title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 2014 , σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Εσθονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας για το 2014

text:
               29.7.2014

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 247/25

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
   της 8ης Ιουλίου 2014
   σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Εσθονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας για το 2014
   2014/C 247/06
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1) και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
   Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
   Έχοντας υπόψη την γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στο μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

               (2)

               Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικείες οικονομικές πολιτικές και πολιτικές για την απασχόληση.

               (3)

               Στις 29 Ιουνίου 2012 οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών ενέκριναν «Σύμφωνο για την ανάπτυξη και την απασχόληση», το οποίο παρέχει ένα συνεκτικό πλαίσιο δράσης σε επίπεδο κρατών μελών, ΕΕ και ζώνης του ευρώ, με την κινητοποίηση όλων των δυνατών μηχανισμών, μέσων και πολιτικών. Έλαβαν απόφαση σχετικά με τη δράση που πρέπει να αναληφθεί στο επίπεδο των κρατών μελών, ιδίως εκφράζοντας την απόλυτη προσήλωσή τους στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων.

               (4)

               Στις 9 Ιουλίου 2013, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Εσθονίας για το 2013 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το ενημερωμένο πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας για την περίοδο 2012‐2017. Στις 15 Νοεμβρίου 2013, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), η Επιτροπή υπέβαλε τη γνώμη της για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Εσθονίας για το 2014.

               (5)

               Στις 13 Νοεμβρίου 2013 η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, δίνοντας το εναρκτήριο λάκτισμα για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2014 όσον αφορά το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Επίσης, στις 13 Νοεμβρίου 2013 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), ενέκρινε την έκθεση για το μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία η Εσθονία δεν προσδιορίσθηκε ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (6)

               Στις 20 Δεκεμβρίου 2013 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανειοδότησης στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονισθεί η δημόσια διοίκηση.

               (7)

               Στις 8 Μαΐου 2014 η Εσθονία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2014 και στις 29 Απριλίου 2014 το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2014. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα προγράμματα αυτά αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (8)

               Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2014 είναι να τηρηθεί ο μεσοπρόθεσμος στόχος καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος και να σχηματισθούν παράλληλα επαρκή δημοσιονομικά αποθέματα για τις περιόδους οικονομικής κρίσης. Το πρόγραμμα σταθερότητας επιβεβαιώνει τον προηγούμενο μεσοπρόθεσμο στόχο για διαρθρωτικό πλεόνασμα, ο οποίος είναι αυστηρότερος από όσα επιτάσσει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Το εκ νέου υπολογισθέν διαρθρωτικό ισοζύγιο της Εσθονίας αναμένεται να επιδεινωθεί το 2014 κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕγχΠ, αποκλίνοντας έτσι από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής, προτού να βελτιωθεί το 2015 κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕγχΠ και να παραμείνει σχεδόν ισοσκελισμένο την περίοδο 2016‐2017. Επιπλέον, το πρόγραμμα σταθερότητας επισημαίνει τον κίνδυνο απόκλισης από την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες το 2014 και τον κίνδυνο σημαντικής απόκλισης το 2015. Γενικά, η προγραμματισμένη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου παρουσιάζει κινδύνους όσον αφορά τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (9)

               Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος, που δεν έχει επικυρωθεί από ανεξάρτητο όργανο, είναι ρεαλιστικό και σε γενικές γραμμές σύμφωνο με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2014. Σύμφωνα με τις προβλέψεις αυτές, το διαρθρωτικό έλλειμμα προβλέπεται να επιδεινωθεί το 2014 κατά 0,1 % του ΑΕγχΠ, με αποτέλεσμα απόκλιση ίση με 0,3 % του ΑΕγχΠ σε σύγκριση με την απαιτούμενη προσαρμογή και σημαντική απόκλιση κατά την αξιολόγηση για περίοδο δύο ετών. Το 2015 η Επιτροπή προβλέπει επιπλέον επιδείνωση στο διαρθρωτικό ισοζύγιο κατά 0,2 % του ΑΕγχΠ, γεγονός που υποδηλώνει σημαντική απόκλιση από την απαιτούμενη προσαρμογή προς το μεσοπρόθεσμο στόχο. Σημαντική απόκλιση αναμένεται επίσης όσον αφορά την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες κατά την περίοδο 2014‐2015. Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας 2014 και τις προβλέψεις της Επιτροπής, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από το μεσοπρόθεσμο στόχο το 2014 και 2015. Ο κανόνας για διαρθρωτικό ισοζύγιο με σκοπό τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Συνθήκης για τη σταθερότητα, το συντονισμό και τη διακυβέρνηση τέθηκε σε ισχύ στις 23 Μαρτίου 2014 με τη νέα πράξη περί του κρατικού προϋπολογισμού της Εσθονίας, αλλά πρέπει ακόμη να συμπληρωθεί με την ενίσχυση του δεσμευτικού χαρακτήρα των πολυετών στόχων για τις δαπάνες.

               (10)

               Όσον αφορά την αγορά εργασίας, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος για τη μείωση της ανεργίας των νέων και της μακροχρόνιας ανεργίας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα μέτρα που παρέχουν κίνητρα προς εργασία στους χαμηλόμισθους. Πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης έλλειψης εργατικού δυναμικού, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης που οφείλεται στη γήρανση και στην έξοδο από την αγορά εργασίας για λόγους υγείας και αναπηρίας. Η έγκαιρη θέσπιση και εφαρμογή της μεταρρύθμισης σχετικά με την ικανότητα εργασίας, με παράλληλη διασφάλιση της διαθεσιμότητας υπηρεσιών στήριξης, έχει επομένως μεγάλη σημασία. Η αποδοτικότητα από άποψη κόστους των δαπανών της πολιτικής για την οικογένεια θα μπορούσε να βελτιωθεί περαιτέρω, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες φύλαξης παιδιών. Αυτό αναμένεται να προωθήσει την ταχεία επιστροφή των γυναικών στην αγορά εργασίας και να μειώσει το σταθερά μεγάλο χάσμα μεταξύ των αμοιβών ανδρών και γυναικών. Οι προσπάθειες για την προώθηση της επιχειρηματικότητας και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης σε περιοχές εκτός των Tallinn και Tartu πρέπει να ενταθούν, προκειμένου να αποφευχθεί η διεύρυνση των διαφορών ως προς την οικονομική ανάπτυξη και να μειωθεί η ανεργία, ιδίως μεταξύ των ανειδίκευτων.

               (11)

               Στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης έχουν θεσπισθεί πρόσφατα μεταρρυθμίσεις για την ευθυγράμμιση της εκπαίδευσης με τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για να διευκολυνθεί η μετάβαση από την εκπαίδευση στην απασχόληση. Θα πρέπει να καταβληθούν συστηματικές προσπάθειες, με τη συμμετοχή ιδίως των κοινωνικών εταίρων, για να αυξηθεί η συμμετοχή στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση καθώς και στη μάθηση στο χώρο εργασίας, ιδίως σε θέσεις μαθητείας. Η εφαρμογή της στρατηγικής διά βίου μάθησης θα απαιτήσει σοβαρές προσπάθειες για την εξασφάλιση της απαραίτητης αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανεκπαίδευσης, καθώς και των απαραίτητων επιπέδων προσόντων, ιδίως για τα άτομα σε μειονεκτική θέση έναντι της αγοράς εργασίας. Υπάρχει ένα πλαίσιο έξυπνης εξειδίκευσης, το οποίο περιλαμβάνει τη στρατηγική για την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη και τη στρατηγική έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας, με εστίαση σε κοινές προτεραιότητες και, παράλληλα, περαιτέρω εξειδίκευση σε θεματικούς τομείς. Θα πρέπει να συνεχισθούν οι προσπάθειες για τη διεθνοποίηση του συστήματος έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας και τον καθορισμό των σχετικών προτεραιοτήτων, δεδομένου του μικρού μεγέθους της οικονομίας.

               (12)

               Η ένταση χρήσης πόρων της Εσθονίας εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλή. Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την αντιμετώπιση της ενεργειακής απόδοσης των δημόσιων κτιρίων, αλλά πρέπει να συνεχισθούν και να ενταθούν οι προσπάθειες, ειδικά στους τομείς των οικιστικών και βιομηχανικών κτιρίων. Έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη διαχείριση και την υγειονομική ταφή των αποβλήτων, ενώ πρέπει να εξασφαλισθεί η οικονομική βιωσιμότητα της ανακύκλωσης. Πρέπει να εφαρμοσθούν τα μέτρα του σχεδίου ανάπτυξης των μεταφορών, ώστε να μπορέσει η Εσθονία να συγκρατήσει τις εκπομπές CO2 στον τομέα εκτός ΣΕΔΕ. Η ενεργειακή απόδοση των εμπορευματικών μεταφορών μπορεί να βελτιωθεί με την εφαρμογή πιο βιώσιμων τρόπων μεταφοράς. Η χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω μέσω της ενίσχυσης της συμπληρωματικότητας των περιφερειακών δικτύων και των διασυνδέσεων μεταξύ των επιβατικών οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών. Η χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων αυξάνεται, ενώ η μέση ηλικία του στόλου επιβατικών αυτοκινήτων είναι σχεδόν διπλάσια του μέσου όρου της ΕΕ και τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα συγκαταλέγονται στα πλέον ρυπογόνα στην Ένωση. Είναι απαραίτητη η ουσιαστική ενίσχυση των περιβαλλοντικών κινήτρων, μεταξύ άλλων και των φορολογικών. Παρότι έχουν ληφθεί ενθαρρυντικά μέτρα στις διασυνοριακές ενεργειακές συνδέσεις, η πλήρης σύνδεση της ενεργειακής αγοράς της Εσθονίας με την Ένωση θα απαιτήσει χρόνο και επενδύσεις.

               (13)

               Η διεύρυνση των περιφερειακών διαφορών σε συνδυασμό με αρνητικές δημογραφικές τάσεις, ανεπάρκειες και την έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των τοπικών κυβερνήσεων εμποδίζουν το αναπτυξιακό δυναμικό της Εσθονίας. Αυτό αντικατοπτρίζει εν μέρει τη μόνιμη αναντιστοιχία μεταξύ της δημοσιονομικής ικανότητας και των αρμοδιοτήτων που έχουν μεταβιβασθεί σε μικρούς δήμους καθώς και τις περιορισμένες οικονομίες κλίμακας. Η παροχή αποτελεσματικότερων και εύκολα προσβάσιμων ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο, με βάση ζώνες υπηρεσιών και ελάχιστες προδιαγραφές παροχής υπηρεσιών, ιδίως στους τομείς των μεταφορών, της μακροχρόνιας περίθαλψης, της προσχολικής εκπαίδευσης και των κοινωνικών υπηρεσιών, αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα των μέτρων ενεργοποίησης και των μέτρων για την αγορά εργασίας.

               (14)

               Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Εσθονίας. Αξιολόγησε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Εσθονία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

               (15)

               Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας και η γνώμη του (6) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (16)

               Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξάμηνου, η Επιτροπή διενήργησε επίσης ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Με βάση την ανάλυση αυτή το Συμβούλιο εξέδωσε συγκεκριμένες συστάσεις οι οποίες απευθύνονται στα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει ως νόμισμα το ευρώ (7). Ως κράτος που έχει ως νόμισμα το ευρώ, η Εσθονία θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή των συστάσεων αυτών,

         ΣΥΝΙΣΤΑ στην Εσθονία να αναλάβει δράση κατά την περίοδο 2014 2015 προκειμένου:

               1.

               Να ενισχύσει τα δημοσιονομικά μέτρα για το 2014, λαμβανομένης υπόψη της εμφάνισης διαφοράς της τάξεως του 0,3 % του ΑΕγχΠ με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2014, γεγονός που υποδηλώνει κίνδυνο σημαντικής απόκλισης σε σχέση με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Το 2015, να ενισχύσει σημαντικά τη δημοσιονομική στρατηγική για να εξασφαλίσει την επίτευξη και εν συνεχεία τη διατήρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου. Να συμπληρώσει τον κανόνα περί προϋπολογισμού με περισσότερο δεσμευτικούς κανόνες για τις πολυετείς δαπάνες εντός του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου και να συνεχίσει να βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των δημοσίων δαπανών.

               2.

               Να βελτιώσει τα κίνητρα προς εργασία με τη λήψη μέτρων που απευθύνονται στους εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα. Να εστιάσει τις προσπάθειες ενεργοποίησης των στόχων με τη διασφάλιση της έγκαιρης υιοθέτησης και εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων όσον αφορά την ικανότητα εργασίας. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα ως προς το κόστος της πολιτικής για την οικογένεια, με παράλληλη βελτίωση της διαθεσιμότητας και της πρόσβασης σε υπηρεσίες φύλαξης παιδιών. Να εφαρμόσει συντονισμένα μέτρα για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της επιχειρηματικότητας σε περιφέρειες που αντιμετωπίζουν υψηλή ανεργία.

               3.

               Να εξασφαλίσει τη συνάφεια των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας, να βελτιώσει τα επίπεδα δεξιοτήτων και προσόντων με την επέκταση των μέτρων διά βίου μάθησης και τη συστηματική αύξηση της συμμετοχής σε επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας. Να εντατικοποιήσει περαιτέρω τον καθορισμό των προτεραιοτήτων και την εξειδίκευση στα συστήματα έρευνας και καινοτομίας και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των ερευνητικών ιδρυμάτων προκειμένου να συμβάλει στη διεθνή ανταγωνιστικότητα.

               4.

               Να εντείνει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, ιδίως στα οικιστικά και βιομηχανικά κτίρια. Να ενισχύσει ουσιαστικά τα περιβαλλοντικά κίνητρα στον τομέα των μεταφορών για να συμβάλει σε μεταφορές με χαμηλότερη ένταση πόρων. Να συνεχίσει την ανάπτυξη των διασυνοριακών συνδέσεων με τα γειτονικά κράτη μέλη για να διαφοροποιήσει τις πηγές ενέργειας και να προωθήσει τον ανταγωνισμό μέσω της βελτιωμένης ολοκλήρωσης των αγορών ενέργειας της Βαλτικής.

               5.

               Να εξισορροπήσει καλύτερα τα έσοδα της τοπικής αυτοδιοίκησης έναντι των αρμοδιοτήτων που έχουν μεταβιβασθεί σε αυτή. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και να διασφαλίσει την παροχή ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο, ιδίως κοινωνικών υπηρεσιών που συμπληρώνουν τα μέτρα ενεργοποίησης.

      Βρυξέλλες, 8 Ιουλίου 2014.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         P. C. PADOAN

      (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

      (2)  Διατηρήθηκαν για το 2014 με την απόφαση 2014/322/ΕΕ του Συμβουλίου της 6ης Μαΐου 2014 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών (ΕΕ L 165 της 4.6.2014, σ. 49).

      (3)  ΕΕ C 217 της 30.7.2013, σ. 21.

      (4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2013 σχετικά με κοινές διατάξεις για την παρακολούθηση και την εκτίμηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων και τη διασφάλιση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ (ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11).

      (5)  Κανονισμός (EE) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Νοεμβρίου 2011 σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

      (6)  Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.

      (7)  Βλέπε σελίδα 141 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.


title: Σύσταση της Επιτροπής, της 27ης Οκτωβρίου 2011 , για την ψηφιοποίηση και την επιγραμμική προσβασιμότητα πολιτιστικού υλικού και για την ψηφιακή διαφύλαξη

text:
               29.10.2011

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 283/39

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
   της 27ης Οκτωβρίου 2011
   για την ψηφιοποίηση και την επιγραμμική προσβασιμότητα πολιτιστικού υλικού και για την ψηφιακή διαφύλαξη
   (2011/711/ΕΕ)
   H ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
   Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Με το ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη επιδιώκεται να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη από τις τεχνολογίες της πληροφορίας υπέρ της οικονομικής μεγέθυνσης, της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης και της ποιότητας ζωής των ευρωπαίων πολιτών, ως μέρος της στρατηγικής Ευρώπη 2020. Η ψηφιοποίηση και η διαφύλαξη της πολιτιστικής μνήμης της Ευρώπης, που περιλαμβάνει έντυπα (βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες), φωτογραφίες, μουσειακά αντικείμενα, αρχειακά έγγραφα, ηχητικό και οπτικοακουστικό υλικό, μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους (εφεξής «πολιτιστικό υλικό») συγκαταλέγεται στα βασικά πεδία επέμβασης του ψηφιακού θεματολογίου.

               (2)

               Η στρατηγική της ΕΕ για την ψηφιοποίηση και διαφύλαξη βασίζεται στο έργο που έχει επιτελεστεί τα τελευταία έτη στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ψηφιακές βιβλιοθήκες. Οι ευρωπαϊκές δράσεις στο πεδίο αυτό, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης της Europeana, της ψηφιακής βιβλιοθήκης, αρχείου και μουσείου της Ευρώπης, είχαν την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, εσχάτως σε ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 5ης Μαΐου 2010 και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Μαΐου 2010. Στο πρόγραμμα εργασιών 2011-2014 για τον πολιτισμό που καθόρισε το Συμβούλιο κατά τη συνεδρίασή του της 18ης και 19ης Νοεμβρίου 2010, υπογραμμίζεται η ανάγκη για ανάληψη συντονισμένης προσπάθειας στο πεδίο της ψηφιοποίησης.

               (3)

               Στις 28 Αυγούστου 2006, η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση προς τα κράτη μέλη με σκοπό τη βελτιστοποίηση, μέσω του διαδικτύου, του οικονομικού και πολιτιστικού δυναμικού της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Στις εκθέσεις των κρατών μελών σχετικά με την εφαρμογή της σύστασης του 2008 και του 2010 διαπιστώνεται ότι έχει σημειωθεί πρόοδος. Ωστόσο, η πρόοδος δεν είναι σταθερή σε όλα τα κράτη μέλη και διαφέρει ως προς τα διάφορα σημεία της σύστασης.

               (4)

               Επιπλέον, το πλαίσιο για τις προσπάθειες ψηφιοποίησης και για τη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ των νέων στοιχείων περιλαμβάνεται η έναρξη λειτουργίας της Europeana τον Νοέμβριο του 2008, η δημοσίευση της έκθεσης «Η Νέα Αναγέννηση» από την «Επιτροπή Σοφών για τη μεταφορά της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης στο διαδίκτυο», της 10ης Ιανουαρίου 2011, και η πρόταση της Επιτροπής για οδηγία σχετικά με τα ορφανά έργα, της 24ης Μαΐου 2011.

               (5)

               Κατά συνέπεια, πρέπει να συστηθεί στα κράτη μέλη μια επικαιροποιημένη δέσμη μέτρων για την ψηφιοποίηση και τη μεταφορά της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης στο διαδίκτυο και για την ψηφιακή διαφύλαξη. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη ψηφιοποιημένου υλικού από βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία πρέπει να ενθαρρυνθεί περαιτέρω προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη διατηρεί τη θέση της ως πρωταγωνιστικός διεθνής παράγων στο πεδίο του πολιτισμού και του δημιουργικού περιεχομένου και ότι χρησιμοποιεί τον πλούτο της σε πολιτιστικό υλικό κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Όπως υπογραμμίζεται από την «Επιτροπή σοφών για τη μεταφορά της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης στο διαδίκτυο», η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα ώστε να καρπωθεί τα οφέλη της ψηφιοποίησης και της ψηφιακής διαφύλαξης. Εάν τα κράτη μέλη δεν εντείνουν τις επενδύσεις τους στο πεδίο αυτό, υπάρχει κίνδυνος τα πολιτιστικά και οικονομικά οφέλη από την ψηφιακή μετάβαση να υλοποιηθούν σε άλλες ηπείρους και όχι στην Ευρώπη.

               (6)

               Η επιγραμμική προσβασιμότητα του πολιτιστικού υλικού θα επιτρέψει στους πολίτες ολόκληρης της Ευρώπης να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτό και να το χρησιμοποιούν για ψυχαγωγία, μελέτη ή εργασία· θα προσδώσει στην ποικιλόμορφη και πολυγλωσσική ευρωπαϊκή κληρονομιά σαφή χαρακτηριστικά στο διαδίκτυο και η ψηφιοποίηση των πόρων τους θα βοηθήσει τα πολιτιστικά ιδρύματα της Ευρώπης να συνεχίσουν την εκτέλεση της αποστολής τους, που παρέχει πρόσβαση και διαφυλάσσει την κληρονομιά μας στο ψηφιακό περιβάλλον.

               (7)

               Επιπλέον, μπορεί να γίνει περαιτέρω χρήση του ψηφιοποιημένου υλικού - για εμπορικούς και μη εμπορικούς σκοπούς - για χρήσεις όπως η ανάπτυξη μαθησιακού και εκπαιδευτικού περιεχομένου, ντοκιμαντέρ, εφαρμογές του τουρισμού, παιχνίδια, κινούμενα σχέδια και εργαλεία σχεδιασμού, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό γίνεται με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων. Τούτο θα δώσει, επίσης, σημαντική ώθηση στον δημιουργικό κλάδο (πολιτιστική βιομηχανία), που αντιπροσωπεύει το 3,3 % του ΑΕΠ της ΕΕ και το 3 % της απασχόλησης. Ο κλάδος αυτός βρίσκεται αντιμέτωπος με την ψηφιακή μετάβαση, η οποία συγκλονίζει τα παραδοσιακά μοντέλα, μετασχηματίζει αξιακές αλυσίδες και χρειάζεται νέα επιχειρηματικά μοντέλα. Η ψηφιοποίηση και η παροχή ευρύτερης πρόσβασης σε πολιτιστικούς πόρους προσφέρει τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη των πολιτιστικών και δημιουργικών ικανοτήτων της Ευρώπης και της οικονομικής παρουσίας του κλάδου στο πεδίο αυτό.

               (8)

               Η ψηφιοποίηση αποτελεί σημαντικό μέσο για εξασφάλιση μεγαλύτερης πρόσβασης και χρήσης του πολιτιστικού υλικού. Η συντονισμένη δράση εκ μέρους των κρατών μελών για ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς τους θα προσέδιδε μεγαλύτερη συνοχή στην επιλογή του υλικού, ενώ θα αποσοβείτο επανάληψη προσπαθειών στην ψηφιοποίηση. Επίσης, θα συνεπαγόταν ασφαλέστερο κλίμα για τις εταιρείες που επενδύουν σε τεχνολογίες ψηφιοποίησης. Η εποπτική παρουσίαση τρεχουσών και προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων ψηφιοποίησης και ποσοτικοί στόχοι για την ψηφιοποίηση θα συνέβαλαν στην επίτευξη των εν λόγω στόχων.

               (9)

               Το κόστος της ψηφιοποίησης του συνόλου της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης είναι υψηλό και δεν μπορεί να καλυφθεί μόνο από κρατική χρηματοδότηση. Με χορηγίες ψηφιοποίησης από τον ιδιωτικό τομέα ή με συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορούν να συμμετάσχουν ιδιωτικοί φορείς σε προσπάθειες ψηφιακοποίησης και πρέπει να ενθαρρυνθούν περαιτέρω. Για να είναι δίκαιες και ισορροπημένες, οι συμπράξεις αυτές πρέπει να συμμορφώνονται με ορισμένες βασικές αρχές. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να καθοριστούν χρονικά περιθώρια για προνομιακή χρήση ψηφιοποιημένου υλικού. Η «επιτροπή των σοφών σχετικά με τη μεταφορά της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς στο διαδίκτυο» αναφέρει ότι ο μέγιστος χρόνος για την προνομιακή χρήση του υλικού που έχει ψηφιοποιηθεί σε συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από επτά έτη.

               (10)

               Τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και χρησιμοποιούνται για τη συγχρηματοδότηση δραστηριοτήτων ψηφιοποίησης ως τμήμα των έργων που έχουν αντίκτυπο στην περιφερειακή οικονομία. Ωστόσο, η εν λόγω χρήση θα μπορούσε να είναι πιο εκτεταμένη και συστηματική. Η αποτελεσματικότητα διαδικασιών μαζικής ψηφιοποίησης μπορεί να βελτιωθεί λόγω κλίμακας. Ως εκ τούτου, πρέπει να ενθαρρύνονται η αποτελεσματική χρήση της ικανότητας ψηφιοποίησης και, όπου είναι δυνατόν, η από κοινού χρήση εξοπλισμού ψηφιοποίησης μεταξύ πολιτιστικών ιδρυμάτων και χωρών.

               (11)

               Μέρος μόνο του υλικού που κατέχουν βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία είναι κοινόχρηστο, υπό την έννοια ότι δεν καλύπτεται ή δεν καλύπτεται πλέον από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ενώ το υπόλοιπο προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Καθώς τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας αποτελούν καίριο εργαλείο για την τόνωση της δημιουργικότητας, το πολιτιστικό υλικό της Ευρώπης πρέπει να ψηφιοποιηθεί, να καταστεί διαθέσιμο και να διαφυλαχθεί με πλήρη τήρηση των δικαιωμάτων δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων.

               (12)

               Στις 24 Μαΐου 2011 η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση οδηγίας για τα ορφανά έργα. Για να έχει πλήρη αποτελεσματικότητα πρέπει να θεσπιστεί και να υλοποιηθεί ταχύτατα ώστε να εξασφαλιστεί εναρμονισμένη προσέγγιση στο ζήτημα των ορφανών έργων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσον αφορά τη μεγάλης κλίμακας ψηφιοποίηση εξαντλημένων έργων (που δεν διατίθενται πλέον στο εμπόριο), ενδέχεται να απαιτηθεί στα κράτη μέλη νομοθετική υποστήριξη για λύσεις αδειοδότησης που έχουν εκπονηθεί εθελοντικά από τα ενδιαφερόμενα μέρη, συνεκτιμώντας την ανάγκη να εξασφαλιστεί διασυνοριακό αποτέλεσμα. Στο πλαίσιο αυτό, η προσέγγιση που ακολουθείται στο πλαίσιο του διαλόγου των ενδιαφερόμενων μερών, υπό την αιγίδα της Επιτροπής, για τα εξαντλημένα στο εμπόριο βιβλία και περιοδικά, η οποία κατέληξε σε μνημόνιο συμφωνίας που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 20 Σεπτεμβρίου 2011, πρέπει να θεωρηθεί ως πρότυπο για περαιτέρω διαλόγους ώστε να διευκολύνεται η σύναψη συμφωνιών για την ψηφιοποίηση του μεγαλύτερου δυνατού μέρους του εξαντλημένου στο εμπόριο υλικού. Η ύπαρξη βάσεων δεδομένων με πληροφορίες περί δικαιωμάτων, συνδεδεμένες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μπορεί να μειώσει το κόστος συναλλαγής για εκκαθάριση δικαιωμάτων. Οι μηχανισμοί αυτοί πρέπει επομένως να ενθαρρύνονται, σε στενή συνεργασία με όλους τους ενδιαφερόμενους.

               (13)

               Για να υπάρξει ευρύτερη πρόσβαση και χρήση του κοινόχρηστου περιεχομένου, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι, μετά την ψηφιοποίησή του, το περιεχόμενο κοινής χρήσης θα παραμένει κοινόχρηστο. Σε αντίγραφα κοινόχρηστου υλικού πρέπει να αποφευχθεί η χρήση εμφανών υδατογραφημάτων ή άλλων οπτικών μέτρων προστασίας ως σήματος κυριότητας ή προέλευσης.

               (14)

               H Europeana, η ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη, αρχείο και μουσείο, άρχισε τη λειτουργία της στις 20 Νοεμβρίου 2008. Η περαιτέρω ανάπτυξη της πλατφόρμας Europeana θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο που τα κράτη μέλη και τα πολιτιστικά ιδρύματά τους τα τροφοδοτούν με περιεχόμενο, και τα προβάλλουν στους πολίτες. Πρέπει να ενθαρρύνονται τα μέτρα για την επίτευξη αυτού του αποτελέσματος.

               (15)

               Επί του παρόντος, η Europeana προσφέρει άμεση πρόσβαση σε περισσότερα από 19 εκατ. ψηφιοποιημένα αντικείμενα. Μόνο το 2 % από αυτά είναι ηχητικό ή οπτικοακουστικό υλικό. Η αύξηση του προσβάσιμου περιεχομένου μέσω της Europeana, συμπεριλαμβανομένων τύπων υλικού που επί του παρόντος υποεκπροσωπούνται, θα καταστήσει τον ιστότοπο πιο ενδιαφέροντα για τους χρήστες, και πρέπει συνεπώς να ενθαρρυνθεί. Ο γενικός στόχος για επίτευξη 30 εκατ. αντικειμένων έως το 2015 συμβαδίζει με το στρατηγικό σχέδιο της Europeana και αποτελεί εφαλτήριο για την ψηφιοποίηση ολόκληρης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης έως το 2025. Η διαθεσιμότητα όλων των αριστουργημάτων που αποτελούν δημόσιο κτήμα (βασικά πολιτιστικά ή ιστορικά έργα και αντικείμενα, όπως ορίζονται και επιλέγονται από τα κράτη μέλη) μέσω της Europeana θα εμπλουτίσουν το περιεχόμενο της ιστοσελίδας, σύμφωνα με τις προσδοκίες των χρηστών. Η ύπαρξη διατάξεων στα κράτη μέλη για να διασφαλιστεί ότι το σύνολο του υλικού που έχει ψηφιοποιηθεί με δημόσια χρηματοδότηση θα διατίθεται μέσω της Europeana θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη της πλατφόρμας και θα δημιουργήσει σαφές πλαίσιο για τη συνεισφορά περιεχομένου από πολιτιστικά ιδρύματα, κατά συνέπεια πρέπει να ενθαρρύνεται η θέσπιση των διατάξεων αυτών.

               (16)

               Το ψηφιακό υλικό πρέπει να υφίσταται διαχείριση και συντήρηση, διαφορετικά τα ηλεκτρονικά αρχεία μπορεί να μην είναι αναγνώσιμα, εφόσον το υλισμικό και το λογισμικό που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευσή τους καταστούν απαρχαιωμένα, μπορεί να χαθεί υλικό λόγω προϊούσας φθοράς των συσκευών αποθήκευσης, ενώ οι συσκευές αποθήκευσης μπορεί να είναι ανίκανες να ανταπεξέλθουν τον τεράστιο όγκο νέου και μεταβαλλόμενου περιεχομένου. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε ολόκληρη την ΕΕ όσον αφορά τη διαφύλαξη ψηφιακού υλικού, σε αρκετά κράτη μέλη δεν υφίστανται σαφείς περιεκτικές πολιτικές για τη διαφύλαξη του ψηφιακού περιεχομένου. Η απουσία τέτοιων πολιτικών συνιστά απειλή για την επιβίωση του ψηφιοποιημένου υλικού και ενδέχεται επίσης να έχει ως αποτέλεσμα απώλεια υλικού που έχει παραχθεί σε ψηφιακή μορφή (εξαρχής ψηφιακού υλικού). Η ανάπτυξη αποτελεσματικών μέτρων ψηφιακής διαφύλαξης έχει απώτερες συνέπειες που υπερβαίνουν τα πολιτιστικά ιδρύματα. Τα ζητήματα της ψηφιακής διαφύλαξης ενδιαφέρουν κάθε ιδιωτικό ή δημόσιο οργανισμό, ο οποίος υπέχει υποχρέωση ή επιθυμεί να διαφυλάξει ψηφιακό υλικό.

               (17)

               Η ψηφιακή διαφύλαξη θέτει προβλήματα οικονομικού, οργανωτικού και τεχνικού χαρακτήρα και, μερικές φορές απαιτεί επικαιροποίηση νομοθετικών διατάξεων. Αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει ή εξετάζουν τη θέσπιση νομικών υποχρεώσεων βάσει των οποίων θα απαιτείται από τους παραγωγούς ψηφιακού υλικού να διαθέτουν ένα ή περισσότερα αντίγραφα του υλικού τους σε εντεταλμένο φορέα απόθεσης. Η ύπαρξη αποτελεσματικών διατάξεων και πρακτικών για τη νόμιμη απόθεση μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τον διοικητικό φόρτο για τους κατόχους περιεχομένου όσο και για τους αρμόδιους φορείς απόθεσης, και επομένως πρέπει να συνιστώνται. Είναι απαραίτητη και πρέπει να ενθαρρύνεται η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών ώστε να αποφευχθούν μεγάλες αποκλίσεις στους κανόνες που διέπουν την απόθεση ψηφιακού υλικού. Η ιστοσυγκομιδή είναι μια νέα τεχνική για συλλογή υλικού από το διαδίκτυο για σκοπούς διαφύλαξης. Εντεταλμένα ιδρύματα δραστηριοποιούνται στη συλλογή υλικού αντί να περιμένουν την απόθεσή του, ελαχιστοποιώντας έτσι τη διοικητική επιβάρυνση των παραγωγών ψηφιακού υλικού· η εθνική νομοθεσία πρέπει επομένως να προνοήσει σχετικά.

               (18)

               Σε ό,τι αφορά τα κινηματογραφικά έργα, η παρούσα σύσταση συμπληρώνει ορισμένες πτυχές της σύστασης του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2005, σχετικά με την κινηματογραφική κληρονομιά και την ανταγωνιστικότητα συναφών δραστηριοτήτων της κινηματογραφικής βιομηχανίας (1),

         ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

      Ψηφιοποίηση: οργάνωση και χρηματοδότηση

               1.

               να αναπτύξουν περαιτέρω τον προγραμματισμό τους και την παρακολούθηση της ψηφιοποίησης των βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων, φωτογραφιών, μουσειακών αντικειμένων, αρχειακών εγγράφων, ηχητικού και οπτικοακουστικού υλικού, μνημείων και αρχαιολογικών χώρων («πολιτιστικό υλικό»):

                           α)

                           με καθορισμό σαφών ποσοτικών στόχων για την ψηφιοποίηση πολιτιστικού υλικού, σύμφωνα με τους γενικούς στόχους που αναφέρονται στο σημείο 7, αναφέροντας την αναμενόμενη αύξηση ψηφιοποιημένου υλικού που θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της Europeana, καθώς και τους διατιθέμενους πόρους από τις δημόσιες αρχές·

                           β)

                           με δημιουργία επισκοπήσεων του ψηφιοποιημένου πολιτιστικού υλικού και με συμβολή στη συλλογική προσπάθεια για τη δημιουργία επισκόπησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με συγκρίσιμα στοιχεία·

               2.

               να ενθαρρύνουν συμπράξεις μεταξύ πολιτιστικών ιδρυμάτων και του ιδιωτικού τομέα με σκοπό τη δημιουργία νέων τρόπων χρηματοδότησης της ψηφιοποίησης πολιτιστικού υλικού και την ενθάρρυνση καινοτομικών χρήσεων του υλικού, εξασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την ψηφιοποίηση είναι δίκαιες και ισόρροπες, και ότι συμβαδίζουν με τους όρους που αναφέρονται στο παράρτημα·

               3.

               να κάνουν χρήση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, όπου είναι δυνατόν, για συγχρηματοδότηση των δραστηριοτήτων ψηφιοποίησης στο πλαίσιο των περιφερειακών στρατηγικών καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση·

               4.

               να εξετάσουν τρόπους για τη βελτιστοποίηση της χρήσης της ικανότητας ψηφιοποίησης και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, που μπορεί να συνεπάγονται τη συνένωση προσπαθειών ψηφιοποίησης εκ μέρους πολιτιστικών ιδρυμάτων και τη διασυνοριακή συνεργασία, με βάση τα κέντρα δεξιοτήτων για ψηφιοποίηση στην Ευρώπη·

      Ψηφιοποίηση και επιγραμμική προσβασιμότητα κοινόχρηστου υλικού

               5.

               να βελτιώσουν την πρόσβαση και τη χρήση κοινόχρηστου ψηφιακού πολιτιστικού υλικού μέσω:

                           α)

                           διασφάλισης ότι το κοινόχρηστο υλικό θα παραμείνει στη διάθεση του κοινού μετά την ψηφιοποίηση·

                           β)

                           προώθησης της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης σε κοινόχρηστο ψηφιοποιημένο υλικό, καθώς και της ευρύτερης δυνατής περαιτέρω χρήσης του υλικού για μη εμπορικούς και για εμπορικούς σκοπούς·

                           γ)

                           λήψης μέτρων για τον περιορισμό της χρήσης εμφανών υδατογραφημάτων ή άλλων οπτικών μέτρων προστασίας που περιορίζουν τη χρηστικότητα του κοινόχρηστου ψηφιοποιημένου υλικού·

      Ψηφιοποίηση και επιγραμμική προσβασιμότητα υλικού με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

               6.

               να βελτιώσουν τις συνθήκες για την ψηφιοποίηση και την επιγραμμική προσβασιμότητα του υλικού με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας:

                           α)

                           με ταχεία και ορθή μεταφορά και εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας για τα ορφανά έργα, μετά τη θέσπισή της, με διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη ενόψει της θέσπισης προκειμένου να διευκολυνθεί η ταχεία εφαρμογή· η στενή παρακολούθηση της εφαρμογής της οδηγίας μετά τη θέσπισή της·

                           β)

                           με δημιουργία των συνθηκών του νομικού πλαισίου για την ενίσχυση των μηχανισμών αδειοδότησης που έχουν προσδιοριστεί και συμφωνηθεί από τα ενδιαφερόμενα μέρη για την ψηφιοποίηση μεγάλης κλίμακας και τη διασυνοριακή πρόσβαση εξαντλημένων έργων (που δεν διατίθενται πλέον στο εμπόριο)·

                           γ)

                           με συμβολή στην προώθηση και τη διαθεσιμότητα βάσεων δεδομένων με πληροφόρηση για τα δικαιώματα, συνδεδεμένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως η ARROW·

      Η Europeana

               7.

               να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη της Europeana:

                           α)

                           ενθαρρύνοντας τα πολιτιστικά ιδρύματα, καθώς και τους εκδότες και άλλους κατόχους δικαιωμάτων να καταστήσουν το ψηφιοποιημένο υλικό τους προσβάσιμο μέσω της Europeana, βοηθώντας έτσι την πλατφόρμα να παρέχει άμεση πρόσβαση σε 30 εκατ. ψηφιοποιημένα αντικείμενα έως το 2015, συμπεριλαμβανομένων δύο εκατ. ηχητικών ή οπτικοακουστικών αντικειμένων·

                           β)

                           εξαρτώντας κάθε δημόσια χρηματοδότηση για μελλοντικά έργα ψηφιοποίησης από την προσβασιμότητα του ψηφιοποιημένου υλικού μέσω της Europeana·

                           γ)

                           εξασφαλίζοντας ότι όλα κοινόχρηστα αριστουργήματά τους θα είναι προσβάσιμα μέσω της Europeana το αργότερο από το 2015·

                           δ)

                           συστήνοντας ή ενισχύοντας τα εθνικά σημεία συγκέντρωσης και συνάγοντας περιεχόμενο από διάφορα πεδία στην Europeana, και συνεισφέροντας σε διασυνοριακά σημεία συγκέντρωσης σε συγκεκριμένα πεδία ή για συγκεκριμένα θέματα, που μπορεί να αποδώσουν οικονομίες κλίμακας·

                           ε)

                           εξασφαλίζοντας τη χρήση κοινών προτύπων ψηφιοποίησης καθορισμένων από την Europeana σε συνεργασία με τα πολιτιστικά ιδρύματα προκειμένου να επιτευχθεί διαλειτουργικότητα του ψηφιοποιημένου υλικού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και τη συστηματική χρήση μόνιμων αναγνωριστικών·

                           στ)

                           εξασφαλίζοντας την ευρεία και ελεύθερη διάθεση των υπαρχόντων μεταδεδομένων (περιγραφών ψηφιακών αντικειμένων) που παράγονται από τα πολιτιστικά ιδρύματα, για περαιτέρω χρήση μέσω υπηρεσιών όπως η Europeana καθώς και για καινοτομικές εφαρμογές·

                           ζ)

                           θεσπίζοντας σχέδιο επικοινωνίας για την ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού και ιδίως των σχολείων σε σχέση με την Europeana, σε συνεργασία με τα πολιτιστικά ιδρύματα που συνεισφέρουν περιεχόμενο στον ιστότοπο·

      Ψηφιακή διαφύλαξη

               8.

               να ενισχύσουν τις εθνικές στρατηγικές για τη μακροπρόθεσμη διαφύλαξη ψηφιακού υλικού, την επικαιροποίηση σχεδίων δράσης που υλοποιούν τις στρατηγικές, και να ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους σχετικά με τις στρατηγικές και τα σχέδια δράσης·

               9.

               να περιλάβουν στη νομοθεσία τους ρητή και σαφή διάταξη, ώστε να επιτραπεί η πολλαπλή αντιγραφή και η μετακίνηση ψηφιακού πολιτιστικού υλικού εκ μέρους των δημόσιων ιδρυμάτων για λόγους διαφύλαξης, με πλήρη σεβασμό της ενωσιακής και της διεθνούς νομοθεσίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας·

               10.

               να προβούν στις απαραίτητες ρυθμίσεις για την απόθεση υλικού που δημιουργήθηκε σε ψηφιακή μορφή, ώστε να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη διαφύλαξή του, και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων ρυθμίσεων σχετικά με την απόθεση για υλικό που δημιουργήθηκε σε ψηφιακή μορφή:

                           α)

                           εξασφαλίζοντας ότι οι δικαιούχοι παραδίδουν έργα σε βιβλιοθήκες νόμιμης απόθεσης χωρίς τεχνικά μέτρα προστασίας, ή ότι, εναλλακτικά, θέτουν στη διάθεση των βιβλιοθηκών νόμιμης απόθεσης τα μέσα για να εξασφαλιστεί ότι τα τεχνικά μέτρα προστασίας δεν εμποδίζουν τις ενέργειες που πρέπει να λάβουν οι βιβλιοθήκες για σκοπούς διαφύλαξης, με πλήρη σεβασμό της ενωσιακής και της διεθνούς νομοθεσίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας·

                           β)

                           κατά περίπτωση, προβλέποντας νομοθετική διάταξη για να επιτραπεί η μεταφορά ψηφιακών έργων από μια βιβλιοθήκη νόμιμης απόθεσης σε άλλες βιβλιοθήκες απόθεσης, που έχουν επίσης δικαίωμα σε αυτά τα έργα·

                           γ)

                           επιτρέποντας τη διαφύλαξη διαδικτυακού περιεχομένου από εντεταλμένα ιδρύματα χρησιμοποιώντας τεχνικές για συλλογή υλικού από το διαδίκτυο, όπως η ιστοσυγκομιδή, με πλήρη σεβασμό της ενωσιακής και της διεθνούς νομοθεσίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας·

               11.

               να λαμβάνουν υπόψη τις εξελίξεις σε άλλα κράτη μέλη, κατά την κατάρτιση ή την επικαιροποίηση πολιτικών και διαδικασιών για την απόθεση υλικού που έχει εξαρχής δημιουργηθεί σε ψηφιακή μορφή, ώστε να αποφεύγονται μεγάλες αποκλίσεις στις ρυθμίσεις σχετικά με την απόθεση·

      Συνέχεια στην παρούσα σύσταση

               12.

               να ενημερώνουν την Επιτροπή 24 μήνες ύστερα από τη δημοσίευση της παρούσας σύστασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και στη συνέχεια ανά διετία, σχετικά με μέτρα που έχουν λάβει στο πλαίσιο της παρούσας σύστασης.

      Βρυξέλλες, 27 Οκτωβρίου 2011.

            Για την Επιτροπή

         Neelie KROES

            Αντιπρόεδρος

      (1)  ΕΕ L 323 της 9.12.2005, σ. 57.

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

         ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΓΙΑ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ

      Προκειμένου να επιτευχθεί ταχεία πρόοδος σχετικά με την ψηφιοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η δημόσια χρηματοδότηση για την ψηφιοποίηση πρέπει να συμπληρωθεί με ιδιωτικές επενδύσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ενθαρρύνει τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την ψηφιοποίηση του πολιτιστικού υλικού.
      Το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη για την τόνωση της εν λόγω εταιρικές σχέσεις, οι οποίες πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες βασικές αρχές:
      1.   Σεβασμός των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας

      Οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για την ψηφιοποίηση συλλογών πολιτιστικών ιδρυμάτων πρέπει να σέβονται πλήρως την ενωσιακή και τη διεθνή νομοθεσία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
      2.   Μη αποκλειστικός χαρακτήρας

      Οι συμφωνίες για την ψηφιοποίηση κοινόχρηστου υλικού πρέπει να είναι μη αποκλειστικές, υπό την έννοια ότι κάθε άλλος εταίρος από τον ιδιωτικό τομέα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ψηφιοποιήσει το ίδιο υλικό, υπό ανάλογες συνθήκες.
      Ενδέχεται να απαιτηθεί μια περίοδος προνομιακής εμπορικής χρήσης ή προνομιακής εμπορικής εκμετάλλευσης προκειμένου να δοθεί στον εταίρο του ιδιωτικού τομέα η δυνατότητα να αποσβέσει την επένδυσή του. Η περίοδος αυτή πρέπει να είναι περιορισμένη χρονικά και όσο το δυνατόν συντομότερη, προκειμένου να τηρηθεί η αρχή ότι το κοινόχρηστο υλικό πρέπει να παραμένει δημόσιο κτήμα, εφόσον έχει ψηφιοποιηθεί. Η περίοδος προνομιακής χρήσης δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από μία επταετία.
      Οι συμφωνίες πρέπει να συμμορφώνονται πλήρως με τους ενωσιακούς κανόνες ανταγωνισμού.
      3.   Διαφάνεια της διαδικασίας

      Συμφωνίες για ψηφιοποίηση συλλογών που βρίσκονται στην κατοχή πολιτιστικών ιδρυμάτων πρέπει να ανατίθενται μετά από ανοιχτό διαγωνισμό μεταξύ των εν δυνάμει εταίρων από τον ιδιωτικό τομέα.
      4.   Διαφάνεια συμφωνιών

      Το περιεχόμενο των συμφωνιών μεταξύ των πολιτιστικών ιδρυμάτων και εταίρων από τον ιδιωτικό τομέα για την ψηφιοποίηση πολιτιστικών συλλογών πρέπει να δημοσιοποιείται.
      5.   Προσβασιμότητα μέσω της Europeana

      Η σύναψη μιας σύμπραξης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα πρέπει να εξαρτάται από την προσβασιμότητα του ψηφιοποιημένου υλικού μέσω της Europeana.
      6.   Βασικά κριτήρια

      Βασικά κριτήρια για την αξιολόγηση των προτάσεων που αφορούν μια σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα είναι τα ακόλουθα:

                  —

                  το σύνολο των επενδύσεων που θα πραγματοποιήσει ο εταίρος του ιδιωτικού τομέα, συνεκτιμώντας την προσπάθεια που απαιτείται να αναληφθεί από τον δημόσιο τομέα,

                  —

                  η προσβασιμότητα του ψηφιακού υλικού για το ευρύ κοινό, μεταξύ άλλων και μέσω της Europeana. Πρέπει να ενθαρρύνονται μοντέλα συμπράξεων όπου ο τελικός χρήστης έχει ελεύθερη πρόσβαση στο ψηφιοποιημένο υλικό και όχι μοντέλα όπου ο τελικός χρήστης πρέπει να πληρώνει για την πρόσβαση στο υλικό,

                  —

                  διασυνοριακή πρόσβαση. Οι συμφωνίες σύμπραξης πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα τη διασυνοριακή πρόσβαση για όλους,

                  —

                  η διάρκεια κάθε περιόδου προνομιακής εμπορικής χρήσης του ψηφιακού υλικού από τον εταίρο του ιδιωτικού τομέα. Η περίοδος αυτή πρέπει να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη,

                  —

                  η προβλεπόμενη ποιότητα ψηφιοποίησης, και η ποιότητα των αρχείων που θα δοθεί στα πολιτιστικά ιδρύματα. Ο εταίρος του ιδιωτικού τομέα πρέπει να παρέχει στα πολιτιστικά ιδρύματα ψηφιοποιημένα αρχεία της ίδιας ποιότητας με αυτές που χρησιμοποιεί ο ίδιος,

                  —

                  η χρήση του ψηφιοποιημένου υλικού που τα πολιτιστικά ιδρύματα μπορούν να κάνουν σε μη εμπορικό περιβάλλον. Η χρήση αυτή πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερη και να μην περιορίζεται από τεχνικούς ή συμβατικούς περιορισμούς,

                  —

                  το χρονοδιάγραμμα του έργου ψηφιοποίησης.

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

         ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΗΝ EUROPEANA, ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ

                  Αριθμός αντικειμένων στην Europeana ανά ΚΜ (1)

                  Ενδεικτικός στόχος για το 2015 (2)

                  ΒΕΛΓΙΟ

                  338 098

                  759 000

                  ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

                  38 263

                  267 000

                  ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

                  35 490

                  492 000

                  ΔΑΝΙΑ

                  67 235

                  453 000

                  ΓΕΡΜΑΝΙΑ

                  3 160 416

                  5 496 000

                  ΕΣΘΟΝΙΑ

                  68 943

                  90 000

                  ΙΡΛΑΝΔΙΑ

                  950 554

                  1 236 000

                  ΕΛΛΑΔΑ

                  211 532

                  618 000

                  ΙΣΠΑΝΙΑ

                  1 647 539

                  2 676 000

                  ΓΑΛΛΙΑ

                  2 745 833

                  4 308 000

                  ΙΤΑΛΙΑ

                  1 946 040

                  3 705 000

                  ΚΥΠΡΟΣ

                  53

                  45 000

                  ΛΕΤΟΝΙΑ

                  30 576

                  90 000

                  ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

                  8 824

                  129 000

                  ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

                  47 965

                  66 000

                  ΟΥΓΓΑΡΙΑ

                  115 621

                  417 000

                  ΜΑΛΤΑ

                  56 233

                  73 000

                  ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

                  1 208 713

                  1 571 000

                  ΑΥΣΤΡΙΑ

                  282 039

                  600 000

                  ΠΟΛΩΝΙΑ

                  639 099

                  1 575 000

                  ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

                  28 808

                  528 000

                  ΡΟΥΜΑΝΙΑ

                  35 852

                  789 000

                  ΣΛΟΒΕΝΙΑ

                  244 652

                  318 000

                  ΣΛΟΒΑΚΙΑ

                  84 858

                  243 000

                  ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

                  795 810

                  1 035 000

                  ΣΟΥΗΔΙΑ

                  1 489 488

                  1 936 000

                  ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

                  944 234

                  3 939 000

         (1)  Οκτώβριος 2011. Διάφορες χώρες εκτός ΕΕ (ιδίως η Νορβηγία και η Ελβετία) συνέβαλαν με περαιτέρω αντικείμενα, ή αντικείμενα προέρχονται από έργα ενωσιακής κλίμακας και, επομένως, δεν αποδίδονται σε συγκεκριμένα κράτη μέλη.

         (2)  Οι ενδεικτικοί στόχοι ανά κράτος μέλος υπολογίζεται με βάση α) το μέγεθος του πληθυσμού και β) το ΑΕΠ, σύμφωνα με το γενικό στόχο, έως το 2015 να έχουν ψηφιοποιηθεί 30 εκατ. αντικείμενα που θα διατίθενται μέσω της Europeana. Για τα κράτη μέλη που έχουν ήδη καλύψει ή προσεγγίζουν την επίτευξη του ενδεικτικού στόχου, ο υπολογισμός βασίζεται στον τρέχοντα αριθμό αντικειμένων που έχουν συνεισφέρει στην Europeana, προσαυξημένο κατά 30 %. Όλα τα κράτη μέλη καλούνται να εξετάσουν επίσης τις ποιοτικές πτυχές, συνεκτιμώντας την ανάγκη, έως το 2015 να έχουν καταστεί διαθέσιμα μέσω της Europeana όλα τα κοινόχρηστα αριστουργήματα.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2016, σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Ιταλίας για το 2016

text:
               18.8.2016

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 299/1

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
   της 12ης Ιουλίου 2016
   σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Ιταλίας για το 2016
   (2016/C 299/01)
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
   Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η Σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016 (3). Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Ιταλία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της Σύστασης.

               (2)

               Η έκθεση χώρας του 2016 για την Ιταλία δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Ιταλίας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και όσον αφορά την επίτευξη των εθνικών της στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η έκθεση περιλάμβανε επίσης τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Στις 8 Μαρτίου 2016, η Επιτροπή παρουσίασε τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης. Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία εμφανίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, η επιβράδυνση της παραγωγικότητας, εμποδίζει την ανάκαμψη της ανταγωνιστικότητας και δυσχεραίνει τη μείωση του υψηλού δείκτη δημόσιου χρέους. Η ανάγκη να αναληφθεί δράση για να μειωθεί ο κίνδυνος δυσμενών επιπτώσεων στην ιταλική οικονομία και, δεδομένου του μεγέθους της, μετάδοσης αρνητικών δευτερογενών αποτελεσμάτων στην οικονομική και νομισματική ένωση, είναι ιδιαίτερα σημαντική.

               (3)

               Στις 28 Απριλίου 2016, η Ιταλία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το Πρόγραμμα Σταθερότητας για το 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)

               Κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020 συνυπολογίστηκαν οι σχετικές ειδικές για τη χώρα συστάσεις. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.

               (5)

               Η Ιταλία υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος κατά την περίοδο 2013-2015 και στον κανόνα για το χρέος από το 2016. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να ανέλθει στο 132,7 % το 2015 και σταδιακά να υποχωρήσει στο 123,8 % το 2019. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να σταθεροποιηθεί το 2016 και να αρχίσει να υποχωρεί κάπως μόνο από το 2017. Η εφαρμογή του σημαντικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων που υπέβαλαν οι ιταλικές αρχές αποτελεί βασική πρόκληση για την Ιταλία, λόγω της αναμενόμενης συμβολής του στην προσπάθεια μείωσης του χρέους. Μολονότι οι ιδιωτικοποιήσεις υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τα σχέδια το 2015, ο στόχος για έσοδα 0,5 % ετησίως από ιδιωτικοποιήσεις την περίοδο 2016-2018 και 0,3 % το 2019 φαίνεται πολύ φιλόδοξος, λόγω και των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν σε ορισμένα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές είναι εύλογο.

               (6)

               Στις 18 Μαΐου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι η Ιταλία δεν σημείωσε επαρκή πρόοδο προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης με τον κανόνα για το χρέος το 2015. Η ανάλυση περιελάμβανε όλους τους σχετικούς παράγοντες και κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του χρέους θα πρέπει να θεωρείται ότι πληρούται. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει την αξιολόγησή της σε νέα έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016 και υπό το πρίσμα των νέων πληροφοριών που θα υπάρχουν σχετικά με τη συνέχιση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2017.

               (7)

               Την άνοιξη του 2015 επιτράπηκε στην Ιταλία προσωρινή απόκλιση 0,4 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016, προκειμένου να ληφθούν υπόψη μεγάλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με θετικό αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος του 2016 η Ιταλία είχε ζητήσει πρόσθετη απόκλιση 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016, προκειμένου να ληφθούν υπόψη άλλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με θετικό αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Οι λεπτομέρειες που διέπουν όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις καθορίστηκαν με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2016, το οποίο επιβεβαιώνει σε γενικές γραμμές το θεματολόγιο μεταρρυθμίσεων. Οι τομείς μεταρρυθμίσεων που αναφέρονται στο πρόγραμμα ως τομείς με αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών περιλαμβάνουν τα εξής: i) δημόσια διοίκηση και απλούστευση· ii) αγορές προϊόντων και υπηρεσιών· iii) αγορά εργασίας· iv) αστική δικαιοσύνη· v) εκπαίδευση· vi) μετατόπιση της φορολογίας· vii) μέτρα για τη μείωση του αριθμού μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη μεταρρύθμιση των διαδικασιών αφερεγγυότητας· και viii) επανεξέταση των δαπανών ως χρηματοδοτικό μέτρο. Ο αντίκτυπος αυτών των μεταρρυθμίσεων στο πραγματικό ΑΕΠ εκτιμάται από τις αρχές σε 2,2 εκατοστιαίες μονάδες έως το 2020, πράγμα που φαίνεται να είναι εφικτό. Εάν εφαρμοστούν πλήρως και εγκαίρως, οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα έχουν θετικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Η Ιταλία μπορεί, επί του παρόντος, να αξιολογηθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις για την αιτούμενη προσωρινή απόκλιση 0,5 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ το 2016, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόσει κατάλληλα τις συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις, που θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, και με την επιφύλαξη των όρων που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 10.

               (8)

               Στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος του 2016 η Ιταλία είχε ζητήσει πρόσθετη απόκλιση 0,3 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016, προκειμένου να ληφθούν υπόψη εθνικές δαπάνες για επενδύσεις σε έργα που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Οι πληροφορίες που παρέχονται από το Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2016 φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι η απόκλιση της Ιταλίας από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016 χρησιμοποιείται αποτελεσματικά για τους σκοπούς της αύξησης των επενδύσεων. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες αμφιβολίες σχετικά με το αν είναι εφικτό το συνολικό προβλεπόμενο ποσό για τη συγχρηματοδότηση επενδύσεων κατά τη διάρκεια του 2016. Η Ιταλία μπορεί, επί του παρόντος, να αξιολογηθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις για προσωρινή απόκλιση 0,25 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ το 2016 εφόσον υλοποιήσει επαρκώς τις προβλεπόμενες επενδύσεις και με την επιφύλαξη των όρων που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 10. Η Επιτροπή θα προβεί σε εκ των υστέρων αξιολόγηση προκειμένου να εξακριβώσει το πραγματικό ποσό των εθνικών δαπανών σε συγχρηματοδοτούμενα σχέδια επενδύσεων και του σχετικού περιθωρίου για το οποίο η Ιταλία είναι επιλέξιμη στο πλαίσιο της λεγόμενης «ρήτρας επενδύσεων».

               (9)

               Το Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2016 αναφέρει ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της έκτακτης εισροής προσφύγων, καθώς και τα έκτακτα μέτρα ασφαλείας είναι σημαντικά και ότι αυτά πρέπει να θεωρηθούν ασυνήθεις περιστάσεις που εκφεύγουν του ελέγχου της κυβέρνησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 και στο άρθρο 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Κατά την Επιτροπή, ο πρόσθετος αντίκτυπος είναι σύμφωνος με τις εκτιμήσεις του Προγράμματος Σταθερότητας και ανέρχεται σε 0,03 % του ΑΕΠ το 2015 και 0,04 % το 2016 για δαπάνες που σχετίζονται με τους πρόσφυγες και σε 0,06 % του ΑΕΠ το 2016 για μέτρα ασφαλείας. Σε σχέση με αυτό, η Ιταλία ζήτησε προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Οι διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 καλύπτουν αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, διότι η εισροή προσφύγων, καθώς και η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής συνιστούν έκτακτες περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Ιταλίας είναι σημαντικός και δεν θα διακυβευόταν η βιωσιμότητα αν επιτρεπόταν απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2015 έχει μειωθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη πρόσθετες δαπάνες για τους πρόσφυγες. Όσον αφορά το 2016, η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2017 με βάση παρατηρηθέντα στοιχεία που θα παράσχουν οι ιταλικές αρχές.

               (10)

               Στη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιταλίας για το 2016, η Επιτροπή ανέφερε ότι, στο πλαίσιο της «σφαιρικής εκτίμησης» ενδεχόμενης απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πιθανή επιλεξιμότητα της Ιταλίας για ευελιξία στο πλαίσιο του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, και να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο κατά πόσον η απόκλιση από την πορεία προσαρμογής θα χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά για την αύξηση των επενδύσεων· στην ύπαρξη αξιόπιστων σχεδίων για τη συνέχιση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ· και στην πρόοδο όσον αφορά το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, λαμβανομένων υπόψη των συστάσεων του Συμβουλίου. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ιταλία είναι επιλέξιμη για επιπλέον περιθώριο 0,35 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ για το 2016, λαμβανομένων υπόψη της προόδου που έχει σημειωθεί στο πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, των προγραμματισμένων επενδύσεων, καθώς και της δέσμευσης της κυβέρνησης να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με την πορεία προσαρμογής προς τον ΜΔΣ το 2017, την οποία η Επιτροπή θα αξιολογήσει εκ νέου το φθινόπωρο.

               (11)

               Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, η προβλεπόμενη διαρθρωτική επιδείνωση κατά — 0,7 % του ΑΕΠ το 2016 επισημαίνει τον κίνδυνο απόκλισης από τις υποχρεώσεις της Ιταλίας στο πλαίσιο του προληπτικού σκέλους του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, λαμβανομένων υπόψη της επιτρεπόμενης απόκλισης για επενδύσεις και της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Το 2017, υπό την προϋπόθεση αμετάβλητων πολιτικών, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής η διαρθρωτική προσπάθεια το 2017 θα είναι μηδενική με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαιτούμενη διαρθρωτική προσαρμογή του 0,6 % του ΑΕΠ. Η Ιταλία δεν προβλέπεται να συμμορφωθεί με τον κανόνα για το χρέος το 2016 και το 2017.

               (12)

               Συνολικά, με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος Σταθερότητας του 2016 και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Ιταλίας με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η Επιτροπή θα επανεκτιμήσει τη συμμόρφωση της Ιταλίας με την απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2016, όταν θα είναι διαθέσιμες νέες πληροφορίες σχετικά με τη συνέχιση της πορείας προσαρμογής της Ιταλίας για την επίτευξη του ΜΔΣ για το 2017, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2017.

               (13)

               Παρόλο που οι πρωτοβουλίες για τη μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου είναι σε εξέλιξη, μόνο περιορισμένα μέτρα έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής για να διασφαλιστεί η συμβολή της επανεξέτασης των δαπανών στη δημοσιονομική εξυγίανση. Συγκεκριμένα, οι στόχοι επανεξέτασης των δαπανών έχουν μειωθεί περαιτέρω και το γεγονός ότι η επανεξέταση των δαπανών δεν εντάσσεται πλήρως στη διαδικασία του προϋπολογισμού επιβαρύνει τη συνολική αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος. Η ολοκλήρωση της συνολικής μεταρρύθμισης της δημοσιονομικής διαδικασίας που είναι σε εξέλιξη από το 2009 αναμένεται να αντιμετωπίσει αυτή την αδυναμία και κατ' αυτό τον τρόπο η διαδικασία του προϋπολογισμού να αποκτήσει μια πιο προσανατολισμένη στις επιδόσεις προσέγγιση. Για να βελτιωθεί η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, είναι επίσης σημαντικό να επιταχυνθεί η εφαρμογή του σχεδίου ιδιωτικοποιήσεων. Το φορολογικό σύστημα της Ιταλίας δυσχεραίνει την οικονομική απόδοση και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα. Τα προβλήματα αυτά συνδέονται με την πολύ χαμηλή φορολογική συμμόρφωση και την από μακρού αναμενόμενη μεταρρύθμιση των φορολογικών δαπανών, ιδίως όσον αφορά τους μειωμένους συντελεστές του φόρου προστιθέμενης αξίας, καθώς και του παλαιού συστήματος των κτηματολογικών αξιών. Πρόκειται για πτυχές του εξουσιοδοτικού νόμου για τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος που δεν εφαρμόστηκαν ή εφαρμόστηκαν μόνο εν μέρει. Επιπλέον, πρόσφατες εξελίξεις, όπως η κατάργηση του φόρου ακίνητης περιουσίας για την πρώτη κατοικία, δεν συνάδουν με τον στόχο διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και μετατόπισης της φορολογικής επιβάρυνσης από τους παραγωγικούς συντελεστές στην ιδιοκτησία και την κατανάλωση.

               (14)

               Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης αποτελεί σημαντικό βήμα το οποίο, εάν θεσπιστούν και τεθούν σε εφαρμογή τα απαιτούμενα νομοθετικά διατάγματα, θα επιτρέψει στην Ιταλία να αξιοποιήσει τα αναμενόμενα οφέλη όσον αφορά τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας του δημόσιου τομέα. Τα νομοθετικά διατάγματα που πρότεινε η κυβέρνηση τον Ιανουάριο 2016 για τις κρατικές επιχειρήσεις και τις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και το επικείμενο διάταγμα για την απασχόληση στον δημόσιο τομέα, έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων των αδυναμιών. Ενώ ελήφθησαν πρόσφατα μέτρα για την ενίσχυση της καταπολέμησης της διαφθοράς, μεταξύ άλλων με αύξηση των ποινών και των προθεσμιών παραγραφής για συγκεκριμένα αδικήματα διαφθοράς, έχει ανασταλεί η συστηματική αναθεώρηση των διατάξεων περί παραγραφής που συνιστάται από καιρό. Η λογιστική απάτη αποτελεί επίσης σημαντικό πρόβλημα. Στον τομέα της δικαιοσύνης, οι μακρές δικαστικές διαδικασίες και οι πολυάριθμες εκκρεμείς αστικές και εμπορικές υποθέσεις εξακολουθούν να αποτελούν μείζονες προκλήσεις. Η εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση των επιπτώσεων των μέτρων που ελήφθησαν τα τελευταία έτη για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων θα επιτρέψει να αξιολογηθεί κατά πόσον είναι αναγκαίο να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα.

               (15)

               Έχει σημειωθεί σχετική πρόοδος ως προς τη βελτίωση της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων του τραπεζικού κλάδου. Αν και η εισαγωγή νέων υποθέσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων επιβραδύνθηκε κατά τους τελευταίους μήνες, ο αριθμός τους παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα και εξακολουθεί να ασκεί πίεση στην κερδοφορία και στους πόρους των τραπεζών. Επιπλέον, το σύστημα αφερεγγυότητας και το πλαίσιο είσπραξης οφειλών της Ιταλίας δεν είναι ευνοεί αρκετά την ταχεία ρύθμιση των απομειωμένων δανείων. Από τα μέσα του 2015, θεσπίστηκαν πολλοί νόμοι για την απλούστευση και επίσπευση των διαδικασιών αφερεγγυότητας και εκποίησης, ενώ υποβλήθηκε σχέδιο εξουσιοδοτικού νόμου για την οργανική μεταρρύθμιση του πτωχευτικού κανονιστικού πλαισίου. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των εν λόγω μεταρρυθμίσεων όσον αφορά τη διάρκεια των διαδικασιών και τις εισπράξεις δεν έχουν διαφανεί ακόμη. Από τις αρχές του 2015, η Ιταλία θέσπισε διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών στην εταιρική διακυβέρνηση των τραπεζών της, ιδίως όσον αφορά τις μεγαλύτερες συνεταιριστικές τράπεζες, τις τράπεζες με ιδρύματα ως μετόχους και τις μικρές τράπεζες αμοιβαίων κεφαλαίων. Η πλήρης εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλει στο να καταστεί ο τομέας ανθεκτικότερος και να εξασφαλιστεί αποδοτικότερη κατανομή των πόρων στην πραγματική οικονομία. Μολονότι η χαμηλή αποδοτικότητα στον τραπεζικό τομέα εμποδίζει την κερδοφορία και τη δημιουργία εσωτερικού κεφαλαίου, το περιβάλλον χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης και χαμηλών επιτοκίων αποτελεί επιπλέον πρόκληση. Το νέο πλαίσιο εξυγίανσης των τραπεζών της ΕΕ (5) έχει αλλάξει το προφίλ κινδύνου των ομολόγων που εκδίδονται από τράπεζες, εκ των οποίων σημαντικές ποσότητες κατέχονται από Ιταλούς πελάτες λιανικής, γεγονός το οποίο υπογραμμίζει τη σημασία των χρηματοοικονομικών γνώσεων του ευρύτερου κοινού.

               (16)

               Το 2015 η Ιταλία αναμόρφωσε ριζικά τους κανόνες και τους θεσμούς της αγοράς εργασίας μέσω της μεταρρύθμισης του λεγόμενου «νόμου για την απασχόληση». Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης των ενεργητικών πολιτικών της αγοράς εργασίας είναι βασική για την ενεργοποίηση εκείνων που είναι περισσότερο απομακρυσμένοι από την αγορά εργασίας, και ιδίως των μακροχρόνια ανέργων και των νέων. Επί του παρόντος υπάρχει ένα φάσμα διοικητικών και πολιτικών προκλήσεων και προκλήσεων που σχετίζονται με τους πόρους. Ειδικότερα, αυτό απαιτεί την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και τη στενή παρακολούθηση της παροχής υπηρεσιών. Το σύστημα μαθητείας έχει αναθεωρηθεί ώστε να περιλαμβάνει επίσης ενηλίκους που απολύθηκαν και να διευρύνει τις ευκαιρίες για τους νέους, αλλά η εφαρμογή του είναι ακόμη σε εξέλιξη. Οι δευτεροβάθμιες διαπραγματεύσεις δεν είναι αρκετά ανεπτυγμένες στην Ιταλία και αυτό εμποδίζει την υιοθέτηση από τις επιχειρήσεις καινοτόμων λύσεων που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την παραγωγικότητα και να καταστήσουν τους μισθούς πιο ευέλικτους απέναντι στις συνθήκες της αγοράς εργασίας. Πρέπει να ληφθούν μέτρα σε αυτόν τον τομέα κατόπιν διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές. Οι κοινωνικοί εταίροι δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε συμφωνία σχετικά με τη μεταρρύθμιση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Αναμένεται μεταρρύθμιση έως το τέλος του 2016, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων. Το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Οι γυναίκες απασχολούνται κατά κύριο λόγο σε άτυπες και επισφαλείς θέσεις εργασίας και αποτελούν την πλειοψηφία των εργαζομένων που δεν έχουν κανονική απασχόληση. Ο αντίκτυπος της άτυπης οικονομίας στις γυναίκες μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρός. Τα συστήματα φορολογίας και παροχών αποθαρρύνουν τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη οικογένειας να εργαστούν και ο νόμος για την απασχόληση δεν αντιμετώπισε αποτελεσματικά το πρόβλημα αυτό. Η περιορισμένη διάθεση οικονομικά προσιτών υπηρεσιών φροντίδας εμποδίζει επίσης τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας των γυναικών με παιδιά και ηλικιωμένους συγγενείς. Το επίπεδο της φτώχειας είναι υψηλό —περισσότερο από το ένα τέταρτο των Ιταλών αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού— και η παροχή κοινωνικής βοήθειας εξακολουθεί να είναι περιορισμένη και κατακερματισμένη. Η έγκριση και εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής καταπολέμησης της φτώχειας και ο εξορθολογισμός των κοινωνικών δαπανών θα μπορούσαν να αποτελέσουν τα πρώτα βήματα προς την προοδευτική εφαρμογή επαρκούς συστήματος κοινωνικής πρόνοιας βασισμένου στην αρχή της ενεργητικής ένταξης σε εθνικό επίπεδο και με τρόπο συνολικά ουδέτερο για τον προϋπολογισμό. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης. Η σχολική μεταρρύθμιση θεσπίστηκε στα τέλη Ιουλίου 2015 και τα εκτελεστικά διατάγματα πρέπει να εκδοθούν έως τον Ιανουάριο του 2017.

               (17)

               Ελάχιστη πρόοδος πραγματοποιήθηκε όσον αφορά την ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα των υπηρεσιών. Ο ετήσιος νόμος περί ανταγωνισμού του 2015 είναι ακόμη υπό συζήτηση στο Κοινοβούλιο. Το περιεχόμενο ορισμένων διατάξεων, μεταξύ άλλων για τα νομικά επαγγέλματα, αποδυναμώθηκε κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Ορισμένοι τομείς εξακολουθούν να υπερπροστατεύονται ή να είναι νομοθετικά κατοχυρωμένοι, ιδίως τα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα, ο τομέας της υγείας, οι τοπικές δημόσιες μεταφορές και τα ταξί, καθώς και τα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Ο τομέας του λιανικού εμπορίου αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω διαφόρων αδυναμιών που οφείλονται στην αυστηρότητα της ρύθμισης της αγοράς. Η δημόσια διαδικασία χορήγησης δικαιωμάτων στον δημόσιο τομέα για οικονομικές δραστηριότητες δεν προάγει τον ανταγωνισμό, ιδίως λόγω της χορήγησης αδειών χωρίς ανταγωνιστικές και διαφανείς διαδικασίες. Τα μέτρα για το άνοιγμα της αγοράς πρέπει να υποστηρίζονται από περιβάλλον φιλικό προς τις επιχειρήσεις. Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την απλούστευση στο πλαίσιο του προγράμματος απλούστευσης 2015-2017, η οποία επιτρέπει την ευκολότερη και ορθολογικότερη συνεργασία μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των περιφερειακών διοικήσεων. Ωστόσο, το ιταλικό επιχειρηματικό περιβάλλον εξακολουθεί να μην είναι αρκετά ευνοϊκό για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις και πάσχει από κατακερματισμένο και στρωματοποιημένο σύστημα νόμων και κανονιστικών ρυθμίσεων εκπορευόμενων από διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης. Ο διοικητικός και κανονιστικός φόρτος εξακολουθεί να επηρεάζει τους οικονομικούς φορείς. Τα πλεονεκτήματα όσον αφορά τη σύσταση επιχείρησης ή την κίνηση διαδικασίας αφερεγγυότητας αντισταθμίζονται από αδυναμίες στην έκδοση οικοδομικών αδειών, την εκτέλεση συμβάσεων, την καταβολή φόρων ή τη λήψη δανείων. Η εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για τις δημόσιες συμβάσεις που εγκρίθηκε στις αρχές του 2016, μπορεί επίσης να συμβάλει στην αντιμετώπιση ορισμένων συστημικών και ευρέως διαδεδομένων αδυναμιών.

               (18)

               Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ιταλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Ιταλία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ιταλία αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

               (19)

               Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και η γνώμη του (6) αποτυπώνεται ιδιαιτέρως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (20)

               Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και το Πρόγραμμα Σταθερότητας. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω,

         ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ιταλία να λάβει μέτρα το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.

               Να περιορίσει, το 2016, την προσωρινή απόκλιση από την απαιτούμενη προσαρμογή 0,5 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στο 0,75 % του ΑΕΠ που επιτρέπεται για επενδύσεις και την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, υπό τον όρο της συνέχισης της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2017. Να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή 0,6 % του ΑΕΠ ή άνω για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2017. Να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του 2016 και να εξασφαλίσει ότι η επανεξέταση των δαπανών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της. Να εξασφαλίσει την έγκαιρη εφαρμογή του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων και να χρησιμοποιήσει τα έκτακτα κέρδη για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης. Να μετατοπίσει τη φορολογική επιβάρυνση από τους παραγωγικούς συντελεστές στην κατανάλωση και την ιδιοκτησία. Να μειώσει τον αριθμό και το πεδίο εφαρμογής των φορολογικών δαπανών και να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση του συστήματος κτηματολογίου έως τα μέσα του 2017. Να λάβει μέτρα για τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, μεταξύ άλλων μέσω ηλεκτρονικών τιμολογίων και πληρωμών.

               2.

               Να υλοποιήσει τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης με τη θέσπιση και εφαρμογή όλων των απαραίτητων νομοθετικών διαταγμάτων, ιδίως εκείνων που αφορούν τη μεταρρύθμιση των κρατικών επιχειρήσεων, των τοπικών δημόσιων υπηρεσιών και της διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων. Να εντείνει την καταπολέμηση της διαφθοράς, μεταξύ άλλων με την αναθεώρηση των διατάξεων περί παραγραφής έως το τέλος του 2016. Να μειώσει τη διάρκεια των αστικών διαδικασιών με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και με την αποτελεσματική διαχείριση των υποθέσεων.

               3.

               Να επιταχύνει τη μείωση του αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μεταξύ άλλων με την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου αφερεγγυότητας και είσπραξης οφειλών. Να ολοκληρώσει σύντομα την εφαρμογή των εν εξελίξει μεταρρυθμίσεων της εταιρικής διακυβέρνησης στον τραπεζικό τομέα.

               4.

               Να εφαρμόσει τη μεταρρύθμιση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ιδίως με την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών απασχόλησης. Να διευκολύνει την απασχόληση για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Να θεσπίσει και να εφαρμόσει την εθνική στρατηγική καταπολέμησης της φτώχειας, να επανεξετάσει και να εξορθολογίσει τις κοινωνικές δαπάνες.

               5.

               Να εγκρίνει σύντομα και να εφαρμόσει τον εκκρεμούντα νόμο για τον ανταγωνισμό. Να αναλάβει περαιτέρω δράση για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στους τομείς των νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων, των μεταφορών, της υγείας και του λιανικού εμπορίου, καθώς και στο σύστημα παραχωρήσεων.

      Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2016.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         P. KAŽIMÍR

      (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

      (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

      (3)  ΕΕ C 96 της 11.3.2016, σ. 1.

      (4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

      (5)  Οδηγία 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 82/891/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και των οδηγιών 2001/24/ΕΚ, 2002/47/ΕΚ, 2004/25/ΕΚ, 2005/56/ΕΚ, 2007/36/ΕΚ, 2011/35/ΕΕ, 2012/30/ΕΕ και 2013/36/ΕΕ, καθώς και των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 173 της 12.6.2014, σ. 190).

      (6)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.