               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 410 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κροατίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Κροατίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κροατίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Κροατίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη της τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε και την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κροατία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2018 για την Κροατία
                  5
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Κροατίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Κροατίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018
                  6
               . Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Κροατία συνεχίζει να εμφανίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, μολονότι μειούμενες. Οι ευπάθειες συνδέονται με τα, ακόμη υψηλά, επίπεδα δημόσιου, ιδιωτικού και εξωτερικού χρέους σε μεγάλο βαθμό εκφρασμένου σε ξένο νόμισμα στο σύνολό του. Το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει υψηλό, ιδίως για τις μη χρηματοδοτικές εταιρείες. Το αναπτυξιακό δυναμικό της Κροατίας εξακολουθεί να είναι μην επαρκεί για διαρκή προσαρμογή, γενικά δε σημειώθηκε μικρή πρόοδος στην εφαρμογή μέτρων πολιτικής για την αντιμετώπιση του χρόνια χαμηλού ποσοστού χρησιμοποίησης του εργατικού δυναμικού και της χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. Η ανταγωνιστικότητα και οι επενδύσεις εξακολουθούν να παρεμποδίζονται από περιοριστικά επιχειρηματικό περιβάλλον, ο δε κατακερματισμός της δημόσιας διοίκησης επιβαρύνει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών.

               (3)Στις 26 Απριλίου 2018, η Κροατία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου
                  7
               , η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα μέτρα που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.
                  8

               (5)Η Κροατία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Ξεκινώντας από πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης 0,8 % του ΑΕΠ το 2017, το πρόγραμμα σύγκλισης του 2018 προβλέπει μείωση του ονομαστικού ισοζυγίου σε έλλειμμα της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ το 2018 και στη συνέχεια σταδιακή βελτίωση, ώστε το 2021 να επιτευχθεί πλεόνασμα ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα ύψους 1,75 % του ΑΕΠ— σχεδιάζεται να συνεχίσει να υπερκαλύπτεται καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 78,0 % του ΑΕΠ το 2017 σε 75,1 % του ΑΕΠ το 2018 και να συνεχίσει να μειώνεται φτάνοντας το 65,9 % έως το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Ωστόσο, οι προγραμματισμένοι δημοσιονομικοί στόχοι φαίνονται επιφυλακτικοί. Στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης υπολογιζόταν σε 0,7 % και 0,8 % του ΑΕΠ για το 2018 και το 2019, αντιστοίχως.

               (6)Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε την Κροατία να παραμείνει στον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό της στόχο το 2018. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2018 της Επιτροπής, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να είναι -0,3 % του ΑΕΠ το 2018 και -0,6 % του ΑΕΠ το 2019, εξακολουθώντας να υπερβαίνει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Η Κροατία προβλέπεται ότι θα συμμορφωθεί με τον κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Κροατία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019.

               (7)Η προγραμματισμένη θέσπιση της βασικής νομοθεσίας για τη βελτίωση του δημοσιονομικού πλαισίου της Κροατίας έχει καθυστερήσει πολύ. Οι αδυναμίες στον σχεδιασμό του αριθμητικού δημοσιονομικού κανόνα τον καθιστούν αλυσιτελή για τη χάραξη δημοσιονομικής πολιτικής, ενώ ο ρόλος της επιτροπής δημοσιονομικής πολιτικής ως ανεξάρτητου φορέα εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής. Η Κροατία εξακολουθεί να έχει υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους και να είναι εκτεθειμένη σε συναλλαγματικούς κινδύνους, κάτι που σημαίνει ότι οι πρακτικές υγιούς διαχείρισης του χρέους εξακολουθούν να έχουν ζωτική σημασία. Το 2017, η λειτουργία διαχείρισης του χρέους ενισχύθηκε και χαράχθηκε στρατηγική διαχείρισης του χρέους, η οποία χρειάζεται τακτικές επικαιροποιήσεις. Η εισαγωγή φόρου ακίνητης περιουσίας, ο οποίος έχει ήδη νομοθετηθεί, αναβλήθηκε χωρίς καμία ένδειξη για το εάν και πότε θα τεθεί σε εφαρμογή. Η Κροατία εξακολουθεί συνεπώς να έχει χαμηλά έσοδα από περιοδική φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας. Η περιοδική φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας θα ανοίξει τον δρόμο για μια εν γένει πιο φιλοαναπτυξιακή είσπραξη δημοσίων εσόδων, διασφαλίζοντας παράλληλα σταθερή και προβλέψιμη πηγή εσόδων για τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.

               (8)Η κροατική αγορά εργασίας συνέχισε να ανακάμπτει το 2017. Ωστόσο τα ποσοστά απασχόλησης και συμμετοχής στην αγορά εργασίας εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της ΕΕ, γεγονός το οποίο περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης. Μέχρι σήμερα, η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης είναι τα 62 έτη για τις γυναίκες και τα 65 έτη για τους άνδρες. Η σύγκλιση και η αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης συντελείται βραδέως: τα δύο φύλα θα φθάσουν την ηλικία συνταξιοδότησης των 67 ετών μόλις το 2038. Επιπλέον, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι έχουν πολλές και διάφορες δυνατότητες πρόωρης συνταξιοδότησης και το συνταξιοδοτικό σύστημα περιλαμβάνει σειρά ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων που παρέχουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Οι ευθύνες φροντίδας που επωμίζονται οι γυναίκες συμβάλλει περαιτέρω στη χαμηλή συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας. Τούτο οδηγεί σε χαμηλή μέση διάρκεια του εργασιακού βίου και συνεπάγεται χαμηλό επίπεδο επάρκειας των συντάξεων, τόσο σήμερα όσο και στο μέλλον, καθώς και κινδύνους φτώχειας στην τρίτη ηλικία. Τα εξαγγελθέντα μέτρα για να ενθαρρυνθεί η παράταση του επαγγελματικού βίου δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή.

               (9)Μολονότι έχει δημιουργηθεί η δομή κοινωνικού διαλόγου στην Κροατία, η πραγματική αλληλεπίδραση μεταξύ των αρχών και των ενδιαφερόμενων φορέων κατά τη διαδικασία χάραξης πολιτικής είναι περιορισμένη και ως επί το πλείστον περιορίζεται σε γραπτές παρατηρήσεις επί των μέτρων που προτείνει η κυβέρνηση. Επιπλέον, ο κατακερματισμός των συνδικαλιστικών οργανώσεων περιορίζει την εν γένει ικανότητα συμμετοχής τους στον κοινωνικό διάλογο.

               (10)Παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις, το ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού εξακολουθεί να είναι υψηλό, με σημαντικές εδαφικές διαφορές μεταξύ των περιοχών της χώρας. Ιδιαίτερα πλήττονται οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χαμηλές δεξιότητες και τα άτομα με αναπηρίες. Το σύστημα κοινωνικής προστασίας παρουσιάζει ελλείψεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την αμεροληψία. Οι κοινωνικές παροχές έχουν περιορισμένη ικανότητα μείωσης της φτώχειας. Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των θεσμών και η χαμηλότερη δημοσιονομική ικανότητα των φτωχότερων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης οδηγεί σε άνιση κατανομή των κοινωνικών παροχών.

               (11)Η Κροατία έχει χαμηλότερες επιδόσεις από τον μέσον όρο της ΕΕ όσον αφορά την επένδυση στην εκπαίδευση, την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, τις βασικές δεξιότητες, το ποσοστό ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τη διασύνδεση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας. Η Κροατία έχει δρομολογήσει την εφαρμογή αρκετών μεταρρυθμίσεων που περιγράφονται στη στρατηγική για την εκπαίδευση, την επιστήμη και την τεχνολογία. Η μεταρρύθμιση της σχολικής διδακτέας ύλης είναι πιθανό να έχει θετικό αντίκτυπο στην ποιότητα της εκπαίδευσης της Κροατίας, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως και με συνέπεια σε σχέση με τις άλλες δράσεις που προβλέπονται στη στρατηγική. Η διασύνδεση των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας φαίνεται περιορισμένη, όπως υποδηλώνει το γεγονός ότι το ήμισυ και πλέον των εγγεγραμμένων ανέργων είναι απόφοιτοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Απαιτείται καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δημόσιων αρχών και των εργοδοτών, προκειμένου να βελτιωθεί ο εντοπισμός των αναγκών σε δεξιότητες. Το σύστημα εκπαίδευσης ενηλίκων, που επιδιώκει να υποβοηθήσει την ένταξη στην αγορά εργασίας, χαρακτηρίζεται από μεγάλο και άνισα κατανεμημένο αριθμό παρόχων ανά τη χώρα και από εκπαιδευτικά προγράμματα που δεν αξιολογούνται επαρκώς. Η συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων και στα εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρονται ως μέρος των ενεργών μέτρων πολιτικής για την αγορά εργασίας είναι σε επικίνδυνα χαμηλό επίπεδο.

               (12)Ο εδαφικός κατακερματισμός της δημόσιας διοίκησης της Κροατίας και η ευρεία κατανομή αρμοδιοτήτων στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης αποτελούν τροχοπέδη για την αποδοτικότητα της παροχής δημοσίων υπηρεσιών και των δημόσιων δαπανών. Πολλές μικρές τοπικές μονάδες δεν διαθέτουν επαρκείς οικονομικές και διοικητικές ικανότητες για την εκτέλεση των αποκεντρωμένων λειτουργιών. Οι δείκτες αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης δείχνουν ότι οι επιδόσεις είναι κάτω από τον μέσον όρο της ΕΕ, γεγονός που παρακωλύει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών και την αποδοτικότερη χρήση των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων. Η προγραμματισμένη μείωση του αριθμού των τοπικών υπηρεσιών της κεντρικής διοίκησης και ο εξορθολογισμός του συστήματος των κρατικών οργανισμών αναβλήθηκαν εκ νέου. Η έλλειψη συνοχής με τα πλαίσια καθορισμού των μισθών στη δημόσια διοίκηση και τις δημόσιες υπηρεσίες παρεμποδίζει την ισότητα της μεταχείρισης και τον κυβερνητικό έλεγχο επί των μισθολογικών δαπανών του δημόσιου τομέα Η προγραμματισμένη λήψη νομοθετικών μέτρων για την περαιτέρω εναρμόνισή τους αναβλήθηκε για τα μέσα του 2018. Οι αρχές έχουν κάνει τα πρώτα βήματα για την ενοποίηση ορισμένων λειτουργιών μεταξύ νοσοκομείων, προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα της παροχής υπηρεσιών και της πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ωστόσο, το αναποτελεσματικό μοντέλο χρηματοδότησης του συστήματος υγείας οδηγεί σε συσσώρευση χρεών, ιδίως όσον αφορά την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη.

               (13)Οι κρατικές επιχειρήσεις διατηρούν σημαντική παρουσία στην οικονομία. Τα μέτρα για τη βελτίωση της διαχείρισής τους έχουν προχωρήσει με αργούς ρυθμούς, ενώ συνεχίζουν να λειτουργούν σε χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας και κερδοφορίας. Η θέσπιση νέας νομοθεσίας για τη διαχείριση και διάθεση κρατικών περιουσιακών στοιχείων έχει καθυστερήσει περαιτέρω, γεγονός που επηρεάζει δυσμενώς την πρόοδο όσον αφορά την έγκριση μέτρων πολιτικής που αποβλέπουν στο άνοιγμα των κρατικών επιχειρήσεων στο ιδιωτικό κεφάλαιο και στην ενεργοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.

               (14)Τον Νοέμβριο του 2017 ολοκληρώθηκε η επανεξέταση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού της κροατικής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης από ανεξάρτητους ελεγκτές. Δεδομένης της σημασίας της τράπεζας για την υλοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ και του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη, καθώς και της αυξανόμενης δέσμευσής της για άμεση δανειοδότηση, τα πορίσματα της επανεξέτασης θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση του εποπτικού και κανονιστικού πλαισίου και της διακυβέρνησης της τράπεζας.

               (15)Ο διοικητικός φόρτος και οι φορολογικές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων εξακολουθούν να επηρεάζουν δυσμενώς το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η μείωση του διοικητικού φόρτου είναι σταθερή αλλά με συγκρατημένο ρυθμό. Η μείωση των επιβαρύνσεων υπέρ τρίτων είναι περιορισμένη και η διαφάνεια χαμηλή, δεδομένου ότι ούτε πραγματοποιείται τακτική ενημέρωση του μητρώου ούτε διενεργούνται εκτιμήσεις επιπτώσεων των σχεδιαζόμενων περικοπών.

               (16)Το σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της διαφθοράς για την περίοδο 2017 — 2018 πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς την περίοδο 2015 — 2020. Εξακολουθούν να απαιτούνται βελτιώσεις σε διάφορα βασικά στοιχεία, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και συγκρούσεων συμφερόντων, τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με τους τρόπους αναφοράς παραβάσεων και τον αποτελεσματικό έλεγχο των κινδύνων στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, ο οποίος παραμένει ευάλωτος στη διαφθορά λόγω του μεγάλου ποσοστού «in house» αναθέσεων από κρατικούς φορείς.

               (17)Οι περιοριστικές ρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, και ιδίως ο μεγάλος αριθμός υπερβολικά κατοχυρωμένων νομοθετικά επαγγελμάτων, αποτελούν εμπόδιο στον ανταγωνισμό. Ο περιορισμός της κατοχύρωσης είναι βραδύς, δεδομένης της σθεναρής αντίστασης από ομάδες συμφερόντων.

               (18)Οι μακρές δικαστικές διαδικασίες και οι σημαντικές καθυστερήσεις εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και, ως εκ τούτου, για το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η παρατηρούμενη μείωση των εκκρεμών υποθέσεων οφείλεται κυρίως στη μείωση της εισροής νέων υποθέσεων και όχι στην ταχύτερη επίλυση των υποθέσεων. Παρά τις βελτιώσεις, οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες στις νομικές διαφορές και τις διαδικασίες αφερεγγυότητας εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται επαρκώς.

               (19)Καταβάλλονται ορισμένες στοχευμένες προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση του εθνικού συστήματος επιστήμης και καινοτομίας μέσω της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης. Οι αρμοδιότητες για την πολιτική υπέρ της επιστήμης και της καινοτομίας δείχνουν έλλειψη συντονισμού, γεγονός που αποδυναμώνει την εφαρμογή της στρατηγικής για την εν λόγω πολιτική. Ομοίως, τα σπουδαιότερα πανεπιστήμια έχουν εξαιρετικά κατακερματισμένες δομές διακυβέρνησης και αυστηρούς διοικητικούς κανόνες. Η συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων είναι χαμηλή. Δεν υπάρχει συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση της επίπτωσης των πολιτικών έρευνας και καινοτομίας, κάτι που αποτρέπει την κατάλληλη ιεράρχηση. Το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα μπορούσε να επωφεληθεί από κίνητρα που θα ενθαρρύνουν την ποιότητα και τη διασύνδεση με την αγορά εργασίας.

               (20)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Κροατίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Κροατία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Κροατία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους ενωσιακούς κανόνες και κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (21)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018 και είναι της γνώμης ότι η Κροατία αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (22)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σύγκλισης. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Κροατία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο, ενισχύοντας ιδίως την εντολή και την ανεξαρτησία της επιτροπής δημοσιονομικής πολιτικής. Να θεσπίσει περιοδικό φόρο ακίνητης περιουσίας.

               2.Να αποθαρρύνει την πρόωρη συνταξιοδότηση, να επιταχύνει τη μετάβαση προς μεγαλύτερη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης και να εναρμονίσει τις συνταξιοδοτικές διατάξεις για ειδικές κατηγορίες με τους κανόνες του γενικού καθεστώτος. Να επιτύχει αποτελέσματα όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης ώστε να βελτιώσει την ποιότητά του και τη διασύνδεσή του με την αγορά εργασίας τόσο για τους νέους όσο και για τους ενήλικες. Να ενοποιήσει τις κοινωνικές παροχές και να βελτιώσει την ικανότητά τους να μειώνουν τη φτώχεια.

               3.Να μειώσει τον εδαφικό κατακερματισμό της δημόσιας διοίκησης, να εξορθολογίσει τη λειτουργική κατανομή αρμοδιοτήτων και να ενισχύσει την ικανότητα σχεδιασμού και υλοποίησης δημόσιων πολιτικών. Σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, να εισαγάγει εναρμονισμένα πλαίσια καθορισμού των μισθών σε όλη τη δημόσια διοίκηση και τις δημόσιες υπηρεσίες.

               4.Να βελτιώσει την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων και να εντείνει την πώληση κρατικών επιχειρήσεων και μη παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων. Να μειώσει σημαντικά την επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις η οποία προκύπτει από τις επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων και από πολύπλοκες διοικητικές και νομοθετικές απαιτήσεις. Να ενισχύσει τον ανταγωνισμό όσον αφορά τις επιχειρηματικές υπηρεσίες και τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Να μειώσει τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών και να βελτιώσει την ηλεκτρονική επικοινωνία στα δικαστήρια.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     [Ο Πρόεδρος][Η Πρόεδρος]

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 410 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 209 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final.

                     (7)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 424 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως αυτός διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβακία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Σλοβακία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις, ιδίως στη σύσταση 1).

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για τη Σλοβακία
                  4
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Σλοβακίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Σλοβακίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (4)Στις 25 Απριλίου 2018 η Σλοβακία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  5
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  6
               .

               (6)Η Σλοβακία υπόκειται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 η κυβέρνηση στοχεύει να βελτιώσει το ονομαστικό έλλειμμα σε 0,8 % του ΑΕΠ το 2018 και σταδιακά περαιτέρω σε 0,0 % του ΑΕΠ το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος –διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ– αναμένεται να επιτευχθεί το 2020. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕγχΠ αναμένεται να μειωθεί σταδιακά από 49,3 % το 2018 σε 43,3 % έως το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Συγχρόνως, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2019 και μετά. Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει μια μη προσδιοριζόμενη κατηγορία δαπανών, η οποία ονομάζεται δημοσιονομικά αποθέματα, αντιπροσωπεύει μη αμελητέο ποσοστό (0,7 % του ΑΕΠ) και μπορεί να χρησιμοποιείται για ειδικές (ad hoc) πράξεις μειώνοντας, ως εκ τούτου, την προβλεψιμότητα στην εκτέλεση του προϋπολογισμού.

               (7)Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στην Σλοβακία να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  7
                δεν θα υπερβεί το 2,9 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε ότι η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο να επιτευχθεί δημοσιονομικός προσανατολισμός που να συμβάλλει στην ενίσχυση της εν εξελίξει ανάκαμψης και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Μετά την εκτίμηση στην οποία προέβη η Επιτροπή για την ένταση της ανάκαμψης στη Σλοβακία, δίνοντας παράλληλα τη δέουσα προσοχή στις προκλήσεις βιωσιμότητας που αντιμετωπίζει, δεν υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία ως προς το ζήτημα αυτό που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη σύσταση αυτή το 2018.

               (8)Το 2019, ενόψει του κενού παραγωγής ύψους 1,2 % που προβλέπεται να εμφανίσει η Σλοβακία, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 4,1 %, ποσοστό που συνάδει με τη διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,5 % του ΑΕΠ που προκύπτει από τον πίνακα των απαιτήσεων στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σε περίπτωση μη αλλαγής των πολιτικών, η Σλοβακία θα διέτρεχε τον κίνδυνο σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2019, λόγω της συνολικής απόκλισης των ετών 2018 και 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να ληφθούν τα μέτρα από το 2018 ώστε να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (9)Τα δημόσια οικονομικά της Σλοβακίας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν κινδύνους μακροπρόθεσμα. Οι δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης εξακολουθούν να υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών δεδομένου ότι η αύξηση της οικονομικής αποδοτικότητας της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στη Σλοβακία εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Μακροπρόθεσμα, οι δημόσιες δαπάνες για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, πάνω από τη μέση εκτιμώμενη αύξηση κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες για την ΕΕ. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος εμφάνισε σταδιακή βελτίωση λόγω της αυτόματης αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης, γεγονός που έχει μειώσει τις προβλεπόμενες αυξήσεις των δαπανών λόγω της γήρανσης του πληθυσμού μακροπρόθεσμα.

               (10)Μολονότι έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για να βελτιωθεί η οικονομική αποδοτικότητα του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ιδίως μέσω της υλοποίησης της επανεξέτασης των δαπανών για την αξιοποίηση των πόρων, τα περιθώρια εξορθολογισμού της χρήσης των πόρων παραμένουν σημαντικά. Δεν υπάρχουν ενδείξεις προόδου ως προς τα σχέδια για μια εκτεταμένη μεταρρύθμιση του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης η οποία θα επέτρεπε τον εξορθολογισμό των υπηρεσιών, τη βελτίωση της διαχείρισης των νοσοκομειακών πόρων και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος παροχής περίθαλψης. Η κατανάλωση νοσοκομειακών υπηρεσιών παραμένει υψηλή, με υψηλά ποσοστά νοσοκομειακής περίθαλψης για χρόνιες ασθένειες, και ποσοστά χορήγησης εξιτηρίων άνω του μέσου όρου της ΕΕ, σε συνδυασμό με σχετικά χαμηλά ποσοστά κάλυψης κλινών. Παρόλο που η ενίσχυση του τομέα της πρωτοβάθμιας περίθαλψης μπορεί να ανακουφίσει τη σημαντική επιβάρυνση των νοσοκομείων, το σύστημα κατατρύχεται από έλλειψη ιατρών γενικής ιατρικής, η οποία επιδεινώνεται από την άνιση γεωγραφική κατανομή τους. Η ηλικιακή σύνθεση των ιατρών γενικής ιατρικής γεννά επίσης ανησυχίες όσον αφορά την κάλυψη των θέσεων αυτών στο μέλλον. Τέλος, βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης διάφορες ρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας του συστήματος υγείας, όπως η πλήρης καθιέρωση συστήματος πληρωμής βάσει ομοειδών διαγνωστικών ομάδων και η ουσιαστική έναρξη της εφαρμογής του συστήματος ηλεκτρονικών υπηρεσιών στον τομέα της υγείας. Οι ρυθμίσεις αυτές είναι πιθανόν να αντιμετωπίσουν περαιτέρω καθυστερήσεις και προβλήματα εφαρμογής στο μέλλον.

               (11)Τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται χάρη στην ταχεία οικονομική ανάπτυξη και καταβάλλονται προσπάθειες για αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης και για κάλυψη του υψηλού ελλείμματος φόρου προστιθέμενης αξίας που εμφανίζει η Σλοβακία. Ενώ αυξήθηκαν τα φορολογικά κίνητρα για την προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης, η φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας εξακολουθεί να μην αποφέρει σημαντικά έσοδα. Ένα κυλιόμενο πρόγραμμα επανεξετάσεων των δημόσιων δαπανών σε όλους τους βασικούς τομείς των δημόσιων δαπανών αποδεικνύεται αποτελεσματικό και αξιόπιστο εργαλείο για τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας των κρατικών δαπανών.

               (12)Συνεχίζονται οι θετικές εξελίξεις στην αγορά εργασίας, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση της απασχόλησης και ιστορικά χαμηλά επίπεδα ανεργίας. Ωστόσο, το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας εξακολουθεί να είναι ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ και επηρεάζει ιδίως μειονεκτούσες ομάδες όπως τα άτομα χαμηλής ειδίκευσης, οι νέοι και οι περιθωριοποιημένοι Ρομά. Ως αποτέλεσμα της βελτίωσης των συνθηκών στην αγορά εργασίας, σε ορισμένους τομείς της οικονομίας έχουν αρχίσει να παρατηρούνται ελλείψεις ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Οι περιφερειακές ανισότητες στην αγορά εργασίας είναι έντονες, καθώς υψηλότερα ποσοστά ανεργίας συγκεντρώνονται στην ανατολική Σλοβακία, ενώ οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού συγκεντρώνονται στο δυτικό τμήμα της χώρας. Η Σλοβακία, με στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, έχει αρχίσει να εφαρμόζει το σχέδιο δράσης της για την ένταξη των μακροχρόνια ανέργων στην αγορά εργασίας. Το σχέδιο αυτό εισάγει εξατομικευμένες υπηρεσίες, κοινωνική συμβουλευτική και ένα νέο βασικό σύστημα καταγραφής προσόντων. Ωστόσο, η εφαρμογή του δεν έχει οδηγήσει ακόμη σε διαρθρωτικές αλλαγές. Εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στη συνεργασία με εταίρους από τον ιδιωτικό τομέα και μη κυβερνητικές οργανώσεις για τη μείωση του όγκου των συσσωρευμένων υποθέσεων στις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης, ενώ η εξατομικευμένη συμβουλευτική βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Επιπλέον, η χονδρική κατηγοριοποίηση των μακροχρόνια ανέργων δεν αποτελεί το καταλληλότερο εργαλείο για τη μεταγενέστερη υπαγωγή τους σε μέτρα ενεργοποίησης. Τα προγράμματα κατάρτισης και απόκτησης νέων προσόντων έχουν μεν ενισχυθεί, αλλά παραμένουν ανεπαρκή, ενώ η στόχευση των μακροχρόνια ανέργων και των μειονεκτουσών ομάδων από τέτοια προγράμματα παραμένει περιορισμένη. Επιπλέον, η συμμετοχή ενηλίκων στη μάθηση παραμένει πολύ χαμηλή και η εκπαίδευση δεύτερης ευκαιρίας για μειονεκτούσες ομάδες δεν είναι αρκετά ανεπτυγμένη. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τις παροχές ανεργίας είναι αυστηρά και η διάρκεια των παροχών σύντομη με αποτέλεσμα χαμηλή κάλυψη των βραχυχρόνια ανέργων που λαμβάνουν παροχές ανεργίας.

               (13)Οι διαφορές μεταξύ των φύλων ως προς την απασχόληση και τις αμοιβές είναι πολύ μεγαλύτερες από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία αντικατοπτρίζει τις μακρές περιόδους γονικής άδειας, της οποίας σπανίως κάνουν χρήση οι άνδρες, σε συνδυασμό με τον χαμηλό βαθμό υιοθέτησης ευέλικτων εργασιακών ρυθμίσεων και την περιορισμένη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές υπηρεσίες παιδικής μέριμνας. Ιδίως για τα παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών, τα ποσοστά εγγραφής σε υπηρεσίες παιδικής μέριμνας είναι εξαιρετικά χαμηλά.

               (14)Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν συμβάλλει επαρκώς στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της Σλοβακίας και κατατρύχεται από υποχρηματοδότηση σε όλα τα επίπεδα. Η ποιότητα των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, η συμμετοχή των Ρομά στην κανονική εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς και η αποτελεσματική ένταξη των σπουδαστών από κοινωνικοοικονομικά μειονεκτικά περιβάλλοντα στην εκπαίδευση και την κατάρτιση συνιστούν πιεστικά ζητήματα. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και το επίπεδο βασικών δεξιοτήτων παραμένουν ανεπαρκή σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα και επηρεάζονται έντονα από το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των σπουδαστών. Η πρόωρη εγκατάλειψη της σχολικής εκπαίδευσης είναι περιορισμένη αλλά αυξάνεται, ενώ οι περιφερειακές ανισότητες όσον αφορά τα ποσοστά εγκατάλειψης του σχολείου είναι έντονες. Παρά τα σχέδια για αύξηση των μισθών των εκπαιδευτικών κατά 6 % ετησίως έως το 2020, το επάγγελμα του εκπαιδευτικού εξακολουθεί να μην είναι ελκυστικό, εν μέρει λόγω της περιορισμένης αρχικής κατάρτισης και των περιορισμένων ευκαιριών επαγγελματικής εξέλιξης. Η εφαρμογή μέτρων για αύξηση της συμμετοχής των μαθητών Ρομά στην κανονική εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς είναι ιδιαίτερα ελλιπής, λόγω ανεπαρκούς χρηματοδοτικής στήριξης και παρακολούθησης, καθώς και ανεπαρκούς κατάρτισης των διδασκόντων σχετικά με διαπολιτισμικά θέματα.

               (15)Η δημόσια διοίκηση εξακολουθεί να κατατρύχεται από αναποτελεσματικότητα και συμφορήσεις που προκαλούνται από την ελλιπή συνεργασία μεταξύ των υπουργείων και την ασθενή πολιτική ουδετερότητα της δημόσιας διοίκησης. Η εφαρμογή του νόμου περί δημόσιας διοίκησης πραγματοποιείται με αργούς ρυθμούς, αλλά η συμβολή του στη βελτίωση της διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων απομένει να αποδειχθεί. Η ικανότητα και η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης όσον αφορά τη διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ είναι ακόμη περιορισμένες, ενώ τα ποσοστά εναλλαγής του προσωπικού παραμένουν υψηλά, εν μέρει εξαιτίας του πολιτικού κύκλου. Το ζήτημα αυτό αντιμετωπίζεται, εντούτοις, με την ενίσχυση του συντονιστικού ρόλου του Γραφείου του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης που λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας όσον αφορά τη συνέχεια και τη θεσμική εμπειρογνωσία στους φορείς υλοποίησης.

               (16)Τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση βασικών προκλήσεων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης και της απασχόλησης στη Σλοβακία. Το 2017, η Σλοβακία υπέστη απώλεια κονδυλίων ύψους 26 εκατ. EUR για χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας, κυρίως λόγω προβλημάτων στην εφαρμογή των κριτηρίων επιλεξιμότητας και στην επιλογή των αξιολογητών, όπως επιβεβαιώθηκε από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν. Εάν δεν ληφθούν κατάλληλα μέτρα για να επιταχυνθεί η εφαρμογή, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος απώλειας και άλλου μέρους των κονδυλίων. Ενώ το ποσοστό επιλογής των έργων έχει πλέον υπερβεί το ήμισυ του συνολικού κονδυλίου για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, η εφαρμογή τους στην πράξη είχε ως αποτέλεσμα πληρωμές προς δικαιούχους που αντιστοιχούν σε μόλις 11 % του κονδυλίου.

               (17)Η χαμηλή αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης καθίσταται εμφανής και σε άλλους τομείς, όπως η ενέργεια και το περιβάλλον. Τα ποσοστά ανακύκλωσης είναι πολύ περιορισμένα και η ποιότητα του αέρα παραμένει σχετικά χαμηλή. Η βιώσιμη διαχείριση των δασών αποτελεί όλο και μεγαλύτερη πρόκληση. Ο τομέας της ενέργειας κατατρύχεται από υπερβολικές ρυθμίσεις, ενώ οι πολιτικές για την ενέργεια δεν είναι πλήρως ευθυγραμμισμένες με τους κλιματικούς και ενεργειακούς στόχους της ΕΕ.

               (18)Η Σλοβακία έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα για να εξασφαλίσει την καλή λειτουργία του συστήματος δημόσιων συμβάσεων. Έχει καταβάλει προσπάθειες για να καθιερώσει ποιοτικά κριτήρια ανάθεσης. Υποχρεωτικά ηλεκτρονικά εργαλεία για τη διεξαγωγή των διαδικασιών ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή εφέτος τον Οκτώβριο. Παρόλο που δεν είναι απόλυτα αποτελεσματικοί, διενεργήθηκαν ολοκληρωμένοι προκαταρκτικοί έλεγχοι σε όλα τα έργα που χρηματοδοτούνται μέσω των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί ικανοποιητικές επιδόσεις στους τομείς των εσωτερικών ελέγχων, της διαφάνειας, της ψηφιοποίησης, της επαγγελματικοποίησης και των στρατηγικών δημόσιων συμβάσεων. Η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται στη βαθμολογία της Σλοβακίας όσον αφορά τις αντιανταγωνιστικές πρακτικές, η οποία παραμένει ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, παρά την κάποια βελτίωση που έχει σημειωθεί. Επιπλέον, εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμένες μόνο ενδείξεις αποφασιστικότητας στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις θεωρούν ότι η διαφθορά είναι ευρέως διαδεδομένη στις δημόσιες συμβάσεις που διαχειρίζονται οι εθνικές αρχές.

               (19)Η διαφθορά, οι πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες, οι υπερβολικές και ταχέως μεταβαλλόμενες κανονιστικές ρυθμίσεις για τις επιχειρήσεις, καθώς και η κακή ποιότητα των ρυθμιστικών φορέων επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος της Σλοβακίας. Παρόλο που η Σλοβακία έχει χάσει έδαφος σε ορισμένες διεθνείς συγκρίσεις, έχει ωστόσο καθορίσει μια σειρά μέτρων για τη βελτίωση της ποιότητας του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την τόνωση των επενδύσεων. Η Σλοβακία ενίσχυσε επίσης το πλαίσιο για την εκτίμηση των επιπτώσεων των κανονιστικών ρυθμίσεων και επέκτεινε τη χρήση του τα τελευταία έτη. Τέλος, εγκρίθηκε πρόσφατα μια νέα στρατηγική για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Εξακολουθούν να υπάρχουν υψηλοί κανονιστικοί φραγμοί στον τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών, όπου ο βαθμός περιοριστικότητας των κανονιστικών ρυθμίσεων είναι υψηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τους αρχιτέκτονες, τους μηχανικούς, τους φοροτεχνικούς συμβούλους, τους δικηγόρους, τους συμβούλους σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τους κτηματομεσίτες και τους ξεναγούς. Συστάσεις για την αντιμετώπιση των κανονιστικών φραγμών διατυπώθηκαν στην ανακοίνωση της Επιτροπής του Ιανουαρίου 2017
                  8
               . Εντούτοις, η Σλοβακία δεν ανέφερε καμία πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση των εν λόγω περιορισμών.

               (20)Συνολικά, δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος ως προς την εντατικοποίηση της καταπολέμησης της διαφθοράς. Η αίσθηση της διαφθοράς παραμένει έντονη, ενώ οι περιπτώσεις άσκησης διώξεων για σχετικά αδικήματα μειώθηκαν περαιτέρω. Η αίσθηση της διαφθοράς εντάθηκε ακόμη περισσότερο μετά τη δολοφονία ενός ερευνητή δημοσιογράφου και τις αποκαλύψεις του σχετικά με ευρύ φάσμα υποθέσεων διαφθοράς υψηλού επιπέδου. Το ποσοστό των υποθέσεων υψηλού επιπέδου στις οποίες ασκήθηκαν διώξεις είναι εξαιρετικά χαμηλό. Η έλλειψη λογοδοσίας στις αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές δεν έχει αντιμετωπιστεί και παρεμποδίζει την πάταξη της διαφθοράς και τη διερεύνηση ευαίσθητων υποθέσεων διαφθοράς.

               (21)Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος, περιλαμβανομένης της ανεξαρτησίας του, παραμένει πρόκληση για τη Σλοβακία, παρά τις κάποιες βελτιώσεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητά του. Το ζήτημα της ανεξαρτησίας του δικαστικού σώματος εξακολουθεί να εμπνέει ανησυχίες, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις διαδικασίες διορισμού των δικαστών σε όλες τις βαθμίδες του δικαστικού σώματος.

               (22)Παρόλο που η προώθηση της καινοτομίας μπορεί να προαγάγει την ανταγωνιστικότητα και να διευκολύνει τη μετάβαση σε μια οικονομία βασισμένη στη γνώση, η ικανότητα της Σλοβακίας για καινοτομία παραμένει μέτρια, καθώς η ένταση της επιχειρηματικής έρευνας και ανάπτυξης είναι πολύ χαμηλή (0,40 % του ΑΕΠ το 2016). Μολονότι η χώρα διαθέτει σημαντικό μεταποιητικό τομέα μέσης/υψηλής τεχνολογίας, οι δεσπόζουσες πολυεθνικές εταιρείες έχουν επιδείξει μέχρι στιγμής περιορισμένο μόνο ενδιαφέρον για την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, ενώ το ποσοστό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων οι οποίες καινοτομούν ενδοεπιχειρησιακά ήταν πολύ χαμηλότερο στη Σλοβακία (13,9 %) από ό,τι στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά (28,8 %) το 2016.

               (23)Οι δημόσιες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία σημείωσαν έντονη αύξηση μεταξύ 2009 και 2015 χάρη στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων. Λόγω ανεπαρκειών στο ερευνητικό περιβάλλον της Σλοβακίας, δεν έχει αξιοποιηθεί το πλήρες δυναμικό των εν λόγω επενδύσεων. Παρά τις ενισχυμένες αρμοδιότητες του Γραφείου του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης όσον αφορά τον συντονισμό της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας, η εν γένει διακυβέρνηση της πολιτικής στον τομέα αυτόν είναι ασθενική. Οι μεταρρυθμίσεις αναβάλλονται τακτικά λόγω τόσο του κατακερματισμένου χαρακτήρα του συστήματος όσο και του ασθενικού πλαισίου διακυβέρνησης, στο οποίο οι αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ διαφόρων υπουργείων και φορέων υλοποίησης, συχνά με ελλιπή συντονισμό. Τα μέτρα για την ενθάρρυνση της μεταφοράς γνώσης, την ενίσχυση των ερευνητικών ικανοτήτων στη βιομηχανία και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων, προχωρούν με πολύ βραδείς ρυθμούς.

               (24)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβακίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Σλοβακία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Σλοβακία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (25)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη
                  9
                του αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβακία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Να διασφαλίσει ότι, το 2019, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 4,1 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Να θέσει σε εφαρμογή μέτρα για τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας του συστήματος υγείας και να χαράξει μια πιο αποτελεσματική στρατηγική για το εργατικό δυναμικό στον κλάδο της υγείας.

               2.Να ενισχύσει τα μέτρα ενεργοποίησης και αναβάθμισης των δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής στοχευμένης κατάρτισης και εξατομικευμένων υπηρεσιών υψηλής ποιότητας για μειονεκτούσες ομάδες, ιδίως μέσω της υλοποίησης του σχεδίου δράσης για τους μακροχρόνια ανέργους. Να προαγάγει την απασχόληση των γυναικών, ιδίως με την επέκταση οικονομικά προσιτών και ποιοτικών υπηρεσιών παιδικής μέριμνας. Να βελτιώσει την ποιότητα και την καθολικότητα της εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων αυξάνοντας τη συμμετοχή των παιδιών Ρομά στην κανονική εκπαίδευση από την πρώιμη παιδική ηλικία και εξής.

               3.Να αυξήσει την εφαρμογή κριτηρίων σχετικά με την ποιότητα και το κόστος κύκλου ζωής στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων. Να πατάξει τη διαφθορά, μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας την επιβολή της κείμενης νομοθεσίας και ενισχύοντας την υποχρέωση λογοδοσίας σε επίπεδο αστυνομικών και εισαγγελικών αρχών. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος, ιδίως διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία στις διαδικασίες διορισμού των δικαστών. Να μειώσει τον κατακερματισμό του δημόσιου συστήματος έρευνας και να ενθαρρύνει την καινοτομία στις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        COM(2018) 424 final.

                     (3)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (4)

                        SWD(2018) 223 final.

                     (5)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (6)

                        COM(2014) 494 final.

                     (7)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

                     (8)

                        COM(2016) 820 final.

                     (9)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2018
            COM(2018) 405 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γερμανίας για το 2018και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας για το 2018

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γερμανίας για το 2018

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας για το 2018

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Λήφθηκε δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γερμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Γερμανία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για την οικονομική πολιτική στη ζώνη του ευρώ, όπως αποτυπώνεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 και 2.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2018 για τη Γερμανία
                  5
                δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Γερμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Γερμανίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018
                  6
               . Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γερμανία παρουσιάζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, το σταθερά υψηλό πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει διασυνοριακό αντίκτυπο και αντανακλά το υποτονικό επίπεδο των επενδύσεων σε σχέση με την αποταμίευση τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα. Το πλεόνασμα, το οποίο σε μεγάλο βαθμό είναι με τρίτες χώρες, έχει περιοριστεί ελαφρώς από το 2016 και αναμένεται να μειωθεί σταδιακά λόγω ανάκαμψης της εσωτερικής ζήτησης κατά τα επόμενα έτη, ενώ παράλληλα θα παραμείνει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα κατά την περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις. Μολονότι επί του παρόντος σημειώνεται μετατόπιση προς την ανάπτυξη με βάση την εγχώρια ζήτηση, τόσο η κατανάλωση όσο και οι επενδύσεις παραμένουν συγκρατημένες ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρά τις ευνοϊκές κυκλικές και χρηματοδοτικές συνθήκες και τις ανάγκες επενδύσεων σε υποδομές, για τις οποίες υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια. Αν και έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων, οι προσπάθειες αυτές δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε βιώσιμη ανοδική τάση των δημόσιων επενδύσεων ως ποσοστού του ΑΕΠ. Επίσης περιορισμένη υπήρξε και η πρόοδος που σημειώθηκε όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων σε άλλους τομείς.

               (4)Στις 30 Απριλίου 2018 η Γερμανία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις λήφθηκαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  7
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  8
               .

               (6)Η Γερμανία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η κυβέρνηση θέτει ως στόχο την επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος μεταξύ 1 και 1 ½ % του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2018-2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ — εξακολουθεί να τηρείται με ένα περιθώριο απόκλισης καθόλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 53 % το 2021. Ενώ στο πρόγραμμα σταθερότητας απαριθμούνται και περιγράφονται διάφορα προβλεπόμενα μέτρα από τη συμφωνία του συνασπισμού του Μαρτίου του 2018, τα οποία ανέρχονται γενικά σε περίπου 1½ % του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2018-2021, δεν έχουν ακόμη συμπεριληφθεί στις προβολές του προγράμματος σταθερότητας, διότι δεν έχουν ακόμη εγκριθεί. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις, και το οποίο δεν έχει επικυρωθεί από ανεξάρτητο όργανο, είναι ρεαλιστικό
                  9
               . Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2018, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα της τάξης του 1,2 % του ΑΕΠ περίπου το 2018 και 1,0 % του ΑΕΠ το 2019, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να παραμείνει σε σταθερή πτωτική πορεία. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Γερμανία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019. Ταυτόχρονα, με παράλληλη τήρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για τη χρήση δημοσιονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών, ώστε να επιτευχθεί σταθερή ανοδική πορεία των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, ιδιαίτερα στην εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία.

               (7)Οι πραγματικές δημόσιες επενδύσεις αυξήθηκαν σημαντικά κατά την περίοδο 2015-2017. Η τάση αυτή αντικατοπτρίζει τις προσπάθειες της κυβέρνησης για την ενίσχυση των επενδύσεων. Οι δημόσιες επενδύσεις ανακάμπτουν αλλά η αύξηση, ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι ακόμα περιορισμένη, και εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική καθυστέρηση σε επίπεδο δήμων, η οποία εκτιμάται σε 4 % του ΑΕΠ. Το κεφαλαιακό απόθεμα του Δημοσίου συνεχίζει να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ, λόγω των αρνητικών καθαρών επενδύσεων σε επίπεδο δήμων (περίπου 6 δισεκατ. EUR ετησίως κατά την περίοδο 2010-2016). Για την κάλυψη της υστέρησης των επενδύσεων σε επίπεδο δήμων θα απαιτηθούν πρόσθετες ετήσιες δημόσιες επενδύσεις ύψους 0,3 % του ΑΕΠ κατά την επόμενη δεκαετία. Οι επενδύσεις ως ποσοστό του κεφαλαιακού αποθέματος τους δημοσίου και οι δημόσιες επενδύσεις ως ποσοστό των δημοσίων δαπανών είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Το 2017 άρχισε η λειτουργία του οργανισμού που συστάθηκε για τη στήριξη των δημόσιων επενδύσεων σε επίπεδο δήμων, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την αντιμετώπιση της υστέρησης των επενδύσεων. Σε συνδυασμό με την ευνοϊκή δημοσιονομική θέση προκύπτει ότι υπάρχουν περιθώρια για αύξηση των επενδύσεων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ιδίως σε επίπεδο περιφερειών και δήμων.

               (8)Οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση παρέμειναν στο 4,2 % του ΑΕΠ το 2016, κάτω από τον μέσο όρο του 4,7 % στην ΕΕ. Οι δαπάνες για την εκπαίδευση και την έρευνα παρέμειναν στο 9,0 % του ΑΕΠ το 2016, υπολειπόμενες του εθνικού στόχου του 10 %. Αυτή η διαφορά αντιστοιχεί σε εκτιμώμενο επενδυτικό κενό ύψους περίπου 33 δισ. EUR. Ενώ οι δαπάνες για την εκπαίδευση αυξήθηκαν σε πραγματικούς όρους, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική υστέρηση των επενδύσεων. Ταυτόχρονα, προκειμένου αν αντιμετωπιστούν προκλήσεις όπως η αύξηση του αριθμού των μαθητών, η έλλειψη εκπαιδευτικών και η περαιτέρω επέκταση της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας θα απαιτηθεί η κατάλληλη δημόσια χρηματοδότηση. Οι πρόσθετες δαπάνες για την εκπαίδευση, καθώς και για την έρευνα και την καινοτομία, είναι ζωτικής σημασίας για τη δυνητική ανάπτυξη της Γερμανίας.

               (9)Η ψηφιοποίηση της γερμανικής οικονομίας προχωρά με αργούς ρυθμούς και η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις. Είναι προφανές το ψηφιακό χάσμα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών όσον αφορά την κάλυψη για ταχεία πρόσβαση (πρόσβαση επόμενης γενιάς έως και 30 Mbit) στο διαδίκτυο (μόλις 54 % στις αγροτικές περιοχές). Η Γερμανία υστερεί στην ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (> 100 Mbit). Μόνο ένα μικρό ποσοστό του εδάφους της Γερμανίας (7,3 %) καλύπτεται από δίκτυα πρόσβασης που βασίζονται σε οπτικές ίνες, σε σύγκριση με ποσοστό 26,8 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Αντιθέτως, η αναβάθμιση των υφιστάμενων δικτύων χάλκινων καλωδίων («διανυσμάτωση») εξακολούθησε να είναι η κυρίαρχη τεχνολογική λύση που επιλέγει ο κατεστημένος φορέας εκμετάλλευσης. Πολλές υπηρεσίες εξαρτώνται από τη συνδεσιμότητα πολύ υψηλής ταχύτητας και το 2017 25,3 % των γερμανικών επιχειρήσεων έκριναν ότι οι συνδέσεις τους είναι υπερβολικά αργές για τις πραγματικές επιχειρηματικές τους ανάγκες. Η έλλειψη της εν λόγω συνδεσιμότητας συνιστά ανασταλτικό παράγοντα για τις επενδύσεις, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες βρίσκονται σε αγροτικές και ημιαγροτικές περιοχές. Οι επιδόσεις στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και στην ηλεκτρονική υγεία υπολείπονται επίσης του μέσου όρου της ΕΕ.

               (10)Οι επενδύσεις των επιχειρήσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη αυξάνονται και η Γερμανία προσεγγίζει την επίτευξη του στόχου της για την ένταση την έρευνας και ανάπτυξης σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Ωστόσο, οι επενδύσεις συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο στις μεγάλες επιχειρήσεις και στον μεταποιητικό τομέα υψηλής και μεσαίας τεχνολογίας, ενώ η συμβολή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων υποχωρεί. Έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα προκειμένου να ενισχυθεί η επιχειρηματική δραστηριότητα, ιδίως μέσω της προσέλκυσης ιδιωτικών επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια. Ωστόσο, η γερμανική αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων εξακολουθεί να είναι λιγότερο ανεπτυγμένη από τις αγορές άλλων πρωτοπόρων χωρών στον τομέα της καινοτομίας διεθνώς.

               (11)Παρά τις ορισμένες βελτιώσεις που επήλθαν τα τελευταία έτη, το φορολογικό σύστημα της Γερμανίας παραμένει μη αποδοτικό, ιδίως διότι είναι πολύπλοκο και στρεβλώνει τη λήψη αποφάσεων, π.χ. σχετικά με τις επενδύσεις, τη χρηματοδότηση και τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας. Η Γερμανία δίνει σχετικά μεγάλη έμφαση στην άμεση φορολογία για την αύξηση των εσόδων και υπάρχει περιθώριο για μείωση της στρεβλωτικής άμεσης φορολογίας ή για στροφή προς λιγότερο στρεβλωτικούς φόρους στην ακίνητη περιουσία, την κληρονομία και την κατανάλωση. Το επίπεδο φόρων και κοινωνικών εισφορών επί του εισοδήματος από απασχόληση ήταν το έκτο υψηλότερο στην ΕΕ το 2015. Το κόστος του κεφαλαίου και ο πραγματικός μέσος συντελεστής φορολόγησης εταιρειών, που διαφέρουν μεταξύ των περιφερειών, είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ (28,2 % ως εθνικό συγκεντρωτικό μέγεθος, σε σύγκριση με μέσο όρο 20,9 % στην ΕΕ). Λόγω της αλληλεπίδρασης μεταξύ του φόρου εισοδήματος εταιρειών, των τοπικών εμπορικών φόρων και της εισφοράς αλληλεγγύης, το σύστημα φορολόγησης των εταιρειών είναι σύνθετο, συνεπάγεται υψηλό κόστος των φορολογικών υπηρεσιών και στρεβλώνει το επίπεδο και την τοποθεσία των επενδύσεων. Επιπλέον, ο φόρος εισοδήματος εταιρειών στρεβλώνει τις αποφάσεις χρηματοδότησης, με μια μεροληπτική μεταχείριση υπέρ της χρηματοδότησης με δανειακά κεφάλαια. Αυτή η μεροληπτική μεταχείριση είναι η έβδομη υψηλότερη στην ΕΕ. Η μείωση του κόστους κεφαλαίου επί των ιδίων κεφαλαίων θα μπορούσε να ενισχύσει τις ιδιωτικές επενδύσεις και τη σχετικά ανεπαρκώς ανεπτυγμένη αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων. Επιπλέον, οι διατάξεις για η μεταφορά των ζημιών εξακολουθούν να είναι σχετικά αυστηρές, περιορίζοντας το ποσό στο 60 % του φορολογητέου εισοδήματος για ένα συγκεκριμένο έτος.

               (12)Η νομοθεσία στη Γερμανία εξακολουθεί να είναι πολύ περιοριστική, ιδίως όσον αφορά τις επιχειρηματικές υπηρεσίες, τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα και τις διοικητικές διατυπώσεις για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών. Οι βασικοί περιορισμοί αφορούν, μεταξύ άλλων, τη νομική μορφή και την εταιρική συμμετοχή. Τα ποσοστά διαρροής σε βασικούς τομείς επιχειρηματικών υπηρεσιών, όπως είναι οι νομικές, οι λογιστικές και οι αρχιτεκτονικές δραστηριότητες, καθώς και οι δραστηριότητες των μηχανικών, είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ οι ακαθάριστοι λειτουργικοί συντελεστές σε αυτούς τους τομείς είναι πάνω από τον μέσο όρο, γεγονός που υποδηλώνει μείωση των ανταγωνιστικών πιέσεων. Λόγω του ρόλου των υπηρεσιών ως ενδιάμεσων εισροών, η λιγότερο περιοριστική ρύθμιση των υπηρεσιών αυξάνει την παραγωγικότητα στις βιομηχανίες έντασης υπηρεσιών επομένου σταδίου.

               (13)Οι επιδόσεις της Γερμανίας στην αγορά εργασίας ήταν ιδιαίτερα υψηλές. Η ανεργία μειώθηκε στο ιστορικά χαμηλό επίπεδο του 3,6 % το τέταρτο τρίμηνο του 2017 και η απασχόληση έφθασε στο 79,8 %. Το ποσοστό ανεργίας των νέων (6,7 % το 2017) είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Η Γερμανία αντιμετωπίζει αυξανόμενη έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, ενώ το δυναμικό ορισμένων ομάδων για την αγορά εργασίας εξακολουθεί να μην χρησιμοποιείται επαρκώς. Το ποσοστό των ατόμων που εργάζονται με σχέση μερικής απασχόλησης, ιδίως οι γυναίκες, καθώς και τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και τα άτομα που εκτελούν καθήκοντα παροχής φροντίδας, είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Για τις γυναίκες, στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονται τα αντικίνητρα για εργασία πέραν του ωραρίου, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαρκών παιδικών σταθμών και ολοήμερων σχολείων. Οι εδικοί φορολογικοί κανόνες, ιδίως για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας και τους χαμηλόμισθους, και οι επιπτώσεις εγκλωβισμού που έχει το κατώτατο όριο αμοιβής ύψους 450 EUR το οποίο ισχύει για τις θέσεις μικροαπασχόλησης (mini-jobs) δημιούργησαν περαιτέρω αντικίνητρα για εργασία πέραν του ωραρίου. Η Γερμανία έχει μία από τις υψηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις για τους χαμηλόμισθους, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι γυναίκες. Το υψηλό ποσοστό των γυναικών που εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης συνοδεύεται από ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα μεταξύ των φύλων στην εργασία μερικής απασχόλησης στην ΕΕ (37,5 % έναντι μέσου όρου της ΕΕ 23,1 %). Αυτό συμβάλλει στην ύπαρξη πολύ μεγάλου μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων στη Γερμανία.

               (14)Η αύξηση των ονομαστικών μισθών παρέμεινε συγκρατημένη το 2017, στο 2,4 %, παρά τα άνευ προηγουμένου χαμηλά ποσοστά ανεργίας και το υψηλό ποσοστό κενών θέσεων εργασίας. Αυτό το σχετικά χαμηλό ποσοστό οφείλεται εν μέρει στην αργή αύξηση της παραγωγικότητας στον τομέα των υπηρεσιών, τη χαμηλή κάλυψη από  συλλογικές διαπραγματεύσεις σε ορισμένους τομείς και τη μείωση της διαρθρωτικής ανεργίας. Η αντίδραση στην αύξηση του πληθωρισμού ήταν περιορισμένη και η αύξηση των πραγματικών μισθών μειώθηκε από 1,8 % το 2016 στο 0,7 % το 2017. Οι συλλογικές συμβάσεις από τις αρχές του 2018 μπορεί να οδηγήσουν σε ορισμένη επιτάχυνση των μισθολογικών αυξήσεων· αξίζει να παρακολουθούνται οι εξελίξεις στον τομέα αυτό. Το ποσοστό των χαμηλόμισθων παραμένει υψηλό και υπάρχει περιθώριο για αυξήσεις του αριθμού των ωρών εργασίας σε χαμηλότερα δεκατημόρια αμοιβών. Η αύξηση της μετανάστευσης δεν εμπόδισε την αύξηση των μισθών στα τμήματα του πληθυσμού που λαμβάνουν χαμηλότερες αποδοχές. Η εισαγωγή του νομοθετικά κατοχυρωμένου γενικού κατώτατου μισθού το 2015, και η επακόλουθη αύξησή του το 2017, οδήγησαν σε μισθολογικές αυξήσεις στο κατώτατο σημείο της κατανομής. Επιπλέον των μισθολογικών αυξήσεων, στον τρέχοντα γύρο των μισθολογικών διαπραγματεύσεων οι κοινωνικοί εταίροι εστιάζουν στην ελαστικότητα του χρόνου εργασίας.

               (15)Η Γερμανία διαθέτει σε γενικές γραμμές στέρεο σύστημα κοινωνικής προστασίας. Ωστόσο, ο κίνδυνος της φτώχειας για το σύνολο του πληθυσμού αυξανόταν σταθερά από το 2005 έως το 2015 (16,7 %), έως ότου η τάση αντιστράφηκε ελαφρώς το 2016. Η εισοδηματική ανισότητα άρχισε επίσης να φθίνει το 2015, παρουσιάζοντας ελαφρά μείωση στον λόγο πεμπτημορίων εισοδήματος (S80/S20) χάρη στη βελτίωση του εισοδήματος των φτωχότερων νοικοκυριών. Η πρόσφατη βελτίωση της φτώχειας των εργαζομένων το 2016 ήταν επίσης περιορισμένη και ωφέλησε μόνο τους άνδρες.

               (16)Η Γερμανία μπορεί να βελτιώσει την παραμονή των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας, πράξη που θα ενίσχυε το εισόδημα γήρατος, θα τόνωνε τη δυνητική παραγωγή, θα συνέβαλε στην προσαρμογή σε μια περιορισμένη αγορά εργασίας και θα μείωνε την ανάγκη προληπτικής αποταμίευσης για τα γηρατειά. Οι κίνδυνοι για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα είναι επί του παρόντος χαμηλοί, σε μεγάλο βαθμό λόγω του σχετικά υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος. Ωστόσο, η Γερμανία αναμένεται να σημειώσει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις των συνταξιοδοτικών δαπανών στην ΕΕ έως το 2070, σύμφωνα με την έκθεση του 2018 για τη δημογραφική γήρανση. Ο κίνδυνος της φτώχειας στην τρίτη ηλικία (δηλαδή άνω των 65), που ανερχόταν σε 17,6 % το 2016, ήταν υψηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 14,7 %. Η μελλοντική επιδείνωση της επάρκειας των συντάξεων στον εκ του νόμου προβλεπόμενο πρώτο πυλώνα αναμένεται να αυξήσει τον κίνδυνο φτώχειας στην τρίτη ηλικία, ιδίως για τους χαμηλόμισθους, τα άτομα με άτυπες συμβάσεις και όσους έχουν χρονικά διαστήματα εκτός αγοράς εργασίας στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων είναι ένα από τα μεγαλύτερα στην Ένωση. Ταυτόχρονα, ενώ το ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων ηλικίας 60 έως 64 ετών (58,4 % το 2017) συγκαταλεγόταν στα υψηλότερα στην ΕΕ, το ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων ηλικίας 65 έως 69 ετών ήταν στο μεσαίο ένα τρίτο των κρατών μελών (16,1 %).

               (17)Το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο εξακολουθεί να αποτελεί κατεξοχήν καθοριστικό παράγοντα για τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και την ένταξη στην αγορά εργασίας. Στην επιστήμη, συνεισφέρει σε διαφορά επιδόσεων 3 ετών σχολικής φοίτησης μεταξύ των χαμηλότερων και των υψηλότερων κοινωνικών τεταρτημορίων σύμφωνα με το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών το 2015. Τα εθνικά στοιχεία επιβεβαιώνουν τη σημαντική συσχέτιση επίσης για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Υφίστανται ιδιαίτερες προκλήσεις για τους μαθητές και σπουδαστές που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Σε σύγκριση με τους γηγενείς μαθητές και σπουδαστές, έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να σημειώσουν χαμηλές επιδόσεις σε βασικές δεξιότητες και να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο ή να αποχωρήσουν από το πανεπιστήμιο. Επίσης το δυναμικό των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών για την αγορά εργασίας δεν αξιοποιείται πλήρως. Το 2017 το ποσοστό απασχόλησης των υπηκόων τρίτων χωρών (20-64 ετών) ήταν άνω των 27 εκατοστιαίων μονάδων χαμηλότερο σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό για τους Γερμανούς υπηκόους (σχεδόν 33 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερο στην περίπτωση των γυναικών μη υπηκόων της ΕΕ). Προκαλεί ανησυχία για τις μελλοντικές επιδόσεις των εργαζομένων στην αγοράς εργασίας το γεγονός ότι η εκπαίδευση ενηλίκων είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ και εξακολουθεί να αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τον ενήλικο πληθυσμό 7,5 εκατ. ατόμων με χαμηλή ειδίκευση που δεν διαθέτουν βασικές δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής.

               (18)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Γερμανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Γερμανία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Μάλτα, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (19)Λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα αξιολόγηση, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και είναι της γνώμης
                  10
                ότι η Γερμανία αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (20)Με βάση την εμπεριστατωμένη επισκόπηση της Επιτροπής και την παρούσα αξιολόγηση, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Γερμανία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

               1.Παράλληλα με την τήρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου, να κάνει χρήση δημοσιονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών για την επίτευξη σταθερής ανοδικής πορείας των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, και ειδικότερα στην εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία σε όλα τα επίπεδα της κρατικής διοίκησης, ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Να εντείνει τις προσπάθειες ώστε να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα ευρυζωνικών υποδομών πολύ υψηλής χωρητικότητας σε ολόκληρη τη χώρα. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος και να το καταστήσει ευνοϊκότερο έναντι των επενδύσεων. Να ενισχύσει τον ανταγωνισμό όσον αφορά τις επιχειρηματικές υπηρεσίες και τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα.

               2.Να μειώσει τα αντικίνητρα για περισσότερες ώρες εργασίας, μεταξύ άλλων την υψηλή φορολογική επιβάρυνση, ιδίως για τους χαμηλόμισθους και για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Να λάβει μέτρα για την προώθηση της παράτασης του επαγγελματικού βίου. Να δημιουργήσει προϋποθέσεις για την προώθηση μεγαλύτερης αύξησης των μισθών, με παράλληλο σεβασμό του ρόλου των κοινωνικών εταίρων. Να βελτιώσει τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και τις δεξιότητες των μειονεκτουσών ομάδων.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)

                        COM(2018) 405 final.

                     (4)

                        P8_TA(2018)0077 και P8_TA(2018)0078.

                     (5)

                        SWD(2018) 204 final.

                     (6)

                        COM(2018) 120 final.

                     (7)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)

                        Σύμφωνα με τον κανονισμό σχετικά με τις οικονομικές προβλέψεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης (Vorausschätzungsverordnung) που εξέδωσε το Υπουργείο Οικονομίας και Ενέργειας σε συμφωνία με το Υπουργείο Οικονομικών και ο οποίος είναι σε ισχύ από τον Ιούλιο του 2018, η ομάδα έργου για τις κοινές οικονομικές προβλέψεις (Gemeinschaftsdiagnose) ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο όργανο, αρμόδιο για την αξιολόγηση των οικονομικών προβλέψεων στις οποίες βασίζονται τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων και προγραμμάτων σταθερότητας κατά την έννοια του νόμου για τις οικονομικές προβλέψεις (Vorausschätzungsgesetz).

                     (10)

                        Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.