title: Συσταση του Συμβουλιου της 5ης Απριλίου 2022 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ 2022/C 153/01

text:
               7.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 153/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 5ης Απριλίου 2022
      σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
      (2022/C 153/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 136, σε συνδυασμό με το άρθρο 121 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1) και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2) και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Μετά από μια πολύ βαθιά ύφεση το 2020, η οικονομία της ζώνης του ευρώ γνωρίζει σταθερή και ταχεία ανάκαμψη. Η αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το δεύτερο τρίμηνο του 2021 υπερέβη τις προσδοκίες και, σύμφωνα με τις οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής το φθινόπωρο του 2021, το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ αναμένεται να έχει αυξηθεί κατά 5,0 % το 2021. Η οικονομία της ζώνης του ευρώ ανέκτησε το προ κρίσης επίπεδο του ΑΕΠ το τελευταίο τρίμηνο του 2021. Έως το δεύτερο τρίμηνο του 2021, επτά χώρες της ζώνης του ευρώ είχαν ήδη ανακτήσει τα προ κρίσης επίπεδα του ΑΕΠ τους. Το ετήσιο ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 4,3 % το 2022, ωστόσο η ανάκαμψη αναμένεται ανομοιογενής μεταξύ χωρών και τομέων. Η εγχώρια ζήτηση είναι ο κύριος κινητήριος μοχλός αύξησης του ΑΕΠ και συνδέεται με τη χαλάρωση των περιορισμών που σχετίζονται με την πανδημία της COVID-19 μετά τη διεξαγωγή των εμβολιασμών, τις σταδιακές βελτιώσεις στις αγορές εργασίας, την άντληση επιπλέον αποταμιεύσεων που σωρεύτηκαν κατά τις περιόδους εφαρμογής περιοριστικών μέτρων, καθώς και την ισχυρή αύξηση των επενδύσεων με την αξιοποίηση ευνοϊκών όρων χρηματοδότησης και τη στήριξη από το NextGenerationEU, το μέσο ανάκτησης που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/2094 του Συμβουλίου (3). Ακολουθώντας τη σύσταση, τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ ανέλαβαν δράση, μεμονωμένα και συλλογικά στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, ούτως ώστε να διασφαλίσουν έναν προσανατολισμό πολιτικής που στηρίζει την ανάκαμψη από την κρίση της COVID-19. Εφεξής, το επίπεδο αβεβαιότητας παραμένει υψηλό, υφίστανται δε ουσιαστικοί κίνδυνοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την εξέλιξη της πανδημίας, τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης, και το εν λόγω επίπεδο απαιτεί στενή παρακολούθηση.

                  (2)

                  Κατά τη διάρκεια του 2021, η έντονη αύξηση της εγχώριας ζήτησης ήρθε αντιμέτωπη με περιορισμούς σε ό,τι αφορά την προσφορά, συμπεριλαμβανομένων της έλλειψης εισροών και των διαταραχών στην εφοδιαστική. Επιπλέον, οι ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό και δεξιότητες αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας σε ορισμένους τομείς και σε ορισμένα κράτη μέλη. Μετά από αρκετά έτη πολύ χαμηλών ποσοστών, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ σημείωσε αύξηση από τις αρχές του 2021, ιδίως λόγω των αποτελεσμάτων βάσης, της μεγάλης ανόδου των τιμών της ενέργειας και των σημείων συμφόρησης στον εφοδιασμό, γεγονός που υποδηλώνει ένα μεταβατικό φαινόμενο που συνδέεται με τη διαδικασία προσαρμογής μετά τα περιοριστικά μέτρα. Ο πληθωρισμός έφθασε το 4,9 % στη ζώνη του ευρώ τον Νοέμβριο του 2021. Σύμφωνα με τις οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής το φθινόπωρο του 2021, αναμένεται να μειωθεί στο 2,2 % το 2022 και στο 1,4 % το 2023.

                  (3)

                  Το 2021 η ευρωπαϊκή στρατηγική ανάκαμψης επικεντρώθηκε στην υλοποίηση του NextGenerationEU, και του μεγαλύτερού του μέσου, του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Έως τα μέσα Νοεμβρίου του 2021, το Συμβούλιο είχε εγκρίνει τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας 22 κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων 18 χωρών της ζώνης του ευρώ, μετά από θετικές αξιολογήσεις της Επιτροπής. Κατά τα επόμενα έτη, η ουσιαστική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και οι επενδύσεις στο πλαίσιο του ΜΑΑ θα έχουν σημαντικό θετικό αντίκτυπο στη λειτουργία των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ. Η ουσιαστική εφαρμογή του ΜΑΑ θα προωθήσει την ανοδική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση μεταξύ των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, δεδομένης της κλείδας κατανομής των πόρων του. Ο ΜΑΑ έχει επίσης ενισχύσει την εμπιστοσύνη και συμβάλλει στην υποστήριξη της ανάπτυξης και της μακροοικονομικής σταθερότητας, εξισορροπώντας έτσι το μείγμα πολιτικών και συμπληρώνοντας τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Πέραν της στήριξης της ανάκαμψης, ο ΜΑΑ αποσκοπεί στον διαρθρωτικό μετασχηματισμό των οικονομιών των κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά την επίτευξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Η πραγματοποίηση συνεκτικών επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του ΜΑΑ, σε συνδυασμό με τη χρήση των ταμείων της πολιτικής συνοχής, αποσκοπεί στην αύξηση της ανθεκτικότητας της ζώνης του ευρώ σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς, στην αύξηση του δυνητικού προϊόντος με βιώσιμο τρόπο, στη στήριξη της απασχόλησης και στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων. Επιπλέον, η έκδοση χρεογράφων σε ευρώ από την Ένωση για τη χρηματοδότηση του ΜΑΑ θα προσδώσει βάθος και ρευστότητα στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές και θα συμβάλει στην ενίσχυση του ευρώ ως διεθνούς νομίσματος. Η έκδοση πράσινων ομολόγων στο πλαίσιο του NextGenerationEU θα συμβάλει περαιτέρω στην προώθηση βιώσιμων επενδύσεων.

                  (4)

                  Η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που περιλαμβάνονται στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα δώσει τη δυνατότητα εκταμίευσης της χρηματοδότησης του ΜΑΑ και θα συμβάλει αποτελεσματικά στην επίτευξη των προτεραιοτήτων πολιτικής της ζώνης του ευρώ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (5). Η υλοποίηση αυτή θα αφορά, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των εθνικών θεσμικών πλαισίων, τη στήριξη δημόσιων επενδύσεων υψηλής ποιότητας, καθώς και μέτρα πολιτικής για τη στήριξη της κοινωνικής συνοχής και της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η υλοποίηση αυτή αναμένεται να συμβάλει στη διασφάλιση μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάκαμψης, στη διατήρηση του αναπτυξιακού δυναμικού και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Τούτο συνάδει με την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 2021, με τίτλο «Ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022» και τις τέσσερις παραμέτρους της ανταγωνιστικής βιωσιμότητας, δηλαδή την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, την παραγωγικότητα, τη δικαιοσύνη και τη μακροοικονομική σταθερότητα.

                  (5)

                  Οι κατάλληλα υποστηρικτικές και αλληλοενισχυόμενες οικονομικές πολιτικές έχουν εξασφαλίσει αποτελεσματική μακροοικονομική σταθεροποίηση και έχουν περιορίσει τον αντίκτυπο στα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας, μετριάζοντας τους κινδύνους αρνητικών συνεπειών και στηρίζοντας την ταχεία οικονομική ανάκαμψη. Ένας άρτιος συνδυασμός νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών, παράλληλα με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και χρηματοπιστωτικές πολιτικές, θα εξακολουθήσει να είναι ουσιαστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία της ζώνης του ευρώ, σε πλήρη συμμόρφωση με τους αντίστοιχους ρόλους των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων βάσει της Συνθήκης.

                  (6)

                  Τα μέτρα νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ αποσκοπούν στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των διάφορων τμημάτων των χρηματοπιστωτικών αγορών και στο να διατηρηθούν ανέπαφοι οι δίαυλοι μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής και, εν τέλει, να διασφαλιστεί η μεσοπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών. Τον Ιούλιο του 2021, η ΕΚΤ δημοσίευσε τη νέα στρατηγική της για τη νομισματική πολιτική, η οποία υιοθετεί συμμετρικό στόχο 2 % μεσοπρόθεσμα για τον πληθωρισμό. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ επιβεβαίωσε επίσης ότι η δέσμη των επιτοκίων της ΕΚΤ παραμένει το κύριο μέσο νομισματικής πολιτικής της. Τον Οκτώβριο του 2021, η ΕΚΤ ξεκίνησε μια διετή φάση έρευνας σχετικά με την πιθανή έκδοση ενός ψηφιακού ευρώ. Η δημιουργία ενός ψηφιακού ευρώ θα απαιτήσει παρέμβαση των νομοθετών της Ένωσης και η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει νομοθετική πρόταση βάσει του άρθρου 133 της Συνθήκης. Ανάλογα με τον σχεδιασμό του, ένα τέτοιο ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να προσφέρει παροχή δημόσιου χρήματος σε ψηφιακή μορφή, να στηρίξει την ψηφιοποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας και να ενθαρρύνει ενεργά την καινοτομία στις λιανικές πληρωμές. Επιπλέον, θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και στην ανοικτή στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.

                  (7)

                  Στις 19 Οκτωβρίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Η οικονομία της ΕΕ μετά την COVID-19: επιπτώσεις για την οικονομική διακυβέρνηση», δρομολογώντας εκ νέου τη συζήτηση σχετικά με την επανεξέταση της οικονομικής διακυβέρνησης με σκοπό την επίτευξη ευρείας συναίνεσης για τον τρόπο ενίσχυσης του πλαισίου της οικονομικής διακυβέρνησης και για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και των δημοσιονομικών προκλήσεων κατά τρόπο μεταβατικό και φιλικό προς την ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την κρίση της COVID-19.

                  (8)

                  Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στη ζώνη του ευρώ συνολικά αναμενόταν να ανέλθει στο 7,1 % του ΑΕΠ το 2021, αλλά να μειωθεί σε 3,9 % το 2022. Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός της ζώνης του ευρώ, σύμφωνα με τις οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής το φθινόπωρο του 2021, αναμενόταν να παραμείνει υποστηρικτικός το 2021, με αύξηση άνω του 1,75 % του ΑΕΠ, και το 2022, με αύξηση κοντά στο 1 % του ΑΕΠ. Το 2022 οι δημόσιες επενδύσεις, τόσο οι εθνικά χρηματοδοτούμενες όσο και οι χρηματοδοτούμενες από την Ένωση, θα συμβάλουν στον εν λόγω υποστηρικτικό προσανατολισμό. Από τον Νοέμβριο του 2021, τα 18 εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της ζώνης του ευρώ, τα οποία εγκρίθηκαν τότε από το Συμβούλιο, πρόκειται να παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη μεγάλης κλίμακας σε κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ ύψους έως 262 δισεκατομμύρια EUR σε επιχορηγήσεις και 139 δισεκατομμυρίων EUR σε δάνεια κατά την περίοδο έως το 2026. Ο συντονισμός των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών, με πλήρη σεβασμό του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του οικονομικού κλυδωνισμού που προκάλεσε η κρίση της COVID-19, για τη βιώσιμη ανάκαμψη και για την ορθή λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ). Ενώ η γενική ρήτρα διαφυγής θα παραμείνει ενεργή το 2022, αναμένεται να απενεργοποιηθεί από το 2023. Με την εδραίωση της ανάκαμψης της οικονομίας, η δημοσιονομική πολιτική στρέφεται από προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης σε στοχευμένα μέτρα στήριξης της ανάκαμψης. Η αύξηση των δεικτών δημόσιου χρέους από 85,5 % του ΑΕΠ το 2019 σε 100 % του ΑΕΠ το 2021 αντανακλά τις συνδυασμένες επιπτώσεις της συρρίκνωσης της παραγωγής και την αναγκαία αντίδραση σε επίπεδο πολιτικής στον ισχυρό κλυδωνισμό που προκάλεσε η COVID-19. Ωστόσο, καθώς οι δείκτες χρέους ήταν ήδη υψηλοί σε ορισμένα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ πριν από τον εν λόγω κλυδωνισμό, η σταδιακή, συνεχής και ευνοϊκή για την ανάπτυξη μείωση του χρέους θα αποτελέσει στόχο πολιτικής σε μεγάλο μέρος της ζώνης του ευρώ.

                  (9)

                  Στο πλαίσιο αυτό, η βελτίωση της σύνθεσης των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων με την προώθηση των επενδύσεων, η βελτίωση της ποιότητας των δημοσιονομικών μέτρων και η διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων ενόψει της κλιματικής αλλαγής και της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη σημασία. Η κατάρτιση πράσινου προϋπολογισμού, η επανεξέταση των δαπανών, η εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης των δημόσιων επενδύσεων και τα αποτελεσματικά πλαίσια δημόσιων συμβάσεων μπορούν να βελτιώσουν τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων οικονομικών και να δημιουργήσουν δημοσιονομικά περιθώρια για πρόσθετες δημόσιες επενδύσεις. Οι μεταρρυθμίσεις για μια πιο αποτελεσματική και δίκαιη εισοδηματική πολιτική απέκτησαν ακόμη πιο θεμελιώδη ρόλο στον απόηχο της κρίσης της COVID-19. Υπάρχουν ακόμη περιθώρια να καταστούν τα φορολογικά συστήματα στη ζώνη του ευρώ πιο φιλικά προς την ανάπτυξη και το περιβάλλον, ιδίως με την αντιμετώπιση στρεβλώσεων και με τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας, η οποία παραμένει υψηλή στα περισσότερα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. Τα μέτρα για την αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής μπορούν να καταστήσουν τα φορολογικά συστήματα πιο αποτελεσματικά και πιο δίκαια, στηρίζοντας παράλληλα την ανάκαμψη και την αύξηση των εσόδων. Η παγκοσμιοποίηση κατέστησε αναγκαία την προσαρμογή του φορολογικού πλαισίου σε μια ολοένα και περισσότερο ψηφιοποιημένη οικονομία. Επιτεύχθηκε συμφωνία για τη μεταρρύθμιση της παγκόσμιας φορολογίας με σκοπό την αντιμετώπιση των φορολογικών προκλήσεων που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση της οικονομίας και τον περιορισμό του επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού εντός του Χωρίς Αποκλεισμούς Πλαισίου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και των G20 για τη Διάβρωση της Φορολογικής Βάσης και τη Μετατόπιση των Κερδών.

                  (10)

                  Η ταχεία και ισχυρή απόκριση πολιτικής σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω του NextGenerationEU, υπήρξε αποτελεσματική για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κρίσης στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Χάρη σε στην εν λόγω συντονισμένη δράση, οι αποκλίσεις διευρύνθηκαν λιγότερο από ό, τι αναμενόταν αρχικά και οι μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις έχουν μετριαστεί. Η στήριξη σε επίπεδο πολιτικής, μεταξύ άλλων μέσω συστημάτων μειωμένου ωραρίου εργασίας και άλλων μέτρων για τη διατήρηση της απασχόλησης, έχει συμβάλει στη διατήρηση της δραστηριότητας των επιχειρήσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης και περιόρισε την αύξηση του ποσοστού ανεργίας και τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Παρά την αυξητική τους πορεία, τα ποσοστά αφερεγγυότητας παρέμειναν συγκρατημένα το 2021 παρά τη σταδιακή άρση των μέτρων στήριξης. Οι αγορές εργασίας παρουσιάζουν επίσης σταδιακή βελτίωση, με το ποσοστό απασχόλησης στο 72,1 % το δεύτερο τρίμηνο του 2021, σε σύγκριση με την προ της COVID-19 κορύφωση σε 72,9 % το τέταρτο τρίμηνο του 2019. Η υιοθέτηση με ταχείς ρυθμούς της ψηφιακής τεχνολογίας καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19 θα μπορούσε να έχει θετικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα, εάν διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, η εν λόγω κρίση είχε σημαντικές εδαφικές, τομεακές και διανεμητικές επιπτώσεις, λόγω των οποίων θα απαιτηθούν ανακατανομές τόσο εντός όσο και μεταξύ χωρών και τομέων, με σημαντικό κόστος μετάβασης για τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις.

                  (11)

                  Παρά το γεγονός ότι η αύξηση των πτωχεύσεων έχει παραμείνει περιορισμένη μέχρι στιγμής, η κρίση της COVID-19 επιδείνωσε τα αποτελέσματα πολλών επιχειρήσεων, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητά τους να χρηματοδοτήσουν επενδυτικά έργα βραχυπρόθεσμα και να θέσει σε κίνδυνο την ικανότητα αποπληρωμής τους. Καθώς η ανάκαμψη εδραιώνεται, η στήριξη θα πρέπει σταδιακά να καταργηθεί και να καταστεί πιο στοχευμένη. Η μείωση της χρήσης χρεωστικών μέσων θα περιόριζε ενδεχόμενες υποχρεώσεις και θα συνέβαλλε στη διατήρηση της επενδυτικής ικανότητας των επιχειρήσεων. Η έγκαιρη απόσυρση των μέτρων στήριξης σε επίπεδο πολιτικής συνιστά εγχείρημα εξισορρόπησης που περιλαμβάνει τη στήριξη των επενδύσεων και της απασχόλησης και την αποφυγή της πτώχευσης βιώσιμων επιχειρήσεων, χωρίς να παρεμποδίζεται η ομαλή έξοδος από την αγορά των μη βιώσιμων επιχειρήσεων μεσοπρόθεσμα. Στο πλαίσιο αυτό, η βελτίωση της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, η βελτίωση των ισολογισμών των επιχειρήσεων και η ενίσχυση της ικανότητας και της αποτελεσματικότητας των πλαισίων αφερεγγυότητας είναι ζωτικής σημασίας. Τα εθνικά καθεστώτα αφερεγγυότητας διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ και θα απαιτηθούν μέτρα ενίσχυσης της ικανότητας, προκειμένου να διευκολυνθεί η αποτελεσματικότητα της διοίκησης και του δικαστικού συστήματος. Η βελτίωση των πλαισίων αφερεγγυότητας μπορεί επίσης να συμβάλει στην εξυγίανση των ισολογισμών του τραπεζικού τομέα, γεγονός που θα έχει θετικό αντίκτυπο στην προσφορά πιστώσεων. Η οδηγία (ΕΕ) 2019/1023 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) για την αναδιάρθρωση και την αφερεγγυότητα, η οποία αποσκοπεί στη θέσπιση ελάχιστων προτύπων στα κράτη μέλη σχετικά με την προληπτική αναδιάρθρωση και την απαλλαγή από τα χρέη για τους επιχειρηματίες, είναι υποχρεωτικό να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως τις 17 Ιουλίου 2022. Επιπλέον, η ολοκλήρωση των κεφαλαιαγορών της Ένωσης είναι καίριας σημασίας για την παροχή εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης στις επιχειρήσεις, ώστε να συμπληρώνουν τον τραπεζικό δανεισμό. Η πρόοδος στην Ένωση Κεφαλαιαγορών μπορεί να βελτιώσει την πρόσβαση των επιχειρήσεων της ζώνης του ευρώ σε χρηματοδότηση, να κινητοποιήσει μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε νέες και σε πράσινες τεχνολογίες και υποδομές, να προωθήσει τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου και να άρει τους διασυνοριακούς φραγμούς στις επενδύσεις, μεταξύ άλλων με την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του ουσιαστικού δικαίου περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας.

                  (12)

                  Ενώ η απασχόληση ανακάμπτει με ταχύ ρυθμό, ορισμένοι τομείς, ορισμένες συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων και ορισμένες περιφέρειες αναμένεται να επηρεαστούν μακροπρόθεσμα από την κρίση της COVID-19 και από την ισχυρή ώθηση για τον οικολογικό προσανατολισμό της οικονομίας και την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης. Ιδιαίτερα έχουν πληγεί οι νέοι, καθώς και τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση και τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται θα μπορούσαν να διαφέρουν από τις θέσεις εργασίας που χάθηκαν λόγω της εν λόγω κρίσης. Ορισμένες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές προκλήσεις αναφορικά με την ένταξή τους στην αγορά εργασίας. Τα σημεία συμφόρησης στην αλυσίδα εφοδιασμού και η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας ενδέχεται να επιβραδύνουν την ανάκαμψη της απασχόλησης σε ορισμένους τομείς. Ως εκ τούτου, τα μέτρα πολιτικής που διευκολύνουν τη μετάβαση από μια θέση εργασίας σε άλλη και την επανένταξη στην αγορά εργασίας θα έχουν καθοριστική σημασία για τη στήριξη της προσαρμογής και τον μετριασμό των κοινωνικών επιπτώσεων, ιδίως υπό το πρίσμα της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Η Επιτροπή υπέβαλε τη σύσταση (ΕΕ) 2021/402 (7) για μια αποτελεσματική ενεργό στήριξη της απασχόλησης μετά την κρίση της COVID-19, με την οποία καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν συνεκτικές δέσμες μέτρων πολιτικής που συνδυάζουν μέτρα που αποσκοπούν στη γεφύρωση των ελλείψεων δεξιοτήτων και βοηθούν τα άτομα να αντεπεξέλθουν με επιτυχία στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Οι δέσμες αυτές θα αποτελούνται από τρεις συνιστώσες: i) χρονικά περιορισμένα και καλά σχεδιασμένα κίνητρα πρόσληψης και μετάβασης και στήριξη της επιχειρηματικότητας· ii) ευκαιρίες αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης που συνδέονται με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας· και iii) ενισχυμένη στήριξη από τις υπηρεσίες απασχόλησης. Εν τω μεταξύ, για τη συνοχή της ζώνης του ευρώ, η κοινωνική προστασία παραμένει θεμελιώδους σημασίας την επαύριο της κρίσης στους τομείς της υγείας και της οικονομίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων παραμένει η πυξίδα για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη δράση κοινωνικής πολιτικής, προωθώντας την ανοδική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης στα κράτη μέλη. Το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2021, θέτει τρεις ενωσιακούς πρωταρχικούς στόχους σχετικά με i) την απασχόληση, ii) την εκπαίδευση ενηλίκων και iii) τη μείωση της φτώχειας έως το 2030, στους οποίους θα συμβάλουν σχετικές δράσεις πολιτικής. Οι ηγέτες της Ένωσης εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τους εν λόγω στόχους κατά την κοινωνική σύνοδο κορυφής του Πόρτο στις 8 Μαΐου 2021 και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 24–25 Ιουνίου 2021.

                  (13)

                  Τα κράτη μέλη έχουν καταρτίσει φιλόδοξα μεταρρυθμιστικά και επενδυτικά σχέδια, με τη χρηματοδοτική και πολιτική στήριξη του ΜΑΑ, και η εφαρμογή τους είναι καθοριστικής σημασίας. Η βελτίωση της ποιότητας των θεσμικών οργάνων, ιδίως με την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας, θα είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της ταχείας απορρόφησης των σχετικών κονδυλίων, αποφεύγοντας παράλληλα αλληλεπικαλύψεις και παρεμβάσεις σε σχέση με άλλα μέσα της Ένωσης. Τα κράτη μέλη μπορούν να βελτιώσουν τις συνθήκες-πλαίσιο των ιδιωτικών επενδύσεων βελτιώνοντας το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η διατήρηση και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αλυσίδας εφοδιασμού στην ενιαία αγορά, με τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των ελλείψεων και των σημείων συμφόρησης στον εφοδιασμό, πέραν των ανοικτών αγορών, της σύγκλισης των προτύπων και της μεγαλύτερης διαφοροποίησης, της κυκλικότητας και της αποδοτικής χρήσης των πόρων, θα είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της ενιαίας αγοράς. Η σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, με την οποία ζητείται η περαιτέρω ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς αγαθών και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής ενιαίας αγοράς, με την άρση των περιττών περιορισμών, την ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς και τη διασφάλιση επαρκούς διοικητικής ικανότητας, παραμένει επίκαιρη.

                  (14)

                  Ως αποτέλεσμα προηγούμενων μεταρρυθμίσεων, ο τραπεζικός τομέας έχει επιδείξει συνολική ανθεκτικότητα όταν αντιμετώπισε σοβαρές οικονομικές πιέσεις. Η εκτεταμένη στήριξη σε επίπεδο πολιτικής στην κοιλότητα της κρίσης και η σταθερή ανάκαμψη που καταγράφηκε το 2021 έχουν μειώσει μέχρι στιγμής τις ανησυχίες σχετικά με τους χαμηλότερους ισολογισμούς των επιχειρήσεων. Ωστόσο, οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ ενδέχεται να υποστούν κάποια επιδείνωση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού. Η έγκαιρη παρακολούθηση των κινδύνων, η προορατική συνεργασία με τους οφειλέτες και η ενεργός διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, σε συνδυασμό με την ενισχυμένη κερδοφορία και ένα ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο, είναι σημαντικές για τη διατήρηση της σταθερότητας του τραπεζικού τομέα και της ικανότητάς του να χρηματοδοτεί την οικονομική ανάκαμψη.

                  (15)

                  Το οικονομικό μέγεθος και η ολοκλήρωση της ζώνης του ευρώ, καθώς και οι δράσεις που έχουν αναληφθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19, έχουν αποτελέσει παράγοντες σταθεροποίησης σε παγκόσμιο επίπεδο καθ’ όλη τη διάρκεια της εν λόγω κρίσης. Δεδομένης της διασύνδεσης των οικονομιών, κατά τα προσεχή έτη τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ θα χρειαστεί να υλοποιήσουν τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν για να εξέλθουν ισχυρότερα από την κρίση, εμβαθύνοντας παράλληλα περαιτέρω την ΟΝΕ, ώστε να αυξηθεί η ανθεκτικότητά της σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς και η ικανότητά της να παραμείνει ισχυρότερη στη διεθνή σκηνή. Οι εξελίξεις σε προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς έχουν άμεσες επιπτώσεις στη ζώνη του ευρώ μέσω διάφορων διαύλων, μεταξύ άλλων σε ό,τι αφορά την πολιτική για την υγεία και τον εμβολιασμό, τις πορείες νομισματικής πολιτικής, τις χρηματοοικονομικές ροές, τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας και το εμπόριο. Οι περιορισμοί στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού που προέκυψαν μετά την ανάκαμψη μαρτυρούν περαιτέρω την αυξανόμενη παγκόσμια οικονομική διασύνδεση. Εν τω μεταξύ, το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της ζώνης του ευρώ συνέχισε τη σταδιακή μείωσή του και έφθασε, το 2020, σε επίπεδο παραπλήσιο του συνιστώμενου σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές. Ωστόσο, προβλέπεται να αυξηθεί από 2,6 % στο 3,4 % μεταξύ του 2020 και του 2023. Η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, το οποίο παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερό τα τελευταία χρόνια, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης ενός ψηφιακού ευρώ, θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική και χρηματοπιστωτική αυτονομία της ζώνης του ευρώ και της Ένωσης και να βελτιώσει την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

                  (16)

                  Η εμβάθυνση της ΟΝΕ εξακολουθεί να έχει ουσιαστική σημασία. Η Τραπεζική Ένωση και η Ένωση Κεφαλαιαγορών αποτελούν αλληλοενισχυόμενα εγχειρήματα για την προώθηση της ανάπτυξης, τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και τη στήριξη μιας γνήσιας ΟΝΕ. Η κάλυψη των κενών που απομένουν θα αυξήσει περαιτέρω τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα της ζώνης του ευρώ, θα βοηθήσει τις οικονομίες της ζώνης του ευρώ να ευδοκιμήσουν και θα ισχυροποιήσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ. Εξακολουθεί να έχει ουσιαστική σημασία η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης, παράλληλα με την έγκαιρη επικύρωση των τροποποιητικών συμφωνιών της Συνθήκης για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (8) και της Συμφωνίας για τη μεταφορά και την αμοιβαιοποίηση των εισφορών στο Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης, που έγινε στις Βρυξέλλες στις 21 Μαΐου 2014, καθώς και της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Η εν λόγω ολοκλήρωση θα στηρίξει επίσης την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, οι οποίες απαιτούν σημαντικές επενδύσεις. Η σύνοδος κορυφής για το ευρώ της 25ης Ιουνίου 2021 επανέλαβε τη δέσμευση για την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και κάλεσε την Ευρωομάδα σε διευρυμένη σύνθεση να συμφωνήσει, χωρίς καθυστέρηση και σε συναινετική βάση, σε ένα σταδιακό και χρονικά δεσμευτικό πρόγραμμα εργασιών για όλα τα εκκρεμή στοιχεία. Ζήτησε επίσης την ταχεία εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών του 2020, που ορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 24ης Σεπτεμβρίου 2020 με τίτλο «Ένωση Κεφαλαιαγορών για τα άτομα και τις επιχειρήσεις - νέο σχέδιο δράσης», σύμφωνα με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 3ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το εν λόγω σχέδιο δράσης. Η σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, με την οποία ζητείται η ολοκλήρωση της ΟΝΕ και η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, παραμένει επίκαιρη,

            ΣΥΝΙΣΤΑ στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να αναλάβουν δράση, μεμονωμένα, μεταξύ άλλων μέσω της υλοποίησης των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και συλλογικά στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, κατά την περίοδο 2022-2023, ούτως ώστε:

                  1)

                  Να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν και να συντονίζουν τις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές σε όλα τα κράτη μέλη για την αποτελεσματική στήριξη μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάκαμψης. Να διατηρήσουν συγκρατημένα υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τη χρηματοδότηση που παρέχεται από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Να κατευθύνουν σταδιακά τα δημοσιονομικά μέτρα προς επενδύσεις που προωθούν μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάκαμψη, συνεπή με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στην ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων. Λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό αβεβαιότητας, να διατηρήσουν μια ευέλικτη δημοσιονομική πολιτική, ώστε να είναι σε θέση να αντιδράσουν στην εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19. Να διαφοροποιήσουν τις δημοσιονομικές πολιτικές λαμβάνοντας υπόψη την ισχύ της ανάκαμψης, διασφαλίζοντας τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και ενισχύοντας τις επενδύσεις, συνεκτιμώντας παράλληλα την ανάγκη μείωσης των αποκλίσεων.

                  2)

                  Να προωθήσουν πολιτικές που αντιμετωπίζουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή, ώστε να διασφαλίσουν δίκαια και αποτελεσματικά φορολογικά συστήματα. Να εργαστούν για τον περιορισμό του επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής της παγκόσμιας συναινετικής λύσης για την αντιμετώπιση των φορολογικών προκλήσεων που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση και την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και να προωθήσουν τη μετατόπιση από τη φορολόγηση της εργασίας σε φόρους που προκαλούν λιγότερες στρεβλώσεις. Να μεριμνήσουν για τη μετάβαση από μέτρα έκτακτης ανάγκης σε μέτρα ανάκαμψης στις αγορές εργασίας με την εξασφάλιση αποτελεσματικών ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας με: i) στήριξη της μετάβασης μεταξύ θέσεων εργασίας, ιδίως προς την πράσινη και την ψηφιακή οικονομία, ii) συνδυασμό μέτρων για την αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων, ενίσχυση της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανειδίκευσης και παροχή στοχευμένων κινήτρων για προσλήψεις και iii) ενίσχυση της ικανότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης να αντιμετωπίζουν τις αναντιστοιχίες στην αγορά εργασίας. Να ενισχύσουν ποιοτικά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης χωρίς αποκλεισμούς. Να προωθήσουν την ένταξη των νέων, των γυναικών και των ευάλωτων ομάδων στην αγορά εργασίας, να εξασφαλίσουν κατάλληλες συνθήκες εργασίας και να αντιμετωπίσουν τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας, να αναπτύξουν και να προσαρμόσουν, όπου απαιτείται, συστήματα κοινωνικής προστασίας και να ενισχύσουν την πρόσβαση σε αυτά με σκοπό την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκύπτουν από την κρίση της COVID-19 και εκείνων που συνδέονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Να διασφαλίσουν την αποτελεσματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη χάραξη πολιτικής, να ενισχύσουν τον κοινωνικό διάλογο και να προωθήσουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Να διασφαλίσουν την ανταλλαγή ορθών πρακτικών στην αγορά εργασίας και κοινωνικών πολιτικών που ενισχύουν την οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα, καθώς και τη σύγκλιση προς αυτές.

                  3)

                  Να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα των δεσμών μέτρων στήριξης της πολιτικής για τις επιχειρήσεις, να εστιάζουν σε πιο στοχευμένη στήριξη για τη φερεγγυότητα βιώσιμων επιχειρήσεων που δέχτηκαν πίεση κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19 και να αξιοποιήσουν περισσότερο τα μέσα συμμετοχικού τύπου. Να αυξήσουν την ικανότητα των πλαισίων αφερεγγυότητας να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά και έγκαιρα την πτώχευση και την αναδιάρθρωση του χρέους, να μεγιστοποιούν τη διατήρηση της αξίας και να προωθούν μια αποτελεσματική κατανομή κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία και διασυνοριακών επενδύσεων. Να σημειώσουν ταχεία πρόοδο όσον αφορά την εμβάθυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, για την οποία η Επιτροπή έχει υποβάλει νομοθετικές προτάσεις με έμφαση στη στήριξη της χρηματοδότησης της οικονομίας, να ενισχύσουν τις επενδυτικές ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες και να άρουν τα αδικαιολόγητα διασυνοριακά εμπόδια για τις επενδύσεις στην ενιαία αγορά.

                  4)

                  Να εξακολουθήσουν να ενισχύουν τα εθνικά θεσμικά πλαίσια και να επιδιώξουν μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις επενδύσεις και την ανακατανομή των κεφαλαίων, καθώς και να διασφαλίσουν την αποτελεσματική και έγκαιρη χρήση των κονδυλίων της Ένωσης. Να μειώσουν τον διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις και να βελτιώσουν το επιχειρηματικό περιβάλλον. Να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και την ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης. Να βελτιώσουν τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων μέσω της κατάρτισης πράσινων προϋπολογισμών και της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των πλαισίων διαχείρισης των δημόσιων επενδύσεων, και να αξιοποιήσουν την επανεξέταση των δαπανών για να βελτιώσουν τη σύνθεση και την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών, ιδίως την ποιότητα των δημόσιων επενδύσεων και των επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό και δεξιότητες, και να εστιάσουν καλύτερα τις δημόσιες δαπάνες στις ανάγκες ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

                  5)

                  Να διασφαλίσουν τη μακροοικονομική σταθερότητα και να διατηρήσουν τους πιστωτικούς διαύλους προς την οικονομία, συνεχίζοντας να αντιμετωπίζουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ιδίως, μεταξύ άλλων, μέσω της παρακολούθησης της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού, της έγκαιρης και προορατικής δέσμευσης έναντι των οφειλετών που βρίσκονται σε δυσχερή θέση, ιδίως των βιώσιμων, και της περαιτέρω ανάπτυξης δευτερογενών αγορών για μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Να συνεχίσουν να εργάζονται για την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης, μέσω ενός σταδιακού και χρονικά οριοθετημένου προγράμματος εργασιών για όλα τα απαιτούμενα εκκρεμή στοιχεία και με το ίδιο επίπεδο φιλοδοξίας, καθώς και για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ. Να συνεχίσουν να στηρίζουν τις διερευνητικές εργασίες για την ενδεχόμενη εισαγωγή ενός ψηφιακού ευρώ.

            Στα περαιτέρω στάδια για την εμβάθυνση της ΟΝΕ θα πρέπει να συνεκτιμηθούν τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τη συνολική αντίδραση στην κρίση της COVID-19 σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής. Η πρόοδος ως προς την εμβάθυνση της ΟΝΕ θα πρέπει να εξακολουθήσει με πλήρη σεβασμό στην εσωτερική αγορά της Ένωσης και κατά ανοικτό και διαφανή προς τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ τρόπο.

         Έγινε στο Λουξεμβούργο, 5 Απριλίου 2022.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            B. LE MAIRE

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

         (3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/2094 του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την κρίση της νόσου COVID-19 (ΕΕ L I 433 της 22.12.2020, σ. 23).

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (5)  ΕΕ C 283 της 15.7.2021, σ. 1.

         (6)  Οδηγία (ΕΕ) 2019/1023 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, περί πλαισίου για την προληπτική αναδιάρθρωση, την απαλλαγή από τα χρέη και τις ανικανότητες ή την έκπτωση οφειλετών, καθώς και περί μέτρων βελτίωσης των διαδικασιών αυτών, και για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132 (Οδηγία για την αναδιάρθρωση και την αφερεγγυότητα) (ΕΕ L 172 της 26.6.2019, σ. 18).

         (7)  Σύσταση (ΕΕ) 2021/402 της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 2021, σχετικά με την αποτελεσματική ενεργό στήριξη της απασχόλησης μετά την κρίση της νόσου COVID-19 (EASE) (ΕΕ L 80 της 8.3.2021, σ. 1).

         (8)  Συνθήκη για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας μεταξύ του Βασιλείου του Βελγίου, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Ιρλανδίας, της Ελληνικής Δημοκρατίας, του Βασιλείου της Ισπανίας, της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ιταλικής Δημοκρατίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας Λετονία, Δημοκρατία της Λιθουανίας, Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, Μάλτα, Βασίλειο των Κάτω Χωρών, Δημοκρατία της Αυστρίας, Πορτογαλική Δημοκρατία, Δημοκρατία της Σλοβενίας, Σλοβακική Δημοκρατία και Δημοκρατία της Φινλανδίας, που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Φεβρουαρίου 2012.


title: Σύσταση τησ Ευρωπαϊκησ Κεντρικησ Τραπεζασ της 29ης Μαρτίου 2022 προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Lietuvos bankas (ΕΚΤ/2022/15) 2022/C 153/02

text:
               7.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 153/7

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
      της 29ης Μαρτίου 2022
      προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Lietuvos bankas
      (ΕΚΤ/2022/15)
      (2022/C 153/02)
      ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως το άρθρο 27.1,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και των εθνικών κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ ελέγχονται από ανεξάρτητους εξωτερικούς ελεγκτές, τους οποίους υποδεικνύει το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ και εγκρίνει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

                  (2)

                  Η θητεία της εταιρείας Ernst & Young Baltic UAB, εξωτερικών ελεγκτών της Lietuvos bankas, έληξε με το πέρας του ελέγχου για το οικονομικό έτος 2021. Είναι επομένως αναγκαίος ο διορισμός εξωτερικών ελεγκτών από το οικονομικό έτος 2022.

                  (3)

                  Η Lietuvos bankas επέλεξε την εταιρεία UAB ROSK Consulting ως εξωτερικούς της ελεγκτές για τα οικονομικά έτη 2022 έως 2024,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      Συνιστάται ο διορισμός της εταιρείας UAB ROSK Consulting ως εξωτερικών ελεγκτών της Lietuvos bankas για τα οικονομικά έτη 2022 έως 2024.

         Φρανκφούρτη, 29 Μαρτίου 2022.

               Η Πρόεδρος της ΕΚΤ

            Christine LAGARDE


title: Σύσταση (ΕΕ) 2022/561 της Επιτροπής της 6ης Απριλίου 2022 για την παρακολούθηση της παρουσίας γλυκοαλκαλοειδών στις πατάτες και στα παράγωγα προϊόντα πατάτας

text:
               7.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 108/66

      ΣΥΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2022/561 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 6ης Απριλίου 2022
      για την παρακολούθηση της παρουσίας γλυκοαλκαλοειδών στις πατάτες και στα παράγωγα προϊόντα πατάτας
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Το 2020 η επιστημονική ομάδα για τις μολυσματικές προσμείξεις στην τροφική αλυσίδα (CONTAM) της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) ενέκρινε εκτίμηση κινδύνου για τα γλυκοαλκαλοειδή στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα, ιδίως στις πατάτες και στα παράγωγα προϊόντα πατάτας (1).

                  (2)

                  Στον άνθρωπο, οι οξείες τοξικές επιδράσεις των γλυκοαλκαλοειδών της πατάτας (α-σολανίνη και α-σακονίνη) περιλαμβάνουν γαστρεντερικά συμπτώματα όπως ναυτία, έμετο και διάρροια. Σχετικά με τις επιδράσεις αυτές, ως σημείο αναφοράς για τον χαρακτηρισμό κινδύνου μετά την οξεία έκθεση, η επιστημονική ομάδα CONTAM προσδιόρισε το χαμηλότερο επίπεδο στο οποίο παρατηρούνται δυσμενείς επιδράσεις (LOAEL) στο 1 mg ολικών γλυκοαλκαλοειδών πατάτας/kg σωματικού βάρους (bw) ανά ημέρα. Περιθώριο έκθεσης (MOE) πάνω από 10 υποδηλώνει ότι δεν υπάρχει ανησυχία για την υγεία. Αυτή η τιμή 10 για το MOE συμπεριλαμβάνει την παρέκταση από ένα LOAEL σε ένα επίπεδο μη παρατήρησης δυσμενών επιδράσεων (NOAEL) (συντελεστής 3) και τη γενετική ποικιλομορφία μεταξύ ατόμων ως προς την τοξικοδυναμική (συντελεστής 3,2). Το γεγονός ότι από τις εκτιμήσεις της οξείας έκθεσης σε ορισμένα σενάρια έκθεσης προέκυψε MOE κάτω του 10 υποδηλώνει ότι υπάρχει ανησυχία για την υγεία.

                  (3)

                  Η επιστημονική ομάδα CONTAM συνέστησε να συγκεντρωθούν περισσότερα στοιχεία σχετικά με την παρουσία γλυκοαλκαλοειδών και των αγλυκονών τους στις ποικιλίες πατάτας που διατίθενται στην αγορά, στις νέες ποικιλίες πατάτας που προκύπτουν από πειράματα βελτίωσης και στα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων για βρέφη.

                  (4)

                  Οι ορθές γεωργικές πρακτικές, οι καλές συνθήκες αποθήκευσης και μεταφοράς και οι ορθές παρασκευαστικές πρακτικές μπορούν να μειώσουν την παρουσία γλυκοαλκαλοειδών στις πατάτες και στα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας. Ωστόσο, πρέπει να συγκεντρωθούν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους παράγοντες που οδηγούν σε σχετικά υψηλά επίπεδα γλυκοαλκαλοειδών στις πατάτες και στα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την αποφυγή ή τη μείωση της παρουσίας γλυκοαλκαλοειδών στα τρόφιμα αυτά. Είναι σκόπιμο, εάν είναι δυνατόν, να αναλυθούν επίσης, ιδίως στα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας, τα προϊόντα αποδόμησης β- και γ-σολανίνη και σακονίνη, καθώς και η αγλυκόνη σολανιδίνη, δεδομένου ότι οι ενώσεις αυτές έχουν την ίδια τοξικότητα με την α-σολανίνη και την α-σακονίνη.

                  (5)

                  Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των γλυκοαλκαλοειδών πρέπει να είναι αξιόπιστα και συγκρίσιμα. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να δοθούν οδηγίες σχετικά με την εξαγωγή τους, καθώς και να προβλεφθούν απαιτήσεις για την ανάλυσή τους. Δεδομένου ότι η παρουσία γλυκοαλκαλοειδών είναι υψηλότερη στις μη αποφλοιωμένες πατάτες απ’ ό,τι στις αποφλοιωμένες και υψηλότερη στις μικρές πατάτες απ’ ό,τι στις μεγαλύτερες, είναι σημαντικό να παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τους παράγοντες αυτούς κατά την αναφορά των στοιχείων παρουσίας.

                  (6)

                  Για καθοδήγηση σχετικά με το πότε θα ήταν σκόπιμο να προσδιορίζονται οι παράγοντες που οδηγούν σε σχετικά υψηλά επίπεδα γλυκοαλκαλοειδών, είναι σκόπιμο να καθοριστεί ενδεικτική τιμή για τις πατάτες. Είναι επίσης σκόπιμο να συγκεντρωθούν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις της μεταποίησης στο επίπεδο των γλυκοαλκαλοειδών.

                  (7)

                  Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να δοθεί σύσταση για παρακολούθηση των γλυκοαλκαλοειδών στις πατάτες και στα προϊόντα πατάτας και για τον προσδιορισμό των παραγόντων που οδηγούν σε υψηλά επίπεδα γλυκοαλκαλοειδών, καθώς και να συγκεντρωθούν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις της μεταποίησης στο επίπεδο των γλυκοαλκαλοειδών,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

                  (1)

                  Τα κράτη μέλη, με την ενεργό συμμετοχή των επιχειρήσεων τροφίμων, θα πρέπει να παρακολουθούν τα γλυκοαλκαλοειδή α-σολανίνη και α-σακονίνη στις πατάτες και στα προϊόντα πατάτας. Εάν είναι δυνατόν, θα πρέπει επίσης να αναλύονται τα προϊόντα αποδόμησης β- και γ-σολανίνη και σακονίνη, καθώς και η αγλυκόνη σολανιδίνη, ιδίως στα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας.

                  (2)

                  Για να αποφευχθεί η ενζυμική αποδόμηση της α-σακονίνης, ιδίως κατά την ανάλυση ωμών πατατών (μη αποφλοιωμένων/αποφλοιωμένων), θα πρέπει να προστίθεται στις πατάτες διάλυμα μυρμηκικού οξέος 1 % σε μεθανόλη σε αναλογία 1:2 (όγκος:βάρος) όταν αναμειγνύονται και ομογενοποιούνται πριν από την εκχύλιση και τον καθαρισμό. Οι συνιστώμενες μέθοδοι ανάλυσης είναι η υγροχρωματογραφία με ανίχνευση συστοιχίας φωτοδιόδων υπεριώδους ακτινοβολίας (LC-UV-DAD) ή η υγροχρωματογραφία-φασματομετρία μαζών (LC-MS). Μπορούν να εφαρμοστούν και άλλες μέθοδοι ανάλυσης, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι εν λόγω μέθοδοι παράγουν αξιόπιστα αποτελέσματα για μεμονωμένα γλυκοαλκαλοειδή. Το όριο ποσοτικού προσδιορισμού (LOQ) για τον προσδιορισμό κάθε γλυκοαλκαλοειδούς θα πρέπει κατά προτίμηση να είναι περίπου 1 mg/kg και να μην είναι μεγαλύτερο από 5 mg/kg.

                  (3)

                  Τα κράτη μέλη, με την ενεργό συμμετοχή των επιχειρήσεων τροφίμων, θα πρέπει να διεξάγουν έρευνες για τον προσδιορισμό των παραγόντων που οδηγούν σε επίπεδα υψηλότερα από το ενδεικτικό επίπεδο των 100 mg/kg για το άθροισμα της α-σολανίνης και της α-σακονίνης στις πατάτες και στα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας.

                  (4)

                  Τα κράτη μέλη και οι επιχειρήσεις τροφίμων θα πρέπει να διαβιβάζουν στην EFSA, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, τα δεδομένα για το προηγούμενο έτος προς συγκέντρωση σε μία βάση δεδομένων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του υλικού καθοδήγησης της EFSA σχετικά με την τυπική περιγραφή δείγματος (Standard Sample Description, SSD) για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και τις πρόσθετες ειδικές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων της EFSA (2). Είναι σημαντικό να αναφέρονται για τις πατάτες και τα μεταποιημένα προϊόντα πατάτας η ποικιλία και το μέγεθος των πατατών (μέσο βάρος των πατατών, ιδίως για τις μη αποφλοιωμένες πατάτες), αν πρόκειται για πρώιμες πατάτες ή πατάτες αποθήκευσης (δηλαδή ώριμες και/ή αποθηκευμένες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα), ο τόπος δειγματοληψίας (παραγωγός, χονδρική πώληση, λιανική πώληση) και αν οι πατάτες έχουν αποφλοιωθεί ή όχι (3).

         Βρυξέλλες, 6 Απριλίου 2022.

               Για την Επιτροπή

            Στέλλα ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  EFSA CONTAM Panel (Επιστημονική ομάδα της EFSA για τις μολυσματικές προσμείξεις στην τροφική αλυσίδα), 2020. Επιστημονική γνώμη — Εκτίμηση κινδύνου των γλυκοαλκαλοειδών στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα, ιδίως στις πατάτες και στα παράγωγα προϊόντα πατάτας. EFSA Journal 2020·18(8):6222, 190 σ. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2020.6222

         (2)  https://www.efsa.europa.eu/en/call/call-continuous-collection-chemical-contaminants-occurrence-data-0

         (3)  Οι δοκιμές για την επίδραση της αποφλοίωσης στην περιεκτικότητα σε γλυκοαλκαλοειδή θα πρέπει να διενεργούνται με αποφλοιωτή (πατάτας).


title: Σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2022 σχετικά με τη δημιουργία γεφυρών για αποτελεσματική ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) 2022/C 160/01

text:
               13.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 160/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 5ης Απριλίου 2022
      σχετικά με τη δημιουργία γεφυρών για αποτελεσματική ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης
      (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
      (2022/C 160/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 165 και 166,
      Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  1.

                  Η βαθύτερη και αποτελεσματικότερη διακρατική συνεργασία στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη έχει καίρια σημασία για την υποστήριξη των αξιών, της ταυτότητας και της δημοκρατίας της Ένωσης, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής κοινωνίας και οικονομίας, και για την οικοδόμηση ενός βιώσιμου μέλλοντος. Τα ισχυρά διασυνδεδεμένα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και με τη γήρανση του πληθυσμού, καθώς και άλλων καίριας σημασίας κοινωνικο-οικονομικών προκλήσεων, μέσω της ανταλλαγής γνώσης και της συνδιαμόρφωσης καινοτόμων λύσεων. Επιπλέον, μπορούν να διασφαλίσουν την ικανότητα της Ευρώπης να τονώσει την ανταγωνιστικότητα που βασίζεται στην τεχνολογία.

                  2.

                  Ηδημιουργία γεφυρών που θα παρέχουν στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τη δυνατότητα να αναπτύξουν βαθύτερη, πολυετή και αποτελεσματική διακρατική συνεργασία σε θεσμικό επίπεδο είναι σημαντικό εργαλείο για τη συνένωση των δυνάμεων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και την προετοιμασία των φοιτητών, των εκπαιδευομένων σε προγράμματα διά βίου μάθησης, των ερευνητών και του προσωπικού για ένα παγκόσμιο μέλλον. Τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ευρώπη προσαρμόζονται σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο όπου τα γνωστικά πεδία και τα μαθησιακά περιβάλλοντα μετασχηματίζονται με γρήγορους ρυθμούς, όπως για παράδειγμα αυτά που σχετίζονται με τη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Για τον σκοπό αυτόν απαιτείται νέος τρόπος σκέψης, νέες προσεγγίσεις και νέες δομές για τη συνεργασία και την κινητικότητα (με τη φυσική κινητικότητα να παραμένει η βασική μορφή κινητικότητας) των φοιτητών, του προσωπικού και των ερευνητών σε διεπιστημονικό και σε διασυνοριακό επίπεδο. Αυτή η νέα πραγματικότητα, την οποία διαμορφώνει η ψηφιακή μετάβαση, θα φέρει ένα νέο και ελκυστικό φάσμα στην εκπαίδευση και νέες μορφές και ευκαιρίες για διακρατική συνεργασία και κινητικότητα, με φυσική παρουσία και μέσω διαδικτύου, για όλους τους εκπαιδευόμενους, μεταξύ άλλων για άτομα με λιγότερες ευκαιρίες ή από απομακρυσμένες περιοχές, όπως εξόχως απόκεντρες περιοχές, και θα συντελέσει στην πολυμορφία στους κύκλους των πανεπιστημιακών, των ερευνητών και του επαγγελματικού προσωπικού.

                  3.

                  Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών τύπων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων πανεπιστημίων, ερευνητικών πανεπιστημίων, πανεπιστημιακών κολεγίων, πανεπιστημίων εφαρμοσμένων επιστημών, ιδρυμάτων τριτοβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και ανώτατων σχολών καλών τεχνών, σε ολόκληρη την ΕΕ, αποτελεί βασική αρχή που στηρίζει και είναι συμφυής με τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας. Η βαθύτερη διακρατική συνεργασία μεταξύ διαφορετικών και συμπληρωματικών ιδρυμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη στηρίζει τη δίκαιη πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας και συμπεριληπτική εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα, προωθεί τη δημιουργία και την κυκλοφορία της γνώσης, διευκολύνει την κοινή χρήση ικανοτήτων και υποδομών και συμβάλλει στη ζωτικότητα των περιφερειών και των κοινοτήτων τους, διευκολύνοντας την εξομάλυνση των μειονεκτικών και γεωγραφικών ανισοτήτων. Μπορεί επίσης να προωθήσει την εισδοχή στα οικοσυστήματα έρευνας και καινοτομίας και στα βιομηχανικά οικοσυστήματα. Η διακρατική συνεργασία συνεισφέρει εξίσου στην απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως φορέα προώθησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων και γνώσεων, για παράδειγμα σε σχέση με τη διττή ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, και συμβάλλει στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.

                  4.

                  Ηανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης έως το 2025 (1) ζητεί την απρόσκοπτη και φιλόδοξη διακρατική συνεργασία, τη διευκόλυνση της απονομής κοινών πτυχίων και τη διερεύνηση της σκοπιμότητας κατάρτισης νομικού καταστατικού για συμμαχίες όπως τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Το ψήφισμα του Συμβουλίου περί στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού (2021-2030) (2) ενθαρρύνει τη βαθύτερη συνεργασία, τη συγκέντρωση γνώσεων και πόρων και τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για την κινητικότητα φοιτητών, πανεπιστημιακών και ερευνητών, μεταξύ άλλων μέσω της πλήρους ανάπτυξης των πρωτοβουλιών για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και για την ευρωπαϊκή φοιτητική ταυτότητα. Στα συμπεράσματα σχετικά με την πρωτοβουλία για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια – Σύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της έρευνας, της καινοτομίας και της κοινωνίας: Ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση» (3), το Συμβούλιο κάλεσε τα κράτη μέλη να άρουν τα εμπόδια στον δρόμο προς πιο συμβατά συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να διερευνήσουν τη σκοπιμότητα κοινών ευρωπαϊκών πτυχίων. Στα συμπεράσματά του με θέμα «Εμβάθυνση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας: Παροχή ελκυστικών και βιώσιμων σταδιοδρομιών και συνθηκών εργασίας στους ερευνητές και υλοποίηση της κυκλοφορίας επιστημόνων» (4), το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τα κράτη μέλη στον σχεδιασμό μέτρων πολιτικής για αδιάλειπτη και φιλόδοξη διακρατική συνεργασία μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη, ιδίως στον τομέα της ακαδημαϊκής και ερευνητικής σταδιοδρομίας. Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με έναν νέο ΕΧΕ για την έρευνα και την καινοτομία (5) και το σύμφωνο για την Έρευνα και την Καινοτομία στην Ευρώπη (6) ζητούν βαθύτερη συνεργασία και αναγνωρίζουν το δυναμικό που ενυπάρχει σε πρωτοβουλίες όπως τα «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια» για τον μετασχηματισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων (7) ζητεί επίσης να αρθούν τα εμπόδια που παρακωλύουν την αποτελεσματική και βαθύτερη διακρατική συνεργασία.

                  5.

                  Στουπουργικό ανακοινωθέν της Ρώμης για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την προαγωγή της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των τίτλων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό, (8) ζητείται να προωθηθεί και να διευκολυνθεί η διακρατική συνεργασία. Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον «Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης: μια κοινή ολιστική προσέγγιση» (9) υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη συνεργασία και ζητεί τη χρήση συνεργειών μεταξύ του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και του Ευρωπαϊκού Χώρου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

                  6.

                  Τα 41 «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια», που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα Erasmus+ και συμπληρώνονται από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» για τη διάσταση της έρευνας και της καινοτομίας, και παρόμοια εδραιωμένα μοντέλα θεσμικής συνεργασίας παρέχουν χρήσιμα διδάγματα, καθώς δοκιμάζουν μοντέλα βαθύτερης διακρατικής συνεργασίας τα οποία καλύπτουν ένα πεδίο ευρύτερο από τις υφιστάμενες επιμέρους στρατηγικές των ιδρυμάτων και τα οικοσυστήματα διακυβέρνησης και συνεργασίας. Αποτελούν πηγή έμπνευσης για την ευρύτερη κοινότητα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για να προχωρήσουν μεταρρυθμίσεις σε επίπεδο συστήματος, διευκολύνοντας παράλληλα τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών πολιτικών στους τομείς της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της έρευνας.

                  7.

                  Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης του Συμβουλίου, «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια» είναι εκείνα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, με συμπληρωματική στήριξη από το πρόγραμμα «Ορίζων» για τη διάσταση της έρευνας και καινοτομίας, κατά περίπτωση. Η έννοια «συμμαχίες ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» αναφέρεται σε όλα τα άλλα μοντέλα συνεργασίας, όπως οι κοινότητες γνώσης και καινοτομίας. Στόχος της παρούσας σύστασης του Συμβουλίου είναι η διευκόλυνση της διακρατικής συνεργασίας για όλα τα ευρωπαϊκά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, πέραν εκείνων που υποστηρίζονται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.

                  8.

                  Τα «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια» συμβάλλουν στην ποιότητα της διακρατικής συνεργασίας μέσω στρατηγικών σε επίπεδο ιδρυμάτων που συνδυάζουν τη μάθηση και τη διδασκαλία, την έρευνα, την καινοτομία και τη μεταφορά γνώσης στην οικονομία και την κοινωνία, ενώ συμβάλλουν και στην αλλαγή της πολιτικής και της κοινωνίας.

                  9.

                  Οι συμμαχίες στο τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα μπορούν να επωφελούνται, σε εθελοντική βάση, από μέσα θεσμικής συνεργασίας, όπως πιθανό νομικό καθεστώς για τις συμμαχίες ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία να τους παρέχουν τη δυνατότητα, κατά περίπτωση, κοινής χρήσης οικονομικών, ανθρώπινων, ψηφιακών και φυσικών πόρων και υπηρεσιών, λειτουργίας εικονικών διαπανεπιστημιουπόλεων και διαλειτουργικών πλατφορμών για κοινές ψηφιακές ή μικτές δραστηριότητες. Για την εμβάθυνση της διακρατικής συνεργασίας όσον αφορά την αποτελεσματική ενασχόληση με τη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η ανάπτυξη διεπιστημονικών θεματικών ενοτήτων και ο σχεδιασμός κοινών πτυχίων βάσει κριτηρίων που θα έχουν συνδιαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με τα μέσα της διαδικασίας της Μπολόνια, πρέπει να διευκολυνθούν περαιτέρω σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο ιδρυμάτων. Η διευκόλυνση της ευέλικτης και χωρίς αποκλεισμούς κινητικότητας και η διεύρυνση της αξιοποίησης της πρωτοβουλίας για την ευρωπαϊκή φοιτητική ταυτότητα θα μπορούσαν να αυξήσουν τις ευκαιρίες για τους εκπαιδευόμενους, τους πανεπιστημιακούς, τους ερευνητές και το προσωπικό. Για την ανάπτυξη ικανοτήτων και την επίτευξη του σχεδιαζόμενου επιπέδου φιλοδοξίας για τη διακρατική συνεργασία απαιτείται επαρκής, μακροπρόθεσμη και πολυετής χρηματοδότηση.

                  10.

                  Ηεμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης απαιτεί την αντιμετώπιση όλων των προκλήσεων. Η απρόσκοπτη δημιουργία, η εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας και η διαπίστευση κοινών διακρατικών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και προγραμμάτων σε όλα τα επίπεδα επηρεάζονται από τις διαφορές στην εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας, την άνιση εφαρμογή της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των τίτλων και των περιόδων σπουδών στο εξωτερικό και των σχετικών βασικών δεσμεύσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας της Μπολόνια, συμπεριλαμβανομένων διαφορών στη δομή των πτυχίων, διαφορών στην υιοθέτηση της ευρωπαϊκής προσέγγισης για τη διασφάλιση της ποιότητας των κοινών προγραμμάτων, διαφορών στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς και συσσώρευσης ακαδημαϊκών μονάδων (ECTS), και τη μερική αναγνώριση της διαδικτυακής και της μικτής μάθησης. Η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων και η διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των μέσων της Μπολόνια θα μειώσει τις διοικητικές επιβαρύνσεις, θα διευκολύνει τη διακρατική συνεργασία και θα προωθήσει την εφαρμογή καινοτόμων διεπιστημονικών παιδαγωγικών μεθόδων σε διάφορες χώρες.

                  11.

                  Η ευρωπαϊκή διακρατική συνεργασία σε θεσμικό επίπεδο αποτελεί ισχυρό μέσο στήριξης και περαιτέρω ανάπτυξης του μετασχηματισμού με σκοπό την επίτευξη αριστείας, ανταγωνιστικότητας, βιωσιμότητας και ελκυστικότητας χωρίς αποκλεισμούς στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία εκπληρώνουν όλες τους τις αποστολές (εκπαίδευση, έρευνα, καινοτομία και παροχή υπηρεσιών στην κοινωνία) και αντικατοπτρίζουν τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής και τις αξίες μας, με οφέλη εντός και εκτός του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, για μια Ευρώπη της γνώσης, της ανθεκτικότητας και της δημοκρατίας. Η διακρατική συνεργασία πρέπει να διευκολυνθεί μέσω σειράς συνεκτικών ευρωπαϊκών και εθνικών μέτρων, αποτελεσματικής εφαρμογής των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, μέσων και εργαλείων όπως η πρωτοβουλία για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, τα μέσα της διαδικασίας της Μπολόνια ή η πρωτοβουλία για την ευρωπαϊκή φοιτητική ταυτότητα, καθώς και η διερεύνηση πιθανών νέων μέσων. Αυτά τα νέα μέσα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν χρησιμοποιώντας μια σταδιακή προσέγγιση συνδημιουργίας που θα παρέχει αφενός στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τη δυνατότητα να δημιουργούν γέφυρες και να συνεργάζονται αποτελεσματικότερα σε διασυνοριακό επίπεδο και, αφετέρου, στα συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τη δυνατότητα να γίνουν πιο συνεκτικά προς όφελος ολόκληρης της κοινότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να προσφέρουν αξία στην κοινωνία,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ
      Με πλήρη σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας, της αυτονομίας των ιδρυμάτων και της ακαδημαϊκής ελευθερίας, σύμφωνα με τις εθνικές περιστάσεις και σε στενή συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη:

                  1.

                  Να δώσουν την ευκαιρία στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να διερευνήσουν, στο πλαίσιο διαδικασίας συνδιαμόρφωσης, την αναγκαιότητα, τα οφέλη, τους κινδύνους και τη σκοπιμότητα της κατάρτισης μέσων θεσμικής συνεργασίας, όπως πιθανού νομικού καθεστώτος για τις συμμαχίες ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως είναι για παράδειγμα τα «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια», με στόχο τη διευκόλυνση της βαθύτερης συνεργασίας μέσω της ανταλλαγής ανθρώπινων και τεχνικών ικανοτήτων και ικανοτήτων δεδομένων, εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας, κατά περίπτωση. Να τους προσφέρουν τη δυνατότητα να πειραματιστούν με τις ποικίλες δυνατότητες της βαθύτερης συνεργασίας και να δοκιμάσουν, σε εθελοντική βάση, υφιστάμενα ευρωπαϊκά μέσα, όπως ο ευρωπαϊκός όμιλος εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) (10) ή ο ευρωπαϊκός όμιλος οικονομικού σκοπού (ΕΟΟΣ) (11).

                  2.

                  Να ενθαρρύνουν, κατά περίπτωση, και να διευκολύνουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που συμμετέχουν στη διακρατική συνεργασία να παρέχουν κοινά προγράμματα και να απονέμουν κοινά πτυχία, σύμφωνα με τα μέσα της Μπολόνια (12). Στο πλαίσιο αυτό και με βάση τα αποτελέσματα των διερευνητικών δράσεων, όπως ορίζονται στο σημείο 12, να εξετάσουν και να διευκολύνουν την απονομή σήματος κοινού ευρωπαϊκού πτυχίου. Σε μεταγενέστερο στάδιο, θα μπορούσαν να καταβληθούν προσπάθειες για πιθανό κοινό πτυχίο σε όλα τα επίπεδα, βάσει κριτηρίων που θα έχουν συνδιαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο θα χορηγείται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο ή σε επίπεδο ιδρυμάτων, σύμφωνα με τα εθνικά πλαίσια επαγγελματικών προσόντων.

                  3.

                  Να διευκολύνουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να αναπτύξουν περαιτέρω και να υλοποιήσουν, όπου αρμόζει, καινοτόμες κοινές διακρατικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα και ενθαρρύνοντάς τα να δοκιμάσουν και να εφαρμόσουν κατάλληλες προσεγγίσεις και μέτρα σε σχέση με:

                              α.

                              κριτήρια εισαγωγής και εγγραφής φοιτητών και εκπαιδευομένων σε προγράμματα διά βίου μάθησης·

                              β.

                              τον καθορισμό των γλωσσών μάθησης και διδασκαλίας, σεβόμενα παράλληλα την πολυγλωσσία κατά περίπτωση·

                              γ.

                              το ποσοστό της διαδικτυακής μάθησης στη συνολική προσφορά εκπαίδευσης· το ποσοστό της κινητικότητας των φοιτητών (διά ζώσης, εικονική ή μικτή) που έχει ενσωματωθεί στην κοινή εκπαιδευτική δραστηριότητα· και την ανταλλαγή και οργάνωση περιόδων πρακτικής άσκησης, μαθησιακών δραστηριοτήτων στον χώρο εργασίας, προσεγγίσεων που βασίζονται σε προκλήσεις και διεπιστημονικών προσεγγίσεων·

                              δ.

                              τη συμπερίληψη ευέλικτων μαθησιακών διαδρομών, όπως οι μικρές εμπειρίες μάθησης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μικροδιαπιστευτήρια (13) όπου αρμόζει·

                              ε.

                              τους κανόνες για την κατανομή και τη μεταφορά ακαδημαϊκών μονάδων, καθώς και τη διαφάνεια στη βαθμολόγηση, σύμφωνα με τον οδηγό χρήσης του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς και συσσώρευσης ακαδημαϊκών μονάδων (ECTS), ως τη βάση για διακρατικά κοινά προγράμματα, χωρίς πρόσθετους κανόνες ή περιορισμούς·

                              στ.

                              τηχρήση πληροφοριών σχετικά με την εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και/ή ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σύμφωνα με τα πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας στον ευρωπαϊκό χώρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ESG), που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων αποτελεσμάτων εξωτερικής διασφάλισης ποιότητας (DEQAR) για την εφαρμογή αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης (14) για τους σκοπούς της περαιτέρω μάθησης, σε συνεργασία με τα εθνικά κέντρα πληροφοριών για την αναγνώριση ακαδημαϊκών τίτλων (NARIC)·

                              ζ

                              την αναγνώριση, κατά περίπτωση, της προηγούμενης μάθησης και την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης με βάση διαφανείς και δίκαιες απαιτήσεις ποιότητας και την οργάνωση κατάλληλης αξιολόγησης των εκπαιδευομένων και τη χορήγηση σχετικών ακαδημαϊκών μονάδων για την εν λόγω μάθηση·

                              η

                              την παροχή, κατά περίπτωση, μεγαλύτερης ευελιξίας στον καθορισμό του υποδείγματος των κοινών πτυχίων τους κατά την υλοποίηση κοινών διακρατικών προγραμμάτων.

                  4.

                  Να στηρίξουν την ενσωματωμένη κινητικότητα σε κοινά διακρατικά εκπαιδευτικά προγράμματα.

                              α.

                              Να στηρίξουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να ενσωματώσουν την κινητικότητα (διά ζώσης, εικονική ή μικτή) με πιο συστηματικό και ευέλικτο τρόπο στα κοινά εκπαιδευτικά τους προγράμματα, σε όλα τα επίπεδα, ώστε να δοθεί η δυνατότητα σε μεγαλύτερο αριθμό φοιτητών, περιλαμβανομένων εκπαιδευομένων με λιγότερες ευκαιρίες ή που προέρχονται από απομακρυσμένες περιοχές, όπως εξόχως απόκεντρες περιοχές, πανεπιστημιακών και ερευνητών να επωφεληθούν από τη δυναμική της ολοκληρωμένης συνεργασίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να προωθηθεί η ισόρροπη κυκλοφορία ταλέντων.

                              β.

                              Να στηρίξουν την ψηφιοποίηση της διαχείρισης της κινητικότητας στο πλαίσιο πολυμερών συμπράξεων, ειδικότερα την τυποποίηση και την ψηφιοποίηση των επιχειρηματικών διαδικασιών για τη σύναψη πολυμερών συμφωνιών μεταξύ ιδρυμάτων, μεταξύ άλλων με τη διεύρυνση της πρωτοβουλίας για την ευρωπαϊκή φοιτητική ταυτότητα.

                              γ.

                              Να καταβάλουν προσπάθειες για πιο συνεκτικές προσεγγίσεις ως προς τη μαθησιακή κινητικότητα, όπου αρμόζει, όσον αφορά τα συστήματα εισαγωγής και εγγραφής, τα συστήματα βαθμολόγησης, τα ακαδημαϊκά χρονοδιαγράμματα, τα συστήματα διδάκτρων, την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τη χρήση τους κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών/μηνών διακοπών.

                  5.

                  Να συμβάλουν στη διατήρηση της άμεσης ή έμμεσης χρηματοδοτικής στήριξης για βαθύτερη διακρατική θεσμική συνεργασία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης αυτής που αφορά τα «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια»

                              α.

                              Να στηρίξουν τη συμμετοχή όλων των ειδών ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην εν λόγω βαθύτερη διακρατική συνεργασία των ιδρυμάτων, κατά περίπτωση.

                              β.

                              Να προωθήσουν και να αναπτύξουν μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μια νοοτροπία ποιοτικής διακρατικής συνεργασίας εντάσσοντάς την στη χάραξη εθνικής πολιτικής και στον καθορισμό εθνικών προτεραιοτήτων και ενθαρρύνοντάς την στο σχετικό πλαίσιο, όπου αρμόζει.

                              γ.

                              Να κινητοποιήσουν διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης σε περιφερειακό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο (15) λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα διαφορετικά εθνικά συστήματα χρηματοδότησης με σκοπό την αντιστοίχιση ή τη συμπλήρωση, όπου είναι δυνατόν, της στήριξης του Erasmus+, συμπληρωμένου με συνεργατικό τρόπο από τη στήριξη του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», για τη συμμετοχή των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια».

                  6.

                  Να προωθήσουν και να προασπίσουν τις βασικές αρχές της αυτονομίας των ιδρυμάτων ως προϋπόθεσης για τη θέσπιση κοινού πλαισίου διακυβέρνησης για βαθύτερη διακρατική συνεργασία στο πλαίσιο προσέγγισης «από τη βάση προς την κορυφή». Να δώσουν στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τη δυνατότητα να λαμβάνουν ανεξάρτητες αποφάσεις σχετικά με την εσωτερική τους διακυβέρνηση και με ζητήματα οικονομικής φύσης, στελέχωσης και ακαδημαϊκής φύσης, να προστατεύουν την ακαδημαϊκή ελευθερία και να εξασφαλίσουν την ενεργό συμμετοχή του ακαδημαϊκού προσωπικού και των εκπροσώπων των φοιτητών στη λήψη αποφάσεων σχετικά με το ίδρυμά τους.

                  7.

                  Να ενισχύσουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη μέσω της εξωτερικής διασφάλισης της ποιότητας και της διαπίστευσης κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων και άλλων μορφών κοινής προσφοράς εκπαίδευσης που αναπτύσσονται από μοντέλα θεσμικής διακρατικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των «ευρωπαϊκών πανεπιστημίων» σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές (ESG).

                              α.

                              Να σημειώσουν περαιτέρω πρόοδο προς τη χρήση εξωτερικής διασφάλισης της ποιότητας σε επίπεδο ιδρυμάτων, η οποία θα μπορούσε να στηρίζει την ανάπτυξη γνήσιας νοοτροπίας ποιότητας σε επίπεδο ιδρυμάτων· η νοοτροπία αυτή οδηγεί σε ενισχυμένη λογοδοσία και συμβατότητα των συστημάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, αξιοποιώντας τα εργαλεία και πλαίσια που ήδη εφαρμόζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και του Ευρωπαϊκού Χώρου Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

                              β.

                              Να εξετάσουν τη δυνατότητα να επιτραπεί η αυτοδιαπίστευση των προγραμμάτων, κατά περίπτωση, με βάση τη διασφάλιση της ποιότητας σε επίπεδο ιδρυμάτων και με σκοπό να υποστηριχθεί η ανάληψη ευθύνης από τα ίδια τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

                              γ.

                              Σε χώρες που βασίζονται σε εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας βάσει προγραμμάτων, να εξετάσουν τη δυνατότητα:

                                          i)

                                          πλήρους εφαρμογής της ευρωπαϊκής προσέγγισης για τη διασφάλιση της ποιότητας των κοινών προγραμμάτων (16)·

                                          ii)

                                          διασφάλισης του γεγονότος ότι την εξωτερική αξιολόγηση κοινών διακρατικών προγραμμάτων μπορεί να πραγματοποιεί ενιαίος οργανισμός εγγεγραμμένος στο ευρωπαϊκό μητρώο οργανισμών διασφάλισης της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (EQAR) (17) και ότι τα αποτελέσματα γίνονται αυτόματα αποδεκτά σε όλα τα άλλα σχετικά συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, χωρίς να προστίθενται περαιτέρω εθνικές απαιτήσεις· και

                                          iii)

                                          διασφάλισης ότι η επαναδιαπίστευση των κοινών διακρατικών προγραμμάτων ακολουθεί τους κανόνες των ESG και της ευρωπαϊκής προσέγγισης (18).

                  8.

                  Να στηρίξουν, κατά περίπτωση, την ανάπτυξη διαδικτυακής συνεργατικής μάθησης υψηλής ποιότητας, σύμφωνα με τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων, στο πλαίσιο της διδασκαλίας, της μάθησης και της έρευνας με σκοπό την προώθηση και τη διευκόλυνση μιας φοιτητοκεντρικής διακρατικής συνεργασίας χωρίς αποκλεισμούς, η οποία συμπληρώνει τη διά ζώσης αλληλεπίδραση και ιδίως:

                              α.

                              Να στηρίξουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ανάπτυξη εικονικών και διαδικτυακών συνεργατικών διεθνών μοντέλων μάθησης ως αναπόσπαστου τμήματος της μικτής μάθησης, μεταξύ άλλων μέσω της ανάληψης δεσμεύσεων ηγετικού ρόλου, του στρατηγικού σχεδιασμού, της άρτιας και διεθνοποιημένης παιδαγωγικής κατάρτισης και των υπηρεσιών υποστήριξης.

                              β.

                              Να στηρίξουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε, κατά την αξιολόγηση σταδιοδρομίας, να αναδεικνύουν την αξία και να αναγνωρίζουν τον χρόνο που αφιερώνουν οι πανεπιστημιακοί για την ανάπτυξη νέων καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων και νέων ερευνητικών πρακτικών μέσω διακρατικής συνεργασίας, όπου αρμόζει.

                              γ.

                              Να στηρίξουν μοντέλα θεσμικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των «ευρωπαϊκών πανεπιστημίων» κατά τις προσπάθειες συγκέντρωσης εμπειρογνωσίας και πόρων για την ανάπτυξη και την εφαρμογή κοινών ψηφιακών στρατηγικών και κοινών διαλειτουργικών υποδομών ΤΠ, για παράδειγμα με την παροχή αμοιβαίας πρόσβασης σε διαδικτυακά περιβάλλοντα μάθησης και έρευνας, συστήματα διαχείρισης μάθησης, ψηφιακές βιβλιοθήκες ή πλατφόρμες μαζικών ανοικτών διαδικτυακών μαθημάτων (MOOC), υπηρεσίες κατάρτισης και υποστήριξης, απρόσκοπτης πρόσβασης σε ευρέσιμα, προσβάσιμα, διαλειτουργικά και επαναχρησιμοποιήσιμα δεδομένα (FAIR) και άλλες διαλειτουργικές υπηρεσίες.

                              δ.

                              Να στηρίξουν τη δοκιμή και την πιλοτική εφαρμογή λύσεων ανοικτού κώδικα για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη διαλειτουργικότητα, την ψηφιακή ετοιμότητα, την κυριαρχία των δεδομένων και την ευθύνη των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

                  9.

                  Να στηρίξουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για την ανάπτυξη κοινών διεπιστημονικών διακρατικών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων σε όλα τα επίπεδα (σύντομοι κύκλοι, προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο):

                              α.

                              Να καταστήσουν δυνατές και να διευκολύνουν τις διακρατικές προσεγγίσεις που βασίζονται σε προκλήσεις, στο πλαίσιο των οποίων εκπαιδευόμενοι από διαφορετικά γνωστικά πεδία, νοοτροπίες και χώρες συνεργάζονται με ερευνητές, εταιρείες, πόλεις, περιφέρειες, μη κυβερνητικές οργανώσεις και τοπικές κοινότητες για την εξεύρεση δημιουργικών και καινοτόμων λύσεων σε παγκόσμιες και κοινές προκλήσεις.

                              β.

                              Να ενθαρρύνουν την παροχή ευκαιριών δια βίου μάθησης υψηλής ποιότητας προς όλους, ώστε να διευκολυνθεί η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η επανειδίκευση, με έμφαση στους τομείς με τη μεγαλύτερη ζήτηση στην αγορά εργασίας, συντελώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη διευκόλυνση της προσωπικής και επαγγελματικής τους ανάπτυξης.

                  10.

                  Να ενθαρρύνουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη συμμετοχή των εκπαιδευομένων, των πανεπιστημιακών, των ερευνητών και του προσωπικού στη διακυβέρνηση των δομών για τη διακρατική συνεργασία μεταξύ ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα υφιστάμενα στοιχεία δημοκρατίας της ακαδημαϊκής αυτοδιοίκησης, και ιδίως:

                              α.

                              Να ενθαρρύνουν τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε οι δομές διακυβέρνησής τους να αποτυπώνουν την αυξανόμενη πολυμορφία των καταβολών των εκπαιδευομένων και του προσωπικού, καθώς και τις διαφορετικές εργασιακές και εκπαιδευτικές εμπειρίες, σύμφωνα με τις αρχές της ένταξης και της ισότητας.

                              β.

                              Να στηρίξουν την ανάπτυξη ικανοτήτων δυναμικής και αποτελεσματικής ηγεσίας ως σημαντικό κινητήριο μοχλό για ολοκληρωμένη διακρατική συνεργασία των ιδρυμάτων.

                              γ.

                              Ναπροωθήσουν την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων σε όλα τα επίπεδα των δομών διακυβέρνησης.

                              δ.

                              Να δημιουργήσουν ευκαιρίες μάθησης από ομοτίμους για την ενθάρρυνση και τη στήριξη πρωτοβουλιών στο πλαίσιο των οποίων τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μπορούν να ανταλλάσσουν εμπειρίες και να συμμετέχουν σε αμοιβαία μάθηση και ανταλλαγή γνώσεων.

                        Συνιστάται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν την παρούσα σύσταση το συντομότερο δυνατόν. Καλούνται να ενημερώσουν την Επιτροπή έως [να προστεθεί η ημερομηνία 12 μήνες μετά την έκδοση από το Συμβούλιο] σχετικά με τα αντίστοιχα μέτρα που θα ληφθούν στο κατάλληλο επίπεδο, προκειμένου να υποστηριχθούν οι στόχοι της παρούσας σύστασης, ως βήματα ουσίας προς την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας ως το 2025.

         ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

      Με πλήρη σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας, της αυτονομίας των ιδρυμάτων και της ακαδημαϊκής ελευθερίας, σύμφωνα με τις εθνικές περιστάσεις και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη:

                  11.

                  Παράλληλα με την ανάλυση των υπό εξέλιξη μελετών και άλλων προπαρασκευαστικών εργασιών, να στηρίξει τα κράτη μέλη και τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά τη δοκιμή των υφιστάμενων ευρωπαϊκών μέσων από το 2022 και μετά ως ένα βήμα που θα διευκολύνει τη βαθύτερη, μακροπρόθεσμη και ευέλικτη διακρατική συνεργασία, και κατά τη διερεύνηση της ανάγκης για μέσα θεσμικής συνεργασίας, όπως είναι ενδεχόμενο νομικό καθεστώς για τις συμμαχίες ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και κατά τη διερεύνηση της σκοπιμότητας των μέσων αυτών. Τα μέσα αυτά, που θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε εθελοντική βάση, αναμένεται να διευκολύνουν την κοινή χρήση ικανοτήτων και δεδομένων και την ανταλλαγή προσωπικού, κατά περίπτωση, καθώς και την εφαρμογή κοινών προγραμμάτων, με στόχο την απονομή κοινών πτυχίων σε επίπεδο συμμαχιών, συμπεριλαμβανομένου κοινού πτυχίου με βάση κριτήρια που θα έχουν συνδιαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
                  Βάσει των αποτελεσμάτων των προπαρασκευαστικών εργασιών και των πιλοτικών εφαρμογών στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, να υποβάλει σε κάθε στάδιο εκθέσεις στο Συμβούλιο για περαιτέρω αποφάσεις.

                  12.

                  Να εξετάσει τις επιλογές και τα αναγκαία μέτρα - σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τις φοιτητικές οργανώσεις και τα ενδιαφερόμενα μέρη - προς την κατεύθυνση πιθανού κοινού πτυχίου με βάση κοινά κριτήρια που θα έχουν συνδιαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το πτυχίο αυτό, το οποίο θα χορηγείται, σε εθελοντική βάση, σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο ή σε επίπεδο ιδρυμάτων, θα μπορούσε να πιστοποιεί τα μαθησιακά αποτελέσματα που επιτυγχάνονται στο πλαίσιο της διακρατικής συνεργασίας «συνδυάζοντας σπουδές σε διάφορες χώρες της ΕΕ» (19), για παράδειγμα σπουδές που προσφέρονται στους κόλπους των «ευρωπαϊκών πανεπιστημίων». Το πτυχίο θα πρέπει να εκδίδεται, να φυλάσσεται, να κοινοποιείται, να επαληθεύεται και να αναγνωρίζεται με ευκολία σε ολόκληρη την ΕΕ. Θα αξιοποιεί και θα προωθεί την εφαρμογή των μέσων της Μπολόνια στα κράτη μέλη.

                              α.

                              Να εφαρμόσει πιλοτικά το 2022, στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, την ανάπτυξη και εφαρμογή ευρωπαϊκών κριτηρίων για την απονομή σήματος κοινού ευρωπαϊκού πτυχίου. Ένα τέτοιο σήμα θα χορηγείται ως συμπληρωματική πιστοποίηση των τίτλων σπουδών, που θα λαμβάνουν φοιτητές που αποφοιτούν από κοινά προγράμματα τα οποία παρέχονται στο πλαίσιο της διακρατικής συνεργασίας μεταξύ διαφόρων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

                              β.

                              Με βάση τα αποτελέσματα αυτών των προπαρασκευαστικών εργασιών, να υποβάλλει εκθέσεις στο Συμβούλιο για περαιτέρω αποφάσεις σε κάθε στάδιο προς την κατεύθυνση πιθανού κοινού πτυχίου με βάση κριτήρια που θα έχουν συνδιαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με τα μέσα της διαδικασίας της Μπολόνια.

                  13.

                  Ναεπιδιώξει την περαιτέρω ανάπτυξη της πρωτοβουλίας για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ακολουθώντας προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή», μέσω του προγράμματος Erasmus+, με βάση τα κύρια αποτελέσματα της ενδιάμεσης επανεξέτασης των πρώτων συμμαχιών. Να παράσχει, αρχής γενομένης από το 2022, βιώσιμη χρηματοδότηση για τα επιτυχημένα υφιστάμενα «ευρωπαϊκά πανεπιστήμια» έπειτα από πρόσκληση υποβολής προτάσεων βασιζόμενη σε ανταγωνιστικά και ποιοτικά κριτήρια και να καταστήσει δυνατή τη δημιουργία νέων, με βάση τις αρχές της γεωγραφικής ισορροπίας, της ένταξης, της υψηλής ποιότητας και της αριστείας. Να δοκιμάσει τις συνέργειες με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» για τη διάσταση της έρευνας και καινοτομίας και πιθανόν με άλλα προγράμματα της ΕΕ ως το 2024, εντός των ορίων των νομικών τους βάσεων. Να επωφεληθεί από την ενδιάμεση επανεξέταση των προγραμμάτων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) ώστε να αναζητηθούν τρόποι που θα επιτρέψουν σε πιθανές καινοτόμες προσεγγίσεις να επιτύχουν καλύτερη κοινή κινητοποίηση των πηγών χρηματοδότησης της ΕΕ, με αξιοποίηση πιθανών συνεργειών με περιφερειακά και εθνικά κονδύλια.

                  14.

                  Να στηρίξει, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τη διεύρυνση της πρωτοβουλίας για την ευρωπαϊκή φοιτητική ταυτότητα, ειδικότερα την ψηφιοποίηση των επιχειρηματικών διαδικασιών που περιλαμβάνουν πολλαπλούς υπογράφοντες και ανταλλαγές δεδομένων, προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος που συνδέεται με τη διαχείριση της κινητικότητας και των ανταλλαγών φοιτητών και προσωπικού που εντάσσονται σε διακρατικές συμπράξεις ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

                  15.

                  Έωςτα μέσα του 2022, να παράσχει έναν ολοκληρωμένο χάρτη πορείας που θα αναφέρει τα βασικά ορόσημα και τις συμμετέχουσες ομάδες εμπειρογνωμόνων, με σκοπό τον σχεδιασμό των νέων μέσων από κοινού με τα κράτη μέλη και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Ο χάρτης πορείας θα πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά.

            Η Επιτροπή καλείται να αναλύσει και να αξιολογήσει την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά την εφαρμογή της παρούσας σύστασης, καθώς και τη χρήση της στο πλαίσιο των εργασιών για την εφαρμογή του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού, μέσω των υφιστάμενων σχετικών πλαισίων παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων της Ένωσης, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και κατόπιν διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη, και να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο εντός πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας σύστασης.

         Λουξεμβούργο, 5 Απριλίου 2022.

               Για το Συμβούλιο

               Η Πρόεδρος

            R. BACHELOT-NARQUIN

         (1)  COM(2020) 625 final.

         (2)  ΕΕ C 66 της 26.2. 2021, σ. 1.

         (3)  ΕΕ C 221 της 10.6. 2021, σ. 14.

         (4)  9138/21.

         (5)  COM(2020) 628 final.

         (6)  Σύσταση (ΕΕ) 2021/2122 του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2021, σχετικά με ένα σύμφωνο για την Έρευνα και την Καινοτομία στην Ευρώπη (ΕΕ L 431 της 2.12.2021, σ. 1).

         (7)  COM(2020) 274 final.

         (8)  ΕΕ C 444 της 10.12.2018, σ. 1.

         (9)  Έγγρ. P9_TA(2021)0452.

         (10)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 19).

         (11)  Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2137/85 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1985, σχετικά με την ίδρυση Ευρωπαϊκού Ομίλου Οικονομικού Σκοπού (ΕΟΟΣ) (ΕΕ L 199 της 31.7.1985, σ. 1).

         (12)  Τα μέσα της Μπολόνια περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς και συσσώρευσης ακαδημαϊκών μονάδων (ECTS), το συμπλήρωμα διπλώματος, τα γενικά και τα εθνικά πλαίσια προσόντων (ΠΠ), τα ευρωπαϊκά πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (ESG), την ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη διασφάλιση της ποιότητας των κοινών προγραμμάτων, το ευρωπαϊκό μητρώο οργανισμών διασφάλισης της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (EQAR), τη βάση δεδομένων αποτελεσμάτων εξωτερικής διασφάλισης ποιότητας (DEQAR). Μπορεί επίσης να ληφθεί υπόψη η Σύμβαση σχετικά με την αναγνώριση των τίτλων όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση στον ευρωπαϊκό χώρο («σύμβαση της Λισαβόνας για την αναγνώριση»).

         (13)  «Αν και δεν αποκλίνουν από τη βασική αρχή των προγραμμάτων πλήρους πτυχίου και δεν υπονομεύουν την εν λόγω βασική αρχή, τα μικροδιαπιστευτήρια θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διεύρυνση των ευκαιριών μάθησης για τους μη παραδοσιακούς εκπαιδευόμενους και τη ζήτηση για νέες δεξιότητες στην αγορά εργασίας», Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την πρωτοβουλία για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια — Σύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της έρευνας, της καινοτομίας και της κοινωνίας: Ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση (ΕΕ C 221 της 10.6.2021, σ. 14).

         (14)  Όπως ορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την προαγωγή της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των τίτλων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό (ΕΕ C 444 της 10.12.2018, σ. 1).

         (15)  Όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Ταμείο InvestEU.

         (16)  Η προσέγγιση, που εγκρίθηκε από τους υπουργούς του ΕΧΤΕ τον Μάιο του 2015, έχει ως στόχο «να εξαλείψει ένα σημαντικό εμπόδιο στην ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων θέτοντας πρότυπα για τα προγράμματα αυτά που βασίζονται σε συμπεφωνημένα εργαλεία στο πλαίσιο του ΕΧΤΕ, χωρίς να εφαρμόζουν πρόσθετα εθνικά κριτήρια».

         (17)  Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη διασφάλιση της ποιότητας των κοινών προγραμμάτων, εάν ορισμένα από τα συνεργαζόμενα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης απαιτούν εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας σε επίπεδο προγράμματος (π.χ. είναι υποχρεωτική η διαπίστευση ή η αξιολόγηση προγραμμάτων), θα πρέπει να επιλέξουν κατάλληλο οργανισμό διασφάλισης της ποιότητας από τον κατάλογο των οργανισμών που είναι καταχωρισμένοι στο μητρώο EQAR. Ο οργανισμός θα διενεργεί ενιαία αξιολόγηση ή διαπίστευση ολόκληρου του κοινού προγράμματος. Το αποτέλεσμα πρέπει να γίνεται αποδεκτό σε όλες τις χώρες του ΕΧΤΕ και, ανάλογα με το εθνικό νομικό πλαίσιο, η απόφαση για την εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας θα πρέπει να τίθεται σε ισχύ ή να αναγνωρίζεται σε όλες τις χώρες όπου προσφέρεται το πρόγραμμα. Το EQAR είναι το επίσημο μητρώο των εθνικών οργανισμών εξωτερικής διασφάλισης της ποιότητας που συμμορφώνονται με τις δεσμεύσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας της Μπολόνια.

         (18)  Πρότυπο ESG 1.10: «Τα ιδρύματα θα πρέπει να υπόκεινται σε εξωτερική διασφάλιση της ποιότητας σύμφωνα με τα πρότυπα ESG εκ περιτροπής». Η ευρωπαϊκή προσέγγιση (9. Περιοδικότητα): «Το κοινό πρόγραμμα θα πρέπει να επανεξετάζεται περιοδικά ανά εξαετία, όπως θα πρέπει να προσδιορίζεται στη δημοσιευμένη απόφαση».

         (19)  Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 14 Δεκεμβρίου 2017 (EUCO 19/1/17 REV 1).


title: Συσταση της Ευρωπαϊκης Κεντρικης Τραπεζας της 5ης Απριλίου 2022 προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΚΤ/2022/16) 2022/C 160/02

text:
               13.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 160/9

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
      της 5ης Απριλίου 2022
      προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska
      (ΕΚΤ/2022/16)
      (2022/C 160/02)
      ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως το άρθρο 27.1,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και των εθνικών κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ ελέγχονται από ανεξάρτητους εξωτερικούς ελεγκτές, τους οποίους υποδεικνύει το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ και εγκρίνει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

                  (2)

                  Το 2017 η Národná banka Slovenska επέλεξε την Deloitte Audit s.r.o. ως εξωτερικούς της ελεγκτές για τα οικονομικά έτη 2017 έως 2020, με δυνατότητα παράτασης της θητείας τους για τα οικονομικά έτη 2021 έως 2023 (1).

                  (3)

                  Με το πέρας του ελέγχου για το οικονομικό έτος 2020 η θητεία της Deloitte Audit s.r.o. έληξε σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2017/1849 του Συμβουλίου (2), η δε Národná banka Slovenska την παρέτεινε για το οικονομικό έτος 2021.

                  (4)

                  Η παράταση της θητείας της Deloitte Audit s.r.o. έληξε με το πέρας του ελέγχου για το οικονομικό έτος 2021 σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2021/1169 του Συμβουλίου (3).

                  (5)

                  Η Národná banka Slovenska προτίθεται να παρατείνει τη θητεία της Deloitte Audit s.r.o. για τα οικονομικά έτη 2022 και 2023. Η εν λόγω παράταση είναι δυνατή σύμφωνα με τις συμβατικές ρυθμίσεις μεταξύ της Národná banka Slovenska και της Deloitte Audit s.r.o.,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      Συνιστάται ο διορισμός της Deloitte Audit s.r.o. ως εξωτερικών ελεγκτών της Národná banka Slovenska για τα οικονομικά έτη 2022 και 2023.

         Φρανκφούρτη, 5 Απριλίου 2022.

               Η Πρόεδρος της ΕΚΤ

            Christine LAGARDE

         (1)  Σύσταση ΕΚΤ/2017/27 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της 8ης Σεπτεμβρίου 2017, προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΕ C 310 της 19.9.2017, σ. 1).

         (2)  Απόφαση (ΕΕ) 2017/1849 του Συμβουλίου, της 10ης Οκτωβρίου 2017, για την τροποποίηση της απόφασης 1999/70/ΕΚ σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές των εθνικών κεντρικών τραπεζών, όσον αφορά τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΕ L 264 της 13.10.2017, σ. 5).

         (3)  Απόφαση (ΕΕ) 2021/1169 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2021, για την τροποποίηση της απόφασης 1999/70/ΕΚ σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές των εθνικών κεντρικών τραπεζών, όσον αφορά τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΕ L 255 της 16.07.2021, σ. 1).


title: Συσταση του Συμβουλιου της 19ης Απριλίου 2022 σχετικά με τη μετατροπή των τραπεζογραμματίων χρίβνια στο νόμισμα των κρατών μελών υποδοχής προς όφελος των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία 2022/C 166/01

text:
               20.4.2022

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 166/1

      ΣΥΣΤΑΣΗΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 19ης Απριλίου 2022
      σχετικά με τη μετατροπή των τραπεζογραμματίων χρίβνια στο νόμισμα των κρατών μελών υποδοχής προς όφελος των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία
      (2022/C 166/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292 πρώτη και δεύτερη περίοδος, σε συνδυασμό με το άρθρο 78 παράγραφος 2 στοιχείο γ),
      Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, περισσότεροι από 4 εκατομμύρια άνθρωποι έφθασαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε διάστημα λίγων εβδομάδων. Τόσο η κλίμακα όσο και η ταχύτητα των αφίξεων είναι πρωτοφανείς.

                  (2)

                  Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου (1) διαπίστωσε την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία λόγω ένοπλης σύγκρουσης και πρόβλεψε την εφαρμογή προσωρινής προστασίας για τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία.

                  (3)

                  Οι εκτοπισθέντες που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου, σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ (2) και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, έχουν επείγουσες ανάγκες ρευστότητας για την κάλυψη βασικών δαπανών τους. Πολλοί από αυτούς έχουν φθάσει με τραπεζογραμμάτια χρίβνια και αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες στη μετατροπή των εν λόγω τραπεζογραμματίων στο νόμισμα του κράτους μέλους υποδοχής.

                  (4)

                  Η Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας ανέστειλε την ανταλλαγή τραπεζογραμματίων χρίβνια με ξένα μετρητά, προκειμένου να προστατευθούν τα περιορισμένα συναλλαγματικά αποθέματα της Ουκρανίας.

                  (5)

                  Τα πιστωτικά ιδρύματα στα κράτη μέλη δεν είναι πρόθυμα να προβούν στις επιχειρήσεις μετατροπής συναλλάγματος λόγω της περιορισμένης μετατρεψιμότητας των τραπεζογραμματίων χρίβνια και της έκθεσης σε συναλλαγματικό κίνδυνο.

                  (6)

                  Ορισμένα κράτη μέλη εξετάζουν το ενδεχόμενο να θέσουν σε εφαρμογή εθνικά συστήματα που στηρίζουν τη μετατροπή περιορισμένου ποσού χρίβνια ανά εκτοπισθέντα σε σταθερή ισοτιμία.

                  (7)

                  Η μετατροπή των τραπεζογραμματίων χρίβνια στο νόμισμα των κρατών μελών υποδοχής θα πρέπει να διευκολυνθεί, προκειμένου να υποστηριχθούν οι εκτοπισθέντες από την Ουκρανία για να καλύψουν τις ανάγκες τους, ιδίως όταν ταξιδεύουν εντός της Ένωσης.

                  (8)

                  Η Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας προσέγγισε ορισμένα κράτη μέλη, με σκοπό να τεθούν σε εφαρμογή εθνικά συστήματα αγοράς τραπεζογραμματίων χρίβνια στην επίσημη συναλλαγματική ισοτιμία.

                  (9)

                  Θα πρέπει να προωθηθεί μια συντονισμένη προσέγγιση σχετικά με τα εθνικά συστήματα που θέτουν σε εφαρμογή τα κράτη μέλη με σκοπό να προσφέρονται στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία οι ίδιοι όροι όσον αφορά τη μετατροπή των τραπεζογραμματίων χρίβνια σε νόμισμα από το κράτος μέλος υποδοχής, να δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τα πιστωτικά ιδρύματα και να προληφθεί τυχόν κερδοσκοπική συμπεριφορά στην αγορά.

                  (10)

                  Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η Ιρλανδία γνωστοποίησε με την, από 11ης Απριλίου 2022, επιστολή της την επιθυμία της να συμμετάσχει στη θέσπιση και την εφαρμογή της παρούσας σύστασης.

                  (11)

                  Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας σύστασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,

            ΣΕΒΟΜΕΝΟ ΤΙΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΤΙΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΙΣΤΑ:
      ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

                  1.

                  Στόχος της παρούσας σύστασης είναι να διευκολύνει τη μετατροπή τραπεζογραμματίων χρίβνια στο νόμισμα του κράτους μέλους υποδοχής από εκτοπισθέντες από την Ουκρανία που έχουν δικαίωμα προσωρινής προστασίας ή επαρκούς προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου, κατά την έννοια του άρθρου 2 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου.

            ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

                  2.

                  Ένα κράτος μέλος θα πρέπει να θεσπίσει εθνικό σύστημα για τη διευκόλυνση της μετατροπής των τραπεζογραμματίων χρίβνια στο εθνικό του νόμισμα με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

                              α)

                              εκτοπισθείς που προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία ότι δικαιούται προσωρινή προστασία που προβλέπεται στην οδηγία 2001/55/ΕΚ ή επαρκή προστασία βάσει του εθνικού δικαίου που αναφέρεται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382, όπως τα στοιχεία που αναφέρονται στην ανακοίνωση 2022/C 126 I/01 της Επιτροπής (3), θα πρέπει να είναι σε θέση να μετατρέπει τραπεζογραμμάτια χρίβνια στο νόμισμα του κράτους μέλους υποδοχής. Σε περίπτωση εκτοπισθέντων ασυνόδευτων ανηλίκων, η εν λόγω μετατροπή θα πρέπει να γίνεται από τον αντιπρόσωπο που προβλέπεται στο άρθρο 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ·

                              β)

                              θα πρέπει να καθορίζονται ανώτατα όρια στο ποσό των προς μετατροπή χρίβνια ανά εκτοπισθέντα. Λαμβανομένων υπόψη των εθνικών περιστάσεων, τα εν λόγω ανώτατα όρια θα πρέπει να είναι ίσα ή μικρότερα από 10 000 χρίβνια ανά εκτοπισθέντα·

                              γ)

                              η μετατροπή θα πρέπει να επιτρέπεται χωρίς χρέωση·

                              δ)

                              η εφαρμοστέα συναλλαγματική ισοτιμία θα πρέπει να είναι η επίσημη συναλλαγματική ισοτιμία όπως δημοσιεύεται από την Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας·

                              ε)

                              η διάρκεια του εθνικού συστήματος θα πρέπει να είναι τουλάχιστον τρεις μήνες.

            ΠΡΌΣΘΕΤΕΣ ΣΥΣΤΆΣΕΙΣ

                  3.

                  Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική πρόσβαση στο σύστημα μετατροπής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώκουν να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ένα δίκτυο πιστωτικών ιδρυμάτων που συμμετέχουν στο σύστημα μετατροπής για την εφαρμογή του εν λόγω συστήματος. Για να διασφαλιστεί η τήρηση του ανώτατου ορίου ανά εκτοπισθέντα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να συμφωνήσουν με τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα σχετικά με τον τρόπο καταγραφής και ελέγχου της ταυτότητας κάθε εκτοπισθέντος που χρησιμοποιεί το σύστημα μετατροπής.

                  4.

                  Για να διασφαλιστεί η χρηστή δημοσιονομική διακυβέρνηση και εφόσον απαιτείται, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να συμφωνήσουν με την Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας τις λεπτομέρειες μελλοντικής ανταλλαγής τραπεζογραμματίων χρίβνια.

         Βρυξέλλες, 19 Απριλίου 2022.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J.-Y. LE DRIAN

         (1)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

         (2)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

         (3)  Ανακοίνωση της Επιτροπής 2022/C 126 I/01 σχετικά με επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της εκτελεστικής απόφασης 2022/382 του Συμβουλίου που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ C 126 I της 21.3.2022, σ. 1).