               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2022
            COM(2022) 612 final

            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γαλλίας
            {SWD(2022) 612 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γαλλίας

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  2
               , με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επικαιροποιήθηκε την/στις [XX] Ιουνίου 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

               (2)Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η επιβεβαιωθείσα κοινή δέσμευση της κοινωνικής συνόδου κορυφής του Πόρτο, του Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γαλλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση
                  3
               . Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, η οποία εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 5 Απριλίου 2022, καθώς και την πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 14 Μαρτίου 2022.

               (3)Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών, για παράδειγμα, έγινε αισθητός με την αύξηση των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν ιδίως τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά, κυρίως εκείνα που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια. Η ΕΕ διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, ενεργοποιήθηκε
                  4
                για πρώτη φορά η οδηγία για την προσωρινή προστασία, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην ΕΕ, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

               (4)Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια αφορούν το σύνολο ή ένα σημαντικό υποσύνολο των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στους κύκλους των Εξαμήνων του 2019 και του 2020. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής του τροποποιημένου σχεδίου.

               (5)Η γενική ρήτρα διαφυγής εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020
                  5
               . Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021
                  6
               , η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην ΕΕ ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων αποτελεσμάτων για τις οικονομικές προοπτικές στο πλαίσιο του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την επέκταση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

               (6)Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε στη γνώμη του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός επί του παρόντος μετράται καλύτερα ως η μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση COVID-19 αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της ΕΕ, σε σχέση με τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη
                  7
               . Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων
                  8
                πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση COVID-19) και των επενδύσεων.

               (7)Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρεία καθοδήγηση για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023, με στόχο τη στήριξη της προετοιμασίας των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, την ενίσχυση του συντονισμού των πολιτικών
                  9
               . Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τη μακροοικονομική προοπτική των χειμερινών προβλέψεων για το 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό θα φαινόταν πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να εξακολουθήσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθυντήριες γραμμές στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί στενά τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει τις κατευθύνσεις πολιτικής της ανάλογα με τις ανάγκες και, το αργότερο, στην εαρινή δέσμη μέτρων του Εξαμήνου, στα τέλη Μαΐου 2022.

               (8)Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις που παρασχέθηκαν στις 2 Μαρτίου 2022, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων αποτελεσμάτων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική αντίδραση θα πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια, και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων· η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ραγδαία εξελισσόμενες συνθήκες και να διαφοροποιείται μεταξύ των χωρών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεση στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

               (9)Στις 28 Απριλίου 2021, η Γαλλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας
                  10
               . Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από απόφαση της Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ότι η Γαλλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

               (10)Στις 4 Μαΐου 2022, η Γαλλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022. Δεν υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Γαλλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

               (11)Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Γαλλία
                  11
               . Αξιολόγησε την πρόοδο της Γαλλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την ανάλυση αυτή, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Γαλλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της ΕΕ για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

               (12)Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Γαλλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022
                  12
               . Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γαλλία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, τα οποία έχουν διασυνοριακό αντίκτυπο, σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας.

               (13)Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε την κίνηση νέων διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου τη σημασία της πρότασης για την κίνηση διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος το φθινόπωρο του 2022.

               (14)Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα το 2020 και το 2021, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στη Γαλλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Γαλλίας μειώθηκε από 8,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 6,5 % το 2021. Η απόκριση της Γαλλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά έκτακτα μέτρα στήριξης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,6 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Γαλλία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε μόνιμη μείωση των φόρων επί της παραγωγής από το 2021 και σε αύξηση των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων, κυρίως στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 112,9 % του ΑΕΠ το 2021.

               (15)Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 4,6 % του ΑΕΠ και 3,2 % του ΑΕΠ για το 2022 και το 2023, αντίστοιχα. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 111,2 % το 2022 και 109,1 % το 2023. Με βάση την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

               Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (10ετής μέσος ρυθμός) εκτιμάται σε 1,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Γαλλίας.

               (16)Το 2022, η κυβέρνηση κατάργησε σταδιακά τα περισσότερα από τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά έκτακτα μέτρα στήριξης να προβλέπεται να μειωθούν από 2,6 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023
                  13
               . Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, ανώτατα όρια στις τιμές λιανικής και χονδρικής και επιδοτήσεις σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές και το 2023, ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να συνεχιστούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου, καθώς και η πλήρως επιδοτούμενη έκπτωση για τα καύσιμα. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,1 % το 2023
                  14
               .

               (17)Στις 18 Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία
                  15
                να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης και, παράλληλα, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Συνέστησε επίσης στη Γαλλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού.

               (18)Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο -1,7 % του ΑΕΠ
                  16
               . Η Γαλλία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Η μείωση αυτή το 2022 οφείλεται στην εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022
                  17
               . Ως εκ τούτου, η Γαλλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Άλλα μέτρα για τις τρέχουσες δαπάνες περιλαμβάνουν εκείνα που προτείνονται στο σχέδιο ανθεκτικότητας για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της σύγκρουσης στην Ουκρανία, όπως οι άμεσες επιδοτήσεις σε ad hoc τομείς (0,1 % του ΑΕΠ) και η αύξηση των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων (0,1 % του ΑΕΠ). Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος επιχειρήσεων (0,1 % του ΑΕΠ) και των φόρων κατοικίας (0,1 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλει στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τη δημόσια κατανάλωση και τις κοινωνικές παροχές. Με βάση τις προβλέψεις της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά και οι αιτίες υψηλότερων δαπανών δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα.

               (19)Το 2023, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 να ανέλθει στο +0,9 % του ΑΕΠ εφόσον δεν υπάρξει αλλαγή πολιτικής
                  18
               . Το 2023, η Γαλλία προβλέπεται να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις προς στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, γεγονός που αντικατοπτρίζει την εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021 και 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023
                  19
               . Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ). Ως εκ τούτου, η συσταλτική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος.

               (20)Το ισχύον συνταξιοδοτικό σύστημα στη Γαλλία είναι πολύπλοκο, καθώς αποτελείται από περισσότερα από 40 συνυπάρχοντα καθεστώτα. Τα καθεστώτα αυτά εφαρμόζονται σε διαφορετικές ομάδες εργαζομένων και λειτουργούν σύμφωνα με διαφορετικά σύνολα κανόνων. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, με ποσοστό 14,6 % του ΑΕΠ το 2019, η Γαλλία βρισκόταν στην τρίτη θέση στην ΕΕ όσον αφορά το ύψος των δημόσιων συνταξιοδοτικών δαπανών. Το υψηλό κόστος συνδέεται με τον σχετικά υψηλό λόγο αντικατάστασης (δηλ. σύνταξη σε σύγκριση με τελικές ετήσιες αποδοχές), το προσδόκιμο ζωής, τη σχετικά πρόωρη πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης (περίπου 62 έτη) και τον αυξημένο αριθμό δικαιούχων σύνταξης επί του συνολικού πληθυσμού. Σύμφωνα τόσο με την έκθεση της Επιτροπής για τη δημογραφική γήρανση του 2021 όσο και με την τελευταία ετήσια έκθεση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Συντάξεων της Γαλλίας (Conseil d’orientation des retraites), μετά από κάποια μείωση που προβλέπεται έως το 2024, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν ελαφρά μεταξύ του 2025 και γύρω στο 2030, κατά περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Οι υψηλές συνολικές δημόσιες δαπάνες, ένα από τα κύρια στοιχεία των οποίων είναι οι συνταξιοδοτικές δαπάνες, συμβάλλουν στη συσσώρευση δημόσιου χρέους παρά τη μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, με αποτέλεσμα η Γαλλία να αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αρχίσουν να μειώνονται σταθερά έως το 2070, κυρίως λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συνταξιοδοτικών παροχών ως προς τον πληθωρισμό, η οποία αντισταθμίζει την επίδραση της αύξησης του δείκτη εξάρτησης λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Η απλούστευση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με την ενοποίηση των διαφόρων καθεστώτων, θα συμβάλει στη βελτίωση της διαφάνειας και της δίκαιης εφαρμογής του, ενώ παράλληλα θα έχει θετικές επιπτώσεις στην κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και στην αποτελεσματικότητα της κατανομής του εργατικού δυναμικού, και θα μπορούσε να στηρίξει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Το 2018 η γαλλική κυβέρνηση κίνησε διαδικασία μεταρρύθμισης με στόχο την ενοποίηση των κανόνων των πολλαπλών συνταξιοδοτικών καθεστώτων. Η μεταρρύθμιση διακόπηκε λόγω της έξαρσης της πανδημίας COVID-19. Κατά την παρουσίαση των στόχων του γαλλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η κυβέρνηση επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να επιδιώξει μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με στόχο τη βελτίωση της δίκαιης εφαρμογής και της βιωσιμότητάς του.

               (21)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) και το παράρτημα V κριτήριο 2.2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που πρέπει να υλοποιηθούν έως το 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Γαλλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου. Η εφαρμογή του γαλλικού σχεδίου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η πρώτη αίτηση πληρωμής της Γαλλίας αξιολογήθηκε θετικά από την Επιτροπή, η οποία έλαβε υπόψη της γνώμης της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής, με αποτέλεσμα την εκταμίευση 7,4 δισ. EUR για χρηματοδοτική στήριξη (χωρίς να υπολογίζεται η προχρηματοδότηση) στις 4 Μαρτίου 2022. Τα σχετικά 38 ορόσημα και στόχοι καλύπτουν μεταρρυθμίσεις στους τομείς των δημόσιων οικονομικών, της αγοράς εργασίας, της υγείας και της μακροχρόνιας φροντίδας. Έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (δημόσια, ιδιωτικά και κοινωνική στέγαση), στις βιώσιμες μεταφορές (αγορά καθαρών οχημάτων), στην απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, στην απασχόληση των νέων και στην εκπαίδευση. Επικυρώθηκαν πολλές στρατηγικές έρευνας σε βασικές πράσινες και ψηφιακές τεχνολογίες, ενώ οι προσκλήσεις υποβολής έργων θα δρομολογηθούν το 2022 και το 2023.

               (22)Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Γαλλία αντιπροσωπεύουν το 46,0 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου (με σημαντικές επενδύσεις στην ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων), ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Γαλλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο, και για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

               (23)Η Γαλλία υπέβαλε τα οικεία έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής
                  20
                στις 17 Δεκεμβρίου 2021 για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και τα περισσότερα προγράμματα πριν από τις 17 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, η Γαλλία λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθούν ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ αυτών των ταμείων και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

               (24)Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Γαλλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με έλλειψη δεξιοτήτων και την ανάπτυξη μορφών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και, κατά συνέπεια, στη βελτίωση της συνολικής ανταγωνιστικότητας της γαλλικής οικονομίας.

               (25)Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού βρίσκονται σε άνοδο, ενώ οι εργοδότες αναφέρουν την έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων ως το κύριο εμπόδιο για προσλήψεις σε πάνω από το 50 % των περιπτώσεων, ιδίως για θέσεις εργασίας που απαιτούν τεχνικές δεξιότητες, όπως αυτές που απαιτούνται για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση (βιομηχανία, κατασκευές). Οι τρέχουσες επενδύσεις στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των εργαζομένων χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν, ενώ η αποτελεσματικότητά τους υπονομεύεται από το χαμηλό επίπεδο βασικών δεξιοτήτων το οποίο διαθέτει πάνω από το ένα πέμπτο των μαθητών ηλικίας 15 ετών, οι οποίοι στη συνέχεια τείνουν να επωφελούνται λιγότερο από την κατάρτιση σε μεγαλύτερες ηλικίες. Οι χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά, όπου οι Γάλλοι μαθητές έχουν τη χαμηλότερη βαθμολογία μεταξύ των 22 χωρών της ΕΕ που συμμετέχουν στη μελέτη για τις τάσεις στα διεθνή αποτελέσματα στα μαθηματικά και τις επιστήμες (TIMSS) για το 2019, ενώ και οι θετικές επιστήμες προκαλούν ιδιαίτερο προβληματισμό, δεδομένης της έλλειψης τεχνικών δεξιοτήτων. Επιπλέον, οι αξιολογήσεις δείχνουν ότι τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση τείνουν να επωφελούνται λιγότερο από προγράμματα κατάρτισης που οδηγούν στην απόκτηση τίτλων.

               (26)Παρά τα συνολικά καλά αποτελέσματα, οι μεγάλες κοινωνικοοικονομικές και περιφερειακές ανισότητες στο γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα επηρεάζουν το επίπεδο των βασικών δεξιοτήτων. Σύμφωνα με το PISA, η Γαλλία είναι ένα από τα κράτη μέλη της ΕΕ όπου το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο επηρεάζει στον μεγαλύτερο βαθμό τις επιδόσεις των μαθητών. Από τους δείκτες προκύπτει ότι το 35,3 % των μειονεκτούντων μαθητών ηλικίας 15 ετών και το 44,5 % των μαθητών που είναι μετανάστες πρώτης γενιάς δεν έχουν επαρκείς βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, σε σύγκριση με τον μέσο όρο (20,9 %). Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, η Γαλλία θέσπισε το 2017 πιλοτική μεταρρύθμιση που συνίσταται στη μείωση κατά το ήμισυ του μεγέθους των τάξεων κατά τα πρώτα έτη της εκπαίδευσης για μαθητές σε περιοχές υψηλής προτεραιότητας, ώστε οι μαθητές να μπορούν να απολαμβάνουν πιο εξατομικευμένη στήριξη σε περιβάλλον που ευνοεί τη μάθηση. Το 2021, το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο επισήμανε τις ελλείψεις του σχολικού συστήματος, ιδίως όσον αφορά τα μαθησιακά αποτελέσματα των μειονεκτούντων μαθητών, και ζήτησε μεγαλύτερη αυτονομία και αξιολόγηση των σχολείων. Τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής των εκπαιδευτικών στη συνεχή κατάρτιση και οι υψηλές αναλογίες σπουδαστών-εκπαιδευτικών ενδέχεται να επιδεινώσουν τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Οι καθηγητές θετικών επιστημών που εργάζονται σε μειονεκτούσες περιοχές τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα πιστοποίησης σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι σε άλλες χώρες της ΕΕ. Η μεταρρύθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης το 2018 και τα σημαντικά κίνητρα για τους εργοδότες αύξησαν τον αριθμό των μαθητευομένων, με θετικό αντίκτυπο στο ποσοστό απασχόλησης των αποφοίτων.

               (27)Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, προσδιορίζονται τα έργα, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που είναι τα πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, στο πλαίσιο διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

               (28)Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση της Γαλλίας από τις εισαγωγές πετρελαίου, αερίου και άνθρακα από τη Ρωσία είναι 9 %, 17 % και 34 % αντίστοιχα, ποσοστά που υπολείπονται του μέσου όρου της ΕΕ των 27
                  21
               . Η έκθεση της Γαλλίας στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα είναι πιο περιορισμένη από τον μέσο όρο της ΕΕ, σε μεγάλο βαθμό διότι το γαλλικό ενεργειακό μείγμα βασίζεται κυρίως στην πυρηνική ενέργεια (40,6 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας). Το ποσοστό των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27: το πετρέλαιο, το αέριο και τα στερεά ορυκτά καύσιμα (συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα) αντιπροσωπεύουν το 28,6 %, το 15,4 % και το 2,3 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας, αντίστοιχα, στη Γαλλία. Επιπλέον, η Γαλλία διαθέτει 4 τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ, γεγονός που επιτρέπει μια πιο διαφοροποιημένη πηγή εισαγωγών αερίου. Ωστόσο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Γαλλία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσώπευαν το 19,1 % της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας της Γαλλίας το 2020, ποσοστό που υπολείπεται του στόχου (23 %) που ορίζεται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Θα χρειαστεί περαιτέρω αύξηση της φιλοδοξίας όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Γαλλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Η ταχεία απαλλαγή των βιομηχανικών διεργασιών και της θέρμανσης των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές μπορεί να διευκολυνθεί από την αυξημένη δημόσια στήριξη σε τεχνολογίες όπως οι αντλίες θερμότητας μικρής και μεγάλης κλίμακας και η γεωθερμική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης των δικτύων τηλεθέρμανσης, καθώς και από την ταχύτερη ανάπτυξη της βιώσιμης αναερόβιας χώνευσης («μεθανοποίηση») και άλλων τεχνολογιών που συνδέονται με τη βιώσιμη παραγωγή βιώσιμων βιοαερίων, όπως το βιομεθάνιο. Οι επενδύσεις αυτές θα συμβάλουν επίσης στη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η εσπευσμένη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων που απομένουν θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σύγκριση με τις εναλλακτικές λύσεις ορυκτών καυσίμων. Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τόσο σε κλίμακα κοινής ωφελείας όσο και σε αποκεντρωμένη κλίμακα, μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη μακροοικονομική ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα αυξάνοντας την ενεργειακή ασφάλεια και την καινοτομία στον τομέα της ενέργειας.

               (29)Η ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας σε κλίμακα κοινής ωφελείας στη Γαλλία, ιδίως χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών πάρκων και ηλιακών φωτοβολταϊκών έργων, αντιμετωπίζει εμπόδια λόγω περιοριστικών κανονιστικών ρυθμίσεων και υψηλών φραγμών στις διοικητικές διαδικασίες και την αδειοδότηση. Οι ανεπαρκείς επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνικό επίπεδο έχουν επίσης οδηγήσει σε έλλειψη σημείων πρόσβασης, αύξηση του κόστους σύνδεσης με το δίκτυο και καθυστερήσεις στη σύνδεση με το δίκτυο, οι οποίες επί του παρόντος μπορούν να διαρκέσουν έως και αρκετούς μήνες. Τα χερσαία αιολικά πάρκα δεν επιτρέπεται να κατασκευάζονται σε ακτίνα 5-30 χλμ. από τα γύρω μετεωρολογικά ραντάρ και ραντάρ στρατιωτικής και πολιτικής αεροπορίας, με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία εύρεσης κατάλληλης τοποθεσίας για το 45 % περίπου των νέων έργων. Οι διαδικασίες θα πρέπει να βελτιωθούν ώστε να αποφεύγονται στρατιωτικά εμπόδια που αφορούν την ασφάλεια σε πολύ προχωρημένο στάδιο της ανάπτυξης ενός έργου. Μια διαδικασία έγκρισης στην οποία συμμετέχουν εθνικές, περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις σημαίνει ότι οι συχνές αιτήσεις για επικαιροποίηση εγγράφων πολεοδομικού σχεδιασμού πρέπει να αντικατοπτρίζονται και σε έγγραφα χαμηλότερου επιπέδου, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο. Η διαδικασία αδειοδότησης θα μπορούσε να επισπευσθεί με την αύξηση της διάθεσης ανθρώπινων και οικονομικών πόρων στις κεντρικές διοικήσεις σε περιφερειακό επίπεδο (δηλ. για τις αποκεντρωμένες κρατικές υπηρεσίες), καθώς και για τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύου, τη στενότερη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων στον χωροταξικό σχεδιασμό και την ταχύτερη εφαρμογή των διαδικασιών υποβολής προσφορών. Η ενίσχυση των μηχανισμών συμμετοχής του κοινού και αποκέντρωσης θα μειώσει τις καταγγελίες τρίτων, οι οποίες αποτελούν αιτία σημαντικών καθυστερήσεων στην ανάθεση νέων έργων. Ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο σε εθνικό επίπεδο θα παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια στους επενδυτές, ιδίως για πιο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

               (30)Η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας θα συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Στη Γαλλία η κατασκευή και η χρήση κτιρίων αντιπροσωπεύουν το 25 % του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αφιερώνει μια πλήρη συνιστώσα στην ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των συναφών προκλήσεων με μια ευρεία, οριζόντια προσέγγιση. Τα μέτρα καλύπτουν όλους τους τύπους κτιρίων, με προτεραιότητα στα δημόσια κτίρια, αλλά και σημαντικές δράσεις για την ανακαίνιση του ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και της κοινωνικής στέγασης, καθώς και για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των μικρών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο του νέου εθνικού σχεδίου ανθεκτικότητας, η Γαλλία ενισχύει τους μηχανισμούς στήριξης για τη θέρμανση των κτιρίων από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, π.χ. αυξάνοντας το «κονδύλιο θέρμανσης» κατά 150 εκατ. EUR και την επιδότηση για την εγκατάσταση θέρμανσης που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά 1 000 EUR. Η γαλλική εθνική στρατηγική χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών (Stratégie Nationale Bas Carbone) καθορίζει μια φιλόδοξη πορεία για τη μείωση των εκπομπών που παράγονται από τα κτίρια και την πλήρη απαλλαγή της ενέργειας που καταναλώνεται στα κτίρια από ανθρακούχες εκπομπές έως το 2050. Το τρέχον πρόγραμμα «Ma Prime Renov», το οποίο απευθύνεται σε νοικοκυριά, επιδοτεί κυρίως μεμονωμένες δράσεις ανακαίνισης. Προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα σημαντικά οφέλη της ενεργειακής απόδοσης, το πλαίσιο πολιτικής θα μπορούσε να βελτιωθεί ώστε να δοθούν κίνητρα για ριζικές ανακαινίσεις και η Γαλλία να αυξήσει περαιτέρω την ενεργειακή απόδοση του κτιριακού της αποθέματος. Ο νόμος για το κλίμα και την ανθεκτικότητα που εγκρίθηκε τον Αύγουστο του 2021 αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με πολλούς τρόπους, π.χ. παρέχοντας πριμοδοτήσεις για τα ηλεκτρικά ποδήλατα και δημιουργώντας ζώνες χαμηλών εκπομπών στις μητροπολιτικές περιοχές.

               (31)Η περαιτέρω στήριξη των (υπό ανάπτυξη ή προγραμματισμένων) διασυνοριακών γραμμών διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ζωτικής σημασίας για την ενσωμάτωση μεγάλων μεριδίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η επίσπευση των επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, τόσο εγχώριες όσο και διασυνοριακές, θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ιδίως από το ρωσικό αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Οι διασυνδέσεις είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας μέσω της συγκέντρωσης πόρων για την επίτευξη συνολικής ασφάλειας του εφοδιασμού.

               (32)Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα δημιουργήσει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Γαλλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Γαλλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

               (33)Το Συμβούλιο εξέτασε τις δημοσιονομικές πολιτικές της Γαλλίας, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής για την άνοιξη του 2022, και η αξιολόγησή της αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (34)Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Για τη Γαλλία, αυτό αντικατοπτρίζεται και στις τέσσερις συστάσεις κατωτέρω.

               (35)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1, 2 και 3 κατωτέρω. Οι συστάσεις 1, 2 και 3 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του δημόσιου χρέους και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 3 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που συνδέονται με την ανταγωνιστικότητα.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Γαλλία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

               1.Το 2023, να διασφαλίσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, ιδίως περιορίζοντας την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του RePowerEU και άλλων ταμείων της ΕΕ. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω της σταδιακής εξυγίανσης, των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων. Να μεταρρυθμίσει το συνταξιοδοτικό σύστημα για τη σταδιακή ενοποίηση των κανόνων των διαφόρων συνταξιοδοτικών καθεστώτων, ώστε να ενισχύσει τη δίκαιη εφαρμογή του και παράλληλα να στηρίξει τη βιωσιμότητά του.

               2.Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

               3.Να αντιμετωπίσει την έλλειψη δεξιοτήτων αυξάνοντας το επίπεδο των βασικών δεξιοτήτων, παρέχοντας πρόσθετες μαθησιακές επιλογές στον χώρο εργασίας και βελτιώνοντας τα μαθησιακά αποτελέσματα όλων των μαθητών, ιδίως με την προσαρμογή των πόρων και των μεθόδων στις ανάγκες των μειονεκτούντων μαθητών και σχολείων και με τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και της συνεχούς κατάρτισης των εκπαιδευτικών.

               4.Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να επιταχύνει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε κλίμακα κοινής ωφελείας και αποκεντρωμένη κλίμακα μέσω της αύξησης των δημόσιων επενδύσεων και της διευκόλυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων, μεταξύ άλλων με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και τη διασφάλιση επαρκούς στελέχωσης των αρχών που χορηγούν τις άδειες. Να βελτιώσει το πλαίσιο πολιτικής ώστε να δοθούν κίνητρα για τη ριζική ανακαίνιση των κτιρίων. Να επεκτείνει τη δυναμικότητα της ενεργειακής διασύνδεσης.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (2)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

                     (3)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

                     (4)

                        Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

                     (5)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας
                     διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, Βρυξέλλες [COM(2020) 123 final της 20.3.2020].

                     (6)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής, Βρυξέλλες [COM(2021) 105 final της 3.3.2021].

                     (7)

                        Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση αποτελούν εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

                     (8)

                        Δεν χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της ΕΕ.

                     (9)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: «Κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής για το 2023», Βρυξέλλες [COM(2022) 85 final της 2.3.2022].

                     (10)

                        Εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 2021, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας (ST 10162/2021· ST 10162/2021 ADD 1).

                     (11)

                        SWD(2022) 612.

                     (12)

                        SWD(2022) 632.

                     (13)

                        Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες.

                     (14)

                        Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην ΕΕ αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, ενώ η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υφιστάμενης διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την ΕΕ από τον Μάρτιο του 2022. Όσον αφορά το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής, ενώ λαμβάνονται επίσης υπόψη τόσο οι μεταφορές μετρητών τις οποίες ενδεχομένως να δικαιούνται οι άνθρωποι, όσο και οι παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη.

                     (15)

                        Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γαλλίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 43).

                     (16)

                        Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

                     (17)

                        Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

                     (18)

                        Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

                     (19)

                        Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.

                     (20)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

                     (21)

                        Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Γαλλία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 23.5.2022
            COM(2022) 617 final

            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λιθουανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας
            {SWD(2022) 617 final} - {SWD(2022) 640 final}

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λιθουανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  2
               , με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επικαιροποιήθηκε την/στις [XX] Ιουνίου 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

               (2)Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η επιβεβαιωθείσα κοινή δέσμευση της κοινωνικής συνόδου κορυφής του Πόρτο, του Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λιθουανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση
                  3
               . Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, η οποία εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 5 Απριλίου 2022, καθώς και την πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 14 Μαρτίου 2022.

               (3)Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών, για παράδειγμα, έγινε αισθητός με την αύξηση των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν ιδίως τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια. Η ΕΕ διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, ενεργοποιήθηκε
                  4
                για πρώτη φορά η οδηγία για την προσωρινή προστασία, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην ΕΕ, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Λιθουανία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

               (4)Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια αφορούν το σύνολο ή ένα σημαντικό υποσύνολο των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στους κύκλους των Εξαμήνων του 2019 και του 2020. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής του τροποποιημένου σχεδίου.

               (5)Η γενική ρήτρα διαφυγής εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020
                  5
               . Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021
                  6
               , η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην EE ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλος του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων αποτελεσμάτων για τις οικονομικές προοπτικές στο πλαίσιο του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού δικαιολογούν την επέκταση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

               (6)Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε στη γνώμη του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός επί του παρόντος μετράται καλύτερα ως η μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση λόγω COVID-19 αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της ΕΕ, σε σχέση με τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη
                  7
               . Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων
                  8
                πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση λόγω COVID-19) και των επενδύσεων.

               (7)Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρεία καθοδήγηση για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023, με στόχο τη στήριξη της προετοιμασίας των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, την ενίσχυση του συντονισμού των πολιτικών
                  9
               . Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τη μακροοικονομική προοπτική των χειμερινών προβλέψεων για το 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό θα φαινόταν πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να εξακολουθήσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί στενά τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει τις κατευθύνσεις πολιτικής της ανάλογα με τις ανάγκες και, το αργότερο, στην εαρινή δέσμη μέτρων του Εξαμήνου, στα τέλη Μαΐου 2022.

               (8)Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις που παρασχέθηκαν στις 2 Μαρτίου 2022, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και τους περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων αποτελεσμάτων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική αντίδραση θα πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια, και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων· η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ραγδαία εξελισσόμενες συνθήκες και να διαφοροποιείται μεταξύ των χωρών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεση στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

               (9)Στις 14 Μαΐου 2021 η Λιθουανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας
                  10
               . Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από απόφαση της Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ότι η Λιθουανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

               (10)Στις 27 Απριλίου 2022, η Λιθουανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Λιθουανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

               (11)Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Λιθουανία
                  11
               . Αξιολόγησε την πρόοδο της Λιθουανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την ανάλυση αυτή, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Λιθουανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της ΕΕ για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

               (12)Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Λιθουανίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2022 σχεδιάζεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε την κίνηση νέων διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου τη σημασία της πρότασης για την κίνηση διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος το φθινόπωρο του 2022.

               (13)Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία να λάβει το 2020 και το 2021 όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Λιθουανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Λιθουανίας μειώθηκε από 7,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 1,0 % το 2021. Η απόκριση της Λιθουανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά έκτακτα μέτρα στήριξης μειώθηκαν από 3,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Λιθουανία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε υψηλότερες αμοιβές για τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα. Με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 44,3 % του ΑΕΠ το 2021.

               (14)Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και κατά 2,5 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,7 % το 2022 και κατά 2,6 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί σε 4,9 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί σε 2,4 % το 2023. Η αύξηση του ελλείμματος το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας, τη στήριξη των νοικοκυριών χαμηλότερου εισοδήματος και τη στέγαση των ροών των ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε 43,3 % το 2022 και να παραμείνει σταθερός το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 4,6 % του ΑΕΠ και 2,3 % του ΑΕΠ για το 2022 και το 2023, αντίστοιχα. Αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 42,7 % το 2022 και 43,1 % το 2023.

               Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (10ετής μέσος ρυθμός) εκτιμάται σε 3,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Λιθουανίας.

               (15)Το 2022, η κυβέρνηση κατάργησε σταδιακά τα περισσότερα από τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά έκτακτα μέτρα στήριξης να προβλέπεται να μειωθούν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, εκτιμώνται σε 1,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023
                  12
               . Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε επιδοτήσεις σε εταιρείες αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, σε αντιστάθμιση του ΦΠΑ που εφαρμόζεται για τη θερμική ενέργεια και σε ευρύτερη εφαρμογή άλλων αντισταθμίσεων για τη θερμική ενέργεια. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν κατά κύριο λόγο ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές και το 2023, ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να συνεχιστούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι επιδοτήσεις σε εταιρείες αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και οι αντισταθμίσεις του ΦΠΑ για τη θερμική ενέργεια. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπεται να ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023
                  13
               , καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,5 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023.

               (16)Στις 18 Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία
                  14
                να συνεχίσει να ακολουθεί, το 2022, υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Λιθουανία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Επίσης, συνέστησε στη Λιθουανία, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού.

               (17)Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 4,2 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου
                  15
               . Η Λιθουανία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022
                  16
               . Ως εκ τούτου, η Λιθουανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2022 προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 3,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (1,2 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ), ενώ, μεταξύ άλλων μέτρων, η προσθετή στήριξη σε νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος (πρόσθετη αύξηση συντάξεων, επιδόματα τέκνου, κοινωνική πρόνοια, ελάχιστο επίπεδο μη φορολογητέου εισοδήματος) επίσης προβλέπεται να συμβάλει κατά 0,4 % του ΑΕΠ στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Συνεπώς, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Λιθουανία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022.

               (18)Το 2023 ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 να ανέλθει στο 1,5 % του ΑΕΠ εφόσον δεν υπάρξει αλλαγή πολιτικής
                  17
               . Το 2023 η Λιθουανία προβλέπεται να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις προς στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων το 2023
                  18
               . Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (1,2 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

               (19)Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 1,3 % το 2024 και σε 1,0 % έως το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 42,6 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 42,5 % το 2025. Με βάση την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

               (20)Στον πίνακα αποτελεσμάτων για τις δημόσιες συμβάσεις του 2020 εντοπίστηκαν ορισμένα εμπόδια στο σύστημα δημόσιων συμβάσεων στη Λιθουανία: έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών προμηθειών, ελάχιστοι ή καθόλου συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς και υπερβολική εξάρτηση από το κριτήριο της τιμής. Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την προώθηση των συνεργατικών δημόσιων συμβάσεων μεταξύ των δήμων, έτσι ώστε η μεταρρύθμιση να καλύπτει και το επίπεδο της κεντρικής διακυβέρνησης, θα βοηθήσει την ανάπτυξη και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών, καθώς και τη βελτίωση της συνολικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των διαδικασιών. Θα συμβάλει επίσης στην αύξηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

               (21)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) και το παράρτημα V κριτήριο 2.2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που πρέπει να υλοποιηθούν έως το 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Λιθουανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου. Ειδικότερα, το σχέδιο εστιάζει σε μεγάλο βαθμό σε μέτρα για την προώθηση της ψηφιοποίησης και της πράσινης μετάβασης, τη διασφάλιση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών υγείας, την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας, την προτεραιότητα στην εκπαίδευση και την καινοτομία και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα.

               (22)Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Λιθουανία αντιπροσωπεύουν το 37,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 31,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Λιθουανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο, και για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

               (23)Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης της Λιθουανίας στις 22 Απριλίου 2022. Η Λιθουανία υπέβαλε το πρόγραμμα πολιτικής συνοχής
                  19
                στις 21 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, η Λιθουανία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027.  Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ αυτών των ταμείων και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

               (24)Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Λιθουανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την πρωτοβάθμια και προληπτική περίθαλψη, τις αδυναμίες στον προγραμματισμό και την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών και την έλλειψη στρατηγικής όσον αφορά την κοινωνική στέγαση. Τα υψηλά επίπεδα των εισαγωγών σε νοσοκομεία που μπορούν να αποφευχθούν και των ποσοστών θνησιμότητας που είναι αντιμετωπίσιμα και μπορούν να αποφευχθούν, καταδεικνύουν την ανάγκη λήψης περισσότερων προληπτικών μέτρων στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη της Λιθουανίας. Επιπλέον, οι ελλείψεις και η άνιση κατανομή των επαγγελματιών του τομέα υγείας περιορίζουν την πρόσβαση στην πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Πέρα από τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και τις επενδύσεις στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και της πρόληψης. Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων υπουργείων και άλλων δημόσιων φορέων και τα κενά στον εντοπισμό των αναγκών εμποδίζουν την ολοκληρωμένη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες επίσης δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανάγκες των ανέργων. Οι δαπάνες της Λιθουανίας για την κοινωνική στέγαση, δηλαδή 10,31 EUR ανά κάτοικο (σε σταθερές τιμές 2010), σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 101,58 EUR το 2019
                  20
               , είναι σημαντικά χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, με αποτέλεσμα συνεχείς ελλείψεις και μακρές λίστες αναμονής. Η ποιότητα της παρεχόμενης κοινωνικής στέγασης πρέπει επίσης να βελτιωθεί. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει σημαντικά μέτρα, όπως η μεταρρύθμιση του συστήματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και του συστήματος φορολογικών ελαφρύνσεων, σε συνδυασμό με την αύξηση της κάλυψης της κοινωνικής ασφάλισης της ανεργίας. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις βασικές προκλήσεις κοινωνικής προστασίας μόλις τεθούν σε εφαρμογή. Ωστόσο, πέρα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο, περαιτέρω προσπάθειες είναι αναγκαίες για τη βελτίωση του προγραμματισμού, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών υπηρεσιών και για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και της ανεπαρκούς ποιότητας της κοινωνικής στέγασης.

               (25)Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, προσδιορίζονται τα έργα, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που είναι τα πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, στο πλαίσιο διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

               (26)Η Λιθουανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές για τον ενεργειακό της εφοδιασμό, καθώς εισάγει περίπου τα δύο τρίτα των ακαθάριστων αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια και το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του αερίου της. Το πετρέλαιο και το αέριο αντιπροσωπεύουν τα τρία τέταρτα του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Έως και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το πετρέλαιο και το αέριο εισάγονταν κυρίως από τη Ρωσία. Το 2020, η Λιθουανία εισήγαγε το 42 % του εισαγόμενου φυσικού αερίου της από τη Ρωσία (ποσοστό που σε μεγάλο βαθμό συνάδει με τον μέσο όρο της ΕΕ ύψους 44 %) και το 73 % του εισαγόμενου αργού πετρελαίου της από τη Ρωσία (ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ ύψους 26 %)
                  21
               . Η ενεργειακή ζήτηση καθορίζεται από έναν μεγάλο στόλο μεταφορών με τη δημόσια συγκοινωνία και τους σιδηροδρόμους να εξακολουθούν να μη χρησιμοποιούνται επαρκώς, ένα μεγάλο απόθεμα ενεργειακά μη αποδοτικών κτιρίων και βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής έντασης, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 67 % της συνολικής κατανάλωσης αερίου. Πρόσθετες προσπάθειες για τη μείωση της ενεργειακής έντασης σε αυτούς τους τομείς, με προώθηση του βιομηχανικού μετασχηματισμού, συμπεριλαμβανομένων καινοτόμων παραγωγικών διαδικασιών, καθώς και με περαιτέρω προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα μειώσουν την εξάρτηση της Λιθουανίας από τις συνολικές εισαγωγές ενέργειας. Η Λιθουανία έχει βελτιώσει σημαντικά την ενεργειακή της ασφάλεια αναπτύσσοντας συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου με γειτονικά κράτη μέλη, καθώς και με τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Klaipėda. Γενικά, η Λιθουανία πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για περαιτέρω ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας με τους γείτονές της για τον συντονισμό περαιτέρω εισαγωγών αερίου και την αποτελεσματική χρήση των περιφερειακών υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, ο αγωγός διασύνδεσης αερίου με την Πολωνία (GIPL) που λειτουργεί από την 1η Μαΐου 2022 και η ενίσχυση άλλων διασυνδέσεων αερίου με γειτονικά κράτη μέλη θα συμβάλουν στη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού στην περιοχή. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και η επιδίωξη κοινών έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα πρέπει, ωστόσο, να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, εφόσον είναι εφικτό, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Θα χρειαστεί περαιτέρω αύξηση των φιλοδοξιών όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των στόχων ενεργειακής απόδοσης ώστε η Λιθουανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

               (27)Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα δημιουργήσει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Λιθουανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Λιθουανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

               (28)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του
                  22
                αποτυπώνεται στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (29)Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Για τη Λιθουανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Λιθουανία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

               1.Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του RePowerEU και άλλων ταμείων της ΕΕ. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να ενισχύσει τις συνεργατικές δημόσιες συμβάσεις σε επίπεδο κεντρικής διακυβέρνησης και δήμων.

               2.Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2021.  Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

               3.Να ενισχύσει την πρωτοβάθμια και προληπτική περίθαλψη. Να μειώσει τον κατακερματισμό του προγραμματισμού και της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και να βελτιώσει την εξατομίκευση και την ενσωμάτωσή τους σε άλλες υπηρεσίες. Να βελτιώσει την πρόσβαση στην κοινωνική στέγαση, καθώς και την ποιότητα αυτής.

               4.Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αυξάνοντας την ενεργειακή απόδοση και την απαλλαγή της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές και να διασφαλίσει την επαρκή δυναμικότητα των ενεργειακών διασυνδέσεων.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

                     (3)

                        Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

                     (4)

                        Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

                     (5)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας
                     διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, Βρυξέλλες [COM(2020) 123 final της 20.3.2020].

                     (6)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», Βρυξέλλες [COM(2021) 105 final της 3.3.2021].

                     (7)

                        Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση αποτελούν εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

                     (8)

                        Δεν χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της ΕΕ.

                     (9)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο: «Κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής για το 2023», Βρυξέλλες [COM(2022) 85 final της 2.3.2022].

                     (10)

                        Εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2021, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας (ST 10477/2021· ST 10477/2021 ADD 1)

                     (11)

                        SWD(2022) 617.

                     (12)

                        Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες.

                     (13)

                        Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην ΕΕ αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, ενώ η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υφιστάμενης διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την ΕΕ από τον Μάρτιο του 2022. Όσον αφορά το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής, ενώ λαμβάνονται επίσης υπόψη τόσο οι μεταφορές μετρητών τις οποίες ενδεχομένως να δικαιούνται οι άνθρωποι, όσο και οι παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη.

                     (14)

                        Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λιθουανίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 68).

                     (15)

                        Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

                     (16)

                        Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.

                     (17)

                        Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

                     (18)

                        Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

                     (19)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

                     (20)

                        https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/SPR_EXP_FHO__custom_2036156/default/table?lang=en

                     (21)

                        Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Λιθουανία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

                     (22)

                        Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.