               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 324 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία διαπίστωσε ότι η Τσεχική Δημοκρατία δεν συγκαταλέγεται στα κράτη μέλη για τα οποία θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση του 2016 για την Τσεχική Δημοκρατία
                  6
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Τσεχικής Δημοκρατίας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που είχαν εγκριθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και η πρόοδος της Τσεχικής Δημοκρατίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 11 Μαΐου 2016, η Τσεχική Δημοκρατία υπέβαλε το πρόγραμμα σύγκλισής της για το 2016 και στις 12 Μαΐου το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2016. Λόγω της αλληλεξάρτησής τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020, συνυπολογίστηκαν οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, αν είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να προβεί σε επανεξέταση του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων και να προτείνει τροποποιήσεις. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της διάταξης αυτής σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  7
               .

               (5)Η Τσεχική Δημοκρατία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σύγκλισής της για το 2016, η κυβέρνηση προβλέπει ελαφρά επιδείνωση του ονομαστικού ισοζυγίου στο -0,6% του ΑΕΠ το 2016 και σχετική σταθεροποίηση στο -0,5% του ΑΕΠ το 2017. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος — διαρθρωτικό έλλειμμα 1% του ΑΕΠ — συνεχίζει να επιτυγχάνεται κατά τον χρονικό ορίζοντα του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει στο 41,1% το 2016 και να υποχωρήσει στο 39,3% το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ρεαλιστικό. Δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα μέτρα που χρειάζονται για τη στήριξη των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2017 και μετά. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2016 της Επιτροπής, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να ανέλθει σε -0,7% το 2016 και σε -0,9% του ΑΕΠ το 2017, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Πιθανές μελλοντικές αποκλίσεις πρέπει να αξιολογούνται σε σχέση με την απαίτηση για τη διατήρηση του διαρθρωτικού ισοζυγίου στο επίπεδο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σύγκλισης και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις του 2016 της Επιτροπής, το Συμβούλιο φρονεί ότι η Τσεχική Δημοκρατία αναμένεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (6)Μακροπρόθεσμα, υπάρχουν μέτριοι κίνδυνοι για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα της Τσεχικής Δημοκρατίας. Οι κίνδυνοι αυτοί πηγάζουν κυρίως από τις προβλεπόμενες επιπτώσεις των δημόσιων δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού, κυρίως στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αλλά και των συντάξεων. Μέτρα που θεσπίστηκαν πρόσφατα ή σχεδιάζονται για την τροποποίηση του συνταξιοδοτικού συστήματος, αν εφαρμοστούν, αναμένεται να οδηγήσουν σε επιδείνωση των δημοσίων οικονομικών μακροπρόθεσμα. Πρώτον, τον Φεβρουάριο του 2016, η τσεχική κυβέρνηση ενέκρινε νομοθεσία που της παρέχει την εξουσία να τροποποιεί τον μηχανισμό τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων με μεγαλύτερη ευελιξία. Δεύτερον, βρίσκονται υπό συζήτηση προτάσεις για ανώτατο νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 έτη και θέσπιση μηχανισμού τακτικής αναθεώρησης για την ηλικία συνταξιοδότησης. Επί του παρόντος δεν υπάρχουν σχέδια για αύξηση της χαμηλής νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης. Όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη, η προβλεπόμενη αύξηση των μακροπρόθεσμων δαπανών αποτελεί επίσης πηγή ανησυχίας. Η Τσεχική Δημοκρατία αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά τη βελτίωση της διακυβέρνησης και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, αν και ορισμένα μέτρα βρίσκονται επί του παρόντος σε διάφορα στάδια εφαρμογής. Οι δείκτες μαρτυρούν υψηλή κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών και ένα συγκριτικά υψηλό βαθμό εξάρτησης από νοσοκομειακή περίθαλψη , η οποία είναι ακριβότερη από τις υπηρεσίες εξωτερικών ιατρείων. Τα διαθέσιμα ιατρικά δεδομένα δεν φαίνεται να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά για τον σχεδιασμό και τον εξορθολογισμό των ικανοτήτων στον τομέα της ενδονοσοκομειακής περίθαλψης. Το σύστημα επιστροφής εξόδων για τη νοσοκομειακή περίθαλψη τελεί υπό αναθεώρηση λόγω διαφόρων μειονεκτημάτων, όπως το μικρό δείγμα των νοσοκομείων τα οποία χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των συντελεστών αναφοράς. Δεν έχουν ακόμη διερευνηθεί επαρκώς οι επιλογές για την ενίσχυση του συντονισμού στον τομέα των εξωτερικών ιατρείων , τη βελτίωση των προληπτικών υπηρεσιών των ιατρών γενικής ιατρικής και τον περιορισμό της περιττής κατανάλωσης υπηρεσιών εξωτερικών ιατρείων .

               (7)Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Τσεχικής Δημοκρατίας συγκαταλέγεται μεταξύ των λιγότερο ικανοποιητικών στην ΕΕ. Μια δέσμη μεταρρυθμίσεων η οποία αντιμετωπίζει τις βασικές αδυναμίες στον τομέα αυτό εγκρίθηκε από την κυβέρνηση τον Φεβρουάριο του 2015, αλλά δεν έχει ακόμη ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο. Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στη μεταφορά της οδηγίας 2011/85/ΕΕ του Συμβουλίου σχετικά με τα δημοσιονομικά πλαίσια στην εθνική νομοθεσία. Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση προβλέπει την ενίσχυση των ορίων δαπανών και στην άμεση σύνδεσή τους με τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, η κυβέρνηση θα πρέπει να εγκρίνει προϋπολογισμό που διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών και ένα ανεξάρτητο δημοσιονομικό συμβούλιο με στόχο την παρακολούθηση των δημόσιων οικονομικών και την αύξηση της διαφάνειας.

               (8)Οι κατά κεφαλήν επενδύσεις στην Τσεχική Δημοκρατία παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ και παρουσιάζουν μεγάλο βαθμό συγκέντρωσης στην περιφέρεια της πρωτεύουσας. Διοικητικοί και κανονιστικοί φραγμοί εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για την αποτελεσματικότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και λειτουργούν ανασταλτικά για τις επενδύσεις. Υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία συμφόρησης στην εκτέλεση έργων μεταφορών και ενεργειακών υποδομών. Επιπλέον, η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 έγινε με βραδείς ρυθμούς, κυρίως λόγω των πολύπλοκων διαδικασιών, ελλείψεων στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, ανεπαρκειών στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων και της περιορισμένης διοικητικής ικανότητας των φορέων που συμμετέχουν στην υλοποίηση έργων. Σχετικά με τις υποδομές των μεταφορών, μεταξύ των διοικητικών φραγμών για τις επενδύσεις περιλαμβάνονται οι χρονοβόρες διαδικασίες για την έκδοση αδειών χρήσης γης και οι καθυστερήσεις που προκύπτουν από τις διαδικασίες υποβολής καταγγελιών στο Αντιμονοπωλιακό Γραφείο. Σχετικά με την ενεργειακή απόδοση, τα δημόσια προγράμματα για τη μείωση της έντασης ενέργειας ήταν κατακερματισμένα και μη αποδοτικά ως προς το κόστος. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η εξοικονόμηση ενέργειας δεν βελτιώνεται σύμφωνα με το εθνικό σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση. Σχετικά με τις υπηρεσίες, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις κανονιστικών περιορισμών. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για ορισμένους από τους επιμέρους τομείς παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών, στους οποίους οι φραγμοί εισόδου και άσκησης του επαγγέλματος είναι υψηλότεροι από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η περιορισμένη χρήση διαδικτυακών δημόσιων υπηρεσιών λειτουργεί επίσης σε βάρος της ποιότητας του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και αντικατοπτρίζει αδυναμίες σε επίπεδο προσφοράς. Οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν αξιοποιούν πλήρως τις τεχνολογικές δυνατότητες για την καλύτερη εξυπηρέτηση των χρηστών και είναι από τις λιγότερο προηγμένες στην ΕΕ. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν σχετικά υψηλή φοροδιαφυγή στην Τσεχική Δημοκρατία. Η αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, ιδίως όσον αφορά τον ΦΠΑ, βρίσκεται ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Από την άλλη πλευρά, δεν έχουν προγραμματιστεί μέτρα για τη μείωση του σχετικά υψηλού κόστους που συνδέεται με την καταβολή φόρων ή για την απλούστευση του φορολογικού συστήματος. Οι υπηρεσίες που παρέχονται από τις φορολογικές αρχές κατά το στάδιο που προηγείται της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων είναι περιορισμένες. Οι φορολογούμενοι κάνουν περιορισμένη χρήση των συστημάτων ηλεκτρονικής υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, αν και έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος σχετικά όσον αφορά τον ΦΠΑ. Επιπλέον, το κόστος της είσπραξης των φόρων είναι σχετικά υψηλό, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες διεθνείς εκθέσεις. Οι υψηλές εργοδοτικές κοινωνικές εισφορές συμβάλλουν στη συνολικά υψηλή φορολόγηση της εργασίας ενώ η διαφοροποίηση προς άλλους τομείς, όπως οι φόροι ακίνητης περιουσίας, είναι περιορισμένη.

               (9)Ορισμένοι δείκτες υποδηλώνουν σημαντικές αδυναμίες στη δημόσια διοίκηση. Σημειώθηκε πρόοδος στη θέσπιση των νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων που προβλέπονται στο σχέδιο κατά της διαφθοράς του 2015. Ο νόμος περί μητρώου συμβάσεων ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο του 2015· Η έγκαιρη εφαρμογή και η περαιτέρω ανάπτυξή του θα συμβάλλουν στη βελτίωση της διαφάνειας και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας των δημόσιων διαγωνισμών. Ωστόσο, εξακολουθούν να εκκρεμούν ορισμένες από τις βασικές πράξεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς, όπως η τροποποίηση του νόμου για τη σύγκρουση συμφερόντων και ένας νέος νόμος για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων. Διάφορα μέτρα που θεσπίστηκαν είναι δύσκολο να εφαρμοστούν και έχουν περιορισμένο αντίκτυπο, ενώ ορισμένα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί μεταφέρονται επανειλημμένα στο επόμενο σχέδιο δράσης. Παρά ορισμένες προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την αντιμετώπιση των ελλείψεων, υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω πρόοδο στις επιδόσεις του τσεχικού συστήματος δημοσίων συμβάσεων όσον αφορά τον ανταγωνισμό και, ως εκ τούτου, τη σχέση κόστους-οφέλους. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη κατάλληλης κατάρτισης των επαγγελματιών που είναι αρμόδιοι για τις δημόσιες συμβάσεις και στην ανεπαρκή έμφαση που δίνεται στα κριτήρια ποιότητας κατά τη σύναψη των συμβάσεων. Ο δημόσιος τομέας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μη ανταγωνιστικές διαδικασίες, με περιορισμένη ικανότητα προσέλκυσης προσφερόντων, ενώ σπάνια συνάπτονται συγκεντρωτικές συμβάσεις προμηθειών. Ωστόσο, η εφαρμογή των οδηγιών σχετικά με τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών των δημοσίων συμβάσεων που μεταφέρθηκαν πρόσφατα στο εθνικό δίκαιο αναμένεται ότι θα αποτελέσει ευκαιρία για την εισαγωγή μιας στρατηγικής και τεκμηριωμένης προσέγγισης στην πολιτική για τις δημόσιες συμβάσεις, ως προς τον επαγγελματισμό, τις συγκεντρωτικές δημόσιες συμβάσεις προμηθειών , τη μεγαλύτερη έμφαση στα κριτήρια ποιότητας και την ακεραιότητα των επαγγελματιών που είναι αρμόδιοι για τις δημόσιες συμβάσεις.

               (10)Σημειώθηκε σημαντική αύξηση των επενδύσεων για Ε&Α τα τελευταία χρόνια αλλά τα αποτελέσματα εξακολουθούν να είναι πενιχρά και εκφράζονται ανησυχίες ως προς τη διατηρησιμότητα των υποδομών Ε&Α. Το τσεχικό σύστημα έρευνας βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της υλοποίησης χρονοβόρων αλλά σημαντικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα της διακυβέρνησης, ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση και τη χρηματοδότηση. Ο υφιστάμενος μηχανισμός χρηματοδότησης είναι κατακερματισμένος και χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων φορέων και ασαφή διαχωρισμό αρμοδιοτήτων και προτεραιοτήτων. Αναπτύσσεται μεν ένα συνολικό πλαίσιο αξιολόγησης για την Ε&Α, με συνδέσμους προς τη χρηματοδότηση, αλλά η πρόοδος στον τομέα αυτόν είναι βραδεία. Έχουν καταβληθεί περιορισμένες προσπάθειες για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των πανεπιστημίων και του επιχειρηματικού κόσμου. Οι δεσμοί αυτοί εξασθενούν εξαιτίας του πλαισίου αξιολόγησης για τα δημόσια ερευνητικά ιδρύματα το οποίο δεν λαμβάνει υπόψη το επίπεδο συνεργασίας με τις επιχειρήσεις.

               (11)Η μεταρρύθμιση της ανώτερης εκπαίδευσης εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο του 2016. Η ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού παραμένει προβληματική εξαιτίας, μεταξύ άλλων, των σχετικά χαμηλών αμοιβών, ενώ ταυτόχρονα ο πληθυσμός των διδασκόντων γερνάει. Σχεδιάζεται ένα νέο σύστημα σταδιοδρομίας των εκπαιδευτικών και του παιδαγωγικού προσωπικού προκειμένου να αυξηθεί η ελκυστικότητα του επαγγέλματος, αλλά η εφαρμογή του αναβλήθηκε. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα είναι γενικά ικανοποιητικά, αλλά επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των μαθητών. Τα χαμηλά επίπεδα εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων των μειονεκτουσών ομάδων, ιδίως της κοινότητας των Ρομά, είναι σαφώς ανησυχητικά. Εκτιμάται ότι πολύ μεγάλο ποσοστό των παιδιών Ρομά εγκαταλείπει πρόωρα τη σχολική εκπαίδευση. Πολλά παιδιά Ρομά δεν φοιτούν σε κανονικά σχολεία και, ως εκ τούτου, είναι αντιμέτωπα με χαμηλότερα μαθησιακά πρότυπα από τα παιδιά του υπόλοιπου πληθυσμού. Οι ευκαιρίες κατάρτισης για εκπαιδευτικούς ώστε να βοηθηθούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα αυτό είναι περιορισμένες, καθώς χαμηλό ποσοστό των διδασκόντων συμμετέχει σε δραστηριότητες επαγγελματικής εξέλιξης σχετικές με τη διδασκαλία μεικτών ομάδων και την χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση. Έχει ληφθεί και έχει αρχίσει να εφαρμόζεται σημαντικός αριθμός νομοθετικών και διοικητικών μέτρων με στόχο την χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των αποκλίσεων στις σχολικές επιδόσεις μεταξύ των παιδιών των Ρομά και των άλλων παιδιών. Τον Μάρτιο του 2016, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τροποποιήσεις του νόμου για την εκπαίδευση με τις οποίες, αφενός, η υποχρεωτική εκπαίδευση επεκτάθηκε έως το τελευταίο έτος της προσχολικής εκπαίδευσης και, αφετέρου, δόθηκε στα μικρότερα παιδιά το δικαίωμα σε μια θέση σε παιδικό σταθμό. Εντούτοις, οι ανισότητες στο εκπαιδευτικό σύστημα συνιστούν φραγμό για τη βελτίωση της ποιότητας του ανθρώπινου κεφαλαίου και δεν επιτρέπουν επίσης την επίτευξη καλών αποτελεσμάτων στην αγορά εργασίας μετά το πέρας της σχολικής εκπαίδευσης.

               (12)Η κατάσταση στην αγορά εργασίας της Τσεχικής Δημοκρατίας έχει βελτιωθεί, αλλά περαιτέρω αυξήσεις του ποσοστού απασχόλησης θα επιτευχθούν μόνον εάν υπάρξει αυξημένη συμμετοχή των υποεκπροσωπούμενων ομάδων. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι γυναίκες με μικρά παιδιά, οι εργαζόμενοι με χαμηλή ειδίκευση και οι Ρομά. Η ικανότητα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης να προσεγγίσουν αυτές τις ομάδες, , από κοινού με κατάλληλες και καλά στοχευμένες ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, καθώς και εξατομικευμένες υπηρεσίες, θα συνέβαλλαν στην αύξηση της συμμετοχής των εν λόγω ευπαθών ομάδων. Η συμμετοχή των γυναικών με μικρά παιδιά στην αγορά εργασίας παρεμποδίζεται από τη μόνιμη έλλειψη οικονομικά προσιτών και ποιοτικών υπηρεσιών παιδικής φροντίδας, ιδίως για παιδιά ηλικίας έως τριών ετών, και από την περιορισμένη χρήση ευέλικτων ρυθμίσεων του χρόνου εργασίας. Τα τελευταία χρόνια έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της έλλειψης αυτής, αλλά υπάρχουν περιθώρια για πιο ουσιαστικές προσπάθειες.

               (13)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Τσεχικής Δημοκρατίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Αξιολόγησε επίσης το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί στην Τσεχική Δημοκρατία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Τσεχική Δημοκρατία αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               (14)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και είναι της γνώμης
                  8
                ότι η Τσεχική Δημοκρατία αναμένεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Τσεχική Δημοκρατία να λάβει μέτρα το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.Να να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, υπό το πρίσμα των μελλοντικών κινδύνων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο με τη θέσπιση κατάλληλης νομοθεσίας.

               2.Να μειώσει τους κανονιστικούς και διοικητικούς φραγμούς για τις επενδύσεις, ιδίως στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας, και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Να θεσπίσει τις εκκρεμούσες μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς και να βελτιώσει τις πρακτικές που εφαρμόζονται για τις δημόσιες συμβάσεις.

               3.Να ενισχύσει τη διακυβέρνηση στο σύστημα Ε&Α και να διευκολύνει την ανάπτυξη δεσμών μεταξύ των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων. Να καταστήσει ελκυστικότερο το επάγγελμα του εκπαιδευτικού και να λάβει μέτρα για την αύξηση της ένταξης μειονεκτούντων παιδιών, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά, στην κανονική σχολική και προσχολική εκπαίδευση. Να άρει τα εμπόδια για αύξηση της συμμετοχής υποεκπροσωπούμενων ομάδων στην αγορά εργασίας, ιδίως των γυναικών.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 324 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059 και P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  SWD(2016) 73 final.

                     (7)
                  COM(2014) 494 final.

                     (8)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 22.5.2017
            COM(2017) 522 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2017και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2017

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2017

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2017

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 16 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 16 Νοεμβρίου 2016, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία η Ρουμανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2017 για τη Ρουμανία
                  6
                δημοσιεύθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Ρουμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 12 Ιουλίου 2016, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Ρουμανίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 5 Μαΐου 2017, η Ρουμανία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2017. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη στα προγράμματα των κρατών μελών για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) που καλύπτουν την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στη νομοθεσία που διέπει τα ΕΔΕΤ
                  7
               , όταν είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να τροποποιήσει τα οικεία προγράμματα ΕΔΕΤ. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων
                  8
               .

               (5)Μεταξύ του 2009 και του 2015, η Ρουμανία επωφελήθηκε από τρία προγράμματα συνδρομής για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών που διαχειρίστηκαν από κοινού η Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με τη στήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας. Εκταμιεύσεις πραγματοποιήθηκαν μόνο στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος κατά την περίοδο 2009-2011, ενώ η συνδρομή για το 2011-13 και το 2013-15 ήταν προληπτική. Η εποπτεία μετά το πρόγραμμα εξ ονόματος της Επιτροπής για την παρακολούθηση της ικανότητας της Ρουμανίας να αποπληρώσει τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος άρχισε τον Οκτώβριο του 2015 και θα συνεχιστεί μέχρι την αποπληρωμή του 70% τουλάχιστον του δανείου, που αναμένεται να συμβεί την άνοιξη του 2018.

               (6)Η Ρουμανία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2017, η κυβέρνηση σχεδιάζει ονομαστικό έλλειμμα 2,9% του ΑΕΠ τόσο το 2017 όσο και το 2018 και σταδιακή μείωσή του στη συνέχεια σε 2,0% του ΑΕΠ έως το 2020. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 1% του ΑΕΠ, δεν αναμένεται να επιτευχθεί έως το 2020, δηλαδή εντός του χρονικού ορίζοντα του προγράμματος. Το εκ νέου υπολογισθέν
                  9
                διαρθρωτικό ισοζύγιο αναμένεται να φθάσει το -2,6% έως το 2020. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 37,6% του ΑΕΠ το 2016 σε 38,3% του ΑΕΠ το 2018 και να μειωθεί στη συνέχεια σε 37,6% του ΑΕΠ το 2020. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευνοϊκό. Ο κύριος κίνδυνος δυσμενούς εξέλιξης της μακροοικονομικής προοπτικής απορρέει από τον χαμηλότερο αντίκτυπο των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών μέτρων στις άμεσες και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Συγχρόνως, δεν έχουν προσδιοριστεί επαρκώς τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα. Επιπλέον, το σχέδιο νόμου για το ενιαίο μισθολόγιο συνιστά σημαντικό κίνδυνο δυσμενούς εξέλιξης σε σχέση με τις δημοσιονομικές προβλέψεις.

               (7)Στις 12 Ιουλίου 2016, το Συμβούλιο συνέστησε στη Ρουμανία να περιορίσει την απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2016 και να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή 0,5% του ΑΕΠ το 2017, εκτός εάν ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος τηρηθεί με μικρότερη προσπάθεια. Με βάση τα απολογιστικά στοιχεία για το 2016 διαπιστώθηκε ότι η Ρουμανία παρουσιάζει σημαντική απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 10 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, η Επιτροπή εξέδωσε προειδοποίηση προς τη Ρουμανία, στις 22 Μαΐου 2017, ότι το 2016 παρατηρήθηκε σημαντική απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. [Στις ΧΧ, το Συμβούλιο εξέδωσε στη συνέχεια σύσταση, με την οποία επιβεβαιώνει την ανάγκη η Ρουμανία να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  10
                δεν θα υπερβεί το 3,3% το 2017, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,5% του ΑΕΠ.] Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη προσαρμογή το 2017.

               (8)Το 2018, με βάση τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, αναμένεται περαιτέρω προσαρμογή της Ρουμανίας προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου της για διαρθρωτικό έλλειμμα 1% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η εν λόγω προσαρμογή μεταφράζεται σε απαίτηση για ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών που δεν θα υπερβεί το 4,3%. Θα αντιστοιχεί σε διαρθρωτική προσαρμογή της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ. Σε περίπτωση μη αλλαγής των πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2018. Επιπλέον, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα ανέλθει σε 3,5% και 3,7% του ΑΕΠ για το 2017 και το 2018 αντίστοιχα, το οποίο υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι θα χρειαστούν σημαντικά περαιτέρω μέτρα από το 2017 για συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, λαμβανομένης υπόψη της έντονης επιδείνωσης των δημοσιονομικών προοπτικών[, σύμφωνα με τη σύσταση που απευθύνθηκε στη Ρουμανία στις XX με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής απόκλισης από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου].

               (9)Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ρουμανίας είναι υγιές, αλλά δεν τηρείται πλήρως. Ο προϋπολογισμός του 2016 παρουσίασε σημαντική απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο στόχο για διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 1% του ΑΕΠ, παραβαίνοντας τον κανόνα περί ελλείμματος στο εθνικό δημοσιονομικό πλαίσιο. Ο προϋπολογισμός του 2017 παρουσίασε περαιτέρω απόκλιση από τους εθνικούς δημοσιονομικούς κανόνες. Το 2016, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, οι αρχές δεν διαβίβασαν αναπροσαρμογή της δημοσιονομικής στρατηγικής στο Κοινοβούλιο εντός του Αυγούστου, εντός δηλαδή της εκ του νόμου προβλεπομένης προθεσμίας. Ως εκ τούτου, η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική δεν έχει αποτελέσει τον γνώμονα για την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.

               (10)Λόγω των άνετων κεφαλαιακών αποθεμάτων ασφαλείας και της αυξημένης κερδοφορίας, η ευρωστία του τραπεζικού τομέα εξακολούθησε να βελτιώνεται το 2016. Οι αρχές δεσμεύτηκαν να προβούν σε διεξοδική επισκόπηση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού και σε άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του τραπεζικού τομέα το 2018. Ο νόμος περί απαλλαγής από χρέη άρχισε να ισχύει τον Μάιο του 2016, αλλά οι κίνδυνοι για τον τραπεζικό τομέα έχουν περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό από μια απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου που ορίζει ότι τα δικαστήρια θα πρέπει να αξιολογούν εάν οι δανειολήπτες συμμορφώνονται με τις νομικές διατάξεις περί οικονομικών δυσχερειών. Ο νόμος περί μετατροπής δανείων σε CHF που θέσπισε το Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 2016 κρίθηκε πρόσφατα αντισυνταγματικός. Ωστόσο, οι επαναλαμβανόμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες εξακολουθούν να συνιστούν απειλή για την προβλεψιμότητα του δικαίου, με πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογία των επενδυτών.

               (11)Η φοροδιαφυγή στη Ρουμανία είναι διαδεδομένη και οδηγεί σε μείωση των φορολογικών εσόδων και της φορολογικής δικαιοσύνης, καθώς και σε στρέβλωση της οικονομίας. Η Ρουμανία έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά την ειδική για τη χώρα σύσταση για ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και της είσπραξης των φόρων. Το 2016, οι διαδικασίες για την εγγραφή στα μητρώα ΦΠΑ και την επιστροφή ΦΠΑ τροποποιήθηκαν, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και η εγκατάσταση σε ολόκληρη τη χώρα ηλεκτρονικών ταμειακών μηχανών που συνδέονται με την εφορία. Από το 2017 εφαρμόζεται ειδικό καθεστώς σε τομείς όπως τα ξενοδοχεία, η εστίαση και άλλοι συναφείς κλάδοι, όπου ο φόρος καθορίζεται ανεξάρτητα από την κλίμακα των εσόδων. Επιπλέον, εγκρίθηκαν περιορισμοί σχετικά με την αυτοαπασχόληση και τις οικογενειακές επιχειρήσεις, για την αποθάρρυνση της φοροαποφυγής. Το 2016 παρατηρήθηκε βελτίωση ως προς τη συμμόρφωση, για τις φορολογικές δηλώσεις και την καταβολή φόρων, αλλά οι κοινοί φορολογικοί και εργασιακοί έλεγχοι και επιθεωρήσεις δεν μπόρεσαν να αποφέρουν καλύτερα αποτελέσματα. Επιπλέον, το όριο κύκλου εργασιών για το φορολογικό καθεστώς των πολύ μικρών επιχειρήσεων αυξήθηκε σημαντικά, ενώ μειώθηκε ο συντελεστής, επιτρέποντας έτσι τη φορολογική συμμόρφωση εις βάρος των εσόδων του προϋπολογισμού. Οι προσεγγίσεις ανά τομέα και κατηγορία όσον αφορά τη φορολογία των επιχειρήσεων ενέχουν τον κίνδυνο επιβολής διοικητικού φόρτου τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τη φορολογική αρχή, χωρίς να συμβάλλουν στη βελτίωση της είσπραξης των φόρων.

               (12)Η κατανομή του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών (λαμβανομένου υπόψη του μεγέθους του νοικοκυριού) είναι ιδιαίτερα άνιση στη Ρουμανία, αποδυναμώνοντας έτσι τις δυνατότητες της χώρας για βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού έχει εισόδημα οκτώ και πλέον φορές υψηλότερο από το φτωχότερο 20%. Η αναλογία αυτή είναι σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι ανισότητες αυτές οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην άνιση πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την εκπαίδευση, τις υπηρεσίες και την πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, η διαφορά της εισοδηματικής ανισότητας πριν και μετά την φορολόγηση και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις είναι μεταξύ των μικρότερων στην ΕΕ. Ο κοινωνικός δείκτης αναφοράς, στον οποίο βασίζονται οι βασικές κοινωνικές παροχές, δεν έχει επικαιροποιηθεί από το 2008, το έτος καθιέρωσής του. Η αδήλωτη εργασία, όπου συμπεριλαμβάνεται η αμοιβή σε φακελάκι, εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη και να επιβαρύνει τα φορολογικά έσοδα, να προκαλεί στρεβλώσεις στην οικονομία και να υπονομεύει τον δίκαιο χαρακτήρα και την αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος και του συστήματος κοινωνικών παροχών. Στο πλαίσιο ενός πιλοτικού σχεδίου πραγματοποιήθηκαν κοινές εθνικές επιθεωρήσεις από τις φορολογικές αρχές και τις επιθεωρήσεις εργασίας, αλλά αυτό δεν μπόρεσε να έχει συστημικό αντίκτυπο μέχρι σήμερα. Οι πόροι δεν εστιάζονται σε τομείς με τον υψηλότερο κίνδυνο φοροδιαφυγής, δίνεται περιορισμένη έμφαση στις αμοιβές σε φακελάκι, ενώ τα κατασταλτικά μέτρα υπερισχύουν των προληπτικών.

               (13)Τα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας βελτιώθηκαν το 2016, έτος κατά το οποίο το ποσοστό ανεργίας άγγιξε το προ της κρίσεως χαμηλό επίπεδο. Το εργατικό δυναμικό εξακολουθεί να συρρικνώνεται, καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και η μετανάστευση από τη χώρα παραμένει υψηλή. Τα χαμηλά ποσοστά ανεργίας συνδυάζονται με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αεργίας στην ΕΕ. Ειδικότερα, τα ποσοστά απασχόλησης και επαγγελματικής δραστηριότητας για τους νέους, τις γυναίκες, τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, τα άτομα με αναπηρίες και τους Ρομά είναι πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ο αριθμός των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα.

               (14)Αν και βαίνει μειούμενος, ο κίνδυνος της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού είναι πολύ υψηλός, ιδίως για τις οικογένειες με παιδιά, τα άτομα με αναπηρία, τους Ρομά και τον αγροτικό πληθυσμό. Το 2016 εγκρίθηκε μια συνολική δέσμη μέτρων για την καταπολέμηση της φτώχειας σε μία πολιτική στροφή προς τη μεγαλύτερη μέριμνα για την παροχή υπηρεσιών σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού. Προβλέπεται ένα πιλοτικό σχέδιο για την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών σε περιθωριοποιημένες κοινότητες. Η υλοποίησή του σε πανεθνικό επίπεδο θα βελτίωνε σημαντικά την επί του παρόντος περιορισμένη παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών. Ως απάντηση στις διαδοχικές ειδικές συστάσεις ανά χώρα, θεσπίστηκε νομοθεσία σχετικά με το ελάχιστο εισόδημα ένταξης, η οποία θα αρχίσει να ισχύει το 2018. Το ελάχιστο εισόδημα ένταξης αυξάνει την επάρκεια και την κάλυψη της κοινωνικής πρόνοιας. Συνδυάζει την παθητική στήριξη με υποχρεωτικά ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας και επιθεωρήσεις. Ωστόσο το δυναμικό ενεργοποίησης που ενέχει είναι μέτριο, εφόσον ο στόχος είναι τα ενεργητικά μέτρα πολιτικής για την αγορά εργασίας να αφορούν το 25% των δικαιούχων έως το 2021.

               (15)Οι πολιτικές ενεργοποίησης έχουν ενισχυθεί στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του Εθνικού Οργανισμού Απασχόλησης. Οι μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν πιο εξατομικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης και ολοκληρωμένες υπηρεσίες για τα άτομα που αναζητούν εργασία και τους εργοδότες. Η προσέγγιση των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, καθώς και οι υπηρεσίες που τους προσφέρονται, βελτιώνονται. Ωστόσο, οι πολιτικές ενεργοποίησης που προσφέρονται στις ομάδες που είναι περισσότερο αποκομμένες από την αγορά εργασίας εξακολουθούν να είναι περιορισμένες και τα μέτρα ενεργοποίησης που πρόσφατα προτάθηκαν δεν εστιάζονται πλέον στις εν λόγω συγκεκριμένες ομάδες. Η κλίμακά τους και η σύνδεσή τους με τις κοινωνικές υπηρεσίες δεν επαρκούν ώστε να βελτιώσουν σημαντικά τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως για τις ομάδες αυτές.

               (16)Η επάρκεια των συντάξεων και η φτώχεια των ηλικιωμένων έχουν σημαντικές πτυχές που αφορούν τη διάσταση του φύλου, καθώς, ανεξαρτήτως των υπολοίπων παραγόντων, τα χαμηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για τις γυναίκες συνεπάγονται χαμηλότερα συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Η Ρουμανία συγκαταλέγεται στις πολύ λίγες χώρες της ΕΕ που δεν προβλέπουν σύγκλιση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης για τις γυναίκες και τους άνδρες. Ο νόμος περί εξισώσεως των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο το 2103. Μέχρι σήμερα έχει εγκριθεί μόνον από τη Γερουσία.

               (17)Δεδομένων των εξελίξεων όσον αφορά την παραγωγικότητα, της εισοδηματικής σύγκλισης και της ανταγωνιστικής θέσης της Ρουμανίας, οι αυξήσεις των μισθών του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Οι αυξήσεις των μισθών του δημόσιου τομέα μπορούν να μεταδοθούν και στον ιδιωτικό τομέα, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα της Ρουμανίας. Ο κατώτατος μισθός της Ρουμανίας, ενώ εξακολουθεί να είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ, έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία έτη. Οι ad hoc αυξήσεις των κατώτατων μισθών αύξησαν σημαντικά το ποσοστό των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και οδήγησαν πρόσφατα σε έντονη συμπίεση στο κάτω άκρο της μισθολογικής κλίμακας. Ως απάντηση σε ειδική για τη χώρα σύσταση, στις αρχές του 2016 συστήθηκε τριμερής ομάδα εργασίας για τη δημιουργία μηχανισμού καθορισμού των κατώτατων μισθών με βάση αντικειμενικά κριτήρια (οικονομικά, κοινωνικά και σχετιζόμενα με την αγορά εργασίας). Οι σχετικές εργασίες, όμως, σημείωσαν σημαντικές καθυστερήσεις και απαιτείται να συνεχιστούν καταλλήλως. Ο κοινωνικός διάλογος εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από ανεπαρκείς συλλογικές διαπραγματεύσεις σε κλαδικό επίπεδο και από θεσμικές αδυναμίες που περιορίζουν την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων.

               (18)Οι επαρκείς βασικές δεξιότητες είναι καίριας σημασίας για την εξεύρεση και διατήρηση καλών και σταθερών θέσεων απασχόλησης και την επιτυχή συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Οι διεθνείς έρευνες αναδεικνύουν σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά τις βασικές δεξιότητες μεταξύ των Ρουμάνων εφήβων. Τα υψηλά ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, το χαμηλό ποσοστό αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το υψηλό ποσοστό μετανάστευσης από τη χώρα έχουν ως αποτέλεσμα την ανεπάρκεια της προσφοράς ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η πρόσβαση σε ποιοτική κανονική εκπαίδευση είναι περιορισμένη σε αγροτικές περιοχές και ιδίως για τα παιδιά των Ρομά. Η δυσκολία προσέλκυσης καλών εκπαιδευτικών στις αγροτικές περιοχές και στα σχολεία όπου φοιτούν κυρίως Ρομά, σε συνδυασμό με τις συμπεριφορές διαχωρισμού και, συχνά, διακρίσεων, έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλότερες εκπαιδευτικές επιδόσεις για τα παιδιά των Ρομά. Ως απάντηση σε επανειλημμένες ειδικές για τη χώρα συστάσεις, η Ρουμανία θέσπισε και άρχισε να εφαρμόζει στρατηγική για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Τα πρόσφατα μέτρα περιλαμβάνουν ολοκληρωμένες παρεμβάσεις, πιλοτικό πρόγραμμα για ζεστό φαγητό, βελτιωμένο σύστημα επιστροφής των εξόδων μετακίνησης και κοινωνικά κουπόνια που ενθαρρύνουν την προσχολική εκπαίδευση φτωχών παιδιών. Για το φθινόπωρο του 2017 έχουν προγραμματιστεί μέτρα που βασίζονται σε μεμονωμένα έργα, με χρηματοδότηση της ΕΕ, για τη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας στα μειονεκτούντα σχολεία, ο δε εκσυγχρονισμός των προγραμμάτων σπουδών, αν και όχι πλήρης, βρίσκεται σε εξέλιξη. Η νομοθεσία για την εξάλειψη των διαχωρισμών βελτιώθηκε, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων των σχολικών επιθεωρήσεων για τον εν λόγω τομέα. Ωστόσο, εξακολουθεί να απουσιάζει η μεθοδολογία παρακολούθησης. Απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για τη συνεχή πρόοδο όσον αφορά την καταπολέμηση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση. Η «Εγγύηση για τη νεολαία» έχει εν μέρει μόνο επιτύχει να απευθυνθεί σε όσους εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο μέχρι στιγμής, ενώ τα προγράμματα δεύτερης ευκαιρίας δεν είναι άμεσα διαθέσιμα. Το σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης δεν ευθυγραμμίζεται επαρκώς με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, η δε συμμετοχή στην εκπαίδευση των ενηλίκων είναι πολύ χαμηλή.

               (19)Ο πληθυσμός της Ρουμανίας έρχεται αντιμέτωπος με πενιχρά αποτελέσματα στον τομέα της υγείας. Η πρόσβαση σε ποιοτική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη παρεμποδίζεται από την έλλειψη επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, την ανεπαρκή χρηματοδότηση και την υπερβολική εξάρτηση από τα νοσοκομεία, καθώς και τη διαφθορά, πλήττοντας ιδίως άτομα με χαμηλό εισόδημα και σε αγροτικές περιοχές. Η διαφθορά, πέραν των άτυπων πληρωμών σε επαγγελματίες του τομέα της υγείας, αφορά και τις δημόσιες προμήθειες στα νοσοκομεία, την ασφαλιστική απάτη και τη δωροδοκία προς απόκτηση πιστοποιητικών που δίνουν δικαίωμα σε παροχές. Ως απάντηση σε ειδική για τη χώρα σύσταση, και στο πλαίσιο της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για χρηματοδότηση από την ΕΕ κατά την περίοδο 2014-2020, η Ρουμανία έλαβε ορισμένα μέτρα πολιτικής για τη στροφή από την ενδονοσοκομειακή στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Εκπονήθηκαν σχέδια περιφερειακής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης με στόχο τον προσδιορισμό των αναγκών σε υποδομές και υπηρεσίες, η δε εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την υγεία τελεί υπό παρακολούθηση. Σύμφωνα με την εθνική στρατηγική καταπολέμησης της διαφθοράς για την περίοδο 2016-2020, θεσπίστηκε νομοθεσία για την αναμόρφωση του συστήματος πληροφόρησης για άτυπες πληρωμές και βελτιώθηκαν οι μισθοί των επαγγελματιών του τομέα της υγείας. Η στρατηγική καταπολέμησης της διαφθοράς περιλαμβάνει ολοκληρωμένα μέτρα στον τομέα της υγείας, μεταξύ άλλων για την προώθηση της λογοδοσίας και της διαφάνειας στις προσλήψεις διευθυντών νοσοκομείων. Ωστόσο, η ενίσχυση της κατ’ οίκον περίθαλψης, της περίθαλψης σε εξωτερικά ιατρεία και των συστημάτων παραπομπής ασθενών βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, οι άτυπες πληρωμές εξακολουθούν να είναι διαδεδομένες, η διαφάνεια στη διαχείριση των νοσοκομείων δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί, εκκρεμεί δε η έγκριση εθνικής στρατηγικής για το εργατικό δυναμικό στον τομέα της υγείας.

               (20)Η διοικητική ικανότητα και η ικανότητα χάραξης πολιτικής της Ρουμανίας πλήττονται από την αδιαφάνεια στις διαδικασίες και στη λήψη αποφάσεων, από τις επαχθείς διοικητικές διαδικασίες, από τη χαμηλή προσφυγή στην ποιοτική τεκμηρίωση, από τον ανεπαρκή συντονισμό μεταξύ των τομεακών πολιτικών και από την ευρέως διαδεδομένη διαφθορά. Η πρόοδος στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης είναι περιορισμένη. Οι οργανωτικές δομές εξακολουθούν να είναι ασταθείς, γεγονός το οποίο επηρεάζει την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Το 2016 δρομολογήθηκαν στρατηγικές για τους δημοσίους υπαλλήλους, αλλά το νομοθετικό πλαίσιο δεν περιλαμβάνει ακόμη ορισμένους από τους κύριους στόχους, ιδίως όσον αφορά τα αντικειμενικά κριτήρια για την πρόσληψη προσωπικού, την αξιολόγηση και την επιβράβευση των επιδόσεων. Προτείνεται να εναρμονιστούν σε κάποιο βαθμό τα επίπεδα των μισθών, αλλά δεν υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ επιδόσεων και αποδοχών, σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο. Οι ικανότητες και οι αρμοδιότητες του Οργανισμού Δημόσιας Διοίκησης χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση. Ορισμένα από τα μέτρα διαφάνειας όσον αφορά τη χάραξη πολιτικών, που εισήχθησαν το 2016, πρόκειται να ανακληθούν. Ο στρατηγικός σχεδιασμός και η εκτίμηση των κανονιστικών επιπτώσεων δεν έχουν παγιωθεί στη διοικητική πρακτική.

               (21)Οι ανεπαρκείς υποδομές μεταφορών, σε ποιότητα και ποσότητα, αποτελούν ένα εκ των βασικών αιτίων ανάσχεσης της οικονομικής ανάπτυξης στη Ρουμανία. Για να αντιμετωπίσει τις σχετικές ανεπάρκειες, ανταποκρινόμενη σε ειδική για τη χώρα σύσταση, η Ρουμανία εξέδωσε το ρυθμιστικό σχέδιο για τις μεταφορές το φθινόπωρο του 2016. Προκειμένου να επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε οδικές υποδομές, η διαχείριση των επενδύσεων σε υποδομές διαχωρίστηκε από την υπηρεσία που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των υποδομών. Το 2016 συστήθηκε ένας φορέας για τη μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού συστήματος, που θα αρχίσει να λειτουργεί έως τα μέσα του 2017.

               (22)Η Ρουμανία έχει εσχάτως έναν από τους υψηλότερους δείκτες επενδύσεων στην ΕΕ. Ωστόσο το 2016 οι δημόσιες επενδύσεις μειώθηκαν, λόγω, μεταξύ άλλων, της χαμηλής αξιοποίησης κονδυλίων της ΕΕ. Το υψηλό ποσοστό απορρόφησης και η αποτελεσματική χρήση της χρηματοδότησης της ΕΕ έχουν καίρια σημασία προκειμένου η Ρουμανία να αξιοποιήσει το δυναμικό ανάπτυξής της σε βασικούς τομείς όπως, ιδίως, οι μεταφορές ή τα απόβλητα. Η ποιότητα των δημόσιων επενδύσεων υπονομεύθηκε, μεταξύ άλλων, από αδυναμίες στη διαχείριση και από αλλαγή των προτεραιοτήτων. Ως απάντηση σε ειδική για τη χώρα σύσταση, ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την ενίσχυση της ιεράρχησης και της προετοιμασίας των έργων στις δημόσιες επενδύσεις. Από τον Αύγουστο του 2016, τα υπουργεία πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επενδυτικές προτεραιότητες στα σχέδια δαπανών τους, αλλά δεν ελήφθησαν άλλα μέτρα για την ενίσχυση του ρόλου του Υπουργείου Οικονομικών στην ιεράρχηση των επενδύσεων και στον καλύτερο συντονισμό της προετοιμασίας των έργων δημοσίων επενδύσεων μεταξύ των υπουργείων. Η έγκριση του εθνικού σχεδίου διαχείρισης των αποβλήτων και του προγράμματος πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων αναμενόταν να πραγματοποιηθεί έως το τέλος του 2016, αλλά εξακολουθεί να εκκρεμεί. Τα σχέδια είναι επίσης αναγκαία για τη βελτίωση της διακυβέρνησης και της εφαρμογής της νομοθεσίας, ώστε οι εθνικοί και οι ενωσιακοί πόροι να αξιοποιηθούν για την επίτευξη των περιβαλλοντικών προτύπων σε επίπεδο ΕΕ.

               (23)Οι αποτελεσματικές δημόσιες προμήθειες είναι βασικός παράγοντας για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων και την αντιμετώπιση των βασικών προκλήσεων πολιτικής στη Ρουμανία, οι οποίες περιλαμβάνουν την αποδοτικότητα των δημοσίων δαπανών, τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προώθηση της καινοτομίας και της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Είναι επίσης καίριας σημασίας για την εμπιστοσύνη των πολιτών στις δημόσιες αρχές και στη δημοκρατία. Η Ρουμανία έλαβε προσφάτως μέτρα για την υλοποίηση της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για τις δημόσιες προμήθειες. Σε συνέχεια του νόμου για τις δημόσιες προμήθειες που ισχύει από τον Μάιο του 2016, θεσπίστηκε νομοθεσία εφαρμογής μέχρι το τέλος του 2016, το δε εθνικό πρόγραμμα δράσης για τις δημόσιες προμήθειες προβλέπει την πρόληψη και τον έλεγχο της διαφθοράς. Ωστόσο, πολλά σημαντικά μέτρα στο πλαίσιο της στρατηγικής εξακολουθούν να εκκρεμούν, όπως είναι η ενίσχυση των ελέγχων και άλλα μέτρα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η εφαρμογή των ηλεκτρονικών προμηθειών, καθώς και η κατάρτιση των αρμόδιων υπαλλήλων για τις δημόσιες προμήθειες.

               (24)Πάνω από το 45% του πληθυσμού της Ρουμανίας ζει σε αγροτικές περιοχές, οι οποίες υστερούν πολύ σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές όσον αφορά την απασχόληση και την εκπαίδευση, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές και την ευμάρεια. Ανταποκρινόμενη στην ειδική για τη χώρα σύσταση να βελτιώσει την πρόσβαση σε ολοκληρωμένες δημόσιες υπηρεσίες, να επεκτείνει τις βασικές υποδομές και να προωθήσει την οικονομική διαφοροποίηση, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, η Ρουμανία ενέκρινε το 2016 συνολική δέσμη μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη, τον εκσυγχρονισμό των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τη στήριξη μη γεωργικών ΜΜΕ, τις επενδύσεις σε υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών υπηρεσιών και της εκπαίδευσης, καθώς και την προώθηση της τυπικής απασχόλησης. Η μακροπρόθεσμη επιτυχία τους θα εξαρτηθεί από την ικανότητα ανάπτυξης των πιλοτικών δράσεων σε μεγαλύτερη κλίμακα και την ικανότητα αποτελεσματικής στόχευσης και απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων της ΕΕ.

               (25)Οι κρατικές επιχειρήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία, ιδίως σε βασικούς τομείς υποδομών. Οι αδυναμίες στη διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων μεταφράζονται σε χαμηλότερη κερδοφορία σε σχέση με τις ομολόγους τους του ιδιωτικού τομέα, με αρνητικές επιπτώσεις για τα δημόσια οικονομικά. Ανταποκρινόμενη σε μία ειδική για τη χώρα σύσταση, η Ρουμανία πέτυχε σημαντική πρόοδο ως προς τη βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων. Οι καταστατικές διατάξεις που υποστηρίζουν την κύρια νομοθεσία για την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων εγκρίθηκαν γρήγορα, το φθινόπωρο του 2016. Το νομοθετικό πλαίσιο ακολουθεί τις ορθές διεθνείς πρακτικές για τη διαφάνεια κατά τον διορισμό μελών διοικητικών συμβουλίων και διοίκησης των κρατικών επιχειρήσεων, παρέχει δε στο Υπουργείο Οικονομικών ειδικές εξουσίες παρακολούθησης και επιβολής. Ελήφθησαν επίσης μέτρα για να γίνουν ευρύτερα γνωστοί οι νέοι κανόνες μεταξύ των τοπικών αρχών και δημοσιοποιήθηκαν δημοσιονομικά στοιχεία σχετικά με τις κρατικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις στον διορισμό επαγγελματικών ανωτάτων στελεχών εγείρουν ανησυχίες σχετικά με την περαιτέρω εφαρμογή.

               (26)Η ανταγωνιστικότητα της Ρουμανίας πλήττεται από αδυναμίες στη μη σχετιζόμενη με το κόστος ανταγωνιστικότητα και από διαρθρωτικά εμπόδια για την μετάβαση προς μια οικονομία υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Μεταξύ αυτών είναι οι πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες. Ανταποκρινόμενη σε μία ειδική για τη χώρα σύσταση, το 2016 η Ρουμανία εξέδωσε πολλές νομοθετικές πράξεις ώστε να απλουστευθούν οι διοικητικές διαδικασίες και να διευκολυνθεί η σχέση μεταξύ των πολιτών και της δημόσιας διοίκησης - ωστόσο αυτό αφορά λίγες μόνον διαδικασίες.

               (27)Η διαφθορά εξακολουθεί να υφίσταται σε όλα τα επίπεδα και να αποτελεί εμπόδιο για την επιχειρηματική δραστηριότητα. Η Ρουμανία σημείωσε ουσιαστική πρόοδο όσον αφορά ένα μεγάλο μέρος της μεταρρύθμισης του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και την καταπολέμηση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Ωστόσο, εξακολουθούν να απαιτούνται βασικά βήματα για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες στους τομείς αυτούς, ούτως ώστε οι μεταρρυθμίσεις να είναι βιώσιμες και αμετάκλητες. Σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τον σχεδιασμό περαιτέρω μέτρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς, ιδίως στο πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς που εγκρίθηκε το 2016. Απαιτούνται προσπάθειες για τον σεβασμό της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης στη δημόσια ζωή της Ρουμανίας, την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων του ποινικού και του αστικού κώδικα και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας στην εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων. Στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου, η Ρουμανία δέχεται συστάσεις στους τομείς της δικαστικής μεταρρύθμισης και της καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι τομείς αυτοί δεν καλύπτονται, επομένως, από τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις για τη Ρουμανία.

               (28)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ρουμανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2017 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Ρουμανία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Ρουμανία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (29)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του
                  11
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Ρουμανία να λάβει μέτρα το 2017 και το 2018 προκειμένου:

               1.Το 2017, να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με τη σύσταση του Συμβουλίου της [XX] με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής απόκλισης από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Το 2018, να συνεχίσει τη δημοσιονομική πολιτική της σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, κάτι που μεταφράζεται σε σημαντική δημοσιονομική προσπάθεια για το 2018. Να εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή του δημοσιονομικού πλαισίου. Να ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση και την είσπραξη φόρων. Να καταπολεμήσει την αδήλωτη εργασία, μεταξύ άλλων μέσω της διασφάλισης της συστηματικής χρήσης ολοκληρωμένων ελέγχων.

               2.Να ενισχύσει τις στοχοθετημένες πολιτικές ενεργοποίησης και τις ολοκληρωμένες δημόσιες υπηρεσίες, με ιδιαίτερη έμφαση στα άτομα που είναι περισσότερο αποκομμένα από την αγορά εργασίας. Να θεσπίσει νομοθεσία που θα εξισώνει την ηλικία συνταξιοδότησης για τους άνδρες και τις γυναίκες. Να καθιερώσει διαφανή μηχανισμό καθορισμού κατώτατων μισθών, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους. Να βελτιώσει την πρόσβαση σε ποιοτική κανονική εκπαίδευση, ιδίως για τους Ρομά και τα παιδιά στις αγροτικές περιοχές. Στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, να στραφεί προς την περίθαλψη σε εξωτερικά ιατρεία και να περιορίσει τις άτυπες πληρωμές.

               3.Να θεσπίσει νομοθεσία για να εξασφαλίσει μια επαγγελματική και ανεξάρτητη δημόσια διοίκηση, με την εφαρμογή αντικειμενικών κριτηρίων. Να ενισχύσει την ιεράρχηση και την προετοιμασία των έργων δημόσιων επενδύσεων. Να διασφαλίσει την έγκαιρη, πλήρη και διατηρήσιμη εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για τις δημόσιες προμήθειες.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 522 final.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 και P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 final.

                     (5)
                  COM(2016) 728 final.

                     (6)
                  COM(2017) 88 final.

                     (7)
                  Άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)
                  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

                     (10)
                  Οι καθαρές δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

                     (11)
                  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 322 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία το Βέλγιο συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
                  6
               . Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016. Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, το Βέλγιο θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2016 για το Βέλγιο
                  7
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολόγησε την πρόοδο του Βελγίου όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών για τη χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Στις 8 Μαρτίου 2016, η Επιτροπή παρουσίασε τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης
                  8
               . Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Βέλγιο δεν παρουσιάζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η εξασθένηση των εξωτερικών επιδόσεων σε συνδυασμό με το υψηλό δημόσιο χρέος ενδέχεται να δημιουργήσουν κινδύνους στο μέλλον. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Διορθωτικά μέτρα — που περιλαμβάνουν συγκράτηση των μισθών και μειώσεις των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης — οδήγησαν σε επιβράδυνση της αύξησης του κόστους εργασίας. Το δημόσιο χρέος δεν μειώνεται, αλλά οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι φαίνονται περιορισμένοι.

               (3)Στις 29 Απριλίου 2016 το Βέλγιο υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, όπου είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση της διάταξης αυτής στις κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  9
               .

               (5)Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2016 αναφέρει ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της εξαιρετικής εισροής προσφύγων το 2015 και το 2016 και των έκτακτων μέτρων ασφαλείας το 2016 είναι σημαντικές και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τη φύση αυτών των πρόσθετων δημοσιονομικών δαπανών. Κατά την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες για τους πρόσφυγες ανήλθαν σε 0,03% του ΑΕΠ το 2015, ενώ οι πρόσθετες επιπτώσεις το 2016 εκτιμώνται σε 0,17% του ΑΕΠ για τις δαπάνες που αφορούν τους μετανάστες και σε 0,12% του ΑΕΠ για τα μέτρα ασφαλείας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, επιτρέπεται η ανάληψη των εν λόγω πρόσθετων δαπανών, δεδομένου ότι η εισροή προσφύγων, καθώς και η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής είναι έκτακτα γεγονότα, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά του Βελγίου είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2015 έχει μειωθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη πρόσθετες δαπάνες που αφορούν τους πρόσφυγες. Όσον αφορά το 2016, η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2017 βάσει των καταγεγραμμένων στοιχείων που θα παρασχεθούν από τις βελγικές αρχές.

               (6)Το Βέλγιο υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης και υπόκειται στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος. Στις 18 Μαΐου 2016, η Επιτροπή συνέταξε έκθεση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι το Βέλγιο δεν πραγματοποίησε ικανοποιητική πρόοδο ως προς τη συμμόρφωση με τον κανόνα για το χρέος το 2015. Η ανάλυση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του χρέους θα πρέπει να θεωρηθεί ότι έχει τηρηθεί. Με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει σταδιακή βελτίωση του ονομαστικού ισοζυγίου από έλλειμμα 2,6% του ΑΕΠ το 2015 σε έλλειμμα 0,2% του ΑΕΠ το 2019. Ο αναθεωρημένος μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, με τη μορφή ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, αναμένεται να επιτευχθεί έως το 2018. Εντούτοις, ο εκ νέου υπολογισμός
                  10
                του διαρθρωτικού ισοζυγίου ακόμη δείχνει διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξεως του 0,4% του ΑΕΠ το 2018. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να κορυφωθεί σε 106,2% του ΑΕΠ το 2016 και να υποχωρήσει σε 99,6% έως το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ρεαλιστικό. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2017 και μετά. Βάσει των εαρινών προβλέψεων του 2016 της Επιτροπής, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη προσαρμογή το 2016, καθώς και το 2016 και το 2017 από κοινού, σε βάση αμετάβλητων πολιτικών. Εάν εξαιρεθεί από την αξιολόγηση ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της εξαιρετικής εισροής προσφύγων, καθώς και των έκτακτων μέτρων ασφαλείας, η προβλεπόμενη απόκλιση το 2016 δεν είναι πλέον σημαντική. Το Βέλγιο δεν προβλέπεται να συμμορφωθεί με τον μεταβατικό κανόνα για το χρέος το 2016 και, μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου, με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους το 2017. Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις του 2016 της Επιτροπής, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης του Βελγίου με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση το 2016 και το 2017.

               (7)Το υψηλό δημόσιο χρέος συνδυάζεται με χαμηλές επιδόσεις στις εξαγωγές και την ανταγωνιστικότητα. Οι εξωτερικές επιδόσεις επιδεινώθηκαν από το 2000, όπως καταδεικνύουν οι απώλειες μεριδίου στην παγκόσμια αγορά, και έχουν επηρεαστεί περαιτέρω αρνητικά από τον προσανατολισμό των εξαγωγών κυρίως προς λιγότερο δυναμικές αγορές. Αν και η αρνητική τάση των μεριδίων αγοράς ανακόπηκε κατά τα τελευταία έτη, οι συσσωρευμένες απώλειες παραμένουν σημαντικές. Η εξειδίκευση σε τμήματα της αγοράς με υψηλότερη έκθεση σε ανταγωνισμό τιμών παρεμποδίζει επίσης την εξαγωγική ικανότητα της χώρας. Αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο να συμβιβαστεί με το υψηλό κόστος εργασίας της χώρας. Το μοναδιαίο κόστος εργασίας αυξήθηκε με ταχείς ρυθμούς λόγω της χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας και ιδίως της ταχείας αύξησης των μισθών. Η τελευταία μπορεί να αποδοθεί σε ορισμένα χαρακτηριστικά του συστήματος καθορισμού των μισθών. Αφενός, τα περιθώρια για αύξηση των πραγματικών μισθών είχαν επανειλημμένα καθοριστεί σε υπερβολικά υψηλό επίπεδο. Αφετέρου, ο πληθωρισμός επανειλημμένα υπερέβη τις προσδοκίες και τον πληθωρισμό στις γειτονικές χώρες. Η διαρθρωτική διαφορά στα ποσοστά του δομικού πληθωρισμού μεταξύ Βελγίου και γειτονικών χωρών οφείλεται κυρίως στην υψηλότερη αύξηση των τιμών για τις υπηρεσίες και τη μη βέλτιστη λειτουργία της αγοράς λιανικής. Ο πληθωρισμός αυτός μεταφερόταν στην αύξηση των μισθών μέσω της γενικής πρακτικής της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών. Από κοινού, οι παράγοντες αυτοί διέβρωσαν την αποτελεσματικότητα του εξαιρετικά συντονισμένου συστήματος καθορισμού των μισθών. Για την ανάσχεση της μείωσης της ανταγωνιστικότητας και των αρνητικών επιπτώσεών της επί των εξαγωγικών επιδόσεων και της απασχόλησης, οι βελγικές αρχές παρενέβησαν κατά τα τελευταία έτη στη διαδικασία καθορισμού των μισθών. Επιβλήθηκαν μέτρα συγκράτησης των μισθών, στα οποία συμπεριλαμβάνονται όρια στις αυξήσεις των πραγματικών μισθών και αναστολή των συστημάτων τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών. Επιπλέον, θεσπίζονται μειώσεις των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Ωστόσο, για να διασφαλιστεί η διατηρησιμότητα της διόρθωσης, απαιτούνται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις του πλαισίου καθορισμού των μισθών σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου κατά τα προηγούμενα έτη. Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να αναθεωρήσει τον νόμο Loi relative à la promotion de l’emploi et à la sauvegarde préventive de la compétitivité («νόμος του 1996»), ο οποίος παρέχει τη βάση επί της οποίας οι κοινωνικοί εταίροι καθορίζουν τον «μισθολογικό κανόνα» ανά διετία, μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος. Η εξασφάλιση μιας πιο τυπικής σύνδεσης μεταξύ μισθών και παραγωγικότητας θα συμβάλει στην παγίωση των πρόσφατων κερδών και στην αποτροπή της επανεμφάνισης των προβλημάτων του παρελθόντος.

               (8)Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στη συνολική λειτουργία της αγοράς εργασίας. Τα κίνητρα για εργασία έχουν ενισχυθεί με μέτρα για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης και αλλαγές στο σύστημα επιδομάτων ανεργίας. Ωστόσο, σημαντικές διαφορές στην απασχόληση μεταξύ συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων εξακολουθούν να οδηγούν σε χρόνια υποχρησιμοποίηση του εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα μεταξύ των ατόμων με χαμηλή ειδίκευση, των νέων, των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Επιπλέον, οι οριακοί φορολογικοί συντελεστές κατά την είσοδο ή επάνοδο στην αγορά εργασίας δημιουργούν παγίδες αεργίας και χαμηλών αμοιβών για το δεύτερο εργαζόμενο μέλος της οικογένειας και ειδικές κατηγορίες νοικοκυριών, όπως άτομα που ζουν μόνα και μονογονικές οικογένειες. Είναι, επομένως, σημαντικό να βελτιωθούν και να εφαρμοστούν πολιτικές που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της μετάβασης από την αεργία ή την ανεργία στην απασχόληση. Οι εκπαιδευτικές ανισότητες που σχετίζονται με το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ και τα χαμηλά εκπαιδευτικά αποτελέσματα εξηγούν εν μέρει την παρατηρούμενη χαμηλή απόδοση των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών ή των νέων χαμηλής ειδίκευσης. Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που εισάγονται επί του παρόντος έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την αντιμετώπιση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, την φροντίδα και αγωγή παιδιών νηπιακής ηλικίας. Επιδιώκουν επίσης να βελτιώσουν την ποιότητα και την καταλληλότητα του συστήματος επαγγελματικής κατάρτισης. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα μπορούσαν να διευκολύνουν την ομαλότερη μετάβαση προς μια οικονομία έντασης γνώσης και όλο και περισσότερο προσανατολισμένης στην παροχή υπηρεσιών και να μετριάσουν την αναντιστοιχία δεξιοτήτων και τις επίμονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε ορισμένα επαγγέλματα. Επιπλέον, τα πολύ χαμηλά ποσοστά δραστηριότητας και απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας απαιτούν πολιτικές για την προαγωγή της ενεργού γήρανσης και τη στήριξη της ζήτησης στην αγορά εργασίας για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας. Τέλος, θα μπορούσαν να θεωρηθούν δικαιολογημένα πρόσθετα φορολογικά μέτρα με σκοπό τη διευκόλυνση της ανάληψης θέσεων εργασίας.

               (9)Υπάρχουν ακόμη σημαντικές δυνατότητες βελτίωσης της μη κοστολογικής διάστασης της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας. Για τη διασφάλιση και την ενίσχυση των σημερινών επιπέδων ευημερίας, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αύξηση της παραγωγικότητας και στις επενδύσεις στο κεφάλαιο της γνώσης. Αυτό απαιτεί συνεχή ώθηση προς προϊόντα και συναφείς υπηρεσίες που βρίσκονται σε υψηλότερο σημείο της αξιακής αλυσίδας, μέσω της βελτίωσης των επιδόσεων όσον αφορά την καινοτομία και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Ε&Α. Παρά το υψηλής ποιότητας δημόσιο σύστημα έρευνας που διαθέτει, το Βέλγιο έχει σχετικά λίγες ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις σε καινοτόμους τομείς. Επιπλέον, το επιχειρηματικό κλίμα παρεμποδίζεται από διοικητικές και κανονιστικές επιβαρύνσεις, που εμποδίζουν τη δημιουργία και την επέκταση των επιχειρήσεων. Οι απαιτήσεις ως προς τη μετοχική δομή και οι περιορισμοί που αφορούν τα δικαιώματα ψήφου, τη νομική μορφή και τις πολυτομεακές δραστηριότητες ανακόπτουν τον δυναμισμό της αγοράς για υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις. Οι λειτουργικοί περιορισμοί και οι περιορισμοί ως προς τα σημεία εγκατάστασης των καταστημάτων λιανικής πώλησης έχουν τις ίδιες επιπτώσεις στον τομέα του λιανικού εμπορίου. Επιπλέον, υπάρχουν ανεπάρκειες όσον αφορά την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος, με χαμηλό βαθμό διείσδυσης της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών. Αυτοί οι παράγοντες από κοινού αποτελούν σημαντικούς φραγμούς στις ιδιωτικές επενδύσεις. Οι υποδεέστερης ποιότητας υποδομές και οι μακρές καθυστερήσεις υπονομεύουν επίσης την αύξηση της παραγωγικότητας και τις επενδύσεις. Το δίκτυο μεταφορών αποτελεί το πλέον επείγον επενδυτικό κενό. Η γεωγραφική θέση του Βελγίου, σε συνδυασμό με την παρουσία διεθνών οργανισμών, επέτρεψε στη χώρα να προσελκύσει πολλά κέντρα διανομής, βάσεις εφοδιαστικής και τη διεθνή έδρα διαφόρων επιχειρήσεων. Ωστόσο, υπάρχει αυξανόμενο πρόβλημα κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά τις ώρες αιχμής, το οποίο υπονομεύει την ελκυστικότητα της χώρας για τους ξένους επενδυτές και έχει σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Το Βέλγιο αναμένεται επίσης να υπολειφθεί του στόχου μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου για το 2020 και πάσχει από σοβαρά προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Δεδομένης της υψηλής συγκέντρωσης οικονομικών δραστηριοτήτων γύρω από την πρωτεύουσα και τα λιμάνια, οι πιο επείγουσες προκλήσεις είναι η αναβάθμιση των βασικών υποδομών σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορών και η εξάλειψη των κενών στη σύνδεση μεταξύ των κύριων οικονομικών κέντρων. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί η συμφόρηση κατά τις ώρες αιχμής με βελτίωση των δημόσιων μεταφορών, βελτιστοποίηση της διαχείρισης της κυκλοφορίας και εξάλειψη των στρεβλώσεων της αγοράς και των αρνητικών φορολογικών κινήτρων, όπως η ευνοϊκή μεταχείριση των εταιρικών αυτοκινήτων.

               (10)Μια άλλη πρόκληση αφορά την επάρκεια της εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και την ασφάλεια του εφοδιασμού εν γένει. Πάσχοντας από επανειλημμένες διακοπές, οι γηράσκουσες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Βελγίου έχουν καταστεί αναξιόπιστες πηγές ενέργειας, ενώ η κατ’ επανάληψη αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος σταδιακής κατάργησης των πυρηνικών μονάδων έχει δημιουργήσει ένα κλίμα που δεν ευνοεί τη λήψη μακροπρόθεσμων επενδυτικών αποφάσεων. Αυτό αντικατοπτρίζεται στις υψηλότερες εισαγωγές και στην ολοένα και περισσότερο μειωμένη ασφάλεια εφοδιασμού. Μολονότι οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι από την πλευρά της προσφοράς έχουν περιοριστεί, οι πιο μακροπρόθεσμες επενδυτικές ανάγκες εξακολουθούν να είναι σημαντικές. Εκτός από νέα σημαντική δυναμικότητα εγχώριας παραγωγής και περαιτέρω αύξηση των διασυνδέσεων, χρειάζονται ευφυή δίκτυα για την ανάπτυξη της διαχείρισης από την πλευρά της ζήτησης. Λόγω του σημαντικού χρονικού διαστήματος που απαιτείται μέχρι την παράδοση μεγάλων έργων στον τομέα της ενέργειας και της μεγάλης ανάγκης για αντικατάσταση δυναμικότητας κατά την επόμενη δεκαετία, θα χρειαστεί ταχεία δράση, ιδίως με τη μορφή ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου που θα προωθεί την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας.

               (11)Το Βέλγιο έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, ιδίως με τη μετατόπιση της φορολογίας από την εργασία σε άλλες φορολογικές βάσεις, η οποία θα μειώσει σταδιακά την φορολογική επιβάρυνση της εργασίας. Μειώσεις της φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης των εργοδοτών θα συμβάλουν επίσης στη μείωση του χάσματος. Ωστόσο, το φορολογικό σύστημα παραμένει περίπλοκο, με φορολογικές βάσεις που έχουν διαβρωθεί από ειδικές απαλλαγές, εκπτώσεις και μειωμένους συντελεστές. Ορισμένα από αυτά συνεπάγονται απώλειες εσόδων, οικονομικές στρεβλώσεις και βαρύ διοικητικό φόρτο. Επιπλέον, η μετατόπιση της φορολογίας δεν φαίνεται να είναι ουδέτερη από την άποψη του προϋπολογισμού. Υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο βελτίωσης του σχεδιασμού του φορολογικού συστήματος με περαιτέρω διεύρυνση των φορολογικών βάσεων, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα για μείωση τόσο των εκ του νόμου προβλεπόμενων συντελεστών όσο και των στρεβλώσεων. Υπάρχουν επίσης σημαντικές δυνατότητες για μια «πράσινη» μετατόπιση της φορολογίας, οι οποίες προκύπτουν από, μεταξύ άλλων, την ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση των εταιρικών αυτοκινήτων και των καρτών καυσίμων, που συμβάλλουν στη ρύπανση, τη συμφόρηση και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

               (12)Τα τελευταία έτη, το Βέλγιο πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ο νόμος της 10ης Αυγούστου 2015 σχετικά με την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, τις προϋποθέσεις πρόωρης συνταξιοδότησης και την ελάχιστη ηλικία για συντάξεις επιζώντων ορίζει νέα ελάχιστη ηλικία και κριτήρια διάρκειας της σταδιοδρομίας για τις τακτικές συντάξεις. Ωστόσο, ακόμη και μετά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, η προβλεπόμενη αύξηση της αναλογίας συνταξιοδοτικών δαπανών παραμένει σημαντική. Η αυτόματη σύνδεση με τις μεταβολές του προσδόκιμου ζωής, όπως συνεστήθη στο παρελθόν, θα μειώσει τους κινδύνους της μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Εν προκειμένω, η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει την πρόθεσή της να καθιερώσει ένα σύστημα συνταξιοδότησης βάσει πιστωτικών μορίων, το οποίο θα μπορούσε να προβλέπει μηχανισμούς αυτόματης προσαρμογής ως απάντηση στις δημογραφικές εξελίξεις. Τα θέματα αυτά θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούνται στενά στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

               (13)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Βελγίου και τη δημοσίευσε στην έκθεση χώρας για το 2016. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς το Βέλγιο κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Βέλγιο, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               (14)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του
                  11
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στο Βέλγιο να αναλάβει δράση το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.Να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή ύψους τουλάχιστον 0,6% του ΑΕΠ για την υλοποίηση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κατά το 2016 και το 2017. Να χρησιμοποιήσει τα έκτακτα κέρδη για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης. Να συμφωνήσει σχετικά με αναγκαστικά εφαρμοστέα κατανομή δημοσιονομικών στόχων σε όλες τις βαθμίδες διακυβέρνησης. Να απλουστεύσει το φορολογικό σύστημα και να εξαλείψει τις στρεβλωτικές φορολογικές δαπάνες.

               2.Να πραγματοποιήσει την σκοπούμενη αναθεώρηση του «νόμου του 1996» για την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους. Να εξασφαλίσει ότι οι μισθοί εξελίσσονται παράλληλα με την παραγωγικότητα. Να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα των πολιτικών ενεργοποίησης της αγοράς εργασίας. Να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης και να παρέχει στήριξη κατάρτισης, ιδίως για άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών.

               3.Να τονώσει την ικανότητα για καινοτομία, ιδίως μέσω της προώθησης των επενδύσεων στο κεφάλαιο της γνώσης. Να αυξήσει τον ανταγωνισμό στον τομέα των υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις και στον τομέα του λιανικού εμπορίου, με την εξάλειψη αδικαιολόγητων περιορισμών λειτουργίας και εγκατάστασης. Να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις όσον αφορά τις επενδύσεις στις υποδομές μεταφορών και στην δυναμικότητα παραγωγής ενέργειας.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 322 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, και P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  COM(2015) 692 final.

                     (7)
                  SWD(2016) 71 final.

                     (8)
                  COM(2016) 95 final.

                     (9)
                  COM(2014) 494 final.

                     (10)
                  Το διαρθρωτικό ισοζύγιο όπως υπολογίστηκε εκ νέου από την Επιτροπή με βάση τα στοιχεία του προγράμματος σταθερότητας και σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.

                     (11)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 336 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία το Λουξεμβούργο συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
                  6
               . Η εν λόγω σύσταση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016. Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, το Λουξεμβούργο θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2016 για το Λουξεμβούργο
                  7
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος του Λουξεμβούργου όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών για τη χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και η πρόοδος του Λουξεμβούργου ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων του στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 30 Απριλίου 2016, το Λουξεμβούργο υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις έχουν αποτυπωθεί στον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, αν είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της παρούσας διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  8
               .

               (5)Επί του παρόντος, το Λουξεμβούργο υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτύχει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό το 2017 και μικρά πλεονάσματα στη συνέχεια, της τάξης του 0,4% του ΑΕΠ έως το 2020. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος θα εξακολουθήσει να τηρείται καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Ωστόσο, το Λουξεμβούργο ανακοινώνει στο πρόγραμμα σταθερότητας ότι ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος θα αλλάξει από διαρθρωτικό πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ έως το 2016 σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5% του ΑΕΠ από το 2017. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά σε 23,5% του ΑΕΠ το 2020. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι εύλογο, με εξαίρεση τα έτη 2017 και 2018 για τα οποία είναι ευνοϊκό. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, το διαρθρωτικό πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί σε 1,4% του ΑΕΠ το 2016 και περαιτέρω σε 0,3% του ΑΕΠ το 2017, διατηρούμενο συνεπώς πάνω από το επίπεδο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Πιθανές μελλοντικές αποκλίσεις θα αξιολογούνται σε σχέση με την απαίτηση για διατήρηση του διαρθρωτικού ισοζυγίου στο επίπεδο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, ιδίως στον τομέα των συντάξεων. Με βάση την αξιολόγησή του όσον αφορά το πρόγραμμα σταθερότητας, και λαμβανομένων υπόψη των εαρινών προβλέψεων του 2016 της Επιτροπής, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το Λουξεμβούργο αναμένεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (6)Οι αρχές του Λουξεμβούργου ανακοίνωσαν τις γενικές γραμμές μιας ολοκληρωμένης φορολογικής μεταρρύθμισης που θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ το 2017. Η μεταρρύθμιση προβλέπει τροποποιήσεις, ως επί το πλείστον στον τομέα της άμεσης φορολογίας, τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις επιχειρήσεις. Αποσκοπεί στη σταδιακή μείωση του φορολογικού συντελεστή εισοδήματος εταιρειών (με στόχο την αύξηση της ανταγωνιστικότητας) και σε αύξηση της προοδευτικότητας του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (με σκοπό την ενίσχυση της δικαιοσύνης). Ταυτόχρονα, η αύξηση ορισμένων φορολογικών δαπανών, ιδίως όσον αφορά τη στέγαση, ενέχει κίνδυνο συρρίκνωσης της φορολογικής βάσης. Ορισμένες διεθνείς εξελίξεις ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν τον σχεδιασμό του λουξεμβουργιανού φορολογικού συστήματος και  καθιστούν εμφανή τον εύθραυστο χαρακτήρα ενός μέρους τουλάχιστον των φορολογικών εσόδων. Για την καλύτερη διασφάλιση της προβλεψιμότητας των φορολογικών εσόδων, υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ιδίως με την αναθεώρηση της επί του παρόντος χαμηλής φορολογίας στεγαστικών ακινήτων και με την ευρύτερη χρήση εναλλακτικών πηγών, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής φορολογίας. Στο πλαίσιο αυτό, η κατάργηση της φορολογικής μείωσης για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας επιτρέπει τη μερική διεύρυνση της βάσης φορολογίας εταιρειών. Η θέσπιση και εφαρμογή των φορολογικών μεταρρυθμίσεων θα συνεχίσει να παρακολουθείται στενά στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

               (7)Οι αρχές του Λουξεμβούργου έχουν επιδιώξει να διαφοροποιήσουν την οικονομία, αναγνωρίζοντας τους κινδύνους που συνδέονται με την έντονη εξάρτηση από τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Δεδομένου του υψηλού επιπέδου του κόστους εργασίας στη χώρα, δραστηριότητες με υψηλότερη προστιθέμενη αξία προσφέρουν τη δυνατότητα απελευθέρωσης εναλλακτικών πηγών ανάπτυξης. Η επιτυχής διαφοροποίηση της οικονομίας του Λουξεμβούργου εξαρτάται, ως εκ τούτου, σε μεγάλο βαθμό από τους τομείς που επηρεάζονται λιγότερο από τα επίπεδα του κόστους εργασίας. Τούτοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην έρευνα και την καινοτομία, οι οποίες τείνουν να χαρακτηρίζονται από υψηλή ένταση τεχνολογίας και γνώσης. Περαιτέρω επέκταση του ήδη επιτυχημένου τομέα μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη διαφοροποίηση της οικονομίας. Η μείωση ή άρση των υφιστάμενων εμποδίων για επενδύσεις και καινοτομία που περιορίζουν την οικονομική ανάπτυξη θα απελευθέρωνε το δυναμικό για καινοτομία και θα συνέβαλε στη διαφοροποίηση. Ενώ οι δημόσιες επενδύσεις υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, οι ιδιωτικές επενδύσεις υπολείπονται του μέσου όρου. Η διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου επενδύσεων έχει καθοριστική σημασία για τη διατήρηση των αναπτυξιακών προοπτικών. Η ανάλυση στην έκθεση για τη χώρα καταδεικνύει ότι στο Λουξεμβούργο ισχύουν οι πλέον περιοριστικές κανονιστικές ρυθμίσεις στην ΕΕ για τις επιχειρηματικές υπηρεσίες και την εγκατάσταση επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου. Οι βασικοί περιορισμοί αφορούν απαιτήσεις συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο, δικαιώματα ψήφου και πολυτομεακούς περιορισμούς στον τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών, καθώς και λειτουργικές απαιτήσεις και απαιτήσεις εγκατάστασης στον τομέα του λιανικού εμπορίου.

               (8)Η συνεχής αύξηση των τιμών των κατοικιών τις τελευταίες δεκαετίες, σε συνδυασμό με προβλεπόμενη σημαντική δυναμική του πληθυσμού και της απασχόλησης κατά τα επόμενα έτη, θα μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο για την σχεδιαζόμενη αύξηση του πληθυσμού και του εργατικού δυναμικού. Τούτο καθίσταται ακόμη πιθανότερο καθώς η οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εισροή εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης από τις γειτονικές χώρες, που αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της συνολικής απασχόλησης. Η δυναμική των τιμών των οικιστικών ακινήτων οφείλεται στην αναντιστοιχία μεταξύ ζήτησης και προσφοράς, ιδίως στην έλλειψη διαθέσιμης και οικονομικά προσιτής στέγασης. Η ανεπαρκής διαθεσιμότητα γης για την ανέγερση νέων οικοδομών και οι ανεπαρκείς διοικητικές επιδόσεις όσον αφορά τις διαδικασίες για την χορήγηση οικοδομικών αδειών, παρεμποδίζουν την ευελιξία της προσφοράς στέγης. Ένα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων φορολογικών επιδοτήσεων με βάση τις τρέχουσες πολιτικές είναι επίσης πιθανόν να έχουν αντίκτυπο στις τιμές των κατοικιών, λόγω της ανελαστικής προσφοράς στέγης. Θα μπορούσαν επίσης να αυξηθούν οι προσπάθειες που αποβλέπουν στην παροχή κοινωνικής στέγασης σε προσιτές τιμές. Η σημερινή αγορά στεγαστικών ακινήτων όχι μόνο αποτρέπει τα νοικοκυριά από την εγκατάσταση της κατοικίας τους στο Λουξεμβούργο, αλλά και επιδεινώνει το πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης και της ρύπανσης. Οι νέες δημογραφικές προβλέψεις στην έκθεση του 2015 για τη δημογραφική γήρανση ασκούν επιπλέον πίεση για την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις στους τομείς των μεταφορών και της στέγασης και θα πρέπει να αντανακλώνται στα προσεχή τέσσερα τομεακά προγράμματα σχετικά με τη στέγαση, τις μεταφορές, τις ζώνες οικονομικής δραστηριότητας και τους χώρους πρασίνου.

               (9)Η επίτευξη οικονομικής διαφοροποίησης μπορεί να περιορίζεται από το γεγονός ότι οι μισθολογικές εξελίξεις σε ορισμένους τομείς ενδέχεται να μην είναι ευθυγραμμισμένες με τις εξελίξεις στον τομέα της παραγωγικότητας. Τούτο περιορίζει περαιτέρω τους τομείς που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εστίασης των μέτρων, κυρίως σε εκείνους με υψηλή προστιθέμενη αξία. Κατά την τελευταία δεκαετία, το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος έχει αυξηθεί στο Λουξεμβούργο με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι στα περισσότερα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. Η αυτόματη τιμαριθμική προσαρμογή των μισθών στο σύνολο της οικονομίας διαδραματίζει ρόλο στον περιορισμό της μισθολογικής διακύμανσης μεταξύ τομέων και ενδέχεται να μην επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές παραγωγικότητας της εργασίας. Ωστόσο, το περιβάλλον παρατεταμένου χαμηλού πληθωρισμού έχει καθυστερήσει την ενεργοποίηση της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και συνέβαλε σε συγκρατημένες μισθολογικές εξελίξεις. Παράλληλα με τις συγκρατημένες μισθολογικές εξελίξεις και την αύξηση της παραγωγής, έχουν μειωθεί οι απώλειες ανταγωνιστικότητας κόστους. Στο εν λόγω πλαίσιο είναι δικαιολογημένη η παρακολούθηση των μισθολογικών εξελίξεων.

               (10)Οι υποχρεώσεις που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση εξακολουθούν να συνιστούν κίνδυνο μακροπρόθεσμα, ιδίως όσον αφορά τις συνταξιοδοτικές δαπάνες. Το Λουξεμβούργο έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της νόμιμης και της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, μέσω του περιορισμού της πρόωρης συνταξιοδότησης. Τον Ιούλιο του 2015, κατατέθηκε στο κοινοβούλιο νομοσχέδιο για την τροποποίηση των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης. Ωστόσο, παρόλο που ένα καθεστώς έχει καταργηθεί, έχουν διευκολυνθεί οι προϋποθέσεις πρόσβασης σε άλλα καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης. Τον Ιούλιο του 2015, θεσπίστηκε νόμος για την ανακατάταξη των εργαζομένων με αναπηρία και έχει τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου του 2016. Ο νόμος αύξησε τις δυνατότητες των εργαζομένων με επαγγελματική αναπηρία να παραμένουν στην αγορά εργασίας, γεγονός που συνεπάγεται μείωση του αριθμού των ατόμων που εντάσσονται σε καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης. Η πρόωρη συνταξιοδότηση εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη και τα κίνητρα για παράταση του επαγγελματικού βίου περιορισμένα. Εξακολουθεί να μην υπάρχει πραγματική στρατηγική όσον αφορά την πολιτική σε θέματα ηλικίας με στόχο τη διατήρηση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην απασχόληση, καθώς και την παροχή κινήτρων και δεξιοτήτων για να επιστρέψουν στην εργασία. Το «σύμφωνο ηλικίας», με στόχο την ενίσχυση της διατήρησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας από επιχειρήσεις με περισσότερους από 150 εργαζομένους, είναι ακόμα υπό συζήτηση στο κοινοβούλιο.

               (11)Σύμφωνα με την μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος του 2012, θα πρέπει, κάθε πέντε χρόνια από την ημερομηνία θέσπισης της μεταρρύθμισης, να παρακολουθείται και να αξιολογείται η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η κυβέρνηση επιβεβαίωσε την πρόθεσή της να επισπεύσει την αξιολόγηση για το 2016 αντί για το 2017, όπως είχε αρχικά προβλεφθεί, και σύστησε ομάδα εργασίας για τις συντάξεις επιφορτισμένη με τη διενέργεια της αξιολόγησης. Δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος όσον αφορά τη σύνδεση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, όπως είχε συστήσει παλαιότερα το Συμβούλιο. Το Λουξεμβούργο είναι το μόνο κράτος μέλος στο οποίο δεν έχει προβλεφθεί περαιτέρω αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης και της ηλικίας πρόωρης συνταξιοδότησης κατά την περίοδο 2013-2060. Στην έκθεση του 2015 για τη δημογραφική γήρανση, η προβλεπόμενη αύξηση των σχετικών με τη δημογραφική γήρανση δαπανών αναθεωρήθηκε προς τα κάτω, αλλά η αναθεώρηση εξηγείται σχεδόν αποκλειστικά από ευνοϊκότερες δημογραφικές προβλέψεις, σε ένα πλαίσιο όπου δεν έχουν θεσπιστεί νέες μεταρρυθμίσεις. Ακόμη και μετά την αναθεώρηση, η προβλεπόμενη αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών παραμένει η υψηλότερη στην ΕΕ. Επιπλέον, το Λουξεμβούργο αντιμετωπίζει κινδύνους που συνδέονται με την αναμενόμενη αύξηση των δαπανών για μακροχρόνια περίθαλψη, η οποία είναι από τις μεγαλύτερες ως ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ όλων των κρατών μελών. Τούτο, με τη σειρά του, φαίνεται να οφείλεται στη μεγαλύτερη προβλεπόμενη αύξηση του ποσοστού του εξαρτώμενου πληθυσμού έως το 2060 στην ΕΕ. Έχουν πραγματοποιηθεί προπαρασκευαστικές εργασίες για μεταρρύθμιση που στοχεύει στη διασφάλιση μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της ασφάλισης μακροχρόνιας περίθαλψης.

               (12)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Λουξεμβούργου και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και των επακόλουθων ενεργειών σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς το Λουξεμβούργο τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Λουξεμβούργο, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω.

               (13)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και είναι της γνώμης
                  9
                ότι το Λουξεμβούργο αναμένεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στο Λουξεμβούργο να αναλάβει δράση το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.Να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων συντάξεων με περαιτέρω περιορισμό της πρόωρης συνταξιοδότησης, συνδέοντας τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής και αυξάνοντας τα κίνητρα για παράταση του επαγγελματικού βίου.

               2.Να άρει τα εμπόδια στις επενδύσεις και την καινοτομία που περιορίζουν την οικονομική ανάπτυξη στον τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών. Να αντιμετωπίσει τα εμπόδια που παρακωλύουν τις επενδύσεις σε κατοικίες.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 336 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, και P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  COM(2015) 692 final.

                     (7)
                  SWD(2016) 84 final.

                     (8)
                  COM(2014) 494 final.

                     (9)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.