title: Σύσταση (ΕΕ) 2020/648 της Επιτροπής της 13ης Μαΐου 2020 σχετικά με τα κουπόνια που προσφέρονται σε επιβάτες και ταξιδιώτες ως εναλλακτική δυνατότητα αντί της επιστροφής εξόδων για ματαιωθείσες υπηρεσίες οργανωμένων ταξιδιών και μεταφορών στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19

text:
               14.5.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 151/10

      ΣΥΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2020/648 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 13ης Μαΐου 2020
      σχετικά με τα κουπόνια που προσφέρονται σε επιβάτες και ταξιδιώτες ως εναλλακτική δυνατότητα αντί της επιστροφής εξόδων για ματαιωθείσες υπηρεσίες οργανωμένων ταξιδιών και μεταφορών στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 292,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 30 Ιανουαρίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε την έξαρση της νόσου COVID-19 ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία σε διεθνές επίπεδο» και στις 11 Μαρτίου 2020 την χαρακτήρισε πανδημία (1). Οι συνακόλουθες σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς και τις εσωτερικές μετακινήσεις, τόσο για επαγγελματικούς λόγους όσο και για αναψυχή, επηρέασαν ολόκληρη την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο μετά την 1η Μαρτίου 2020.

                  (2)

                  Η πανδημία COVID-19 οδήγησε σε εθνικές απαγορεύσεις μετακινήσεων, καθώς και σε προειδοποιήσεις ή σε περιορισμούς στα σύνορα. Αυτό προκάλεσε μεγάλο αριθμό ακυρώσεων και πολλοί πολίτες δεν ήταν σε θέση να ταξιδέψουν. Οι σημερινοί πρωτοφανείς παγκοσμίως περιορισμοί στις μετακινήσεις (2) είχαν ως αποτέλεσμα να σταματήσουν σχεδόν εντελώς τα ταξίδια στην Ευρώπη και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου. Το γεγονός αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις στους μεταφορείς, στους διοργανωτές οργανωμένων ταξιδιών (στο εξής: διοργανωτές) και στους παρόχους άλλων υπηρεσιών τουρισμού στο πλαίσιο οργανωμένων ταξιδιών.

                  (3)

                  Ταυτόχρονα, πολλοί επιβάτες και ταξιδιώτες έχουν πληγεί από τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης και το εισόδημά τους έχει μειωθεί ως αποτέλεσμα της περιστολής των οικονομικών δραστηριοτήτων, γεγονός που επηρεάζει τις προοπτικές τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων (3).

                  (4)

                  Ο ταξιδιωτικός και ο τουριστικός κλάδος της Ένωσης αναφέρουν μείωση των κρατήσεων από 60 % έως 90 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Οι αιτήσεις επιστροφής χρημάτων από ταξιδιώτες λόγω των ακυρώσεων υπερβαίνουν κατά πολύ το επίπεδο των νέων κρατήσεων. Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ταξιδιωτικών Γραφείων και Διοργανωτών Ταξιδίων (ECTAA), η πανδημία COVID-19 μπορεί να προκαλέσει απώλεια 30 δισ. EUR (μείωση 60 %) το πρώτο τρίμηνο του 2020 και 46 δισ. EUR (μείωση 90 %) το δεύτερο τρίμηνο, σε σύγκριση με τον αναμενόμενο κύκλο εργασιών των προηγούμενων ετών.

                  (5)

                  Οι μεταφορείς σε όλους τους τρόπους μεταφοράς αντιμετωπίζουν απότομη μείωση του κύκλου εργασιών τους και σχεδόν πλήρη παύση των δραστηριοτήτων τους. Αυτό οδηγεί σε μείωση των ταμειακών ροών τους, λόγω της πανδημίας COVID-19 (4).

                  (6)

                  Οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορούν να αρθούν τα μέτρα ανάσχεσης εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από δεδομένα που εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, μεταξύ άλλων, από επιδημιολογικά δεδομένα. Ως εκ τούτου, δεν είναι ακόμη διαθέσιμο ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την άρση των περιοριστικών μέτρων, το οποίο θα επιτρέψει την πλήρη επανεκκίνηση των υπηρεσιών μεταφορών και του τουρισμού (5).

                  (7)

                  Οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 261/2004 (6), (ΕΚ) αριθ. 1371/2007 (7), (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 (8) και (ΕΕ) αριθ. 181/2011 (9) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: κανονισμοί για τα δικαιώματα των επιβατών της Ένωσης) ορίζουν ποια είναι τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση ματαιώσεων. Σε περίπτωση ματαίωσης από τον μεταφορέα, οι επιβάτες έχουν τη δυνατότητα επιλογής, που τους προσφέρεται από τον μεταφορέα, μεταξύ επιστροφής χρημάτων (επιστροφής του αντιτίμου) και μεταφοράς με άλλη πτήση (10). Καθώς η μεταφορά με άλλη πτήση είναι σχεδόν ανεφάρμοστη υπό τις παρούσες συνθήκες, εκ των πραγμάτων η επιλογή περιορίζεται κυρίως μεταξύ των διαφόρων δυνατοτήτων επιστροφής των εξόδων.

                  (8)

                  Η επιστροφή του πλήρους αντιτίμου του εισιτηρίου είναι απαιτητή εντός 7 ημερών από την αίτηση του επιβάτη στις περιπτώσεις αεροπορικών, θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών μεταφορών, εντός 14 ημερών μετά την υποβολή της προσφοράς ή την παραλαβή της αίτησης για τη μεταφορά με λεωφορεία και πούλμαν και εντός ενός μηνός από την αίτηση στην περίπτωση των σιδηροδρομικών μεταφορών. Σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία, η επιστροφή μπορεί να πραγματοποιηθεί σε χρήμα ή υπό τη μορφή κουπονιού (δελτίου). Ωστόσο, η επιστροφή με κουπόνια είναι δυνατή μόνον εφόσον συναινεί ο επιβάτης (11).

                  (9)

                  Η οδηγία (ΕΕ) 2015/2302 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12) (στο εξής: οδηγία για τα οργανωμένα ταξίδια) προβλέπει ότι, εάν οργανωμένο ταξίδι ακυρωθεί λόγω «αναπόφευκτων και έκτακτων περιστάσεων», οι ταξιδιώτες έχουν το δικαίωμα να λάβουν επιστροφή του συνόλου των ποσών που έχουν καταβληθεί για το οργανωμένο ταξίδι, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός 14 ημερών από την καταγγελία της σύμβασης. Στο πλαίσιο αυτό, ο διοργανωτής μπορεί να προσφέρει στον ταξιδιώτη επιστροφή με τη μορφή κουπονιού. Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή δεν στερεί από τους ταξιδιώτες το δικαίωμα επιστροφής χρημάτων.

                  (10)

                  Ομοίως, όταν προτείνονται αλλαγές σε σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού (για παράδειγμα, αναβολή) ή άλλο οργανωμένο ταξίδι (13), και όταν οι εν λόγω αλλαγές ή το άλλο οργανωμένο ταξίδι έχουν ως αποτέλεσμα την αποδοχή από τον ταξιδιώτη οργανωμένου ταξιδιού χαμηλότερης ποιότητας ή κόστους (14) ή την καταγγελία της σύμβασης (15), μπορεί επίσης να προσφέρεται από τον διοργανωτή κουπόνι, υπό την προϋπόθεση ότι οι ταξιδιώτες δεν στερούνται το δικαίωμα επιστροφής χρημάτων.

                  (11)

                  Στις 18 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους κανονισμούς της ΕΕ για τα δικαιώματα των επιβατών στο πλαίσιο της εξελισσόμενης κατάστασης όσον αφορά τη νόσο COVID-19 (16). Η Επιτροπή υπενθύμισε ότι οι επιβάτες έχουν την επιλογή μεταξύ της επιστροφής χρημάτων σε μετρητά και της επιστροφής χρημάτων υπό μορφή κουπονιού.

                  (12)

                  Στις 19 Μαρτίου 2020, δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο της Επιτροπής άτυπες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια σε σχέση με τη νόσο COVID-19 (17), στις οποίες επιβεβαιώνεται το δικαίωμα του ταξιδιώτη να λάβει επιστροφή του πλήρους ποσού, αλλά και δηλώνεται ότι ο ταξιδιώτης μπορεί να αποδεχθεί κουπόνι.

                  (13)

                  Οι πολυάριθμες ματαιώσεις που προκάλεσε η πανδημία COVID-19 οδήγησαν σε μη βιώσιμες ταμειακές ροές και μη βιώσιμη κατάσταση εσόδων για τους τομείς των μεταφορών και των ταξιδιών. Τα προβλήματα ρευστότητας των διοργανωτών επιδεινώνονται από το γεγονός ότι οι εν λόγω διοργανωτές καλούνται να επιστρέψουν το σύνολο του αντιτίμου του οργανωμένου ταξιδιού στους ταξιδιώτες, χωρίς να λαμβάνουν οι ίδιοι σε εύθετο χρόνο επιστροφή για τις προπληρωμένες υπηρεσίες που αποτελούν μέρος του οργανωμένου ταξιδιού. Αυτό μπορεί να οδηγήσει εκ των πραγμάτων σε αθέμιτο επιμερισμό του φόρτου μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης στο ταξιδιωτικό οικοσύστημα.

                  (14)

                  Εάν οι διοργανωτές ή οι μεταφορείς καταστούν αφερέγγυοι, υπάρχει κίνδυνος πολλοί ταξιδιώτες και επιβάτες να μη λάβουν καμία επιστροφή, καθώς δεν προστατεύονται οι απαιτήσεις τους έναντι των διοργανωτών και των μεταφορέων. Το ίδιο πρόβλημα μπορεί να ανακύψει σε διεπιχειρησιακό πλαίσιο, στις περιπτώσεις στις οποίες οι διοργανωτές λαμβάνουν, ως επιστροφή χρημάτων για προπληρωμένες υπηρεσίες, κουπόνι από μεταφορείς οι οποίοι στη συνέχεια καθίστανται αφερέγγυοι.

                  (15)

                  Η αύξηση της ελκυστικότητας των κουπονιών, ως εναλλακτική αντί της επιστροφής χρημάτων, θα μπορούσε να αυξήσει την αποδοχή τους από επιβάτες και ταξιδιώτες. Αυτό θα συνέβαλε στη διευκόλυνση των προβλημάτων ρευστότητας των μεταφορέων και των διοργανωτών και, εντέλει, θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερη προστασία των συμφερόντων των επιβατών και των ταξιδιωτών.

                  (16)

                  Για τον σκοπό αυτό, τα κουπόνια θα πρέπει να προστατεύονται έναντι της αφερεγγυότητας του μεταφορέα ή του διοργανωτή. Η προστασία αυτή θα μπορούσε να θεσπιστεί από τον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα, και θα πρέπει να είναι επαρκώς αποτελεσματική και ανθεκτική. Θα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον τα κουπόνια που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά τα οποία περιγράφονται στην παρούσα σύσταση.

                  (17)

                  Τα χαρακτηριστικά αυτά θα πρέπει να αφορούν κυρίως την ελάχιστη περίοδο ισχύος, το χρονικό διάστημα μετά το οποίο, σε περίπτωση κουπονιών με περίοδο ισχύος μεγαλύτερη του ελαχίστου, οι ταξιδιώτες ή οι επιβάτες δικαιούνται επιστροφή χρημάτων, εφόσον το επιθυμούν, και τους όρους επιστροφής χρημάτων για κουπόνια που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί. Θα πρέπει επίσης να αφορούν το φάσμα των υπηρεσιών για τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί το κουπόνι, τον χρόνο που είναι διαθέσιμος για τη χρήση του κουπονιού και τη δυνατότητα μεταβίβασής του. Πρόσθετα χαρακτηριστικά μπορεί επίσης να θεωρηθεί ότι αυξάνουν περαιτέρω την ελκυστικότητα των κουπονιών.

                  (18)

                  Η έκδοση κουπονιού παράλληλα με την αντιστροφή χρέωσης στο πλαίσιο των συστημάτων πιστωτικών καρτών θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε διπλή επιστροφή χρημάτων. Ως εκ τούτου, όταν ο ταξιδιώτης ή ο επιβάτης επιλέξει κουπόνι, ο μεταφορέας θα πρέπει να διαβιβάζει τις πληροφορίες αυτές στον διοργανωτή, στον ταξιδιωτικό πράκτορα ή σε άλλον μεσάζοντα.

                  (19)

                  Για να καταστούν τα κουπόνια ελκυστικά για τους επιβάτες ή τους ταξιδιώτες, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να θεσπίσουν καθεστώτα στήριξης των φορέων εκμετάλλευσης στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να θεσπίσουν ειδικά καθεστώτα εγγυήσεων για κουπόνια που θα βασίζονται άμεσα στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να στηρίξουν τους φορείς εκμετάλλευσης στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών χορηγώντας ενισχύσεις ήσσονος σημασίας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1407/2013 της Επιτροπής (18).

                  (20)

                  Για να εξασφαλίσουν ότι ικανοποιούνται οι απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων που προέκυψαν λόγω της πανδημίας COVID-19, τα κράτη μέλη που παρέχουν στήριξη στους φορείς εκμετάλλευσης στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω καθεστώτα εφαρμόζονται σε όλους τους επιβάτες ή ταξιδιώτες που καλύπτονται από την οδηγία για τα οργανωμένα ταξίδια ή από τους σχετικούς κανονισμούς της Ένωσης για τα δικαιώματα των επιβατών, ανεξάρτητα από τον πάροχο υπηρεσιών.

                  (21)

                  Όσον αφορά τις πιθανές πρόσθετες ανάγκες ρευστότητας των φορέων εκμετάλλευσης στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών, στις 19 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ένα προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID-19 (19) βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας στα κράτη μέλη. Το προσωρινό πλαίσιο τροποποιήθηκε για να καλύψει πρόσθετα μέτρα ενίσχυσης, τόσο στις 3 Απριλίου (20) όσο και στις 8 Μαΐου 2020 (21).

                  (22)

                  Το προσωρινό πλαίσιο εφαρμόζεται καταρχήν σε όλους τους τομείς και τις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς των μεταφορών και των ταξιδιών, και αναγνωρίζει ότι οι μεταφορές και τα ταξίδια είναι μεταξύ των πλέον πληττόμενων τομέων. Στόχος του είναι να αποκατασταθούν οι ελλείψεις ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, με το επιτραπούν, για παράδειγμα, άμεσες επιχορηγήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις, κρατικές εγγυήσεις για δάνεια και επιδοτούμενα δημόσια δάνεια. Για την ταχεία αντιμετώπιση των επειγουσών αναγκών ρευστότητας, ιδίως των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων, τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν, έως την ονομαστική αξία των 800 000 EUR ανά επιχείρηση, δάνεια μηδενικού επιτοκίου, εγγυήσεις για δάνεια που καλύπτουν το 100 % του κινδύνου, ή να παρέχουν ίδια κεφάλαια. Επιπλέον, το προσωρινό πλαίσιο προβλέπει δυνατότητες ενίσχυσης που καλύπτει ανάγκες ρευστότητας πέραν των 800 000 EUR ανά επιχείρηση με τη μορφή εγγυήσεων και επιδοτήσεων επιτοκίου, υπό την επιφύλαξη, μεταξύ άλλων, ελάχιστων όρων τιμολόγησης. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να λάβουν απόφαση στήριξης των φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών για να εξασφαλίσουν την ικανοποίηση των απαιτήσεων επιστροφών που οφείλονται στην έξαρση της νόσου COVID-19, με σκοπό να διασφαλιστούν η προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών και των καταναλωτών, καθώς και η ίση μεταχείριση των επιβατών και των ταξιδιωτών.

                  (23)

                  Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη τις αποφάσεις για τη χορήγηση ενισχύσεων στον τομέα των αερομεταφορών που έχουν ήδη λάβει τα κράτη μέλη, ώστε να διασφαλιστεί ότι η πρόσθετη ενίσχυση στους ίδιους δικαιούχους δεν οδηγεί σε υπεραντιστάθμιση, δεδομένης της ανάγκης διασφάλισης των ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.

                  (24)

                  Τέλος, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν, ύστερα από πτώχευση μεταφορέα ή διοργανωτή, να καλύψουν τις απαιτήσεις επιστροφής που υποβάλλουν επιβάτες ή ταξιδιώτες. Αυτή η κάλυψη των απαιτήσεων επιστροφής θα ωφελήσει μόνο τους επιβάτες ή τους ταξιδιώτες και όχι τις επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση και, συνεπώς, μπορεί να εφαρμοστεί από τα κράτη μέλη χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής.

                  (25)

                  Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να παράσχει συνδρομή και συμβουλές στα κράτη μέλη όσον αφορά ζητήματα πολιτικής κρατικών ενισχύσεων κατά τον σχεδιασμό τέτοιων μέτρων.

                  (26)

                  Τα κράτη μέλη και οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να ενθαρρύνονται να εξετάζουν τη χρήση των διαθέσιμων προγραμμάτων της Ένωσης για τη στήριξη της δραστηριότητας των επιχειρήσεων και των αναγκών τους σε ρευστότητα.

                  (27)

                  Προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα αποτελέσματα της παρούσας σύστασης, θα πρέπει να ενημερωθούν σχετικά όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και να ενθαρρυνθούν να την εφαρμόσουν,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

         ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

                  1.

                  Η παρούσα σύσταση αφορά κουπόνια που μπορούν να προτείνουν στους επιβάτες ή στους ταξιδιώτες οι μεταφορείς ή οι διοργανωτές ως εναλλακτική επιλογή αντί της επιστροφής χρημάτων, με την επιφύλαξη της οικειοθελούς αποδοχής εκ μέρους του επιβάτη ή του ταξιδιώτη, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

                              α)

                              σε περίπτωση ματαίωσης από τον μεταφορέα ή τον διοργανωτή που πραγματοποιήθηκε από την 1η Μαρτίου 2020 και μετά για λόγους που συνδέονται με την πανδημία COVID-19, στο πλαίσιο των ακόλουθων διατάξεων:

                                          1)

                                          το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο α) σε συνδυασμό με το άρθρο 7 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004·

                                          2)

                                          το άρθρο 16 στοιχείο α) σε συνδυασμό με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1371/2007·

                                          3)

                                          το άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1177/2010·

                                          4)

                                          το άρθρο 18 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 181/2011·

                                          5)

                                          το άρθρο 12 παράγραφοι 3 και 4 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/2302·

                              β)

                              σε περίπτωση τροποποίησης ή καταγγελίας της σύμβασης που πραγματοποιήθηκε μετά την 1η Μαρτίου 2020, για λόγους που συνδέονται με την πανδημία COVID-19, στο πλαίσιο του άρθρου 11 παράγραφοι 4 και 5 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/2302.

         ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΑΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑΣ

                  2.

                  Για να καταστούν τα κουπόνια ελκυστική και αξιόπιστη εναλλακτική λύση αντί της επιστροφής χρημάτων, τουλάχιστον τα κουπόνια που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται στα σημεία 3 έως 12 θα πρέπει να καλύπτονται από επαρκώς αποτελεσματική και ανθεκτική προστασία έναντι της αφερεγγυότητας του μεταφορέα ή του διοργανωτή.

         ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΚΟΥΠΟΝΙΩΝ

                  3.

                  Τα κουπόνια θα πρέπει να έχουν ελάχιστη περίοδο ισχύος 12 μηνών.
                  Με την επιφύλαξη του σημείου 5, οι μεταφορείς και οι διοργανωτές θα πρέπει να επιστρέφουν αυτομάτως το ποσό του σχετικού κουπονιού στον επιβάτη ή τον ταξιδιώτη το αργότερο 14 ημέρες μετά τη λήξη της περιόδου ισχύος του, αν το κουπόνι δεν έχει χρησιμοποιηθεί. Αυτό ισχύει επίσης για την επιστροφή του υπόλοιπου ποσού του εν λόγω κουπονιού σε περίπτωση προηγούμενης μερικής χρησιμοποίησης του κουπονιού.

                  4.

                  Εάν η περίοδος ισχύος των κουπονιών υπερβαίνει τους 12 μήνες, οι επιβάτες και οι ταξιδιώτες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων το αργότερο 12 μήνες μετά την έκδοση του σχετικού κουπονιού. Εν συνεχεία, θα πρέπει να έχουν το ίδιο δικαίωμα ανά πάσα στιγμή, με την επιφύλαξη των εφαρμοστέων νομικών διατάξεων περί παραγραφής.
                  Οι μεταφορείς και οι διοργανωτές θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να καταστήσουν τα κουπόνια εξοφλητέα σε χρονική στιγμή προγενέστερη των 12 μηνών από την έκδοση του σχετικού κουπονιού σε περίπτωση που το ζητήσει ο επιβάτης ή ο ταξιδιώτης.

                  5.

                  Οι επιβάτες και οι ταξιδιώτες θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν κουπόνια για πληρωμές για όλες τις νέες κρατήσεις που πραγματοποιούνται πριν από την ημερομηνία λήξης των κουπονιών, ακόμη και αν η πληρωμή ή η υπηρεσία πραγματοποιείται μετά την ημερομηνία αυτή.

                  6.

                  Οι επιβάτες και οι ταξιδιώτες θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν τα κουπόνια για την πληρωμή οποιασδήποτε υπηρεσίας μεταφορών ή οργανωμένου ταξιδιού που προσφέρεται από τον μεταφορέα ή τον διοργανωτή (22).

                  7.

                  Με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας και ανεξάρτητα από οποιαδήποτε διαφορά ναύλου ή αντιτίμου,

                              —

                              οι μεταφορείς θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα κουπόνια επιτρέπουν στους επιβάτες να ταξιδέψουν στην ίδια διαδρομή υπό τους ίδιους όρους υπηρεσίας με αυτούς που αναφέρονται λεπτομερώς στην αρχική κράτηση,

                              —

                              οι διοργανωτές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα κουπόνια επιτρέπουν στους ταξιδιώτες να κάνουν κράτηση για σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού του ίδιου τύπου υπηρεσιών ή ισοδύναμης ποιότητας με το ματαιωθέν οργανωμένο ταξίδι.

                  8.

                  Οι μεταφορείς και οι διοργανωτές θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο επέκτασης της δυνατότητας χρήσης των κουπονιών για την πραγματοποίηση κράτησης σε άλλες οντότητες που ανήκουν στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων.

                  9.

                  Στις περιπτώσεις στις οποίες η κράτηση για την υπηρεσία μεταφοράς ή το οργανωμένο ταξίδι που ματαιώθηκε είχε πραγματοποιηθεί μέσω ταξιδιωτικού γραφείου ή άλλου μεσάζοντα, οι μεταφορείς και οι διοργανωτές θα πρέπει να επιτρέπουν τη χρήση των κουπονιών για νέες κρατήσεις, επίσης μέσω του ίδιου ταξιδιωτικού γραφείου ή του άλλου μεσάζοντα.

                  10.

                  Τα κουπόνια για μεταφορικές υπηρεσίες θα πρέπει να είναι μεταβιβάσιμα σε άλλον επιβάτη χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση. Τα κουπόνια για οργανωμένα ταξίδια θα πρέπει επίσης να είναι μεταβιβάσιμα σε άλλον ταξιδιώτη χωρίς πρόσθετο κόστος, εάν οι πάροχοι των υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο οργανωμένο ταξίδι συμφωνούν με τη μεταβίβαση χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.

                  11.

                  Προκειμένου να καταστούν τα κουπόνια πιο ελκυστικά, οι διοργανωτές και οι μεταφορείς θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εκδώσουν κουπόνια με υψηλότερη αξία από το ποσό των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν για το οργανωμένο ταξίδι ή την υπηρεσία μεταφοράς για τα οποία είχε γίνει η αρχική κράτηση, για παράδειγμα μέσω πρόσθετου κατ’ αποκοπή ποσού ή πρόσθετων στοιχείων υπηρεσίας.

                  12.

                  Τα κουπόνια θα πρέπει να αναφέρουν την περίοδο ισχύος τους και να προσδιορίζουν όλα τα δικαιώματα που συνδέονται με αυτά. Θα πρέπει να εκδίδονται σε σταθερό μέσο (23), όπως μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή έγχαρτα.

         ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

                  13.

                  Εάν ο επιβάτης έχει κάνει κράτηση για την υπηρεσία μεταφοράς μέσω ταξιδιωτικού γραφείου ή άλλου μεσάζοντα, ή εάν η υπηρεσία μεταφοράς αποτελούσε μέρος οργανωμένου ταξιδιού, ο μεταφορέας θα πρέπει να ενημερώσει το ταξιδιωτικό γραφείο, τον μεσάζοντα ή τον διοργανωτή σε περίπτωση που ο επιβάτης ή ο ταξιδιώτης επιλέξει κουπόνι.

                  14.

                  Οι διάφοροι οικονομικοί φορείς στην αλυσίδα αξίας των μεταφορών και των ταξιδιών θα πρέπει να συνεργάζονται καλή τη πίστει και να επιδιώκουν τη δίκαιη κατανομή της επιβάρυνσης που έχει προκαλέσει η πανδημία COVID-19.

         ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

         Κρατικές ενισχύσεις

                  15.

                  Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν κατά πόσον θα θεσπίσουν ειδικά καθεστώτα για την παροχή στήριξης στους φορείς εκμετάλλευσης στους τομείς των μεταφορών και των ταξιδιών, ώστε να διασφαλιστεί η ικανοποίηση των απαιτήσεων επιστροφής που έχουν προκληθεί από την πανδημία COVID-19, και μπορούν να αποφασίζουν για το χρονοδιάγραμμα και το είδος των μέτρων που επιθυμούν να εφαρμόσουν. Κατά τον σχεδιασμό των εν λόγω καθεστώτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ωφελούν όλους τους επιβάτες και τους ταξιδιώτες, ανεξάρτητα από τον πάροχο υπηρεσιών τους.

                  16.

                  Προκειμένου να περιοριστούν οι αρνητικές επιπτώσεις για τους επιβάτες ή τους ταξιδιώτες κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν ενεργά τη δημιουργία καθεστώτων εγγυήσεων για κουπόνια, ώστε να εξασφαλιστεί ότι, σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εκδότη του κουπονιού, οι επιβάτες ή οι ταξιδιώτες θα αποζημιώνονται.
                  Στον βαθμό που τα εν λόγω καθεστώτα εγγυήσεων μειώνουν τον οικονομικό κίνδυνο που ενέχει για τους επιβάτες ή τους ταξιδιώτες η απόφασή τους να δεχτούν κουπόνια και αυξάνουν την πιθανότητα οι επιβάτες ή οι ταξιδιώτες να επιλέξουν τα εν λόγω κουπόνια αντί επιστροφής χρημάτων, βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό τη θέση ρευστότητας των φορέων εκμετάλλευσης, τα μέτρα παρέχουν πλεονέκτημα στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς υπό τη μορφή παροχής βοήθειας ρευστότητας και συνιστούν κρατική ενίσχυση.
                  Τέτοιου είδους μέτρα δεν καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής του προσωρινού πλαισίου, αλλά μπορούν να κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη απευθείας βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης και να αποτελούν αντικείμενο επιμέρους αξιολόγησης. Στην εν λόγω αξιολόγηση, η Επιτροπή θα δεχόταν ότι η κρατική εγγύηση καλύπτει το 100 % της αξίας των κουπονιών για να διασφαλίζεται η πλήρης προστασία όλων των επιβατών και των ταξιδιωτών, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη άλλες σχετικές διατάξεις του τμήματος 3.2 του προσωρινού πλαισίου (24), ώστε να διασφαλίζεται η αναλογικότητα της ενίσχυσης.

                  17.

                  Όταν οι φορείς εκμετάλλευσης στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών χρειάζονται γενική στήριξη της ρευστότητας, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να αποφασίζουν να θεσπίσουν καθεστώτα για την παροχή στήριξης ρευστότητας. Όταν η στήριξη αυτή δεν χορηγείται βάσει των συνθηκών της αγοράς, μπορεί να περιλαμβάνει κρατικές ενισχύσεις και θα πρέπει να κοινοποιείται στην Επιτροπή.
                  Το προσωρινό πλαίσιο παρέχει μια βάση για το συμβιβάσιμο της εν λόγω ενίσχυσης ρευστότητας, επιτρέποντας στους φορείς εκμετάλλευσης στους τομείς των ταξιδιών και των μεταφορών, μεταξύ άλλων, να λάβουν τέτοια στήριξη υπό τη μορφή δημόσιων εγγυήσεων ή επιδοτούμενων δανείων για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών τους σε ρευστότητα για περιόδους, με την επιφύλαξη της δέουσας αιτιολόγησης, 18 μηνών για τις ΜΜΕ και 12 μηνών για τις μεγάλες επιχειρήσεις (25).

                  18.

                  Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν, ύστερα από πτώχευση μεταφορέα ή διοργανωτή, να καλύψουν τις απαιτήσεις επιστροφής που υποβάλλουν επιβάτες ή ταξιδιώτες.
                  Στον βαθμό που η επιστροφή πραγματοποιείται μετά τη διαδικασία εκκαθάρισης και, ως εκ τούτου, δεν παρέχει ελάφρυνση ρευστότητας στον ταξιδιωτικό φορέα ή στον μεταφορέα —ο οποίος δεν ασκεί πλέον οικονομική δραστηριότητα— αλλά μάλλον ωφελεί αποκλειστικά τους επιβάτες ή τους ταξιδιώτες, η επιστροφή αυτή δεν συνεπάγεται τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης. Επομένως, τα καθεστώτα αυτού του είδους μπορούν να εφαρμοστούν από τα κράτη μέλη χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής.

         Στήριξη των ΜΜΕ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων

                  19.

                  Η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τους οικονομικούς μεσάζοντες να εξετάσουν το ενδεχόμενο να αξιοποιήσουν τη στήριξη COVID-19 στο πλαίσιο του μηχανισμού εγγύησης δανείων του προγράμματος COSME, που δρομολογήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και άλλα παρόμοια καθεστώτα που έχουν δρομολογηθεί από τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Στο πλαίσιο των εν λόγω καθεστώτων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικές γραμμές ρευστότητας και κεφαλαίου κίνησης προς ΜΜΕ/εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης για την αντιμετώπιση των αναγκών ρευστότητας των εταιρειών λόγω της πανδημίας COVID-19, μεταξύ άλλων για την επιστροφή του αντιτίμου των ακυρωθέντων εισιτηρίων.

         Η «Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορονοϊού»

                  20.

                  Η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσουν τη στήριξη του κεφαλαίου κίνησης για τις ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των ταξιδιών και των μεταφορών στο πλαίσιο της πρόσθετης ευελιξίας που προβλέπεται βάσει της πολιτικής συνοχής της Ένωσης από την «Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορονοϊού». Στο πλαίσιο αυτό, το κεφάλαιο κίνησης προς τις ΜΜΕ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση των αναγκών ρευστότητας των επιχειρήσεων λόγω της πανδημίας COVID-19, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που συνδέονται με ματαιώσεις.

         ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ

                  21.

                  Οι οργανώσεις καταναλωτών και επιβατών σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους ταξιδιώτες και τους επιβάτες να δέχονται, αντί επιστροφής χρημάτων, κουπόνια τα οποία παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται στην παρούσα σύσταση και τυγχάνουν προστασίας έναντι της αφερεγγυότητας.

                  22.

                  Οι οργανώσεις επιχειρήσεων, καταναλωτών και επιβατών σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, και οι αρχές των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών φορέων επιβολής, θα πρέπει να συμβάλλουν στην ενημέρωση όλων των μερών σχετικά με την παρούσα σύσταση και να συνεργάζονται για την εφαρμογή της.

         Βρυξέλλες, 13 Μαΐου 2020.

               Για την Επιτροπή

            Adina VĂLEAN

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/events-as-they-happen

         (2)  Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, το 96 % των προορισμών σε παγκόσμιο επίπεδο επιβάλλει περιορισμούς στις μετακινήσεις (βλ. έκθεση της UNWTO με τίτλο «COVID-19 related travel restrictions – a global review for tourism, a first report as of 16 April 2020» (ΠΟΤ, Περιορισμοί στις μετακινήσεις που σχετίζονται με τη νόσο COVID-19 – Γενική ανασκόπηση για τον τουρισμό, πρώτη έκθεση της 16ης Απριλίου 2020).

         (3)  Τον Απρίλιο του 2020, ο δείκτης οικονομικού κλίματος (Economic Seniment Indicator, ESI) κατέγραψε τη σημαντικότερη μηνιαία μείωση του ESI στην ιστορία (από το 1985), σημειώνοντας πτώση στο 67,0 και στο 65,8 για τη ζώνη του ευρώ και την Ένωση, αντίστοιχα. Ο δείκτης προσδοκιών απασχόλησης (Employment Expectations Indicator) μειώθηκε τον Απρίλιο του 2020 στο ιστορικά χαμηλότερο επίπεδό του (63,7 στη ζώνη του ευρώ και 63,3 στην Ένωση). Βλ. https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/indicators-statistics/economic-databases/business-and-consumer-surveys/latest-business-and-consumer-surveys_en

         (4)  Για παράδειγμα, η μείωση ανέρχεται σε -90 % περίπου για την εναέρια κυκλοφορία σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (πηγή: Eurocontrol), σε -85 % για τις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, σε -80 % για τις περιφερειακές υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών επιβατών (συμπεριλαμβανομένου του υπεραστικού σιδηροδρόμου), σχεδόν πλήρης αναστολή των διεθνών επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών (πηγή: CER)· σε πάνω από -90 % για τα κρουαζιερόπλοια και τα επιβατηγά πλοία στα μέσα Απριλίου σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (πηγή: EMSA).

         (5)  Βλ. Κοινό ευρωπαϊκό χάρτη πορείας για την άρση των μέτρων ανάσχεσης της νόσου COVID-19, της 15ης Απριλίου 2020, https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/health/coronavirus-response/european-roadmap-lifting-coronavirus-containment-measures_en

         (6)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 295/91 (ΕΕ L 46 της 17.2.2004, σ. 1).

         (7)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1371/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2007, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών (ΕΕ L 315 της 3.12.2007, σ. 14).

         (8)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 (ΕΕ L 334 της 17.12.2010, σ. 1).

         (9)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 181/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τα δικαιώματα των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 1).

         (10)  Άρθρο 7 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004· άρθρο 16 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1371/2007· άρθρο 18 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1177/2010· άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 181/2011.

         (11)  Άρθρο 7 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004· άρθρο 16 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1371/2007· άρθρο 18 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.1177/2010· άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 181/2011.

         (12)  Οδηγία (EE) 2015/2302 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2015, σχετικά με τα οργανωμένα ταξίδια και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς, η οποία τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 και την οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καταργεί την οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 326 της 11.12.2015, σ. 1).

         (13)  Βλ. άρθρο 11 της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια.

         (14)  Βλ. άρθρο 11 παράγραφος 4 της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια.

         (15)  Βλ. άρθρο 11 παράγραφος 5 της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια.

         (16)  ΕΕ C 89I , 18.3.2020, σ. 1.

         (17)  https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/coronavirus_info_ptd_19.3.2020.pdf, που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της νόσου COVID-19 https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/health/coronavirus-response/travel-and-transportation_en

         (18)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1407/2013 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ L 352 της 24.12.2013, σ. 1).

         (19)  Ανακοίνωση της Επιτροπής – Προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID-19 (ΕΕ C 91I της 20.3.2020, σ. 1).

         (20)  Ανακοίνωση της Επιτροπής – Τροποποίηση του προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID-19 (ΕΕ C 112I της 4.4.2020, σ. 1).

         (21)  Ανακοίνωση της Επιτροπής – Τροποποίηση του προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID-19 (ΕΕ C 164 της 13.5.2020, σ. 3).

         (22)  Υπενθυμίζεται ότι τα δικαιώματα που καθίστανται υποχρεωτικά βάσει του άρθρου 16 στοιχείο α) σε συνδυασμό με το άρθρο 17 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1371/2007 και το άρθρο 18 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση.

         (23)  Στο άρθρο 3 παράγραφος 11 της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια, ως «σταθερό μέσο» ορίζεται «κάθε μέσο που επιτρέπει στον ταξιδιώτη ή στον έμπορο να αποθηκεύει πληροφορίες που απευθύνονται προσωπικά σε αυτόν, κατά τρόπο προσπελάσιμο για μελλοντική αναφορά επί χρονικό διάστημα επαρκές για τους σκοπούς που εξυπηρετούν οι πληροφορίες και που επιτρέπει την ακριβή αναπαραγωγή των αποθηκευμένων πληροφοριών».

         (24)  Το τμήμα 3.2 του προσωρινού πλαισίου προβλέπει τη χορήγηση δημόσιων εγγυήσεων για δάνεια για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

         (25)  Σημεία 25.δ και 27.δ του προσωρινού πλαισίου.


title: Συσταση του Συμβουλιου της 5ης Απριλίου 2022 σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) 2022/C 157/01

text:
               11.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 157/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 5ης Απριλίου 2022
      σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών στην Ευρωπαϊκή Ένωση
      (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
      (2022/C 157/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 165 και 166,
      Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  1.

                  Στην ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1) στις 15 Σεπτεμβρίου 2021, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει να ανακηρυχθεί το 2022 Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας, με σκοπό «τη στήριξη και ανάδειξη των νέων, που αφιέρωσαν τόσα πολλά στους άλλους». Το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας έχει σκοπό, μεταξύ άλλων, να «στηρίξει τους νέους να αποκτήσουν καλύτερη αντίληψη των διαφόρων δυνατοτήτων που τους προσφέρονται, και να προωθήσει διαθέσιμες σε αυτούς ευκαιρίες, από τις δημόσιες πολιτικές σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο με στόχο την υποστήριξη της προσωπικής, κοινωνικής, οικονομικής και επαγγελματικής εξέλιξής τους σε έναν πράσινο, ψηφιακό και συμπεριληπτικό κόσμο, αποσκοπώντας ταυτόχρονα στην εξάλειψη των φραγμών που εξακολουθούν να υφίστανται» (2).

                  2.

                  Όπως επισημαίνεται στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον αντίκτυπο της νόσου COVID-19 στη νεολαία και στον αθλητισμό [2020/2864(RSP)] (3), οι νέοι βρίσκονται στο επίκεντρο δραστηριοτήτων αλληλεγγύης, προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες των κοινοτήτων τους που έχουν προκύψει λόγω της πανδημίας COVID-19, από τη διοργάνωση εκστρατειών ευαισθητοποίησης έως την εργασία στην πρώτη γραμμή στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης και άλλες πρωτοβουλίες εθελοντισμού.

                  3.

                  Μέσω των δράσεων εθελοντισμού στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης και άλλων προγραμμάτων, οι νέοι θέτουν σε πρακτική εφαρμογή το προοίμιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), στο οποίο τονίζεται η επιθυμία των υπογραφόντων για την εμβάθυνση των σχέσεων αλληλεγγύης μεταξύ των λαών της Ευρώπης, το άρθρο 2 της ΣΕΕ, το οποίο αναφέρει την αλληλεγγύη ως μία από τις κοινές αξίες των κρατών μελών, καθώς και το άρθρο 3 της ΣΕΕ, το οποίο αναφέρει ότι η Ένωση έχει σκοπό να προάγει την ειρήνη, τις αξίες της και την ευημερία των λαών της. Οι δράσεις εθελοντισμού των νέων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας συμβάλλουν στην προαγωγή της ειρήνης στην Ευρώπη και στον κόσμο καθώς και στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

                  4.

                  Οι εμπειρίες από την Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία (1996-2018) και το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, μολονότι επιτυχείς, κατέδειξαν την ανάγκη περαιτέρω διευκόλυνσης του διακρατικού εθελοντισμού, ιδίως για τους νέους με λιγότερες ευκαιρίες. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο ζήτησε την επανεξέταση της σύστασης του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: σύσταση του Συμβουλίου του 2008), προκειμένου να ενισχυθεί το δυναμικό των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τη νεολαία όσον αφορά την προσέγγιση των νέων και τη συμβολή στην οικοδόμηση μιας κοινότητας (4). Τα παραπάνω εκφράζονται ιδίως στο παράρτημα 4 σχετικά με το πρόγραμμα εργασιών στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027. Επιπλέον, η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία της 14ης Οκτωβρίου 2021 (5) αναφέρεται στην επανεξέταση της σύστασης του Συμβουλίου του 2008.

                  5.

                  Τα περισσότερα από τα ζητήματα που θίγονται στη σύσταση του Συμβουλίου του 2008 εξακολουθούν να είναι καίριας σημασίας και έχουν διατηρηθεί στην παρούσα πρόταση. Η επικαιροποίηση της σύστασης του Συμβουλίου του 2008 κατέστη αναγκαία λόγω διαφόρων εξελίξεων από το 2008. Μια σημαντική εξέλιξη είναι η σύσταση του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης το 2016 και η δημιουργία νέων εθνικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων εθελοντισμού, μεταξύ άλλων με διακρατικά στοιχεία (6), τα οποία προσφέρουν, ενίοτε, πολύ παρόμοιες ευκαιρίες στους νέους. Στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία 2019-2027 (7) τα κράτη μέλη και η Επιτροπή καλούνταν, στο πλαίσιο των αντίστοιχων τομέων αρμοδιότητάς τους, να επιδιώξουν «συμπληρωματικότητα και συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ και των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών συστημάτων».

                  6.

                  Η αξιολόγηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία και η σύσταση του Συμβουλίου του 2008 (8) προσδιόρισαν την ανάγκη ένταξης των ατόμων που προέρχονται από μειονεκτικά περιβάλλοντα ως πιο πιεστικό ζήτημα το 2015 απ’ ό,τι το 2008. Άλλες ανάγκες που προσδιορίστηκαν αλλά δεν εθίγησαν στη σύσταση του 2008 ήταν, μεταξύ άλλων, η διασφάλιση της ποιότητας των έργων εθελοντισμού, οι ευκαιρίες ανάπτυξης ικανοτήτων για τις οργανώσεις και η καλύτερη παρακολούθηση της εφαρμογής της σύστασης. Μια ομάδα εμπειρογνωμόνων διατύπωσε περαιτέρω συστάσεις πολιτικής (9) —που καλύπτουν επίσης την ανταλλαγή γνώσεων και τη δικτύωση, την πρόσβαση στον εθελοντισμό, τα διοικητικά εμπόδια, την ευαισθητοποίηση, την αναγνώριση, τον ψηφιακό εθελοντισμό και το περιβαλλοντικό πλαίσιο— οι οποίες λήφθηκαν υπόψη στην προτεινόμενη σύσταση.

                  7.

                  Οι κρίσεις που προέκυψαν από το 2008, για παράδειγμα, οι κρίσεις που διαταράσσουν τη διακρατική φυσική κινητικότητα των εθελοντών, είχαν σοβαρές επιπτώσεις. Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε τη σημασία της κατοχύρωσης της ασφάλειας, της προστασίας και της σωματικής και ψυχικής υγείας, όλων των συμμετεχόντων ανά πάσα στιγμή, μεταξύ άλλων θεσπίζοντας διατάξεις για τη διαχείριση των πιθανών επιπτώσεων απρόβλεπτων περιστάσεων. Επιπλέον, για μεγάλο χρονικό διάστημα, η έννοια του «διακρατικού εθελοντισμού» αφορούσε στην πράξη αποκλειστικά δραστηριότητες που περιλάμβαναν τη φυσική κινητικότητα των εθελοντών. Ωστόσο, η πρόοδος της τεχνολογίας και οι επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 είχαν ως αποτέλεσμα να αναδυθούν νέες τάσεις εθελοντισμού. Αναδείχθηκε η δυνατότητα του ψηφιακού εθελοντισμού να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη φυσική κινητικότητα ή να καταστεί προαιρετική μορφή εθελοντισμού για τους νέους που δεν είναι σε θέση να μετακινούνται. Επίσης, κατέστη σαφής η σημασία της διαγενεακής διάστασης του εθελοντισμού στην αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων της κοινωνίας μας. Οι προβληματισμοί σε σχέση με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή αποτελούν ζητήματα πρώτης προτεραιότητας στην πολιτική ατζέντα της ΕΕ και πρέπει να αντικατοπτρίζονται στις δραστηριότητες που περιλαμβάνουν διακρατική κινητικότητα.

                  8.

                  Στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης έως το 2025 (10) τονίζεται η σημασία της συμμετοχής χωρίς αποκλεισμούς, της ποιότητας και της αναγνώρισης των διασυνοριακών εμπειριών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης. Οι εγγυήσεις της ποιότητας των υφιστάμενων ευκαιριών και οι διατάξεις για την παροχή της δέουσας στήριξης στους συμμετέχοντες σε κάθε στάδιο της εμπειρίας εθελοντισμού αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου οι δραστηριότητες εθελοντισμού να ωφελήσουν τις κοινότητες και τους νέους εθελοντές.

                  9.

                  Στο ψήφισμα του Συμβουλίου περί στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού (2021-2030), το Συμβούλιο επιβεβαίωσε στον τομέα προτεραιότητας 1 του στρατηγικού πλαισίου ότι η «προώθηση, αποτίμηση και αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης, συμπεριλαμβανομένου του εθελοντισμού, και [η] ενίσχυση της συμμετοχικότητας, της ποιότητας και της αναγνώρισης των διασυνοριακών δραστηριοτήτων αλληλεγγύης» αποτελεί συγκεκριμένο ζήτημα για το οποίο πρέπει να αναληφθεί δράση.

                  10.

                  Μία από τις πρώτες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι νέοι ενδιαφέρονται για την εμπειρία του διακρατικού εθελοντισμού είναι η πρόσβαση σε φιλικές προς τον χρήστη πληροφορίες σχετικά με το καθεστώς και τα δικαιώματά τους ως εθελοντών, σε ειδικό εθνικό δικτυακό τόπο, ώστε να μπορούν να ξεκινήσουν τη διακρατική τους δραστηριότητα εθελοντισμού, έχοντας πλήρη επίγνωση του αντικτύπου που θα έχει στα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισής τους στο κράτος μέλος υποδοχής, καθώς και στο κράτος μέλος της συνήθους διαμονής τους (11). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 2ας Οκτωβρίου 2018, για τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής θύρας με σκοπό την παροχή πρόσβασης σε πληροφορίες, σε διαδικασίες και σε υπηρεσίες υποστήριξης και επίλυσης προβλημάτων, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη υποχρεούνται ήδη να παρέχουν φιλικές προς τον χρήστη επιγραμμικές πληροφορίες στους πολίτες της ΕΕ σχετικά με τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τους κανόνες που προβλέπονται στο ενωσιακό και εθνικό δίκαιο στον τομέα του εθελοντισμού σε άλλο κράτος μέλος (12).

                  11.

                  Πολλά ζητήματα που σχετίζονται με τη διακρατική κινητικότητα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο, καθώς οι δραστηριότητες αφορούν τόσο τα κράτη μέλη αποστολής όσο και τα κράτη μέλη υποδοχής. Τα διοικητικά και νομικά πλαίσια για τον εθελοντισμό μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών. Οι φιλικές προς τους νέους και ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με τους εθνικούς νομικούς και διοικητικούς κανόνες που διέπουν τον εθελοντισμό, ιδίως οι πληροφορίες σχετικά με την κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης τόσο στα κράτη μέλη αποστολής όσο και στα κράτη μέλη υποδοχής, είναι πολύ σημαντικές για τους νέους που επιθυμούν να λάβουν μέρος σε μια διακρατική δραστηριότητα εθελοντισμού.

                  12.

                  Στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Σχέδιο δράσης για την ενσωμάτωση και την ένταξη για την περίοδο 2021-2027» (13) αναγνωρίζεται ο ρόλος του εθελοντισμού στην ενσωμάτωση και την ένταξη των ατόμων με λιγότερες ευκαιρίες. Για πολλά από τα εν λόγω άτομα, οι δραστηριότητες εθελοντισμού μπορεί να αποτελούν την πλέον προσιτή επιλογή συμμετοχής στη διασυνοριακή κινητικότητα, ιδίως σε μορφές βραχυπρόθεσμου εθελοντισμού ή εθελοντισμού σε ομάδες ή γκρουπ.

                  13.

                  Οι υπήκοοι τρίτων χωρών ενδέχεται να αντιμετωπίζουν διοικητικά και πρακτικά εμπόδια στον διασυνοριακό εθελοντισμό εάν πρέπει να υποβάλουν αίτηση θεώρησης βραχείας ή μακράς διαμονής ή άδειας διαμονής για σκοπούς εθελοντικής υπηρεσίας σε άλλο κράτος μέλος. Η οδηγία (ΕΕ) 2016/801 ρυθμίζει τις προϋποθέσεις για την απόκτηση θεώρησης μακράς διαμονής ή άδειας διαμονής ώστε να γίνει κανείς δεκτός σε κράτος μέλος της ΕΕ για τους σκοπούς της εθελοντικής υπηρεσίας. Ωστόσο, δεν περιέχει διατάξεις σχετικά με την ενδοενωσιακή κινητικότητα εθελοντών από τρίτες χώρες.

                  14.

                  Η εθελοντική εμπειρία παρέχει στους εθελοντές μαθησιακά αποτελέσματα που αυξάνουν την απασχολησιμότητά τους. Υπάρχουν εθνικά ή ενωσιακά πλαίσια (δηλαδή το Youthpass (14) και το Europass (15)) που υποστηρίζουν την ταυτοποίηση, την καταγραφή και την επικύρωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων εθελοντισμού. Στη σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2012, για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης (16), οι εργοδότες, οι οργανώσεις νεολαίας και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών καλούνται να προωθούν και να διευκολύνουν την ταυτοποίηση και την καταγραφή των μαθησιακών αποτελεσμάτων που αποκτήθηκαν κατά την εργασία ή στο πλαίσιο εθελοντικών δραστηριοτήτων. Στην αξιολόγηση (17) της σύστασης του Συμβουλίου του 2012 προσδιορίστηκαν τομείς στους οποίους απαιτείται περαιτέρω δράση για την επίτευξη των στόχων της σύστασης του Συμβουλίου του 2012, ώστε να παρέχεται στα άτομα πρόσβαση σε περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες επικύρωσης, προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε περαιτέρω μάθηση και να αξιοποιούν τις δεξιότητές τους στην ευρωπαϊκή κοινωνία και στην αγορά εργασίας. Στην απόφαση Europass της 18ης Απριλίου 2018 οι εθελοντές ορίζονται ως μία από τις ομάδες-στόχους.

                  15.

                  Με βάση τις νέες εξελίξεις από το 2008, τα στοιχεία σχετικά με τα εμπόδια στον διακρατικό εθελοντισμό και τις συστάσεις πολιτικής μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων σχετικά με την προώθηση της κινητικότητας των νέων εθελοντών, είναι αναγκαία μια νέα σύσταση του Συμβουλίου για τον εθελοντισμό, με στόχο τη διευκόλυνση και τη βελτίωση της ποιότητας του διακρατικού εθελοντισμού των νέων και την ενθάρρυνση της αμοιβαίας μάθησης, της δικτύωσης και των συνεργειών μεταξύ των προγραμμάτων και δραστηριοτήτων εθελοντισμού στα κράτη μέλη και του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

                  16.

                  Η παρούσα σύσταση σέβεται πλήρως τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας,

            ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ΟΤΙ:

                  17.

                  Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης, χρησιμοποιείται ο ίδιος ορισμός του «εθελοντισμού» όπως στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/888 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση του Προγράμματος για το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, δηλαδή δραστηριότητα αλληλεγγύης που λαμβάνει χώρα, για περίοδο έως 12 μηνών, ως εθελοντική μη αμειβόμενη (18) δραστηριότητα που συμβάλλει στο κοινό καλό. Όταν στα κράτη μέλη υφίστανται διακρατικά προγράμματα που προβλέπουν δραστηριότητες αλληλεγγύης διάρκειας άνω των 12 μηνών, οι οποίες κατά τα άλλα συνάδουν με τον ορισμό του εθελοντισμού, αυτά πρέπει να θεωρούνται εθελοντισμός για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης και, ως εκ τούτου, να περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της.

                  18.

                  Ο εθελοντισμός των νέων στο πλαίσιο της παρούσας σύστασης περιλαμβάνει τον εθελοντισμό σε ολόκληρη την ΕΕ από υπηκόους της ΕΕ ή υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος και μετακινούνται σε δεύτερο κράτος μέλος για τους σκοπούς της εθελοντικής υπηρεσίας, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης ή οποιουδήποτε εθνικού προγράμματος ή δραστηριότητας διασυνοριακού εθελοντισμού στα κράτη μέλη. Στο μέτρο του δυνατού, οι δράσεις που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη και η Επιτροπή κατ’ εφαρμογή της παρούσας σύστασης θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τις δραστηριότητες εθελοντισμού μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. Οι εθελοντικές δραστηριότητες δεν θα πρέπει να έχουν αρνητικές συνέπειες για δυνητική ή υπάρχουσα μισθωτή εργασία, ούτε θα πρέπει να θεωρούνται ως υποκατάστατο αυτής. Οι όροι «νεολαία» και «νέοι» καλύπτουν την ηλικιακή ομάδα των 18 έως 30 ετών.

                  19.

                  Ως νέοι με λιγότερες ευκαιρίες νοούνται νέοι οι οποίοι, για οικονομικούς, κοινωνικούς, πολιτισμικούς, γεωγραφικούς λόγους ή λόγους υγείας, λόγω προέλευσης από οικογένειες μεταναστών ή για λόγους όπως αναπηρία και εκπαιδευτικές δυσχέρειες ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, συμπεριλαμβανομένου λόγου που στοιχειοθετεί δυσμενή διάκριση βάσει του άρθρου 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιμετωπίζουν δυσκολίες οι οποίες δεν τους επιτρέπουν να έχουν ουσιαστική πρόσβαση σε ευκαιρίες (19).

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

                  20.

                  Να εξετάσουν μέτρα που συμβάλλουν ή διατηρούν κατάλληλο και σαφές νομοθετικό και εκτελεστικό πλαίσιο για την υγεία, την ασφάλεια και την προστασία των συμμετεχόντων σε διακρατικές δραστηριότητες εθελοντισμού, με τους εξής τρόπους:

                              α)

                              διασφαλίζοντας ότι όλοι οι εθελοντές μπορούν να επωφελούνται από την κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης σε ένα κράτος μέλος, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας·

                              β)

                              στηρίζοντας τους διοργανωτές που συμμετέχουν στην υλοποίηση δραστηριοτήτων εθελοντισμού στην εξασφάλιση ότι εφαρμόζουν σαφείς και αξιόπιστες διαδικασίες για την παροχή φροντίδας και βοήθειας στους εθελοντές σε περίπτωση κρίσεων, καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και άλλων απρόβλεπτων περιστάσεων.

                  21.

                  Να παρέχουν προσβάσιμες πληροφορίες και να διασφαλίζουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα δικαιώματα των εθελοντών, όπως ορίζονται στο ειδικό πλαίσιο που καθορίζεται ανωτέρω, και ειδικότερα:

                              α)

                              διασφαλίζοντας ότι υπάρχει εθνικός δικτυακός τόπος, ο οποίος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της οδηγίας για την προσβασιμότητα στο διαδίκτυο (20), για την παροχή πρακτικών, προσβάσιμων και ολοκληρωμένων πληροφοριών για τους εθελοντές σχετικά με τους εθνικούς νομικούς και διοικητικούς κανόνες που διέπουν τον εθελοντισμό και τον αντίκτυπο του εθελοντισμού σε άλλο κράτος μέλος στα υφιστάμενα και τα μελλοντικά δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης (21) του εθελοντή (τόσο για τους εισερχόμενους όσο και για τους εξερχόμενους εθελοντές της ΕΕ)·

                              β)

                              στηρίζοντας τους παρόχους πληροφοριών για τους νέους μέσω της ενθάρρυνσης της κατάρτισης για την ανάπτυξη φιλικού προς τους νέους ενημερωτικού υλικού σχετικά με τους εθνικούς νομικούς και διοικητικούς κανόνες που διέπουν τον εθελοντισμό·

                              γ)

                              ενθαρρύνοντας τις συνεργασίες με καθιερωμένα δίκτυα και υπηρεσίες όπως το ERYICA για τη συγκέντρωση τέτοιων πληροφοριών·

                              δ)

                              ενθαρρύνοντας τους διοργανωτές υφιστάμενων εθνικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων διασυνοριακού εθελοντισμού να επισημαίνουν τους σχετικούς εθνικούς και ευρωπαϊκούς δικτυακούς τόπους (22) που ενημερώνουν τους εθελοντές για τα δικαιώματά τους, τις υποχρεώσεις τους και τους ισχύοντες κανόνες όσον αφορά τον εθελοντισμό σε άλλο κράτος μέλος.

                  22.

                  Να βελτιώσουν την ποιότητα των ευκαιριών εθελοντισμού με την υποστήριξη των διοργανωτών δραστηριοτήτων εθελοντισμού στο πλαίσιο των προσπαθειών τους για ανάπτυξη ικανοτήτων. Ειδικότερα, αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τους ακόλουθους τρόπους:

                              α)

                              ενθαρρύνοντας τους διοργανωτές στα κράτη μέλη αποστολής και υποδοχής ώστε να συνεργάζονται, μεταξύ άλλων μέσω της παροχής επαρκούς πληροφόρησης σχετικά με τη δραστηριότητα εθελοντισμού, τους οργανωτές της και τους ίδιους τους εθελοντές, ώστε να μπορούν τα μέρη να αποφασίζουν με γνώση των πραγμάτων σχετικά με τη βιωσιμότητα κάθε δραστηριότητας και τη σύμπλευσή της με τυχόν νομικές απαιτήσεις·

                              β)

                              ενθαρρύνοντας τους διοργανωτές δραστηριοτήτων εθελοντισμού να δίνουν έμφαση στην ποιότητα, μεταξύ άλλων μέσω της οργάνωσης των δραστηριοτήτων εθελοντισμού βάσει ανάλυσης που υποστηρίζει σαφείς ανάγκες και αποφέρει επωφελή αποτελέσματα στις τοπικές κοινότητες·

                              γ)

                              ενθαρρύνοντας τους διοργανωτές δραστηριοτήτων εθελοντισμού να δίνουν τη δέουσα έμφαση στη μαθησιακή διάσταση των δραστηριοτήτων εθελοντισμού, συμπεριλαμβανομένης της εκμάθησης γλωσσών στο πλαίσιο του διακρατικού εθελοντισμού·

                              δ)

                              υποστηρίζοντας τους διοργανωτές δραστηριοτήτων εθελοντισμού ώστε να χρησιμοποιούν με πιο συστηματικό και γενικευμένο τρόπο τα υφιστάμενα εθνικά ή ενωσιακά πλαίσια (δηλ. τα Youthpass και Europass) για την υποστήριξη του προσδιορισμού, της τεκμηρίωσης και της επικύρωσης των μαθησιακών αποτελεσμάτων των εθελοντικών δραστηριοτήτων·

                              ε)

                              αναγνωρίζοντας τις κοινωνικομορφωτικές δραστηριότητες για τους νέους ως βασικό στοιχείο προώθησης των ευκαιριών εθελοντισμού για τους νέους καθώς και ως ένα από τα κύρια εργαλεία για την ποιοτική ανάπτυξη των δραστηριοτήτων εθελοντισμού στην ΕΕ και, κατ’ επέκταση, συμβάλλοντας στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού θεματολογίου για τις κοινωνικομορφωτικές δραστηριότητες για τους νέους (23)·

                              στ)

                              προωθώντας τη διασυνοριακή κινητικότητα όσων αναπτύσσουν κοινωνικομορφωτικές δραστηριότητες για τους νέους στον τομέα της νεολαίας και σε οργανώσεις νεολαίας·

                              ζ)

                              στηρίζοντας την κατάρτιση των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας και των διοργανωτών δραστηριοτήτων εθελοντισμού, αναγνωρίζοντας τον καίριο ρόλο τους στην πλαισίωση και την καθοδήγηση των νέων εθελοντών σε μια υψηλής ποιότητας εμπειρία εθελοντισμού·

                              η)

                              ενθαρρύνοντας τους διοργανωτές διακρατικών δραστηριοτήτων εθελοντισμού να υποβάλουν αίτηση για το σήμα ποιότητας του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης·

                              θ)

                              αναπτύσσοντας και προωθώντας γενικά πρότυπα ποιότητας για τον εθελοντισμό, αντλώντας παράλληλα έμπνευση από το ολοκληρωμένο σύστημα μέτρων ποιότητας, στήριξης, ένταξης και πιστοποίησης που περιλαμβάνεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/888 (24), όπου αυτό είναι εφικτό σε εθνικό πλαίσιο·

                              ι)

                              θεσπίζοντας μέτρα για να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητες εθελοντισμού δεν οδηγούν σε υποκατάσταση θέσεων εργασίας.

                  23.

                  Να διασφαλίσουν ότι η πρόσβαση σε διακρατικές δραστηριότητες εθελοντισμού αποτελεί ρεαλιστική ευκαιρία για όλους τους νέους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με λιγότερες ευκαιρίες, μεταξύ άλλων με τους ακόλουθους τρόπους:

                              α)

                              στηρίζοντας τη δημιουργία και/ή τη λειτουργία εθνικών οδών και περιφερειακών και τοπικών δομών, όπως υποδομές για την εργασία στον τομέα της νεολαίας και κέντρα πληροφόρησης για τους νέους όπου υπάρχουν, για την παροχή πληροφόρησης και καθοδήγησης σχετικά με τις υφιστάμενες ευκαιρίες εθελοντισμού, σε μορφές προσβάσιμες σε άτομα με αναπηρία, σε δυνητικούς νέους εθελοντές, συμπεριλαμβανομένων των νέων με λιγότερες ευκαιρίες, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών/αλληλεγγύης και άλλων ενδιαφερόμενων μερών του τομέα. Οι δομές αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν δίκτυα αποφοίτων (όπως το EuroPeers) και εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας σε τοπικό επίπεδο, αξιοποιώντας την ικανότητά τους να ενδυναμώνουν και να υποστηρίζουν δυνητικούς υποψηφίους εθελοντισμού και, κατά περίπτωση, να εργάζονται παράλληλα με τους εθνικούς οργανισμούς που υλοποιούν το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης·

                              β)

                              διευκολύνοντας την πρόσβαση σε διακρατικές εμπειρίες εθελοντισμού για νέους με λιγότερες ευκαιρίες μέσω της προώθησης στοχευμένης και προσβάσιμης ενημέρωσης και προβολής από σχετικές οργανώσεις και δίκτυα (25), όπως τα Eurodesk and ERYICA, μεταξύ άλλων μέσω της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη σημασία των διαπολιτισμικών ικανοτήτων και της εκμάθησης γλωσσών ως εφαλτηρίου για τη διακρατική κινητικότητα·

                              γ)

                              διασφαλίζοντας ότι οι διοργανωτές δραστηριοτήτων εθελοντισμού ενθαρρύνονται να προωθούν την κοινωνική ένταξη, μεταξύ άλλων με την παροχή εύλογης και κατάλληλης στέγασης που είναι προσβάσιμη για τους νέους, ιδίως τους νέους με αναπηρία·

                              δ)

                              στηρίζοντας τους διοργανωτές δραστηριοτήτων εθελοντισμού για την ανάπτυξη πτυχών της κοινωνικής ένταξης των νέων με λιγότερες ευκαιρίες στα έργα τους (26), μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας την επαφή τους με εμπειρογνώμονες από υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης, οι οποίοι μπορούν να τους υποστηρίξουν και να τους εκπαιδεύσουν·

                              ε)

                              παρέχοντας στοχευμένη στήριξη για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων εθελοντισμού, πιο συγκεκριμένα με την προώθηση της ένταξης, της ισότητας και της ενδυνάμωσης των μειονεκτουσών ομάδων ή ομάδων που διατρέχουν κίνδυνο διακρίσεων, και παρέχοντας κίνητρα σε νέους εθελοντές από αυτές τις κοινότητες ώστε να συμμετέχουν στον εθελοντισμό και να λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ή ακόμα και ως πρότυπα στη δική τους κοινότητα·

                              στ)

                              στηρίζοντας τις σχετικές οργανώσεις και δίκτυα για την προώθηση τοπικών δραστηριοτήτων εθελοντισμού (συμπεριλαμβανομένων των βραχυπρόθεσμων μορφών, των μορφών μερικής απασχόλησης και των ομαδικών μορφών) ως πιθανό πρώτο βήμα προς τη συμμετοχή σε διακρατικές δραστηριότητες, και παρέχοντας πρόσθετη στοχευμένη στήριξη για την ανάπτυξη ευκαιριών εθελοντισμού οι οποίες καλύπτουν τους νέους που δεν μπορούν να συμμετάσχουν στη φυσική διακρατική κινητικότητα για διάφορους λόγους, ιδίως με την προσφορά, μεταξύ άλλων, ευκαιριών ψηφιακού εθελοντισμού·

                              ζ)

                              προωθώντας περαιτέρω τα υφιστάμενα διακρατικά εργαλεία που μπορούν να διευκολύνουν την κινητικότητα των νέων, όπως οι κάρτες κινητικότητας, και ενθαρρύνοντας τη χρήση τους σε όλες τις διακρατικές δραστηριότητες εθελοντισμού (27)·

                              η)

                              επιλύοντας, όπου αυτό είναι δυνατό, και με την επιφύλαξη του κεκτημένου του Σένγκεν και του ενωσιακού δικαίου σχετικά με την είσοδο και διαμονή υπηκόων τρίτων χωρών, τα διοικητικά και πρακτικά θέματα που δημιουργούν δυσκολίες στην απόκτηση θεωρήσεων και/ή αδειών διαμονής από υπηκόους τρίτων χωρών με σκοπό την παροχή εθελοντικής υπηρεσίας.

                  24.

                  Να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα οφέλη των δραστηριοτήτων εθελοντισμού, μέσω δραστηριοτήτων ενημέρωσης, καθοδήγησης και προβολής, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή εθνικών ενδιαφερόμενων φορέων στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της απασχόλησης, των κοινωνικών υπηρεσιών και της νεολαίας. Να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην ισότιμη προσέγγιση των νέων με λιγότερες ευκαιρίες. Για την επίτευξη των ανωτέρω, πρέπει να προωθούνται τα ακόλουθα:

                              α)

                              οι δραστηριότητες εθελοντισμού παρέχουν στους νέους έναν συγκεκριμένο τρόπο να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων και να δείξουν αλληλεγγύη με άτομα σε ευάλωτη κατάσταση·

                              β)

                              η εμπειρία εθελοντισμού ενισχύει την προσωπική, εκπαιδευτική, επαγγελματική εξέλιξη και την εξέλιξη των νέων ως ενεργών πολιτών και τους βοηθά να αναπτύξουν τις ικανότητες που απαιτούνται και εκτιμώνται από την αγορά εργασίας·

                              γ)

                              υπάρχουν πλαίσια για την υποστήριξη της ταυτοποίησης, της καταγραφής και της επικύρωσης των μαθησιακών αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων εθελοντισμού (συμπεριλαμβανομένου του Youthpass και του Europass).

                  25.

                  Να στηρίζουν και να προωθούν δραστηριότητες ανάπτυξης κοινοτήτων που σχετίζονται με τον εθελοντισμό. Για την επίτευξη του εν λόγω στόχου, πρέπει να διασφαλίζονται τα εξής:

                              α)

                              ενθάρρυνση σε εθνικό επίπεδο της λειτουργίας δικτύων εθελοντών, ιδίως όσων συμμετέχουν σε δραστηριότητες με μακρόπνοη προοπτική, δηλαδή δεν συνδέονται ούτε περιορίζονται από τη διάρκεια μεμονωμένων έργων·

                              β)

                              προώθηση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών δικτύων που συνδέονται με τον εθελοντισμό, ιδίως του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αλληλεγγύης και του EuroPeers, καθώς και άλλων πόρων και πλατφορμών που είναι προσβάσιμες μέσω της διαδικτυακής πύλης του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης στην Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας·

                              γ)

                              ενθάρρυνση των πρώην εθελοντών να ανταλλάσσουν τις εμπειρίες τους μέσω δικτύων νεολαίας, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και εργαστηρίων αναλαμβάνοντας, για παράδειγμα, ρόλους πρεσβευτών ή μελών δικτύου, και να εκπαιδεύουν υφιστάμενους ή μελλοντικούς εθελοντές·

                              δ)

                              ενθάρρυνση των διοργανωτών δραστηριοτήτων εθελοντισμού να υποστηρίζουν την ένταξη των εθελοντών στην κοινότητα υποδοχής κατά τη διάρκεια της δραστηριότητάς τους και τη συνέχιση της συμμετοχής τους σε εθελοντικές δραστηριότητες μετά την επιστροφή τους στην πατρίδα τους, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνοδεία των νέων με λιγότερες ευκαιρίες.

                  26.

                  Να διερευνούν νέες τάσεις και εναλλακτικές διαστάσεις και μορφές εθελοντισμού, μεταξύ άλλων μέσω:

                              α)

                              της προώθησης της δοκιμής μορφών και της συγκέντρωσης στοιχείων σχετικά με τον ψηφιακό εθελοντισμό, σε διακρατικό πλαίσιο, ως συμπλήρωμα της φυσικής κινητικότητας ή ακόμα και ως αυτοτελή μορφή δραστηριοτήτων εθελοντισμού·

                              β)

                              της αναγνώρισης της αξίας και της προώθησης του εθελοντισμού μεταξύ των γενεών ως πολύτιμης συμβολής στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει μια κοινωνία που γερνάει, καθώς και ως τρόπου διασφάλισης της συμμετοχής των νέων σε διάλογο μεταξύ των γενεών, διευκολύνοντας τη μεταφορά γνώσεων μεταξύ των γενεών και βελτιώνοντας την κοινωνική συνοχή.

                  27.

                  Να δημιουργούν συνέργειες και να διασφαλίζουν τη συμπληρωματικότητα και τη συνέχεια μεταξύ των προγραμμάτων και δραστηριοτήτων εθελοντισμού που υπάρχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε διάφορα επίπεδα στα κράτη μέλη. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα:

                              α)

                              ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τα υφιστάμενα προγράμματα εθελοντισμού, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων πολιτικής υπηρεσίας, εφόσον υπάρχουν, και διαβίβαση των πληροφοριών αυτών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με σκοπό τη διευκόλυνση της δημοσίευσής τους στην Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας, στο Youth Wiki, και την ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών·

                              β)

                              εξέταση μέτρων που θα προωθήσουν και θα στηρίξουν τη μεταφορά βέλτιστων πρακτικών ανάμεσα στα προγράμματα ή τις δραστηριότητες εθελοντισμού.

                  28.

                  Να υποστηρίζουν δραστηριότητες εθελοντισμού που συμβάλλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον, με τους εξής τρόπους:

                              α)

                              ενθάρρυνση της ενσωμάτωσης πράσινων πρακτικών σε όλα τα έργα και τις δραστηριότητες εθελοντισμού, καθώς και προώθηση της περιβαλλοντικά βιώσιμης και υπεύθυνης συμπεριφοράς μεταξύ των συμμετεχόντων και των συμμετεχουσών οργανώσεων·

                              β)

                              προώθηση της μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των δραστηριοτήτων εθελοντισμού, για παράδειγμα με τη μείωση των αποβλήτων, την ανακύκλωση και, όπου είναι δυνατό, τη χρήση βιώσιμων μέσων μεταφοράς·

                              γ)

                              προώθηση της ανάπτυξης δραστηριοτήτων εθελοντισμού που αφορούν το θέμα της προστασίας του περιβάλλοντος, της βιωσιμότητας, των κλιματικών στόχων και της πρόληψης και ανάκαμψης από καταστροφές.

                  29.

                  Να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή της παρούσας σύστασης με τακτικές επικαιροποιήσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία και, πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του Youth Wiki.

            ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:

                  30.

                  Να διευκολύνει την ανταλλαγή πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των εμποδίων που ενδέχεται να εμποδίζουν τη συμμετοχή των νέων στον εθελοντισμό, για παράδειγμα μέσω δραστηριοτήτων μάθησης από ομοτίμους, ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής ή της πλατφόρμας της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία.

                  31.

                  Να υποστηρίξει τα κράτη μέλη όσον αφορά την εφαρμογή της παρούσας σύστασης μέσω των μηχανισμών και εργαλείων συνεργασίας της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία, του ευρωπαϊκού θεματολογίου για τις κοινωνικομορφωτικές δραστηριότητες για τους νέους και των προγραμμάτων της ΕΕ για τη νεολαία, πιο συγκεκριμένα του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

                  32.

                  Να διευκολύνει την αμοιβαία μάθηση και τις ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών και όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών σε διάφορα επίπεδα μέσω δραστηριοτήτων όπως η μάθηση από ομοτίμους, η παροχή συμβουλών από ομοτίμους, οι ομάδες εμπειρογνωμόνων, η δικτύωση και άλλες δομές συνεργασίας, μεταξύ άλλων με έμφαση στις συνέργειες και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των προγραμμάτων ή δραστηριοτήτων σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών προγραμμάτων πολιτικής υπηρεσίας, εφόσον υπάρχουν. Για τον σκοπό αυτό, να αξιοποιήσει τους υφιστάμενους χώρους, όπως το Youth Wiki και η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας, όπου παρέχεται η δυνατότητα ανταλλαγής πόρων και γνώσεων μεταξύ κρατών μελών και μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) σε διάφορα επίπεδα.

                  33.

                  Να διερευνήσει νέες τάσεις και μορφές εθελοντισμού που σέβονται τις βασικές αρχές των ίσων ευκαιριών και της απαγόρευσης των διακρίσεων, της προσβασιμότητας, της συμμετοχικότητας και της υψηλής ποιότητας των δραστηριοτήτων, μέσω της συγκέντρωσης στοιχείων, της ανάπτυξης βέλτιστων πρακτικών και της κατάρτισης κατευθυντήριων γραμμών και εγχειριδίων, πιο συγκεκριμένα όσον αφορά τον ψηφιακό ή μεικτό εθελοντισμό και τον διαγενεακό εθελοντισμό.

                  34.

                  Να προωθεί και να διαδίδει πληροφορίες σχετικά με τις ευρωπαϊκές ευκαιρίες εθελοντισμού των νέων, ιδίως για άτομα με λιγότερες ευκαιρίες, μέσω της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας, η οποία περιλαμβάνει το εργαλείο εγγραφής για δραστηριότητες αλληλεγγύης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να συμπεριλάβει στην Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη της Νεολαίας συνδέσμους προς σχετικούς εθνικούς δικτυακούς τόπους (28).

                  35.

                  Να αναπτύξει, να προωθήσει και να παράσχει περαιτέρω στήριξη όσον αφορά τη χρήση των υφιστάμενων εργαλείων της ΕΕ που υποστηρίζουν την επικύρωση των αποτελεσμάτων της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, ιδίως του Youthpass και της πλατφόρμας Europass, μεταξύ άλλων μέσω ευρωπαϊκών ψηφιακών διαπιστευτηρίων για τη μάθηση.

                  36.

                  Να υποστηρίξει την έρευνα και τη συγκέντρωση δεδομένων σχετικά με τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο των δραστηριοτήτων εθελοντισμού και αλληλεγγύης για τα άτομα, τις οργανώσεις και την κοινωνία, συμπεριλαμβανομένων των διδαγμάτων και των γνώσεων που αντλήθηκαν από την πανδημία COVID-19 σχετικά με τον τομέα του εθελοντισμού και την ετοιμότητά του για παρόμοιες κρίσεις, μέσω μελετών, ερευνών, στατιστικών, έρευνας και ανάλυσης δεδομένων.

                  37.

                  Να χρησιμοποιήσει τη διαδικτυακή πλατφόρμα Youth Wiki για να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή της παρούσας σύστασης.

                  38.

                  Να υποβάλει εκθέσεις σχετικά με τη χρήση της παρούσας σύστασης του Συμβουλίου στο πλαίσιο των εργασιών για την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία και του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού.

            Η παρούσα σύσταση αντικαθιστά τη σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

         Λουξεμβούργο, 5 Απριλίου 2022.

               Για το Συμβούλιο

               Η Πρόεδρος

            R. BACHELOT-NARQUIN

         (1)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/soteu_2021_address_el_0.pdf

         (2)  Απόφαση (EΕ) 2021/2316 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος Νεολαίας (2022) (ΕΕ L 462 της 28.12.2021, σ. 1).

         (3)  Κείμενα που εγκρίθηκαν – Ο αντίκτυπος της νόσου Covid-19 στη νεολαία και στον αθλητισμό – Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου 2021 (europa.eu)..

         (4)  ΕΕ C 456 της 18.12.2018, σ. 1.

         (5)  Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία (2019-2021), COM(2021) 636 final.

         (6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/888 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση του Προγράμματος για το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης. Οι δραστηριότητες εθελοντισμού μπορούν να πραγματοποιούνται σε τρίτες χώρες:
      — όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/888, «[ο] εθελοντισμός [στο πλαίσιο του άξονα “συμμετοχή των νέων σε δραστηριότητες αλληλεγγύης”] μπορεί να πραγματοποιηθεί σε χώρα διαφορετική από τη χώρα διαμονής του συμμετέχοντος (“διασυνοριακός εθελοντισμός”) ή στη χώρα διαμονής του συμμετέχοντος (“εγχώριος εθελοντισμός”)». Χώρα διαφορετική από τη χώρα διαμονής του συμμετέχοντος μπορεί να είναι τρίτη χώρα συνδεδεμένη με το πρόγραμμα ή άλλη συμμετέχουσα χώρα·
      — όπως προβλέπεται στο άρθρο 10 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/888, «[ο] εθελοντισμός στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας μπορεί να πραγματοποιείται μόνο σε εκείνες τις περιφέρειες τρίτων χωρών στις οποίες πραγματοποιούνται δραστηριότητες και επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και δεν διεξάγονται διεθνείς ή μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις».
      Επιπλέον, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 σημείο 3), η συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι επίσης ανοιχτή για υπηκόους τρίτων χωρών που «διαμέν[ουν] νόμιμα σε κράτος μέλος, σε τρίτη χώρα που είναι συνδεδεμένη με το πρόγραμμα ή σε άλλη συμμετέχουσα χώρα βάσει του παρόντος κανονισμού».

         (7)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:42018Y1218(01)&qid=1578414694481&from=EL.

         (8)  Αξιολόγηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία και της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών, 2016.

         (9)  «Promoting the mobility of young volunteers and cross-border solidarity, a practical toolbox for actors and stakeholders in the field of youth and recommendations for policymakers» (Προώθηση της κινητικότητας των νέων εθελοντών και της διασυνοριακής αλληλεγγύης: πρακτική εργαλειοθήκη για τους φορείς και τα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα της νεολαίας και συστάσεις για τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής), το οποίο εκπονήθηκε από την ομάδα εμπειρογνωμόνων που σύστησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υποστήριξη της διαδικασίας επανεξέτασης της σύστασης του Συμβουλίου του 2008 σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών, 2021 (εργασία που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Σεπτεμβρίου 2019 και Σεπτεμβρίου 2020).

         (10)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης έως το 2025 [COM(2020) 625 final], η οποία είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση EUR-Lex – 52020DC0625 – EL – EUR-Lex (europa.eu).

         (11)  Υπενθυμίζεται ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας προβλέπει τον συντονισμό των δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των παροχών ασθένειας, σε διασυνοριακές καταστάσεις και εφαρμόζεται σε εθελοντές που μετακινούνται μεταξύ κρατών μελών.

         (12)  ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 32, παράρτημα I, τμήμα E. Υλοποιήθηκε μέσω της πύλης «Η Ευρώπη σου»: Your Europe (europa.eu).

         (13)  COM(2020) 758 final.

         (14)  Το Youthpass είναι το κύριο μέσο αναγνώρισης και επικύρωσης που είναι διαθέσιμο για όλους τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα Erasmus+ και στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, ώστε να αποτυπώνεται η μαθησιακή διαδικασία και να καταγράφονται τα μαθησιακά τους αποτελέσματα στο πιστοποιητικό Youthpass.

         (15)  Η απόφαση (ΕΕ) 2018/646 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Απριλίου 2018, για ένα κοινό πλαίσιο για την παροχή καλύτερων υπηρεσιών για τις δεξιότητες και τα επαγγελματικά προσόντα (Europass) και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 2241/2004/ΕΚ (ΕΕ L 112 της 2.5.2018, σ. 42) θεσπίζει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την υποστήριξη της διαφάνειας και της κατανόησης των δεξιοτήτων και των επαγγελματικών προσόντων που αποκτώνται σε τυπικά, μη τυπικά και άτυπα περιβάλλοντα, μεταξύ άλλων μέσω πρακτικών εμπειριών, κινητικότητας και εθελοντισμού.

         (16)  ΕΕ C 398 της 22.12.2012, σ. 1.

         (17)  Αξιολόγηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία και της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την κινητικότητα των νέων εθελοντών, 2016.

         (18)  Οι εθελοντές δεν αμείβονται για τον χρόνο τους, αλλά είναι δυνατό να καλύπτονται τα έξοδα που συνήθως περιορίζονται στο ταξίδι, τη σίτιση ή τη διαμονή και/ή άλλα μικρά προσωπικά έξοδα.

         (19)  Βλ. τον ίδιο ορισμό στο άρθρο 2 σημείο 4) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/888.

         (20)  Οδηγία (ΕΕ) 2016/2102 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2016, για την προσβασιμότητα των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημόσιου τομέα (ΕΕ L 327 της 2.12.2016, σ. 1).

         (21)  Συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με τις διαδικασίες υποβολής αίτησης για ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης ασθένειας (ΕΚΑΑ) και λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με το τι καλύπτεται και τι δεν καλύπτεται από τα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.

         (22)  Η πολύγλωσση πύλη «Η Ευρώπη σου» βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1724 (ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 1)· το τμήμα «Youth Wiki» της Ευρωπαϊκής Δικτυακής Πύλης της Νεολαίας· πληροφορίες σχετικά με την πύλη Europa, π.χ. σχετικά με την ΕΚΑΑ: Υποβάλλοντας αίτηση για μια κάρτα – Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και ένταξη – Ευρωπαϊκή Επιτροπή (europa.eu).

         (23)  Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, σχετικά με το πλαίσιο καθιέρωσης ευρωπαϊκού θεματολογίου για τις κοινωνικομορφωτικές δραστηριότητες για τους νέους (2020/C 415/01).

         (24)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/888 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση του Προγράμματος για το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) 2018/1475 και (ΕΕ) αριθ. 375/2014 (ΕΕ L 202 της 8.6.2021, σ. 32).

         (25)  Για καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει αυτό, βλ. στρατηγική για την ένταξη και την πολυμορφία στο πλαίσιο του Erasmus+ και του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης: https://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/resources/implementation-guidelines-erasmus-and-european-solidarity-corps-inclusion-and-diversity_el.

         (26)  Σύμφωνα με τις στρατηγικές της ΕΕ για την ισότητα και τα πλαίσια πολιτικής ένταξης που στοχεύουν συγκεκριμένες ομάδες που υφίστανται διακρίσεις και βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, τα οποία εγκρίθηκαν την περίοδο 2020-2021: Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025 [COM(2020) 565 final της 18/9/2020], στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά [COM(2020) 620 final της 7/10/2020], στρατηγική για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ [COM(2020) 698 final της 12/11/2020], σχέδιο δράσης για την ενσωμάτωση και την ένταξη [COM(2020) 758 final της 24/11/2020], στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία [COM(2021) 101 final της 3/3/2021].

         (27)  Αυτή ήταν ήδη μια ορθή πρακτική της πρώην Ευρωπαϊκής Εθελοντικής Υπηρεσίας· τώρα το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης παρέχει δωρεάν σε κάθε εθελοντή μια ευρωπαϊκή κάρτα νέων.

         (28)  Με τις πληροφορίες που προβλέπονται στο σημείο 2 στοιχείο α) της παρούσας σύστασης, καθώς και με πληροφορίες σχετικά με τα εθνικά προγράμματα ή δραστηριότητες εθελοντισμού.


title: Σύσταση της Επιτροπής, της 18ης Ιουνίου 2019, σχετικά με το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Βουλγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030

text:
               3.9.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 297/5

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 18ης Ιουνίου 2019
      σχετικά με το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Βουλγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030
      (2019/C 297/02)
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να υποβάλει στην Επιτροπή προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα που καλύπτει την περίοδο από το 2021 έως το 2030 σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 και το παράρτημα I του εν λόγω κανονισμού. Τα πρώτα προσχέδια των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα έπρεπε να υποβληθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.

                  (2)

                  Η Βουλγαρία υπέβαλε το προσχέδιο του εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα στις 15 Ιανουαρίου 2019. Η υποβολή του εν λόγω προσχεδίου αποτελεί τη βάση και το πρώτο βήμα της επαναληπτικής διαδικασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών για την οριστικοποίηση των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα και την επακόλουθη εφαρμογή τους.

                  (3)

                  Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τα προσχέδια των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα. Η Επιτροπή προέβη σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση του προσχεδίου του εθνικού σχεδίου της Βουλγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά στοιχεία του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Η εν λόγω αξιολόγηση (2) δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση. Οι συστάσεις που ακολουθούν βασίζονται στην εν λόγω αξιολόγηση. Ειδικότερα, οι συστάσεις της Επιτροπής μπορούν να εξετάζουν i) το επίπεδο φιλοδοξίας των στόχων, επιδιώξεων και συνεισφορών για τη συλλογική επίτευξη των στόχων της Ενεργειακής Ένωσης και, ιδίως, των επιδιώξεων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, καθώς και το επίπεδο διασυνδεσιμότητας ηλεκτρικής ενέργειας στο οποίο αποσκοπεί το κράτος μέλος το 2030, ii) τις πολιτικές και τα μέτρα σχετικά με τους στόχους σε επίπεδο κράτους μέλους και Ένωσης, καθώς και άλλες πολιτικές και μέτρα με ενδεχόμενο διασυνοριακό ενδιαφέρον, iii) οποιεσδήποτε πρόσθετες πολιτικές και μέτρα που ενδεχομένως απαιτούνται στο πλαίσιο των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, iv) τις αλληλεπιδράσεις και τη συνοχή των υπαρχουσών και των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων που περιλαμβάνονται στο ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα στο πλαίσιο μίας διάστασης και μεταξύ διαφορετικών διαστάσεων της Ενεργειακής Ένωσης.

                  (4)

                  Κατά την εκπόνηση των συστάσεών της, η Επιτροπή εξέτασε την ανάγκη, αφενός, να αθροιστούν ορισμένες ποσοτικοποιημένες προγραμματισμένες συνεισφορές από όλα τα κράτη μέλη, προκειμένου να αξιολογηθεί η φιλοδοξία σε επίπεδο Ένωσης και, αφετέρου, να παρασχεθεί επαρκής χρόνος σε κάθε κράτος μέλος, ώστε να λάβει δεόντως υπόψη τις συστάσεις της Επιτροπής πριν οριστικοποιήσει το εθνικό του σχέδιο.

                  (5)

                  Οι συστάσεις της Επιτροπής όσον αφορά τις φιλοδοξίες των κρατών μελών για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές βασίζονται σε έναν μαθηματικό τύπο που ορίζεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 και βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια.

                  (6)

                  Όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, οι συστάσεις της Επιτροπής βασίζονται στην αξιολόγηση του εθνικού επιπέδου φιλοδοξίας που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα, σε σύγκριση με το συλλογικό επίπεδο των προσπαθειών που απαιτούνται για την επίτευξη των επιδιώξεων της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται για συγκεκριμένες εθνικές περιστάσεις, κατά περίπτωση. Οι τελικές εθνικές συνεισφορές στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν το οικονομικά αποδοτικό δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας και να υποστηρίζονται από μια στιβαρή μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης κτιρίων και μέτρα εφαρμογής της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας που απορρέει από το άρθρο 7 της οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αποδείξουν ότι έχουν λάβει δεόντως υπόψη την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, ιδίως εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο η ενεργειακή απόδοση συμβάλλει στην οικονομικά αποδοτική επίτευξη των εθνικών στόχων για ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

                  (7)

                  Βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν μια γενική επισκόπηση των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων, των επιδιώξεων και των συνεισφορών που καθορίζονται στο ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, καθώς και μια γενική εκτίμηση των πηγών των εν λόγω επενδύσεων. Τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα θα πρέπει να διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα των εθνικών πολιτικών και μέτρων εγγύησης της ασφάλειας των επενδυτών.

                  (8)

                  Παράλληλα, στο πλαίσιο του κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2018-2019, η Επιτροπή έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις επενδυτικές ανάγκες των κρατών μελών στους τομείς της ενέργειας και του κλίματος. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην έκθεση χώρας του 2019 για τη Βουλγαρία (4) και στη σύσταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου προς τη Βουλγαρία (5), στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Επιτροπή, στην αξιολόγηση των προσχεδίων των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, έλαβε υπόψη τις τελευταίες διαπιστώσεις και συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι συστάσεις της Επιτροπής είναι συμπληρωματικές των τελευταίων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι στα ενοποιημένα εθνικά σχέδιά τους για την ενέργεια και το κλίμα λαμβάνονται υπόψη οι τελευταίες ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουν εκδοθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

                  (9)

                  Επιπλέον, βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, κάθε κράτος μέλος οφείλει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τυχόν συστάσεις της Επιτροπής στο προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα που πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019 και, εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν λάβει υπόψη σύσταση ή ουσιώδες μέρος αυτής, το εν λόγω κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει και να δημοσιοποιεί τη σχετική αιτιολογία.

                  (10)

                  Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει, στα ενοποιημένα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα και στις επικαιροποιήσεις τους κατά τα επόμενα έτη, να αναφέρουν τα ίδια δεδομένα με τα δεδομένα που υποβάλλουν στην Eurostat ή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος. Η χρήση της ίδιας πηγής και, εφόσον είναι διαθέσιμες, των ευρωπαϊκών στατιστικών, είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για τον υπολογισμό της βάσης αναφοράς για τη μοντελοποίηση και τις προβολές. Η χρήση των ευρωπαϊκών στατιστικών θα επιτρέψει την καλύτερη συγκρισιμότητα των δεδομένων και των προβολών που χρησιμοποιούνται στα ενοποιημένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα.

                  (11)

                  Στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα πρέπει να περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αξιολογούνται οι μακροοικονομικές επιπτώσεις των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων και, στο μέτρο του εφικτού, οι επιπτώσεις στην υγεία, στο περιβάλλον, στην απασχόληση και στην εκπαίδευση, οι επιπτώσεις στις δεξιότητες και οι κοινωνικές επιπτώσεις. Στην κατάρτιση του τελικού ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα πρέπει να συμμετέχουν το κοινό και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς. Αυτά και άλλα στοιχεία περιγράφονται λεπτομερώς στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση (6).

                  (12)

                  Τα ενοποιημένα σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα παρέχουν την ευκαιρία για συνεκτικό καθορισμό μακροπρόθεσμων πολιτικών και μέτρων, λαμβανομένων υπόψη των αλληλεξαρτήσεων που προκύπτουν μεταξύ των διαστάσεων όσον αφορά πιθανές συνέργειες ή κινδύνους. Παρότι οι πολιτικές και τα μέτρα που περιγράφονται στο προσχέδιο φαίνεται να εξετάζουν ορισμένες αλληλεξαρτήσεις, η αξιολόγησή τους και στις πέντε διαστάσεις θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω στο τελικό σχέδιο. Η ανάλυση θα μπορούσε να περιλαμβάνει ποσοτικές εκτιμήσεις και θα πρέπει να καλύπτει επίσης τις πιθανές αρνητικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ πολιτικών και μέτρων, καθώς και να δείχνει τον τρόπο με τον οποίο η Βουλγαρία σκοπεύει να αντιμετωπίσει αυτές τις αλληλεπιδράσεις. Ειδικότερα, οι συνέργειες μεταξύ, αφενός, των διαστάσεων της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, της ενεργειακής ασφάλειας και της εσωτερικής αγοράς και, αφετέρου, της αρχής της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση χρήζουν περαιτέρω αξιολόγησης. Ομοίως, θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ο ρόλος της ενεργειακής απόδοσης στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να αξιολογηθεί περαιτέρω στο τελικό σχέδιο, μεταξύ άλλων από πλευράς κόστους και ανταγωνιστικότητας, είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ της προγραμματισμένης συνέχισης της ηλεκτροπαραγωγής με βάση τον γαιάνθρακα και της αύξησης της χρήσης φυσικού αερίου με τη διάσταση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές. Ένα ακόμη στοιχείο είναι οι επιπτώσεις της χρήσης της βιομάζας στις εκτιμώμενες απορροφήσεις στους τομείς της χρήσης γης και της δασοκομίας. Η σύνδεση μεταξύ της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και της ανάπτυξης τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω υπό το πρίσμα της διάστασης της έρευνας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.

                  (13)

                  Το τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα θα ωφεληθεί από μια διεξοδική ανάλυση σχετικά με τη θέση την οποία κατέχει σήμερα στην παγκόσμια αγορά ο τομέας των τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, μεταξύ άλλων όσον αφορά την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές των ενεργοβόρων και υψηλής έντασης άνθρακα βιομηχανικών τομέων. Το σχέδιο θα ωφεληθεί από την ανάδειξη τομέων ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και δυνητικών προκλήσεων, καθώς και από τον καθορισμό στόχων, πολιτικών και μέτρων που θα βασίζονται στα στοιχεία αυτά, με τη δημιουργία κατάλληλων συνδέσεων με την πολιτική για τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία. Ειδικότερα, θα μπορούσε να δοθεί περαιτέρω έμφαση στις αλληλεπιδράσεις με την κυκλική οικονομία και στη σημασία της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

                  (14)

                  Οι συστάσεις της Επιτροπής προς τη Βουλγαρία βασίζονται στην αξιολόγηση του προσχεδίου του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Βουλγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα, το οποίο δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση (7),

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ:

                  1.

                  Να αυξήσει το επίπεδο φιλοδοξίας για το 2030 σε μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τουλάχιστον 27 % ως συνεισφορά της Βουλγαρίας στον στόχο της Ένωσης για το 2030 για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, όπως συνάγεται από τον τύπο του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Να συμπεριλάβει στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα ενδεικτική πορεία που επιτυγχάνει όλα τα σημεία αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχείο α) σημείου 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 σύμφωνα με το εν λόγω μερίδιο, δεδομένης της ανάγκης να αυξηθεί το επίπεδο των προσπαθειών για συλλογική επίτευξη αυτού του στόχου. Να προτείνει λεπτομερείς και ποσοτικοποιημένες πολιτικές και μέτρα που συνάδουν με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) και καθιστούν δυνατή την έγκαιρη και οικονομικά αποδοτική επίτευξη αυτής της συνεισφοράς. Να αυξήσει το επίπεδο φιλοδοξίας του τομέα θέρμανσης και ψύξης για την επίτευξη του ενδεικτικού στόχου που περιλαμβάνεται στο άρθρο 23 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 και να προτείνει πολιτικές και μέτρα για την επίτευξη του στόχου για τις μεταφορές που καθορίζεται στο προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Βουλγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα και σύμφωνα με το άρθρο 25 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001. Να παράσχει πρόσθετες λεπτομέρειες και μέτρα σχετικά με το υποστηρικτικό πλαίσιο για την ιδιοκατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις κοινότητες ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001, συμπεριλαμβανομένης της απλούστευσης των διοικητικών διαδικασιών.

                  2.

                  Να αυξήσει τη φιλοδοξία της όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς και τελικής ενέργειας, δεδομένης της ανάγκης να αυξηθεί το επίπεδο των προσπαθειών για την επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030 και να υποστηρίξει αυτή τη φιλοδοξία με επαρκείς πολιτικές και μέτρα που έχουν τη δυνατότητα να αποφέρουν πρόσθετη εξοικονόμηση ενέργειας έως το 2030. Να στηρίξει τις προτεινόμενες πολιτικές και τα μέτρα με εκτίμηση επιπτώσεων και αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με την ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων, εκπεφρασμένες ως αναμενόμενη εξοικονόμηση ενέργειας, και με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Να αναλύσει περαιτέρω τον τρόπο με τον οποίο πρόκειται να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του καθεστώτος επιβολής της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας προκειμένου να μπορέσει να αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

                  3.

                  Να προσδιορίσει μια άρτια στρατηγική για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο, η οποία θα περιλαμβάνει σχετικά υποκείμενα έργα υποδομών και τις αντίστοιχες συνεισφορές τους. Να περιγράψει λεπτομερώς τη στρατηγική για τον μακροπρόθεσμο εφοδιασμό με πυρηνικά υλικά και καύσιμα, ιδίως με την προοπτική της προβλεπόμενης διεύρυνσης της οικείας δυναμικότητας παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.

                  4.

                  Να καθορίσει μελλοντοστραφείς στόχους και επιδιώξεις σχετικά με την ενοποίηση της αγοράς, ιδίως μέτρα για την ανάπτυξη ανταγωνιστικών αγορών χονδρικής και λιανικής, τόσο με την προώθηση του ανταγωνισμού εντός της χώρας, μεταξύ άλλων με την επίτευξη προόδου ως προς την καθιέρωση τιμών που βασίζονται πλήρως στην αγορά, όσο και με την εξάλειψη των φραγμών στο διασυνοριακό εμπόριο.

                  5.

                  Να αποσαφηνίσει περαιτέρω τους εθνικούς στόχους και τις επιδιώξεις χρηματοδότησης που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030 στον τομέα της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας, ιδίως όσους σχετίζονται με την Ενεργειακή Ένωση, ώστε να είναι άμεσα μετρήσιμοι και κατάλληλοι για τον επιδιωκόμενο σκοπό, ο οποίος συνίσταται στη στήριξη της υλοποίησης των επιδιώξεων στις άλλες διαστάσεις του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα. Να υποστηρίξει τους στόχους αυτούς με συγκεκριμένες και κατάλληλες πολιτικές και μέτρα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πρέπει να αναπτυχθούν σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη, όπως το ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών.

                  6.

                  Να εντείνει την περιφερειακή συνεργασία με τα γειτονικά κράτη μέλη και εντός καθορισμένων πλαισίων περιφερειακής συνεργασίας, όπως η ομάδα υψηλού επιπέδου για τη συνδεσιμότητα ενέργειας της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (CESEC), μεταξύ άλλων στις διαστάσεις των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της ενεργειακής απόδοσης και της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας, και λαμβάνοντας υπόψη κοινές προκλήσεις και κοινούς στόχους. Υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω συνεργασίας ενόψει των επικείμενων εξελίξεων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης προσαρμογής σε υψηλότερα μερίδια ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και καθαρών μεταφορών, τα οποία θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στις διασυνδέσεις και στην εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή.

                  7.

                  Να παράσχει μια γενική επισκόπηση των επενδύσεων που απαιτούνται για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας με την επίτευξη των στόχων της για την ενέργεια και το κλίμα. Να παράσχει μια γενική εκτίμηση των πηγών των επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της κατάλληλης χρηματοδότησης σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο. Να εξετάσει επίσης το ενδεχόμενο χρήσης της οικονομικά αποδοτικής δημιουργίας μεταβιβάσεων προς άλλα κράτη μέλη, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), ως πηγής χρηματοδότησης.

                  8.

                  Να απαριθμήσει όλες τις επιδοτήσεις στον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, και τις δράσεις που αναλαμβάνονται, καθώς και τα σχέδια για τη σταδιακή κατάργησή τους.

                  9.

                  Να συμπληρώσει την ανάλυση των αλληλεπιδράσεων με την πολιτική για την ποιότητα του αέρα και τις εκπομπές αερίων ρύπων, παρουσιάζοντας και ποσοτικοποιώντας τις επιπτώσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση για κάθε επιμέρους σενάριο, παρέχοντας πληροφορίες τεκμηρίωσης και εξετάζοντας τις συνέργειες και τα φαινόμενα αντιστάθμισης.

                  10.

                  Να ενσωματώσει καλύτερα τις πτυχές της δίκαιης και ισότιμης μετάβασης, ιδίως με την παροχή περισσότερων λεπτομερειών για τις κοινωνικές επιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην απασχόληση και στις δεξιότητες που θα έχουν οι στόχοι, οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις επιπτώσεις της μετάβασης για τις βιομηχανίες υψηλής έντασης γαιάνθρακα και ανθρακούχων εκπομπών. Να αναπτύξει περαιτέρω την προσέγγιση για την αντιμετώπιση των ζητημάτων ενεργειακής φτώχειας, μεταξύ άλλων με τον προσδιορισμό της αξιολόγησης όπως απαιτείται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999.

         Βρυξέλλες, 18 Ιουνίου 2019.

               Για την Επιτροπή

            Miguel ARIAS CAÑETE

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1.

         (2)  SWD(2019) 225.

         (3)  Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ (ΕΕ L 315 της 14.11.2012, σ. 1).

         (4)  SWD (2019) 1001 final/2.

         (5)  COM (2019) 502 final της 5ης Ιουνίου 2019.

         (6)  SWD(2019) 225.

         (7)  SWD(2019) 225.

         (8)  Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 82).

         (9)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τις δεσμευτικές ετήσιες μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα κράτη μέλη από το 2021 έως το 2030, στο πλαίσιο της συμβολής στη δράση για το κλίμα για την τήρηση των δεσμεύσεων που απορρέουν από τη συμφωνία του Παρισιού και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 26).