title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κροατίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Κροατίας για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/44

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κροατίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Κροατίας για το 2018
      (2018/C 320/10)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη της τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε και την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κροατία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

                  (2)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για την Κροατία δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Κροατίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (3), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Κροατίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018. Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κροατία συνεχίζει να εμφανίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, μολονότι μειούμενες. Οι ευπάθειες συνδέονται με τα, ακόμη υψηλά, επίπεδα δημόσιου, ιδιωτικού και εξωτερικού χρέους σε μεγάλο βαθμό εκφρασμένου σε ξένο νόμισμα στο σύνολό του. Το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει υψηλό, ιδίως για τις μη χρηματοδοτικές εταιρείες. Το αναπτυξιακό δυναμικό της Κροατίας εξακολουθεί να είναι μην επαρκεί για διαρκή προσαρμογή, γενικά δε σημειώθηκε μικρή πρόοδος στην εφαρμογή μέτρων πολιτικής για την αντιμετώπιση του χρόνια χαμηλού ποσοστού χρησιμοποίησης του εργατικού δυναμικού και της χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. Η ανταγωνιστικότητα και οι επενδύσεις εξακολουθούν να παρεμποδίζονται από περιοριστικά επιχειρηματικό περιβάλλον, ο δε κατακερματισμός της δημόσιας διοίκησης επιβαρύνει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών.

                  (3)

                  Στις 26 Απριλίου 2018, η Κροατία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

                  (4)

                  Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα ελήφθησαν υπόψη στον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να κάνει χρήση της διάταξης αυτής σε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με την υγιή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (5)

                  Η Κροατία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Ξεκινώντας από πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης 0,8 % του ΑΕΠ το 2017, το πρόγραμμα σύγκλισης του 2018 προβλέπει μείωση του ονομαστικού ισοζυγίου σε έλλειμμα της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ το 2018 και στη συνέχεια σταδιακή βελτίωση, ώστε το 2021 να επιτευχθεί πλεόνασμα ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα ύψους 1,75 % του ΑΕΠ— σχεδιάζεται να συνεχίσει να υπερκαλύπτεται καθ' όλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 78,0 % του ΑΕΠ το 2017 σε 75,1 % του ΑΕΠ το 2018 και να συνεχίσει να μειώνεται φτάνοντας το 65,9 % έως το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Ωστόσο, οι προγραμματισμένοι δημοσιονομικοί στόχοι φαίνονται επιφυλακτικοί. Στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης υπολογιζόταν σε 0,7 % και 0,8 % του ΑΕΠ για το 2018 και το 2019, αντιστοίχως.

                  (6)

                  Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε την Κροατία να παραμείνει στον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό της στόχο το 2018. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2018 της Επιτροπής, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να είναι – 0,3 % του ΑΕΠ το 2018 και – 0,6 % του ΑΕΠ το 2019, εξακολουθώντας να υπερβαίνει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Η Κροατία προβλέπεται ότι θα συμμορφωθεί με τον κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Κροατία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019.

                  (7)

                  Η προγραμματισμένη θέσπιση της βασικής νομοθεσίας για τη βελτίωση του δημοσιονομικού πλαισίου της Κροατίας έχει καθυστερήσει πολύ. Οι αδυναμίες στον σχεδιασμό του αριθμητικού δημοσιονομικού κανόνα τον καθιστούν αλυσιτελή για τη χάραξη δημοσιονομικής πολιτικής, ενώ ο ρόλος της επιτροπής δημοσιονομικής πολιτικής ως ανεξάρτητου φορέα εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής. Η Κροατία εξακολουθεί να έχει υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους και να είναι εκτεθειμένη σε συναλλαγματικούς κινδύνους, κάτι που σημαίνει ότι οι πρακτικές υγιούς διαχείρισης του χρέους εξακολουθούν να έχουν ζωτική σημασία. Το 2017, η λειτουργία διαχείρισης του χρέους ενισχύθηκε και χαράχθηκε στρατηγική διαχείρισης του χρέους, η οποία χρειάζεται τακτικές επικαιροποιήσεις. Η εισαγωγή φόρου ακίνητης περιουσίας, ο οποίος έχει ήδη νομοθετηθεί, αναβλήθηκε χωρίς καμία ένδειξη για το εάν και πότε θα τεθεί σε εφαρμογή. Η Κροατία εξακολουθεί συνεπώς να έχει χαμηλά έσοδα από περιοδική φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας. Η περιοδική φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας θα ανοίξει τον δρόμο για μια εν γένει πιο φιλοαναπτυξιακή είσπραξη δημοσίων εσόδων, διασφαλίζοντας παράλληλα σταθερή και προβλέψιμη πηγή εσόδων για τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.

                  (8)

                  Η κροατική αγορά εργασίας συνέχισε να ανακάμπτει το 2017. Ωστόσο τα ποσοστά απασχόλησης και συμμετοχής στην αγορά εργασίας εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της Ένωσης, γεγονός το οποίο περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης. Μέχρι σήμερα, η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης είναι τα 62 έτη για τις γυναίκες και τα 65 έτη για τους άνδρες. Η σύγκλιση και η αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης συντελείται βραδέως: τα δύο φύλα θα φθάσουν την ηλικία συνταξιοδότησης των 67 ετών μόλις το 2038. Επιπλέον, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι έχουν πολλές και διάφορες δυνατότητες πρόωρης συνταξιοδότησης και το συνταξιοδοτικό σύστημα περιλαμβάνει σειρά ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων που παρέχουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Οι ευθύνες φροντίδας που επωμίζονται οι γυναίκες συμβάλλει περαιτέρω στη χαμηλή συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας. Τούτο οδηγεί σε χαμηλή μέση διάρκεια του εργασιακού βίου και συνεπάγεται χαμηλό επίπεδο επάρκειας των συντάξεων, τόσο σήμερα όσο και στο μέλλον, καθώς και κινδύνους φτώχειας στην τρίτη ηλικία. Τα εξαγγελθέντα μέτρα για να ενθαρρυνθεί η παράταση του επαγγελματικού βίου δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή.

                  (9)

                  Μολονότι έχει δημιουργηθεί η δομή κοινωνικού διαλόγου στην Κροατία, η πραγματική αλληλεπίδραση μεταξύ των αρχών και των ενδιαφερόμενων φορέων κατά τη διαδικασία χάραξης πολιτικής είναι περιορισμένη και ως επί το πλείστον περιορίζεται σε γραπτές παρατηρήσεις επί των μέτρων που προτείνει η κυβέρνηση. Επιπλέον, ο κατακερματισμός των συνδικαλιστικών οργανώσεων περιορίζει την εν γένει ικανότητα συμμετοχής τους στον κοινωνικό διάλογο.

                  (10)

                  Παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις, το ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού εξακολουθεί να είναι υψηλό, με σημαντικές εδαφικές διαφορές μεταξύ των περιοχών της χώρας. Ιδιαίτερα πλήττονται οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χαμηλές δεξιότητες και τα άτομα με αναπηρίες. Το σύστημα κοινωνικής προστασίας παρουσιάζει ελλείψεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την αμεροληψία. Οι κοινωνικές παροχές έχουν περιορισμένη ικανότητα μείωσης της φτώχειας. Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των θεσμών και η χαμηλότερη δημοσιονομική ικανότητα των φτωχότερων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης οδηγεί σε άνιση κατανομή των κοινωνικών παροχών.

                  (11)

                  Η Κροατία έχει χαμηλότερες επιδόσεις από τον μέσον όρο της Ένωσης όσον αφορά την επένδυση στην εκπαίδευση, την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, τις βασικές δεξιότητες, το ποσοστό ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τη διασύνδεση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας. Η Κροατία έχει δρομολογήσει την εφαρμογή αρκετών μεταρρυθμίσεων που περιγράφονται στη στρατηγική για την εκπαίδευση, την επιστήμη και την τεχνολογία. Η μεταρρύθμιση της σχολικής διδακτέας ύλης είναι πιθανό να έχει θετικό αντίκτυπο στην ποιότητα της εκπαίδευσης της Κροατίας, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως και με συνέπεια σε σχέση με τις άλλες δράσεις που προβλέπονται στη στρατηγική. Η διασύνδεση των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας φαίνεται περιορισμένη, όπως υποδηλώνει το γεγονός ότι το ήμισυ και πλέον των εγγεγραμμένων ανέργων είναι απόφοιτοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Απαιτείται καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δημόσιων αρχών και των εργοδοτών, προκειμένου να βελτιωθεί ο εντοπισμός των αναγκών σε δεξιότητες. Το σύστημα εκπαίδευσης ενηλίκων, που επιδιώκει να υποβοηθήσει την ένταξη στην αγορά εργασίας, χαρακτηρίζεται από μεγάλο και άνισα κατανεμημένο αριθμό παρόχων ανά τη χώρα και από εκπαιδευτικά προγράμματα που δεν αξιολογούνται επαρκώς. Η συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων και στα εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρονται ως μέρος των ενεργών μέτρων πολιτικής για την αγορά εργασίας είναι σε επικίνδυνα χαμηλό επίπεδο.

                  (12)

                  Ο εδαφικός κατακερματισμός της δημόσιας διοίκησης της Κροατίας και η ευρεία κατανομή αρμοδιοτήτων στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης αποτελούν τροχοπέδη για την αποδοτικότητα της παροχής δημοσίων υπηρεσιών και των δημόσιων δαπανών. Πολλές μικρές τοπικές μονάδες δεν διαθέτουν επαρκείς οικονομικές και διοικητικές ικανότητες για την εκτέλεση των αποκεντρωμένων λειτουργιών. Οι δείκτες αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης δείχνουν ότι οι επιδόσεις είναι κάτω από τον μέσον όρο της Ένωσης, γεγονός που παρακωλύει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών και την αποδοτικότερη χρήση των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων. Η προγραμματισμένη μείωση του αριθμού των τοπικών υπηρεσιών της κεντρικής διοίκησης και ο εξορθολογισμός του συστήματος των κρατικών οργανισμών αναβλήθηκαν εκ νέου. Η έλλειψη συνοχής με τα πλαίσια καθορισμού των μισθών στη δημόσια διοίκηση και τις δημόσιες υπηρεσίες παρεμποδίζει την ισότητα της μεταχείρισης και τον κυβερνητικό έλεγχο επί των μισθολογικών δαπανών του δημόσιου τομέα Η προγραμματισμένη λήψη νομοθετικών μέτρων για την περαιτέρω εναρμόνισή τους αναβλήθηκε για τα μέσα του 2018. Οι αρχές έχουν κάνει τα πρώτα βήματα για την ενοποίηση ορισμένων λειτουργιών μεταξύ νοσοκομείων, προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα της παροχής υπηρεσιών και της πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ωστόσο, το αναποτελεσματικό μοντέλο χρηματοδότησης του συστήματος υγείας οδηγεί σε συσσώρευση χρεών, ιδίως όσον αφορά την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη.

                  (13)

                  Οι κρατικές επιχειρήσεις διατηρούν σημαντική παρουσία στην οικονομία. Τα μέτρα για τη βελτίωση της διαχείρισής τους έχουν προχωρήσει με αργούς ρυθμούς, ενώ συνεχίζουν να λειτουργούν σε χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας και κερδοφορίας. Έχει εκδοθεί νέα νομοθεσία για τη διαχείριση και διάθεση κρατικών περιουσιακών στοιχείων.

                  (14)

                  Τον Νοέμβριο του 2017 ολοκληρώθηκε η επανεξέταση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού της κροατικής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης από ανεξάρτητους ελεγκτές. Δεδομένης της σημασίας της τράπεζας για την υλοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων της Ένωσης και του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη, καθώς και της αυξανόμενης δέσμευσής της για άμεση δανειοδότηση, τα πορίσματα της επανεξέτασης θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση του εποπτικού και κανονιστικού πλαισίου και της διακυβέρνησης της τράπεζας.

                  (15)

                  Ο διοικητικός φόρτος και οι φορολογικές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων εξακολουθούν να επηρεάζουν δυσμενώς το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η μείωση του διοικητικού φόρτου είναι σταθερή αλλά με συγκρατημένο ρυθμό. Η μείωση των επιβαρύνσεων υπέρ τρίτων είναι περιορισμένη και η διαφάνεια χαμηλή, δεδομένου ότι ούτε πραγματοποιείται τακτική ενημέρωση του μητρώου ούτε διενεργούνται εκτιμήσεις επιπτώσεων των σχεδιαζόμενων περικοπών.

                  (16)

                  Το σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της διαφθοράς για την περίοδο 2017 — 2018 πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς την περίοδο 2015 — 2020. Εξακολουθούν να απαιτούνται βελτιώσεις σε διάφορα βασικά στοιχεία, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και συγκρούσεων συμφερόντων, τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με τους τρόπους αναφοράς παραβάσεων και τον αποτελεσματικό έλεγχο των κινδύνων στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, ο οποίος παραμένει ευάλωτος στη διαφθορά λόγω του μεγάλου ποσοστού «in house» αναθέσεων από κρατικούς φορείς.

                  (17)

                  Οι περιοριστικές ρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, και ιδίως ο μεγάλος αριθμός υπερβολικά κατοχυρωμένων νομοθετικά επαγγελμάτων, αποτελούν εμπόδιο στον ανταγωνισμό. Ο περιορισμός της κατοχύρωσης είναι βραδύς, δεδομένης της σθεναρής αντίστασης από ομάδες συμφερόντων.

                  (18)

                  Οι μακρές δικαστικές διαδικασίες και οι σημαντικές καθυστερήσεις εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και, ως εκ τούτου, για το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η παρατηρούμενη μείωση των εκκρεμών υποθέσεων οφείλεται κυρίως στη μείωση της εισροής νέων υποθέσεων και όχι στην ταχύτερη επίλυση των υποθέσεων. Παρά τις βελτιώσεις, οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες στις νομικές διαφορές και τις διαδικασίες αφερεγγυότητας εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται επαρκώς.

                  (19)

                  Καταβάλλονται ορισμένες στοχευμένες προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση του εθνικού συστήματος επιστήμης και καινοτομίας μέσω της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης της Κροατίας. Οι αρμοδιότητες για την πολιτική υπέρ της επιστήμης και της καινοτομίας δείχνουν έλλειψη συντονισμού, γεγονός που αποδυναμώνει την εφαρμογή της στρατηγικής για την εν λόγω πολιτική. Ομοίως, τα σπουδαιότερα πανεπιστήμια έχουν εξαιρετικά κατακερματισμένες δομές διακυβέρνησης και αυστηρούς διοικητικούς κανόνες. Η συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων είναι χαμηλή. Δεν υπάρχει συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση της επίπτωσης των πολιτικών έρευνας και καινοτομίας, κάτι που αποτρέπει την κατάλληλη ιεράρχηση. Το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα μπορούσε να επωφεληθεί από κίνητρα που θα ενθαρρύνουν την ποιότητα και τη διασύνδεση με την αγορά εργασίας.

                  (20)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Κροατίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Κροατία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Κροατία, αλλά και τον βαθμό συμμόρφωσής τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (21)

                  Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018 και είναι της γνώμης (5) ότι η Κροατία αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

                  (22)

                  Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2018 και το πρόγραμμα σύγκλισης του 2018. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις (1) έως (4) κατωτέρω.

            ΣΥΝΙΣΤΑ στην Κροατία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο, ενισχύοντας ιδίως την εντολή και την ανεξαρτησία της επιτροπής δημοσιονομικής πολιτικής. Να θεσπίσει περιοδικό φόρο ακίνητης περιουσίας.

                  2.

                  Να αποθαρρύνει την πρόωρη συνταξιοδότηση, να επιταχύνει τη μετάβαση προς μεγαλύτερη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης και να εναρμονίσει τις συνταξιοδοτικές διατάξεις για ειδικές κατηγορίες με τους κανόνες του γενικού καθεστώτος. Να επιτύχει αποτελέσματα όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης ώστε να βελτιώσει την ποιότητά του και τη διασύνδεσή του με την αγορά εργασίας τόσο για τους νέους όσο και για τους ενήλικες. Να ενοποιήσει τις κοινωνικές παροχές και να βελτιώσει την ικανότητά τους να μειώνουν τη φτώχεια.

                  3.

                  Να μειώσει τον εδαφικό κατακερματισμό της δημόσιας διοίκησης, να εξορθολογίσει τη λειτουργική κατανομή αρμοδιοτήτων και να ενισχύσει την ικανότητα σχεδιασμού και υλοποίησης δημόσιων πολιτικών. Σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, να εισαγάγει εναρμονισμένα πλαίσια καθορισμού των μισθών σε όλη τη δημόσια διοίκηση και τις δημόσιες υπηρεσίες.

                  4.

                  Να βελτιώσει την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων και να εντείνει την πώληση κρατικών επιχειρήσεων και μη παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων. Να μειώσει σημαντικά την επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις η οποία προκύπτει από τις επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων και από πολύπλοκες διοικητικές και νομοθετικές απαιτήσεις. Να ενισχύσει τον ανταγωνισμό όσον αφορά τις επιχειρηματικές υπηρεσίες και τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Να μειώσει τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών και να βελτιώσει την ηλεκτρονική επικοινωνία στα δικαστήρια.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209, της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306, της 23.11.2011, σ. 25.

         (3)  ΕΕ C 261, της 9.8.2017, σ. 41.

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (5)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Φινλανδίας για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/112

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Φινλανδίας για το 2018
      (2018/C 320/25)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Φινλανδία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018, το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

                  (2)

                  Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Φινλανδία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις συστάσεις κατωτέρω, και ιδίως στη σύσταση 3.

                  (3)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για τη Φινλανδία δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Φινλανδίας όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (4), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις ανά χώρα που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Φινλανδίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

                  (4)

                  Στις 13 Απριλίου 2018 η Φινλανδία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

                  (5)

                  Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα ελήφθησαν υπόψη στον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να κάνει χρήση της διάταξης αυτής σε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με την υγιή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (6)

                  Επί του παρόντος η Φινλανδία υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, η κυβέρνηση σχεδιάζει ονομαστικό ισοζύγιο στο -0,6 % του ΑΕΠ το 2018, δηλ. αμετάβλητο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το ισοζύγιο αναμένεται να βελτιωθεί το 2019 και στη συνέχεια να εμφανίσει μικρό πλεόνασμα το 2020 και το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ— υπερκαλύφθηκε το 2017. Ωστόσο, το εκ νέου υπολογισθέν διαρθρωτικό έλλειμμα (6) προβλέπεται ότι θα είναι οριακά μεγαλύτερο, στο 0,6 % του ΑΕΠ το 2018-2019 και θα μειωθεί στη συνέχεια. Ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ κορυφώθηκε στο 63,6 % το 2015 και υποχώρησε στο 61,4 % το 2017. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, ο δείκτης χρέους θα συνεχίσει να μειώνεται και θα φθάσει στο 56,7 % του ΑΕΠ το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές φαίνεται εν γένει εύλογο. Οι βασικοί κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις αφορούν το ενδεχόμενο το αρχικό κόστος της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης να αποβεί μεγαλύτερο από το αναμενόμενο.

                  (7)

                  Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 υπενθυμίζει ότι το κόστος που αφορά την έκτακτη εισροή προσφύγων αυξήθηκε και ότι αυτή η δημοσιονομική επίπτωση υπήρξε σημαντική την περίοδο 2015-2016. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2017, το κόστος προβλεπόταν να μειωθεί κατά 0,15 % του ΑΕΠ το 2017. Το ποσοστό αυτό δεν επιβεβαιώθηκε στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 και συνεπώς δεν ελήφθη υπόψη από την Επιτροπή. Πέραν τούτου, το 2017, εγκρίθηκε για τη Φινλανδία προσωρινή απόκλιση 0,5 % του ΑΕΠ από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, προκειμένου να ληφθούν υπόψη μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με θετικό αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ιδίως η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος του 2017 και το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας. Το 2017, εγκρίθηκε επίσης για τη Φινλανδία προσωρινή απόκλιση κατά 0,1 % του ΑΕΠ ώστε να ληφθούν υπόψη οι εθνικές δαπάνες για επενδύσεις σε έργα που συγχρηματοδοτούνται από την Ένωση. Όσον αφορά την τελευταία αυτή απόκλιση, ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας είναι η μη μείωση των συνολικών δημόσιων επενδύσεων. Τα απολογιστικά στοιχεία για το 2017 έδειξαν μείωση των δημόσιων επενδύσεων το 2017 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι επενδύσεις που συνδέονται με κονδύλια της Ένωσης εκτιμάται ότι παρέμειναν σταθερές. Ως εκ τούτου, η Φινλανδία δεν θεωρείται πλέον επιλέξιμη για προσωρινή απόκλιση κατά 0,1 % του ΑΕΠ σε σχέση με τις εθνικές δαπάνες για επενδύσεις σε έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από την Ένωση το 2017. Οι εναπομένουσες προσωρινές αποκλίσεις από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου μεταφέρονται σε επόμενες χρήσεις ώστε να καλύψουν περίοδο τριών ετών. Ως εκ τούτου, οι προσωρινές αποκλίσεις βάσει της ρήτρας ασυνήθων περιστάσεων και της ρήτρας διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ανέρχονται στο 0,67 % του ΑΕΠ το 2018 και στο 0,5 % του ΑΕΠ το 2019.

                  (8)

                  Το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να διασφαλίσει ότι η απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2018 περιορίζεται στο περιθώριο που παρέχεται σε σχέση με τον δημοσιονομικό αντίκτυπο ασυνήθων περιστάσεων (το οποίο εγκρίθηκε το 2016), καθώς και τα περιθώρια που αφορούν την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων (που εγκρίθηκαν το 2017). Τούτο είναι σύμφωνο με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 1,9 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επιτρεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,1 % του ΑΕΠ. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2018, υπάρχει κίνδυνος κάποιας απόκλισης από την προτεινόμενη δημοσιονομική προσαρμογή το 2018. Ωστόσο, ως αποτέλεσμα του καλύτερου από το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το 2017, η απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο στόχο προβλέπεται επί του παρόντος ότι θα είναι μικρότερη από τα περιθώρια που εγκρίθηκαν σε σχέση με τη ρήτρα ασυνήθων περιστάσεων και τη ρήτρα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Εάν επιβεβαιωθεί, αυτό θα ληφθεί υπόψη στην εκ των υστέρων αξιολόγηση για το 2018.

                  (9)

                  Το 2019, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, η Φινλανδία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2019 θα περιοριστεί στο περιθώριο που εγκρίθηκε σε σχέση με τον δημοσιονομικό αντίκτυπο της εφαρμογής των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τις οποίες χορηγήθηκε προσωρινή απόκλιση το 2017. Τούτο είναι σύμφωνο με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 2,9 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επιτρεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,2 % του ΑΕΠ. Σε περίπτωση μη αλλαγής των πολιτικών, η Φινλανδία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις για το 2019. Η Φινλανδία αναμένεται επίσης να συμμορφωθεί με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους το 2018 και το 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Φινλανδία πρέπει να είναι έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα για να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση το 2018, και ότι το 2019 προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

                  (10)

                  Λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της μείωσης του εργατικού δυναμικού, οι δαπάνες για τις συντάξεις, την υγεία και τη μακροχρόνια περίθαλψη αναμένεται να αυξηθούν από 22 % το 2016 σε 24 % του ΑΕΠ μέχρι το 2030. Η διοικητική μεταρρύθμιση και η μεταρρύθμιση των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι οποίες συζητούνται επί του παρόντος στο Κοινοβούλιο, αποβλέπουν στον περιορισμό της αύξησης των δαπανών στον τομέα αυτό. Άλλοι στόχοι είναι να εξασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και να μειωθεί ο χρόνος αναμονής για τους ασθενείς, ειδικά σε μειονεκτικές ή απομακρυσμένες περιοχές. Το ποσοστό των ιατρικών αναγκών που, κατά δήλωση των ενδιαφερομένων, δεν καλύπτονται σήμερα βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Ειδικότερα, τα μη απασχολούμενα άτομα αντιμετωπίζουν δυσκολίες προκειμένου να λάβουν την ιατρική περίθαλψη που έχουν ανάγκη. Από το 2020, ένα νέο επίπεδο περιφερειακής δημόσιας διοίκησης —οι επαρχίες– θα αναλάβει την αρμοδιότητα για τις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στη Φινλανδία. Η μεταρρύθμιση θα εξασφαλίσει τη συγκέντρωση πόρων ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη χρήση τους στο επίπεδο των επαρχιών. Η αύξηση της χρήσης ψηφιακών και ηλεκτρονικών υπηρεσιών αναμένεται επίσης να αυξήσει την παραγωγικότητα. Τέλος, οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης θα παρέχονται τόσο από δημόσια όσο και από ιδιωτικά κέντρα κοινωνικών υπηρεσιών και κέντρα υγείας. Η δυνατότητα αυτή θα παρέχει στους ασθενείς μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής, ενώ ο ανταγωνισμός μεταξύ παρόχων υπηρεσιών αναμένεται να αποφέρει εξοικονόμηση κόστους. Η επίτευξη των φιλόδοξων αυτών στόχων θα εξαρτηθεί επίσης από τις επιλογές που θα γίνουν κατά το στάδιο υλοποίησης της μεταρρύθμισης.

                  (11)

                  Το ποσοστό απασχόλησης —74 % του συνόλου του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας (20-64) το 2017— ήταν σχετικά χαμηλό στη Φινλανδία σε σχέση με τις υπόλοιπες Βόρειες Χώρες. Η συμμετοχή στην αγορά εργασίας ήταν επίσης χαμηλότερη, ιδίως για τις γυναίκες, τους άνδρες χαμηλής ειδίκευσης και τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Το ποσοστό διαρθρωτικής ανεργίας ήταν υψηλό: περίπου το 7,5 % του συνολικού εργατικού δυναμικού το 2017. Όσον αφορά την αύξηση της απασχόλησης, και παρά τα μέτρα που ελήφθησαν πρόσφατα από τις φινλανδικές αρχές, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα σχετικά με τη θέσπιση περισσότερων κινήτρων για την αποδοχή εργασίας και πιο ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας.

                  (12)

                  Οι παγίδες της αεργίας και της ανεργίας εξακολουθούν να εμποδίζουν μια πιο εκτεταμένη χρήση του εργατικού δυναμικού. Μια σημαντική παγίδα αεργίας δημιουργείται από το σύστημα παροχών και τον συνδυασμό των διάφορων ειδών επιδομάτων που αυτό προσφέρει. Οι παροχές κοινωνικής πρόνοιας και το επίδομα στέγασης αποτελούν ουσιαστική συνιστώσα της παγίδας αυτής. Αυτές και άλλες παροχές μειώνονται πολύ γρήγορα με την αύξηση του εισοδήματος, με κίνδυνο η ανάληψη επαγγελματικής δραστηριότητας να μην αποτελεί επαρκώς ελκυστική επιλογή. Η πολυπλοκότητα των κανόνων για τις παροχές, σε συνδυασμό με τις διοικητικές πρακτικές, θεωρείται ότι δημιουργεί σημαντικές παγίδες ανεργίας ή «γραφειοκρατικές παγίδες». Η αβεβαιότητα όσον αφορά το επίπεδο των παροχών και τον χρόνο που απαιτείται για την επαναφορά τους μειώνει την ελκυστικότητα της βραχυπρόθεσμης ή της μερικής απασχόλησης. Τέλος, παρά μια πρόσφατη ανάκαμψη της κατασκευής νέων κατοικιών, η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγης σε κέντρα ανάπτυξης θα μπορούσε να αποτελέσει περαιτέρω εμπόδιο στην κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Το πείραμα που έχει αρχίσει να διεξάγεται σχετικά με το βασικό εισόδημα, του οποίου τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται εντός του 2019, είναι πιθανό να παράσχει ορισμένες πληροφορίες για την αναθεώρηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Διερευνήθηκαν οι δυνατότητες μεταρρύθμισης του συστήματος γονικής άδειας ώστε να αυξηθεί το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία και να προωθηθεί η ισότητα των φύλων. Ένα μητρώο καταγραφής εισοδημάτων σε πραγματικό χρόνο, το οποίο βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της προετοιμασίας, θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών και την ομαλή εξισορρόπηση των παροχών με αποτελεσματικό τρόπο.

                  (13)

                  Οι πρακτικές καθορισμού των μισθών μεταβάλλονται και παρατηρείται μετάβαση προς διαπραγματεύσεις σε κλαδικό και τοπικό επίπεδο. Δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συχνά πολύ διαφορετικούς περιορισμούς, αναμένεται να καταστεί δυνατή η μεγαλύτερη διαφοροποίηση των μισθών μεταξύ επιχειρήσεων, ώστε οι αυξήσεις των πραγματικών μισθών να βρίσκονται σε αντιστοιχία με την αύξηση της παραγωγικότητας, στηρίζοντας παράλληλα την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων στον τομέα της απασχόλησης. Οι πλέον πρόσφατες μισθολογικές συμφωνίες που συνήφθησαν στα τέλη του 2017 και στις αρχές του 2018 παρέχουν στους οργανωμένους εργοδότες περισσότερες δυνατότητες να προβαίνουν σε τοπικές διαπραγματεύσεις. Οι εργοδότες που δεν ανήκουν σε κάποια οργάνωση εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ορισμένα εμπόδια. Έχουν παρατηρηθεί ορισμένα πρώτα θετικά αποτελέσματα, καθώς η τρέχουσα κατάσταση των πρόσφατων μισθολογικών διαπραγματεύσεων έχει γενικά ουδέτερο αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα κόστους. Στην πράξη, παρά την απουσία επίσημου συντονισμού για τις μισθολογικές συμφωνίες, υπάρχουν ενδείξεις ότι διαμορφώνεται ένα φινλανδικό μοντέλο, βάσει του οποίου οι μισθολογικές αυξήσεις στον τομέα των μη εμπορεύσιμων αγαθών συνδέονται με τις αυξήσεις στον τομέα των εμπορεύσιμων αγαθών.

                  (14)

                  Καθώς η οικονομική δραστηριότητα και η απασχόληση επανέρχονται σταδιακά στα προ της κρίσης επίπεδα, η περιορισμένη απασχολησιμότητα των ανέργων και των οικονομικά μη ενεργών ατόμων ενδέχεται να συνιστά μείζον πρόβλημα, το οποίο θα μπορούσε να επιβραδύνει την ανάκαμψη της αγοράς εργασίας υπονομεύοντας έτσι τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του φινλανδικού κράτους πρόνοιας. Η κατάσταση απαιτεί επαρκείς και ολοκληρωμένες υπηρεσίες ενεργοποίησης και επανένταξης για τους ανέργους και τους οικονομικά μη ενεργούς. Ταυτόχρονα, οι πόροι που διατίθενται για τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης, ιδίως για δραστηριότητες παροχής συμβουλών, υπολείπονται του μέσου όρου της Ένωσης. Οι υπηρεσίες για τους ανέργους, ιδίως για τα άτομα με χαμηλότερες προοπτικές απασχόλησης, είναι διάσπαρτες μεταξύ πολλών διαφορετικών παρόχων. Η ενοποίηση ή ο καλύτερος συντονισμός τους θα συνέβαλλε στη δημιουργία μιας συνεχούς αλυσίδας υπηρεσιών (υπηρεσία μίας στάσης για τους άνεργους/οικονομικά μη ενεργούς). Απαιτούνται συνεχείς προσπάθειες ώστε να εξασφαλιστεί η επιστροφή των οικονομικά μη ενεργών ατόμων στην αγορά εργασίας, ιδίως εκείνων που ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα των 25-49 ετών και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Ο μεταναστευτικός πληθυσμός θα μπορούσε να αντισταθμίσει εν μέρει την παρούσα μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενσωματωθεί ικανοποιητικά στην αγορά εργασίας και στη φινλανδική κοινωνία. Τέλος, αυξάνονται οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις εν εξελίξει διαρθρωτικές αλλαγές της οικονομίας, όπως η γήρανση του πληθυσμού. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει την ανάγκη για συνεχείς επενδύσεις στην εκπαίδευση ενηλίκων και στην επαγγελματική κατάρτιση, ώστε να καταστεί δυνατή η επαγγελματική κινητικότητα και να μειωθεί η αναντιστοιχία δεξιοτήτων.

                  (15)

                  Η κυβέρνηση έχει εφαρμόσει μέτρα υπέρ της επιχειρηματικότητας και των νεοσύστατων επιχειρήσεων και έχει επίσης αυξήσει τις δυνατότητες χορήγησης δανείων και εγγυήσεων εξαγωγών στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Επίσης, επιτρέπεται τώρα στους ανέργους να συνεχίσουν να λαμβάνουν παροχές ανεργίας και κατά τους πρώτους μήνες από την έναρξη νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το καθεστώς αυτό είναι πολύ πιθανό να στεφθεί με επιτυχία εάν συνδυαστεί με την παροχή κατάρτισης και καθοδήγησης, αν και η σύντομη διάρκειά του μπορεί να περιορίσει τον αντίκτυπό του. Επίσης, εξακολουθούν να παρατηρούνται ορισμένες αδυναμίες στην κοινωνική προστασία των επιχειρηματιών και των αυτοαπασχολουμένων, ενώ ο κίνδυνος φτώχειας για τους αυτοαπασχολουμένους στη Φινλανδία είναι υψηλός σε σύγκριση με τους υπαλλήλους.

                  (16)

                  Το χρέος των νοικοκυριών παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα (67 % του ΑΕΠ το 2016). Το χρέος αυτό είναι κυρίως με κυμαινόμενο επιτόκιο, γεγονός που συνιστά κίνδυνο σε περίπτωση αύξησης των επιτοκίων μεσοπρόθεσμα. Η καταναλωτική πίστη αυξάνεται ραγδαία και όλο και μεγαλύτερο μέρος της δανειοδότησης του τύπου αυτού χορηγείται από ξένες τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πλην των πιστωτικών ιδρυμάτων, εταιρείες μικροδανείων και δανειοδότηση μεταξύ ομοτίμων. Η φινλανδική Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας έχει θεσπίσει σειρά μέτρων για τη συγκράτηση της αύξησης της δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Εντούτοις, δεν αναμένεται σύντομα ενεργητική απομόχλευση, δεδομένου μάλιστα ότι τα επιτόκια παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Η έλλειψη συνολικού πιστωτικού μητρώου (για τη συλλογή θετικών και αρνητικών πληροφοριών σχετικά με τους οφειλέτες) ενδέχεται να μην επιτρέπει στις τράπεζες να σχηματίζουν σαφή εικόνα του συνολικού χρέους των νοικοκυριών.

                  (17)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Φινλανδίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Φινλανδία τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Φινλανδία, αλλά και τον βαθμό στον οποίο συμμορφώνονται με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (18)

                  Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη του (7) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

            ΣΥΝΙΣΤΑ στη Φινλανδία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2019, λαμβανομένων υπόψη των περιθωρίων που συνδέονται με την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τις οποίες έχει χορηγηθεί προσωρινή απόκλιση. Να εξασφαλίσει την έγκριση και εφαρμογή της διοικητικής μεταρρύθμισης με στόχο να αυξηθούν, αφενός, η οικονομική αποδοτικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και, αφετέρου, η ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές.

                  2.

                  Να βελτιώσει τα κίνητρα για την αποδοχή εργασίας και να εξασφαλίσει επαρκείς και πλήρως ολοκληρωμένες υπηρεσίες για τους ανέργους και τους οικονομικά μη ενεργούς.

                  3.

                  Να ενισχύσει την παρακολούθηση του χρέους των νοικοκυριών, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία συστήματος πιστωτικού μητρώου.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

         (3)  ΕΕ C 179 της 25.5.2018, σ. 1.

         (4)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (6)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

         (7)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κύπρου για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/55

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κύπρου για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου για το 2018
      (2018/C 320/12)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018, το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

                  (2)

                  Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Κύπρος θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1, 3 και 5.

                  (3)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για την Κύπρο δημοσιεύτηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Κύπρου όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (4), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις της κάθε χώρας που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Κύπρου ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018. Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος εμφανίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, η χώρα είναι σημαντικό να αντιμετωπίσει τη μεγάλη σώρευση ανισορροπιών με τη μορφή υπερβολικού ιδιωτικού, δημόσιου και εξωτερικού χρέους, και το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

                  (4)

                  Η Κύπρος υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 στις 19 Απριλίου 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 στις 30 Απριλίου 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

                  (5)

                  Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα ελήφθησαν υπόψη στον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων («ΕΔΕΤ») για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να κάνει χρήση της διάταξης αυτής σε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με την υγιή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (6)

                  Η Κύπρος επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η κυβέρνηση θέτει ως στόχο την επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος σε ονομαστικούς όρους ύψους 1,7 % του ΑΕΠ το 2018 και ελαφρά χαμηλότερου του 2,0 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, με τη μορφή ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, έχει προγραμματιστεί να επιτευχθεί στη διάρκεια της περιόδου 2018-2021. Έπειτα από τη μείωσή του σε περίπου 97,5 % του ΑΕΠ το 2017, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 105,6 % το 2018, ενώ στη συνέχεια προβλέπεται να εμφανίσει σταθερή μείωση, υποχωρώντας στο 88 % μέχρι το 2021, σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις μακροοικονομικές παραδοχές που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα σταθερότητας αφορούν το ενδεχόμενο αρνητικών εξελίξεων, συνδέονται δε κυρίως με το μεγάλο απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

                  (7)

                  Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να διατηρήσει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο το 2018. Αυτό συνάδει με μέγιστο ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (6) ύψους 1,9 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επιτρεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,4 % του ΑΕΠ. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα της τάξης του 0,8 % του ΑΕΠ το 2018 και 0,5 % του ΑΕΠ το 2019, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Η Κύπρος προβλέπεται να συμμορφωθεί με τον μεταβατικό κανόνα για το χρέος το 2018 και τον κανόνα για το χρέος το 2019. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Κύπρος προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019. Ταυτόχρονα, οι εξελίξεις των δαπανών θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, ιδίως ενόψει πιθανών μελλοντικών κινδύνων για την ευρωστία των εσόδων.

                  (8)

                  Παρά τις πρόσφατες προσπάθειες στους τομείς των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, της ποιότητας των κανονιστικών ρυθμίσεων και της κινητικότητας του προσωπικού, η αναποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση και έχει αντίκτυπο στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Εξακολουθούν να είναι σε εκκρεμότητα οι βασικές νομοθετικές προτάσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για νομοσχέδια σχετικά με τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι αδυναμίες που υπάρχουν στο πλαίσιο διακυβέρνησης για τις κρατικές οντότητες θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη δημιουργία υπό αίρεση υποχρεώσεων του δημοσίου και να υπονομεύσουν την επενδυτική ικανότητα σε βασικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως οι τηλεπικοινωνίες και η ενέργεια. Η συγκράτηση του μισθολογικού κόστους στον δημόσιο τομέα έχει επισημανθεί ως σημαντική συνιστώσα της δημοσιονομικής εξυγίανσης στην Κύπρο. Ωστόσο, η ισχύουσα συλλογική σύμβαση η οποία περιορίζει την αύξηση των μισθών στον δημόσιο τομέα λήγει το 2018 και εξακολουθεί να μην υπάρχει μια μονιμότερη λύση.

                  (9)

                  Στα τέλη Δεκεμβρίου του 2017 εγκρίθηκε μια εθνική στρατηγική για την καταπολέμηση της διαφθοράς και ψηφίστηκε το σχετικό σχέδιο δράσης. Ο υφιστάμενος φορέας καταπολέμησης της διαφθοράς εξακολουθεί να μη διαθέτει επαρκείς πόρους, αλλά η κυβέρνηση μελετά τη δημιουργία ενός νέου ανεξάρτητου οργανισμού. Διάφορες νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως τα σχέδια νόμων για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, τις ομάδες συμφερόντων και τη δήλωση περιουσιακών στοιχείων, είναι επί του παρόντος υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο και, εφόσον εγκριθούν, θα συμβάλουν επίσης στην ενίσχυση του εθνικού πλαισίου καταπολέμησης της διαφθοράς.

                  (10)

                  Όπως αναφέρεται στη σύσταση του 2018 για τη ζώνη του ευρώ, η καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, τη δίκαιη μεταχείριση των φορολογουμένων και την προστασία των δημόσιων οικονομικών. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών καθιστούν αναγκαία την ανάληψη συντονισμένων ενεργειών σε επίπεδο εθνικών πολιτικών για τη συμπλήρωση της ενωσιακής νομοθεσίας. Τα υψηλά επίπεδα των πληρωμών μερισμάτων και τόκων (σε σχέση με το ΑΕΠ) υποδηλώνουν ότι οι φορολογικοί κανόνες της Κύπρου χρησιμοποιούνται από εταιρείες που επιδίδονται σε επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Η μη παρακράτηση φόρου στην πηγή επί εξερχόμενων (δηλ. από κατοίκους της Ένωσης σε κατοίκους τρίτων χωρών) πληρωμών μερισμάτων, τόκων και, σε πολλές περιπτώσεις, δικαιωμάτων από εταιρείες με έδρα στην Κύπρο προς κατοίκους τρίτων χωρών μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη αποφυγή των φόρων επί αυτών των πληρωμών, εάν δεν υπόκεινται σε φορολογία ούτε στη δικαιοδοσία του αποδέκτη τους. Η απουσία αυτών των φόρων, σε συνδυασμό με τους κανόνες περί φορολογικής κατοικίας των νομικών προσώπων, ενδέχεται να διευκολύνει τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Τα καθεστώτα έκπτωσης πλασματικών τόκων, καίτοι συμβάλλουν στη μείωση της μεροληπτικής μεταχείρισης μεταξύ χρεωστικών τίτλων και ιδίων κεφαλαίων, μπορεί να χρησιμοποιούνται και για σκοπούς φοροαποφυγής, εάν δεν υπάρχουν αποτελεσματικοί αντικαταχρηστικοί κανόνες. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα πρόσφατα θετικά μέτρα που εξαγγέλθηκαν ή θεσπίστηκαν (δηλ. την εξαγγελθείσα αναθεώρηση των κανόνων περί φορολογικής κατοικίας νομικών προσώπων, τις σχεδιαζόμενες αλλαγές των διατάξεων περί ενδοομιλικής τιμολόγησης). Με βάση πρόσφατες ανταλλαγές απόψεων, η Επιτροπή θα συνεχίσει τον εποικοδομητικό διάλογο για την καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού των φορολογουμένων.

                  (11)

                  Οι αναποτελεσματικότητες του δικαστικού συστήματος εξακολουθούν να επηρεάζουν την ταχεία εκδίκαση των αστικών και εμπορικών υποθέσεων. Οι επαχθείς αστικές διαδικασίες και η ανεπαρκής εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων αποθαρρύνουν τις τράπεζες να χρησιμοποιούν τα πλαίσια αφερεγγυότητας και αναγκαστικών πλειστηριασμών ώστε να μειώσουν τον όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους. Έχει ξεκινήσει μια σειρά μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση των πλέον κρίσιμων προβλημάτων στο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης, ιδίως της περιορισμένης ψηφιοποίησης των δικαστηρίων και της έλλειψης διά βίου κατάρτισης για δικαστές.

                  (12)

                  Η χρήση των νέων πλαισίων αφερεγγυότητας και αναγκαστικών πλειστηριασμών παραμένει περιορισμένη, πράγμα που υπονομεύει τις προσπάθειες για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Συγκροτήθηκε μια ομάδα εργασίας ενδιαφερόμενων φορέων προκειμένου να εξετάσει την εφαρμογή και τις επιδόσεις των πλαισίων. Λήφθηκαν ορισμένα διοικητικά μέτρα για τη μείωση των καθυστερήσεων στην έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας. Ωστόσο, ο όγκος καθυστερήσεων συνεχίζει να είναι μεγάλος και εξακολουθεί να μην έχει δοθεί διαρθρωτική λύση για την αντιμετώπιση των ανεπαρκειών του συστήματος συναλλαγών επί ακινήτων (δηλαδή έκδοση και μεταβίβαση τίτλων ιδιοκτησίας).

                  (13)

                  Το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει η βασική αδυναμία του τραπεζικού τομέα και επηρεάζει την προσφορά πιστώσεων. Οι τράπεζες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια κατά την άσκηση των αξιώσεών τους έναντι υπερήμερων οφειλετών και η ελλιπής πειθαρχία στην αποπληρωμή εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα. Κατά τη διάρκεια του 2017, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν, αν και με άνισο τρόπο μεταξύ των τραπεζών, ως αποτέλεσμα της αναδιάρθρωσης του χρέους μέσω διαγραφών χρέους και συμφωνιών ανταλλαγής χρέους με περιουσιακά στοιχεία. Εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες ως προς τη βιωσιμότητα των μεθοδεύσεων των τραπεζών για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, δεδομένου ότι οι νέες υπερημερίες και αναδιαρθρώσεις δανείων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και αυξάνεται η άμεση έκθεση των τραπεζών στην αγορά ακινήτων. Αυτοί οι παράγοντες υπογραμμίζουν την ανάγκη για ταχεία εφαρμογή μιας πιο ολοκληρωμένης στρατηγικής για την επιτάχυνση της εξυγίανσης των ισολογισμών των τραπεζών, με τη δέουσα προσοχή στις κοινωνικές επιπτώσεις για τις ευάλωτες ομάδες και με προσεκτικό σχεδιασμό κινήτρων για την ενίσχυση της πειθαρχίας στην αποπληρωμή. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, θεωρείται αναγκαία η τροποποίηση της νομοθεσίας για να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εκτέλεση των απαιτήσεων και να διευκολυνθεί η πώληση δανείων, μεταξύ άλλων όσον αφορά την προστασία των δανειοληπτών και την καθιέρωση ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Επιπλέον, η διακυβέρνηση και η διοικητική ικανότητα της εποπτείας των ασφαλιστικών και των συνταξιοδοτικών ταμείων παραμένει ανεπαρκής. Η κυβέρνηση προτίθεται να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις για την αντιμετώπιση του θέματος αυτού εντός του 2018.

                  (14)

                  Η υλοποίηση του σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη είχε ως αποτέλεσμα κάποια πρόοδο στους τομείς των στρατηγικών επενδύσεων, της επιχειρηματικότητας και της βελτίωσης της νομοθεσίας. Ωστόσο, άλλες σημαντικές μεταρρυθμίσεις έχουν τελματώσει, ιδίως όσον αφορά τη χορήγηση αδειών για την έγκριση επενδυτικών σχεδίων. Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση έχει βελτιωθεί, χάρη σε ορισμένες βελτιώσεις όσον αφορά τις απαιτήσεις εξασφαλίσεων, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, ιδίως για τις μικρές επιχειρήσεις. Τα μέτρα χρηματοδοτικής στήριξης βασίζονται κυρίως σε επιχορηγήσεις. Οι εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, όπως τα επιχειρηματικά κεφάλαια, η χρηματοδότηση με μέσα μετοχικού κεφαλαίου ή η συμμετοχική χρηματοδότηση, παραμένουν περιθωριακές για τις κυπριακές επιχειρήσεις. Οι προσπάθειες ιδιωτικοποίησης με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, έχουν σε πολλές περιπτώσεις ανασταλεί και λίγα μόνο προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων προχωρούν σταδιακά (π.χ. λιμένας της Λάρνακας).

                  (15)

                  Η απασχόληση σημειώνει αύξηση και η ανεργία υποχωρεί με ταχείς ρυθμούς, μολονότι παραμένει σε υψηλά επίπεδα μεταξύ των νέων και των μακροχρόνια ανέργων. Συνεχίζονται οι προσπάθειες για τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. Πάντως, η παροχή υπηρεσιών στους εργοδότες, η κατηγοριοποίηση των πελατών, η εξατομικευμένη καθοδήγηση και ενεργοποίηση, μεταξύ άλλων και για τους αποδέκτες ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Το ποσοστό των νέων (15-24 ετών) εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης παραμένει από τα υψηλότερα στην Ένωση. Τα μέτρα για την προσέγγιση των νέων και την έγκαιρη και την κατάλληλα προσαρμοσμένη παροχή βοήθειας σε αυτούς είναι περιορισμένα, όπως επιβεβαιώνεται από τους χαμηλούς αριθμούς στα αντίστοιχα συστήματα ενεργοποίησης.

                  (16)

                  Ο εκσυγχρονισμός του εκπαιδευτικού τομέα έχει προχωρήσει, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Στις πρόσφατες θετικές εξελίξεις περιλαμβάνεται η διεξοδική αναθεώρηση των σχολικών προγραμμάτων και η εφαρμογή ενός νέου συστήματος διορισμού για τους εκπαιδευτικούς. Οι εκπαιδευτικές δαπάνες της Κύπρου είναι υψηλότερες από τον μέσο όρο της Ένωσης, γεγονός που καταδεικνύει την ισχυρή προσήλωση της χώρας στον στόχο της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης. Ωστόσο, οι εκπαιδευτικές επιδόσεις παραμένουν ανεπαρκείς και η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου, αν και βρίσκεται πολύ κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης, έχει αυξηθεί σημαντικά. Η συμμετοχή στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση είναι χαμηλή, η μεταρρύθμιση του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευτικών παραμένει σε εκκρεμότητα, ενώ μεγάλο ποσοστό αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εξακολουθεί να εργάζεται σε επαγγέλματα που δεν απαιτούν πανεπιστημιακό πτυχίο.

                  (17)

                  Η Κύπρος σημείωσε σημαντική πρόοδο στον τομέα του συστήματος υγείας με τη θέσπιση νομοθεσίας για τη δημιουργία του νέου Εθνικού Συστήματος Υγείας. Το νέο σύστημα αποσκοπεί στη βελτίωση της πρόσβασης, στην καθολική ιατροφαρμακευτική κάλυψη, τη μείωση του επιπέδου των άμεσων πληρωμών από τους ασθενείς και την αύξηση της αποδοτικότητας της παρεχόμενης περίθαλψης στον δημόσιο τομέα. Πριν το σύστημα καταστεί πλήρως λειτουργικό το 2020, υπάρχουν μείζονες προκλήσεις υλοποίησης και επενδυτικές ανάγκες. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την αποτροπή ενδεχόμενων υπερβάσεων του κόστους, τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των παρόχων υπηρεσιών υγείας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, την καθιέρωση ηλεκτρονικών υπηρεσιών στον τομέα της υγείας και τη δημιουργία ενός Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων. Το επίπεδο των παροχών μακροχρόνιας περίθαλψης είναι χαμηλό και εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.

                  (18)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Κύπρου και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Κύπρο κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Κύπρο, αλλά και τον βαθμό στον οποίο συμμορφώνονται με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (19)

                  Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και είναι της γνώμης (7) ότι η Κύπρος αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

                  (20)

                  Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στα σημεία 1 έως 5 κατωτέρω,

            ΣΥΝΙΣΤΑ στην Κύπρο να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Να εγκρίνει βασικές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, ιδίως όσον αφορά τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, καθώς και τη διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης.

                  2.

                  Να εντείνει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος μέσω της επανεξέτασης των αστικών διαδικασιών, τη μεγαλύτερη εξειδίκευση των δικαστηρίων και τη δημιουργία ενός πλήρως λειτουργικού συστήματος «ηλεκτρονικής δικαιοσύνης». Να λάβει μέτρα για την πλήρη εφαρμογή των πλαισίων αφερεγγυότητας και αναγκαστικών πλειστηριασμών και να διασφαλίσει αξιόπιστα και ταχύρρυθμα συστήματα για την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας και τη μεταβίβαση των δικαιωμάτων κυριότητας ακίνητης περιουσίας.

                  3.

                  Να επιταχύνει τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, που θα περιλαμβάνει και τροποποιήσεις της νομοθεσίας ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εκτέλεση των απαιτήσεων και να διευκολυνθεί η πώληση δανείων. Να ενοποιήσει και να ενισχύσει την εποπτεία των ασφαλιστικών εταιρειών και των συνταξιοδοτικών ταμείων.

                  4.

                  Να δώσει προτεραιότητα στην υλοποίηση των βασικών στοιχείων του σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη, ιδίως διευκολύνοντας την επίσπευση των στρατηγικών επενδύσεων, και να λάβει πρόσθετα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Να βελτιώσει την απόδοση των κρατικών επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων με τη συνέχιση της εφαρμογής των προγραμμάτων ιδιωτικοποίησης.

                  5.

                  Να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην αύξηση της ικανότητας και της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και να ενισχύσει την προσέγγιση και τη στήριξη της ενεργοποίησης των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και του συστήματος κατάρτισης, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και δράσεων για την ενίσχυση των ικανοτήτων στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Να λάβει μέτρα ώστε να εξασφαλίσει ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας θα καταστεί πλήρως λειτουργικό το 2020, όπως είχε σχεδιαστεί.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

         (3)  ΕΕ C 179 της 25.5.2018, σ. 1.

         (4)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (6)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

         (7)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σουηδίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Σουηδίας για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/116

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σουηδίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Σουηδίας για το 2018
      (2018/C 320/26)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σουηδία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

                  (2)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για τη Σουηδία δημοσιεύτηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Σουηδίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (3), η συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Σουηδίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν επίσης στις 7Μαρτίου 2018. Με βάση τη σχετική ανάλυση, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σουηδία παρουσιάζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, τα υπερτιμημένα επίπεδα τιμών των κατοικιών, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αύξηση του χρέους των νοικοκυριών, ενέχουν κινδύνους άτακτης διόρθωσης. Το ήδη υψηλό χρέος των νοικοκυριών παραμένει σε ανοδική πορεία. Οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται με ταχύ και σχεδόν αδιάλειπτο ρυθμό εδώ και 20 περίπου έτη. Το τελευταίο τρίμηνο του 2017 καταγράφηκε αρνητική ανάπτυξη. Ωστόσο, σύμφωνα με δείκτες αποτίμησης, οι τιμές των κατοικιών παραμένουν πολύ υψηλές σε σχέση με τα θεμελιώδη μεγέθη. Μολονότι οι τράπεζες διατηρούν, κατά τα φαινόμενα, επαρκή κεφαλαιοποίηση, μια άτακτη διόρθωση θα μπορούσε να επηρεάσει και τον χρηματοπιστωτικό τομέα, λόγω του αυξανόμενου ανοίγματος των τραπεζών σε ενυπόθηκα δάνεια νοικοκυριών. Σε τέτοια περίπτωση, υπάρχει το ενδεχόμενο να υπάρξουν δευτερογενείς επιπτώσεις σε γειτονικές χώρες, δεδομένων των συστημικών χρηματοπιστωτικών αλληλεξαρτήσεων. Κατά τα πρόσφατα έτη ελήφθησαν μέτρα για τη συγκράτηση της μεγέθυνσης του ενυπόθηκου χρέους και την αύξηση της κατασκευής κατοικιών. Ωστόσο, τα μέτρα πολιτικής που έχουν εφαρμοστεί έως τώρα δεν στάθηκαν επαρκή για να αντιμετωπιστεί η υπερτίμηση στον τομέα των κατοικιών, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν βασικά κενά στα μέτρα πολιτικής, ιδίως σε σχέση με τα φορολογικά κίνητρα για την απόκτηση κατοικίας, καθώς και με τη λειτουργία της προσφοράς κατοικιών και της αγοράς ενοικίασης ακινήτων.

                  (3)

                  Στις 27 Απριλίου 2018, η Σουηδία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

                  (4)

                  Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων («ΕΔΕΤ») για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (5)

                  Η Σουηδία υπόκειται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2018, η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτύχει πλεόνασμα 1,0 % του ΑΕΠ το 2018 και να εξακολουθήσει να τηρεί τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο — διαρθρωτικό έλλειμμα 1 % του ΑΕΠ — καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει στο 37,3 % το 2018 και στη συνέχεια να μειωθεί στο 29,0 % το 2021. Η οικονομική ανάπτυξη και τα υγιή δημόσια οικονομικά πρόκειται να είναι οι βασικοί παράγοντες που θα συντελέσουν στη μείωση του δείκτη του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευλογοφανές. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα της τάξης του 0,7 % του ΑΕΠ το 2018 και πλεόνασμα της τάξης του 1,0 % του ΑΕΠ το 2019, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Με βάση την αξιολόγησή του όσον αφορά το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018 και λαμβανομένων υπόψη των εαρινών προβλέψεων του 2018 της Επιτροπής, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Σουηδία προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019.

                  (6)

                  Το χρέος των νοικοκυριών, αν και βρισκόταν σε ήδη υψηλά επίπεδα, εξακολούθησε να αυξάνεται. Το χρέος των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 7,0 % το 2017, φθάνοντας περίπου το 86 % του ΑΕΠ και το 184 % του διαθέσιμου εισοδήματος — μεταξύ των υψηλότερων επιπέδων στην Ένωση. Αφού μειώθηκε κάπως το 2016, ο μέσος δείκτης του χρέους προς το διαθέσιμο εισόδημα των νέων ενυπόθηκων δανειοληπτών αυξήθηκε εκ νέου το 2017, σε νέο υψηλό ποσοστό 411 %. Η αύξησης του χρέους των νοικοκυριών οφείλεται κυρίως στην αύξηση των ενυπόθηκων δανείων, σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές των ακινήτων και τις διαρθρωτικές στρεβλώσεις που ευνοούν τις επενδύσεις σε χρηματοδοτούμενα με ενυπόθηκα δάνεια ακίνητα. Τα επίπεδα του χρέους είναι άνισα κατανεμημένα εφόσον τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα και τα νέα νοικοκυριά έχουν επιβαρυνθεί με ιδιαίτερα υψηλά χρέη σε σχέση με τα εισοδήματά τους. Η Σουηδία έχει εφαρμόσει διάφορα μακροπροληπτικά μέτρα κατά τα τελευταία έτη. Τα μέτρα που ελήφθησαν περιλαμβάνουν τον καθορισμό ορίων δανείου-αξίας, την προσαρμογή των κατώτατων ορίων συντελεστή στάθμισης των τραπεζών και την καθιέρωση ενός κανόνα τυπικής αποπληρωμής ενυπόθηκων δανείων τον Ιούνιο του 2016. Τον Μάρτιο του 2018 άρχισε να ισχύει μια νέα ενισχυμένη απαίτηση αποπληρωμής ενυπόθηκων δανείων για υποθήκες με υψηλό δείκτη χρέους-διαθέσιμου εισοδήματος. Η Σουηδία έχει επίσης εκδώσει νομοθεσία για την ενίσχυση της νομικής εντολής της αρχής μακροπροληπτικής εποπτείας (Finansinspektionen). Η νέα εντολή είναι λειτουργική από τον Φεβρουάριο του 2018, οπότε η αρχή έχει τη δυνατότητα να ανταποκρίνεται πιο έγκαιρα λαμβάνοντας ευρύτερο φάσμα μέτρων για την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με την αυξανόμενη δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών. Τα μέτρα μακροπροληπτικής πολιτικής που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στην αύξηση του ενυπόθηκου δανεισμού. Ο σταδιακός περιορισμός της φορολογικής έκπτωσης των πληρωμών τόκων ενυπόθηκων δανείων ή η αύξηση των περιοδικών φόρων ακίνητης περιουσίας θα βοηθούσε να καμφθεί η αύξηση του χρέους των νοικοκυριών, αλλά η κυβέρνηση δεν έχει σημειώσει καμία πρόοδο στο θέμα αυτό.

                  (7)

                  Το 2017, η οικονομία της Σουηδίας σημείωσε σημαντική ανάπτυξη κατά περίπου 2,4 %, που τροφοδοτήθηκε από την ισχυρή εγχώρια ζήτηση. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 6,0 % (σε ετήσια βάση) χάρη στην ιδιαίτερα σημαντική συμβολή των επενδύσεων σε ακίνητα κατά τα πρώτα τρία τρίμηνα. Παρά την απότομη αύξηση τα τελευταία χρόνια των νέων κατασκευών, εξακολουθεί να υφίσταται ανεπάρκεια προσφοράς, ιδίως οικονομικά προσιτών κατοικιών γύρω από τις μεγάλες πόλεις. Η έλλειψη διαθέσιμων και οικονομικά προσιτών κατοικιών μπορεί επίσης να περιορίσει την κινητικότητα των εργαζομένων και την αποτελεσματική ένταξη των μεταναστών στην αγορά εργασίας και να συμβάλει στην ανισότητα μεταξύ των γενεών.

                  (8)

                  Μετά από δύο δεκαετίες απότομης ανόδου των τιμών των κατοικιών, η αγορά ακινήτων σημείωσε σταδιακή μείωση από το φθινόπωρο του 2017, αλλά οι τιμές παραμένουν πάνω από τα θεμελιώδη μεγέθη. Στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονται τα φορολογικά κίνητρα που ευνοούν την ιδιόκτητη κατοικία και τα ενυπόθηκα χρέη, καθώς και οι χαλαροί όροι δανεισμού σε συνδυασμό με τα ακόμη σχετικά χαμηλά επιτόκια αποπληρωμής ενυπόθηκων δανείων. Επιπλέον, η έλλειψη στέγης συνδέεται με διαρθρωτικές ανεπάρκειες, μεταξύ των οποίων ο περιορισμένος ανταγωνισμός στον κατασκευαστικό τομέα λόγω των εμποδίων εισόδου στην αγορά για τις μικρές και ξένες εταιρείες, καθώς και η ικανότητα των μεγάλων κατασκευαστών να ελέγχουν τους έγγειους πόρους. Υπάρχουν επίσης εμπόδια στην αποτελεσματική χρήση του υφιστάμενου αποθέματος κατοικιών. Στην αγορά ενοικίασης ακινήτων, ενοίκια σε τιμές χαμηλότερες από αυτές της αγοράς δημιουργούν φαινόμενα εγκλωβισμού και άνισης μεταχείρισης μεταξύ των «εντός» και των «εκτός». Στην αγορά της ιδιοκατοίκησης οι φόροι κεφαλαιουχικών κερδών μειώνουν την κινητικότητα των ιδιοκτητών ακινήτων. Οι σουηδικές αρχές συνεχίζουν να υλοποιούν σταδιακά το σχέδιο 22 σημείων για την αύξηση της κατασκευής κατοικιών και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της αγοράς κατοικιών. Ωστόσο, δεν έχουν ληφθεί σημαντικά μέτρα πολιτικής για την καθιέρωση μεγαλύτερης ευελιξίας στον καθορισμό των τιμών των ενοικίων ή για την αναθεώρηση του σχεδιασμού του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών.

                  (9)

                  Η προηγμένη οικονομία χρειάζεται εργαζομένους με υψηλές δεξιότητες· αντίστοιχες ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό εμφανίζονται σε τομείς όπως ο κατασκευαστικός τομέας, η εκπαίδευση, η υγεία, οι επιστήμες, η μηχανική και οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών. Στο πλαίσιο αυτό, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις, όπως η ένταξη των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, ιδίως των γυναικών, στην αγορά εργασίας. Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών που έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ είναι σημαντικά χαμηλότερο από το σύνολο του πληθυσμού. Οι διαφορές εκπαιδευτικών επιδόσεων μεταξύ μαθητών από διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές καταβολές διευρύνονται. Η ένταξη των νεοαφιχθέντων μεταναστών μαθητών στο εκπαιδευτικό σύστημα απαιτεί στενή παρακολούθηση, όπως και η αυξανόμενη έλλειψη εκπαιδευτικών.

                  (10)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σουηδίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Σουηδία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Σουηδία αλλά και τον βαθμό στον οποίο συμμορφώνονται με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (11)

                  Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018 και είναι της γνώμης (5) ότι η Σουηδία αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

                  (12)

                  Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2018. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται κατωτέρω στη σύσταση 1.

            ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σουηδία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που σχετίζονται με την υψηλή δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών, με σταδιακή μείωση της φορολογικής έκπτωσης των πληρωμών τόκων ενυπόθηκων δανείων ή αυξάνοντας τους περιοδικούς φόρους ακίνητης περιουσίας. Να προωθήσει την κατασκευή κατοικιών όπου οι ελλείψεις είναι οι πλέον πιεστικές, ιδίως αίροντας τα διαρθρωτικά εμπόδια για τις οικοδομές, και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της αγοράς κατοικιών, μεταξύ άλλων με την καθιέρωση μεγαλύτερης ευελιξίας κατά τον καθορισμό των τιμών των ενοικίων και με την αναθεώρηση του σχεδιασμού του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

         (3)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕL 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (5)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.