές συμφωνίες πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να ανοίξουν νέες ευκαιρίες στις αγορές και να εξαλειφθούν δασμολογικοί και άλλοι εμπορικοί φραγμοί[7]. Πρέπει επίσης να χρησιμοποιηθούν για την προώθηση μιας βασισμένης σε κανόνες προσέγγισης που οδηγεί σε υψηλά πρότυπα κοινωνικής και περιβαλλοντικής προστασίας. Επιπλέον, η Επιτροπή θα υποβάλλει έκθεση ετησίως σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά, προσδιορίζοντας τις χώρες και τους τομείς όπου εξακολουθεί να συναντά σημαντικά εμπόδια. Αυτό κανονικά πρέπει να οδηγήσει σε διαβουλεύσεις με τις υπόψη χώρες. Εάν τα προβλήματα συνεχιστούν, πρέπει να εξεταστεί η χρησιμοποίηση κοινοτικών εμπορικών μέσων ή/και ενεργειών σε επίπεδο ΠΟΕ. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στη βελτίωση της πρόσβασης σε δημόσιες συμβάσεις και της επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, του δίκαιου ανταγωνισμού, καθώς επίσης και της πρόσβασης των ΜΜΕ στην αγορά.-  η ΕΕ πρέπει να αναβαθμίσει τους στρατηγικούς διαλόγους της με τρίτες χώρες για την επεξεργασία αμοιβαία επωφελών λύσεων, για την προώθηση υψηλότερων προτύπων και για μεγαλύτερη κανονιστική σύγκλιση:Χάρη στην πείρα της με την ενιαία αγορά, η ΕΕ μπορεί να συνεισφέρει ειδικές γνώσεις (π.χ. όσον αφορά την ολοκλήρωση των αγορών, την κοινωνική προστασία, την απασχόληση και τα δικαιώματα των εργαζομένων, την υγειονομική περίθαλψη, την προστασία του περιβάλλοντος, τους κανόνες ανταγωνισμού, τελωνειακά θέματα) που θα μπορούσαν να είναι ευεργετικές για τους συνεργάτες της, ενώ οι συζητήσεις αυτές θα μπορούσαν επίσης να οδηγήσουν σε λύσεις στους τομείς στους οποίους η ΕΕ έχει στρατηγικά συμφέροντα (π.χ. πρόσβαση σε αγορές, ενέργεια, αλλαγή κλίματος, διαχείριση της μετανάστευσης, αξιοπρεπής απασχόληση, τεχνολογικά πρότυπα και ΔΠΙ, πολιτική ΜΜΕ). Πρέπει να αναπτυχθούν νέες προσεγγίσεις, που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε μέρους, όπως το Υπερατλαντικό Οικονομικό Συμβούλιο που συστάθηκε πρόσφατα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις σχέσεις γειτονίας της Ένωσης.3.5. Ενσωμάτωση της εθνικής, της κοινοτικής και της διεθνούς δράσης σε μια αποτελεσματική πολιτικήΤο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006 συμφώνησε ως προς τέσσερεις τομείς προτεραιότητας που αποτελούν τους πυλώνες της ανανεωμένης Στρατηγικής (γνώση και καινοτομία, ελευθέρωση του επιχειρηματικού δυναμικού, επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό και εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας, ενέργεια/αλλαγή κλίματος). Οι τομείς αυτοί είναι αλληλένδετοι. Εάν καταβληθούν προσπάθειες ταυτόχρονα και στους τέσσερεις τότε θα υπάρξει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση.Για καθέναν από τους τέσσερεις αυτούς τομείς, το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006 επικύρωσε επίσης έναν περιορισμένο αριθμό ειδικών και συγκεκριμένων δράσεων που θα πρέπει να υλοποιηθούν έως το τέλος του πρώτου κύκλου. Το ποσοστό επιτυχίας στην εφαρμογή των δράσεων αυτών είναι καλό. Για παράδειγμα, με εξαίρεση ορισμένα κράτη μέλη, η σύσταση επιχείρησης είναι πλέον παντού δυνατή εντός μιας εβδομάδας χάρη στην ύπαρξη μονοαπευθυντικών θυρίδων. Έχει επιτευχθεί συμφωνία για ένα βασικό σύνολο αρχών που διέπουν την ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις. Η μείωση του διοικητικού φόρτου έχει λάβει μεγάλη ώθηση μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να θέσει ως στόχο το 25%. Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν ότι η ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας μπορεί να χρησιμεύσει για να επιτευχθούν άμεσα και απτά οφέλη για επιχειρήσεις και πολίτες. Όλα αυτά συνιστούν μια σταθερή πλατφόρμα από την οποία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να δώσει περαιτέρω εναύσματα για την εφαρμογή της στρατηγικής συγκατατιθέμενο σε ένα περιορισμένο σύνολο περαιτέρω δράσεων που θα πρέπει να υλοποιηθούν έως το 2010.Η ανανεωμένη στρατηγική βασίζεται σε μια προσέγγιση εταιρικής σχέσης που δέχεται ότι για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, απαιτείται πλήρης συμμετοχή σε όλα τα επίπεδα. Ο καθορισμός τομέων προτεραιότητας αποτελεί έναν τρόπο για την από κοινού δράση σε διάφορα επίπεδα. Όταν οι δράσεις εφαρμόζονται σε επίπεδο κρατών μελών, τότε αυτά πρέπει να βρίσκουν έναν τρόπο να τις εντάσσουν στα ΕΠΜ τους. Όταν απαιτείται δράση σε κοινοτικό επίπεδο, τότε αυτή πρέπει να εντάσσεται στο ΚΠΛ. Επιπλέον, πολλές από τις δράσεις αυτές μπορούν να υλοποιηθούν μόνον εάν συνοδεύονται από μια προδραστική εξωτερική πολιτική σχεδιασμένη να βοηθήσει την ΕΕ να διαμορφώσει την παγκοσμιοποίηση και να επωφεληθεί από τις ευκαιρίες που παρέχει.4. Δράσεις στους τέσσερεις τομείς προτεραιότητας4.1. Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίαςΗ έννοια της «ευελιξίας με ασφάλεια στις εργασιακές σχέσεις» (flexicurity) σημαίνει μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας χωρίς αυτό να αποβαίνει σε βάρος της ασφάλειας ως προς την απασχόληση. Σκοπός της είναι να διασφαλιστεί ότι όλοι οι πολίτες χαίρουν υψηλού επιπέδου ασφάλειας όσον αφορά την απασχόληση ότι δηλαδή μπορούν να βρουν εύκολα μια καλή θέση απασχόλησης σε οποιοδήποτε στάδιο του επαγγελματικού τους βίου. Βοηθά εργαζόμενους και εργοδότες να εκμεταλλευθούν τις ευκαιρίες που προσφέρει η παγκοσμιοποίηση. Μετά από τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλείται να υιοθετήσει την πρόταση της Επιτροπής για τη θέσπιση κοινών αρχών για την «ευελιξία με ασφάλεια»[8]. Τα κράτη μέλη πρέπει πλέον να τις θέσουν σε εφαρμογή προσαρμόζοντάς τες στις ιδιαιτερότητές τους.Η ενίσχυση των προσπαθειών για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού και την ένταξη των περιθωριακών ατόμων, ιδίως με ενεργές πολιτικές κοινωνικής ένταξης, είναι αποφασιστικής σημασίας. Η μείωση της φτώχειας βρίσκεται στο επίκεντρο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας λόγω της έμφασης που δίνει στην ανάπτυξη και την απασχόληση, καθώς και σε μέτρα εφαρμογής που αφορούν τις επενδύσεις στις ικανότητες του ανθρώπινου δυναμικού, την παροχή ίσων ευκαιριών, κατάλληλη κοινωνική προστασία και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης καλής ποιότητας. Πρέπει δε να ενισχυθεί η υποστήριξη που παρέχεται σε ανειδίκευτα άτομα, μετανάστες και άτομα με αναπηρία, ιδίως με την καλλιέργεια δεξιοτήτων.Η πραγματοποίηση μεγαλύτερων επενδύσεων στην δια βίου εκπαίδευση και απόκτηση δεξιοτήτων, όχι μόνον είναι κρίσιμη για την επιτυχία της Ευρώπης στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, αλλά αποτελεί και έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους καταπολέμησης των ανισοτήτων και της φτώχειας. Από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά αναπτύσσουν την ικανότητα να αποκτούν γνώσεις κατά την υπόλοιπη ζωή τους. Αργότερα, όταν βρίσκονται στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η ικανότητα ανάγνωσης αποτελεί προϋπόθεση για την περαιτέρω πρόοδο. Ωστόσο, ένας στους πέντε δεκαπεντάχρονους στην Ευρώπη δεν διαβάζει ικανοποιητικά. Ένα στα έξι άτομα ηλικίας 18 έως 24 ετών εγκατέλειψε τη σχολική εκπαίδευση μετά το γυμνάσιο. Αυτό καθιστά πολύ δύσκολο για τα άτομα αυτά να εισέλθουν και να προοδεύσουν στην αγορά εργασίας. Πολλά από αυτά καταλήγουν σε μακροχρόνια ανεργία. Η Ευρώπη δεν έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο όσον αφορά τους στόχους στον τομέα αυτόν. Απαιτείται αποφασιστικότητα στις προσπάθειες για την αύξηση του επιπέδου βασικών δεξιοτήτων των νέων και τον δραστικό περιορισμό της πρόωρης εγκατάλειψης της σχολικής εκπαίδευσης. Αυτό που χρειάζεται είναι να υπάρξει συγκέντρωση πόρων στο θέμα αυτό επί σειρά ετών ώστε να επέλθει μια βαθμιαία αλλαγή.Η πραγματοποίηση σπουδών στο εξωτερικό μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνητρο για την προσωπική ανάπτυξη και τις γλωσσικές ικανότητες. Το πρόγραμμα Erasmus έχει επιτρέψει σε περίπου 2 εκατομμύρια νέους της Ευρώπης να σπουδάσουν στο εξωτερικό. Ακόμη περισσότεροι νέοι πρέπει να μπορέσουν να επωφεληθούν από το μέτρο αυτό, ούτως ώστε να καταστεί πάγιο τμήμα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.Η αναγνώριση των προσόντων που αποκτώνται κατά τη διάρκεια της εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη θα αυξήσει πάρα πολύ τα κίνητρα για τη συνεχή απόκτηση νέων δεξιοτήτων καθ' όλη τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου. Σε τούτο συμβάλλει το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων που συμφωνήθηκε πρόσφατα υπό την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη θα κινηθούν γρήγορα για τη σύνδεση των εθνικών συστημάτων και πλαισίων επαγγελματικών προσόντων με αυτό.Η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η δια βίου μάθηση στηρίζουν τις πολιτικές «ευελιξίας με ασφάλεια», καθώς δίνουν ώθηση στην ευελιξία, στην ασφάλεια απασχόλησης και στην κινητικότητα μεταξύ θέσεων απασχόλησης. Απαιτούνται ισχυρότερες και πιο εστιασμένες πολιτικές επαγγελματικής κατάρτισης για να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της παράτασης του επαγγελματικού βίου και να συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της απασχολησιμότητας. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο μπορεί να συμβάλει πολύ στην προσπάθεια αυτή.Πρέπει να γίνουν περισσότερα για την παρακολούθηση και την πρόβλεψη των μελλοντικών αναγκών σε δεξιότητες και λόγω της πιεστικής έλλειψης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων σε όλο και περισσότερους τομείς. Η Ευρώπη θα χρειαστεί να βελτιώσει την περιφερειακή και εθνική κινητικότητα του εργατικού δυναμικού της, καθώς και να ρυθμίσει κανονιστικά τη μεταναστευτική πολιτική της. Μια τέτοια πολιτική πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα για τη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής ένταξης των μεταναστών.Μαζί με την επανεξέταση της ενιαίας αγοράς η Επιτροπή έχει υποβάλει και περιγραφή του οράματός της για ένα θεματολόγιο πρόσβασης, ευκαιριών και αλληλεγγύης και έχει αρχίσει δημόσια διαβούλευση για τη διατύπωση απόψεων ως προς τα κρίσιμα αυτά θέματα. Τα αποτελέσματα θα πρέπει να ενσωματωθούν σε μια ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα που θα εγκριθεί στα μέσα του 2008.Για να αυξηθούν οι επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό μέσα από μια προσέγγιση με βάση τον κύκλο ζωής στην απασχόληση και εκπαίδευση , για να εκσυγχρονισθούν οι αγορές εργασίας και να ενισχυθεί η κοινωνική ένταξη :Κοινοτικές δράσεις:- η Επιτροπή θα προτείνει μια ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα έως τα μέσα του 2008 με βάση την παροχή ευκαιριών, πρόσβασης και αλληλεγγύης, που θα λαμβάνει υπόψη τα νέα κοινωνικά δεδομένα της Ευρώπης και θα καλύπτει θέματα όπως οι νέοι, η εκπαίδευση, η μετανάστευση και η δημογραφία·- η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για την αντιμετώπιση της έλλειψης δεξιοτήτων βελτιώνοντας την πρόβλεψη και παρακολούθηση των μελλοντικών αναγκών σε δεξιότητες στην Ευρώπη·- η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για μια κοινή μεταναστευτική πολιτική το 2008.Τα κράτη μέλη θα πρέπει:- να εφαρμόσουν τις συμφωνηθείσες κοινές αρχές όσον αφορά την «ευελιξία με ασφάλεια» καθορίζοντας εθνικά σχετικά μέτρα στο πλαίσιο των ΕΠΜ έως τα τέλη του 2008·- να παρέχουν περισσότερα και πιο προσιτά από οικονομική άποψη κέντρα φροντίδας για παιδιά σύμφωνα με εθνικούς και κοινοτικούς στόχους·- να καταρτίσουν προγράμματα δράσης και να θέσουν στόχους για τη σημαντική μείωση του αριθμού των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα τη σχολική εκπαίδευση και τη βελτίωση των βασικών ικανοτήτων ανάγνωσης ·- να συνδέσουν εθνικά και περιφερειακά προγράμματα με το πρόγραμμα Erasmus ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των σπουδαστών που συμμετέχουν σε διεθνείς ανταλλαγές·- να καταρτίσουν, έως το 2010, εθνικά πλαίσια απόκτησης επαγγελματικών προσόντων ευθυγραμμισμένα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.4.2. Ελευθέρωση του δυναμικού των επιχειρήσεων, και ιδίως των ΜΜΕΤο επιχειρηματικό περιβάλλον στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί ως αποτέλεσμα της εφαρμογής από τα κράτη μέλη των αποφάσεων του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 2006 σχετικά με τη σύσταση μονοαπευθυντικών θυρίδων και τη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την ίδρυση επιχείρησης σε μια εβδομάδα το πολύ. Η ΕΕ τώρα χρειάζεται να προχωρήσει παραπέρα και να συμφωνήσει σχετικά με μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση προβλημάτων σε όλα τα στάδια εξέλιξης των ΜΜΕ και η οποία θα επιτρέπει σε περισσότερες από τις μικρές επιχειρήσεις να γίνουν μεγάλες εταιρείες ικανές να ανταγωνιστούν επιτυχώς στην παγκόσμια αγορά. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποκτήσει θεσμικό χαρακτήρα με μια Πράξη για τις Μικρές Επιχειρήσεις που θα καθορίζει αρχές και συγκεκριμένα μέτρα στήριξης των ΜΜΕ καθ' όλο τον κύκλο ζωής τους.Η κάλυψη των κενών που υπάρχουν στην ενιαία αγορά, ιδιαίτερα στον τομέα των υπηρεσιών, ούτως ώστε οι εθνικές μεταρρυθμίσεις να καρποφορήσουν πλήρως, αποτελεί σαφή προτεραιότητα για την Ένωση. Η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες όχι μόνον θα δημιουργήσει μια αυθεντική ενιαία αγορά παροχής υπηρεσιών, αλλά θα αποτελέσει και μια μεγάλη ευκαιρία εκσυγχρονισμού των διαδικασιών, εξάλειψης γραφειοκρατικών εμποδίων, διευκόλυνσης της πρόσβασης στην αγορά και επίσπευσης της εισαγωγής διαλειτουργικών εφαρμογών ηλεκτρονικής δημόσιας διοίκησης.Το πρόγραμμα βελτίωσης της νομοθεσίας της Ευρώπης αρχίζει να καρποφορεί και προβλέπεται ότι ο διοικητικός φόρτος θα μειωθεί κατά 25% σε επίπεδο ΕΕ. Τα κράτη μέλη έχουν θέσει εξίσου φιλόδοξους στόχους σε εθνικό επίπεδο. Σημαντικό μέρος της βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος για τις ΜΜΕ και μια υποτιμημένη πηγή καινοτομίας είναι ο εκσυγχρονισμός των δημόσιων διοικήσεων, ιδίως από άποψη διαλειτουργικών ΤΠΕ. Ως μέρος του προγράμματος βελτίωσης της νομοθεσίας πολλές διοικήσεις έχουν ήδη ανταποκριθεί στις αυξανόμενες προσδοκίες· φέρονται σε επιχειρήσεις και πολίτες σαν να είναι πελάτες, χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες, προωθούν την κοινωνική καινοτομία και προβαίνουν σε οργανωτικές αλλαγές ώστε να παρέχουν διαφανή και προβλέψιμη εξυπηρέτηση, καθώς και αποτελεσματικά μέσα προσφυγής. Η Επιτροπή θα προωθήσει την ανταλλαγή καλών πρακτικών.Ελευθέρωση του επιχειρηματικού δυναμικού:Κοινοτικές δράσεις:- θέσπιση μιας Ευρωπαϊκής Πράξης για τις Μικρές Επιχειρήσεις που θα καθορίζει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση ώστε να ελευθερωθεί το αναπτυξιακό δυναμικό των ΜΜΕ σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους·- προσέγγιση του στόχου μείωσης του διοικητικού φόρτου στην ΕΕ κατά 25% έως το 2012 και εφαρμογή ενός φιλόδοξου προγράμματος απλούστευσης·- ενίσχυση της ενιαίας αγοράς , αύξηση του ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών και λήψη περαιτέρω μέτρων για την ολοκλήρωση των αγορών παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.Τα κράτη μέλη θα πρέπει:- να καταβάλουν διαρκείς και συνεπείς προσπάθειες να θέσουν σε εφαρμογή την οδηγία περί υπηρεσιών έως τα τέλη του2009· να ολοκληρώσουν την εξέταση και την αξιολόγηση της εθνικής νομοθεσίας πριν τα τέλη του 2008 και, παράλληλα, να συστήσουν ενιαία σημεία επαφών και ηλεκτρονικές διαδικασίες και να καθιερώσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα διασυνοριακής διοικητικής συνεργασίας·- να καθορίσουν και να ανακοινώσουν εθνικούς στόχους μείωσης του διοικητικού φόρτου προτού λάβει χώρα το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008·- να αξιοποιήσουν πλήρως τις ευκαιρίες που προσφέρει η εφαρμογή της οδηγίας περί υπηρεσιών και το πρόγραμμα βελτίωσης της νομοθεσίας ώστε να συνεχισθεί ο εκσυγχρονισμός των δημόσιων διοικήσεων .4.3. Επένδυση στη γνώση και στην καινοτομίαΜετά τις αποφάσεις που λήφθηκαν από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006 τα κράτη μέλη έθεσαν στόχους και έλαβαν μέτρα για την αύξηση των επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης. Με βάση προτάσεις της Επιτροπής δημιουργούνται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας και διάφορες Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες. Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΚΤ) αναμένεται ότι θα τεθεί σε λειτουργία το 2009. Στο πλαίσιο των νέων προγραμμάτων συνοχής πάνω από 85 δισεκατ. € θα διατεθούν για επενδύσεις στη γνώση και στην καινοτομία.Πρόκειται για τα πρώτα θετικά βήματα, αλλά χρειάζεται να γίνουν πολλά ακόμη προκειμένου να υλοποιηθούν οι φιλοδοξίες της Ευρώπης. Τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν επιπρόσθετα μέτρα για να επιτύχουν τους επενδυτικούς τους στόχους στον τομέα E&A για το 2010. Αυτό είναι ιδιαίτερα επείγον καθώς ο δείκτης E&A της ΕΕ υποχώρησε ελαφρά το 2006 διότι οι επενδύσεις στον τομέα αυτόν δεν ακολούθησαν την έντονη ανοδική πορεία του ΑΕΠ.Με την παγκοσμιοποίηση, η E&A αποτελεί όλο και συχνότερα αντικείμενο εξωτερικής ανάθεσης σε άλλα μέρη του κόσμου. Στην Ευρώπη το κόστος της προστασίας και της καθιέρωσης καινοτομιών παραμένει υπερβολικά υψηλό. Οι άδειες για τη διανομή περιεχομένου εξακολουθούν να έχουν εθνική βάση. Οι διαδικασίες για τον καθορισμό προτύπων διαλειτουργικότητας είναι υπερβολικά αργές. Η διαχείριση του φάσματος συχνοτήτων συνεχίζει να είναι κατακερματισμένη και αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη νέων προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και διασυνοριακών υπηρεσιών. Υπάρχουν υπερβολικά πολλοί φραγμοί, περιλαμβανομένων και νομικών, που εμποδίζουν τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά ιδρύματα, τις εταιρείες και τους ερευνητές να συνεργάζονται μεταξύ τους. Αυτό αποτελεί τροχοπέδη και για μια από τις παραδοσιακές δυνάμεις της Ευρώπης: τη δημιουργικότητα και την εφευρετικότητα των πολιτών της.Για να ανατραπεί η τάση αυτή η Ευρώπη έχει ανάγκη από μια «πέμπτη ελευθερία» - την ελευθερία της γνώσης – που θα συμπληρώνει τις άλλες τέσσερεις ελευθερίες που αφορούν την κυκλοφορία των αγαθών, των υπηρεσιών, των ατόμων και του κεφαλαίου. Η «πέμπτη ελευθερία» θα δώσει ώθηση για τη μετάβαση της ΕΕ σε μια καινοτόμο και δημιουργική οικονομία βασισμένη στη γνώση:-  μια διάσταση είναι η δημιουργία ενός αυθεντικού Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας που όχι μόνον θα αποτελέσει το πλαίσιο που θα παρέχει κίνητρα και ανταμοιβές για καινοτομία, αλλά στον οποίο κοινοτικά και εθνικά προγράμματα E&A θα αλληλοσυμπληρώνονται· όπου οι πόροι θα κατανέμονται με ανταγωνιστικό τρόπο σε όσους αριστεύουν, όπου θα είναι εύκολο για πανεπιστήμια και επιχειρήσεις να συνεργάζονται, όπου οι τίτλοι σπουδών θα αναγνωρίζονται πλήρως και οι φοιτητές, τα πανεπιστημιακά στελέχη, οι ερευνητές και οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα και να συνεργάζονται εύκολα με την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα·-  η Ευρώπη πρέπει επίσης να συσπειρώσει τους πόρους της για τη δημιουργία μιας νέας γενεάς υποδομών μεγάλης κλίμακας για μελλοντικά εργαστήρια και επιστημονικά όργανα που είναι απαραίτητα για να παραμείνει στην πρώτη γραμμή της έρευνας κατά τις επόμενες δεκαετίες· έχει συμφωνηθεί ένα κοινό πρόγραμμα σχετικά με τις ερευνητικές εγκαταστάσεις προτεραιότητας, που περιλαμβάνουν λέιζερ, τηλεσκόπια και υποθαλάσσια εξερεύνηση έως βάσεις δεδομένων για την έρευνα για τον καρκίνο· δεδομένου ότι οι απαιτούμενοι για τις εν λόγω εγκαταστάσεις πόροι υπερβαίνουν τα μέσα οιουδήποτε μεμονωμένου κράτους μέλους, πρέπει να ληφθούν τώρα αποφάσεις σε εθνικό επίπεδο ως προς τον τρόπο συσπείρωσης δυνάμεων·-  οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας, με τη βοήθεια του Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας αποτελούν βασικό στοιχείο για την αύξηση της παραγωγικότητας και την τόνωση της καινοτομίας στην Ευρώπη· είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων και των πολιτών που δεν έχουν ακόμη σύνδεση Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας πράγμα το οποίο αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξή τους και την καινοτομία από μέρους τους· παράλληλα με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό στις αγορές τηλεπικοινωνιών απαιτούνται εθνικά προγράμματα που θα διασφαλίσουν ότι έως το 2010 το 30% του πληθυσμού της Ευρώπης θα έχει σύνδεση Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας.Υλοποίηση της «πέμπτης ελευθερίας», δηλαδή της ελεύθερης κυκλοφορίας της γνώσης:Κοινοτικές δράσεις:- βελτίωση των βασικών προϋποθέσεων για καινοτομία μέσω της σύστασης ενός ενιαίου δικαιοδοτικού οργάνου στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που θα εκδίδει ένα ενιαίο και όχι πολυδάπανο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας· εκσυγχρονισμός των κανόνων περί δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που σήμερα είναι κατακερματισμένοι, ιδίως για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας περιεχομένου· επίσπευση του καθορισμού διαλειτουργικών προτύπων και πρόοδος προς την κατεύθυνση της από κοινού διαχείρισης φάσματος· και βελτίωση της πρόσβασης σε επιχειρηματικά κεφάλαια·- άρση εμποδίων στη διασυνοριακή κινητικότητα ερευνητών βάσει ενός ευρωπαϊκού «διαβατηρίου»·- συσπείρωση πόρων της ΕΕ και των κρατών μελών στον τομέα της E&A ώστε να εξασφαλιστεί η αποδοτικότερη χρήση τους , μέσω του καθορισμού, έως τα τέλη του 2008, τομέων για κοινά προγράμματα και την προκήρυξη διαγωνισμών για ερευνητικά σχέδια έως τα τέλη του 2010·- προγραμματισμός μιας νέας γενεάς ερευνητικών υποδομών παγκοσμίου κύρους , μέσω της κατάρτισης, έως τα τέλη του 2009, χαρτών πορείας για την έναρξη των 35 από κοινού συμφωνηθέντων σχεδίων[9]. Για τα σχέδια παγκόσμιας κλίμακας, έναρξη διαλόγου με ενδιαφερόμενους διεθνείς εταίρους κατά τη διάρκεια του 2008·- βελτίωση του ανταγωνισμού για σύνδεση Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας με την υιοθέτηση της επισκόπησης του τομέα των τηλεπικοινωνιών έως τον Μάιο του 2009.Τα κράτη μέλη θα πρέπει:- να συντονίσουν καλύτερα τις προσπάθειές τους για τη βελτίωση των βασικών προϋποθέσεων για καινοτομία ·- να αναφέρουν τον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθούν οι εθνικοί στόχοι για το 2010 ως προς τις επενδύσεις σε E&A, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι στρατηγικές τους στον τομέα της E&A θα συμβάλουν στην υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας·- να άρουν τα εμπόδια στην κινητικότητα των ερευνητών μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών ερευνητικών κέντρων·- να καταρτίσουν, έως τα τέλη του 2008, εθνικές στρατηγικές που θα αναφέρουν τις νέας γενεάς ερευνητικές υποδομές παγκόσμιου κύρους στις οποίες θα συμμετάσχουν·- ως μέρος των εθνικών προγραμμάτων μεταρρύθμισης, να καθορίσουν εθνικούς στόχους για τη χρήση Διαδικτύου υψηλής ταχύτητας [10] με σκοπό τη σύνδεση του 30% του πληθυσμού της ΕΕ και του συνόλου των σχολείων έως το 2010.4.4. Ενέργεια και αλλαγή του κλίματοςΤο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2007 ανέλαβε τη δέσμευση να μεταμορφώσει την Ευρώπη σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα με ασφαλή, αειφόρο και ανταγωνιστική ενέργεια. Έθεσε φιλόδοξους στόχους για την περικοπή των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την αύξηση της αποδοτικότητας της ενέργειας και την αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2020. Η πρόκληση κατά τον επόμενο κύκλο θα είναι να δημιουργηθούν το πλαίσιο και τα μέσα για την επίτευξη των στόχων αυτών και να υπάρξει συνεργασία με τον υπόλοιπο κόσμο για να συμφωνηθούν εξίσου φιλόδοξες δράσεις εντός του πλαισίου του ΟΗΕ.Το σύνολο της οικονομίας θα πρέπει να επιστρατευθεί για την επίτευξη αυτών των μεγάλης εμβέλειας στόχων. Μέσα βασιζόμενα στην αγορά όπως το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων (emissions trading scheme - ETS) παρέχουν στους οικονομικούς φορείς κίνητρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων ρύπων με τον πλέον αποδοτικό από άποψη κόστους τρόπο. Ένα ενισχυμένο σύστημα ETS θα πρέπει να συμπληρωθεί με δράσεις για την επίτευξη νομικά δεσμευτικών εθνικών στόχων όσον αφορά τα αέρια του θερμοκηπίου και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: αυτό θα απαιτήσει ένα μείγμα στοχοθετημένων κανονιστικών ρυθμίσεων, αποτελεσματικής χρήσης οικονομικών μέσων, όπως επιδοτήσεων, φορολογικών κινήτρων ή δημόσιων συμβάσεων, καθώς και μέτρων αύξησης της διαφάνειας, όπως η επισήμανση και η οικολογική λογιστική. Τα πρώτα οφέλη θα εμφανισθούν στον τομέα της ενεργειακής αποδοτικότητας όπου οι κυβερνήσεις μπορούν να διαδραματίσουν πρωτοποριακό ρόλο. Όλες αυτές οι προσπάθειες θα πρέπει να συνοδεύονται από συνεχείς επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη και από την ενεργή υιοθέτηση νέων τεχνολογιών όπως περιέγραφε πρόσφατα η πρόταση της Επιτροπής για ένα Ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών[11].Μια πιο ανταγωνιστική και ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά ενέργειας θα συμβάλλει πάρα πολύ στην επίτευξη ασφαλούς, αειφόρου και ανταγωνιστικής ενέργειας για την ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει νέες επενδύσεις για τη βελτίωση των υποδομών και των διασυνδέσεων, καλύτερη διαχείριση αποθεμάτων, μηχανισμούς αλληλεγγύης και ένα πιο διαφοροποιημένο μείγμα ενέργειας. Ταυτόχρονα, όλες οι πολιτικές θα πρέπει να προσαρμοσθούν στον αντίκτυπο που έχει η αλλαγή του κλίματος. Αυτή είναι μεν αναπόφευκτη, αλλά μπορεί να συγκρατηθεί σε αποδεκτά όρια εάν υπάρξει αποφασιστική δράση παγκοσμίως. Οι πολιτικές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το στοιχείο αυτό και να ελαχιστοποιούν τον κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό αντίκτυπο. Παράλληλα πρέπει να αναπτύσσουν το δυναμικό που έχουν οι νέες τεχνολογίες να βελτιώσουν την παραγωγικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ.Μεταμόρφωση της Ευρώπης σε μια ενεργειακά αποδοτική οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα:Κοινοτικές δράσεις:- έγκριση νομοθετικών προτάσεων για την ολοκλήρωση των εσωτερικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και του πακέτου μέτρων για την αλλαγή του κλίματος προκειμένου να δημιουργηθεί το πλαίσιο που θα επιτρέψει να επιτευχθεί μείωση τουλάχιστον κατά 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε 20%, έως το 2020·- προώθηση μιας βιομηχανικής πολιτικής προσανατολισμένης προς μια πιο αειφόρο παραγωγή και κατανάλωση , εστιαζόμενη σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και σε προϊόντα, υπηρεσίες και τεχνολογίες που συνεπάγονται χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και αποδοτική χρήση των πόρων.- επανεξέταση της οδηγίας για την ενεργειακή φορολογία προκειμένου να συνδεθεί στενότερα με τους ενεργειακούς και περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ·- ενίσχυση των απαιτήσεων στην οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων .Τα κράτη μέλη θα πρέπει:- να επανεξετάσουν τα οικονομικά τους μέσα , περιλαμβανομένης της φορολογίας, των επιδοτήσεων και της επιβολής τελών, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι θα συμβάλουν στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος με αποδοτικό ως προς το κόστος τρόπο·- να παροτρύνουν τις αρμόδιες αρχές να περιλαμβάνουν συστηματικά την ενεργειακή αποδοτικότητα στα κριτήρια ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων·- να καθορίσουν υποχρεωτικούς στόχους μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας για τα δημόσια κτίρια·- να βελτιώσουν τη διασυνδεσιμότητα των ενεργειακών δικτύων .5. Ενέργειες μετά το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008Η ανανεωμένη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση αρχίζει να παράγει αποτελέσματα. Η Ευρώπη διαθέτει πλέον ένα κοινό ολοκληρωμένο θεματολόγιο, μια σειρά μέσων που της επιτρέπουν να εργασθεί συνεταιρικά για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, καθώς και έναν αποτελεσματικό μηχανισμό ετήσιας παρακολούθησης της προόδου από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.Τα πάντα είναι έτοιμα για την έναρξη ενός φιλόδοξου νέου κύκλου από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008. Προς τούτο, θα πρέπει:-  να εγκρίνει τις δράσεις που προβλέπονται στους τέσσερεις τομείς προτεραιότητας όπως αναφέρεται στο τμήμα 4·-  να επιβεβαιώσει τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την επόμενη τριετία·-  να υιοθετήσει τις προτάσεις της Επιτροπής για ειδικές κατά χώρα συστάσεις και «σημεία που απαιτούν προσοχή»·-  να καλέσει τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή τις μεταρρυθμίσεις που εκκρεμούν στο Εθνικό τους Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ) και να διασφαλίσουν την επικαιροποίηση των ΕΠΜ τους ενόψει του νέου κύκλου· να καλέσει τα κράτη μέλη να υποβάλουν στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, ως μέρος των ετήσιων εκθέσεων εφαρμογής, συγκεκριμένα προγράμματα δράσης με συγκεκριμένες ενέργειες πολιτικής και χρονοδιαγράμματα εφαρμογής των ειδικών κατά χώρα συστάσεων και των «σημείων που απαιτούν προσοχή»·-  να εγκρίνει το νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα της Λισαβόνας·-  να καλέσει τα κράτη μέλη να συνεργασθούν με τα εθνικά και τα περιφερειακά κοινοβούλια με σκοπό την οργάνωση ετήσιων συζητήσεων σχετικά με την εφαρμογή των ΕΠΜ τους και των ειδικών κατά χώρα συστάσεων·-  έκκληση προς τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα κεφάλαια από το ταμείο συνοχής χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις για τη διάθεση πόρων ούτως ώστε να έχουν τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την απασχόληση·-  να ενθαρρύνει τους Εθνικούς Συντονιστές για τη Στρατηγική της Λισαβόνας να συνεχίσουν να ανταλλάσσουν εμπειρίες όσον αφορά τη μεταρρύθμιση, ιδίως στους τέσσερεις τομείς προτεραιότητας, καθώς και όσον αφορά την ενίσχυση της συμμετοχής των ενδιαφερομένων μερών·-  να καλέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναλάβει ενεργό ρόλο καθ' όλη τη διάρκεια του επόμενου κύκλου, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του διαλόγου που διατηρεί με τα εθνικά κοινοβούλια.[1] «Το ευρωπαϊκό συμφέρον: Επιτυχία στην εποχή της παγκοσμιοποίησης » - COM(2007) 581.[2] Σύσταση αριθ. 2007/209/EΚ του Συμβουλίου της 27ης Μαρτίου 2007 (ΕΕ L92 της 3.4.2007).[3] Όσον αφορά το σκέλος της απασχόλησης, αυτό χρησιμεύει επίσης ως βάση της κοινής έκθεσης για την απασχόληση. Περιλαμβάνει επίσης περίληψη ενδιάμεσης αξιολόγησης της αναπτυξιακής πρωτοβουλίας.[4] Οι καθορισμένες κατηγορίες πρέπει να αποτελούν τουλάχιστον το 60% στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο των προγραμμάτων σύγκλισης και το 75% στις σχετικά πιο ακμάζουσες περιοχές που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο των προγραμμάτων ανταγωνιστικότητας και απασχόλησης. Αυτά τα κατώτατα όρια είναι προαιρετικά για τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην Ένωση μετά τον Μάιο του 2004.[5] Evaluation of the Integrated Guideline Package for Growth and Jobs, Draft Final Report, Οκτώβριος 2007, Eureval and Rambøll Management και συμπεράσματα του Συμβουλίου Ecofin (13.11.2007).[6] «Ενιαία αγορά για την Ευρώπη του 21ου αιώνα» - COM(2007) 724.[7] «Η Ευρώπη στον κόσμο: Η συμμετοχή της στον παγκόσμιο ανταγωνισμό - συμβολή στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη και την απασχόληση» - COM(2006) 567.[8] «Για τη θέσπιση κοινών αρχών όσον αφορά την ευελιξία με ασφάλεια: περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας μέσω της ευελιξίας με ασφάλεια» - COM(2007) 359.[9] Ευρωπαϊκό στρατηγικό φόρουμ για τις υποδομές έρευνας (ESFRI), Ευρωπαϊκός χάρτης πορείας για τις υποδομές έρευνας, Έκθεση 2006 + Συμπεράσματα του Συμβουλίου, 21-22.5.2007.[10] Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει την ανάπτυξη της οικονομίας Διαδικτύου της ΕΕ μέσω ενός δείκτη ευρυζωνικής επίδοσης που θα αρχίσει να εφαρμόζεται το 2008.[11] «Προς ένα Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Σχέδιο Ευρωπαϊκών Τεχνολογιών» - COM(2006) 847.