               5.4.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 129/58

      P8_TA(2018)0060
      Προτεραιότητες της ΕΕ για την 62η σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας
      Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 1ης Μαρτίου 2018 προς το Συμβούλιο αναφορικά με τις προτεραιότητες της Ένωσης για την 62η σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας (2017/2194(INI))
      (2019/C 129/08)

         Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

                  —

                  έχοντας υπόψη την 62η σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας, το θέμα προτεραιότητάς της με τίτλο «Προκλήσεις και ευκαιρίες για την επίτευξη της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης των γυναικών και κοριτσιών σε αγροτικές περιοχές» και το υπό επανεξέταση θέμα της με τίτλο «Συμμετοχή και πρόσβαση των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης και στις τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας, και ο αντίκτυπος και η χρήση αυτών ως μέσο για την πρόοδο και τη χειραφέτηση των γυναικών»,

                  —

                  έχοντας υπόψη την Τέταρτη Παγκόσμια Διάσκεψη για τις Γυναίκες, που διεξήχθη στο Πεκίνο τον Σεπτέμβριο του 1995, τη Διακήρυξη και την Πλατφόρμα Δράσης για τη χειραφέτηση των γυναικών που εγκρίθηκαν στο Πεκίνο, καθώς και τα μεταγενέστερα τελικά έγγραφα που προέκυψαν κατά τις έκτακτες συνόδους του ΟΗΕ «Πεκίνο+5», «Πεκίνο+10», «Πεκίνο+15» και «Πεκίνο+20» σχετικά με νέες δράσεις και πρωτοβουλίες για την εφαρμογή της Διακήρυξης και της Πλατφόρμας Δράσης του Πεκίνου, τα οποία εγκρίθηκαν στις 9 Ιουνίου 2000, στις 11 Μαρτίου 2005, στις 2 Μαρτίου 2010 και στις 9 Μαρτίου 2015 αντίστοιχα,

                  —

                  έχοντας υπόψη το άρθρο 157 παράγραφος 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

                  —

                  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, σχετικά με τη χειραφέτηση των κοριτσιών στην ΕΕ μέσω της εκπαίδευσης (1),

                  —

                  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Μαρτίου 2016 σχετικά με την κατάσταση των γυναικών προσφύγων και των αιτουσών άσυλο στην ΕΕ (2),

                  —

                  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Φεβρουαρίου 2017 σχετικά με την προώθηση της ισότητας των φύλων στην ψυχική υγεία και την κλινική έρευνα (3),

                  —

                  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Απριλίου 2017 σχετικά με τις γυναίκες και τους ρόλους τους στις αγροτικές περιοχές (4),

                  —

                  έχοντας υπόψη το ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών με τίτλο «Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development» (Μετασχηματισμός του κόσμου μας: το θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030), το οποίο εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 στη Νέα Υόρκη,

                  —

                  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/41/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα και για την κατάργηση της οδηγίας 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου (5),

                  —

                  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1979 για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών (CEDAW),

                  —

                  έχοντας υπόψη τη γενική σύσταση αριθ. 34 (2016) της Επιτροπής για την εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών, σχετικά με τα δικαιώματα των γυναικών σε αγροτικές περιοχές,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης), και το ψήφισμά του της 12ης Σεπτεμβρίου 2017 (6) σχετικά με την ένταξη της ΕΕ στην εν λόγω Σύμβαση,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη συμφωνία του Παρισιού της 12ης Δεκεμβρίου 2015,

                  —

                  έχοντας υπόψη το άρθρο 113 του Κανονισμού του,

                  —

                  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (Α8-0022/2018),

                  Α.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ένωσης, η οποία αναγνωρίζεται στις Συνθήκες και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

                  Β.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πέμπτος στόχος βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ5) του ΟΗΕ είναι η επίτευξη της ισότητας των φύλων και η χειραφέτηση όλων των γυναικών και των κοριτσιών σε ολόκληρο τον κόσμο, και ότι πρέπει να ενσωματωθεί πλήρως στο θεματολόγιο του 2030 προκειμένου να επιτευχθεί πρόοδος ως προς όλους τους ΣΒΑ και επιδιώξεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι στους ΣΒΑ περιλαμβάνεται στόχος «διπλασιασμού της γεωργικής παραγωγικότητας και των εισοδημάτων των μικρών παραγωγών τροφίμων, ιδίως των γυναικών»·

                  Γ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση και τα κράτη μέλη της πρέπει να διαδραματίζουν ηγετικό ρόλο στη χειραφέτηση των γυναικών και των κοριτσιών και έχουν καθήκον να εργαστούν για την επίτευξη πλήρους ισότητας των φύλων στο εσωτερικό της Ένωσης, καθώς και να προωθήσουν αυτόν τον στόχο σε όλες τις εξωτερικές σχέσεις·

                  Δ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, καθώς και οι συνθήκες διαβίωσης έχουν αλλάξει σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες και διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των διαφόρων χωρών·

                  Ε.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η απουσία κυβερνητικής δράσης κατά της ανισότητας των φύλων υπονομεύει τα υφιστάμενα και μελλοντικά επιτεύγματα στον τομέα αυτό· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντιμετώπιση των παραδοσιακών σχέσεων ισχύος μεταξύ των φύλων, των στερεοτύπων και των πεποιθήσεων είναι καθοριστικής σημασίας για τη χειραφέτηση των γυναικών και την εξάλειψη της φτώχειας·

                  ΣΤ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διακρίσεις τις οποίες υφίστανται οι γυναίκες επηρεάζουν και τις γυναίκες των αγροτικών περιοχών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλειονότητα των γυναικών ανά τον κόσμο ζουν σε αγροτικές περιοχές και, συνεπώς, είναι πιο εκτεθειμένες σε πολλαπλές διακρίσεις λόγω ηλικίας, τάξης, εθνότητας, φυλής, αναπηρίας και ταυτότητας φύλου·

                  Ζ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας στις αγροτικές περιοχές περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα θέσεων εργασίας πέρα από τη συμβατική γεωργία·

                  Η.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εργασία μιας γυναίκας της υπαίθρου συχνά αμείβεται λιγότερο από την ίσου αποτελέσματος εργασία ενός άντρα, συχνά δεν αναγνωρίζεται επίσημα, όπως π.χ. στην περίπτωση της μη αμειβόμενης παροχής φροντίδων, και δεν αντικατοπτρίζεται στον αριθμό των γυναικών που είναι ιδιοκτήτριες αγροκτημάτων· λαμβάνοντας υπόψη εντούτοις ότι οι γυναίκες είναι βασικός παράγων για την επίτευξη των μετασχηματιστικών οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών αλλαγών που είναι αναγκαίες για μια βιώσιμη ανάπτυξη·

                  Θ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες της υπαίθρου, συχνά πρωτοβάθμιοι πάροχοι φροντίδων στην οικογένεια και στην κοινότητά τους, δυσκολεύονται πολύ να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους της οικογένειάς τους, με αποτέλεσμα μια δυσανάλογη επιβάρυνση των γυναικών και την παρεμπόδιση της ένταξής τους στην αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών φροντίδας είναι βασικής σημασίας για τις γυναίκες και προάγει την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

                  Ι.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες σε αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν πολλούς περιορισμούς στην πρόσβασή τους σε κατάλληλες δημόσιες υπηρεσίες υγείας λόγω της περιορισμένης κινητικότητας και της έλλειψης πρόσβασης στις μεταφορές ή μέσων επικοινωνίας με μεταφορικά μέσα (για παράδειγμα, κινητό τηλέφωνο)· λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών υγείας οι οποίες αποσκοπούν στη σωματική, ψυχική και συναισθηματική ευεξία των γυναικών σε αγροτικές περιοχές (για παράδειγμα, για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στα δικαιώματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και στην εκπαίδευση είναι πιο περιορισμένη στις αγροτικές περιοχές·

                  ΙΑ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκράτηση του πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές, με ιδιαίτερη προσοχή σε περιοχές με φυσικούς περιορισμούς, είναι ουσιαστικής σημασίας για την κοινωνία στο σύνολό της, καθώς η διατήρηση του περιβάλλοντος και του τοπίου εξαρτώνται από αυτόν·

                  ΙΒ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της ανισότητας των φύλων και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος·

                  ΙΓ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της έχουν ιδιαίτερη και δυσανάλογη επίπτωση στις γυναίκες και τα κορίτσια· των αγροτικών περιοχών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες των αγροτικών περιοχών είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες της αλλαγής προς μια πιο βιώσιμη και οικολογικά υγιή γεωργία και μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότιμη πρόσβαση των γυναικών των αγροτικών περιοχών στη γη και σε άλλους παραγωγικούς πόρους είναι κεντρικής σημασίας για την ισότητα των φύλων, για την επισιτιστική ασφάλεια και για αποτελεσματικές κλιματικές πολιτικές·

                  ΙΔ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες της υπαίθρου συνεχίζουν να υποφέρουν από την ανισότητα και από τις πολλαπλές μορφές διακρίσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτούνται μέτρα για την προώθηση της πραγματικής ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών προκειμένου να υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένης της αυτοαπασχόλησης, καθώς και στους κλάδους των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) που θα επιτρέψουν την παραμονή τους σε αγροτικό περιβάλλον και, ως εκ τούτου θα διασφαλίσουν τη γενεακή ανανέωση, και την επιβίωση του γεωργικού τομέα και των αγροτικών περιοχών·

                  ΙΕ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γεωργικός τομέας, στον οποίο οι γυναίκες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, είναι καθοριστικής σημασίας για τη ζωτικότητα των αγροτικών περιοχών και για την ενίσχυση της γενεακής ανανέωσης, της κοινωνικής συνοχής, και της οικονομικής μεγέθυνσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η γεωργία πρέπει να παρέχει ασφαλή, θρεπτικά και υγιεινά τρόφιμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γεωργικός τομέας θα πρέπει επίσης να συμβάλλει στη διαφοροποίηση του τοπίου, στην άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς·

                  ΙΣΤ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και την ευεξία των κοριτσιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κακή διατροφή οδηγεί σε σωματικά και διανοητικά προβλήματα, όπως νανισμό, στειρότητα, απάθεια, κόπωση, έλλειψη συγκέντρωσης, μειώνοντας έτσι τις οικονομικές προοπτικές των γυναικών και επηρεάζοντας την ευεξία της ευρύτερης οικογένειας και της κοινότητας·

                  ΙΖ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να μπορούν οι αγρότισσες να συμμετέχουν στα όργανα λήψης αποφάσεων στη δημόσια σφαίρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισορροπημένη εκπροσώπηση συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη της ισότητας·

                  ΙΗ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά την πρόληψη των εργασιακών κινδύνων, άνδρες και γυναίκες εκτίθενται σε διαφορετικούς παράγοντες κινδύνου· λαμβάνοντας, για παράδειγμα, υπόψη ότι οι υπολογισμοί για την αξιολόγηση των επιβλαβών επιπτώσεων χημικών ουσιών βασίζονται στον ανδρικό σωματότυπο –ο οποίος χαρακτηρίζεται εν γένει από μεγαλύτερη μυϊκή μάζα– ενώ μέχρι και παραβλέπουν τις ειδικές συστάσεις για τις εγκύους ή τις θηλάζουσες· λαμβάνοντας, ως εκ τούτου, υπόψη ότι είναι αναγκαίο να συνεκτιμηθούν οι διάφοροι παράγοντες ώστε να ληφθούν μέτρα που θα διασφαλίζουν την υγεία των γυναικών στον γεωργικό τομέα·

                  ΙΘ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διακριτική μεταχείριση επηρεάζει και τις γυναίκες του τομέα των μέσων ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν καίριο ρόλο για ολόκληρη την κοινωνία και ότι είναι επομένως επιθυμητό οι γυναίκες, που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 50 % της κοινωνίας, να συμμετέχουν δίκαια στη δημιουργία του περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης και στη λήψη αποφάσεων στα μέσα ενημέρωσης·

                  Κ.

                  έχοντας υπόψη ότι ο ρόλος του τομέα των μέσων ενημέρωσης είναι καθοριστικός για την προώθηση της ισότητας των φύλων, δεδομένου ότι τα μέσα ενημέρωσης όχι μόνο αντικατοπτρίζουν αλλά και δημιουργούν πρότυπα και κανόνες συμπεριφοράς, επηρεάζοντας έτσι σημαντικά την κοινή γνώμη και τον πολιτισμό·

                  ΚΑ.

                  έχοντας υπόψη ότι η κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης συμβάλλει στο να κατανοήσουν καλύτερα όλα τα στρώματα της κοινωνίας την πολυπλοκότητα των καταστάσεων που βιώνουν οι γυναίκες και οι άνδρες·

                  ΚΒ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες και τα παιδιά πλήττονται δυσανάλογα από συγκρούσεις και αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο ποσοστό των προσφύγων που βρίσκονται είτε σε στρατόπεδα είτε εν κινήσει προς αναζήτηση ασφάλειας·

                  ΚΓ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλές κοινωνίες οι γυναίκες δεν έχουν ίσα δικαιώματα επί της γης και της ιδιοκτησίας με νόμιμα μέσα, γεγονός το οποίο επιδεινώνει τη φτώχεια και περιορίζει την οικονομική ανάπτυξή τους·

                  ΚΔ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διεμφυλικές γυναίκες αντιμετωπίζουν δυσανάλογες διακρίσεις λόγω της ταυτότητας του φύλου τους·

                  ΚΕ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεγαλύτερη στήριξη της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των σχετικών δικαιωμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών·

                  ΚΣΤ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικοί κανόνες όσον αφορά τους ρόλους των γυναικών και των ανδρών θέτουν τις γυναίκες σε κατάσταση μεγαλύτερης ευπάθειας, ιδίως σε σχέση με τη σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία, και έχοντας υπόψη τις επιβλαβείς πρακτικές όπως ο ακρωτηριασμός των εξωτερικών γυναικείων σεξουαλικών οργάνων (FGM), οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και καταναγκαστικοί γάμοι·

         1.

            απευθύνει στο Συμβούλιο τις ακόλουθες συστάσεις:

            Γενικές προϋποθέσεις για τη χειραφέτηση των γυναικών και των κοριτσιών

                  α)

                  να επαναβεβαιώσει τη διαρκή του προσήλωση στην Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου·

                  β)

                  να υποστηρίξει τις μητέρες που είναι επιχειρηματίες στις αγροτικές περιοχές, διότι αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις· να τονίσει ότι η προώθηση της επιχειρηματικότητας μεταξύ των γυναικών αυτών όχι μόνο μπορεί να συνεπάγεται επιτυχή συνδυασμό οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, αλλά και να χρησιμεύσει ως κίνητρο για νέες ευκαιρίες απασχόλησης και για καλύτερη ποιότητα ζωής στις αγροτικές περιοχές, και ως προτροπή προς τις γυναίκες για να θέσουν σε εφαρμογή τα δικά τους σχέδια·

                  γ)

                  να θέσει τέρμα σε όλες τις μορφές διακρίσεων εις βάρος όλων των γυναικών και κοριτσιών οπουδήποτε στον κόσμο και να καταπολεμήσει όλες τις μορφές βίας που αποτελούν σοβαρές παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους παραβιάσεις οι οποίες με τη σειρά τους αποτελούν άμεση συνέπεια αυτών των διακρίσεων·

                  δ)

                  να εξασφαλίσει τη συμμετοχή όλων των κυβερνήσεων και να απαιτήσει από αυτές την κατάρτιση προγραμμάτων για την εξάλειψη της σεξουαλικής και της έμφυλης βίας και των επιβλαβών πρακτικών, όπως οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και καταναγκαστικοί γάμοι και ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων και η εμπορία ανθρώπων·

                  ε)

                  να καλέσει τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν τα έμφυλα στερεότυπα και να επενδύσουν στην πρόσβαση των γυναικών και των κοριτσιών σε κατάλληλα σχεδιασμένη εκπαίδευση, δια βίου μάθηση και επαγγελματική κατάρτιση, ειδικά σε ό,τι αφορά τις αγροτικές περιοχές, ιδίως στο STEM, καθώς και στους τομείς της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας, δεδομένου ότι αυτοί αποτελούν σημαντικά εργαλεία για την υλοποίηση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και για την προαγωγή της ισότητας στους τομείς της γεωργίας και των τροφίμων, καθώς και στον τουρισμό και άλλους κλάδους απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές·

                  στ)

                  να σχεδιάσει πολιτικές για την εξάλειψη της φτώχειας και τη διασφάλιση επαρκούς βιοτικού επιπέδου για ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των κοριτσιών, ιδίως μέσω συστημάτων κοινωνικής προστασίας·

                  ζ)

                  να προωθήσει την πληροφόρηση, τα μέτρα τεχνικής βοήθειας και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη θέσπιση επαγγελματικού καθεστώτος για συμβοηθούσες συζύγους στη γεωργία, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να αποκτούν δικαιώματα σε προσωπική βάση, συμπεριλαμβανομένων ειδικότερα της άδειας μητρότητας, της κοινωνικής ασφάλισης κατά εργατικών ατυχημάτων, της πρόσβασης στην κατάρτιση και των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων·

                  η)

                  να εξαλείψει το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων, το εισοδηματικό χάσμα (σε επίπεδο αποδοχών) καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής και το συνταξιοδοτικό χάσμα·

                  θ)

                  να καλέσει τα κράτη μέλη, καθώς και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, να διασφαλίσουν την καθολική πρόσβαση σε επαρκείς υπηρεσίες φροντίδας για παιδιά και ηλικιωμένα άτομα στις αγροτικές περιοχές·

                  ι)

                  να καλέσει τα κράτη μέλη, καθώς και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, να παρέχουν οικονομικά προσιτές, υψηλής ποιότητας εγκαταστάσεις και δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες για την καθημερινή ζωή, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, και κυρίως στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της παροχής φροντίδας· επισημαίνει ότι αυτό θα απαιτήσει τη συμπερίληψη αγροτικών υποδομών φροντίδας παιδιών, υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ιδρυμάτων φροντίδας για τους ηλικιωμένους και τα εξαρτώμενα άτομα, υπηρεσιών αντικατάστασης σε περίπτωση ασθένειας και εγκυμοσύνης και πολιτιστικές υπηρεσίες·

                  ια)

                  να διασφαλίσει την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου ως εργαλείου για την ενσωμάτωση της αρχής της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και την καταπολέμηση των διακρίσεων σε όλες τις πολιτικές και τα προγράμματα μέσω κατάλληλων χρηματοδοτικών και ανθρωπίνων πόρων·

                  ιβ)

                  να κινητοποιήσει τους απαραίτητους πόρους για την επίτευξη ισότητας, ενσωματώνοντας τη διάσταση του φύλου σε όλες τις πολιτικές και δράσεις, μεταξύ άλλων μέσω της συνεκτίμησης της διάστασης του φύλου κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού, ως εργαλείου για την ενσωμάτωση της αρχής της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και για την καταπολέμηση των διακρίσεων·

                  ιγ)

                  να διασφαλίσει την πλήρη συμμετοχή του Κοινοβουλίου και της κοινοβουλευτικής του Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τη θέση της ΕΕ κατά την 62η σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας·

            Χειραφέτηση των γυναικών στις αγροτικές περιοχές

                  ιδ)

                  να υπενθυμίσει ότι η Σύμβαση για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών θεσπίζει την υποχρέωση εξάλειψης των άμεσων και έμμεσων διακρίσεων κατά των γυναικών με τη λήψη νομικών, πολιτικών και προγραμματικών μέτρων σε όλους τους τομείς της ζωής, καθώς και ότι το άρθρο 14 της εν λόγω σύμβασης είναι η μόνη διεθνής υποχρέωση που καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες των γυναικών σε αγροτικές περιοχές·

                  ιε)

                  να μεριμνήσει ώστε οι γυναίκες και τα κορίτσια στις αγροτικές περιοχές να έχουν προσβάσιμη, οικονομικά προσιτή και υψηλής ποιότητας τυπική και άτυπη εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης, που θα τους δώσουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν νέες ή να αναπτύξουν υπάρχουσες δεξιότητες στη διαχείριση, τον χρηματοπιστωτικό γραμματισμό, την οικονομία, το μάρκετινγκ και την επιχειρηματικότητα, αστική και πολιτική μόρφωση και κατάρτιση στην τεχνολογία και τη βιώσιμη γεωργία· να μεριμνήσει ώστε οι γυναίκες να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες και ελευθερίες επιλογής όσον αφορά τη σταδιοδρομία που επιθυμούν να ακολουθήσουν·

                  ιστ)

                  να μεριμνήσει ώστε οι γυναίκες και τα κορίτσια των αγροτικών περιοχών να έχουν εύκολη πρόσβαση στα δάνεια και στους παραγωγικούς πόρους και να λαμβάνουν υποστήριξη για τις πρωτοβουλίες τους σε θέματα επιχειρηματικότητας και καινοτομίας·

                  ιζ)

                  να διασφαλίσει το δικαίωμα και την πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας καθολική υγειονομική περίθαλψη που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορές φυσιολογίας μεταξύ γυναικών και ανδρών και θα είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες των γυναικών και κοριτσιών των αγροτικών περιοχών, ειδικά όσον αφορά την σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα σχετικά δικαιώματα·

                  ιη)

                  να καταδικάσει όλες τις μορφές βίας κατά των γυναικών και να μεριμνήσει ώστε τα θύματα που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές να μη στερούνται ισότιμης πρόσβασης σε συνδρομή·

                  ιθ)

                  να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τον δημοκρατικό χαρακτήρα των διεθνών, εθνικών, περιφερειακών και τοπικών θεσμών που στηρίζουν και ενισχύουν τους ρόλους των γυναικών σε αγροτικές περιοχές, διασφαλίζοντας την παρουσία τους μέσω της ισότιμης συμμετοχής·

                  κ)

                  να διευκολύνει τη μετάβαση των γυναικών που ζουν σε αγροτικές περιοχές από την άτυπη στην επίσημη οικονομία και να αναγνωρίσει ότι οι γυναίκες σε αγροτικές περιοχές εργάζονται σε διάφορους τομείς και συχνά αποτελούν παράγοντα αλλαγής προς την κατεύθυνση της βιώσιμης και οικολογικά ορθής γεωργίας, της επισιτιστικής ασφάλειας και της δημιουργίας πράσινων θέσεων εργασίας·

                  κα)

                  να σχεδιάσει και να εφαρμόσει γεωργικές πολιτικές οι οποίες να είναι κλιματικά ανθεκτικές και να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις συγκεκριμένες απειλές που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σε αγροτικές περιοχές λόγω φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών·

                  κβ)

                  να διασφαλίσει τη συμμετοχή των γυναικών και των κοριτσιών των αγροτικών περιοχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τον σχεδιασμό και την αντιμετώπιση όλων των σταδίων των καταστροφών και άλλων κρίσεων, από την έγκαιρη προειδοποίηση μέχρι την παροχή βοήθειας, την ανασυγκρότηση, την αποκατάσταση και ανοικοδόμηση, και να διασφαλίσει την προστασία και ασφάλειά τους σε περιπτώσεις καταστροφών και άλλων κρίσεων·

                  κγ)

                  να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ότι οι γυναίκες των αγροτικών περιοχών ζουν σε ένα ασφαλές, καθαρό και υγιεινό περιβάλλον·

                  κδ)

                  να παρέχει υψηλής ποιότητας υποδομές, προσβάσιμες υποδομές και δημόσιες υπηρεσίες για τις γυναίκες των αγροτικών περιοχών και να επενδύσει στην ανάπτυξη και συντήρησή τους·

                  κε)

                  να διευκολύνει την ψηφιακή ανάπτυξη, καθώς αυτή μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, απλουστεύοντας την ένταξη στην αυτοαπασχόληση, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη του τουρισμού, και δημιουργώντας μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής·

                  κστ)

                  να στηρίξει τη συγκρότηση τοπικών ομάδων σε επίπεδο κοινότητας και τις καθημερινές δραστηριότητές τους, που θα πρέπει να περιλαμβάνουν τακτικές συναντήσεις για τη συζήτηση των αναπτυξιακών προβλημάτων και προκλήσεων της και για την ανάληψη εποικοδομητικών δράσεων·

                  κζ)

                  να ζητήσει από τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών να στηρίξουν και να προωθήσουν τη συμμετοχή των γυναικών στη λήψη αποφάσεων και στα διοικητικά όργανα επαγγελματικών, επιχειρηματικών και συνδικαλιστικών ενώσεων και οργανώσεων στους τομείς της αγροτικής πολιτικής, της υγείας, της εκπαίδευσης και της γεωργίας, καθώς και στα όργανα διαχείρισης και εκπροσώπησης μέσω μιας ισότιμης παρουσίας·

                  κη)

                  να αναγνωρίσει και να στηρίξει τον ενεργό ρόλο των γυναικών των αγροτικών περιοχών και τη συμβολή τους στην οικονομία σε ρόλους όπως του επιχειρηματία, του επικεφαλής της οικογενειακής επιχείρησης και του φορέα προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης·

                  κθ)

                  να διευκολύνει την πρόσβαση των γυναικών των αγροτικών περιοχών στην ιδιοκτησία και στην κυριότητα επί των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και στην κληρονομική μεταβίβαση της γης, κάτι σημαντικό ως μέσο οικονομικής χειραφέτησής τους και πλήρους συμμετοχής τους στην αγροτική ανάπτυξη και στα οφέλη από αυτήν·

                  λ)

                  να εξασφαλίσει την πρόσβαση των γυναικών των αγροτικών περιοχών στους παραγωγικούς πόρους, στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, στις αγορές, στις εγκαταστάσεις εμπορίας και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες· να προωθήσει τις τοπικές, συνοικιακές και παραδοσιακές αγορές, συμπεριλαμβανομένων των λαϊκών αγορών, που είναι χώροι όπου οι γυναίκες έχουν γενικά περισσότερες δυνατότητες να εμπορευθούν απευθείας τα προϊόντα τους, κάτι που συνεπάγεται μεγαλύτερη οικονομική χειραφέτηση·

                  λα)

                  να προωθήσει την απασχόληση των γυναικών στον STEM, ιδίως σε θέσεις που συμβάλλουν στην κυκλική οικονομία και στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής·

                  λβ)

                  να αναπτύξει πολιτικές απασχόλησης και παροχής υπηρεσιών, καθώς και προγράμματα για την αντιμετώπιση της επισφαλούς κατάστασης ορισμένων γυναικών, οι οποίες συχνά εργάζονται στην άτυπη οικονομία και μπορεί να αντιμετωπίζουν πολλαπλές διατομεακές διακρίσεις λόγω φύλου, ηλικίας, τάξης, θρησκείας, εθνοτικής καταγωγής, αναπηρίας η ταυτότητας φύλου· να παράσχει ειδικά σχεδιασμένη βοήθεια και στήριξη για τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους·

                  λγ)

                  να αναπτύξει προγράμματα ώστε οι γυναίκες και οι οικογένειές τους να έχουν πρόσβαση σε καθολικά συστήματα κοινωνικής προστασίας με επίδραση στη μελλοντική συνταξιοδοτική κατάστασή τους και ως εκ τούτου μείωση του συνταξιοδοτικού χάσματος, που είναι πολύπλευρο στη φύση του·

                  λδ)

                  να συλλέξει δεδομένα ξεχωριστά για κάθε φύλο και να καταρτίσει στατιστικές για τις αξίες, τις περιστάσεις, τις συνθήκες και τις ανάγκες των γυναικών των αγροτικών περιοχών, ώστε να μπορέσουν να εκπονηθούν οι κατάλληλες πολιτικές· να παρακολουθεί τακτικά την κατάσταση των γυναικών στις αγροτικές περιοχές·

                  λε)

                  να ζητήσει την κύρωση και εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 6 με τίτλο «Γυναίκες με αναπηρία»· να διασφαλίσει την προσβασιμότητα προϊόντων, υποδομών και υπηρεσιών·

                  λστ)

                  ζητεί από την Επιτροπή, από τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις να παρέχουν οικονομικά προσιτές και ποιοτικές εγκαταστάσεις και δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες ειδικά σχεδιασμένες για την καθημερινή ζωή στις αγροτικές περιοχές, και να δημιουργήσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να βελτιωθεί η ισορροπία μεταξύ εργασίας και ιδιωτικής ζωής των γυναικών στις αγροτικές περιοχές, μέσα ιδίως από την εξασφάλιση κατάλληλων εγκαταστάσεων για την παροχή φροντίδων στα εξαρτώμενα μέλη, προσβάσιμης υγειονομικής περίθαλψης και προσβάσιμων δημοσίων μεταφορών·

                  λζ)

                  τονίζει τη σημασία της ενσωμάτωσης διασφαλίσεων στις πολιτικές της ΕΕ σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας των γυναικών που προσλαμβάνονται ως εποχιακές εργαζόμενες στη γεωργία, ιδίως όσον αφορά την ανάγκη να τους παρέχεται κοινωνική προστασία, ιατρική ασφάλιση και υγειονομική περίθαλψη· παροτρύνει τις περιφερειακές, τοπικές και εθνικές αρχές και άλλα όργανα να διασφαλίζουν τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα των διακινούμενων και εποχικών εργαζομένων και των οικογενειών τους, ιδίως των γυναικών και των ευάλωτων ατόμων, και να προωθούν την ενσωμάτωσή τους στην τοπική κοινότητα·

            Συμμετοχή και πρόσβαση των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης και στις τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας και στην επίδραση και τη χρήση τους ως μέσων για την πρόοδο και τη χειραφέτηση των γυναικών

                  λη)

                  να μεριμνήσει για την πρόσβαση σε αξιόπιστες υποδομές και υπηρεσίες ευρυζωνικού δικτύου υψηλής ταχύτητας· να επενδύσει και να προωθήσει τη χρήση νέων τεχνολογιών στις αγροτικές περιοχές και στη γεωργία. να αναγνωρίσει τα σημαντικά κοινωνικά, ψυχολογικά και οικονομικά οφέλη· από τα ανωτέρω· να επιμείνει στην ανάπτυξη μιας ολιστικής προσέγγισης (το «ψηφιακό χωριό»)· να προωθήσει τις ίσες ευκαιρίες για την πρόσβαση στις τεχνολογίες αυτές και για την κατάρτιση στη χρήση τους·

                  λθ)

                  να επιδείξει προσοχή στο θέμα της παρουσίας των γυναικών και της ανέλιξής τους στον τομέα των μέσων ενημέρωσης και στο μη στερεοτυπικό περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης·

                  μ)

                  να ενθαρρύνει τα δημόσια μέσα ενημέρωσης να καθορίσουν τις δικές τους πολιτικές ισότητας που να προβλέπουν ισορροπημένη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στα όργανα λήψης αποφάσεων·

                  μα)

                  να μεριμνήσει ώστε η αυξανόμενη σεξουαλικοποίηση της εικόνας των γυναικών και των κοριτσιών στα μέσα μαζικής ενημέρωσης να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά, με τον δέοντα σεβασμό προς την ελευθερία της έκφρασης·

                  μβ)

                  να ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις των μέσων ενημέρωσης να αποφεύγουν διαδικασίες χαρακτηριστικές μιας εταιρικής νοοτροπίας που συχνά δεν συνάδει με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής·

                  μγ)

                  να αντιμετωπίσει το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων στον τομέα των μέσων ενημέρωσης μέσω μέτρων κατά των διακρίσεων που να εξασφαλίζουν μεταξύ γυναικών και ανδρών ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας·

                  μδ)

                  να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα κατά των πράξεων βίας εναντίον ερευνητών δημοσιογράφων, με ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες δημοσιογράφους, οι οποίες είναι συνήθως πιο ευάλωτες·

         2.

            αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα σύσταση στο Συμβούλιο και, για ενημέρωση, στην Επιτροπή.

         (1)  ΕΕ C 316 της 22.9.2017, σ. 182.

         (2)  ΕΕ C 50 της 9.2.2018, σ. 25.

         (3)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0028.

         (4)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0099.

         (5)  ΕΕ L 180 της 15.7.2010, σ. 1.

         (6)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0329.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 9ης Απριλίου 2019, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ

text:
               12.4.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 136/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 9ης Απριλίου 2019
      σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
      (2019/C 136/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 136 σε συνδυασμό με το άρθρο 121 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Η ζώνη του ευρώ εισέρχεται στο έκτο έτος αδιάλειπτης οικονομικής ανάπτυξης και το κενό της αρνητικής παραγωγής κλείνει. Ωστόσο, οι προοπτικές περιβάλλονται από ολοένα και περισσότερους κινδύνους και η ανάπτυξη αναμένεται να μετριαστεί. Η δυνητική ανάπτυξη παραμένει χαμηλά σε σύγκριση με τα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών και οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών παραμένουν, ως αποτέλεσμα των σημαντικών διαφορών στην οικονομική ανθεκτικότητα τους. Η αύξηση των πραγματικών μισθών εξακολουθεί να είναι συγκρατημένη και υστερεί σε σχέση με τις εξελίξεις της παραγωγικότητας. Η αύξηση των ονομαστικών μισθών και ο βασικός πληθωρισμός σημειώνουν άνοδο συνοδεύοντας τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης, ωστόσο σε ορισμένα κράτη μέλη εξακολουθούν να υπάρχουν θύλακες υποχρησιμοποίησης της εργασίας ή υψηλής ανεργίας, ενώ σε άλλα η προσφορά εργασίας είναι περιορισμένη. Ως αποτέλεσμα της δυναμικής των εξαγωγών της και της βελτιωμένης ανταγωνιστικής θέσης της, η ζώνη του ευρώ σημείωσε μεγάλο πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κατά την τελευταία πενταετία, όσον αφορά όμως την εξωτερική πλευρά οι αποκλίσεις μεταξύ των χωρών εξακολουθούν να είναι σημαντικές. Τα κράτη μέλη που για μεγάλο χρονικό διάστημα κατέγραφαν μεγάλα εξωτερικά ελλείμματα εξακολουθούν να έχουν μεγάλες αρνητικές καθαρές διεθνείς επενδυτικές θέσεις που συνιστούν παράγοντες ευπάθειας, δεδομένου ότι σε γενικές γραμμές συνοδεύονται από μεγάλα αποθέματα ιδιωτικού ή δημόσιου χρέους. Όπως αναφέρεται στην έκθεση του 2019 του μηχανισμού επαγρύπνησης που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 21 Νοεμβρίου 2018, ο κατάλληλος ρυθμός απομόχλευσης, το ευνοϊκό περιβάλλον ανάπτυξης και πληθωρισμού και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων για την αύξηση της παραγωγικότητας είναι ζωτικής σημασίας για να επιτευχθεί επανεξισορρόπηση στη ζώνη του ευρώ. Σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος της ευνοϊκής δυναμικής της ζήτησης και, εκτός αυτού, τα μεγάλα πλεονασματικά κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επανεξισορρόπηση ενισχύοντας τις συνθήκες που στηρίζουν την αύξηση των μισθών, σεβόμενα, ωστόσο, συγχρόνως τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων, καθώς και τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.

                  (2)

                  Για να αυξηθεί το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό και να ξεπεραστούν οι εθνικές και περιφερειακές ανισότητες απαιτείται να αυξηθούν περαιτέρω τα ποσοστά συμμετοχής στην αγορά εργασίας και να γίνουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που να ενισχύουν την ανάπτυξη, καθώς και επενδύσεις σε υλικά και άυλα στοιχεία ενεργητικού με σκοπό την αύξηση της παραγωγικότητας και της καινοτομίας, ιδίως στα κράτη μέλη με δυναμικό ανάπτυξης σαφώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Τα παραπάνω είναι απαραίτητα για την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στη ζώνη του ευρώ.

                  (3)

                  Η συνέπεια και η ισορροπία στο μακροοικονομικό μείγμα πολιτικής της ζώνης του ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των νομισματικών, δημοσιονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών, έχουν ζωτική σημασία για να διασφαλιστεί μια πιο ακμαία, και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προσέφυγε σε μη συμβατικά εργαλεία νομισματικής πολιτικής προκειμένου να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον μεσοπρόθεσμο στόχο της για τον πληθωρισμό, στηρίζοντας παράλληλα την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Προκειμένου να συνεχίσει να στηρίζεται η ανάπτυξη, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, απαιτείται η χάραξη κατάλληλα διαφοροποιημένων δημοσιονομικών πολιτικών και εστίαση στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

                  (4)

                  Για να ενισχυθεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα της ζώνης του ευρώ και των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ απαιτούνται διαφοροποιημένες εθνικές πολιτικές που να σέβονται πλήρως το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ενώ θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα δημοσιονομικά περιθώρια και η διάχυση των αποτελεσμάτων μεταξύ των χωρών. Ο συντονισμός των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών με βάση τους κοινούς δημοσιονομικούς κανόνες έχει ουσιώδη σημασία για την εύρυθμη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ). Οι κοινοί δημοσιονομικοί κανόνες προσανατολίζονται στην επιδίωξη της βιωσιμότητας του χρέους σε εθνικό επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν περιθώρια για τη μακροοικονομική σταθεροποίηση. Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός της ζώνης του ευρώ παρέμεινε κατά μέσο όρο ουδέτερος κατά την περίοδο 2015-2018 και, βάσει των προβλέψεων της Επιτροπής, προβλέπεται να καταστεί ελαφρώς επεκτατικός το 2019, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή υπερβαίνει το δυνητικό επίπεδο. Η αποκατάσταση των δημοσιονομικών αποθεμάτων έχει ιδιαίτερη σημασία για τα κράτη μέλη που εξακολουθούν να έχουν υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους. Με τον τρόπο αυτό θα μειωθεί και η ευαισθησία τους σε κλυδωνισμούς και στην επόμενη ύφεση θα καταστεί δυνατό να λειτουργήσουν πλήρως οι αυτόματοι σταθεροποιητές. Η αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, ιδίως στα κράτη μέλη με δημοσιονομικά περιθώρια και χαμηλά επίπεδα δημόσιων επενδύσεων, στηρίζει την ανάπτυξη και την επανεξισορρόπηση.

                  (5)

                  Οι δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις εξακολουθούν να έχουν καίρια σημασία για τη βελτίωση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την ενίσχυση του δυναμικού οικονομικής ανάπτυξης. Η βελτίωση της λειτουργίας των εθνικών δημοσιονομικών πλαισίων, η ορθή διαχείριση των ελέγχων των δαπανών και οι αποτελεσματικές και διαφανείς δημόσιες συμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών και την αξιοπιστία των δημοσιονομικών πολιτικών. Η βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της μετατόπισης των πόρων προς τις επενδύσεις, θα αυξήσει τον αντίκτυπο των δημόσιων προϋπολογισμών στην ανάπτυξη και την παραγωγικότητα μακροπρόθεσμα. Με την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των φορολογικών συστημάτων και με την αντιμετώπιση της φορολογικής απάτης, της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, ιδίως μέσω μέτρων κατά του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, θα καταστούν τα φορολογικά συστήματα πιο αποτελεσματικά και πιο δίκαια. Προκειμένου να βελτιωθεί το επιχειρηματικό περιβάλλον και η ανθεκτικότητα της οικονομίας της ζώνης του ευρώ και των οικονομιών των κρατών μελών είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι τα φορολογικά συστήματα ευνοούν την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων. Καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή θα διαδραματίσει η κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών.

                  (6)

                  Τα δομικά και θεσμικά χαρακτηριστικά των αγορών εργασίας και προϊόντων και η εύρυθμη λειτουργία των δημόσιων διοικήσεων είναι απαραίτητα για την ανθεκτικότητα των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ. Οι ανθεκτικές οικονομικές δομές αποτρέπουν το να έχουν οι κραδασμοί σημαντικό και μακροχρόνιο αντίκτυπο στο εισόδημα και στην προσφορά εργασίας. Οι δομές αυτές μπορούν να διευκολύνουν τη λειτουργία της νομισματικής πολιτικής και να περιορίσουν τις αποκλίσεις, δημιουργώντας τις συνθήκες για βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Η βελτίωση του συντονισμού της εφαρμογής των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδιαιτέρως εκείνων που ορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, μπορεί να δημιουργήσει θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στα κράτη μέλη και να ενισχύσει τα θετικά αποτελέσματα στο σύνολο της ζώνης του ευρώ. Οι μεταρρυθμίσεις που αυξάνουν τον ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων, που προωθούν την αποδοτική χρήση των πόρων και βελτιώνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον και την ποιότητα των θεσμών, ειδικά την αποτελεσματικότητα του συστήματος δικαιοσύνης, ενισχύουν την οικονομική ανθεκτικότητα στη ζώνη του ευρώ και στα κράτη μέλη. Η ενιαία αγορά, η οποία συνιστά αποδεδειγμένα μείζονα μοχλό ανάπτυξης και σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών, εξακολουθεί να έχει σημαντικές αναξιοποίητες δυνατότητες και απαιτείται να σημειωθεί πρόοδος ως προς την εμβάθυνσή της, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, των ψηφιακών δραστηριοτήτων, και της ενέργειας και των μεταφορών, διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την έγκαιρη εφαρμογή και την καλύτερη επιβολή της νομοθεσίας.

                  (7)

                  Στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων ορίζονται 20 αρχές που προωθούν τις ίσες ευκαιρίες και την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, τις δίκαιες συνθήκες εργασίας και την κοινωνική προστασία και ένταξη. Οι μεταρρυθμίσεις που προωθούν τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, που στηρίζουν τις επιτυχείς μεταβάσεις στην αγορά εργασίας, που προάγουν τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων απασχόλησης και μειώνουν τον κατακερματισμό μπορούν να συμβάλουν στην τόνωση της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς, να βελτιώσουν την οικονομική ανθεκτικότητα και την αυτόματη σταθεροποίηση, να μειώσουν τις ανισότητες, να αντιμετωπίσουν τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό και να βοηθήσουν την αντιμετώπιση των προκλήσεων μιας μεταβαλλόμενης οικονομίας. Η εξατομικευμένη υποστήριξη στην αναζήτηση εργασίας, στην κατάρτιση και στην απόκτηση νέων προσόντων μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματική και έγκαιρη ενεργοποίηση. Η πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας εκπαίδευση και κατάρτιση καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής είναι ζωτικής σημασίας και απαιτεί να γίνουν επαρκείς επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο και δεξιότητες, ιδίως για τους εργαζόμενους με χαμηλή ειδίκευση. Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις βελτιώνουν την απασχολησιμότητα, την καινοτομία, την παραγωγικότητα και τους μισθούς σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, αυξάνοντας την ανθεκτικότητα στη ζώνη του ευρώ και προωθώντας την κοινωνική ένταξη και την κινητικότητα εντός των κρατών μελών και σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Η φορολογική επιβάρυνση στη ζώνη του ευρώ είναι σχετικά υψηλή και βαρύνει δυσανάλογα την εργασία· η μετατόπιση από τη φορολόγηση της εργασίας σε φορολογικές βάσεις λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη, όπως είναι οι φόροι επί της ακίνητης περιουσίας και της κατανάλωσης ή οι περιβαλλοντικοί φόροι, θα μπορούσε να ενισχύσει την προσφορά και τη ζήτηση εργασίας. Η νομοθεσία για την προστασία της απασχόλησης πρέπει να προβλέπει δίκαιες και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας για όλους τους εργαζομένους, ιδίως ενόψει των αναδυόμενων νέων μορφών απασχόλησης και των νέων τύπων συμβάσεων που δημιουργούν μεν νέες ευκαιρίες, αλλά και προκλήσεις όσον αφορά την ασφάλεια των θέσεων εργασίας και την κάλυψη κοινωνικής προστασίας.
                  Τα αποτελεσματικά και βιώσιμα συστήματα κοινωνικής προστασίας είναι επίσης ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση επαρκούς εισοδήματος και πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες. Οι μεταρρυθμίσεις των συνταξιοδοτικών συστημάτων και οι πολιτικές για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής έχουν επίσης καίρια σημασία για την προώθηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Οι περιττοί περιορισμοί στην εργασιακή, τομεακή και γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων ενδέχεται να παρεμποδίζουν την ανακατανομή εντός των κρατών μελών και σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στις μεταρρυθμίσεις που αφορούν την απασχόληση, καθώς και στις κοινωνικές και τις συναφείς οικονομικές μεταρρυθμίσεις είναι ζωτικής σημασίας.

                  (8)

                  Ενώ η ευρωστία του χρηματοπιστωτικού τομέα της ζώνης του ευρώ έχει αυξηθεί μετά την κρίση, εξακολουθούν να υπάρχουν αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Το χρέος του ιδιωτικού τομέα παραμένει σε υψηλά επίπεδα και τα φορολογικά συστήματα εξακολουθούν να εμφανίζουν μεροληπτική μεταχείριση του χρέους. Οι σημαντικές αυξήσεις των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ενέχουν τον κίνδυνο διάβρωσης του κεφαλαίου των τραπεζών, με ενδεχόμενα αρνητικά δευτερογενή αποτελέσματα σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Η ανάγκη προσαρμογής των επιχειρηματικών μοντέλων των τραπεζών, το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων και ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από άλλες μορφές χρηματοδότησης εξακολουθούν να ασκούν πίεση στην κερδοφορία των τραπεζών. Έχει σημειωθεί αισθητή πρόοδος ως προς τη μείωση των κινδύνων, κυρίως όσον αφορά τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) και την ανάπτυξη ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (MREL). Ωστόσο, τα εθνικά ποσοστά ΜΕΔ που εξακολουθούν να υπερβαίνουν κατά πολύ τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ απαιτούν να συνεχιστούν περαιτέρω οι προσπάθειες. Τον Μάρτιο του 2018, η Επιτροπή παρουσίασε δέσμη μέτρων για το μετριασμό των κινδύνων τόσο για την αντιμετώπιση των παλαιών ΜΕΔ όσο και για την αποφυγή τους στο μέλλον. Η δέσμη μέτρων για τις τράπεζες, του Νοεμβρίου του 2016, η οποία αποσκοπεί στην περαιτέρω μείωση των κινδύνων μέσω της εφαρμογής διεθνώς συμφωνηθέντων κανόνων σχετικά με τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας, την υπόταξη των υποχρεώσεων βάσει της διασφάλισής τους και σχετικά με τη ρευστότητα στις τράπεζες, διαφυλάσσοντας έτσι την ισορροπία του συμβιβασμού που επετεύχθη στο Συμβούλιο, είναι καθοριστική για να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στη μείωση των κινδύνων και, ως εκ τούτου, για τον επιμερισμό των κινδύνων.
                  Μετά από σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η Επιτροπή πρότεινε μέτρα για να ενισχυθούν η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών και η εποπτική συνεργασία, προκειμένου να ενδυναμωθεί η επιβολή του κανονιστικού πλαισίου στον τομέα αυτόν. Η τραπεζική ένωση παραμένει ημιτελής, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί στη δημιουργία της, μεταξύ άλλων με την πρόσφατη συμφωνία για τη θέση σε λειτουργία ενός κοινού μηχανισμού ασφαλείας για το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης. Υπάρχουν περιορισμοί στις υφιστάμενες δομές για την παροχή ρευστότητας κατά την εξυγίανση και η έλλειψη κοινού συστήματος ασφάλισης των καταθέσεων και κοινού μηχανισμού ασφαλείας για το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (ΕΤΕ) παρεμποδίζουν την ικανότητα της Τραπεζικής Ένωσης να επιτύχει τη διάρρηξη του δεσμού μεταξύ τραπεζών και κρατών.

                  (9)

                  Για να ενισχυθεί η αρχιτεκτονική της ΟΝΕ απαιτείται να ολοκληρωθεί η Τραπεζική Ένωση και η Ένωση Κεφαλαιαγορών ως ζήτημα προτεραιότητας, αλλά και να αναληφθεί δράση ως προς όλα τα λοιπά στοιχεία της δήλωσης της συνόδου κορυφής της 14ης Δεκεμβρίου 2018. Τον Δεκέμβριο του 2017 και τον Μάιο του 2018, η Επιτροπή δημοσίευσε δέσμη προτάσεων για τον καθορισμό περαιτέρω μέτρων για την ολοκλήρωση της ΟΝΕ, συμπεριλαμβανομένης μιας Ευρωπαϊκής Λειτουργίας Σταθεροποίησης Επενδύσεων και ενός Προγράμματος Στήριξης των Μεταρρυθμίσεων (που προτείνονται βάσει του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου). Οι προτάσεις βασίζονται στο έγγραφο προβληματισμού για την εμβάθυνση της ΟΝΕ του Μαΐου του 2017 και στην έκθεση των πέντε Προέδρων του Ιουνίου του 2015. Κατά τη σύνοδο κορυφής για το ευρώ, της 13ης και 14 Δεκεμβρίου 2018, ελήφθησαν αποφάσεις σχετικά με την Τραπεζική Ένωση και την περαιτέρω ανάπτυξη του ΕΜΣ, ο οποίος, σύμφωνα με όσα συμφωνήθηκαν από τους ηγέτες στη σύνοδο κορυφής, θα παρέχει τον κοινό μηχανισμό ασφαλείας στο Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (ΕΤΕ), το αργότερο μέχρι το τέλος της μεταβατικής περιόδου.
                  Οι εργασίες θα συνεχισθούν για να προετοιμαστούν οι αναγκαίες τροποποιήσεις της Συνθήκης για τον ΕΜΣ (συμπεριλαμβανομένου του κοινού μηχανισμού ασφαλείας για το ΕΤΕ), βάσει των όρων που εγκρίθηκαν από τους ηγέτες στη σύνοδο κορυφής. Ο μηχανισμός ασφαλείας θα καθιερωθεί νωρίτερα, εφόσον σημειωθεί επαρκής πρόοδος ως προς τη μείωση των κινδύνων, η οποία θα αξιολογηθεί το 2020. Οι εργασίες θα συνεχιστούν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2019, ιδίως με τη σύσταση μιας ομάδας υψηλού επιπέδου για το Ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλισης καταθέσεων (ΕΣΑΚ) και με περαιτέρω εργασίες σχετικά με τις δομές για την παροχή ρευστότητας κατά την εξυγίανση. Οι εργασίες θα περιλάβουν, επίσης, τον σχεδιασμό, τις ρυθμίσεις εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα ενός δημοσιονομικού μέσου σύγκλισης και ανταγωνιστικότητας για τη ζώνη του ευρώ και, σε προαιρετική βάση, για τα κράτη μέλη εκτός ζώνης ευρώ που συμμετέχουν στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ). Τα χαρακτηριστικά του μέσου θα συμφωνηθούν τον Ιούνιο του 2019. Το μέσο θα εγκριθεί με τη νομοθετική διαδικασία, όπως προβλέπουν οι Συνθήκες, με βάση τη σχετική πρόταση της Επιτροπής που θα τροποποιηθεί εφόσον κριθεί απαραίτητο. Όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, καθιστώντας το περισσότερο ανάλογο προς την παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική σημασία της ζώνης του ευρώ. Είναι σημαντικό να συζητηθούν με ανοικτό πνεύμα και διαφάνεια απέναντι στα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ και με πλήρη σεβασμό στην ενιαία αγορά της Ένωσης.

                  (10)

                  Ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης και της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας σχετικά με τις πτυχές της απασχόλησης και τις κοινωνικές πτυχές της παρούσας σύστασης,

            ΣΥΝΙΣΤΑ στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να αναλάβουν δράση, μεμονωμένα και συλλογικά, στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, το διάστημα 2019–2020, ώστε:

                  1.

                  Να εμβαθύνουν την ενιαία αγορά, να βελτιώσουν το επιχειρηματικό περιβάλλον και την ποιότητα των θεσμών, και να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών που ενισχύουν την ανθεκτικότητα. Να μειώσουν το εξωτερικό χρέος και να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, ιδίως μέσω της παραγωγικότητας στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ που έχουν ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ή υψηλό εξωτερικό χρέος και να ενισχύσουν τις συνθήκες που στηρίζουν την αύξηση των μισθών, με σεβασμό στο ρόλο των κοινωνικών εταίρων. Να εφαρμόσουν μέτρα που να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις σε κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ με μεγάλα πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

                  2.

                  Ενώ θα εφαρμόζουν πλήρως πολιτικές που θα συνάδουν πλήρως με το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, να στηρίξουν τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και να βελτιώσουν την ποιότητα και τη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών. Να αποκαταστήσουν τα δημοσιονομικά αποθέματα ιδίως στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ που έχουν υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους. Να υποστηρίξουν και να υλοποιήσουν τις δράσεις της ΕΕ για την καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.

                  3.

                  Να μετατοπίσουν τους φόρους από την εργασία και να ενισχύσουν τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και τις επενδύσεις σε δεξιότητες. Να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας που στηρίζουν τις επιτυχείς μεταβάσεις στην αγορά εργασίας. Να προωθήσουν τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων απασχόλησης και να αντιμετωπίσουν τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας και να διασφαλίσουν επαρκή και βιώσιμα συστήματα κοινωνικής προστασίας σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

                  4.

                  Να θέσουν σε λειτουργία τον μηχανισμό ασφαλείας για το ΕΤΕ και, εάν έχει σημειωθεί επαρκής πρόοδος ως προς τη μείωση των κινδύνων, να την επισπεύσουν. Να συνεχίσουν τις εργασίες για τη δημιουργία ΕΣΑΚ, ιδίως με τη σύσταση μιας ομάδας υψηλού επιπέδου. Να ενισχύσουν το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο. Να συνεχίσουν να εργάζονται για την εξεύρεση λύσεων για να αντιμετωπιστούν οι περιορισμοί που έχουν οι υφιστάμενες δομές για την παροχή ρευστότητας κατά την εξυγίανση. Να προωθήσουν την ομαλή απομόχλευση των μεγάλων αποθεμάτων ιδιωτικού χρέους. Να συνεχίσουν να μειώνουν με ταχείς ρυθμούς το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στη ζώνη του ευρώ και να αποτρέψουν τη συσσώρευση τέτοιων δανείων, μεταξύ άλλων με την άρση της ευνοϊκής μεταχείρισης του χρέους στη φορολογία. Να θέσουν φιλόδοξους στόχους προόδου στον τομέα της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.

                  5.

                  Να επιτελέσουν ταχεία πρόοδο όσον αφορά την εμβάθυνση της ΟΝΕ, με βάση τη δήλωση της συνόδου κορυφής της ζώνης του ευρώ, της 14ης Δεκεμβρίου 2018, επίσης με σκοπό την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις της Επιτροπής και τις πρωτοβουλίες των κρατών μελών, με πλήρη σεβασμό της εσωτερικής αγοράς της Ένωσης και κατά τρόπο ανοικτό και διαφανή απέναντι στα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ.

         Λουξεμβούργο, 9 Απριλίου 2019.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            G. CIAMBA

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.


title: Σύσταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου της 27ης Ιουνίου 2019 σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Δανίας (ΕΣΣΚ/2019/5)2019/C 366/02

text:
               30.10.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 366/7

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
      της 27ης Ιουνίου 2019
      σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Δανίας
      (ΕΣΣΚ/2019/5)
      (2019/C 366/02)
      ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη μακροπροληπτική επίβλεψη του χρηματοοικονομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (1), και ιδίως τα άρθρα 3, 16, 17 και 18,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Ο τομέας των ακινήτων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία και οι εξελίξεις που τον χαρακτηρίζουν μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι οικονομικές κρίσεις του παρελθόντος κατέδειξαν ότι οι μη διατηρήσιμες εξελίξεις στις αγορές ακινήτων μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της οικονομίας στο σύνολό της, οι οποίες μπορούν επίσης να προκαλέσουν αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις διασυνοριακού χαρακτήρα. Οι δυσμενείς εξελίξεις που σημειώθηκαν παλαιότερα στην αγορά ακινήτων κάποιων κρατών μελών οδήγησαν σε εκτεταμένες πιστωτικές ζημίες και/ή είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην πραγματική οικονομία. Οι επιπτώσεις αυτές αντανακλούν τη στενή σχέση αλληλεπίδρασης μεταξύ του τομέα των ακινήτων, των φορέων χρηματοδότησης και λοιπών τομέων της οικονομίας. Επιπλέον, οι ισχυροί βρόχοι ανάδρασης μεταξύ του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της πραγματικής οικονομίας ενισχύουν τις όποιες αρνητικές εξελίξεις.

                  (2)

                  Οι δίαυλοι αυτοί είναι σημαντικοί υπό την έννοια ότι οι κίνδυνοι που πηγάζουν από τον τομέα των ακινήτων μπορούν να έχουν συστημικό αντίκτυπο φιλοκυκλικού χαρακτήρα. Οι ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού συστήματος συνήθως συρρέουν κατά την ανοδική φάση του κύκλου της αγοράς ακινήτων. Οι φαινομενικά μικρότεροι κίνδυνοι της χρηματοδότησης και η διευκόλυνση της πρόσβασης σε αυτή μπορούν να συντείνουν στην ταχεία αύξηση των πιστώσεων και επενδύσεων και σε αύξηση της ζήτησης ακινήτων, με αποτέλεσμα την άσκηση ανοδικής πίεσης στις τιμές τους. Με τις συνακόλουθες υψηλότερες αξίες των εξασφαλίσεων να ευνοούν περαιτέρω τη ζήτηση και προσφορά πιστώσεων, αυτή η αυτοτροφοδοτούμενη δυναμική μπορεί να επιφέρει συστημικές συνέπειες. Αντίθετα, κατά την καθοδική φάση του κύκλου της αγοράς ακινήτων οι αυστηρότεροι όροι χορηγήσεων, η υψηλότερη απροθυμία ανάληψης κινδύνων και η καθοδική πίεση στις τιμές των ακινήτων μπορούν να επηρεάσουν δυσμενώς την ανθεκτικότητα δανειοληπτών και δανειστών, αποδυναμώνοντας με τον τρόπο αυτόν τις οικονομικές συνθήκες.

                  (3)

                  Οι ευπάθειες που συνδέονται με την αγορά οικιστικών ακινήτων μπορούν να αποτελέσουν πηγή συστημικού κινδύνου και να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα τόσο άμεσα όσο και έμμεσα. Η άμεση επίδραση αφορά τις πιστωτικές ζημίες στα χαρτοφυλάκια ενυπόθηκων δανείων λόγω της επικράτησης δυσμενών οικονομικών ή χρηματοπιστωτικών συνθηκών και της ταυτόχρονης εκδήλωσης αρνητικών εξελίξεων στην αγορά οικιστικών ακινήτων. Η έμμεση επίδραση μπορεί να αφορά προσαρμογές στην κατανάλωση των νοικοκυριών, οι οποίες παράγουν περαιτέρω συνέπειες για την πραγματική οικονομία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

                  (4)

                  Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 4 της σύστασης ΕΣΣΚ/2013/1 (2), απώτατος στόχος της μακροπροληπτικής πολιτικής είναι να συμβάλλει στη διαφύλαξη της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως συνόλου, μεταξύ άλλων ενισχύοντας την ανθεκτικότητά του και μειώνοντας τη συσσώρευση των συστημικών κινδύνων, διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτόν τη διατηρήσιμη συμβολή του χρηματοπιστωτικού τομέα στην οικονομική ανάπτυξη.

                  (5)

                  Ενόψει τούτου, ανάλογα με την αξιολόγηση των κινδύνων οι μακροπροληπτικές αρχές μπορούν να χρησιμοποιούν ένα ή περισσότερα από τα κεφαλαιακού χαρακτήρα μέτρα μακροπροληπτικής εποπτείας που προβλέπονται στην οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), ή/και μέτρα μακροπροληπτικής εποπτείας στοχευμένα στους δανειολήπτες, τα οποία βασίζονται αποκλειστικά στο εθνικό δίκαιο. Ενώ τα κεφαλαιακά μέτρα αποσκοπούν πρωτίστως στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, τα στοχευμένα στους δανειολήπτες μέτρα ίσως είναι τα πλέον κατάλληλα για την πρόληψη της περαιτέρω συσσώρευσης συστημικών κινδύνων.

                  (6)

                  Επιπλέον, σύμφωνα με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2013/1 τα κράτη μέλη καλούνται να θεσπίσουν νομικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στις οικείες μακροπροληπτικές αρχές να έχουν υπό τον άμεσο έλεγχό τους τα μακροπροληπτικά εργαλεία που προβλέπονται στις διατάξεις της ή να διαθέτουν την εξουσία έκδοσης σχετικών συστάσεων.

                  (7)

                  Το 2016 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) αξιολόγησε σε επίπεδο Ένωσης τις ευπάθειες που σχετίζονται με τα οικιστικά ακίνητα (5). Βάσει της αξιολόγησης αυτής το ΕΣΣΚ κατάφερε να εντοπίσει σε διάφορες χώρες μεσοπρόθεσμες ευπάθειες οι οποίες αποτελούν εν δυνάμει πηγές συστημικού κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και οι οποίες οδήγησαν στην έκδοση προειδοποιήσεων σε οκτώ εξ αυτών, περιλαμβανομένης της Δανίας (6).

                  (8)

                  Το 2016 η κύρια ευπάθεια που εντοπίστηκε στην αγορά οικιστικών ακινήτων της Δανίας αφορούσε το υψηλό επίπεδο δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Σημαντικό ποσοστό υποθηκικών οφειλετών είχαν συνομολογήσει χρέος με μεταβλητό επιτόκιο ή χρέος υψηλότερο από την αξία της κατοικίας τους, γεγονός που τους καθιστούσε ευάλωτους σε δυσμενείς οικονομικές ή χρηματοπιστωτικές συνθήκες ή σε δυσμενείς εξελίξεις στην αγορά οικιστικών ακινήτων. Αν και δεν υπήρχαν εν γένει ενδείξεις υπερτίμησης των οικιστικών ακινήτων, οι τιμές τους αυξάνονταν σταθερά, ιδίως στις μεγάλες πόλεις, πλησιάζοντας τα προ της κρίσης επίπεδα.

                  (9)

                  Το ΕΣΣΚ ολοκλήρωσε πρόσφατα μια συστηματική και προορατική αξιολόγηση των ευπαθειών του τομέα των οικιστικών ακινήτων σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) (7).

                  (10)

                  Ως προς τη Δανία η πρόσφατη αυτή αξιολόγηση αποκάλυψε ότι αν και η δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών της χώρας μειώθηκε από το 2016 και έπειτα, εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των υψηλότερων στον ΕΟΧ. Ακόμη, λόγω του μεγάλου ποσοστού υφιστάμενων ενυπόθηκων δανείων αναβαλλόμενης απόσβεσης, τα νοικοκυριά καθίστανται από διαρθρωτική άποψη πιο ευάλωτα σε δυσμενείς οικονομικές ή χρηματοπιστωτικές συνθήκες ή δυσμενείς εξελίξεις στην αγορά οικιστικών ακινήτων. Επιπλέον, παρόλο που τα τελευταία χρόνια η αύξηση των τιμών των κατοικιών έχει επιβραδυνθεί και οι τιμές των διαμερισμάτων στην Κοπεγχάγη σταθεροποιήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, η ήδη διαμορφωθείσα δυναμική οδήγησε στη δημιουργία θυλακίων υπερτίμησης στις μεγάλες πόλεις, ιδίως στην Κοπεγχάγη. Ενόψει τούτου, ο καθορισμός ενός νομικά δεσμευτικού ελάχιστου ποσού προκαταβολής ύψους 5 % το 2015 παρείχε ορισμένες πρόσθετες (αν και περιορισμένες) εξασφαλίσεις έναντι του ενδεχομένου μείωσης των τιμών των κατοικιών.

                  (11)

                  Το 2018 η νομοθεσία περί προστασίας καταναλωτών εισήγαγε περιορισμούς στη χορήγηση προϊόντων ενυπόθηκου στεγαστικού δανεισμού σε οφειλέτες με δείκτη χρέους προς εισόδημα (δείκτη DTI) (προ φόρου) υψηλότερο από 4 και δείκτη δανείου προς αξία (δείκτη LTV) υψηλότερο από 60 %. Οι εν λόγω περιορισμοί επιτάσσουν: α) τα επιτόκια να είναι σταθερά για τουλάχιστον 5 έτη· και β) η αναβαλλόμενη απόσβεση να εφαρμόζεται μόνο σε δάνεια με σταθερό επιτόκιο για τουλάχιστον 30 έτη. Επιπλέον, το 2014 ανακοινώθηκε η θέσπιση του πλαισίου «Supervisory Diamond» για τις τράπεζες ενυπόθηκης πίστης. Περιλαμβάνει σειρά δεικτών και οριακών τιμών εφαρμοζόμενων σε τομείς τραπεζικών δραστηριοτήτων ειδικού κινδύνου και αποσκοπεί στην αύξηση της πιστωτικής ποιότητας του αποθέματος ενυπόθηκων δανείων έως το 2018 και το 2020, επηρεάζοντας επομένως την έκδοση νέων δανείων. Ακόμη, το 2018 ο συντελεστής του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας αυξήθηκε δύο φορές: από 0 % σε 0,5 % από 1ης Μαρτίου 2019 και από 0,5 % σε 1 % από τον Σεπτέμβριο του 2019. Μάλιστα, το δανικό συμβούλιο συστημικού κινδύνου έχει συστήσει περαιτέρω αύξησή του από 1 % σε 1,5 % από τον Ιούνιο του 2020 και έχει εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες με μελλοντικό προσανατολισμό υπέρ της αύξησής του στο μέγιστο δυνατό ποσοστό του 2,5 %, εφόσον δεν σημειωθεί σημαντική αλλαγή στη συσσώρευση κινδύνου στο εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τέλος, η Finanstilsynet (δανική αρχή χρηματοπιστωτικής εποπτείας) εξέδωσε πράξη που απαιτεί από τα πιστωτικά ιδρύματα να επιδεικνύουν σύνεση κατά την πιστοληπτική αξιολόγηση των νοικοκυριών τα οποία δανειοδοτούν για αγορά ακινήτων σε γεωγραφικές περιοχές όπου σημειώνεται άνοδος στις τιμές των οικιστικών ακινήτων.

                  (12)

                  Παρά την πληθώρα διαθέσιμων μακροπροληπτικών μέτρων και με δεδομένα το υψηλό επίπεδο δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών και το μεγάλο ποσοστό υποθηκικών οφειλετών ευάλωτων σε δυσμενείς οικονομικές συνθήκες ή δυσμενείς εξελίξεις στην αγορά οικιστικών ακινήτων, τα ισχύοντα κεφαλαιακά μέτρα ενδέχεται να μην επαρκούν προς αντιμετώπιση των συσσωρευμένων ευπαθειών. Επιπλέον, τυχόν αύξηση των ευπαθειών που σχετίζονται με τη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών, την υπερτίμηση των κατοικιών και τα κριτήρια χορηγήσεων μπορεί να καταστήσει αναγκαία μεσοπρόθεσμα την αυστηροποίηση των υφιστάμενων ή την ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες.

                  (13)

                  Ναι μεν οι κυκλικοί παράγοντες κατέχουν σημαντικό ρόλο στην τροφοδότηση των ευπαθειών που εντοπίστηκαν στη Δανία, αλλά υπάρχουν και διαρθρωτικοί παράγοντες που συνέτειναν σε αυτές και οδήγησαν σε αύξηση του επιπέδου συστημικού κινδύνου. Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονται: i) οι σύνθετοι κανονισμοί της αγοράς μισθώσεων, οι οποίοι προβλέπουν ανώτατα όρια μισθωμάτων σε μεγάλο ποσοστό συγκροτημάτων διαμερισμάτων σε μεγάλες πόλεις, οδηγώντας σε υποπροσφορά οικιστικών ακινήτων και σε άσκηση ανοδικής πίεσης στις τιμές τους και στο χρέος των νοικοκυριών που αγοράζουν ακίνητα για ιδιοκατοίκηση· και ii) η έκπτωση των τόκων των ενυπόθηκων δανείων από τη φορολογική βάση, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο υπερδανεισμού για τα νοικοκυριά. Ακόμη, το 2001 το σύστημα φορολόγησης των κατοικιών αποσυνδέθηκε από τις τιμές της αγοράς, οδηγώντας σε μείωση του πραγματικού φορολογικού συντελεστή, ιδίως στις μεγάλες πόλεις. Το 2017 το δανικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο ο οποίος εισήγαγε νέο σύστημα φορολόγησης των κατοικιών που επανασυνδέει τον καταβλητέο φόρο με τις τρέχουσες τιμές της αγοράς οικιστικών ακινήτων και ο οποίος θα αρχίσει να ισχύει το 2021.

                  (14)

                  Για τους λόγους αυτούς το ΕΣΣΚ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, αν και κατάλληλα, τα μέτρα μακροπροληπτικής εποπτείας που βρίσκονται σε ισχύ ή είναι διαθέσιμα στη Δανία είναι εν μέρει επαρκή για την αντιμετώπιση των ευπαθειών που σχετίζονται με τη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών μεσοπρόθεσμα. Συνεπώς, απαιτούνται περαιτέρω μέτρα πολιτικής για την αντιμετώπιση των εν λόγω ευπαθειών, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν πηγή συστημικού κινδύνου. Τα μέτρα που προτείνονται στην παρούσα σύσταση αποσκοπούν στη συμπλήρωση των μακροπροληπτικών μέτρων που ισχύουν ήδη στη Δανία. Δεδομένου ότι οι ευπάθειες οφείλονται εν μέρει σε διαρθρωτικούς παράγοντες που βαίνουν πέραν της μακροπροληπτικής πολιτικής, καθίσταται αναγκαία η θέσπιση περαιτέρω πολιτικών με σκοπό τη συμπλήρωση και ενίσχυση των ως άνω μέτρων ενόψει της αποτελεσματικότερης και ουσιαστικότερης αντιμετώπισης των παραγόντων που συντείνουν στη συσσώρευση συστημικών κινδύνων στην αγορά οικιστικών ακινήτων στη Δανία κατά τρόπο που να μη συνεπάγεται υπερβολικό κόστος για την πραγματική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας.

                  (15)

                  Σκοπός της παρούσας σύστασης είναι να προτείνει: α) την ενεργοποίηση πρόσθετων ή την αυστηροποίηση υφιστάμενων κεφαλαιακών μέτρων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα έναντι των μεσοπρόθεσμων ευπαθειών που έχουν εντοπιστεί στη Δανία· β) την παρακολούθηση των ευπαθειών και την ενεργοποίηση πρόσθετων ή την αυστηροποίηση υφιστάμενων μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες σε περίπτωση μεσοπρόθεσμης επιτάχυνσης της ανόδου των τιμών των κατοικιών και της αύξησης των χορηγήσεων. Η παρούσα σύσταση στοχεύει επίσης στην υπογράμμιση της ανάγκης για ανάληψη ευρύτερης δράσης πολιτικής ενόψει της συγκράτησης των παραγόντων που διευκολύνουν ή προωθούν την αύξηση της δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών.

                  (16)

                  Η παρούσα σύσταση δεν θίγει τις εντολές των κεντρικών τραπεζών στην Ένωση όσον αφορά τη νομισματική πολιτική.

                  (17)

                  Οι συστάσεις του ΕΣΣΚ δημοσιεύονται αφού το γενικό συμβούλιο ενημερώσει σχετικά το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εφόσον του παράσχει τη δυνατότητα να αντιδράσει, και αφού οι αποδέκτες ενημερωθούν για την πρόθεση δημοσίευσης,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      ΤΜΗΜΑ 1

         ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

         Σύσταση Α — Ενεργοποίηση ή αυστηροποίηση κεφαλαιακών μέτρων

      Συνιστάται, κατά περίπτωση, στη μακροπροληπτική αρχή, την εντεταλμένη αρχή ή την αρμόδια αρχή στη Δανία να διασφαλίζει διά της ενεργοποίησης πρόσθετων ή διά της αυστηροποίησης υφιστάμενων κεφαλαιακών μέτρων την ανθεκτικότητα των αδειοδοτημένων στην επικράτειά της πιστωτικών ιδρυμάτων έναντι ενδεχόμενου συστημικού κινδύνου ο οποίος συνδέεται με οικιστικά ακίνητα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεσες και έμμεσες πιστωτικές ζημίες που προκύπτουν, αντίστοιχα, από τα χαρτοφυλάκια ενυπόθηκων δανείων ή από τη μείωση της κατανάλωσης των νοικοκυριών που έχουν συνάψει τέτοια δάνεια.

         Σύσταση Β — Παρακολούθηση των ευπαθειών και ενεργοποίηση ή αυστηροποίηση μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες

                  1.

                  Συνιστάται στις δανικές εθνικές αρχές που είναι επιφορτισμένες με την παρακολούθηση των συστημικών κινδύνων να παρακολουθούν εντατικά τις ευπάθειες που σχετίζονται με τη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών, την υπερτίμηση των κατοικιών και τα κριτήρια χορηγήσεων νέων ενυπόθηκων δανείων μεσοπρόθεσμα, μεταξύ άλλων:

                              α)

                              αξιολογώντας, βάσει αναλυτικών στοιχείων ανά νέο ενυπόθηκο δάνειο, την ανθεκτικότητα των νέων δανειοληπτών σε δυσμενείς οικονομικές ή χρηματοπιστωτικές συνθήκες ή σε δυσμενείς εξελίξεις στην αγορά οικιστικών ακινήτων· και

                              β)

                              αξιολογώντας τη διατηρησιμότητα των τιμών των κατοικιών και τη δυνατότητα μείωσής τους υπό δυσμενείς οικονομικές ή χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

                  2.

                  Προς αποφυγή της υπερβολικής συσσώρευσης πιστωτικού κινδύνου συνιστάται στη δανική αρχή που είναι επιφορτισμένη με την ενεργοποίηση μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες να ενεργοποιεί πρόσθετα ή να αυστηροποιεί υφιστάμενα τέτοια μέτρα, εάν από τα αποτελέσματα της παρακολούθησης που διενεργείται σύμφωνα με το ως άνω στοιχείο α) της παραγράφου 1 τεκμαίρεται πιθανή αδυναμία σημαντικού ή αυξανόμενου ποσοστού δανειοληπτών που συνάπτουν νέα ενυπόθηκα δάνεια να εξυπηρετήσουν το χρέος τους ή να διατηρήσουν τα επίπεδα κατανάλωσής τους σε περίπτωση εκδήλωσης δυσμενών οικονομικών ή χρηματοπιστωτικών συνθηκών ή δυσμενών εξελίξεων στην αγορά οικιστικών ακινήτων.

                  3.

                  Εάν από τα αποτελέσματα της παρακολούθησης που διενεργείται κατά την παράγραφο 1 στοιχείο β) τεκμαίρεται αύξουσα υπερτίμηση των κατοικιών, συνιστάται στη Δανία να αυξήσει τη νομικά δεσμευτική ελάχιστη απαιτούμενη προκαταβολή, προκειμένου να διασφαλίζεται η επάρκεια των εξασφαλίσεων έναντι των νέων ενυπόθηκων δανείων με σκοπό την κάλυψη πιστωτικών ζημιών που αντιστοιχούν στη δυνητική μείωση των τιμών των κατοικιών υπό δυσμενείς οικονομικές ή χρηματοπιστωτικές συνθήκες και στην εκτιμώμενη μείωσή τους σε περίπτωση εκδήλωσης αρνητικού σεναρίου.

         Σύσταση Γ — Διαρθρωτικές αλλαγές σε σχέση με τα ενυπόθηκα δάνεια και τον τομέα των οικιστικών ακινήτων

      Συνιστάται στη Δανία να αναθεωρήσει τις πολιτικές της με στόχο τη συγκράτηση των διαρθρωτικών παραγόντων που οδήγησαν στις ευπάθειες που εντοπίστηκαν στην επικράτειά της και αποτελούν πιθανή πηγή συστημικού κινδύνου, καθόσον λειτουργούν για τα νοικοκυριά ως κίνητρα υπερβολικού ενυπόθηκου δανεισμού ή προκαλούν υπερβολική άνοδο των τιμών των κατοικιών και αύξηση του ενυπόθηκου χρέους.
      ΤΜΗΜΑ 2

         ΕΦΑΡΜΟΓΗ

      1.   Ορισμοί

      Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

                  α)

                  «μέτρα στοχευμένα στους δανειολήπτες»: μακροπροληπτικά μέτρα που στοχεύουν στους δανειολήπτες·

                  β)

                  «άμεσος έλεγχος»: πραγματική και ουσιαστική ικανότητα της οικείας μακροπροληπτικής αρχής να επιβάλλει σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και να προσαρμόζει μέτρα μακροπροληπτικής εποπτείας τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο δράσης της, όποτε απαιτείται για την επίτευξη τελικού ή ενδιάμεσου στόχου·

                  γ)

                  «εξουσίες έκδοσης συστάσεων»: ικανότητα της οικείας μακροπροληπτικής αρχής να παρέχει καθοδήγηση διά της έκδοσης συστάσεων κατά την εφαρμογή μακροπροληπτικών εργαλείων, όποτε απαιτείται για την επίτευξη τελικού ή ενδιάμεσου στόχου·

                  δ)

                  «δείκτης χρέους προς εισόδημα» (δείκτης DTI): ο λόγος του συνολικού χρέους δανειολήπτη προς το συνολικό ετήσιο διαθέσιμο εισόδημά του, κατά τον χρόνο έκδοσης του δανείου·

                  ε)

                  «δείκτης δανείου προς αξία» (δείκτης LTV): ο λόγος του αθροίσματος των δανείων ή τμημάτων δανείων που εξασφαλίζονται με υποθήκη επί του ακινήτου του δανειολήπτη προς την αξία του ακινήτου, κατά τον χρόνο έκδοσης του δανείου·

                  στ)

                  «μεσοπρόθεσμα»: χρονικός ορίζοντας τριετίας·

                  ζ)

                  «μακροπροληπτική αρχή»: εθνική αρχή μακροπροληπτικής εποπτείας επί της οποίας έχουν εφαρμογή οι στόχοι, ρυθμίσεις, εξουσίες, απαιτήσεις λογοδοσίας και τα λοιπά χαρακτηριστικά που καθορίζονται στη σύσταση ΕΣΣΚ/2011/3 (8)·

                  η)

                  «εξυπηρέτηση χρέους»: αποπληρωμή μέρους του συνολικού χρέους δανειολήπτη σε τοκοχρεολυτική βάση εντός καθορισμένης χρονικής περιόδου (συνήθως ενός έτους)·

                  θ)

                  «δείκτης εξυπηρέτησης χρέους προς εισόδημα» (δείκτης DSTI): ο λόγος της ετήσιας συνολικής εξυπηρέτησης χρέους προς το συνολικό ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα του δανειολήπτη κατά τον χρόνο έκδοσης του δανείου·

                  ι)

                  «διάρκεια»: η εκφρασμένη σε έτη διάρκεια της σύμβασης δανείου για την αγορά οικιστικού ακινήτου κατά τον χρόνο έκδοσης του δανείου.

            2.   Κριτήρια εφαρμογής

      1.   Για τους σκοπούς εφαρμογής της παρούσας σύστασης ισχύουν τα ακόλουθα κριτήρια:

                  α)

                  θα πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη η αρχή της αναλογικότητας σε σχέση με τον στόχο και το περιεχόμενο των συστάσεων Α, Β και Γ·

                  β)

                  κατά την ενεργοποίηση πρόσθετων ή την αυστηροποίηση υφιστάμενων κεφαλαιακών μέτρων σύμφωνα με τη σύσταση Α, η βαθμονόμηση και η σταδιακή εφαρμογή τους θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων και τυχόν επιπτώσεις στο συναφές κόστος και τα οφέλη·

                  γ)

                  κατά την ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων ή την αυστηροποίηση υφιστάμενων μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες σύμφωνα με τη σύσταση Β, η βαθμονόμηση και η σταδιακή εφαρμογή τους θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων και τυχόν πιθανές επιπτώσεις όσον αφορά το συναφές κόστος και τα οφέλη·

                  δ)

                  κατά την αύξηση της ελάχιστης απαιτούμενης προκαταβολής σύμφωνα με τη σύσταση Β η βαθμονόμηση και η σταδιακή εφαρμογή του εν λόγω μέτρου θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων και τυχόν πιθανές επιπτώσεις όσον αφορά το συναφές κόστος και τα οφέλη·

                  ε)

                  κατά την εφαρμογή αλλαγών πολιτικής αναφορικά με τη σύσταση Γ η σταδιακή εφαρμογή των σχετικών μέτρων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων, κατά τρόπο ώστε τα μέτρα αυτά να μην εντείνουν τις συσσωρευμένες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της χώρας ούτε να επισπεύδουν την εκδήλωσή τους·

                  στ)

                  ειδικά κριτήρια συμμόρφωσης με τις συστάσεις Α, Β και Γ, τα οποία παρατίθενται στο παράρτημα I.

            2.   Οι αποδέκτες της παρούσας σύστασης καλούνται να υποβάλουν στο ΕΣΣΚ και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη δράση που αναλαμβάνουν προς συμμόρφωση με τις διατάξεις της ή να αιτιολογούν επαρκώς τυχόν αδράνειά τους. Στο ελάχιστο περιεχόμενο της έκθεσης θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα εξής:

                  α)

                  πληροφορίες για το ουσιαστικό περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των σχετικών ενεργειών·

                  β)

                  αξιολόγηση των ευπαθειών που σχετίζονται με τη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών, την υπερτίμηση των κατοικιών και τα κριτήρια χορηγήσεων νέων ενυπόθηκων δανείων, μεταξύ άλλων και της χορήγησής τους με βάση τη διάρκειά τους, το προφίλ αποπληρωμής και τους δείκτες LTV, DTI και DSTI, οι οποίοι υπολογίζονται σύμφωνα με το παράρτημα IV της σύστασης ΕΣΣΚ/2016/14 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (9), καθώς επίσης και της αποδοτικότητας της δράσης που αναλαμβάνεται, λαμβανομένων υπόψη των σκοπών της παρούσας σύστασης·

                  γ)

                  λεπτομερής αιτιολόγηση τυχόν αδράνειας ή παρέκκλισης από την παρούσα σύσταση, περιλαμβανομένων τυχόν καθυστερήσεων.

            3.   Χρονοδιάγραμμα ενεργειών προς εφαρμογή των συστάσεων

      Οι αποδέκτες της παρούσας σύστασης καλούνται να υποβάλλουν στο ΕΣΣΚ και στο Συμβούλιο εκθέσεις σχετικά με τη δράση που αναλαμβάνουν προς συμμόρφωση με τις διατάξεις της ή να αιτιολογούν επαρκώς τυχόν αδράνειά τους, σύμφωνα με τα ακόλουθα χρονοδιαγράμματα:

                  α)

                     Σύσταση Α

                  Έως τις 31 Οκτωβρίου 2020, και εν συνεχεία σε ετήσια βάση έως τις 31 Οκτωβρίου 2022, ο αποδέκτης της σύστασης A καλείται να υποβάλλει στο ΕΣΣΚ και στο Συμβούλιο έκθεση για την όποια δράση του σχετικά με την εφαρμογή κεφαλαιακών μέτρων. Εάν περισσότερα όργανα είναι υπεύθυνα για την ανάληψη δράσης προς αντιμετώπιση των εντοπισθεισών ευπαθειών, θα πρέπει να υποβάλλεται κοινή έκθεση.

                  β)

                     Σύσταση Β

                  Έως τις 31 Οκτωβρίου 2020, και εν συνεχεία σε ετήσια βάση έως τις 31 Οκτωβρίου 2022, οι αποδέκτες της σύστασης Β καλούνται να υποβάλλουν στο ΕΣΣΚ και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την παρακολούθηση των ευπαθειών που σχετίζονται με τη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών και τη δράση που αναλαμβάνουν προς αντιμετώπισή τους. Εάν περισσότερα όργανα είναι υπεύθυνα για την ανάληψη δράσης προς αντιμετώπιση των εντοπισθεισών ευπαθειών, θα πρέπει να υποβάλλεται κοινή έκθεση.

                  γ)

                     Σύσταση Γ

                  Έως τις 31 Οκτωβρίου 2022 ο αποδέκτης της σύστασης Γ καλείται να υποβάλει στο ΕΣΣΚ και στο Συμβούλιο έκθεση για την εφαρμογή της. Εάν περισσότερα όργανα είναι υπεύθυνα για την ανάληψη δράσης προς αντιμετώπιση των εντοπισθεισών ευπαθειών, θα πρέπει να υποβληθεί κοινή έκθεση.

            4.   Παρακολούθηση και αξιολόγηση

                  1.

                  Η Γραμματεία του ΕΣΣΚ:

                              α)

                              συνδράμει τους αποδέκτες, διασφαλίζοντας τον συντονισμό της παροχής στοιχείων, παρέχοντάς τους τα σχετικά υποδείγματα και εξειδικεύοντας, όπου είναι απαραίτητο, τη διαδικασία και το χρονοδιάγραμμα ενεργειών προς εφαρμογή των συστάσεων·

                              β)

                              ελέγχει τις ενέργειες στις οποίες προβαίνουν οι αποδέκτες προς εφαρμογή των συστάσεων, τους συνδράμει εφόσον το ζητούν και υποβάλλει σχετικές εκθέσεις στο γενικό συμβούλιο. Θα εκπονηθούν τρεις αξιολογήσεις ως εξής:

                                          i)

                                          έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 για την εφαρμογή των συστάσεων Α και Β·

                                          ii)

                                          έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 για την εφαρμογή των συστάσεων Α και Β·

                                          iii)

                                          έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022 για την εφαρμογή των συστάσεων Α, Β και Γ.

                  2.

                  Το γενικό συμβούλιο θα αξιολογεί τις ενέργειες των αποδεκτών και την αιτιολόγηση τυχόν αδράνειάς τους και μπορεί κατά περίπτωση να κρίνει αν υφίσταται εκ μέρους τους παράλειψη συμμόρφωσης με την παρούσα σύσταση ή επαρκούς αιτιολόγησης της αδράνειάς τους.

         Φρανκφούρτη, 27 Ιουνίου 2019.

               Προϊστάμενος της Γραμματείας του ΕΣΣΚ,

               εξ ονόματος του γενικού συμβουλίου του ΕΣΣΚ

            Francesco MAZZAFERRO

         (1)  ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 1.

         (2)  Σύσταση ΕΣΣΚ/2013/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 4ης Απριλίου 2013, σχετικά με τους ενδιάμεσους στόχους και τα εργαλεία μακροπροληπτικής πολιτικής (ΕΕ C 170 της 15.6.2013, σ. 1).

         (3)  Οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 338).

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 1).

         (5)  Βλέπε «Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector» (Ευπάθειες στον τομέα των οικιστικών ακινήτων της ΕΕ, ΕΣΣΚ), Νοέμβριος 2016, διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του ΕΣΣΚ (www.esrb.europa.eu).

         (6)  Σύσταση ΕΣΣΚ/2016/07 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ευπάθειες του τομέα οικιστικών ακινήτων της Δανίας (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 47).

         (7)  Βλέπε «Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries» (Ευπάθειες στους τομείς των οικιστικών ακινήτων των χωρών του ΕΟΧ), ΕΣΣΚ, 2019, διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του ΕΣΣΚ (www.esrb.europa.eu).

         (8)  Σύσταση ΕΣΣΚ/2011/3 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 22ας Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τη μακροπροληπτική αρμοδιότητα των εθνικών αρχών (ΕΕ C 41 της 14.2.2012, σ. 1).

         (9)  Σύσταση ΕΣΣΚ/2016/14 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 31ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με την κάλυψη κενών στα στοιχεία που αφορούν ακίνητα (ΕΕ C 31 της 31.1.2017, σ. 1).

         ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

            ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΟΙ ΟΡΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

            Σύσταση Α — Ενεργοποίηση ή αυστηροποίηση κεφαλαιακών μέτρων

         Επί της σύστασης A εφαρμόζονται τα ακόλουθα κριτήρια συμμόρφωσης.

                     1.

                     Πριν από την ενεργοποίηση πρόσθετων ή την αυστηροποίηση υφιστάμενων κεφαλαιακών μέτρων θα πρέπει να αξιολογείται η θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων, προκειμένου να εξακριβωθεί η σκοπιμότητα της ενεργοποίησής τους.

                     2.

                     Μετά την ενεργοποίηση των κεφαλαιακών μέτρων ενδέχεται να καθίσταται αναγκαία η αυστηροποίησή τους ή η ενεργοποίηση πρόσθετων μακροπροληπτικών μέτρων προς αντιμετώπιση των ευπαθειών που έχουν εντοπιστεί στη Δανία· αυτό θα εξαρτάται από την επιλογή των ενεργοποιηθέντων κεφαλαιακών μέτρων, από την αρχική βαθμονόμησή τους και από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των ευπαθειών.

            Σύσταση Β — Παρακολούθηση των ευπαθειών και ενεργοποίηση ή αυστηροποίηση μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες

         Επί της σύστασης Β εφαρμόζονται τα ακόλουθα κριτήρια συμμόρφωσης.

                     1.

                     Πριν από την ενεργοποίηση πρόσθετων ή την αυστηροποίηση υφιστάμενων μέτρων στοχευμένων στους δανειολήπτες θα πρέπει να αξιολογείται η θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων, προκειμένου να εξακριβωθεί η σκοπιμότητα της εν λόγω ενεργοποίησης ή αυστηροποίησης.

                     2.

                     Πριν από την αύξηση της ισχύουσας ελάχιστης απαιτούμενης προκαταβολής θα πρέπει να αξιολογείται η θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων, προκειμένου να καθοριστεί η κατάλληλη βαθμονόμηση και η σταδιακή εφαρμογή του μέτρου.

            Σύσταση Γ — Διαρθρωτικές αλλαγές σε σχέση με τα ενυπόθηκα δάνεια και τον τομέα των οικιστικών ακινήτων

         Επί της σύστασης Γ εφαρμόζονται τα ακόλουθα κριτήρια συμμόρφωσης.
         Κατά τη διαμόρφωση επιλογών πολιτικής και πριν από την εφαρμογή οποιωνδήποτε αλλαγών πολιτικής θα πρέπει να αξιολογείται ο αντίκτυπος των προτεινόμενων μέτρων αφού ληφθεί υπόψη η θέση της Δανίας στην εξέλιξη των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα μέτρα αυτά δεν επιτείνουν ούτε επισπεύδουν την εκδήλωση των συσσωρευμένων ευπαθειών στον τομέα οικιστικών ακινήτων της χώρας.