               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 326 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γερμανίας για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γερμανίας για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  5
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  6
               , στην οποία η Γερμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
                  7
               . Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016. Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, η Γερμανία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2016 για την Γερμανία
                  8
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Γερμανίας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών για τη χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί στις 14 Ιουλίου 2015 και η πρόοδος της Γερμανίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Περιελάμβανε επίσης τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Στις 8 Μαρτίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση
                  9
                σχετικά με τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης. Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γερμανία παρουσιάζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, το μεγάλο και συνεχιζόμενο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αντικατοπτρίζει την υπερβολική αποταμίευση και τις υποτονικές επενδύσεις τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα. Οι χαμηλές εγχώριες επενδύσεις παρεμποδίζουν τη δυνητική ανάπτυξη και η μεγάλη εξάρτηση από την εξωτερική ζήτηση συνεπάγεται μακροοικονομικούς κινδύνους σε ένα πλαίσιο υποτονικής εξωτερικής ζήτησης. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει επίσης, δεδομένου του μεγέθους του, δυσμενείς συνέπειες για τις οικονομικές επιδόσεις της ζώνης του ευρώ. Η αντιμετώπισή του μέσω αυξημένων επενδύσεων θα αυξήσει το αναπτυξιακό δυναμικό της Γερμανίας και θα συμβάλει στη διατήρηση της ανάκαμψης στη ζώνη του ευρώ.

               (3)Στις 15 Απριλίου 2016 η Γερμανία υπέβαλε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2016 και στις 29 Απριλίου 2016 υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές για τη χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, όπου είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση της διάταξης αυτής στις κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  10
               .

               (5)Η Γερμανία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει την επίτευξη ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε ονομαστικούς όρους κατά την περίοδο 2016-2020. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5% του ΑΕΠ— εξακολουθεί να τηρείται με ένα περιθώριο απόκλισης καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 59½% το 2020. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις και που δεν έχει επικυρωθεί από ανεξάρτητο όργανο είναι ρεαλιστικό. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2016 της Επιτροπής, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα της τάξης του 0,4% του ΑΕΠ το 2016 και το 2017, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Πιθανές μελλοντικές αποκλίσεις, μεταξύ άλλων και για να καλυφθούν οι ανάγκες δημόσιων επενδύσεων, θα αξιολογηθούν σε σχέση με την απαίτηση διατήρησης του διαρθρωτικού ισοζυγίου στο επίπεδο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Το ακαθάριστο χρέος προβλέπεται να παραμείνει σε σταθερή πτωτική πορεία πέρα από τις απαιτήσεις του κανόνα για το χρέος. Αυτό δημιουργεί περιθώριο για την τόνωση των δημοσίων επενδύσεων. Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις του 2016 της Επιτροπής, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Γερμανία αναμένεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (6)Παρά το γεγονός ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει θεσπίσει διάφορα μέτρα για την αύξηση των επενδύσεων σε έργα υποδομής κατά τα επόμενα έτη, τα κεφάλαια αυτά δεν φαίνεται ακόμη να επιφέρουν διατηρήσιμη ανοδική τάση των δημοσίων επενδύσεων και να ικανοποιούν τις ανάγκες επενδύσεων σε υποδομές. Οι συνολικές δαπάνες εκπαίδευσης και έρευνας αυξήθηκαν μόνο ελαφρώς κατά τα τελευταία έτη και ενδεχομένως δεν πέτυχαν τον εθνικό στόχο του 10% του ΑΕΠ το 2015. Η συνέχιση των επενδύσεων στους τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και της καινοτομίας είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της ανταγωνιστικής θέσης της Γερμανίας στο μέλλον. Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός αναμένεται να παραμείνει ισοσκελισμένος σε ονομαστικούς και διαρθρωτικούς όρους την περίοδο 2016-2017, εξακολουθούν να υπάρχουν επαρκή δημοσιονομικά περιθώρια για την αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, χωρίς να παραβιάζονται οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και του εθνικού φρένου στο χρέος. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος θα συμβάλει στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Ο υφιστάμενος σχεδιασμός της δημοσιονομικής εξισορρόπησης είναι πολύπλοκος και τείνει να μειώσει τα κίνητρα για την αύξηση των εσόδων στα επιμέρους ομόσπονδα κράτη. Η εν εξελίξει αναθεώρηση των ομοσπονδιακών δημοσιονομικών σχέσεων αποτελεί ευκαιρία για ενίσχυση του πλαισίου, μεταξύ άλλων με την εξασφάλιση επαρκών δημόσιων επενδύσεων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ιδίως για τους δήμους και τις κοινότητες. Η παρούσα συμβιβαστική πρόταση που συμφωνήθηκε μεταξύ των ομόσπονδων κρατών θα συνεπάγεται απλουστευμένη οριζόντια δημοσιονομική εξισορρόπηση. Ωστόσο, παραμένει ασαφής όσον αφορά τον περαιτέρω διαχωρισμό των αρμοδιοτήτων για τις δαπάνες και είναι ανεπαρκής ως προς την αύξηση της αυτονομίας στον τομέα των εσόδων. Ταυτόχρονα, εναλλακτικά μέσα σε σχέση με την παραδοσιακή κρατική χρηματοδότηση των υποδομών μεταφορών, μεταξύ άλλων μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, χρησιμοποιούνται μόνο σε περιορισμένη έκταση. Επιπλέον, οι πολύπλοκες αρμοδιότητες σχεδιασμού μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης, οι καθυστερήσεις που συνδέονται με το διοικητικό δυναμικό και οι πολύπλοκες διαδικασίες έγκρισης αποτελούν όλες εμπόδια στις επενδύσεις. Η αποτελεσματικότερη χρήση των δημόσιων προμηθειών θα μπορούσε επίσης να έχει θετικό αντίκτυπο στις επενδύσεις, δεδομένου ότι ο όγκος των διαγωνισμών προμηθειών που δημοσιεύονται σε επίπεδο ΕΕ παραμένει πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

               (7)Η πολυπλοκότητα του συστήματος φορολογίας των εταιρειών εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο για τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα και η συνολική φορολογική επιβάρυνση του εισοδήματος των εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών εμπορικών φόρων (Gewerbesteuer) και της πρόσθετης εισφοράς αλληλεγγύης, παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Από τους τοπικούς εμπορικούς φόρους προκύπτουν αναποτελεσματικότητες λόγω της ένταξης στοιχείων εκτός των κερδών στη φορολογική βάση. Το φορολογικό σύστημα ευνοεί τη χρηματοδότηση μέσω δανείων έναντι της χρηματοδότησης μέσω ιδίων κεφαλαίων, ο δε σχετικός δείκτης για την «μεροληπτική μεταχείριση του χρέους» είναι ο όγδοος υψηλότερος στην ΕΕ το 2015. Το ποσοστό των σχετικά φιλικών προς την ανάπτυξη φόρων κατανάλωσης και των περιοδικών φόρων περιουσίας στα συνολικά φορολογικά έσοδα παρέμεινε σταθερό μεταξύ 2007 και 2014 σε περίπου 28 έως 29%, το οποίο είναι χαμηλό σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που κυμαίνεται από 32 έως 33%. Επιπλέον, συνεχίστηκε η τάση για αύξηση της φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων, αντί για μεγαλύτερη προσφυγή σε λιγότερο στρεβλωτικούς περιοδικούς φόρους περιουσίας. Οι ενέργειες για τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης περιορίστηκαν στη θέσπιση νομοθεσίας από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για την απλούστευση των φορολογικών διοικητικών διαδικασιών. Η αυτόματη ανταλλαγή φορολογικών στοιχείων μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων των 16 ομόσπονδων κρατών, η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων, εξακολουθεί να μην υφίσταται. Συνολικά, οι διαρθρωτικές ελλείψεις και η καθυστέρηση στον εκσυγχρονισμό έχουν ως αποτέλεσμα τις σχετικά χαμηλές επιδόσεις της φορολογικής διοίκησης και τις ανεπάρκειες στην είσπραξη των φόρων.

               (8)Οι συνθήκες χρηματοδότησης στη Γερμανία είναι γενικά ευνοϊκές. Ωστόσο, η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων εξακολουθεί να μην είναι επαρκώς ανεπτυγμένη σε σύγκριση με τη διεθνή κατάσταση και οι βασικοί όροι που αφορούν τη φορολογία μπορούν να περιορίσουν το μέγεθός της. Η βελτίωση της πρόσβασης σε επιχειρηματικά κεφάλαια αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την τόνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, μεταξύ άλλων σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και υπηρεσίες έντασης γνώσης. Η γερμανική κυβέρνηση δρομολόγησε μια σειρά μέτρων για τη βελτίωση των συνθηκών για τη λειτουργία των επιχειρηματικών κεφαλαίων, ενώ περαιτέρω μέτρα είναι υπό συζήτηση. Επιπλέον, η αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου για τα επιχειρηματικά κεφάλαια θα μπορούσε να συμβάλει στην τόνωση των ιδιωτικών επενδύσεων, μεταξύ άλλων και από ξένους επενδυτές.

               (9)Τα μέτρα πολιτικής για την τόνωση του ανταγωνισμού στους τομείς των υπηρεσιών, ιδίως στον τομέα των επαγγελματικών υπηρεσιών, ήταν περιορισμένα. Η Γερμανία είναι ένα από τα κράτη μέλη με υψηλά κανονιστικά εμπόδια στον τομέα των υπηρεσιών. Περιοριστικές ρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων επηρεάζουν τις τιμές και την παραγωγικότητα. Η χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας και τα μεγάλα περιθώρια κέρδους υποδηλώνουν ότι η Γερμανία έχει μεγάλο περιθώριο για τη βελτίωση των επιδόσεων των επαγγελματικών υπηρεσιών. Τα προβλήματα στον τομέα των υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις προκύπτουν από τις απαιτήσεις αδειοδότησης, τους περιορισμούς στις πολυτομεακές δραστηριότητες, τις απαιτήσεις ασφάλισης και τις προκαθορισμένες τιμές. Εξακολουθούν να επιβάλλονται επίσης απαιτήσεις ως προς τη νομική μορφή και τη μετοχική δομή. Το σχέδιο δράσης που υπέβαλε η Γερμανία κατόπιν της αμοιβαίας αξιολόγησης σχετικά με την πρόσβαση στα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα και την άσκησή τους προτείνει μόνο περιορισμένο αριθμό ενεργειών, ενώ υπάρχει σαφές περιθώριο για περισσότερο φιλόδοξες προτάσεις.

               (10)Παρά το γεγονός ότι οι συνολικές επιδόσεις της αγοράς εργασίας είναι πολύ καλές, καθώς ιδίως η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων που συνδέονται με τη γήρανση είναι προ των πυλών, καθιστώντας απαραίτητη την πλήρη αξιοποίηση του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού. Δεδομένου ότι αυτές οι τάσεις αποτελούν πρόκληση, όχι μόνο για την αγορά εργασίας, αλλά και για τη βιωσιμότητα και την επάρκεια του συνταξιοδοτικού συστήματος, φαίνεται απαραίτητο να δοθούν ισχυρότερα κίνητρα για συνταξιοδότηση σε μεγαλύτερη ηλικία. Ο κίνδυνος της φτώχειας των ηλικιωμένων αναμένεται να αυξηθεί και το ποσοστό αναπλήρωσης του εκ του νόμου συνταξιοδοτικού συστήματος μειώνεται σταδιακά, ενώ τα ποσοστά συμμετοχής σε συνταξιοδοτικά συστήματα του δεύτερου ή του τρίτου πυλώνα είναι υπερβολικά χαμηλά για να μετριαστεί σημαντικά ο κίνδυνος αυτός. Ο αριθμός των δικαιούχων που λαμβάνουν το ελάχιστο εισόδημα με εισοδηματικά κριτήρια για τους συνταξιούχους σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 2003 και 2014. Ωστόσο, οι προτάσεις για τη βελτίωση των κινήτρων για συνταξιοδότηση σε μεγαλύτερη ηλικία (Flexi-Rente) δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη. Απομένει να εξακριβωθεί πόσο αποτελεσματικά θα είναι στην εξάλειψη των κινήτρων για πρόωρη συνταξιοδότηση που θεσπίστηκαν το 2014.

               (11)Το δυναμικό για την αγορά εργασίας ορισμένων ομάδων, ιδίως των γυναικών και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, εξακολουθεί να μην αξιοποιείται πλήρως, ενώ εξακολουθούν να ισχύουν αντικίνητρα για την εξεύρεση εργασίας, ιδίως για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του φορολογικού συστήματος και της ασφάλισης υγείας αποθαρρύνουν τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη των οικογενειών από το να αναλάβουν μια θέση εργασίας ή να αυξήσουν τις ώρες εργασίας. Αυτό συμβάλλει στο χαμηλό ποσοστό των γυναικών που εργάζονται με πλήρη απασχόληση και σε έναν από τους χαμηλότερους αριθμούς ωρών εργασίας κατά μέσο όρο για γυναίκες στην ΕΕ, παρά το υψηλό ποσοστό απασχόλησης των γυναικών. Παρά τη μικρή μετάβαση που σημειώθηκε από τις μικροδουλειές (mini-jobs) σε κανονικές θέσεις απασχόλησης ως δευτερεύον αποτέλεσμα της θέσπισης του κατώτατου μισθού, οι πρώτες εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν περίπου επτά εκατομμύρια εργαζομένους. Η απαλλαγή της μικροαπασχόλησης (mini-jobs) από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και, σε πολλές περιπτώσεις, από όλες τις κοινωνικές εισφορές των εργαζομένων, αποτρέπει τους εργαζομένους από το να μετακινηθούν σε θέσεις εργασίας με αμοιβές που υπερβαίνουν το κατώτατο όριο των 450 ευρώ μηνιαίως που ισχύει για τις mini-jobs. Το αντικίνητρο αυτό είναι σε πολλές περιπτώσεις ακόμη ισχυρότερο για τους συζύγους που υπόκεινται σε κοινή φορολογία εισοδήματος. Οι θετικές επιπτώσεις στα εισοδήματα και στην κατανάλωση των νοικοκυριών από την ελαφρά αύξηση διαφόρων επιδομάτων και την αντιστάθμιση της υπαγωγής σε υψηλότερες φορολογικές κλίμακες θα μπορούσαν να εξουδετερωθούν σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για τους εργαζομένους. Η φορολογική επιβάρυνση στο επίπεδο του κατώτατου μισθού είναι υψηλή σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα τη μείωση των εισοδημάτων στο κάτω άκρο της μισθολογικής κλίμακας. Η μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για τους εργαζομένους ή του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, μεταξύ άλλων με στοχοθετημένα επιδόματα ή επιστροφές, θα μείωνε την προαναφερόμενη φορολογική επιβάρυνση, αυξάνοντας έτσι το διαθέσιμο εισόδημα των χαμηλόμισθων εργαζομένων, και, ως εκ τούτου, αυξάνοντας τις δυνατότητες κατανάλωσης.

               (12)Η μεγάλη εισροή προσφύγων που σημειώθηκε κατά το περασμένο έτος έχει ορισμένες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες για τη Γερμανία. Αν και βραχυπρόθεσμα η εισροή προσφύγων θα αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες και θα δημιουργήσει πρόσθετη εγχώρια ζήτηση, αυξάνοντας έτσι το ΑΕΠ, η μεσοπρόθεσμη επίδραση στην απασχόληση και την ανάπτυξη εξαρτάται από την επιτυχή ένταξη των προσφύγων στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία, μεταξύ άλλων μέσω εκπαιδευτικής υποστήριξης. Το ζήτημα αυτό αποτελεί υψηλή πολιτική προτεραιότητα τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε επίπεδο κρατών μελών και θα παρακολουθείται στενά και θα αναλύεται, μεταξύ άλλων και στην έκθεση χώρας του 2017.

               (13)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Γερμανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση χώρας για το 2016. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Γερμανία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Γερμανία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               (14)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας και είναι της γνώμης
                  11
                ότι η Γερμανία αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (15)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Γερμανία να λάβει μέτρα το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1. Να επιτύχει σταθερή ανοδική πορεία των δημοσίων επενδύσεων, ιδίως στους τομείς των υποδομών, της εκπαίδευσης, της έρευνας και καινοτομίας, χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια και δίνοντας προτεραιότητα στις δαπάνες. Να βελτιώσει τον σχεδιασμό των ομοσπονδιακών δημοσιονομικών σχέσεων, με σκοπό και την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης υστέρησης των δημοσίων επενδύσεων, ιδίως σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.

               2. Να μειώσει την αναποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος, ιδίως επανεξετάζοντας την φορολογία των εταιρειών και τους τοπικούς εμπορικούς φόρους, να εκσυγχρονίσει την φορολογική διοίκηση και να αναθεωρήσει το κανονιστικό πλαίσιο για τα επιχειρηματικά κεφάλαια. Να επισπεύσει τα μέτρα για την τόνωση του ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά τις υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις και τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα.

               3.Να αυξήσει τα κίνητρα για συνταξιοδότηση σε μεγαλύτερη ηλικία και να περιορίσει τα αντικίνητρα προς εργασία για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη των οικογενειών. Να μειώσει την υψηλή φορολογική επιβάρυνση για τους χαμηλόμισθους εργαζομένους και να διευκολύνει τη μετάβαση από τις μικροδουλειές σε κανονικές θέσεις απασχόλησης.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2016) 326 final.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059 και P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  COM(2015) 690 final.

                     (6)
                  COM(2015) 691 final.

                     (7)
                  COM(2015) 692 final.

                     (8)
                  SWD(2016) 75 final.

                     (9)
                  COM(2016) 95 final.

                     (10)
                  COM(2014) 494 final.

                     (11)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 13.5.2015
            COM(2015) 258 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας για το 2015και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Ιρλανδίας για το 2015

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας για το 2015

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Ιρλανδίας για το 2015

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής να δρομολογηθεί νέα στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, με την ονομασία «Ευρώπη 2020», η οποία βασίζεται στον βελτιωμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Η στρατηγική εστιάζει στα κύρια πεδία στα οποία απαιτούνται μέτρα για την τόνωση του δυναμικού της Ευρώπης για βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα.

               (2)Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, βάσει προτάσεων της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών. Από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές» τις οποίες τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη στις οικονομικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης.

               (3)Στις 8 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας για το 2014 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας της Ιρλανδίας για το 2014. Στις 28 Νοεμβρίου 2014, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 473/2013
                  5
               , η Επιτροπή παρουσίασε τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιρλανδίας για το 2015
                  6
               .

               (4)Στις 28 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  7
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2015 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Την ίδια ημέρα, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  8
               , στην οποία διαπίστωσε ότι η Ιρλανδία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (5)Στις 18 Δεκεμβρίου 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για τόνωση των επενδύσεων, επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και υλοποίηση υπεύθυνης, ευνοϊκής για την ανάπτυξη δημοσιονομικής εξυγίανσης.

               (6)Στις 26 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2015 για την Ιρλανδία
                  9
               . Στην εν λόγω έκθεση αξιολογείται η πρόοδος που επετεύχθη από την Ιρλανδία σε σχέση με τις ειδικές για τη χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στις 8 Ιουλίου 2014. Η έκθεση για τη χώρα περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης με βάση το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Η ανάλυση της Επιτροπής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ιρλανδία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες που απαιτούν αποφασιστική δράση σε επίπεδο πολιτικής και ειδική παρακολούθηση. Ειδικότερα, η Ιρλανδία ολοκλήρωσε το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής από την ΕΕ και το ΔΝΤ το 2013 και βρίσκεται επί του παρόντος σε εποπτεία μετά το πρόγραμμα, καθώς και σε εποπτεία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Παρά την αισθητή βελτίωση των οικονομικών προοπτικών, ορισμένοι κίνδυνοι εξακολουθούν να χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, όπως π.χ. τα υψηλά επίπεδα ιδιωτικού και δημόσιου χρέους, οι εναπομένουσες προκλήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα, ιδίως σε σχέση με την κερδοφορία των τραπεζών, και η προσαρμογή της αγοράς εργασίας που χαρακτηρίζεται από υψηλή διαρθρωτική ανεργία.

               (7)Στις 29 Απριλίου 2015, η Ιρλανδία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2015 και στις 30 Απριλίου 2015 το Πρόγραμμα Σταθερότητας για το 2015. Για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα προγράμματα αυτά αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (8)Επί του παρόντος, η Ιρλανδία υπάγεται στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2015, η κυβέρνηση σχεδιάζει να διορθώσει το υπερβολικό έλλειμμα έως το 2015, σύμφωνα με την προθεσμία που καθόρισε το Συμβούλιο. Στη συνέχεια, σχεδιάζει την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου – ισοσκελισμένος προϋπολογισμός σε διαρθρωτικούς όρους – μέχρι το 2019. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να μειώσει το ονομαστικό έλλειμμα στο 2,3% του ΑΕΠ το 2015 και να το μετατρέψει σε πλεόνασμα 0,7% του ΑΕΠ το 2019. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 109,7% το 2014 σε 105,0% του ΑΕΠ το 2015 και σταδιακά στο 89,4% του ΑΕΠ το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευνοϊκό το 2015 και εύλογο το 2016. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, προβλέπεται έγκαιρη και μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2015. Η δημοσιονομική προσπάθεια για την περίοδο 2011-2015 εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερη από τη συνιστώμενη, αλλά το ποσό μέτρων διακριτικής ευχέρειας που λήφθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος και μετά είναι σύμφωνο με το απαιτούμενο. Υπό την προϋπόθεση έγκαιρης και μόνιμης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος όπως έχει προγραμματιστεί, η Ιρλανδία θα υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου από το 2016. Δεν έχουν προσδιοριστεί αρκετά λεπτομερώς τα μέτρα για τη στήριξη των προγραμματισμένων στόχων όσον αφορά το έλλειμμα και την πρόοδο ως προς την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου από το 2016 και μετά. Ως εκ τούτου, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, φαίνεται να υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου το 2016, και θα απαιτηθούν περαιτέρω διαρθρωτικά μέτρα κατά το εν λόγω έτος. Με βάση την αξιολόγησή της όσον αφορά το Πρόγραμμα Σταθερότητας, και λαμβανομένων υπόψη των εαρινών προβλέψεων του 2015 της Επιτροπής, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Ιρλανδίας με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (9)Οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις έχουν συμβάλει στη δημοσιονομική προσαρμογή, αλλά υπάρχουν ακόμη περιθώρια να μειωθούν οι στρεβλώσεις, να βελτιωθεί η αποδοτικότητα του φορολογικού συστήματος και να καταστεί ευνοϊκότερο για την ανάπτυξη και το περιβάλλον. Η φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας έχει μετατραπεί σε ένα σύστημα περιοδικών φόρων, αλλά η βάση παραμένει σχετικά περιορισμένη, δεδομένου ότι ορισμένα ακίνητα που δεν προορίζονται για κατοικία παραμένουν εκτός του φορολογικού συστήματος. Η φορολόγηση της εργασίας δεν είναι απλή λόγω των πολύπλοκων κοινωνικών εισφορών. Οι φορολογικές βάσεις για τους φόρους κατανάλωσης και τους περιβαλλοντικούς φόρους περιορίζονται από μειωμένους συντελεστές και απαλλαγές. Ο μηδενικός συντελεστής και οι μειωμένοι συντελεστές φόρου προστιθεμένης αξίας τον καθιστούν λιγότερο αποδοτικό από τον μέσο όρο της ΕΕ και δεν φαίνεται να υπάρχει συστηματική αξιολόγηση των εν λόγω φορολογικών δαπανών. Υπάρχουν περιθώρια για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών φόρων και να καταργηθούν επιδοτήσεις που βλάπτουν το περιβάλλον. Οι πρόσφατες αλλαγές στους κανόνες για τη φορολογική κατοικία είναι ευπρόσδεκτες, ακόμη και αν χρειαστεί χρόνος για να αποτιμηθούν τα αποτελέσματά τους. Τα τελευταία έτη έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές μεταρρυθμίσεις του δημοσιονομικού πλαισίου. Νέοι κανόνες και διαδικασίες, ιδίως το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δαπανών, αναμένεται να παράσχουν εγγύηση έναντι της ενισχυτικής των κυκλικών τάσεων δημοσιονομικής πολιτικής, και είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Ωστόσο, βάσει των ισχυόντων κανόνων, η κυβέρνηση έχει σημαντική διακριτική ευχέρεια να μεταβάλλει τα ανώτατα όρια των δαπανών πέραν των προκαθορισμένων απρόβλεπτων δαπανών, γεγονός που αποδυναμώνει τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά σχέδια.

               (10)Οι δημόσιες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη είναι σχετικά υψηλές, μολονότι οι δείκτες της κατάστασης της υγείας του πληθυσμού δεν είναι γενικά καλύτεροι από ό, τι στην υπόλοιπη ΕΕ. Κατά τα τελευταία έτη επιτεύχθηκε βελτίωση της αποτελεσματικότητας. Ωστόσο, το σύστημα υγείας απαιτεί βαθύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να περιοριστούν οι αναμενόμενες αυξήσεις των δαπανών και να διατηρηθούν τα ευνοϊκά αποτελέσματα στον τομέα της υγείας ενόψει της γήρανσης του πληθυσμού. Η Ιρλανδία στοχεύει μεσοπρόθεσμα στη θέσπιση ενός ενιαίου συστήματος καθολικής ασφάλισης υγείας και εφαρμόζει μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο της μελλοντικής στρατηγικής για την υγεία. Επιδιώκονται ενδιάμεσα μέτρα στην καθιέρωση της καθολικής ασφάλισης υγείας προκειμένου να αντιμετωπιστούν ορισμένα από τα πιεστικά προβλήματα και να βελτιωθεί η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας. Η αποτελεσματική χρήση εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας, η χρηματοδότηση βάσει των δραστηριοτήτων και η βελτίωση των πρακτικών συνταγογράφησης μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας. Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες μείωσης των δημόσιων φαρμακευτικών δαπανών, ιδίως για τα φάρμακα που είναι κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, οι οποίες υπερβαίνουν σημαντικά τον μέσο όρο της ΕΕ.

               (11)Η Ιρλανδία έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά με «χαμηλή ένταση εργασίας» στην ΕΕ. Αυτό δημιουργεί σοβαρές κοινωνικές προκλήσεις και αυξάνει τον κίνδυνο παιδικής φτώχειας. Δεδομένου ότι η χαμηλή ένταση εργασίας είναι ιδιαίτερα σοβαρή στα μονογονεϊκά νοικοκυριά, το ποσοστό των παιδιών που ζουν σε νοικοκυριά με χαμηλή ένταση εργασίας είναι σχεδόν τριπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στην αντιμετώπιση των θυλάκων με παγίδες αεργίας με την αλλαγή της λειτουργίας ορισμένων παροχών κοινωνικής πρόνοιας. Ωστόσο, η πρόσβαση σε παιδικούς σταθμούς πλήρους απασχόλησης παραμένει περιορισμένη και δαπανηρή, γεγονός που αποτελεί εμπόδιο για τη συμμετοχή των γυναικών και των γονέων μονογονεϊκών νοικοκυριών στην αγορά εργασίας.

               (12)Αν και χάρη στο ισχυρότερο μακροοικονομικό περιβάλλον η συνολική κατάσταση των ΜΜΕ έχει βελτιωθεί, οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν πολύ αντικρουόμενες οικονομικές καταστάσεις· ένα σχετικά μικρό ποσοστό εξακολουθεί να αντιμετωπίζει χρονίζοντα προβλήματα και να συγκεντρώνει τις ανάγκες περαιτέρω απομόχλευσης του τομέα. Η ζήτηση πιστώσεων εμφανίζει επίσης σημάδια ανάκαμψης. Οι ΜΜΕ εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην τραπεζική χρηματοδότηση όσον αφορά τις επενδύσεις, και οι μη τραπεζικές πηγές χρηματοδότησης παραμένουν σχετικά αναξιοποίητες. Όσο περισσότερο προχωρεί η ανάκαμψη και αποκαθίσταται η εγχώρια ζήτηση, τόσο πιθανότερο είναι να αυξάνονται και οι περιορισμοί της προσφοράς, εκτός αν η λειτουργία των πιστωτικών διαύλων αποκατασταθεί με τον δέοντα τρόπο και οι πηγές χρηματοδότησης διαφοροποιηθούν· η εξέλιξη αυτή είναι καίριας σημασίας για τις επενδύσεις και τις προοπτικές ανάπτυξης. Έχουν αναληφθεί σημαντικές πρωτοβουλίες πολιτικής για τη στήριξη της πρόσβασης των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση και την παροχή νέων προϊόντων με μεγαλύτερη διάρκεια. Οι πρωτοβουλίες αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη σύσταση του Strategic Banking Corporation of Ireland (SBCI) (Στρατηγικός Τραπεζικός Φορέας Ιρλανδίας), του Ireland Strategic Investment Fund (ISIF) (Ιρλανδικό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων) και άλλων καθεστώτων. Ωστόσο, η απορρόφηση σε ορισμένα από τα εν λόγω καθεστώτα ήταν μέχρι στιγμής χαμηλή και η αποτελεσματικότητα και ο αντίκτυπος του SBCI και του ISIF μπορεί να κριθεί μόνο με βάση την εμπειρία.

               (13)Η Ιρλανδία έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την αναδιάρθρωση, τη μείωση του μεγέθους και την ανακεφαλαιοποίηση των εγχώριων τραπεζών. Τα προφίλ χρηματοδότησης των τραπεζών έχουν αποκατασταθεί και η κερδοφορία εξακολουθεί να βελτιώνεται. Ωστόσο, τα προϋπάρχοντα προβλήματα παραμένουν ζωτικής σημασίας. Ο υψηλός αριθμός μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώνεται με αργούς ρυθμούς και εξακολουθεί να αποτελεί τροχοπέδη για την ικανότητα των τραπεζών να στηρίξουν την οικονομική ανάκαμψη. Τα δάνεια αυτά αντιπροσώπευαν το 23,2% των συνολικών δανείων στις τρεις κύριες εγχώριες τράπεζες κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2014, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Ενώ οι τράπεζες εξακολουθούν να επιτυγχάνουν τους στόχους τους για την επίλυση του ζητήματος των ληξιπρόθεσμων οφειλών ενυπόθηκων δανείων, οι μακροπρόθεσμες ληξιπρόθεσμες οφειλές (720 ημέρες) εξακολουθούν να αυξάνονται, φθάνοντας στο 9,8% των συνολικών δανειακών υπολοίπων κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2014. Σημειώνεται πρόοδος στην εφαρμογή βιώσιμων λύσεων αναδιάρθρωσης· τον Απρίλιο, η Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίας ζήτησε από τις τράπεζες να εξεύρουν λύσεις για τη μεγάλη πλειονότητα των δανειοληπτών έως τα τέλη του 2015. Ωστόσο, οι τράπεζες στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε συνήθεις τεχνικές αυτοσυγκράτησης που περιλαμβάνουν την αναδιάταξη των πληρωμών του κεφαλαίου και των τόκων αντί της μείωσης αμφοτέρων. Παράλληλα, οι τράπεζες εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις νομικές διαδικασίες ως μέσο για να πείσουν τους πελάτες που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές να αναλάβουν δέσμευση. Η σχεδιαζόμενη δημιουργία ενός κεντρικού μητρώου πιστώσεων προχωρεί με πολύ αργούς ρυθμούς, παρόλο που είναι καθοριστική για τη βελτίωση της εποπτείας, την έγκριση των πιστώσεων και τη διαχείριση κινδύνου.

               (14)Η κατάσταση στην αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί από το 2013, με τη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα και σταθερή μείωση της ανεργίας. Ωστόσο, το ποσοστό της ανεργίας εξακολουθεί να είναι υψηλό και η μακροχρόνια ανεργία παραμένει σοβαρό πρόβλημα. Υπάρχει κίνδυνος η κυκλική ανεργία να καταστεί διαρθρωτική σε κάποιο βαθμό δεδομένου ότι με την επανεξισορρόπηση της οικονομίας ανέκυψαν αναντιστοιχίες δεξιοτήτων. Η ανεργία των νέων εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλότερη σε σχέση με την περίοδο προ της κρίσης. Οι μεταρρυθμίσεις ενεργοποίησης έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία έτη, εξακολουθούν όμως να υπάρχουν ορισμένες ανησυχίες όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων πολιτικών ενεργοποίησης και προγραμμάτων κατάρτισης, καθώς και όσον αφορά την ικανότητα των υπηρεσιών απασχόλησης να ανταποκριθούν στην απαιτούμενη κλίμακα. Η πρόσφατα δρομολογημένη πρωτοβουλία Jobpath αποτελεί θετική εξέλιξη, η αποτελεσματικότητα της οποίας θα πρέπει να δοκιμαστεί. Στο παρελθόν, το σύστημα περαιτέρω επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης υπήρξε αναποτελεσματικό όσον αφορά την παροχή του είδους δεξιοτήτων που χρειάζεται η επανεξισορροπημένη οικονομία, ενώ οι μεταρρυθμίσεις ξεκίνησαν μόλις πρόσφατα.

               (15)Το κόστος των νομικών υπηρεσιών παραμένει υψηλότερο και πρέπει ακόμη να προσαρμοστεί με βάση άλλες επαγγελματικές υπηρεσίες. Η προσαρμογή είναι σημαντική, διότι οι νομικές υπηρεσίες είναι σημαντικές για όλους τους τομείς της οικονομίας και το κόστος τους επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της Ιρλανδίας. Η μεταρρύθμιση του κανονιστικού πλαισίου για τις νομικές υπηρεσίες με σκοπό την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη μείωση του κόστους αποτελεί μακροχρόνιο έργο για το οποίο έχουν δεσμευθεί οι αρχές. Ωστόσο, το νομοσχέδιο για τις νομικές υπηρεσίες, που δημοσιεύθηκε το 2011, δεν έχει εγκριθεί. Επιπλέον, πραγματική μείωση του κόστους μπορεί να επιτευχθεί μόνον αν οι διατάξεις του σχεδιαζόμενου κανονιστικού πλαισίου για την τόνωση του ανταγωνισμού και τη μείωση του κόστους διατηρηθούν και ενσωματωθούν στους κανονισμούς που θα εκδοθούν από τη ρυθμιστική αρχή για τις νομικές υπηρεσίες, η οποία πρόκειται να συσταθεί. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την πρόοδο στον τομέα αυτόν, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

               (16)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ιρλανδίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2015 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του Προγράμματος Σταθερότητας και του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων, καθώς και της συνέχειας που δόθηκε στις συστάσεις που διατυπώθηκαν προς την Ιρλανδία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ιρλανδία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

               (17)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Ιρλανδίας και η γνώμη του
                  10
                αποτυπώνεται ειδικότερα στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω.

               (18)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και το Πρόγραμμα Σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 και 4 κατωτέρω.

               (19)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη επίσης σε ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Βάσει αυτής της ανάλυσης, το Συμβούλιο εξέδωσε ειδικές συστάσεις προς τα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως νόμισμα. Η Ιρλανδία θα πρέπει επίσης να μεριμνήσει για την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή των συστάσεων αυτών,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Ιρλανδία να αναλάβει δράση το 2015 και το 2016 προκειμένου:

               1.Να διασφαλίσει μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2015. Να επιτύχει δημοσιονομική προσαρμογή κατά 0,6% του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου το 2016. Να χρησιμοποιήσει τα έκτακτα έσοδα χάρη στις καλύτερες από τις αναμενόμενες οικονομικές και δημοσιονομικές συνθήκες ώστε να επιταχυνθεί η μείωση του ελλείμματος και του χρέους. Να περιορίσει τις υφιστάμενες διακριτικές εξουσίες προκειμένου να μεταβάλει τα ανώτατα όρια των δαπανών πέραν των ειδικών και προκαθορισμένων ορίων των δαπανών. Να διευρύνει τη φορολογική βάση και να επανεξετάσει τις φορολογικές δαπάνες, περιλαμβανομένων των φόρων προστιθέμενης αξίας.

               2.Να λάβει μέτρα προκειμένου να βελτιωθεί η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, μεταξύ άλλων με τη μείωση των δαπανών για φάρμακα κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και τη σταδιακή εφαρμογή κατάλληλων πρακτικών συνταγογράφησης. Να καθιερώσει χρηματοδότηση βάσει δραστηριοτήτων σε ολόκληρο το σύστημα υγείας.

               3.Να λάβει μέτρα για την αύξηση της έντασης εργασίας των νοικοκυριών, την αντιμετώπιση του κινδύνου παιδικής φτώχειας αξιοποιώντας την κατάργηση των παροχών και των συμπληρωματικών πληρωμών κατά την επιστροφή στην εργασία και με την καλύτερη πρόσβαση σε προσιτούς παιδικούς σταθμούς πλήρους απασχόλησης.

               4.Να οριστικοποιήσει βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης για την πλειονότητα των ληξιπρόθεσμων οφειλών ενυπόθηκων δανείων, έως το τέλος του 2015, και να ενισχύσει τις ρυθμίσεις παρακολούθησης από την Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίας. Να μεριμνήσει ώστε οι λύσεις αναδιάρθρωσης για δάνεια σε προβληματικές ΜΜΕ και τα απομένοντα δάνεια εμπορικών ακινήτων να είναι βιώσιμα αξιολογώντας περαιτέρω τις επιδόσεις των τραπεζών σε σχέση με τους στόχους. Να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι το 2016 θα αρχίσει να λειτουργεί κεντρικό μητρώο πιστώσεων.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 258.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11.

                     (6)
                  C (2014) 8803 final.

                     (7)
                  COM(2014) 902.

                     (8)
                  COM(2014) 904.

                     (9)
                  SWD(2015) 27 final.

                     (10)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 22.5.2017
            COM(2017) 514 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2017και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λιθουανίας για το 2017

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2017

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λιθουανίας για το 2017

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 16 Νοεμβρίου 2016 η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 16 Νοεμβρίου 2016, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία η Λιθουανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 21 Μαρτίου
                  6
               .

               (2)Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Λιθουανία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ που αποτυπώνεται στις συστάσεις 2 έως 3 κατωτέρω.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2017 για τη Λιθουανία
                  7
                δημοσιεύθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Λιθουανίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 12 Ιουλίου 2016, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Λιθουανίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (4)Στις 27 Απριλίου 2017 η Λιθουανία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017 και στις 28 Απριλίου 2017 η Λιθουανία υπέβαλε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη στα προγράμματα των κρατών μελών για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) που καλύπτουν την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στη νομοθεσία που διέπει τα ΕΔΕΤ
                  8
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να τροποποιήσει τα οικεία προγράμματα ΕΔΕΤ. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων
                  9
               .

               (6)Η Λιθουανία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2017, η κυβέρνηση σχεδιάζει βελτίωση του ονομαστικού ισοζυγίου από έλλειμμα 0,4 % του ΑΕΠ το 2017 σε πλεόνασμα 1,3 % του ΑΕΠ το 2020. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος — που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 1 % του ΑΕΠ — εξακολουθεί να τηρείται με ένα περιθώριο απόκλισης καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Στην επιτρεπόμενη πορεία προσαρμογής ενσωματώνεται η συστημική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος από το 2016. Το 2017 αποτυπώνονται πρόσθετες μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας και των συντάξεων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει από το 40,2 % του ΑΕΠ το 2016 στο 33,8 % το 2020. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι εύλογο. Συγχρόνως, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το πλεόνασμα από το 2017 και μετά.

               (7)Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017, η Λιθουανία υπέβαλε αίτημα για προσωρινή απόκλιση κατά 0,5 % του ΑΕΠ στο πλαίσιο του προληπτικού σκέλους σύμφωνα με την «από κοινού συμφωνηθείσα θέση σχετικά με την ευελιξία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης» που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN του Φεβρουαρίου 2016 ενόψει της προγραμματιζόμενης υλοποίησης μειζόνων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με θετικό αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Ειδικότερα, αυτό αφορά την αύξηση της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος με την ενίσχυση της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και τη σταδιακή αύξηση της συντάξιμης υπηρεσίας. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις δεν προβλέπουν τη δημιουργία αυτόματης σύνδεσης της ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Επιπλέον, οι μεταρρυθμίσεις εκσυγχρονίζουν τις εργασιακές σχέσεις με την εισαγωγή νέων τύπων συμβάσεων εργασίας, βραχύτερων προθεσμιών καταγγελίας, χαμηλότερων αποζημιώσεων απόλυσης και πιο ευέλικτων ωραρίων εργασίας. Οι μεταρρυθμίσεις ενισχύουν επίσης την κάλυψη και την επάρκεια των παροχών ανεργίας και κοινωνικής ασφάλισης, επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας και μειώνουν το επίπεδο της παράνομης και ανασφάλιστης απασχόλησης. Οι αρχές εκτιμούν ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν θετικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών με την εξοικονόμηση μέσων ετήσιων συνταξιοδοτικών δαπανών έως και 3,8 % του ΑΕΠ μακροπρόθεσμα, ενώ η μεταρρύθμιση όσον αφορά την αγορά εργασίας μπορεί να αυξήσει τον μέσο ετήσιο αριθμό των μισθωτών έως και κατά 10 %, υπόθεση η οποία φαίνεται σε γενικές γραμμές εύλογη. Ως εκ τούτου, εάν εφαρμοστούν πλήρως και εγκαίρως, οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα έχουν θετικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Σε αυτή τη βάση, η Λιθουανία μπορεί, επί του παρόντος, να αξιολογηθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις για την αιτούμενη προσωρινή απόκλιση το 2017, υπό τον όρο ότι θα εφαρμόσει επαρκώς τις συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ωστόσο, δεδομένης της ανάγκης να διασφαλιστεί ότι εξακολουθεί να τηρείται η ελάχιστη τιμή αναφοράς (ήτοι διαρθρωτικό έλλειμμα 1,5 % του ΑΕΠ) και λαμβανομένου υπόψη του περιθωρίου που εγκρίθηκε προηγουμένως δυνάμει της ρήτρας συστημικής μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης (0,1 % του ΑΕΠ), η Λιθουανία μπορεί, επί του παρόντος, να αξιολογηθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις για πρόσθετη προσωρινή απόκλιση κατά 0,4 % του ΑΕΠ το 2017, ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο από το απαιτούμενο 0,5 % του ΑΕΠ.

               (8)Στις 12 Ιουλίου 2016, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία να διασφαλίσει για το 2017 ότι η απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο θα περιοριστεί στο περιθώριο που συνδέεται με τη συστημική μεταρρύθμιση του συστήματος συνταξιοδότησης
                  10
               . Λαμβανομένων υπόψη των περιθωρίων σε συνάρτηση με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που εγκρίθηκαν για το 2016 και της προσωρινής απόκλισης σε συνάρτηση με την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που εγκρίθηκαν για το 2017, θα επιτραπεί επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 1,3 % του ΑΕΠ το 2017. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2017, η Λιθουανία προβλέπεται να συμμορφωθεί με την απαίτηση αυτή το 2017. Το 2018 η Λιθουανία αναμένεται να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο, λαμβανομένων υπόψη των περιθωρίων που εγκρίθηκαν για το 2016 σε συνάρτηση με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και σε συνάρτηση με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για το 2017, καθώς οι προσωρινές αποκλίσεις μεταφέρονται για περίοδο τριών ετών. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2017, αυτό συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών κατά 6,4 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά -0,6 % του ΑΕΠ. Σε περίπτωση μη αλλαγής των πολιτικών, η Λιθουανία προβλέπεται να συμμορφωθεί με την απαίτηση αυτή το 2018. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Λιθουανία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2017 και το 2018.

               (9)Μετά την τελευταία αύξηση του μη φορολογητέου κατώτατου μισθού, η φορολογική επιβάρυνση των χαμηλών εισοδημάτων μειώθηκε σημαντικά τα τελευταία έτη και βρίσκεται σήμερα κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ. Ταυτόχρονα, περιορίστηκαν οι φορολογικές αυξήσεις αντιστάθμισης, με αποτέλεσμα τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ να εξακολουθούν να είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα της Λιθουανίας να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές της προκλήσεις. Τα χαμηλά φορολογικά έσοδα οφείλονται στο σχετικά μεγάλο μερίδιο της παραοικονομίας και στα σχετικά χαμηλά έσοδα από την περιβαλλοντική φορολόγηση και τη φορολόγηση του κεφαλαίου.

               (10)Μολονότι η Λιθουανία έχει σημειώσει πρόοδο τα τελευταία έτη όσον αφορά τη βελτίωση της είσπραξης του ΦΠΑ, το έλλειμμα ΦΠΑ είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Η ανεπάρκεια των μισθολογικών στοιχείων επιδεινώνει το πρόβλημα της χαμηλής είσπραξης φόρων. Η ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης θα αύξανε τα δημοσιονομικά έσοδα και θα βελτίωνε τον δίκαιο χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος και την αποτελεσματικότητα της οικονομίας.

               (11)Η αύξηση του δείκτη εξάρτησης των ηλικιωμένων αναμένεται να ενταθεί και στο πλαίσιο των υφιστάμενων κανόνων περί συντάξεων οι συνταξιοδοτικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθούν περίπου κατά 50 % μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2030. Η σύνδεση των συνταξιοδοτικών παροχών με το προσδόκιμο ζωής είναι ουσιαστικής σημασίας για να περιοριστεί η πίεση που θα ασκήσουν οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στα δημόσια οικονομικά.

               (12)Η Λιθουανία ανέβαλε τη θέση σε ισχύ του νέου εργατικού κώδικα και της λοιπής νομοθεσίας σχετικά με το νέο κοινωνικό μοντέλο. Αυτό παρέχει τη δυνατότητα να εξασφαλιστεί καλή ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και ασφάλειας στις εργασιακές της σχέσεις. Το υψηλό ποσοστό των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα, εξακολουθούν να αποτελούν μείζονες προκλήσεις για τη Λιθουανία. Ο λόγος μεταξύ των εισοδημάτων του 20 % των πλουσιότερων νοικοκυριών και των εισοδημάτων του 20 % των φτωχότερων αυξήθηκε από 5,3 το 2012 σε 7,5 το 2015 και είναι ο δεύτερος υψηλότερος στην ΕΕ. Αυτό είναι επιζήμιο για την οικονομική μεγέθυνση, τη μακροοικονομική σταθερότητα και την ανάπτυξη μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς. Επί του παρόντος, το δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το πρόβλημα αυτό, λόγω των χαμηλών δαπανών για την κοινωνική προστασία. Επιπλέον, η διαφορά της εισοδηματικής ανισότητας πριν και μετά την φορολόγηση και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις είναι μεταξύ των μικρότερων στην ΕΕ. Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει θέσει την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού σε υψηλή θέση στο θεματολόγιό της. Η νομοθεσία σχετικά με το νέο κοινωνικό μοντέλο προβλέπει αύξηση της επάρκειας και της κάλυψης των παροχών ανεργίας, ενώ διεξάγονται συζητήσεις σχετικά με τη βελτίωση της επάρκειας της κοινωνικής πρόνοιας. Οι σημαντικές αυτές αποφάσεις πρέπει ακόμη να εγκριθούν και να τεθούν σε εφαρμογή. Για την αντιμετώπιση της φτώχειας των ηλικιωμένων, η Λιθουανία πρόσθεσε το 2016 έναν μηχανισμό τιμαριθμικής αναπροσαρμογής στην οικεία νομοθεσία περί συντάξεων, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βελτιωθεί η επάρκεια των συντάξεων.

               (13)Είναι σημαντικό να αντιμετωπίσει η Λιθουανία τις προκλήσεις σχετικά με την έλλειψη δεξιοτήτων και τις αρνητικές επιπτώσεις της συρρίκνωσης του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας. Το ποσοστό των μαθητών με ανεπαρκείς βασικές δεξιότητες παραμένει υψηλό. Παρά τα υψηλά ποσοστά ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η τριτοβάθμια εκπαίδευση πάσχει από χαμηλά πρότυπα ποιότητας και οικονομικά κίνητρα που προάγουν την υπερδιαστασιολόγηση και την αναποτελεσματικότητα και όχι τις επιδόσεις. Θα πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για να εξασφαλιστεί υψηλή ποιότητα διδασκαλίας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης (μεταξύ άλλων και με τη μεταρρύθμιση της σταδιοδρομίας και των συνθηκών εργασίας). Αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των χαμηλών επιδόσεων και των εκπαιδευτικών ελλείψεων και για τη διασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (μεταξύ άλλων με την καθιέρωση χρηματοδότησης βάσει των επιδόσεων και την ενοποίηση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης). Τα σταθερά χαμηλά επίπεδα συμμετοχής στην εκπαίδευση ενηλίκων στη Λιθουανία εμποδίζουν την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και την ανάπτυξη εργατικού δυναμικού με καλύτερες δεξιότητες. Η Λιθουανία έχει επικεντρώσει τις προσπάθειές της στην αύξηση της προσφοράς και τη συνάφεια των ευκαιριών μάθησης που παρέχονται από δημόσιους φορείς, αλλά προς το παρόν δεν έχουν αποδώσει απτά αποτελέσματα. Για να επιτευχθούν υψηλότερα και διατηρήσιμα ποσοστά συμμετοχής στην εκπαίδευση ενηλίκων, η Λιθουανία πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τα άτομα να αναλάβουν δραστηριότητα μάθησης και να παράσχει κίνητρα στους εργοδότες ώστε να προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες μάθησης στους εργαζομένους τους.

               (14)Η ανεργία μεταξύ των ατόμων με χαμηλή και μέση ειδίκευση εξακολουθεί να είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το ποσοστό φτώχειας των ατόμων με αναπηρία είναι υψηλό, εν μέρει λόγω της χαμηλής τους ένταξης στην αγορά εργασίας. Τα ενεργητικά μέτρα πολιτικής για την αγορά εργασίας διαδραματίζουν ακόμη περιορισμένο ρόλο στην παροχή βοήθειας για την επανένταξη ατόμων στην αγορά εργασίας στη Λιθουανία. Η Λιθουανία έχει σημαντικά περιθώρια να διαμορφώσει μια αγορά εργασίας με λιγότερους αποκλεισμούς, μεταξύ άλλων με την παροχή περισσότερων μέτρων στήριξης για άτομα με αναπηρία. Αυτό συνεπάγεται, για παράδειγμα, την κλιμάκωση της υποστηριζόμενης απασχόλησης και του προγράμματος επαγγελματικής αποκατάστασης, και την ενίσχυση της διαθεσιμότητας προϋπολογισμών για την αποκατάσταση. Ο νόμος περί απασχόλησης που ψηφίστηκε πρόσφατα έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τη λήψη ενεργητικών μέτρων πολιτικής για την αγορά εργασίας.

               (15)Η Λιθουανία έχει σημειώσει πρόοδο τα τελευταία έτη όσον αφορά τη βελτίωση του κοινωνικού διαλόγου. Οι κοινωνικοί εταίροι συμμετέχουν ενεργά στις συζητήσεις για τον νέο εργατικό κώδικα και το νέο κοινωνικό πρότυπο, και η κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο δράσης για την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου. Στόχος είναι η δημιουργία ικανοτήτων των κοινωνικών εταίρων, η προαγωγή των συλλογικών διαπραγματεύσεων και η βελτίωση του κοινωνικού διαλόγου σε όλα τα επίπεδα.

               (16)Στη Λιθουανία, τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας εξακολουθούν να έχουν σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στο δυνητικό διαθέσιμο εργατικό δυναμικό και την παραγωγικότητα της εργασίας. Αν και καταβάλλονται προσπάθειες για τη μεταστροφή των ασθενών προς πιο οικονομικά αποδοτικούς τύπους υγειονομικής περίθαλψης, οι επιδόσεις του συστήματος υγείας εξακολουθούν να παρεμποδίζονται από τη μεγάλη εξάρτηση από την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και τις χαμηλές δαπάνες για την πρόληψη και τη δημόσια υγεία. Οι άμεσες πληρωμές από τους ασθενείς είναι πολύ υψηλές, ιδίως για τα φαρμακευτικά προϊόντα.

               (17)Λόγω των δυσμενών δημογραφικών εξελίξεων, η ανάπτυξη θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την παραγωγικότητα της εργασίας. Κατά την περίοδο 2000-2015 η Λιθουανία είχε έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά τελευταία έχει επιβραδυνθεί ο ρυθμός αύξησης. Οι δημόσιες επενδύσεις της Λιθουανίας πάσχουν από ανεπαρκή προγραμματισμό και σύνδεση με τους στρατηγικούς στόχους της χώρας. Η ένταση της δημόσιας Ε&Α αυξήθηκε σε τιμή ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ το 2015, ενώ η ένταση της επιχειρηματικής Ε&Α εξακολουθεί να υστερεί. Οι «Κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση των πολιτικών για την επιστήμη και την καινοτομία της Λιθουανίας» που εγκρίθηκαν το 2016 αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των επίμονων προκλήσεων στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας. Προς τον σκοπό αυτό ζητείται η μεταρρύθμιση της θεσμικής χρηματοδότησης της Ε&Α· η ενοποίηση των ερευνητικών ιδρυμάτων και των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, των επιστημονικών και τεχνολογικών πάρκων· και η βελτίωση του συντονισμού, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης των πολιτικών. Η Λιθουανία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά τη στήριξη εναλλακτικών μέσων χρηματοδότησης. Συνέβαλε στη δημιουργία σειράς ταμείων επιχειρηματικού κεφαλαίου και κεφαλαίου εκκίνησης. Επίσης, η κυβέρνηση ψήφισε πρόσφατα νόμο για τη συμμετοχική επένδυση.

               (18)Ο αριθμός των υποθέσεων δωροδοκίας που παραπέμπονται ενώπιον δικαστηρίων αυξάνεται σταθερά κατά τα τελευταία έτη, γεγονός που καταδεικνύει ότι η Λιθουανία εντείνει τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Ωστόσο, σε ορισμένους σημαντικούς τομείς, όπως η υγειονομική περίθαλψη και οι δημόσιες συμβάσεις, οι διατάξεις κατά της διαφθοράς μικρής κλίμακας και της διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο δεν εφαρμόζονται πάντοτε στην πράξη. Ο τομέας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης πλήττεται από τη συνήθη πρακτική των άτυπων πληρωμών σε ιατρούς. Δεν υπάρχει επαρκής διαφάνεια όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, ιδίως σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Επιπλέον, οι ανεπαρκείς ρυθμίσεις όσον αφορά τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος αποθαρρύνουν την υποβολή πληροφοριών σχετικά με τις δυνητικές παρατυπίες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Η κυβέρνηση έχει θέσει την καταπολέμηση της διαφθοράς στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης ως προτεραιότητα στο πρόγραμμά της για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Επίσης, για να μειώσει τον κίνδυνο διαφθοράς και τη σύγκρουση συμφερόντων στις δημόσιες συμβάσεις χαμηλής αξίας, η κυβέρνηση υποχρέωσε τις αναθέτουσες αρχές να δημοσιεύουν μέσω του διαδικτύου τις πληροφορίες σχετικά με τις προκηρύξεις διαγωνισμών, τους επιτυχείς αναδόχους και τις ανατεθείσες συμβάσεις. Ωστόσο, η συνεχής παρακολούθηση είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η υλοποίηση των εν λόγω πολιτικών.

               (19)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Λιθουανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2017 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Λιθουανία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Λιθουανία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης παραμέτρων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (20)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του
                  11
                αποτυπώνεται ιδιαιτέρως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Λιθουανία να λάβει μέτρα το 2017 και το 2018 προκειμένου:

               1.να συνεχίσει τη δημοσιονομική της πολιτική σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο συνεπάγεται ότι παραμένει στον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο της το 2018, λαμβανομένων υπόψη των περιθωρίων που συνδέονται με την υλοποίηση της συστημικής μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τις οποίες έχει χορηγηθεί προσωρινή απόκλιση. Να βελτιώσει τη φορολογική συμμόρφωση και να διευρύνει τη φορολογική βάση σε πηγές που είναι λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη. Να λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσει την πρόκληση της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής διατηρησιμότητας σε σχέση με τις συντάξεις.

               2.Να αντιμετωπίσει την έλλειψη δεξιοτήτων, μέσω ενεργητικών μέτρων πολιτικής για την αγορά εργασίας και την εκπαίδευση ενηλίκων και να βελτιώσει τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα μέσω της επιβράβευσης της ποιότητας της διδασκαλίας και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας μέσω της ενίσχυσης της εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, της πρόληψης των νόσων και της οικονομικής προσιτότητας. Να βελτιώσει την κάλυψη και την επάρκεια του διχτυού κοινωνικής ασφάλειας.

               3.Να λάβει μέτρα για την ενίσχυση της παραγωγικότητας μέσω της βελτίωσης της αποδοτικότητας των δημόσιων επενδύσεων και της ενίσχυσης της σύνδεσής τους με τους στρατηγικούς στόχους της χώρας.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 514 final.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 και P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 final.

                     (5)
                  COM(2016) 728 final.

                     (6)
                  2017/C92/01.

                     (7)
                  SWD(2017) 80 final.

                     (8)
                  Άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.

                     (9)

                        COM(2014) 494 final.

                     (10)
                  Επιτρέπεται στη Λιθουανία να αποκλίνει από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο της το 2017 και το 2018 με περιθώριο που εγκρίθηκε για το 2016 στο πλαίσιο της ρήτρας συστημικής μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης, δεδομένου ότι οι προσωρινές παρεκκλίσεις μεταφέρονται για περίοδο τριών ετών.

                     (11)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 13.5.2015
            COM(2015) 251 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως νόμισμα το ευρώ

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως νόμισμα το ευρώ

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 136, σε συνδυασμό με το άρθρο 121 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Η διατήρηση και η ενίσχυση της ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ απαιτεί συνεχείς προσπάθειες πολιτικής για τη στήριξη μιας ισορροπημένης προσαρμογής του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα και την αύξηση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα. Ενώ η οικονομική ανάκαμψη στην ζώνη του ευρώ είναι εν εξελίξει, παρεμποδίζεται εντούτοις από τις συνέπειες της πρόσφατης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, συμπεριλαμβανομένων της εν εξελίξει εξωτερικής επανεξισορρόπησης, των υψηλών επιπέδων δημοσίου και ιδιωτικού χρέους και των συναφών πιέσεων απομόχλευσης, των επίμονων διαρθρωτικών δυσκαμψιών στις εθνικές αγορές εργασίας και προϊόντων, της υψηλής ανεργίας και της χαμηλής εμπιστοσύνης, και της επίμονης υποτονικότητας των επενδύσεων. Μέχρι στιγμής, η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που ορίζονται στις ειδικές για κάθε χώρα συστάσεις δεν είναι επαρκώς φιλόδοξη.

               (2)Η ζώνη του ευρώ δεν είναι απλώς το άθροισμα των μελών της. Οι οικονομίες της ζώνης του ευρώ συνδέονται στενά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού των δημοσιονομικών, χρηματοπιστωτικών και διαρθρωτικών πολιτικών. Ο προσανατολισμός πολιτικής στο επίπεδο της ζώνης του ευρώ θα πρέπει να προάγει την ανάπτυξη, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν διακυβεύεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την επανεξισορρόπηση. Τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ έχουν συγκεκριμένη ευθύνη για την αποτελεσματική εφαρμογή του πλαισίου διακυβέρνησης, το οποίο έχει ενισχυθεί σημαντικά κατά τα τελευταία έτη. Αυτό απαιτεί αυξημένη πίεση από ομοτίμους για τη στήριξη της εφαρμογής εθνικών μεταρρυθμίσεων και δημοσιονομική σύνεση. Απαιτεί επίσης περισσότερη αξιολόγηση των εθνικών μεταρρυθμίσεων από την άποψη της ζώνης του ευρώ, εσωτερίκευση των πιθανών δευτερογενών επιπτώσεων, καθώς και τόνωση των πολιτικών που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εύρυθμη λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης.

               (3)Η εφαρμογή φιλόδοξων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που εκσυγχρονίζουν τις οικονομίες και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και το αναπτυξιακό δυναμικό παραμένει ανεπαρκής στη ζώνη του ευρώ.  Το εύρος των ανισορροπιών πριν από την κρίση, η θέση στον οικονομικό κύκλο και το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Παρά τις βελτιώσεις στις αγορές εργασίας και την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις για τη ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγορών αυτών, τα ποσοστά ανεργίας παραμένουν υψηλά και η μακροχρόνια ανεργία υπάρχει κίνδυνος να παγιωθεί, αποδυναμώνοντας περαιτέρω την κοινωνική κατάσταση στις πλέον ευάλωτες χώρες. Η εξωτερική επανεξισορρόπηση είναι σε εξέλιξη, αλλά η πρόοδος υπήρξε ασύμμετρη και δεν σημειώθηκε προσαρμογή των υψηλών πλεονασμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οι φιλόδοξες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα διευκόλυναν την αναγκαία οικονομική προσαρμογή εντός της ζώνης του ευρώ και θα τόνωναν την ανάπτυξη στις χώρες που τις υλοποιούν. Με την αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση των τιμών για τους καταναλωτές, οι μεταρρυθμίσεις συμβάλλουν επίσης στη μεγαλύτερη κοινωνική ένταξη. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, εάν υλοποιηθούν από κοινού σε όλα τα κράτη μέλη, θα ωφελήσουν το σύνολο της ζώνης του ευρώ, μέσω θετικών δευτερογενών επιπτώσεων από το εμπόριο και τους χρηματοπιστωτικούς διαύλους. Αυτό θα ενθαρρύνει επίσης τις κατάλληλες επιλογές πολιτικής στην υπόλοιπη ζώνη του ευρώ. Οι θεματικές συζητήσεις της Ευρωομάδας μπορούν να βοηθήσουν στη διαδικασία αυτή με την αξιολόγηση και την οριοθέτηση των μεταρρυθμίσεων και των επιπτώσεών τους στο σύνολο της ζώνης του ευρώ. Αυτό μπορεί να γίνει με την άντληση διδαγμάτων από βέλτιστες πρακτικές, τη συμφωνία σχετικά με κοινές αρχές για ορθές μεταρρυθμίσεις και την πίεση από ομοτίμους. Ενόψει της διαδικασίας προσαρμογής σε εθνικό επίπεδο και, ως εκ τούτου, της λειτουργίας της ζώνης του ευρώ, είναι ιδιαίτερα σημαντική η τακτική παρακολούθηση της προόδου των μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν υπερβολικές ανισορροπίες και ανισορροπίες που απαιτούν αποφασιστική δράση.

               (4)Μία από τις βασικές προκλήσεις πολιτικής που αντιμετωπίζει η ζώνη του ευρώ είναι η μείωση του δημόσιου χρέους μέσω της δημοσιονομικής υπευθυνότητας. Χάρη στις προσπάθειες εξυγίανσης των προηγουμένων ετών, η δημοσιονομική κατάσταση της ζώνης του ευρώ έχει βελτιωθεί, αλλά ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών παραμένει ανεπαρκής. Ορισμένα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ πρέπει να συνεχίσουν τη δημοσιονομική προσαρμογή, ώστε να μειωθούν τα πολύ υψηλά επίπεδα χρέους. Άλλες χώρες έχουν μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών και θα μπορούσαν να τα χρησιμοποιήσουν για να ενθαρρύνουν την εγχώρια ζήτηση, με ιδιαίτερη έμφαση στις επενδύσεις· αυτό θα στηρίξει την οικονομική μεγέθυνση κάθε χώρας, αλλά και το σύνολο της ζώνης του ευρώ. Η ευελιξία που χαρακτηρίζει τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης επιτρέπει στα κράτη μέλη να διευκολύνουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις, ακολουθώντας παράλληλα τους από κοινού συμφωνηθέντες κανόνες. Οι δημοσιονομικές στρατηγικές δεν είναι ακόμα αρκετά φιλοαναπτυξιακές. Στο σκέλος των εσόδων, παρά την αύξηση του συντονισμού στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, υπάρχει περαιτέρω πεδίο για βελτίωση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών συστημάτων και τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας. Στο σκέλος των δαπανών, χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις δημόσιες επενδύσεις σε συνδυασμό με ορθές αναλύσεις κόστους-οφέλους και σε άλλες δημόσιες δαπάνες με ισχυρά και θετικά αναπτυξιακά αποτελέσματα. Τα πορίσματα από την επανεξέταση των δαπανών έχουν τονίσει την ανάγκη να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Η άρτια λειτουργία των εθνικών δημοσιονομικών πλαισίων θα στηρίξει τη διαδικασία αυτή.

               (5)Οι συνθήκες που επικρατούν στις χρηματοπιστωτικές αγορές στη ζώνη του ευρώ βελτιώθηκαν, αλλά η χορήγηση δανείων στον ιδιωτικό τομέα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ενώ συνεχίζεται ο κατακερματισμός των χρηματοπιστωτικών αγορών. Το γεγονός αυτό εμποδίζει τις επενδύσεις στη ζώνη του ευρώ. Εξαιτίας αυτών έχει προκύψει ένα ευρύ χάσμα επενδύσεων, ενώ υπάρχουν επενδυτικές ανάγκες για υλικές και άυλες επενδύσεις. Το επενδυτικό σχέδιο της ΕΕ προσφέρει δυνατότητες κινητοποίησης των επενδύσεων και παραγωγικής αξιοποίησής τους. Ωστόσο, ο αντίκτυπος του επενδυτικού σχεδίου και του εκτεταμένου προγράμματος της ΕΚΤ για την αγορά περιουσιακών στοιχείων θα είναι μεγαλύτερος όταν συνοδεύεται από μέτρα στον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό τομέα για την αποκατάσταση των πιστωτικών ροών, την εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης της οικονομίας. Η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης είναι σε εξέλιξη και θα υποστηριχθεί από την εφαρμογή του ενιαίου εγχειριδίου κανόνων και από μια συνεκτική κανονιστική προσέγγιση. Κεφαλαιαγορές με καλύτερη ολοκλήρωση και μεγαλύτερη αποδοτικότητα θα διευκόλυναν την περαιτέρω χρηματοδότηση επενδύσεων και θα καθιστούσαν την ευρωπαϊκή οικονομία λιγότερο εξαρτημένη από τις τράπεζες και τις χρηματοπιστωτικές δομές της πιο ισορροπημένες και πιο σταθερές.

               (6)Παρά τα πρόσφατα επιτεύγματα όσον αφορά την ενίσχυση της αρχιτεκτονικής της ΟΝΕ, οι τρέχουσες προκλήσεις απαιτούν να σημειωθεί πρόοδος στην ολοκλήρωση του σχεδιασμού. Η περαιτέρω ανάπτυξη της ΟΝΕ θα απαιτήσει σταδιακή προσέγγιση που θα συνδυάζει αλληλεγγύη και πειθαρχία. Ο πρόεδρος της Επιτροπής, με τη συμμετοχή των προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωομάδας, θα προετοιμάσει τα επόμενα βήματα για τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης στη ζώνη του ευρώ,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να αναλάβουν δράση στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, κατά την περίοδο 2015-2016, ώστε:

               1.Να χρησιμοποιήσουν την πίεση μεταξύ ομότιμων για την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που διευκολύνουν τη διόρθωση των μεγάλων εσωτερικών και εξωτερικών χρεών και στηρίζουν τις επενδύσεις. Να αξιολογούν τακτικά την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη με σοβαρές ανισορροπίες.  Να εξακολουθήσουν την τακτική θεματική αξιολόγηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Να λάβουν, έως την άνοιξη του 2016, αποφάσεις σχετικά με τα μέτρα που έπονται του συντονισμού για την μείωση της υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας και τη μεταρρύθμιση των αγορών υπηρεσιών.

               2.Να συντονίσουν τις δημοσιονομικές πολιτικές κατά τρόπο που διασφαλίζει ότι ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός της ζώνης του ευρώ συνάδει με τους κινδύνους βιωσιμότητας και τις συνθήκες του οικονομικού κύκλου. Να διεξαγάγουν, έως την άνοιξη του 2016, θεματικές συζητήσεις για τη βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, εστιάζοντας κυρίως στην ιεράρχηση των υλικών και άυλων επενδύσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, και στο να καταστούν τα φορολογικά συστήματα πιο φιλικά προς την ανάπτυξη. Να παρακολουθούν την αποτελεσματική λειτουργία των προσφάτως ενισχυμένων εθνικών δημοσιονομικών πλαισίων.

               3.Να διασφαλίσουν την έγκαιρη ολοκλήρωση των ενεργειών που έπονται της συνολικής αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την εφαρμογή της οδηγίας για την ανάκαμψη και εξυγίανση των τραπεζών, την ολοκλήρωση της επικύρωσης της διακυβερνητικής συμφωνίας για το ενιαίο ταμείο εξυγίανσης και να καταστήσουν το ταμείο πλήρως λειτουργικό από τον Ιανουαρίου 2016. Να προωθήσουν μέτρα για την εμβάθυνση της χρηματοδότησης που βασίζεται στην αγορά, τη βελτίωση της πρόσβασης των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση και την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης. Να ενθαρρύνουν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις των εθνικών πλαισίων αφερεγγυότητας.

               4.Να προωθήσουν τις εργασίες για την εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και να συμβάλουν στη βελτίωση του πλαισίου οικονομικής εποπτείας βάσει της έκθεσης «Προετοιμασία των επόμενων βημάτων για τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης στη ζώνη του ευρώ» που καταρτίσθηκε από τον Πρόεδρο Juncker σε στενή συνεργασία με τους Προέδρους Tusk, Schulz, Draghi και Dijsselbloem και των επακόλουθων ενεργειών.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 251.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 13.5.2015
            COM(2015) 254 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2015και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2015

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2015

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2015

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δρομολόγηση μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η οποία βασίζεται σε ενισχυμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Η στρατηγική εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

               (2)Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών. Αυτές από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές», τις οποίες τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη στις οικείες εθνικές οικονομικές πολιτικές και πολιτικές για την απασχόληση.

               (3)Στις 8 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2014 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2014.

               (4)Στις 28 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης
                  4
               , δίνοντας το εναρκτήριο λάκτισμα για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2015 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Την ίδια ημέρα, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία η Τσεχική Δημοκρατία δεν προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (5)Στις 18 Δεκεμβρίου 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την τόνωση των επενδύσεων, την επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και την επιδίωξη υπεύθυνης φιλικής προς την ανάπτυξη δημοσιονομικής εξυγίανσης.

               (6)Στις 26 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεσή της για την Τσεχική Δημοκρατία για το 2015
                  6
               . Στην έκθεση αυτή αξιολογείται η πρόοδος της Τσεχικής Δημοκρατίας όσον αφορά την αντιμετώπιση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στις 8 Ιουλίου του 2014.

               (7)Στις 30 Απριλίου 2015, η Τσεχική Δημοκρατία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2015 και το Πρόγραμμα Σύγκλισης του 2015. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

               (8)Η Τσεχική Δημοκρατία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με το Πρόγραμμα Σύγκλισης του 2015, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη σταδιακή βελτίωση του ονομαστικού ελλείμματος στο 1,9 % του ΑΕΠ το 2015 και περαιτέρω σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2018. Η κυβέρνηση δηλώνει την πρόθεσή της να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο – διαρθρωτικό έλλειμμα 1 % του ΑΕΠ – το 2018, αλλά σύμφωνα με το εκ νέου υπολογισθέν διαρθρωτικό ισοζύγιο
                  7
               , αναμένεται να επιτευχθεί έως το 2016. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να ανέλθει στο 41 % περίπου το 2015 και να μειωθεί σταδιακά σε 40,2 % το 2018. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι προβλέψεις του προϋπολογισμού είναι ρεαλιστικό και τα μέτρα για τη στήριξη των σχεδιαζόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2016 και μετά είναι επαρκώς καθορισμένα. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος ότι ο αντίκτυπος από τα σχεδιαζόμενα μέτρα όσον αφορά τα έσοδα μπορεί να είναι χαμηλότερος από τον αναμενόμενο. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, ο δείκτης αναφοράς για τις δαπάνες προβλέπεται να επιτευχθεί μέχρι το 2015. Το 2016 αναμένεται κάποια απόκλιση, δεδομένου ότι η καθαρή αύξηση των δαπανών υπερβαίνει το ποσοστό αναφοράς κατά 0,3 % του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, θα χρειασθούν περαιτέρω μέτρα το 2016. Με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος Σύγκλισης και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Τσεχική Δημοκρατία αναμένεται, σε γενικές γραμμές, να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Τα κύρια στοιχεία του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου είναι σε εφαρμογή. Ωστόσο, το πεδίο εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγραμματισμού και του αριθμητικού δημοσιονομικού κανόνα είναι περιορισμένο και η εφαρμογή ήταν ασθενής. Ένα σχέδιο δέσμης μεταρρυθμίσεων έχει τροποποιηθεί και καθυστερήσει πολλές φορές και η έκδοσή του επί του παρόντος προγραμματίζεται για το 2015. Η Τσεχική Δημοκρατία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική διατηρησιμότητα, οφειλόμενες σε μεγάλο βαθμό στις προβλεπόμενες αυξήσεις των δαπανών για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη. Σημειώθηκε κάποια βελτίωση της προοπτικής για το συνταξιοδοτικό σύστημα ως αποτέλεσμα ευνοϊκότερων δημογραφικών προβλέψεων. Η τσεχική κυβέρνηση σχεδιάζει τη σταδιακή αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης, αλλά η αλλαγή που έχει προγραμματιστεί μεσοπρόθεσμα είναι υπερβολικά αργή. Επί του παρόντος συζητούνται αλλαγές στο ισχύον σύστημα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων, αλλά δεν έχουν ακόμα θεσπιστεί μέτρα. Αν και έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας ως προς το κόστος και της διακυβέρνησης του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, η πρόοδος που έχει σημειωθεί στον τομέα αυτόν είναι περιορισμένη. Οι δείκτες που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της απόδοσης του νοσοκομειακού τομέα δείχνουν ότι η ιατρική περίθαλψη δεν παρέχεται πάντοτε κατά τρόπο οικονομικά αποδοτικό, ενώ η κατανομή των πόρων παρεμποδίζεται από συνεχιζόμενες δυσκολίες για την ανάπτυξη ενός συστήματος επιστροφής των δαπανών που πραγματοποιούνται από νοσοκομεία. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι οι ιατροί γενικής ιατρικής δεν εκπληρώνουν επαρκώς τον του ρόλο τους ως ρυθμιστών της πρόσβασης των ασθενών στα νοσοκομεία. Οι συμβάσεις δημόσιων προμηθειών στον τομέα της περίθαλψης εμφανίζουν υψηλό ποσοστό ενδείξεων παρατυπιών, γεγονός που υποδηλώνει ανεπαρκή καθοδήγηση και εποπτεία.

               (9)Οι κύριες προκλήσεις στον τομέα της φορολογίας είναι η μείωση της φοροδιαφυγής και το να καταστεί η είσπραξη των φόρων λιγότερο δαπανηρή και λιγότερο χρονοβόρα, τόσο για τους φορολογούμενους όσο και για τις αρχές. Η Τσεχική Δημοκρατία έχει εντοπίσει τη φορολογική συμμόρφωση και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής ως προτεραιότητες, και λαμβάνει ορισμένα μέτρα στους εν λόγω τομείς. Θεσπίστηκαν διάφορα μέτρα το 2015, όσον αφορά τόσο την άμεση όσο και την έμμεση φορολογία, και έχουν προγραμματιστεί περαιτέρω μέτρα για το 2016. Το κόστος της συμμόρφωσης παραμένει, ωστόσο, πολύ υψηλό. Η τυποποίηση των φορολογικών βάσεων για τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και τις εισφορές ασφάλισης υγείας θα συμβάλει στην απλούστευση του φορολογικού συστήματος, αλλά η τροποποίηση αυτή δεν έχει εφαρμοστεί, και επί του παρόντος δεν υπάρχουν σχέδια για την αντιμετώπιση του ζητήματος. Οι εργασίες για την απλούστευση των φορολογικών δηλώσεων και την αύξηση της χρησιμοποίησης προσυμπληρωμένων εντύπων δεν είναι συστηματικές. Αντί να απλουστεύσει το σύστημα ΦΠΑ, η Τσεχική Δημοκρατία εισήγαγε έναν τρίτο συντελεστή ΦΠΑ το 2014. Περιορισμένη πρόοδος έχει σημειωθεί στη μείωση των ανισοτήτων στη φορολογική μεταχείριση μεταξύ μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων. Τα φορολογικά έσοδα στην Τσεχική Δημοκρατία εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φορολόγηση της εργασίας και οι εργαζόμενοι με χαμηλά εισοδήματα, ιδίως αυτοί που δεν έχουν παιδιά, αντιμετωπίζουν σχετικά υψηλή φορολογική επιβάρυνση της εργασίας. Μέτρα που τίθενται σε ισχύ το 2015 μειώνουν κάπως τη φορολόγηση της εργασίας για συγκεκριμένες ομάδες, αλλά θα έχουν περιορισμένο συνολικό αντίκτυπο. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας και οι περιβαλλοντικοί φόροι (πλην των καυσίμων) παραμένουν χαμηλοί, πράγμα που δείχνει ότι υπάρχουν δυνατότητες για μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία.

               (10)Το 2014 σημειώθηκε περιορισμένη πρόοδος όσον αφορά την επιτάχυνση της μεταρρύθμισης των νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων, αλλά το ενδιάμεσο εθνικό σχέδιο δράσης του Απριλίου 2015 περιλαμβάνει μια σειρά συγκεκριμένων μέτρων και δράσεων που αποσκοπούν στη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου και την άρση αδικαιολόγητων και δυσανάλογων απαιτήσεων.

               (11)Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν τα τελευταία έτη για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαφθοράς αντιμετώπισαν σοβαρές καθυστερήσεις. Το πλέον πρόσφατο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της διαφθοράς κάλυπτε διάφορους τομείς προτεραιότητας. Περιλάμβανε νομοθετικές πράξεις σχετικά με τον δημοσιονομικό έλεγχο, τις εισαγγελικές αρχές, τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων, την προστασία των καταγγελλόντων, μια νέα πολιτική σχετικά με τη διαχείριση των κρατικών επιχειρήσεων και τροποποίηση του νόμου για την ελεύθερη πρόσβαση σε πληροφορίες. Ωστόσο, φαίνεται ότι ελάχιστες προσπάθειες καταβάλλονται για την έκδοση των εν λόγω πράξεων. Η θέσπιση και η εφαρμογή του νόμου περί δημόσιας διοίκησης και συναφών μέτρων δείχνει ότι η Τσεχική Δημοκρατία αρχίζει να αντιμετωπίζει τα προβλήματα που αφορούν την αποτελεσματικότητα και σταθερότητα της δημόσιας διοίκησής της. Τόσο τα διοικητικά και τα ρυθμιστικά εμπόδια που αφορούν τον σχεδιασμό των επενδύσεων όσο και η έλλειψη διαφάνειας και η μεγάλη διάρκεια των διαδικασιών για την απόκτηση αδειών οικοδομών και χρήσης γης παρεμποδίζουν τις δημόσιες επενδύσεις. Οι δημόσιες συμβάσεις αποτέλεσαν το επίκεντρο μιας σειράς πρωτοβουλιών κατά τα τελευταία έτη, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τη διαφάνεια. Ειδικότερα, οι δημόσιες συμβάσεις ακόμη δεν δημοσιεύονται σε ένα κεντρικό μητρώο. Η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων παρεμποδίζεται από την ανεπαρκή παροχή καθοδήγησης και κατάρτισης για τις δημοπρατούσες αρχές. Η εποπτεία του συστήματος εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής.

               (12)Το συνολικό επίπεδο απασχόλησης είναι επί του παρόντος υψηλό, αλλά ορισμένες μειονεκτούσες ομάδες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στην αγορά εργασίας. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι γονείς με μικρά παιδιά, οι εργαζόμενοι χαμηλών προσόντων, τα άτομα με αναπηρίες και οι Ρομά. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την ενίσχυση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. Το επίπεδο της απασχόλησης στους νέους αυξάνεται, ενώ και οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης επιδιώκουν να στοχεύουν ιδιαίτερα τις υπηρεσίες τους στους νέους. Οι γυναίκες με παιδιά δυσκολεύονται να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας λόγω της έλλειψης οικονομικά προσιτών και ποιοτικών υπηρεσιών παιδικής μέριμνας και της περιορισμένης χρήσης των ρυθμίσεων ευελιξίας του χρόνου εργασίας. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την αύξηση της διαθεσιμότητας παιδικής μέριμνας, αλλά οι πολιτικές που υποστηρίζουν τις δημόσιες υπηρεσίες μέριμνας των παιδιών μικρότερης ηλικίας εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς.

               (13)Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα στην Τσεχική Δημοκρατία έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικά προβλήματα. Η συμμετοχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αυξήθηκε ταχύτατα, αλλά έχουν προκύψει ανησυχίες σχετικά με τη μείωση των δεξιοτήτων των νέων πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ελπίζεται ότι η ήδη καθυστερημένη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που προβλέπεται να εγκριθεί το 2015 θα εισαγάγει διαπίστευση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ενίσχυση της εσωτερικής διασφάλισης της ποιότητας και μεγαλύτερη χρήση του προφίλ κατάρτισης των σπουδαστών, καθώς και βελτίωση των συστημάτων χρηματοδότησης. Είναι ανάγκη να προσληφθούν περισσότεροι εκπαιδευτικοί στην υποχρεωτική εκπαίδευση, αλλά οι χαμηλοί μισθοί και μια αρνητική αντίληψη του επαγγέλματος καθιστούν δύσκολη την προσέλκυση ταλαντούχων υποψηφίων. Ένα νέο σύστημα σταδιοδρομίας σχεδιασμένο ώστε να βελτιώσει τόσο την πρόσληψη εκπαιδευτικών όσο και την επαγγελματική τους εξέλιξη αναμένεται να ολοκληρωθεί στο πρώτο εξάμηνο του 2015 και να αρχίσει να εφαρμόζεται τον Σεπτέμβριο του 2016. Ωστόσο, ο συνολικός του αντίκτυπος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Εν τω μεταξύ, εξακολουθεί να μην υφίσταται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αξιολόγηση και την υποστήριξη σχολείων και μαθητών με χαμηλές επιδόσεις. Η εφαρμογή μιας τέτοιας προσέγγισης θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ισότητας στον τομέα της εκπαίδευσης. Ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί στην προσπάθεια να καταστεί η εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς, παρά την έγκριση, από την κυβέρνηση, μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την εκπαίδευση. Παρατηρείται ότι οι νέοι από χαμηλά κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά, έχουν μικρότερη επιτυχία στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας.

               (14)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Τσεχικής Δημοκρατίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2015 για τη χώρα. Αξιολόγησε επίσης το Πρόγραμμα Σύγκλισης και το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί στην Τσεχική Δημοκρατία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη σημασία τους για μια διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στην Τσεχική Δημοκρατία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την παροχή εισροών σε επίπεδο ΕΕ για μελλοντικές εθνικές αποφάσεις. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

               (15)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας και η γνώμη του
                  8
                αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση (1) κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Τσεχική Δημοκρατία να αναλάβει δράση κατά το 2015 και το 2016 με στόχο τα εξής:

               1.Επίτευξη δημοσιονομικής προσαρμογής της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ το 2016. Περαιτέρω βελτίωση της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας και της διακυβέρνησης του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

               2.Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, απλούστευση του φορολογικού συστήματος και εφαρμογή του σχεδίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Λήψη μέτρων για την αύξηση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των δημοσίων συμβάσεων, ιδίως με την καθιέρωση κεντρικού μητρώου δημοσίων συμβάσεων και με την ενίσχυση της καθοδήγησης και εποπτείας.

               3.Μείωση του υψηλού επιπέδου φορολογίας που επιβάλλεται για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα, στρέφοντας τη φορολογία προς άλλους τομείς. Περαιτέρω βελτίωση της διαθεσιμότητας οικονομικά προσιτών υπηρεσιών παιδικής μέριμνας.

               4.Έγκριση της μεταρρύθμισης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Εξασφάλιση επαρκούς κατάρτισης των εκπαιδευτικών, υποστήριξη των σχολείων με χαμηλές επιδόσεις και λήψη μέτρων για την αύξηση της συμμετοχής των παιδιών που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        COM(2015) 254.

                     (3)

                        P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (4)

                        COM(2014) 902.

                     (5)

                        COM(2014) 904.

                     (6)

                        Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (2015) 23 final.

                     (7)
                  Το διαρθρωτικό ισοζύγιο, όπως έχει υπολογιστεί εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες στο Πρόγραμμα Σύγκλισης, σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.

                     (8)

                        Βάσει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.