Avis juridique important

|

E2003C0098

Σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ αριθ. 98/03/COL, της 19ης Ιουνίου 2003, σχετικά με ένα συντονισμένο πρόγραμμα για τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων το 2003

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 227 της 11/09/2003 σ. 0050 - 0055

Σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣαριθ. 98/03/COLτης 19ης Ιουνίου 2003σχετικά με ένα συντονισμένο πρόγραμμα για τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων το 2003Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,Έχοντας υπόψη:τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (EOX), και ιδίως το άρθρο 109 παράγραφος 1 στοιχείo α),τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ σχετικά με την ίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το πρωτόκολλο 1,την πράξη που αναφέρεται στο σημείο 50 του κεφαλαίου ΧΙΙ του παραρτήματος ΙΙ της συμφωνίας για τον ΕΟΧ [οδηγία 89/397/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1989, σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων(1)], όπως προσαρμόσθηκε στη συμφωνία για τον ΕΟΧ με το πρωτόκολλο 1 αυτής, και ιδίως με το άρθρο 14 παράγραφος 3,Ύστερα από διαβουλεύσεις με την επιτροπή τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ,Εκτιμώντας τα ακόλουθα:(1) Είναι αναγκαίο, για λόγους εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, να ληφθούν μέτρα για συντονισμένα προγράμματα επιθεώρησης των τροφίμων σε επίπεδο ΕΟΧ, με σκοπό τη βελτίωση της εναρμονισμένης εφαρμογής των επίσημων ελέγχων από τα κράτη ΕΖΕΣ.(2) Αυτά τα προγράμματα πρέπει να εστιάζονται στην τήρηση της ισχύουσας -βάσει της συμφωνίας για τον ΕΟΧ- νομοθεσίας για τα τρόφιμα, στην προστασία της δημόσιας υγείας, στην προάσπιση των συμφερόντων των καταναλωτών και των χρηστών συναλλακτικών ηθών.(3) Το άρθρο 3 της οδηγίας 93/99/EΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων(2) απαιτεί από τα εργαστήρια που αναφέρονται στο άρθρο 7 της οδηγίας 89/397/EΟΚ να συμμορφώνονται με τα κριτήρια της σειράς ευρωπαϊκών προτύπων EN 45000, τα οποία τώρα έχουν αντικατασταθεί από το πρότυπο EN ISO 17025:2000.(4) Τα αποτελέσματα της ταυτόχρονης εφαρμογής εθνικών προγραμμάτων και συντονισμένων προγραμμάτων ενδέχεται να παράσχουν τις πληροφορίες και την πείρα που θα αποτελέσουν τη βάση για μελλοντικές δραστηριότητες ελέγχου και για την εκπόνηση νομοθεσίας,(5) Στη σύσταση 2003/10/ΕΚ της Επιτροπής, της 10ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με ένα συντονισμένο πρόγραμμα για τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων το 2003(3), το προτεινόμενο πρόγραμμα ελέγχων όσον αφορά την επισήμανση του ελαιόλαδου περιλαμβάνει αναφορές σε τέσσερις κοινοτικούς κανονισμούς που δεν έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ωστόσο, επειδή η αναφορά στους εν λόγω κανονισμούς δύναται να προσφέρει το υπόβαθρο για τον επίσημο έλεγχο επαλήθευσης της ορθής επισήμανσης των προϊόντων λαδιού, οι αναφορές στους εν λόγω κανονισμούς περιλαμβάνονται και στη σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ προς τα κράτη ΕΖΕΣ.(6) Τα προτεινόμενα προγράμματα ελέγχου για την ασφάλεια των αλιευτικών προϊόντων βασίζονται σε πράξεις αναφερόμενες στο κεφάλαιο Ι του παραρτήματος Ι της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Το Λιχτενστάιν εξαιρέθηκε από τις διατάξεις του κεφαλαίου Ι και ως εκ τούτου το αντίστοιχο μέρος της σύστασης δεν απευθύνεται σε αυτό,ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΕΖΕΣ:1. Στη διάρκεια του 2003 πρέπει να διεξαγάγουν επιθεωρήσεις και ελέγχους που να περιλαμβάνουν, όπου ενδείκνυται, τη λήψη δειγμάτων και την ανάλυση των δειγμάτων αυτών σε εργαστήρια, με σκοπό:- να επιβεβαιώσουν ότι τα ελαιόλαδα φέρουν σαφή και ορθή επισήμανση σύμφωνα με τους κανόνες του ΕΟΧ,- να αξιολογήσουν την ασφάλεια ορισμένων αλιευτικών προϊόντων (την βακτηριολογική ασφάλεια των μαγειρεμένων καρκινοειδών και μαλακίων καθώς και το επίπεδο της ισταμίνης στα είδη ψαριών των οικογενειών Scombridae, Clupeidae, Engraulidae και Coryphaenidae).2. Παρότι στην παρούσα σύσταση δεν καθορίζονται ποσοστά δειγματοληψίας ή/και επιθεώρησης, τα κράτη ΕΖΕΣ πρέπει να εξασφαλίσουν ότι αυτά επαρκούν για την επισκόπηση του εξεταζόμενου ζητήματος.3. Τα κράτη ΕΖΕΣ πρέπει να παρέχουν τις ζητούμενες πληροφορίες ακολουθώντας το μορφότυπο των δελτίων καταγραφής που παρέχονται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης, συμβάλλοντας έτσι στην καλύτερη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να αποσταλούν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έως την 1η Μαΐου 2004 συνοδευόμενες από επεξηγηματική έκθεση.4. Τα τρόφιμα που υποβάλλονται προς ανάλυση στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού θα πρέπει να αποστέλλονται σε εργαστήρια που ανταποκρίνονται στις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99/ΕΟΚ. Ωστόσο, εάν στα κράτη ΕΖΕΣ δεν υπάρχουν τα κατάλληλα εργαστήρια για ορισμένες αναλύσεις που περιλαμβάνονται στην παρούσα σύσταση, τα κράτη ΕΖΕΣ μπορούν να ορίσουν άλλα εργαστήρια που είναι σε θέση να πραγματοποιήσουν τις αναλύσεις αυτές.ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙΑ. Επισήμανση ελαιολάδων1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματοςΤο 2001 εντοπίστηκε ένα πρόβλημα μόλυνσης από πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (PAH, π.χ. βενζοπυρένιο) στο χαμηλής ποιότητας λάδι που είναι γνωστό ως πυρηνέλαιο. Κατά τις έρευνές τους τα κράτη ΕΖΕΣ εντόπισαν ένα πρόβλημα επισήμανσης για τις διάφορες ποιότητες ελαιολάδων, όπου επικρατούσε σύγχυση μεταξύ του πυρηνελαίου, του ελαιόλαδου και του παρθένου ελαιόλαδου. Η σύγχυση αυτή δυσχέρανε τη διαχείριση του προβλήματος της εν λόγω μόλυνσης. Βρέθηκαν λανθασμένες ή παραπλανητικές ετικέτες προϊόντων όσον αφορά την ποιότητα του λαδιού στα προϊόντα προς πώληση. Επιπλέον, εντοπίστηκε η πιθανότητα παράνομης ανάμειξης λαδιών χαμηλής ποιότητας με προϊόντα ανώτερης ποιότητας. Αυτή η κατάσταση όχι μόνον παραπλανεί τους καταναλωτές αλλά επιπλέον αποτελεί και κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, όταν πρόκειται για μολυσμένο λάδι κατώτερης ποιότητας.Ο σκοπός αυτού του μέρους του προγράμματος είναι να εξακριβώσει ότι τα προϊόντα λαδιού από ελιές φέρουν σωστή επισήμανση και να εξασφαλίσει ότι δεν γίνεται παράνομη ανάμειξη με πιθανώς μολυσμένα, χαμηλότερης ποιότητας λάδια, η οποία θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των καταναλωτών. Αυτό θα συμβάλει στη διαχείριση του κινδύνου από πιθανώς μολυσμένα λάδια, ενώ παράλληλα θα βοηθήσει την αποφυγή της παραπλάνησης των καταναλωτών.2. Δειγματοληψία και μέθοδος ανάλυσηςΟι αρμόδιες αρχές των κρατών ΕΖΕΣ πρέπει να διεξαγάγουν ελέγχους, μεταξύ των οποίων και ελέγχους των σχετικών εγγράφων όπου αυτό είναι δυνατό, αφενός στα σημεία παραγωγής πριν από τη διάθεση στην αγορά και σε επίπεδο λιανικής πώλησης έτσι ώστε να καλύψουν τα προϊόντα προς άμεση πώληση στους καταναλωτές και αφετέρου σε άλλα κατάλληλα επίπεδα όπως η χονδρική πώληση, έτσι ώστε να καλύψουν προϊόντα που προορίζονται για μαζική σίτιση. Οι έλεγχοι αυτοί αποσκοπούν στο να επιβεβαιώσουν ότι η επισήμανση των ελαιολάδων είναι ακριβής όσον αφορά την ποιότητα (ή τις ποιότητες) του ελαιόλαδου που περιέχεται στο προϊόν, βάσει της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων(4), του κανονισμού αριθ. 136/66/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 1966, περί δημιουργίας κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των λιπαρών ουσιών(5) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1019/2002 της Επιτροπής, της 13ης Ιουνίου 2002, για τις προδιαγραφές εμπορίας του ελαιολάδου(6). Οι κανονισμοί αριθ. 136/66/ΕΚ και (ΕΚ) αριθ. 1019/2002 δεν αποτελούν μέρος της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.Πρέπει να λαμβάνονται δείγματα των προϊόντων και να αναλύονται για να προσδιοριστούν τα συστατικά του λαδιού, βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2568/91 της Επιτροπής(7) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 796/2002 της Επιτροπής(8). Οι εν λόγω δύο κανονισμοί δεν αποτελούν μέρος της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.Το συνολικό επίπεδο δειγματοληψίας επαφίεται στην κρίση των αρμόδιων αρχών των κρατών ΕΖΕΣ.Τα αποτελέσματα των ελέγχων πρέπει να καταγράφονται στο δελτίο καταχώρησης, υπόδειγμα του οποίου παρέχεται στο παράρτημα I της παρούσας σύστασης.Β. Ασφάλεια των αλιευτικών προϊόντων: βακτηριολογική ασφάλεια των μαγειρεμένων καρκινοειδών και μαλακίων1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματοςΗ μικροβιολογική ποιότητα των μαγειρεμένων καρκινοειδών και μαλακίων συχνά είναι οριακή. Τα προϊόντα αυτά κατά κανόνα ευνοούν την ανάπτυξη μεγάλης ποικιλίας μικροοργανισμών. Επιπλέον, ορισμένα ειδικά χαρακτηριστικά της παραγωγής τους, όπως το μαγείρεμα επί των αλιευτικών σκαφών, η ψύξη με τη χρήση θαλασσινού νερού, οι εντατικοί χειρισμοί και οι μακράς διαρκείας μεταφορές, αυξάνουν τις πιθανότητες ανεπιθύμητης μικροβιολογικής μόλυνσης και περαιτέρω ανάπτυξης των εν λόγω μικροβίων.Στην απόφαση 93/51/ΕΟΚ της Επιτροπής(9) καθορίζονται ορισμένα μικροβιολογικά κριτήρια για τα προϊόντα αυτά. Σε αυτά περιλαμβάνονται κριτήρια που αφορούν την παρουσία Staphylococcus aureus και Salmonella στα τελικά προϊόντα, καθώς και κριτήρια διαδικασίας για την Escherichia coli, για θερμοανθεκτικά κολοβακτηρίδια και μεσόφιλα αερόβια βακτήρια. Πρόσφατα δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στον κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου που συνδέεται με την παρουσία του παθογόνου βακτηρίου Vibrio parahaemolyticus σε αυτό το είδος προϊόντων. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν επαρκείς επιστημονικές πληροφορίες για τον καθορισμό κριτηρίου στην κοινοτική νομοθεσία που να αφορά αυτόν το συνδυασμό παθογόνου παράγοντα/τροφίμου.Ο σκοπός αυτού του μέρους του προγράμματος είναι να διερευνήσει τη μικροβιολογική ασφάλεια των μαγειρεμένων καρκινοειδών και μαλακίων, έτσι ώστε να προωθήσει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με τον επιπολασμό των παθογόνων και των μικροοργανισμών-δεικτών.2. Δειγματοληψία και μέθοδος ανάλυσηςΟι έρευνες πρέπει να αφορούν τα μαγειρεμένα καρκινοειδή και μαλάκια πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά, στο στάδιο της παραγωγής και όταν βρίσκονται ήδη στην αγορά. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών ΕΖΕΣ πρέπει να λαμβάνουν αντιπροσωπευτικά δείγματα αυτών των προϊόντων, τόσο στο στάδιο παραγωγής και στο στάδιο λιανικής πώλησης, με σκοπό τη διεξαγωγή δοκιμών για την ανίχνευση της παρουσίας της Salmonella, την καταμέτρηση των Staphylococcus aureus και Escherichia coli καθώς και τη συνολική καταμέτρηση του Vibrio parahaemolyticus. Τα δείγματα, αποτελούμενα από τουλάχιστον εκατό γραμμάρια έκαστο, πρέπει να υφίστανται χειρισμούς κατά τρόπο υγειονομικά ορθό, να τοποθετούνται σε δοχεία υπό ψύξη και να στέλνονται αμέσως στο εργαστήριο για ανάλυση.Το συνολικό επίπεδο δειγματοληψίας επαφίεται στην κρίση των αρμόδιων αρχών των κρατών ΕΖΕΣ.Επιτρέπεται στα εργαστήρια να χρησιμοποιούν τη μέθοδο της επιλογής τους, υπό την προϋπόθεση ότι το επίπεδο απόδοσής τους είναι εφάμιλλο του επιδιωκόμενου στόχου. Ωστόσο, συστήνεται η πιο πρόσφατη έκδοση του προτύπου ISO 6579 για την ανίχνευση της Salmonella, η πιο πρόσφατη εκδοχή του προτύπου EN/ISO 6888-1,2 για το Staphylococcus aureus, η πιο πρόσφατη έκδοση του προτύπου ISO 16649-1,2,3 για την Escherichia coli και η πιο πρόσφατη έκδοση του προτύπου ISO 8914 με την τεχνική του πλέον πιθανού αριθμού (MPN)(10) για το Vibrio parahaemolyticus. Μπορούν ακόμα να χρησιμοποιηθούν αντίστοιχες μέθοδοι αναγνωρισμένες από τις αρμόδιες αρχές.Τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων πρέπει να καταγράφονται στο δελτίο καταχώρισης, υπόδειγμα του οποίου παρέχεται στο παράρτημα II της παρούσας σύστασης.Γ. Ασφάλεια των αλιευτικών προϊόντων: επίπεδα ισταμίνης σε ορισμένα είδη ψαριών1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματοςΗ κατανάλωση αλιευτικών προϊόντων που περιέχουν υψηλά επίπεδα ισταμίνης μπορεί να προκαλέσει ασθένεια στους καταναλωτές. Η ισταμίνη και άλλες αμίνες διαμορφώνονται από την ανάπτυξη ορισμένων βακτηρίων, ως αποτέλεσμα υπέρβασης των χρονικών ορίων διατήρησης ή της θερμοκρασίας και λόγω μη υγιεινών πρακτικών κατά την αλίευση, αποθήκευση, μεταποίηση και διανομή των αλιευτικών προϊόντων. Ψάρια των οικογενειών Scombridae, Clupeidae, Engraulidae, Coryphaenidae, μεταξύ των οποίων ο τόνος, οι σαρδέλες, το σκουμπρί, το αυτί της θάλασσας κ.λπ., εμπλέκονται ως επί το πλείστον σε αυτού του είδους την τροφική δηλητηρίαση, λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε αμινοξεϊκή ιστιδίνη, η οποία θεωρείται πρόδρομος της ισταμίνης. Στην οδηγία 91/493/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 1991, περί καθορισμού των υγειονομικών κανόνων που διέπουν την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά των αλιευτικών προϊόντων(11), καθορίζονται οι απαιτήσεις ασφάλειας όσον αφορά τα αποδεκτά όρια ισταμίνης, τη δειγματοληψία και τις μεθόδους ανάλυσης.Ο σκοπός αυτού του μέρους του προγράμματος είναι να επαληθεύσει ότι τα αλιευτικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά δεν υπερβαίνουν τα όρια ισταμίνης που έχουν καθιερωθεί από την νομοθεσία του ΕΟΧ, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών.2. Δειγματοληψία και μέθοδος ανάλυσηςΤα κράτη ΕΖΕΣ πρέπει να διεξαγάγουν ελέγχους στις ιχθυόσκαλες και στις αγορές χονδρικής πώλησης, στις εγκαταστάσεις παραγωγής καθώς και στις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης, έτσι ώστε να βεβαιωθούν ότι τα αλιευτικά προϊόντα δεν υπερβαίνουν το αποδεκτό επίπεδο ισταμίνης, όπως αυτό αναλύεται στη συνέχεια. Οι έλεγχοι πρέπει να αφορούν ψάρια των οικογενειών Scombridae, Clupeidae, Engraulidae, Coryphaenidae είτε φρέσκα είτε κατεψυγμένα, παρασκευασμένα, μεταποιημένα ή διατηρημένα.Σύμφωνα με την οδηγία 91/493/ΕΟΚ, πρέπει να λαμβάνονται εννέα δείγματα από κάθε παρτίδα. Αυτά πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:- η μέση τιμή δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 100 ppm,- δύο δείγματα μπορούν να εμφανίζουν τιμή ανώτερη των 100 ppm αλλά μικρότερη των 200 ppm,- η τιμή κανενός δείγματος δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 200 ppm.Ωστόσο, τα προϊόντα που έχουν υποστεί ενζυματική επεξεργασία ωρίμασης σε άλμη μπορούν να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ισταμίνης, όχι όμως δύο φορές υψηλότερα από τις προαναφερθείσες τιμές.Οι αναλύσεις πρέπει να διενεργούνται σύμφωνα με αξιόπιστες επιστημονικά αναγνωρισμένες μεθόδους, όπως η υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC).Το συνολικό επίπεδο δειγματοληψίας επαφίεται στην κρίση των αρμόδιων αρχών των κρατών ΕΖΕΣ.Τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων πρέπει να καταγράφονται στο δελτίο καταχώρισης, υπόδειγμα του οποίου παρέχεται στο παράρτημα III της παρούσας σύστασης.Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στην Ισλανδία και τη Νορβηγία, καθώς και στο Λιχτενστάιν για το πρόγραμμα που αφορά την επισήμανση του ελαιόλαδου.Βρυξέλλες, 19 Ιουνίου 2003.Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣNiels FengerΔιευθυντής(1) ΕΕ L 186 της 30.6.1989, σ. 23.(2) ΕΕ L 290 της 24.11.1993, σ. 14.(3) ΕΕ L 7 της 11.1.2003, σ. 76.(4) ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σ. 29.(5) EE 172 της 30.9.1966, σ. 3025.(6) ΕΕ L 155 της 14.6.2002, σ. 27.(7) ΕΕ L 248 της 5.9.1991, σ. 174.(8) ΕΕ L 128 της 15.5.2002, σ. 8.(9) ΕΕ L 13 της 21.1.1993, σ. 11.(10) Πρέπει να χρησιμοποιηθεί μια τεχνική 3 x 3 MPN με αλκαλικό διάλυμα πεπτόνης και άλατος (ASPW) ως μέσο εμπλουτισμού, κατά τον ακόλουθο τρόπο: παρασκευάστε ένα αρχικό εναιώρημα 10-1 του τροφίμου και δύο δεκαδικά του διαλύματα (που να δίνουν εναιωρήματα 10-2 και 10-3), χρησιμοποιώντας το ASPW ως μέσο αραίωσης. Για κάθε διάλυμα προσθέστε 1 ml σε καθέναν από τρεις σωλήνες που περιέχουν 9 ml μίας συγκέντρωσης ASPW. Οι διαδικασίες επώασης, υποκαλλιέργειας και αναγνώρισης πρέπει να διεξάγονται όπως στο πρότυπο ISO 8914. Σε οποιονδήποτε σωλήνα επιβεβαιώνεται η παρουσία V. parahaemolyticus το αποτελέσματα θεωρείται ως θετικό. Στο παράρτημα Β του προτύπου ISO 4831 παρατίθενται πίνακες για τη μέθοδο MPN. Με τον πολλαπλασιασμό του δείκτη MPN επί 10 υπολογίζεται ο V. parahaemolyticus ανά γραμμάριο.(11) ΕΕ L 268 της 24.9.1991, σ. 15.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I>PIC FILE= "L_2003227EL.005302.TIF">ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II>PIC FILE= "L_2003227EL.005402.TIF">ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III>PIC FILE= "L_2003227EL.005502.TIF">


title: Σύσταση της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 2008 , περί της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2008) 3282]

text:
               18.7.2008

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 190/37

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

   της 2ας Ιουλίου 2008
   περί της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
   [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2008) 3282]
   (2008/594/ΕΚ)
   Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
   Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 211,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Η στρατηγική πρωτοβουλία i2010, που αποτελεί πρωτοβουλία ανάπτυξης και απασχόλησης, στηρίζεται σε πολιτικές έρευνας και καινοτομίας στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών με σκοπό να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Λισαβόνας. Η πρωτοβουλία i2010 προωθεί τη συγκρότηση της ευρωπαϊκής κοινωνίας της πληροφορίας και ενθαρρύνει την παροχή καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών συμπεριλαμβανομένης της ηλ-υγείας.

               (2)

               Η επίλυση των υφιστάμενων και μελλοντικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας είναι δυνατή, τουλάχιστον εν μέρει, μέσω της εγκατάστασης αποδεδειγμένων λύσεων με βάση τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ηλ-υγεία). Βασική απαίτηση για να δρέψουμε τα ωφελήματα της ηλ-υγείας είναι να βελτιωθεί η συνεργασία όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και των εφαρμογών ηλ-υγείας των κρατών μελών. Τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας αποτελούν βασικό τμήμα των συστημάτων ηλ-υγείας.

               (3)

               Τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας έχουν τη δυνατότητα παροχής καλύτερης ποιότητας και μεγαλύτερης ασφάλειας στις πληροφορίες ιατρικού χαρακτήρα από ό,τι τα παραδοσιακά ιατρικά αρχεία. Η διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας προβλέπεται να καταστήσει ευκολότερη την πρόσβαση και να ενισχύσει την ποιότητα και την ασφάλεια της περίθαλψης των ασθενών σε ολόκληρη την Κοινότητα εξασφαλίζοντας στους ασθενείς και στους επαγγελματίες της υγείας συναφείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες με ταυτόχρονη υψηλότατου επιπέδου προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της εμπιστευτικότητας. Η ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα της ηλ-υγείας απαιτεί τη συνεργασία μεταξύ προμηθευτών, αγοραστών και ρυθμιστικών αρχών του κλάδου των υπηρεσιών υγείας σε διάφορα κράτη μέλη. Ταυτόχρονα, κάθε μέτρο που σχετίζεται με τη διαλειτουργικότητα δεν πρέπει αναγκαστικά να οδηγεί σε εναρμόνιση των νόμων και των κανονισμών όσον αφορά την οργάνωση και την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στα κράτη μέλη.

               (4)

               Η έλλειψη διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας αποτελεί ένα από τα μείζονα εμπόδια υλοποίησης των κοινωνικών και οικονομικών ωφελημάτων της ηλ-υγείας στην Κοινότητα. Ο κατακερματισμός της αγοράς στον τομέα της ηλ-υγείας εντείνεται λόγω της έλλειψης τεχνικής και σημασιολογικής διαλειτουργικότητας. Τα συστήματα και τα πρότυπα πληροφοριών και επικοινωνιών υγείας που χρησιμοποιούνται σήμερα στα κράτη μέλη είναι συχνά ασύμβατα και δεν διευκολύνουν την πρόσβαση σε ζωτικές πληροφορίες για την παροχή ασφαλούς και καλής ποιότητας ιατρικής περίθαλψης στα διάφορα κράτη μέλη.

               (5)

               Στην ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών «ηλ-υγεία (ηλεκτρονική υγεία) — βελτίωση των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για τους πολίτες της Ευρώπης: σχέδιο δράσης για έναν Ευρωπαϊκό Χώρο ηλ-Υγείας» που υποβλήθηκε στις 30 Απριλίου 2004 (1), σκιαγραφούνται οι δυνατότητες των συστημάτων ηλ-υγείας και οι σημαντικές προκλήσεις που συνδέονται με την ευρεία εγκατάστασή τους. Το πρόγραμμα δράσης που σκιαγραφείται στην εν λόγω ανακοίνωση καλεί για μια από κοινού δράση της Κοινότητας και των κρατών μελών όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας.

               (6)

               Στη διακήρυξη του συνεδρίου υψηλού επιπέδου για την ηλ-υγεία του 2007 αναγνωρίζεται η σημασία της έναρξης κοινών πρωτοβουλιών μεταξύ των κρατών μελών μέσω της ενίσχυσης σειράς δραστηριοτήτων που αφορούν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας.

               (7)

               Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε στην έκθεση με τίτλο «Δημιουργία μιας καινοτόμου Ευρώπης» της ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων με την ανακοίνωση με τίτλο «Μια πρωτοβουλία για πρωτοπόρους αγορές στην Ευρώπη» (2) που έχει στόχο τη δημιουργία και τη διάθεση στο εμπόριο καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών σε ηγετικούς βιομηχανικούς και κοινωνικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης και της ηλ-υγείας. Ένας από τους κύριους στόχους της προτεινόμενης πρωτοβουλίας είναι η τόνωση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, δεδομένου ότι τα συστήματα και τα πρότυπα πληροφοριών και επικοινωνιών υγείας που χρησιμοποιούνται σήμερα στα κράτη μέλη είναι συχνά ασύμβατα και κατά συνέπεια συνιστούν φραγμό στη δημιουργία αποτελεσματικών από πλευράς κόστους και καινοτόμων λύσεων πληροφορικής για τον τομέα της υγείας.

               (8)

               Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε στις 23 Μαΐου 2007 ψήφισμα σχετικά με τον αντίκτυπο και τις συνέπειες του αποκλεισμού των υπηρεσιών υγείας από την οδηγία για τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (3). Το ψήφισμα καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν ενεργά την εισαγωγή της ηλ-υγείας και της τηλεϊατρικής, ιδίως μέσω της ανάπτυξης διαλειτουργικών συστημάτων που θα επιτρέπουν την ανταλλαγή πληροφοριών για τους ασθενείς μεταξύ φορέων παροχής ιατρικής περίθαλψης σε διάφορα κράτη μέλη.

               (9)

               Σκοπός της σύστασης είναι να συμβάλει στην ανάπτυξη γενικής ευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας στον τομέα της ηλ-υγείας μέχρι το τέλος του 2015.

               (10)

               Η παρούσα σύσταση σέβεται και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζει ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως το άρθρο 7 περί του δικαιώματος στο σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και το άρθρο 8 περί του δικαιώματος που έχει κάθε πρόσωπο στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν.

               (11)

               Τα μητρώα υγείας εντάσσονται στα πλέον ευαίσθητα διαθέσιμα αρχεία τα οποία περιλαμβάνουν πληροφορίες προσωπικού χαρακτήρα. Η άνευ αδείας κοινοποίηση ιατρικής κατάστασης ή διάγνωσης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την προσωπική και την επαγγελματική ζωή του ατόμου. Η διατήρηση μητρώων υγείας σε ηλεκτρονική μορφή αυξάνει τον κίνδυνο της τυχαίας έκθεσης ή της εύκολης διανομής πληροφοριών που αφορούν τους ασθενείς σε μη εξουσιοδοτημένους τρίτους.

               (12)

               Η διαλειτουργικότητα των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας συνεπάγεται τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων που αφορούν την κατάσταση της υγείας ασθενών. Για τα εν λόγω δεδομένα πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα απρόσκοπτης ροής από το ένα κράτος μέλος στο άλλο αλλά, ταυτόχρονα, πρέπει να διαφυλάσσονται και τα θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα. Συνεπώς, η παρούσα σύσταση δεν πρέπει να θίγει τις κοινοτικές διατάξεις σχετικά με την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (4), και της οδηγίας 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2002, σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία για την προστασία ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες) (5).

               (13)

               Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τεχνολογίες για τη βελτίωση της προστασίας της ιδιωτικότητας (ΤΒΙ) πρέπει να αναπτυχθούν και να χρησιμοποιηθούν ευρύτερα στις περιπτώσεις που δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας μέσω δικτύων ΤΠΕ σε συναφείς τομείς όπως η ηλ-υγεία (6),

         ΣΥΝΙΣΤΑ:
   1.   Η παρούσα σύσταση παρέχει σύνολο κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση διαλειτουργικών συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, εξασφαλίζοντας διασυνοριακή ανταλλαγή στοιχείων για ασθενείς εντός της Κοινότητας εφόσον αυτά απαιτούνται για νόμιμους ιατρικούς ή υγειονομικούς σκοπούς. Τα εν λόγω συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας πρέπει να επιτρέπουν στους φορείς παροχής ιατρικής περίθαλψης να εξασφαλίσουν ότι ο ασθενής τυγχάνει αποτελεσματικότερης και αποδοτικότερης περίθαλψης μέσω της έγκαιρης και ασφαλούς πρόσβασης, εάν απαιτείται, σε βασικές, και πιθανώς ζωτικές ιατρικές πληροφορίες, και με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ασθενούς όσον αφορά την ιδιωτικότητα και την προστασία των δεδομένων.
   2.   Η παρούσα σύσταση παρέχει οδηγίες για τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, συμπεριλαμβανομένων της σύνοψης του φακέλου ασθενούς, συλλογών πληροφοριών έκτακτης ανάγκης και ηλεκτρονικών μητρώων φαρμακευτικής αγωγής που διευκολύνουν λύσεις ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
   3.   Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

               α)

               «ασθενής» είναι κάθε φυσικό πρόσωπο που λαμβάνει, ή επιθυμεί να λάβει, υγειονομική περίθαλψη σε ένα κράτος μέλος·

               β)

               «επαγγελματίας υγείας» είναι ο ιατρός ή ο νοσοκόμος που είναι υπεύθυνος για τη γενική περίθαλψη ή ο οδοντίατρος ή η μαία ή ο φαρμακοποιός κατά την έννοια της οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων (7) ή άλλος επαγγελματίας που ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης η οποία περιορίζεται σε ένα νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2005/36/ΕΚ·

               γ)

               «ηλεκτρονικό μητρώο υγείας» είναι λεπτομερές ιατρικό μητρώο ή αντίστοιχο αρχείο που αφορά την παρελθούσα και την παρούσα φυσική και διανοητική κατάσταση της υγείας ενός ατόμου, σε ηλεκτρονική μορφή, και το οποίο παρέχει άμεση πρόσβαση στα δεδομένα αυτά για ιατρική περίθαλψη και άλλους στενά συνδεόμενους σκοπούς·

               δ)

               «σύστημα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας» είναι ένα σύστημα για την καταγραφή, ανάκτηση και χειρισμό των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας·

               ε)

               «σύνοψη του φακέλου ασθενούς, συλλογές πληροφοριών έκτακτης ανάγκης, μητρώο φαρμακευτικής αγωγής» είναι υποσύνολα των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας που περιέχουν πληροφορίες για συγκεκριμένη εφαρμογή και συγκεκριμένο σκοπό ως προς τη χρήση, όπως έκτακτο γεγονός περίθαλψης ή ηλ-συνταγογράφηση·

               στ)

               «ηλ-συνταγογράφηση» είναι ιατρική συνταγή κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παράγραφος 19 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), η οποία εκδίδεται και διαβιβάζεται ηλεκτρονικά·

               ζ)

               «διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας» είναι η ικανότητα δύο ή περισσότερων συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας να ανταλλάσσουν δεδομένα που μπορούν να ερμηνευθούν από υπολογιστή και πληροφορίες και γνώσεις που μπορούν να ερμηνευθούν από ανθρώπους·

               η)

               «διασυνοριακή διαλειτουργικότητα» είναι η διαλειτουργικότητα μεταξύ γειτονικών και μη γειτονικών κρατών μελών και του συνόλου της επικράτειάς τους·

               θ)

               «σημασιολογική διαλειτουργικότητα» είναι η δυνατότητα κατανόησης του επακριβούς νοήματος των πληροφοριών που ανταλλάχτηκαν από οποιοδήποτε άλλο σύστημα ή εφαρμογή που δεν έχει αρχικά αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό.

         4.   Η επίτευξη και διατήρηση διασυνοριακής διαλειτουργικότητας συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας συνεπάγεται τη διαχείριση μιας συνεχούς διεργασίας αλλαγής και την προσαρμογή πληθώρας στοιχείων και ζητημάτων εντός και μεταξύ ηλεκτρονικών υποδομών στα κράτη μέλη. Οι εν λόγω ηλεκτρονικές υποδομές απαιτούνται για την ανταλλαγή πληροφοριών, την αλληλεπίδραση και τη συνεργασία ούτως ώστε να εξασφαλιστούν τα υψηλότερα δυνατά επίπεδα ποιότητας και ασφάλειας στην παροχή ιατρικής περίθαλψης στους ασθενείς. Η υλοποίηση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας θα απαιτήσει πολύπλοκο σύνολο προϋποθέσεων πλαισίωσης, οργανωτικών δομών και διαδικασιών εφαρμογής με τη συμμετοχή όλων των σχετικών εμπλεκόμενων φορέων:

               α)

               Για να επιτευχθεί αυτό, τα κράτη μέλη καλούνται να λάβουν μέτρα σε πέντε επίπεδα, ήτοι στο γενικό πολιτικό, το οργανωτικό, το τεχνικό, το σημασιολογικό και στο επίπεδο της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης.

               β)

               Βάση όλων αυτών των δραστηριοτήτων θα είναι η πλήρης συμμόρφωση με τις εθνικές καθώς και τις κοινοτικές νομοθετικές διατάξεις, ιδίως όσον αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα συμπεριλαμβανομένης της εμπιστευτικότητας και της ασφάλειας των δεδομένων. Πρέπει να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες νομικές εγγυήσεις, σε συνδυασμό με τις εγγυήσεις προστασίας στων δεδομένων που είναι ενσωματωμένες στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Επιπλέον, απαιτείται η ανάπτυξη μηχανισμών για την εκπαίδευση τόσο των ασθενών όσο και των επαγγελματιών καθώς και για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας.

         Το πολιτικό επίπεδο της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
   5.   Στο επίπεδο της πολιτικής εφικτότητας και της δέσμευσης όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, συνιστάται στα κράτη μέλη:

               α)

               να δεσμευτούν πολιτικά και στρατηγικά για την υλοποίηση σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας τα οποία να είναι ικανά να διαλειτουργούν με ηλεκτρονικά μητρώα υγείας άλλων κρατών μελών·

               β)

               να εγκαινιάσουν ενεργό συνεργασία με άλλα κράτη μέλη και συναφείς εμπλεκόμενους φορείς για να εξασφαλίσουν την υιοθέτηση και εφαρμογή προτύπων που θα καταστήσουν τη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας δυνατή και ασφαλή·

               γ)

               να εφαρμόσουν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας ως ενιαίο τμήμα των περιφερειακών και εθνικών στρατηγικών ηλ-υγείας·

               δ)

               να εξετάσουν την ένταξη της ηλ-υγείας στις εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές εδαφικής συνοχής και ανάπτυξης και να αναλύσουν τα αποτελέσματα των ήδη εγκατεστημένων συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας στο επίπεδο της πολιτικής και των δυνατοτήτων χρηματοδότησης της ηλ-υγείας. Για την περίοδο 2007-2013 η στήριξη για την ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας της ηλ-υγείας μέσω επενδύσεων στην ηλ-υγεία και σε διακρατικές και διασυνοριακές δραστηριότητες εξασφαλίζεται στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή·

               ε)

               να αναλύσουν τους κινδύνους, τους φραγμούς, τα ελλείποντα στοιχεία όσον αφορά την επίτευξη διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, και να εντοπίσουν τις αναγκαίες προϋποθέσεις και τα συναφή κίνητρα για την επίλυση των προβλημάτων·

               στ)

               να δεσμεύσουν επαρκείς πόρους, για παράδειγμα μέσω άμεσων κινήτρων, για επενδύσεις στον τομέα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας·

               ζ)

               να αναγνωρίσουν ότι οι επενδύσεις για αμφότερη την τεχνική και τη σημασιολογική διαλειτουργικότητα μπορούν να είναι επωφελείς βραχυπρόθεσμα, μέσω της εφαρμογής βήμα προς βήμα προσέγγισης και παραδειγμάτων βέλτιστης πρακτικής, βάσει των προτεραιοτήτων και της εμπειρογνωμοσύνης των κρατών μελών·

               η)

               να εξετάσουν τη δυνατότητα δημιουργίας άλλων χρηματοοικονομικών μηχανισμών έμμεσων κινήτρων για να διευκολύνουν την υιοθέτηση, αγορά ή/και εκσυγχρονισμό διαλειτουργικών συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας·

               θ)

               να προγραμματίσουν εκ των προτέρων τις δραστηριότητες που αποσκοπούν στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας με ορίζοντα τουλάχιστον πενταετίας. Η εν λόγω χρονική κλίμακα κρίνεται απαραίτητη για να εξασφαλιστεί συνέπεια της πολιτικής — γεγονός που αποτελεί συχνά προϋπόθεση για την αύξηση των επενδύσεων και της καινοτομίας·

               ι)

               να συνοδεύσουν την υλοποίηση των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας μέσω της έντονης εμπλοκής των χρηστών και των άλλων εμπλεκόμενων φορέων όσον αφορά τον καθορισμό επαρκούς διακυβέρνησης, διαχείρισης, συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, δημόσιων προμηθειών, σχεδιασμού, υλοποίησης, αξιολόγησης, κατάρτισης, πληροφόρησης και εκπαίδευσης·

               ια)

               να ευαισθητοποιήσουν τους συναφείς εμπλεκόμενους φορείς όπως τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, τους επαγγελματίες της υγείας, τους ασθενείς και τη βιομηχανία σχετικά με τα οφέλη και την αναγκαιότητα της διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας.

         Το οργανωτικό επίπεδο της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
   6.   Έχει μεγάλη σημασία η δημιουργία οργανωτικού πλαισίου και διεργασίας που θα καταστήσει δυνατή τη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Αυτό θα στηριχτεί σε έναν οδικό χάρτη που θα καταρτίσουν τα κράτη μέλη, οποίος θα καλύπτει πενταετή περίοδο και ο οποίος θα περιλαμβάνει λεπτομέρειες όσον αφορά τα εξής ορόσημα:

               α)

               συμφωνία επί ευρωπαϊκής διεργασίας διακυβέρνησης με στόχο τη θέσπιση κατευθυντηρίων γραμμών για την ανάπτυξη, υλοποίηση και διατήρηση διασυνοριακής διαλειτουργικότητας συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας που θα καλύπτει τη διαχείριση αξιόπιστης ταυτοποίησης των ασθενών και αναγνώριση των επαγγελματιών υγείας καθώς και άλλα συναφή ζητήματα όπως περιγράφονται στα σημεία 7, 8, 9 και 14·

               β)

               μελέτη πολιτικών και κινήτρων για την αύξηση της ζήτησης προμήθειας υπηρεσιών ηλ-υγείας για να γίνει δυνατή η διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας·

               γ)

               ανάλυση των συντελεστών που καθιστούν τόσο μακρόχρονες, πολύπλοκες και δαπανηρές τις διαδικασίες τυποποίησης οι οποίες οδηγούν σε υψηλότερα επίπεδα διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, και διαμόρφωση μέτρων για την επιτάχυνση των διαδικασιών αυτών.

         Τεχνική διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
   7.   Η συμβατότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας σε τεχνικό επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας προϋπόθεση για τα διαλειτουργικά συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Τα κράτη μέλη πρέπει:

               α)

               να πραγματοποιήσουν ενδελεχή επισκόπηση των υφιστάμενων τεχνικών προτύπων και υποδομών που μπορούν να διευκολύνουν την υλοποίηση συστημάτων τα οποία υποστηρίζουν διασυνοριακή παροχή ιατρικής περίθαλψης και την παροχή υπηρεσιών υγείας σε ολόκληρη την Κοινότητα, ιδίως εκείνων που συνδέονται με τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας και την ανταλλαγή πληροφοριών·

               β)

               να αναλύσουν τη χρήση τυποποιημένων υποδειγμάτων πληροφοριών και διαγραμμάτων με βάση πρότυπα κατά την ανάπτυξη και υλοποίηση διαλειτουργικών συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας και λύσεων για υπηρεσίες. Να εξετάσουν τη δυνατότητα χρησιμοποίησης τυποποιημένων υποδειγμάτων πληροφοριών και διαγραμμάτων με βάση πρότυπα ως τμημάτων εθνικών ή περιφερειακών προδιαγραφών διαλειτουργικότητας. Όπου απαιτείται, αυτά τα υποδείγματα πληροφοριών και τα διαγράμματα πρέπει να χρησιμοποιούν υφιστάμενα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και να στηρίζονται στις προσεγγίσεις και τα επιτεύγματα των συναφών βιομηχανικών πρωτοβουλιών·

               γ)

               να δεσμευτούν να αναπτύξουν κάθε απαιτούμενο επιπλέον πρότυπο, κατά προτίμηση ανοικτά πρότυπα καθολικής εφαρμογής, με τη συμμετοχή των οικείων ευρωπαϊκών και διεθνών φορέων τυποποίησης στους τομείς ζωτικής σημασίας στους οποίους έχουν εντοπιστεί ελλείψεις·

               δ)

               να αναλύσουν τα επιτεύγματα στο πλαίσιο της εντολής τυποποίησης M 403: «Εντολή τυποποίησης προς τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης CEN, Cenelec και ETSI, στον τομέα της εφαρμογής των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών στον κλάδο της ηλ-υγείας» για να εξασφαλίσουν βέλτιστες τεχνολογικές βάσεις, υποδομή, ασφάλεια και κανονιστική ενοποίηση στην Ευρώπη και στις διεθνείς αγορές.

         Σημασιολογική διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
   8.   Η σημασιολογική διαλειτουργικότητα αποτελεί παράγοντα ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των ωφελημάτων των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας της περίθαλψης των ασθενών, της δημόσιας υγείας, των κλινικών ερευνών και της διαχείρισης των συστημάτων υγείας. Τα κράτη μέλη πρέπει:

               α)

               να συγκροτήσουν κατάλληλο μηχανισμό σε συνεργασία με τους οικείους οργανισμούς κατάρτισης προτύπων, την Επιτροπή και την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, με τη συμμετοχή εθνικών ερευνητικών κέντρων, συναφών βιομηχανιών και φορέων στον τομέα της ανάπτυξης της σημασιολογίας της υγείας για την προώθηση των προσπαθειών εφαρμογής διαλειτουργικών συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας·

               β)

               όπου είναι δυνατό να εξετάσουν την καταλληλότητα των διεθνών ιατροκλινικών όρων, ονοματολογιών και ταξινομήσεων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν φαρμακοεπαγρύπνηση και κλινικές δοκιμές· πρέπει επίσης να υποστηριχθεί η δημιουργία κέντρων εμπειρογνωμοσύνης για την πολυγλωσσική και πολυπολιτισμική προσαρμογή των διεθνών ταξινομήσεων και ορολογιών·

               γ)

               να συμφωνήσουν επί προτύπων για τη σημασιολογική διαλειτουργικότητα απεικόνισης των σχετικών πληροφοριών υγείας για ιδιαίτερες εφαρμογές μέσω δομών δεδομένων (όπως αρχέτυπα και υποδείγματα), και υποσυνόλων συστημάτων ορολογίας και οντολογιών που ανταποκρίνονται στις τοπικές ανάγκες των χρηστών·

               δ)

               να εξετάσουν την ανάγκη ενός βιώσιμου συστήματος αναφοράς εννοιών (οντολογία) ως βάσης για την απεικόνιση πολύγλωσσων λεξικών που λαμβάνουν υπόψη τη διαφορά μεταξύ της γλώσσας των επαγγελματιών της υγείας, της ορολογίας των μη ειδικών και των παραδοσιακών συστημάτων κωδικοποίησης·

               ε)

               να υποστηρίξουν την ευρεία διάθεση μεθοδολογιών και εργαλείων για την ενσωμάτωση του σημασιολογικού περιεχομένου σε πρακτικές εφαρμογές καθώς και την ανάπτυξη των συναφών ανθρώπινων δυνατοτήτων και δεξιοτήτων στον εν λόγω τομέα·

               στ)

               να αποδείξουν το όφελος ή/και τις ελλείψεις υφιστάμενων και μελλοντικών συστημάτων μέσω επιστημονικά έγκυρης αξιολόγησης και ανάλυσης.

         Πιστοποίηση συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας
   9.   Υφίσταται ανάγκη αμοιβαία αναγνωρίσιμων διαδικασιών δοκιμών συμμόρφωσης που να ισχύουν σε ολόκληρη την Κοινότητα ή οι οποίες χρησιμεύουν ως βάση για το μηχανισμό πιστοποίησης κάθε κράτους μέλους. Συνεπώς τα κράτη μέλη πρέπει:

               α)

               να εφαρμόσουν σωστά τα υφιστάμενα πρότυπα και διαγράμματα ηλ-υγείας, συγκεκριμένα εκείνα που συνδέονται με τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, για να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των χρηστών προς τα εν λόγω πρότυπα·

               β)

               να καθιερώσουν κοινό ή αμοιβαία αναγνωρισμένο μηχανισμό για τις δοκιμές συμμόρφωσης και την πιστοποίηση διαλειτουργικών συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας και άλλων εφαρμογών ηλ-υγείας, όπως των τεχνικών των μεθοδολογιών που προσφέρουν οι διάφορες κοινοπραξίες βιομηχανιών·

               γ)

               να θεωρήσουν τις δραστηριότητες αυτοπιστοποίησης ή/και δοκιμών συμμόρφωσης της βιομηχανίας ως μηχανισμό μείωσης των καθυστερήσεων της διάθεσης διαλειτουργικών λύσεων ηλ-υγείας στην αγορά·

               δ)

               να λάβουν υπόψη τις εθνικές και διεθνείς πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που υφίστανται εκτός Ευρώπης.

         Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
   10.   Τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν την πλήρη και αποτελεσματική προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στα διαλειτουργικά συστήματα ηλ-υγείας, ιδίως στα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, σύμφωνα με τις κοινοτικές διατάξεις σχετικά με την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδιαίτερα με τις οδηγίες 95/46/ΕΚ και 2002/58/ΕΚ.
   11.   Η οδηγία 95/46/ΕΚ εφαρμόζεται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υφίστανται επεξεργασία κατ’ εφαρμογή της παρούσας σύστασης. Η επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που περιέχονται σε συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και συνεπώς υπόκειται στους ειδικούς κανόνες προστασίας των δεδομένων που αφορούν την προστασία των ευαίσθητων δεδομένων. Το άρθρο 8 της οδηγίας 95/46/ΕΚ απαγορεύει καταρχήν την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων που αφορούν την υγεία. Η οδηγία προβλέπει περιορισμένες εξαιρέσεις της εν λόγω απαγόρευσης, ιδίως όταν απαιτείται επεξεργασία για συγκεκριμένους ιατρικούς ή υγειονομικούς λόγους.
   12.   Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν επίγνωση του γεγονότος ότι τα διαλειτουργικά συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας αυξάνουν τον κίνδυνο τυχαίας έκθεσης ή εύκολης διάθεσης σε μη εξουσιοδοτημένους τρίτους των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία, μέσω της διευκόλυνσης της πρόσβασης σε συγκεντρωτικά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία, τα οποία προέρχονται από διαφορετικές πηγές και καλύπτουν όλη τη ζωή του ατόμου.
   13.   Τα κράτη μέλη πρέπει να ακολουθούν τις κατευθύνσεις σχετικά με τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας της ομάδας εργασίας που συνεστήθη βάσει του άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ (9).
   14.   Τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν πλήρες νομικό πλαίσιο για τα διαλειτουργικά συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Το εν λόγω νομικό πλαίσιο πρέπει να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει την ευαίσθητη φύση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και να παρέχει συγκεκριμένες και κατάλληλες εγγυήσεις για την προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του ενδιαφερόμενου ατόμου.
   Το νομικό πλαίσιο πρέπει ιδίως:

               α)

               να αναλύει τις επιπτώσεις στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των διαφόρων εναλλακτικών επιλογών αποθήκευσης τέτοιων, σχετικών με την υγεία, δεδομένων και να θεσπίζει οργανωτικές δομές για τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας όσον αφορά τους συγκεκριμένους κινδύνους για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα, δομές οι οποίες να ανταποκρίνονται με τον καλύτερο τρόπο στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές προδιαγραφές και πρακτικές·

               β)

               να εγγυάται την αυτοδιάθεση του ασθενούς επιτρέποντάς του να αποφασίσει αυτόνομα και ελεύθερα, με την υποστήριξη φιλικής προς το χρήστη τεχνολογίας, σχετικά με ποια από τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία από το προσωπικό του ηλεκτρονικό μητρώο υγείας θα αποθηκευτούν και ποια θα κοινοποιηθούν, εκτός των περιπτώσεων που προβλέπονται ρητά από την εθνική νομοθεσία. Η απόφαση αυτή δεν θίγει τη δυνατότητα του αρμόδιου φορέα υγείας ή του ιατρού να αποθηκεύσει τα εν λόγω δεδομένα για θεραπευτικούς σκοπούς·

               γ)

               να προβλέπει ότι τα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας σχεδιάζονται και επιλέγονται με στόχο τη συλλογή, επεξεργασία ή χρησιμοποίηση καθόλου ή όσο το δυνατόν λιγότερων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Πρέπει ιδίως να χρησιμοποιηθούν οι δυνατότητες χρήσης ψευδωνύμων ή ανωνυμίας, όσον αυτό είναι δυνατόν και εφόσον η καταβαλλόμενη προσπάθεια είναι εύλογη σε σχέση με το επιθυμητό επίπεδο προστασίας·

               δ)

               να προβλέπει εκτίμηση των κινδύνων ασφάλειας των πληροφοριών και τις επιπτώσεις στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πριν από την εφαρμογή συστήματος ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, βάσει των ιδιαίτερων κινδύνων για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα·

               ε)

               να αποσαφηνίζει την έκταση στην οποία κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σχετικά με την υγεία πρέπει να διατίθενται υπό ηλεκτρονική μορφή ή διαδικτυακά. Ιδιαίτερα, είναι δυνατόν να εξαιρεθούν τελείως από τη διαδικτυακή επεξεργασία ή τουλάχιστον να υποβληθούν σε ιδιαίτερα αυστηρούς ελέγχους πρόσβασης ορισμένες κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία όπως γενετικές ή ψυχιατρικές πληροφορίες·

               στ)

               να προβλέπει ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας και τα συναφή συστήματα πρέπει να απαιτείται και να διεξάγεται μόνο από επαγγελματίες της υγείας οι οποίοι υπόκεινται βάσει της εθνικής νομοθεσίας και των κανονισμών που έχουν θεσπιστεί από τους αρμόδιους εθνικούς φορείς σε υποχρέωση επαγγελματικού απορρήτου ή από άλλο πρόσωπο που υπόκειται σε ισοδύναμη υποχρέωση τήρησης του απορρήτου, να εξασφαλίζει αξιόπιστη ταυτοποίηση των ασθενών και των επαγγελματιών της υγείας·

               ζ)

               να καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους στα ιατρικά δεδομένα που περιέχονται σε συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας μπορούν να έχουν νόμιμα πρόσβαση και δυνατότητα επεξεργασίας άτομα εκτός του ενδιαφερόμενου, και για ποιους προκαθορισμένους ιατρικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης και της ασφάλειας που πρέπει να εξασφαλίζεται κατά την επεξεργασία των δεδομένων υγείας, να προσδιορίζει ζητήματα όπως πολιτικές που μπορούν να εφαρμοστούν πρακτικά, να υλοποιηθούν και να εφαρμοστούν τεχνολογικά, μεταξύ άλλων από τις εθνικές εποπτικές αρχές προστασίας δεδομένων·

               η)

               να εξασφαλίζει ότι οι ασθενείς είναι πλήρως ενημερωμένοι για τη φύση των δεδομένων και τη δομή των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας που τα περιλαμβάνουν. Οι ασθενείς πρέπει να διαθέτουν εναλλακτικά (συμβατικά) μέσα πρόσβασης στα σχετικά με την υγεία δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα οποία τους αφορούν. Σε αυτό το πλαίσιο έχει σημασία να εξασφαλιστεί ότι κατά την παροχή πληροφοριών στα πρόσωπα στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα χρησιμοποιείται ευκόλως κατανοητή γλώσσα και μορφή και οι πληροφορίες παρέχονται με κατάλληλο τρόπο στα άτομα με ειδικές ανάγκες (π.χ. παιδιά ή ηλικιωμένους)·

               θ)

               να προβλέπει ειδικά μέτρα για την πρόληψη της παράνομης πίεσης προς τους ασθενείς να κοινοποιήσουν τα προσωπικά τους δεδομένα, τα οποία περιέχονται σε συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας·

               ι)

               να εξασφαλίζει ότι κάθε επεξεργασία —ιδίως η αποθήκευση— δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας πραγματοποιείται σε χώρες που εφαρμόζουν την οδηγία 95/46/ΕΚ ή που διαθέτουν επαρκές επίπεδο προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα·

               ια)

               να προβλέπει λεπτομερείς απαιτήσεις ελέγχου για να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της προστασίας δεδομένων, όπως αξιόπιστο σύστημα ηλεκτρονικού προσδιορισμού και επαλήθευσης της ταυτότητας, διαδικασίες σύνδεσης για την πρόσβαση στα δεδομένα, τεκμηρίωση όλων των σταδίων της επεξεργασίας, διάρκεια της τήρησης των πληροφοριών για τον έλεγχο, αποτελεσματικά συστήματα εφεδρείας και ανάκτησης, και να προβλέπει την επιβολή της υιοθέτησης των εν λόγω απαιτήσεων σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές για τη διαχείριση πληροφοριών·

               ιβ)

               να εγγυάται την εμπιστευτικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας καθώς και να προβλέπει τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων κανόνων για τον εντοπισμό συμβάντων και για τις διαδικασίες διαχείρισης, σε περιπτώσεις παραβίασης της ασφάλειας ή και μηχανισμών παραποίησης ταυτότητας που οδηγούν σε τυχαία ή παράνομη καταστροφή, απώλεια, αλλαγή, απαγορευμένη κοινοποίηση ή πρόσβαση σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάζονται, αποθηκεύονται ή τυγχάνουν άλλης επεξεργασίας σε συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Τα συμβάντα και οι παραβιάσεις πρέπει να εντοπίζονται άμεσα και αποτελεσματικά και πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ή να υιοθετούνται λύσεις για τη διαχείριση τέτοιου είδους συμβάντων, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης και της εμπλοκής των ενδιαφερόμενων ατόμων, των εθνικών εποπτικών αρχών προστασίας δεδομένων, και άλλων συναφών ενδιαφερόμενων φορέων.

         15.   Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει:

               α)

               να θεσπίσουν κίνητρα για την εγκατάσταση προϊόντων, διεργασιών και υπηρεσιών βελτίωσης της ασφάλειας για την πρόληψη και την καταπολέμηση της υποκλοπής ταυτότητας και άλλων επιθέσεων παραβίασης της ιδιωτικότητας·

               β)

               να εξασφαλίσουν ότι οι εγγυήσεις προστασίας των δεδομένων έχουν ενσωματωθεί στα συστήματα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, επίσης και μέσω της ευρύτερης δυνατής χρήσης τεχνολογιών για τη βελτίωση της προστασίας της ιδιωτικότητας (ΤΒΙ) κατά το σχεδιασμό και την κατασκευή τους.

         Παρακολούθηση και αξιολόγηση
   16.   Για να εξασφαλίσουν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, τα κράτη μέλη πρέπει:

               α)

               να εξετάσουν τις δυνατότητες δημιουργίας παρατηρητηρίου για τη διαλειτουργικότητα συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας στην Κοινότητα για την παρακολούθηση, συγκριτική αξιολόγηση και εκτίμηση της προόδου όσον αφορά την τεχνική και σημασιολογική διαλειτουργικότητα με στόχο την επιτυχή υλοποίηση συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας·

               β)

               να αναλάβουν σειρά δραστηριοτήτων αξιολόγησης. Στις δραστηριότητες αυτές μπορούν να περιλαμβάνονται ο καθορισμός των ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων για τη μέτρηση των ενδεχόμενων ωφελημάτων και κινδύνων (συμπεριλαμβανομένου και του οικονομικού οφέλους και της αποτελεσματικότητας από πλευράς κόστους) των διαλειτουργικών συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας και για την εκτίμηση των ωφελημάτων και κινδύνων που συνδέονται με τα συστήματα και τις υπηρεσίες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο πρακτικών συστημάτων επίδειξης όπως τα πιλοτικά σχέδια μεγάλης κλίμακας («πιλοτικές δράσεις Α») που έχουν ενσωματωθεί στο πρόγραμμα ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας του προγράμματος υποστήριξης της πολιτικής ΤΠΕ.

         Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση·
   17.   Στον τομέα της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης τα κράτη μέλη πρέπει:

               α)

               να αυξήσουν το επίπεδο της ευαισθητοποίησης όσον αφορά το όφελος από και την ανάγκη για πρότυπα και διαλειτουργικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας μεταξύ των παραγωγών και των πωλητών προϊόντων ΤΠΕ, των φορέων παροχής ιατρικής περίθαλψης, των ιδρυμάτων δημόσιας υγείας, των ασφαλιστών και άλλων εμπλεκόμενων φορέων·

               β)

               να εξετάσουν τις απαιτήσεις για εκπαίδευση και κατάρτιση όσον αφορά τους διαμορφωτές της πολιτικής στον τομέα της υγείας και τους επαγγελματίες της υγείας·

               γ)

               να προσέξουν ιδιαίτερα την εκπαίδευση, κατάρτιση και διανομή καλών πρακτικών στους τομείς της ηλεκτρονικής καταγραφής, της αποθήκευσης και της επεξεργασίας κλινικών πληροφοριών καθώς και της με πλήρη επίγνωση επίτευξης της συγκατάθεσης των ασθενών και της νόμιμης από κοινού χρήσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των ασθενών·

               δ)

               να παρέχουν παράλληλη ενημέρωση και κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης και ευαισθητοποίησης για όλους και ιδιαίτερα τους ασθενείς. Στο πλαίσιο της προσέγγισης αυτής είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικότερα οι ιατρικές πληροφορίες καθώς οι ασθενείς θα διακινούνται μεταξύ πληθώρας φορέων παροχής ιατρικής περίθαλψης, κατά μήκος όλης της αλυσίδας της περίθαλψης, και θα λαμβάνουν, όποτε είναι δυνατόν, ιατρική περίθαλψη, φροντίδα και δεδομένα στην κατοικία τους.

         18.   Τα κράτη μέλη καλούνται να αναφέρουν σε ετήσια βάση στην Επιτροπή περί των μέτρων που έχουν λάβει σε σχέση με την υλοποίηση της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Η πρώτη έκθεση πρέπει να υποβληθεί από τα κράτη μέλη ένα έτος από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας σύστασης.
   19.   Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

      Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2008.

            Για την Επιτροπή

         Viviane REDING

            Μέλος της Επιτροπής

      (1)  COM(2004) 356 τελικό.

      (2)  COM(2007) 860 τελικό.

      (3)  2006/2275 (INI).

      (4)  ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 (ΕΕ L 284 της 31.10.2003, σ. 1).

      (5)  ΕΕ L 201 της 31.7.2002, σ. 37. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2006/24/ΕΚ (ΕΕ L 105 της 13.4.2006, σ. 54).

      (6)  COM(2007) 228 τελικό.

      (7)  ΕΕ L 255 της 30.9.2005, σ. 22. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1430/2007 της Επιτροπής (ΕΕ L 320 της 6.12.2007, σ. 3).

      (8)  ΕΕ L 311 της 28.11.2001, σ. 67. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2008/29/ΕΚ (ΕΕ L 81 της 20.3.2008, σ. 51).

      (9)  Βλέπε προς το παρόν το έγγραφο εργασίας 131, της 15ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία στο πλαίσιο των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας.


title: Recommendation for a Council opinion in accordance with the third paragraph of Article 5 of Council Regulation (EC) No 1466/97 of 7 July 1997 On the updated stability programme of Spain, 2006-2009

text:
Σημαντική ανακοίνωση νομικού περιεχομένου

|

52007SC0289

	[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |Βρυξέλλες, 7.3.2007SEC(2007) 289 τελικόΣύσταση γιαΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥσύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ισπανίας, για την περίοδο 2006-2009(υποβληθείσα από την Επιτροπή)ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗΓενικο πλαισιοΤο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο 1998. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το πρόγραμμα στις 15 Μαρτίου 1999 βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.Ιστορικο για την Αξιολογηση του Eπικαιροποιημενου προγραμματοςΗ Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας, που υποβλήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2006, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ' αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:1.  οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία2.  η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του προληπτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας)3.  η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσειςΗ Ισπανία φαίνεται ότι βρίσκεται σε "ενάρετο οικονομικό κύκλο". Η εγχώρια ζήτηση, χάρη στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις στον τομέα των δομικών κατασκευών, αποτελεί την αιτία έντονης αύξησης της απασχόλησης στους τομείς της στέγασης και της παροχής υπηρεσιών, οι οποίοι, με τη σειρά τους, τροφοδοτούν την εγχώρια ζήτηση μέσα σε ένα πλαίσιο υγιών δημόσιων οικονομικών και αρνητικών πραγματικών επιτοκίων. Ωστόσο, η επίμονη της διαφοράς πληθωρισμού σε σχέση με τη ζώνη του ευρώ, σε συνδυασμό με την βραδεία άνοδο της παραγωγικότητας, επιδεινώνει την εξωτερική ανταγωνιστική θέση μιας χώρας της οποίας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα εξακολουθούν να βασίζονται στο χαμηλό κόστος παραγωγής και όχι τόσο σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Η διεύρυνση των εξωτερικών ελλειμμάτων ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Επιπλέον, το υψηλό χρέος των νοικοκυριών, που οφείλεται κατά μεγάλο μέρος σε μαζικές επενδύσεις σε κατοικίες, καθιστά ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού πιο ευάλωτο στις αυξήσεις των επιτοκίων. Οι συνετές δημοσιονομικές πολιτικές που εφαρμόζει η Ισπανία αποδείχθηκαν κατάλληλες μέσα στο πλαίσιο αυτό.Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμαΣτις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας, για την περίοδο 2005-2008. Το Συμβούλιο ήταν της γνώμης ότι «συνολικά η δημοσιονομική κατάσταση είναι υγιής και ότι η δημοσιονομική στρατηγική συνιστά καλό παράδειγμα δημοσιονομικών πολιτικών οι οποίες ασκούνται σε συμμόρφωση με το σύμφωνο. Η διατήρηση μιας ισχυρής δημοσιονομικής θέσης είναι σημαντική υπό το πρίσμα των αυξανόμενων εξωτερικών ανισορροπιών». Το Συμβούλιο κάλεσε την Ισπανία να «θέσει σε εφαρμογή τα προβλεπόμενα μέτρα για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών επιπτώσεων της δημογραφικής γήρανσης».Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Ισπανίας, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, υποβλήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ισπανίας αναγνωρίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες τα εξής: δημοσιονομική σταθερότητα, στρατηγική E&A, βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, προώθηση του ανταγωνισμού, ανάπτυξη υποδομών, βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας και βελτίωση της εκπαίδευσης και του ανθρώπινου κεφαλαίου.Η αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος από την Επιτροπή (που εκδόθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου που συνέταξε τον Δεκέμβριο 2006 [2] ) έδειξε ότι η Ισπανία σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων και την εκπλήρωση των δεσμεύσεων που ανέλαβε κατά το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006. Η θέσπιση περαιτέρω νόμων και μέτρων και στους επτά βασικούς τομείς πολιτικής είναι απαραίτητη προκειμένου να αυξηθεί η απασχόληση και η παραγωγικότητα και να σημειωθεί πρόοδος στο ζήτημα της πλήρους σύγκλισης του κατά κεφαλή ΑΕΠ με την ΕΕ-25.Λαμβάνοντας υπόψη τις διαπιστωθείσες αρετές και αδυναμίες έγινε στην Ισπανία η σύσταση να αναλάβει δράση στους τομείς του ανταγωνισμού, των ενεργητικών πολιτικών στην αγορά εργασίας, της δια βίου μάθησης και της εκπαίδευσης.Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής […] κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[3], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[4] ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |-  Σύσταση γιαΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥσύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ισπανίας, για την περίοδο 2006-2009ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,τη σύσταση της Επιτροπής,Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:4.  Στις [27 Μαρτίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ισπανίας για την περίοδο 2006-2009[6].5.  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του πραγματικού ΑΕΠ από 3,8% το 2006 σε 3,3% κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου του προγράμματος. Με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες, το σενάριο αυτό φαίνεται ότι βασίζεται σε ευλογοφανείς αναπτυξιακές παραδοχές. Οι προβλέψεις του προγράμματος σχετικά με τον πληθωρισμό φαίνονται, επίσης, ρεαλιστικές. Η προβλεπόμενη διαφορά πληθωρισμού σε σχέση με τη ζώνη του ευρώ, μολονότι μειώνεται, εξακολουθεί να είναι σημαντικό. Ενδέχεται μεν να υπάρξουν ορισμένες ευνοϊκές εξελίξεις βραχυπρόθεσμα, αλλά μπορεί να εμφανισθούν και κίνδυνοι ως προς το σενάριο αυτό συνδεόμενοι με τις ανισορροπίες της οικονομίας και ιδίως την αύξηση των χρεών των νοικοκυριών και τη διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Εκτός αυτού, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα να είναι λιγότερο έντονη από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα, ιδίως αν σταματήσει η παρατεταμένη ευφορία στον τομέα της κατασκευής κατοικιών.6.  Για το 2006, οι φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής υπολόγισαν ότι το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης θα είναι ίσο προς 1,5% του ΑΕΠ και ότι θα ανταποκρίνεται πλήρως στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας, ενώ ο στόχος στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα ήταν 0,9% του ΑΕΠ. Το θετικό αυτό αποτέλεσμα είναι απόρροια υψηλότερων από το αναμενόμενο εσόδων λόγω της έντονης αύξησης της απασχόλησης και της διόγκωσης των κερδών των επιχειρήσεων, που υπολογίζεται ότι συνέβαλαν σε αύξηση των άμεσων φορολογικών εσόδων πολύ μεγαλύτερη από την ονομαστική ανάπτυξη του ΑΕΠ.7.  Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα αποσκοπεί (i) στη διατήρηση της μακροοικονομικής και της δημοσιονομικής σταθερότητας και (ii) στην ενίσχυση της παραγωγικότητας με την προώθηση των έργων υποδομής και του ανθρώπινου και τεχνολογικού κεφαλαίου. Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει από 1,4% του ΑΕΠ το 2006 σε περίπου 1% του ΑΕΠ το 2009. Η πορεία του πρωτογενούς πλεονάσματος είναι ανάλογη. Προβλέπεται ότι θα μειωθεί από 3% του ΑΕΠ το 2006 σε 2¼% του ΑΕΠ το 2009. Ενώ τα έσοδα θα μειωθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ κατά την περίοδο του προγράμματος, οι πρωτογενείς δαπάνες θα αυξηθούν κατά περίπου 0,5% του ΑΕΠ, αύξηση που εν μέρει θα αντισταθμιστεί από την ελάττωση του βάρους που αντιπροσωπεύουν οι πληρωμές τόκων. Το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα προέβλεπε μικρότερα πλεονάσματα μέσα σε ένα εν πολλοίς παρόμοιο μακροοικονομικό πλαίσιο. Η διαφορά μεταξύ των δύο επικαιροποιημένων προγραμμάτων οφείλεται σε ένα πολύ μεγαλύτερο πλεόνασμα το 2006 από ό,τι προβλεπόταν ένα έτος νωρίτερα, πράγμα που προβλέπεται ότι θα έχει θετικές συνέπειες καθ' όλη την περίοδο του προγράμματος.8.  Το διαρθρωτικό αποτέλεσμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα, μη συμπεριλαμβανομένων των τυχόν έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων), υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να μειωθεί οριακά από περίπου 1¾% του ΑΕΠ το 2006 σε 1½% του ΑΕΠ στα τέλη της περιόδου του προγράμματος. Όπως και στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) του προγράμματος είναι η επίτευξη ισοσκελισμένης θέσης από διαρθρωτική άποψη, την οποία το πρόγραμμα σκοπεύει να διατηρήσει με μεγάλη άνεση καθ' όλη την περίοδο του προγράμματος. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι απαιτητικότερος από το ελάχιστο όριο αναφοράς (που εκτιμάται ως έλλειμμα 1¼% του ΑΕΠ περίπου), η επίτευξή του εκτιμάται ότι θα επιτρέψει την εκπλήρωση του στόχου δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας προς αποτροπή της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ βρίσκεται εντός του προβλεπόμενου εύρους που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας για τα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ και του ΜΣΙ II και είναι απαιτητικότερος από ό,τι συνάγεται από τον δείκτη χρέους και τη μέση αύξηση του δυνητικού προϊόντος μακροπρόθεσμα.9.  Οι κίνδυνοι όσον αφορά τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται γενικά ισορροπημένοι. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το επικαιροποιημένο πρόγραμμα είναι ευλογοφανές, ενώ οι προβλέψεις ως προς τα έσοδα φαίνεται να αντικατοπτρίζουν επιφυλακτικές παραδοχές. Από την πλευρά των δαπανών υπάρχει κίνδυνος ορισμένων υπερβάσεων (σε επίπεδο περιφερειακών αρχών) εάν επιβεβαιωθούν οι τάσεις του παρελθόντος στον τομέα της εκπαίδευσης και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.10.  Με βάση αυτή την αξιολόγηση των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος θεωρείται επαρκής για τη διατήρηση του ΜΔΣ καθ' όλη την περίοδο αναφοράς, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Επιπλέον, παρέχει επαρκές περιθώριο ασφαλείας ώστε το έλλειμμα να μην υπερβεί την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ υπό κανονικές συνθήκες μακροοικονομικών διακυμάνσεων για έκαστο έτος. Ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής, όπως απορρέει από το πρόγραμμα, ανταποκρίνεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.11.  Υπολογίζεται ότι το 2006 το ακαθάριστο δημόσιο χρέος ανήλθε σε 40% του ΑΕΠ, ήταν δηλαδή πολύ κατώτερο του 60% του ΑΕΠ, που αποτελεί την τιμή αναφοράς βάσει της Συνθήκης. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους κατά 8 εκατοστιαίες μονάδες κατά την περίοδο αναφοράς.12.  Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στην Ισπανία είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ κυρίως εξαιτίας της σχετικά μεγάλης αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά τις επερχόμενες δεκαετίες. Η αρχική δημοσιονομική θέση, που βελτιώθηκε σε σύγκριση με το 2005, συμβάλλει στον μετριασμό του προβλεπόμενου μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού αντίκτυπου της δημογραφικής γήρανσης, αλλά δεν αρκεί για την πλήρη κάλυψη της σημαντικής αύξησης των δαπανών εξαιτίας της δημογραφικής γήρανσης. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα και η εφαρμογή περαιτέρω μέτρων με σκοπό τη συγκράτηση της σημαντικής αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση θα συνέβαλλε στη μείωση των κινδύνων όσον αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, η Ισπανία φαίνεται να αντιμετωπίζει μεσαίας τάξης κίνδυνο σε σχέση με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.13.  Το πρόγραμμα σταθερότητας περιλαμβάνει ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου της έκθεσης για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006 στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Ωστόσο, δεν παρέχονται συστηματικές πληροφορίες για το δημοσιονομικό κόστος ή την εξοικονόμηση πόρων που απορρέουν άμεσα από τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ενώ οι δημοσιονομικές προβλέψεις φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη τις συνέπειες που θα έχουν για τα δημόσια οικονομικά τα μέτρα που περιγράφονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σταθερότητας μέτρα στον τομέα των δημόσιων οικονομικών φαίνεται ότι αντιστοιχούν στα μέτρα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Συγκεκριμένα, αμφότερα τα προγράμματα προβλέπουν βαθμιαία αύξηση των δημόσιων δαπανών για E&A και για επενδύσεις υποδομής.14.  Η στρατηγική του προγράμματος στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζει εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008.15.  Σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά δεδομένα[7].Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική κατάσταση είναι υγιής και ότι η δημοσιονομική στρατηγική συνιστά καλό παράδειγμα δημοσιονομικών πολιτικών οι οποίες ασκούνται με βάση τις επιταγές του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Μια ισχυρή δημοσιονομική θέση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στο πλαίσιο των αυξανόμενων εξωτερικών ανισορροπιών και της υφιστάμενης διαφοράς όσον αφορά τον πληθωρισμό σε σχέση με τη ζώνη του ευρώ.Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση και, συγκεκριμένα, την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, η Ισπανία καλείται να βελτιώσει περαιτέρω την μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών λαμβάνοντας μέτρα για τον μετριασμό του αντίκτυπου που θα έχει στο μέλλον η δημογραφική γήρανση στα προγράμματα δαπανών.Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων |1Οι υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα |2Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες γραμμές) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. |3Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα σύμφωνα με το πρόγραμμα. |4Έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006. |5Bάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 3,9%, 3,8%, 3,6% και 3,6% αντίστοιχα την περίοδο 2005-2008. 6Αποπληθωριστής της ιδιωτικής κατανάλωσης αντί του ΕνΔΤΚ. 7 Σύμφωνα με προκαταρκτικές πρώτες εκτιμήσεις η αύξηση του ΑΕΠ ήταν 3,9% το 2006. Οι προσωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 2007 ανέφεραν αύξηση 3,7% το 2007. | [1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006) 816.[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM(2006) 574 και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.[4] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm[6] Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα υποβλήθηκε με 3 εβδομάδες καθυστέρηση σε σχέση με την προθεσμία της 1ης Δεκεμβρίου που καθορίζει ο κώδικας δεοντολογίας.[7] Συγκεκριμένα, λείπουν στοιχεία όσον αφορά τον ΕνΔΤΚ, καθώς και για τις δαπάνες γενικής κυβέρνησης ανά λειτουργία.


Σημαντική ανακοίνωση νομικού περιεχομένου

|

52007SC0071

Σύσταση για γνωμη του Συμβουλιου σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας, 2006-2010  /* SEC/2007/0071 τελικό */

	[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |Βρυξέλλες, 23.1.2007SEC(2007) 71 τελικόΣύσταση γιαΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥσύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας, 2006-2010(υποβάλλεται από την Επιτροπή)ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ1. Γενικο πλαισιοΤο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση του Συμφώνου το 2005, αφενός, αναγνώριζε τη χρησιμότητά του για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αφετέρου δε, αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας υπεβλήθη τον Οκτώβριο του 1998. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος την 1η Δεκεμβρίου 1998 επί τη βάσει σύστασης της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα επικαιροποιημένα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο δύναται να τα εξετάσει.2. Ιστορικο για την Αξιολογηση του επικαιροποιημένου προγραμματοςΗ Επιτροπή εξέτασε το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας, που υποβλήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2006, και εξέδωσε σύσταση για την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου επ’ αυτού (βλ. πλαίσιο για τα κυριότερα σημεία της αξιολόγησης).Προκειμένου να σχηματισθεί μια εικόνα του πλαισίου εντός του οποίου αξιολογείται η δημοσιονομική στρατηγική του νέου προγράμματος σύγκλισης, στις παραγράφους που ακολουθούν περιγράφονται συνοπτικά τα εξής:(1) οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την τελευταία δεκαετία·(2) η πλέον πρόσφατη αξιολόγηση της κατάστασης της χώρας βάσει του προληπτικού σκέλους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (περίληψη της γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης)· και(3) η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.2.1. Πρόσφατες οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσειςΚατά την τελευταία δεκαετία, οι επιδόσεις της οικονομίας της Δανίας ήταν συνολικά σχετικά καλές. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ και ο πληθωρισμός ακολούθησαν σε γενικές γραμμές πορεία ανάλογη με εκείνη της ευρωζώνης. Συγχρόνως, η λειτουργία της αγοράς εργασίας έχει βελτιωθεί κι έχει καταστεί πολύ ευέλικτη, γεγονός που έχει συντελέσει στη σταδιακή μείωση της ανεργίας και στην αύξηση της απασχόλησης. Η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο και το ποσοστό απασχόλησης είναι το υψηλότερο στην ΕΕ. Πέραν αυτού, η Δανία έχει αποκομίσει οφέλη από σωστά μεθοδευμένες μεταρρυθμίσεις και ορθές δημοσιονομικές πολιτικές, με αποτέλεσμα να επιτευχθούν διαδοχικά πλεονάσματα γενικής κυβέρνησης και να μειωθεί με ταχείς ρυθμούς το δημόσιο χρέος. Η ευρωστία των δημόσιων οικονομικών μπορεί να αποδοθεί σε επιτυχείς οικονομικές μεταρρυθμίσεις και σε μία μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική η οποία αποβλέπει στη δημοσιονομική διατηρησιμότητα και στην τιθάσευση των δαπανών. Ένα σημαντικό στοιχείο της στρατηγικής αυτής είναι το πάγωμα των φόρων, με το οποίο προάγεται η πειθαρχία σε ό,τι αφορά τις δαπάνες και το οποίο αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης σε βάθος χρόνου. Η Δανία φαίνεται να αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική, που επικεντρώνεται στη δημιουργία δημοσιονομικών πλεονασμάτων και στη μείωση του δημόσιου χρέους, υπήρξε επιτυχής από την άποψη της προετοιμασίας των δημόσιων οικονομικών για τις συνέπειες της δημογραφικής γήρανσης. Η λεγόμενη «Συμφωνία για την πρόνοια», η οποία επετεύχθη τον Ιούνιο του 2006, αναμένεται να τονώσει την προσφορά εργατικού δυναμικού μακροπρόθεσμα κι έχει συμβάλει περαιτέρω στη βελτίωση της ικανότητας της Δανίας να αντιμετωπίσει τις προαναφερθείσες συνέπειες.2.2. Η αξιολόγηση που διατυπώνεται στη γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το προηγούμενο πρόγραμμαΣτις 24 Ιανουαρίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, για την περίοδο 2005-2010. Το Συμβούλιο διατύπωνε την άποψη ότι «συνολικά, η δημοσιονομική κατάσταση είναι ικανοποιητική, και η δημοσιονομική στρατηγική συνιστά καλό παράδειγμα δημοσιονομικών πολιτικών οι οποίες ασκούνται σε συμμόρφωση με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης».2.3. Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2006.Η έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Δανίας, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, υποβλήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2006. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας αναγνωρίζει ως βασικές προκλήσεις/προτεραιότητες τα εξής: διασφάλιση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και βελτίωση του ανταγωνισμού σε ορισμένους τομείς· ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα· ανάπτυξη μιας κοινωνίας της γνώσης· διασφάλιση της περιβαλλοντικής αειφορίας και της ενέργειας· ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας· και αύξηση της προσφοράς εργασίας.Η αξιολόγηση του προγράμματος από την Επιτροπή (που εγκρίθηκε στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου του Δεκεμβρίου 2006 [2] ) κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η Δανία πραγματοποιεί πολύ καλή πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση του εθνικού της προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Με τη Συμφωνία για την πρόνοια, η οποία συνήφθη τον Ιούνιο του 2006, η Δανία ενίσχυσε περαιτέρω τη μεταρρυθμιστική της στρατηγική από την άποψη τόσο της μακροοικονομικής πολιτικής όσο και της πολιτικής απασχόλησης κι έχει πραγματοποιήσει πολύ αξιόλογη πρόοδο σε ό,τι αφορά την επίτευξη εθνικής συναίνεσης για τις μεταρρυθμίσεις. Η Δανία έχει επιπλέον σημειώσει πρόοδο σε σχέση με τις μικροοικονομικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένου του τομέα του ανταγωνισμού.Με γνώμονα την πρόοδο που έχει συντελεσθεί, η Δανία παροτρύνθηκε να εστιάσει επίσης τις προσπάθειές της στα εξής θέματα: προσφορά εργατικού δυναμικού μεσοπρόθεσμα· ανταγωνισμός· προμήθεια ενέργειας σε διασυνδεδεμένη βάση· πολιτικές μείωσης των εκπομπών ρύπων· και εκπαίδευση.Πλαίσιο: Κυριότερα σημεία της αξιολόγησης Όπως απαιτεί το άρθρο 5 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σταθερότητας) και το άρθρο 9 παράγραφος 1 (για τα προγράμματα σύγκλισης) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, κατά την αξιολόγηση εξετάζεται: αν είναι ευλογοφανείς οι οικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που καθόρισε το κράτος μέλος και αν η πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι κατάλληλη, αν τα μέτρα που λαμβάνονται ή/και προτείνονται για την τήρηση της πορείας προσαρμογής επαρκούν για την επίτευξη του ΜΔΣ κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ, αν καταβάλλεται μεγαλύτερη προσπάθεια προσαρμογής σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ενώ η προσπάθεια μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας και, για τη ζώνη του ευρώ και κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, αν το κράτος μέλος προβλέπει ετήσια βελτίωση του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος, μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίση προς 0,5% του ΑΕΠ ως ένδειξη προόδου για την επίτευξη του ΜΔΣ του, κατά τον προσδιορισμό της πορείας προσαρμογής για την επίτευξη του ΜΔΣ (για κράτη μέλη που δεν τον έχουν ακόμη επιτύχει) ή την προσωρινή απόκλιση από αυτόν (για κράτη μέλη που τον έχουν επιτύχει), αν εφαρμόζονται μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που οδηγούν άμεσα στην εξοικονόμηση πόρων μακροπρόθεσμα (μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης της δυνητικής ανάπτυξης) και, ως εκ τούτου, έχουν απτά αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο ότι εξασφαλίζεται κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ και εφόσον η δημοσιονομική θέση αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος), με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγουν πολυπυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει έναν υποχρεωτικό και πλήρως κεφαλαιοποιητικό πυλώνα, αν οι οικονομικές πολιτικές του κράτους μέλους παρουσιάζουν συνοχή με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών. Η ευλογοφάνεια των μακροοικονομικών παραδοχών του προγράμματος αξιολογείται με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, χρησιμοποιώντας επίσης την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση του δυνητικού προϊόντος και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση της συνεκτικότητας με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών πραγματοποιείται με βάση τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών στον τομέα των δημόσιων οικονομικών όπως παρουσιάζονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Κατά την αξιολόγηση εξετάζεται επίσης: η εξέλιξη του δείκτη χρέους και οι προοπτικές της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2005 για τη «Βελτίωση της εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης», πρέπει να αποτελούν αντικείμενο «αρκετής προσοχής … κατά την εποπτεία των δημοσιονομικών θέσεων». Σε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, περιγράφεται η προσέγγιση που πρέπει να τηρείται κατά την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας[3], ο βαθμός συνοχής με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που υπέβαλε το κράτος μέλος στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Στο διαβιβαστικό σημείωμα της 7ης Ιουνίου 2005 προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την περίοδο 2005-2008, το Συμβούλιο ΕCOFIN δήλωσε ότι τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων πρέπει να παρουσιάζουν συνοχή με τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, η συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας[4], ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει μια κοινή διάρθρωση και τυποποιημένους πίνακες δεδομένων για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. |-  Σύσταση γιαΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥσύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7 ης Ιουλίου 1997 σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας, 2006-2010ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,τη σύσταση της Επιτροπής,Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:(1) Στις [27 Φεβρουαρίου 2007] το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2006-2010.(2) Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα μετριαστεί από 2,7% το 2006 σε 1,0% κατά μέσο όρο στην υπόλοιπη διάρκεια του προγράμματος. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε αξιοσημείωτα επιφυλακτικές παραδοχές για την ανάπτυξη της οικονομίας, ιδίως για την περίοδο 2008-2010, λόγω της τεχνικής παραδοχής που διατυπώνεται στην επικαιροποίηση περί μείωσης του (θετικού) κενού παραγωγής το 2010. Οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό κρίνονται ρεαλιστικές.(3) Όσον αφορά το 2006, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 3,2% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, έναντι 2,1% του ΑΕΠ που αποτελούσε τον στόχο του προηγούμενου επικαιροποιημένου προγράμματος σύγκλισης. Τούτο αντικατοπτρίζει την υψηλότερη της αναμενόμενης οικονομική ανάπτυξη, καθώς και τις συνεχιζόμενες υψηλές τιμές της ενέργειας, λαμβανομένης υπόψη της σπουδαιότητας των εσόδων που προέρχονται από την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου της Δανίας.(4) Η δημοσιονομική στρατηγική αποσκοπεί στη διατήρηση των διαρθρωτικών πλεονασμάτων (δηλαδή των κυκλικά προσαρμοσμένων πλεονασμάτων, μη συμπεριλαμβανομένων των τυχόν έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων) μεταξύ ½% και 1½% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος, πράγμα που υποδηλώνει σημαντική μείωση του δείκτη του χρέους γενικής κυβέρνησης, έτσι ώστε να διασφαλισθεί η δημοσιονομική διατηρησιμότητα μακροπρόθεσμα. Η στρατηγική στηρίζεται σε συγκράτηση των δαπανών (η ετήσια αύξηση των πραγματικών δαπανών δημόσιας κατανάλωσης περιορίζεται σε περίπου 1% κατά μέσο όρο την περίοδο 2007-2010, ανώτερη σε σχέση με το 0,5%, που προβλεπόταν στην προηγούμενη επικαιροποίηση) και στη διατήρηση, αφενός, του παγώματος των φόρων, που βρίσκεται σε ισχύ από το 2001, και, αφετέρου, της απαίτησης για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με την επικαιροποίηση, το πλεόνασμα προβλέπεται να συρρικνωθεί ελαφρώς από το 3,1% του ΑΕΠ το 2006 σε 2,8% το 2007, και να ελαττωθεί ακόμη περισσότερο στο 1,2% το 2010 (μεταβολή από 4,7% το 2006 σε 1,8% το 2010 σε όρους πρωτογενούς αποτελέσματος). Η μείωση με αφετηρία το 2008 αντικατοπτρίζει τις αξιοσημείωτα επιφυλακτικές παραδοχές για την αύξηση του ΑΕΠ. Σε σύγκριση με την προηγούμενη επικαιροποίηση, το αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης είναι υψηλότερο μεταξύ 2006 και 2008, αλλά χαμηλότερο προς το τέλος της περιόδου αναφοράς του προγράμματος.(5) Το διαρθρωτικό αποτέλεσμα, υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 2% του ΑΕΠ περίπου ή και σε καλύτερο επίπεδο καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος, με ελαφρά επιδείνωση το 2007 και μια κάπως εντονότερη βελτίωση το 2008. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) σύμφωνα με το πρόγραμμα είναι ένα διαρθρωτικό αποτέλεσμα μεταξύ του ½% και του 1½% του ΑΕΠ, το οποίο σύμφωνα με το πρόγραμμα προβλέπεται να διατηρηθεί με άνεση καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Ο ΜΔΣ είναι αμετάβλητος σε σύγκριση με την προηγούμενη επικαιροποίηση αφ’ ης στιγμής ληφθεί υπόψη ο αποκλεισμός από το νέο πρόγραμμα του συνταξιοδοτικού συστήματος του δεύτερου πυλώνα (που συμπεριλαμβανόταν στα προηγούμενα προγράμματα της Δανίας) σύμφωνα με όσα επιτάσσει η απόφαση της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004[6]. Δεδομένου ότι ο ΜΔΣ είναι απαιτητικότερος από το ελάχιστο όριο (που εκτιμάται ως έλλειμμα ½% του ΑΕΠ περίπου), η επίτευξή του εκτιμάται ότι θα επιτρέψει την εκπλήρωση του στόχου δημιουργίας περιθωρίου ασφαλείας προς αποτροπή της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο ΜΔΣ βρίσκεται εντός του φάσματος που προβλέπεται για τα κράτη μέλη που μετέχουν στην ευρωζώνη ή στον μηχανισμό ERM II με βάση το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και τον κώδικα δεοντολογίας και είναι σαφώς πιο απαιτητικός από αυτόν που συνάγεται με βάση τον δείκτη του χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση του προϊόντος μακροπρόθεσμα.(6) Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι καλύτερα από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα, ιδίως για τα έτη από το 2008 έως το 2010. Το στοιχείο αυτό οφείλεται πρωτίστως στο αξιοσημείωτα επιφυλακτικό μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος, το οποίο υπερκαλύπτει τον κίνδυνο να υπάρξει υπέρβαση του στόχου που τίθεται για την αύξηση των πραγματικών δαπανών δημόσιας κατανάλωσης.(7) Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής προκειμένου να διατηρηθεί ο ΜΔΣ καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Επιπλέον, παρέχει επαρκές περιθώριο ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου παραβίασης της μέγιστης επιτρεπτής τιμής που ισχύει για το έλλειμμα (3% του ΑΕΠ) με κανονικές μακροοικονομικές διακυμάνσεις καθ’ έκαστο έτος. Ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που συνάγεται από το πρόγραμμα συμβαδίζει πλήρως με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.(8) Υπολογίζεται ότι το 2006 το ακαθάριστο δημόσιο χρέος μειώθηκε σε ποσοστό χαμηλότερο του 30% του ΑΕΠ, δηλαδή πολύ κάτω από το 60% του ΑΕΠ, που αποτελεί τη σχετική τιμή αναφοράς βάσει της συνθήκης. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του δείκτη ακαθάριστου χρέους κατά επιπλέον έντεκα εκατοστιαίες μονάδες περίπου κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος.(9) Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στη Δανία είναι μεγαλύτερος από τον μέσο όρο της ΕΕ και επηρεάζεται ιδίως από τη σχετικά μεγάλη αύξηση των δαπανών για συντάξεις ως ποσοστού του ΑΕΠ κατά τις επόμενες δεκαετίες. Παρόλα αυτά, η ολοκληρωμένη δέσμη μεταρρυθμίσεων που αποφασίστηκε τον Ιούνιο του 2006 με τον τίτλο «Συμφωνία για τη μελλοντική ευημερία, την πρόνοια και τις επενδύσεις στο μέλλον» (καλουμένη εν συντομία «συμφωνία για την πρόνοια») αποσκοπεί στην αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης και εκτιμάται ότι θα συμβάλει σε ανάσχεση των μακροπρόθεσμων τάσεων στον τομέα των δαπανών, με επακόλουθο τη βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Εξάλλου, η αρχική δημοσιονομική κατάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλο διαρθρωτικό πλεόνασμα, συμβάλλει σημαντικά στην άμβλυνση του μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού αντικτύπου της δημογραφικής γήρανσης. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα θα συντελέσει στον περιορισμό των κινδύνων για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Με γνώμονα τις προεκτεθείσες εξελίξεις, εκτιμάται ότι η Δανία αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο σε ό,τι αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.(10) Το πρόγραμμα σύγκλισης περιέχει ποιοτική εκτίμηση των συνολικών συνεπειών της έκθεσης εφαρμογής του Οκτωβρίου 2006 με αντικείμενο το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων εντός του πλαισίου της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Πέραν αυτού, παρέχει συστηματικά στοιχεία για το άμεσο δημοσιονομικό κόστος ή την εξοικονόμηση πόρων συνεπεία των κύριων μεταρρυθμίσεων που προβλέπει το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ενώ οι δημοσιονομικές του προβλέψεις λαμβάνουν ρητώς υπόψη τις δημοσιονομικές συνέπειες των δράσεων που εξαγγέλλονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα σύγκλισης μέτρα για τον τομέα των δημόσιων οικονομικών φαίνεται να συμβαδίζουν με τα μέτρα που προβλέπονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, αμφότερα τα προγράμματα κάνουν λόγο για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη μακροπρόθεσμη αύξηση της προσφοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας για την αύξηση του βάσει νόμου ορίου ηλικίας για συνταξιοδότηση, πράγμα που θα προαγάγει την επιμήκυνση του χρόνου πραγματικής παραμονής στην αγορά εργασίας.(11) Η στρατηγική του προγράμματος στον τομέα των δημόσιων οικονομικών συμβαδίζει εν πολλοίς με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008.(12) Αναφορικά με τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει το σύνολο των υποχρεωτικών στοιχείων και τα πλείστα προαιρετικά στοιχεία [7] .Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική κατάσταση είναι ικανοποιητική και ότι η δημοσιονομική στρατηγική συνιστά καλό παράδειγμα δημοσιονομικών πολιτικών οι οποίες ασκούνται σε συμμόρφωση με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων1[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Όλα τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, "Εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση - Ένα έτος επίτευξης αποτελεσμάτων", 12.12.2006, COM(2006)816.[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ, της 12.10.2006, COM (2006) 574 τελικό και έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2006), «Μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Ευρωπαϊκή Οικονομία, τεύχος αριθ. 4/2006.[4] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm[6] Βλ. τις ανακοινώσεις τύπου της Eurostat αριθ. 30/2004 της 2ας Μαρτίου 2004 και αριθ. 117/2004 της 23ης Σεπτεμβρίου 2004.[7] Ειδικότερα, από τα προαιρετικά στοιχεία λείπουν οι διευκρινίσεις για την προσαρμογή αποθεμάτων-ροών.