title: Σύσταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου της 25ης Μαΐου 2020 σχετικά με τους κινδύνους ρευστότητας που προκύπτουν από απαιτήσεις κάλυψης περιθωρίων ασφαλείας (ΕΣΣΚ/2020/6) 2020/C 238/01

text:
               20.7.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 238/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
      της 25ης Μαΐου 2020
      σχετικά με τους κινδύνους ρευστότητας που προκύπτουν από απαιτήσεις κάλυψης περιθωρίων ασφαλείας
      (ΕΣΣΚ/2020/6)
      (2020/C 238/01)
      ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη μακροπροληπτική επίβλεψη του χρηματοοικονομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχεία β), δ) και στ) και τα άρθρα 16 έως 18,
      Έχοντας υπόψη την απόφαση ΕΣΣΚ/2011/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 20ής Ιανουαρίου 2011, για τη θέσπιση του εσωτερικού κανονισμού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (2), και ιδίως το άρθρο 15 παράγραφος 3 στοιχείο ε) και τα άρθρα 18 έως 20,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Η κεντρική εκκαθάριση και οι ανταλλαγές περιθωρίων ασφαλείας στο πλαίσιο συναλλαγών που δεν εκκαθαρίζονται κεντρικά ευνοούν σημαντικά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση του κινδύνου αντισυμβαλλομένου. Η διευρυμένη χρήση της κεντρικής εκκαθάρισης παραγώγων και η εξασφάλιση θέσεων μη κεντρικά εκκαθαριζόμενων παραγώγων έχουν ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα της αγοράς παραγώγων μετά την έναρξη της χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις, οι οποίες τελούν υπό την καθοδήγηση του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας βάσει συμφωνιών που επιτεύχθηκαν σε επίπεδο G20, συνέβαλαν ώστε να αποτραπεί η εξάπλωση της ανησυχίας όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου λόγω των πρόσφατων πιέσεων στην αγορά. Επιπλέον, η κεντρική εκκαθάριση μεγιστοποιεί τις ευκαιρίες συμψηφισμού και, συνεπώς, την εξοικονόμηση ρευστότητας, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τις καταβολές περιθωρίων διαφορών αποτίμησης που αποτυπώνουν μηχανιστικά τις διακυμάνσεις των τιμών της αγοράς.

                  (2)

                  Διαταραχές στην αγορά, όπως οι απότομες πτώσεις στις τιμές περιουσιακών στοιχείων και τα υψηλά επίπεδα μεταβλητότητας, μεταφράζονται σε αυξήσεις των περιθωρίων διαφορών αποτίμησης και μπορούν να οδηγήσουν επίσης σε αυξημένες απαιτήσεις κάλυψης αρχικού περιθωρίου ασφαλείας όσον αφορά θέσεις σε βραχυπρόθεσμους επενδυτικούς τίτλους (cash securities), εμπορεύματα ή παράγωγα. Τα περιθώρια ασφαλείας έχουν θεμελιώδη ρόλο στον τρόπο διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου αντισυμβαλλομένου από τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης κινδύνου και στηρίζουν τη συστημική ανθεκτικότητα.

                  (3)

                  Οι εν λόγω συνθήκες στην αγορά θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές συνέπειες για τους συμμετέχοντες σε αυτή ως προς τη διαχείριση της ρευστότητας, τις ανάγκες χρηματοδότησης και ενδεχομένως ακόμη και τη φερεγγυότητά τους, αν οι πιέσεις ρευστότητας οδηγήσουν σε συστηματικές βεβιασμένες πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού έναντι πολύ χαμηλής τιμής (fire sales).

                  (4)

                  Τελικά, οι εξωτερικότητες που απορρέουν από σημαντικές διακυμάνσεις στην αγορά και οι συναφείς απαιτήσεις κάλυψης περιθωρίων ασφαλείας ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

                  (5)

                  Η έξαρση της πανδημίας της νόσου COVID-19 και η πρόσφατη απότομη αύξηση στη μεταβλητότητα της τιμής του πετρελαίου έχουν ως συνέπεια, μεταξύ άλλων, τη σημαντική ενίσχυση των απαιτήσεων κάλυψης περιθωρίων ασφαλείας στο σύνολο των αγορών κεντρικά και μη κεντρικά εκκαθαριζόμενων συναλλαγών. Από τα μέσα Φεβρουαρίου του 2020 παρατηρείται αύξηση των αρχικών περιθωρίων –κατά μείζονα λόγο για τα εισηγμένα και όχι για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα – εξαιτίας των μεγαλύτερων όγκων συναλλαγών, αλλά και ως απάντηση που αποτελεί έκφραση ενός μοντέλου περιθωρίων για την αντιμετώπιση εν δυνάμει μεγαλύτερων ζημιών λόγω αυξημένης μεταβλητότητας στην αγορά. Επιπλέον, οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι έχουν ζητήσει και συγκεντρώσει μεγάλα ποσά περιθωρίων διαφορών αποτίμησης σε ενδοημερήσια βάση για την κάλυψη των διακυμάνσεων της αγοράς, τα οποία συνήθως δεν αποπληρώνονται πριν από την επόμενη ημέρα, με αποτέλεσμα την προσωρινή δέσμευση της ρευστότητας στους λογαριασμούς που οι ίδιοι τηρούν. Έκτοτε και μέχρι τον Μάρτιο έχει καταγραφεί σημαντική αύξηση στην καταβολή και συγκέντρωση του ημερήσιου περιθωρίου διαφορών αποτίμησης σε χαρτοφυλάκια βάσει διμερών συμφωνιών.

                  (6)

                  Πλείστα εκκαθαριστικά μέλη έχουν παρατηρήσει ιδιαίτερα σημαντική αύξηση των αρχικών περιθωρίων ασφαλείας και ορισμένα από αυτά ενδέχεται να έχουν αντιμετωπίσει αυξημένους περιορισμούς στη ρευστότητα. Πάντως, καμία αθέτηση υποχρέωσης δεν έχει επέλθει σε σχέση με κεντρικό αντισυμβαλλόμενο εγκατεστημένο στην Ένωση. Οι απαιτήσεις κάλυψης του περιθωρίου ασφαλείας ενδεχομένως να έχουν σημαντικό αντίκτυπο σε μη τραπεζικές οντότητες, είτε μέσω της εκκαθάρισης πελατών είτε όσον αφορά μη κεντρικά εκκαθαριζόμενες συναλλαγές, λόγω των περιορισμών στη ρευστότητα. Μελλοντικά η ικανότητα των συμμετεχόντων στην αγορά να καλύπτουν τα περιθώρια ασφαλείας θα εξαρτάται από τα εκάστοτε επίπεδα μεταβλητότητας και τη συνεχιζόμενη ανθεκτικότητα της διαχείρισης της ρευστότητας εκ μέρους τους.

                  (7)

                  Εν γένει, η συγκέντρωση σε επίπεδο κεντρικών αντισυμβαλλομένων και εκκαθαριστικών μελών και η διασυνδεσιμότητα μεταξύ κεντρικών αντισυμβαλλομένων μέσω κοινών εκκαθαριστικών μελών, παρόχων ρευστότητας, θεματοφυλάκων ή επενδυτικών φορέων ενδέχεται επίσης να συνιστούν παράγοντες ενισχυτικούς της μετάδοσης του κινδύνου ρευστότητας.

                  (8)

                  Τα τεχνικά πρότυπα και οι κατευθυντήριες γραμμές για την αντικυκλικότητα (μέτρα περιθωρίων αντικυκλικότητας) που εισήγαγε ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) έχουν ως σκοπό τον περιορισμό του κινδύνου λόγω της φιλοκυκλικότητας των περιθωρίων ασφαλείας των κεντρικών αντισυμβαλλομένων. Οι εθνικές αρμόδιες αρχές οφείλουν να τηρούν τις προδιαγραφές φιλοκυκλικότητας των περιθωρίων ασφαλείας και των ασφαλειών τις οποίες ορίζει ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 153/2013 (4). Οι τροποποιήσεις που εισήγαγε στον κανονισμό EMIR ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/834 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (νέος κανονισμός «EMIR Refit») (5) ενισχύουν τη διαφάνεια στον καθορισμό των περιθωρίων ασφαλείας μεταξύ κεντρικών αντισυμβαλλομένων και εκκαθαριστικών μελών, χωρίς εντούτοις το ίδιο επίπεδο διαφάνειας να εκτείνεται και στη σχέση μεταξύ των εκκαθαριστικών μελών και των πελατών τους.

                  (9)

                  Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) είναι αρμόδιο για τη μακροπροληπτική εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος εντός της Ένωσης. Προκειμένου να εκπληρώσει την αποστολή του, το ΕΣΣΚ πρέπει να συμβάλλει στην πρόληψη και τον μετριασμό των συστημικών κινδύνων που απειλούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που αφορούν τη ρευστότητα. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του το ΕΣΣΚ αξιολογεί τους κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα μπορούσαν να εκδηλωθούν λόγω υψηλών απαιτήσεων κάλυψης των περιθωρίων ασφαλείας και προτείνει τρόπους πιθανού μετριασμού τους.

                  (10)

                  Το ΕΣΣΚ αφενός αναγνωρίζει τα οφέλη που προσφέρει από άποψη εξοικονόμησης ρευστότητας στο σύνολο του χρηματοπιστωτικού συστήματος το πλεονέκτημα του πολυμερούς συμψηφισμού το οποίο παρέχει η κεντρική εκκαθάριση• αφετέρου αξιολογεί επίσης θετικά το συστημικό όφελος από την κεντρική εκκαθάριση ως κρίσιμης σημασίας μέτρο ενίσχυσης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μέσω της διασφάλισης και ανάπτυξης υγιών πρακτικών διαχείρισης του κινδύνου όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας.

                  (11)

                  Εξάλλου το ΕΣΣΚ αναγνωρίζει ότι τα μέτρα πολιτικής για τα περιθώρια ασφαλείας δεν θα πρέπει να υπονομεύουν την προστασία έναντι του πιστωτικού κινδύνου αντισυμβαλλομένου. Οι αντισυμβαλλόμενοι, περιλαμβανομένων των εκκαθαριστικών μελών και των πελατών τους, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι διατηρούν επαρκή ρευστότητα για την έγκαιρη κάλυψη των περιθωρίων ασφαλείας. Εντούτοις, από άποψη χρηματοπιστωτικής σταθερότητας είναι επίσης χρήσιμο να διασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις των κεντρικών αντισυμβαλλομένων στο πλαίσιο της διαχείρισης του κινδύνου δεν συνεπάγονται άσκοπες επιβαρύνσεις για τα εκκαθαριστικά μέλη, τους πελάτες τους και άλλους αντισυμβαλλομένους λόγω υπερβολικών φιλοκυκλικών χαρακτηριστικών, δημιουργώντας παρεπόμενες πιέσεις ρευστότητας ικανές ενδεχομένως να προκαλέσουν ζητήματα φερεγγυότητας. Προς εφαρμογή των παρουσών συστάσεων η ΕΣΣΚ αναμένει από τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους να διασφαλίσουν την αξιοπιστία της διαχείρισης κινδύνου και της ανθεκτικότητάς τους και να συνεχίσουν να προσφέρουν στους συμμετέχοντες στην αγορά προστασία έναντι ζημιών από αθέτηση υποχρεώσεων.

                  (12)

                  Οι συστάσεις Α και Δ σκοπό έχουν να διασφαλίσουν τον περιορισμό αιφνίδιων και σημαντικών (και ως εκ τούτου φιλοκυκλικών) αλλαγών και φαινομένων «κατακρήμνισης» (cliff effects) ως προς τα αρχικά περιθώρια ασφαλείας (και τα προσαυξημένα περιθώρια) και τις ασφάλειες, προκαλούμενων: i) από τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους έναντι των εκκαθαριστικών μελών τους• ii) από τα εκκαθαριστικά μέλη έναντι των πελατών τους• και iii) σε διμερές πλαίσιο, λόγω της μηχανιστικής εξάρτησης από πιστοληπτικές αξιολογήσεις και τυχόν φιλοκυκλικές εσωτερικές μεθόδους βαθμολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας. Ο σχεδιασμός της ρευστότητας θα πρέπει να είναι όσο το δυνατό προβλέψιμος και διαχειρίσιμος διά του περιορισμού των μη αναμενόμενων και σημαντικών απαιτήσεων κάλυψης των περιθωρίων ασφαλείας. Η προσαρμογή των συμμετεχόντων στην αγορά με συντεταγμένο τρόπο θα μπορούσε να διασφαλιστεί μέσω της θέσπισης περιόδων προειδοποίησης οι οποίες είναι εύλογες και εξασφαλίζουν την εκτελεστότητα τυχόν αλλαγών στα πρωτόκολλα των περιθωρίων ασφαλείας και των συντελεστών αποκοπής.

                  (13)

                  Η σύσταση Β σκοπό έχει να διασφαλίσει ότι οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι αποτυπώνουν ενδελεχώς στις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων ρευστότητας όλα τα γεγονότα που θα μπορούσαν να τους οδηγήσουν σε καταστάσεις έλλειψης ρευστότητας, ενθαρρύνοντάς τους έτσι να βελτιώσουν τη διαχείριση της εξάρτησής τους από παρόχους υπηρεσιών ρευστότητας. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της αγοράς στο σύνολό της, δεδομένου του υψηλού βαθμού συγκέντρωσης και διασύνδεσης μεταξύ κεντρικών αντισυμβαλλομένων και παρόχων υπηρεσιών ρευστότητας, αυτή δε η συνετή διαχείριση ρευστότητας σε επίπεδο μεμονωμένων κεντρικών αντισυμβαλλομένων θα βελτιώσει εν προκειμένω τη διαχείριση κινδύνου από συστημική και μακροπροληπτική άποψη.

                  (14)

                  Η σύσταση Γ σκοπό έχει να διασφαλίσει ότι οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι, αφενός, περιορίζουν την ασυμμετρία στην καταβολή των περιθωρίων διαφορών αποτίμησης που συγκεντρώνουν σε ενδοημερήσια βάση, διατηρώντας παράλληλα τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητά τους και, αφετέρου, σχεδιάζουν τα πλαίσια των απαιτήσεων κάλυψης περιθωρίου ασφαλείας και τα συναφή χρονοδιαγράμματα που εφαρμόζουν κατά τρόπο ώστε να είναι προβλέψιμα και να αποτρέπουν τους υπέρμετρους περιορισμούς στη ρευστότητα των εκκαθαριστικών τους μελών, οι οποίοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε γεγονότα αθέτησης υποχρέωσης.

                  (15)

                  Η παρούσα σύσταση δεν θίγει τις εντολές νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών στην Ένωση.

                  (16)

                  Οι συστάσεις του ΕΣΣΚ δημοσιεύονται κατόπιν ενημέρωσης των αποδεκτών τους και αφότου το γενικό συμβούλιο ενημερώσει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρόθεσή του να προβεί στη δημοσίευση και του παράσχει τη δυνατότητα να αντιδράσει,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      ΤΜΗΜΑ 1

         ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

         Σύσταση Α — Περιορισμός φαινομένων «κατακρήμνισης» όσον αφορά τη ζήτηση ασφαλειών

                  1.

                  Συνιστάται στις αρμόδιες αρχές να μεριμνούν ώστε σε περιόδους ακραίων καταστάσεων οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι να αναλύουν την απόδοση των πολιτικών τους κατά τις επιταγές του άρθρου 28 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 153/2013 και να υποβάλλουν τα σχετικά πορίσματα στην οικεία αρμόδια αρχή.

                  2.

                  Συνιστάται στις αρμόδιες αρχές να μεριμνούν ώστε, αφού λάβουν υπόψη τα πορίσματα των αναλύσεων του ως άνω σημείου 1,στο μέτρο που επιτρέπεται από τον νόμο και συνάδει με τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των κεντρικών αντισυμβαλλομένων:

                              i)

                              τα μοντέλα και οι παράμετροι καθορισμού των απαιτήσεων περιθωρίου ασφαλείας των κεντρικών αντισυμβαλλομένων, καθώς επίσης και οι πολιτικές και διαδικασίες τους για την αποδοχή και αποτίμηση των ασφαλειών και τον συντηρητικό καθορισμό συντελεστών αποκοπής, να μην συνεπάγονται με τρόπο άσκοπο και υπερβολικό αιφνίδιες και σημαντικές αλλαγές που οδηγούν σε φαινόμενα «κατακρήμνισης» των αρχικών περιθωρίων ασφαλείας, περιλαμβανομένων των προσαυξημένων περιθωρίων, και των ασφαλειών. Οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω μοντέλα, οι παράμετροι, πολιτικές και διαδικασίες τους:

                                          α)

                                          βασίζονται σε αναλυτική διαβάθμιση των εσωτερικών μοντέλων βαθμολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και ακολουθούν προοδευτική προσέγγιση βάσει της οποίας τυχόν αλλαγές στις απαιτήσεις περιθωρίου ασφαλείας, περιλαμβανομένων των προσαυξημένων περιθωρίων, και στις συμφωνίες ασφαλειών, εφαρμόζονται χωρίς να καθυστερεί αδικαιολόγητα η αποτύπωση των ως άνω υποβαθμίσεων στις πρακτικές των κεντρικών αυτών αντισυμβαλλομένων όσον αφορά τη συνολική διαχείριση κινδύνου•

                                          β)

                                          ακολουθούν ολοκληρωμένη προσέγγιση ως προς τον περιορισμό των φιλοκυκλικών χαρακτηριστικών σύμφωνα με τις συναφείς κανονιστικές απαιτήσεις του άρθρου 41 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012, ιδίως σε περίπτωση υποβαθμίσεων της πιστοληπτικής ικανότητας•

                              ii)

                              με την επιφύλαξη του άρθρου 49 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012, οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές τους και αυτές στη συνέχεια να ενημερώνουν τα μέλη των σωμάτων που συγκροτούνται δυνάμει του άρθρου 18 του εν λόγω κανονισμού, σε περίπτωση που:

                                          α)

                                          περιορίζουν το φάσμα των επιλέξιμων ασφαλειών•

                                          β)

                                          τροποποιούν ουσιωδώς τους συντελεστές αποκοπής των ασφαλειών•

                                          γ)

                                          μειώνουν ουσιωδώς τα όρια συγκέντρωσης του άρθρου 42 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 153/2013.

                        Εφόσον δεν παρακωλύει την έγκαιρη εφαρμογή των αποφάσεων διαχείρισης του κινδύνου, η ενημέρωση θα πρέπει να παρέχεται αρκετά νωρίτερα από την εφαρμογή τους.

                  3.

                  Στο μέτρο που το επιτρέπει ο νόμος συνιστάται στις οικείες αρμόδιες αρχές των εκκαθαριστικών μελών να συνεργάζονται με αυτά στο πλαίσιο της διαρκούς εποπτείας, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι η εφαρμογή των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνου από τα μέλη αυτά κατά την παροχή υπηρεσιών εκκαθάρισης στους πελάτες τους, αφενός, δεν συνεπάγεται αιφνίδιες και σημαντικές αλλαγές και φαινόμενα «κατακρήμνισης» στην κάλυψη και τη συγκέντρωση περιθωρίων ασφαλείας, εκτός αν οι εν λόγω αλλαγές και τα φαινόμενα αποτελούν αναπόφευκτη συνέπεια γεγονότων της αγοράς, καθώς και στις πρακτικές παροχής ασφαλειών σε περίπτωση υποβαθμίσεων της πιστοληπτικής ικανότητας, και, αφετέρου, δεν περιορίζει ουσιωδώς την αξιοπιστία των πρακτικών διαχείρισης κινδύνου που τα ίδια αυτά μέλη εφαρμόζουν, ούτε επηρεάζει την ανθεκτικότητά τους

                  4.

                  Στο μέτρο που το επιτρέπει ο νόμος συνιστάται στις οικείες αρμόδιες αρχές των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών αντισυμβαλλομένων, οι οποίοι συνάπτουν συμβάσεις εξωχρηματιστηριακών παραγώγων που δεν εκκαθαρίζονται κεντρικά και διενεργούν συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων, να μεριμνούν ώστε σε περιπτώσεις υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας οι διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου που ακολουθούν οι εν λόγω αντισυμβαλλόμενοι να μη συνεπάγονται αιφνίδιες και σημαντικές αλλαγές και φαινόμενα «κατακρήμνισης» στην κάλυψη και συγκέντρωση περιθωρίων ασφαλείας και στις πρακτικές παροχής ασφαλειών. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί, για παράδειγμα, εάν οι αντισυμβαλλόμενοι ενθαρρύνονται:

                              i)

                              να χρησιμοποιούν προοδευτική και αναλυτική διαβάθμιση στις πρακτικές συνολικής διαχείρισης του κινδύνου τους όταν εφαρμόζουν υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας•

                              ii)

                              να διατηρούν ολοκληρωμένη προσέγγιση ως προς τον περιορισμό φιλοκυκλικών χαρακτηριστικών σύμφωνα με τις κανονιστικές απαιτήσεις του άρθρου 41 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012, ιδίως όσον αφορά υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας.

         Σύσταση Β — Αξιολόγηση μελλοντικών αναγκών ρευστότητας βάσει σεναρίου ακραίων καταστάσεων

                  1.

                  Συνιστάται στην Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) να επανεξετάσει το σχέδιο τεχνικών προτύπων (6) που κατήρτισε δυνάμει του άρθρου 44 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012, και ιδίως το άρθρο 32 παράγραφο 4 του σχεδίου αυτού, προκειμένου να περιληφθούν διατάξεις που να απαιτούν από τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους να καλύπτουν υπό τα σενάρια ακραίων καταστάσεων του άρθρου 44 του ως άνω κανονισμού και την αθέτηση υποχρέωσης δύο οποιωνδήποτε οντοτήτων που τους παρέχουν υπηρεσίες, εφόσον αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιωδώς τη θέση ρευστότητάς τους.

                  2.

                  Έως ότου η ΕΑΚΑΑ προβεί σε ενέργεια συμμόρφωσης προς τη σύσταση του ως άνω σημείου 1 και έως ότου θεσπισθεί ενδεχομένως συναφής νομοθεσία της Ένωσης, συνιστάται στις αρμόδιες αρχές να μεριμνούν, στο μέτρο που το επιτρέπει ο νόμος, ώστε τα σενάρια ακραίων καταστάσεων του άρθρου 44 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 να καλύπτουν την αθέτηση υποχρέωσης δύο οποιωνδήποτε οντοτήτων που παρέχουν υπηρεσίες σε κεντρικό αντισυμβαλλόμενο, εφόσον αυτή η αθέτηση θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιωδώς τη θέση ρευστότητάς του• μεταξύ αυτών των οντοτήτων μπορούν να συγκαταλέγονται πάροχοι υπηρεσιών ρευστότητας, πάροχοι υπηρεσιών διακανονισμού ή άλλοι πάροχοι υπηρεσιών η αθέτηση εκ μέρους των οποίων μπορεί εν δυνάμει να επηρεάσει τη θέση ρευστότητας του κεντρικού αντισυμβαλλομένου.

                  3.

                  Στο μέτρο που το επιτρέπει ο νόμος συνιστάται στις αρμόδιες αρχές να μεριμνούν ώστε, αφού τεθεί σε ισχύ συναφής νομοθεσία της Ένωσης, οι διορθωτικές ενέργειες των κεντρικών αντισυμβαλλομένων προς αντιμετώπιση τυχόν έλλειψης πόρων για την κάλυψη αναγκών σε ρευστότητα, η οποία διαπιστώνεται με την εφαρμογή των πρόσθετων σεναρίων ακραίων καταστάσεων κατά το σημείο 2 ή το σημείο 1 της παρούσας σύστασης Β, να μην συνεπάγονται πρόσθετη επιβάρυνση για τα εκκαθαριστικά μέλη όταν λαμβάνουν χώρα σε περιόδους χαρακτηριζόμενες από πιέσεις στην αγορά. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει προς τούτο να διασφαλίζουν ότι οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι αναζητούν πρόσθετη ρευστότητα σε εναλλακτικές πηγές της αγοράς.

                  4.

                  Στο μέτρο που το επιτρέπει ο νόμος συνιστάται στην ΕΑΚΑΑ, σε συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές, να συνεργάζεται με κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και, στο μέτρο του δυνατού, με οικείες αρχές τρίτων χωρών, με σκοπό τη διενέργεια συντονισμένων ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων ρευστότητας που λαμβάνουν υπόψη και την αθέτηση υποχρέωσης δύο οποιωνδήποτε οντοτήτων κατά τα σημεία 1 και 2 της παρούσας σύστασης Β.

         Σύσταση Γ — Όρια στους περιορισμούς ρευστότητας όσον αφορά τη συγκέντρωση περιθωρίων ασφαλείας

                  1.

                  Στο μέτρο που επιτρέπεται από το νόμο και συνάδει με τις προσήκουσες πρακτικές διαχείρισης του κινδύνου και τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των κεντρικών αντισυμβαλλομένων συνιστάται στις αρμόδιες αρχές να μεριμνούν ώστε, όταν οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι ζητούν και συγκεντρώνουν περιθώρια ασφαλείας για τον περιορισμό της πιστωτικής τους έκθεσης, να αποσκοπούν στην αποφυγή δημιουργίας αδικαιολόγητων περιορισμών ρευστότητας για τα εκκαθαριστικά μέλη και να διασφαλίζουν, μεταξύ άλλων, ότι:

                              i)

                              ως προς τα περιθώρια ασφαλείας που ζητούν και συγκεντρώνουν σε ενδοημερήσια βάση, και στο μέτρο του επιχειρησιακά και νομικά δυνατού, οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι καθορίζουν χωριστά:

                                          α)

                                          τα περιθώρια ασφαλείας που καλύπτουν περιπτώσεις δυνητικής έκθεσης, μεταξύ άλλων οφειλόμενης σε θέσεις που συνήφθησαν και ανανεώθηκαν κατά την ημέρα αυτή•

                                          β)

                                          τα περιθώρια ασφαλείας που καλύπτουν περιπτώσεις επελθείσας έκθεσης οφειλόμενης σε διακυμάνσεις της αγοράς κατά την ημέρα αυτή, τα οποία οι ίδιοι θα πρέπει να συγκεντρώσουν και καταβάλλουν αυθημερόν•

                              ii)

                              εφόσον η ασφάλεια που παρέχει εκκαθαριστικό μέλος με τη μορφή αρχικού περιθωρίου ασφαλείας υπερβαίνει το απαιτούμενο ποσό για την κάλυψη του κινδύνου από θέσεις που έχουν καταγραφεί σε λογαριασμό, περιλαμβανομένων όσων ανανεώνονται σε ενδοημερήσια βάση και τυχόν αυξημένης έκθεσης που προκύπτει σε ενδοημερήσια βάση, οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι χρησιμοποιούν κατά προτεραιότητα το υπερβάλλον ποσό της ασφάλειας, στο μέτρο του επιχειρησιακά δυνατού, αντί να συγκεντρώνουν πρόσθετη ασφάλεια, εκτός αν το πρόσθετο περιθώριο ασφαλείας παρασχεθεί οικειοθελώς από το ίδιο εκκαθαριστικό μέλος. Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να διενεργείται κατά τρόπο προβλέψιμο, διαφανή και προγραμματισμένο•

                              iii)

                              οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι διασφαλίζουν ότι η διαδικασία συγκέντρωσης αρχικών περιθωρίων ασφαλείας και περιθωρίων διαφορών αποτίμησης δεν συνεπάγεται για τα εκκαθαριστικά μέλη υπερβολικούς επιχειρησιακούς περιορισμούς ικανούς να αποτελέσουν πρόσθετη πηγή κινδύνου ρευστότητας.

                  2.

                  Συνιστάται στις οικείες αρμόδιες αρχές των εκκαθαριστικών μελών να τα παρακολουθούν και, εφόσον είναι αναγκαίο, επιτρέπεται από το νόμο και συνάδει με τις προσήκουσες πρακτικές διαχείρισης κινδύνου και τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα, να συνεργάζονται με εκείνα στο πλαίσιο διαρκούς εποπτείας, ούτως ώστε τα εν λόγω μέλη να μη δημιουργούν αδικαιολόγητους περιορισμούς ρευστότητας εις βάρος των πελατών τους όταν ζητούν περιθώρια ασφαλείας και συγκεντρώνουν αρχικά περιθώρια και περιθώρια διαφορών αποτίμησης από αυτούς, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών αντισυμβαλλομένων, προκειμένου να περιορίσουν την έκθεσή τους στον πιστωτικό κίνδυνο. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί, για παράδειγμα, εάν διασφαλιστεί ότι:

                              i)

                              σε περίπτωση που πελάτης έχει παράσχει επαρκές αρχικό περιθώριο ασφαλείας για την κάλυψη κινδύνου από θέσεις που έχουν καταγραφεί σε λογαριασμό εκκαθαριστικού μέλους, περιλαμβανομένων όσων ανανεώνονται σε ενδοημερήσια βάση και τυχόν αυξημένης έκθεσης που προκύπτει σε ενδοημερήσια βάση, το εκκαθαριστικό μέλος χρησιμοποιεί κατά προτεραιότητα το υπερβάλλον ποσό της ασφάλειας που παρασχέθηκε με τη μορφή αρχικού περιθωρίου, αντί να συγκεντρώσει πρόσθετη ασφάλεια, εκτός αν το πρόσθετο περιθώριο ασφαλείας παρασχεθεί οικειοθελώς από τον ίδιο τον πελάτη•

                              ii)

                              τα εκκαθαριστικά μέλη διασφαλίζουν ότι η διαδικασία συγκέντρωσης αρχικών περιθωρίων ασφαλείας και περιθωρίων διαφορών αποτίμησης δεν συνεπάγεται υπερβολικούς επιχειρησιακούς περιορισμούς για τους πελάτες, οι οποίοι ενδέχεται να αποτελούν πρόσθετη πηγή κινδύνου για τη ρευστότητα.

         Σύσταση Δ — Μετριασμός της φιλοκυκλικότητας κατά την παροχή υπηρεσιών εκκαθάρισης σε πελάτες και σε περιπτώσεις συναλλαγών χρηματοδότησης τίτλων

                  1.

                  Συνιστάται στις οικείες αρμόδιες αρχές να συμβάλλουν στην καθοδήγηση συζητήσεων σε διεθνές επίπεδο, συμμετέχοντας σε διεθνή φόρα και όργανα κατάρτισης προτύπων κατά περίπτωση, με αντικείμενο τους τρόπους μετριασμού της φιλοκυκλικότητας στις πρακτικές καθορισμού των περιθωρίων ασφαλείας και των συντελεστών αποκοπής κατά την παροχή υπηρεσιών σε πελάτες στο πλαίσιο συναλλαγών σε διαπραγματεύσιμα και εξωχρηματιστηριακά παράγωγα και συναλλαγών χρηματοδότησης τίτλων, είτε εκκαθαρίζονται κεντρικά είτε όχι. Αυτές οι συζητήσεις πρέπει να αποσκοπούν στην ανάπτυξη παγκόσμιων προτύπων τα οποία θα διέπουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για τον μετριασμό της φιλοκυκλικότητας κατά την παροχή των ως άνω υπηρεσιών.

                  2.

                  Εφόσον καθοριστούν παγκόσμια πρότυπα, συνιστάται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την υποβολή πρότασης νομοθετικής πράξης της Ένωσης προκειμένου αυτά να αποκτήσουν δεσμευτική ισχύ.

            ΤΜΗΜΑ 2

         ΕΦΑΡΜΟΓΗ

      1.   Ορισμοί

                  1.

                  Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

                              α)

                              «αρμόδια αρχή»: αρχή οριζόμενη ως τέτοια από κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              β)

                              «κεντρικός αντισυμβαλλόμενος» (CCP): νοείται όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              γ)

                              «εκκαθάριση»: νοείται όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 σημείο 3) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              δ)

                              «εκκαθαριστικό μέλος»: νοείται όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              ε)

                              «παράγωγα» ή «συμβάσεις παραγώγων»: νοούνται όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              στ)

                              «οικεία αρμόδια αρχή»: αρμόδια αρχή προσδιοριζόμενη στη νομοθεσία που παρατίθεται στο άρθρο 2 σημείο 8 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 και αρμόδια αρχή οριζόμενη από κράτος μέλος για τους σκοπούς του άρθρου 10 παράγραφος 5 του εν λόγω κανονισμού•

                              ζ)

                              «χρηματοοικονομικός αντισυμβαλλόμενος»: νοείται όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              η)

                              «μη χρηματοοικονομικός αντισυμβαλλόμενος»: νοείται όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

                              ι)

                              «πελάτης»: νοείται όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 15 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012.

            2.   Κριτήριο εφαρμογής

      Για τους σκοπούς εφαρμογής της παρούσας σύστασης θα πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη η αρχή της αναλογικότητας, σε συνάρτηση με τον επιδιωκόμενο στόχο και το περιεχόμενο κάθε επιμέρους σύστασης.
      3.   Χρονοδιάγραμμα ενεργειών προς εφαρμογή των συστάσεων

      Σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1092/2010, οι αποδέκτες πρέπει να κοινοποιήσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το ΕΣΣΚ τις ενέργειες στις οποίες προβαίνουν για σκοπούς εφαρμογής της παρούσας σύστασης ή να τεκμηριώσουν τυχόν αδράνειά τους. Οι κοινοποιήσεις πρέπει να αποσταλούν σύμφωνα με τα ακόλουθα χρονοδιαγράμματα.
      1.   Σύσταση Α

                  α)

                  Έως τις 30 Νοεμβρίου 2020 οι αρμόδιες αρχές καλούνται να υποβάλουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Α σημεία 1 και 2.

                  β)

                  Έως τις 30 Νοεμβρίου 2020 οι αρμόδιες αρχές καλούνται να διαβιβάσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Α σημεία 3 και 4.

            2.   Σύσταση Β

                  α)

                  Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 η ΕΑΚΑΑ καλείται να διαβιβάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Β σημείο 1.

                  β)

                  Έως τις 30 Νοεμβρίου 2020 οι αρμόδιες αρχές καλούνται να διαβιβάσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Β σημεία 2, 3 και 4.

            3.   Σύσταση Γ

                  α)

                  Έως τις 30 Νοεμβρίου 2020 οι αρμόδιες αρχές καλούνται να διαβιβάσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Γ σημείο 1.

                  β)

                  Έως τις 30 Νοεμβρίου 2020 οι οικείες αρμόδιες αρχές των εκκαθαριστικών μελών καλούνται να διαβιβάσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Γ σημείο 2.

            4.   Σύσταση Δ

                  α)

                  Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 οι αρμόδιες αρχές και οι οικείες αρμόδιες αρχές καλούνται να διαβιβάσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Δ σημείο 1.

                  β)

                  Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022 η Επιτροπή καλείται να διαβιβάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στο ΕΣΣΚ το έντυπο του παραρτήματος I όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης Δ σημείο 2.

            4.   Παρακολούθηση και αξιολόγηση

                  1.

                  Το γενικό συμβούλιο θα αξιολογήσει τις ενέργειες των αποδεκτών και τους λόγους τυχόν αδράνειάς τους, δυνάμενο κατά περίπτωση να κρίνει ότι αυτοί δεν έχουν τηρήσει την παρούσα σύσταση ή δεν έχουν αιτιολογήσει επαρκώς την αδράνειά τους.

                  2.

                  Δεν θα εφαρμόζεται η μεθοδολογία η οποία καθορίζεται στο εγχειρίδιο αξιολόγησης της συμμόρφωσης με τις συστάσεις του ΕΣΣΚ (7) και η οποία περιγράφει τη συναφή διαδικασία αξιολόγησης.

         Φρανκφούρτη, 25 Μαΐου 2020.

               Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας του ΕΣΣΚ,

               εξ ονόματος του γενικού συμβουλίου του ΕΣΣΚ

            Francesco MAZZAFERRO

         (1)  ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 1.

         (2)  ΕΕ C 58 της 24.2.2011, σ. 4.

         (3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1).

         (4)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 153/2013 της Επιτροπής, της 19ης Δεκεμβρίου 2024, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα σχετικά με τις απαιτήσεις για τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους (ΕΕ L 52 της 23.2.2013, σ. 41).

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2019/834 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2019, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 σε σχέση με την υποχρέωση εκκαθάρισης, την αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης, τις απαιτήσεις αναφοράς, τις τεχνικές μείωσης κινδύνου για συμβάσεις εξωχρηματιστηριακών παραγώγων που δεν εκκαθαρίζονται από κεντρικό αντισυμβαλλόμενο, την καταχώριση και την εποπτεία των αρχείων καταγραφής συναλλαγών και τις απαιτήσεις για αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 141 της 28.5.2019, σ. 42).

         (6)  Σχέδιο τεχνικών προτύπων δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΑΚΑΑ/2012/600).

         (7)  Εγχειρίδιο αξιολόγησης της συμμόρφωσης με τις συστάσεις του ΕΣΣΚ, του Απριλίου 2016, το οποίο είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/recommendations/160502_handbook.en.pdf.

         ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
         Κοινοποίηση των ενεργειών συμμόρφωσης με την παρούσα σύσταση
         1.   Στοιχεία αποδέκτη

                     Σύσταση

                     Χώρα αποδέκτη

                     Ίδρυμα

                     Επωνυμία και στοιχεία επικοινωνίας της κοινοποιούσας αρχής

                     Ημερομηνία κοινοποίησης

               2.   Κοινοποίηση ενεργειών

                        Σύσταση

                     Υπάρχει συμμόρφωση εκ μέρους σας; (ναι/όχι/δεν ισχύει εν προκειμένω)

                     Εξηγήστε τις ενέργειες συμμόρφωσης

                     Αιτιολόγηση μερικής συμμόρφωσης ή μη συμμόρφωσης

                     Σύσταση Α σημείο 1

                     Σύσταση Α σημείο 2

                     Σύσταση Α σημείο 3

                     Σύσταση Α σημείο 4

                     Σύσταση Β σημείο 1

                     Σύσταση Β σημείο 2

                     Σύσταση Β σημείο 3

                     Σύσταση Β σημείο 4

                     Σύσταση Γ σημείο 1

                     Σύσταση Γ σημείο 2

                     Σύσταση Δ σημείο 1

                     Σύσταση Δ σημείο 2

               3.   Υπόμνημα

                     1.

                     Το παρόν έντυπο χρησιμοποιείται για τους σκοπούς της κοινοποίησης του άρθρου 17 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1092/2010.

                     2.

                     Κάθε αποδέκτης συμπληρώνει και υποβάλλει ηλεκτρονικά το παρόν έντυπο στο ΕΣΣΚ μέσω της Γραμματείας του ΕΣΣΚ, χρησιμοποιώντας τον ειδικό φάκελο στο DARWIN ή αποστέλλοντας μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση notifications@esrb.europa.eu. Η Γραμματεία του ΕΣΣΚ μεριμνά για τη συγκεντρωτική διαβίβαση των κοινοποιήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή.

                     3.

                     Αν μια σύσταση δεν τυγχάνει εφαρμογής, επιλέξτε «δεν ισχύει εν προκειμένω» υπό τη στήλη «Υπάρχει συμμόρφωση εκ μέρους σας;».

                     4.

                     Αναμένεται από τους αποδέκτες να παρέχουν κάθε συναφή πληροφορία και στοιχείο τεκμηρίωσης που αφορά την εφαρμογή και τα κριτήρια εφαρμογής των συστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που αφορούν το περιεχόμενο των ενεργειών συμμόρφωσης και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.

                     5.

                     Σε περίπτωση μερικής συμμόρφωσης ο αποδέκτης θα πρέπει να εξηγεί αναλυτικά τον βαθμό μη συμμόρφωσης και να παρέχει κάθε άλλο στοιχείο που αφορά τη μερική συμμόρφωση. Οι επεξηγηματικές πληροφορίες θα πρέπει να προσδιορίζουν με σαφήνεια τα ειδικότερα μέρη της σύστασης με τα οποία δεν συμμορφώνονται οι αποδέκτες.


title: Συσταση του Συμβουλιου της 20ής Ιουλίου 2020 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2020 2020/C 282/24

text:
               26.8.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 282/157

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 20ής Ιουλίου 2020
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2020
      (2020/C 282/24)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 17 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή υιοθέτησε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Στην εν λόγω στρατηγική ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή θέσπισε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβενία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία η Επιτροπή θέσπισε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ.

                  (2)

                  Η έκθεση χώρας του 2020 για τη Σλοβενία δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκαν η πρόοδος της Σλοβενίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019 (3) («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019»), η συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις οι οποίες είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη καθώς και η πρόοδος της Σλοβενίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

                  (3)

                  Στις 11 Μαρτίου 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως παγκόσμια πανδημία την έξαρση της νόσου COVID-19. Η πανδημία συνιστά σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σοκ στην καταναλωτική ζήτηση και αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό σοκ, το οποίο έχει ήδη επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στην Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή υιοθέτησε ανακοίνωση με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

                  (4)

                  Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τυχόν μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

                  (5)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή υιοθέτησε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (4), διευκολύνει το συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής οικονομικής κάμψης. Στην ανακοίνωσή της τής 20ής Μαρτίου 2020, η Επιτροπή θεώρησε ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής οικονομικής κάμψης λόγω της πανδημίας COVID-19, οι συνθήκες επέτρεπαν την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής και ζήτησε από το Συμβούλιο να επικυρώσει το εν λόγω συμπέρασμα. Στις 23 Μαρτίου 2020 οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συντάχθηκαν με την εκτίμηση της Επιτροπής και συμφώνησαν ότι η σοβαρή κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας απαιτεί αποφασιστική, φιλόδοξη και συντονισμένη αντίδραση. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα. Σε ό,τι αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, μετά από σύσταση της Επιτροπής, να υιοθετήσει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές υποχρεώσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για το συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του συμφώνου.

                  (6)

                  Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, το μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στο χώρο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να προετοιμάσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, με την ενσωμάτωση, μεταξύ άλλων, της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού, καθώς και για να αντλήσουν διδάγματα από την κρίση.

                  (7)

                  Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η εσωτερική αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση κατέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας. Βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών συγκαταλέγονται στα κύρια στοιχεία για την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

                  (8)

                  Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια μέσω των κανονισμών (ΕΕ) 2020/460 (5) και (ΕΕ) 2020/558 (6) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις εξαιρετικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παράσχουν πρόσθετη ευελιξία καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για τη λογιστική χρήση 2020-2021. Η Σλοβενία ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο.

                  (9)

                  Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 ενδέχεται να είναι άνισα κατανεμημένες στις περιφέρειες της Σλοβενίας λόγω διαφορετικών προτύπων εξειδίκευσης και συγκέντρωσης των οικονομικών δραστηριοτήτων. Αυτό συνεπάγεται ουσιαστικό κίνδυνο να επιδεινωθεί η ήδη παρατηρούμενη τάση διεύρυνσης των ανισοτήτων μεταξύ της πρωτεύουσας και της υπόλοιπης χώρας. Σε συνδυασμό με τον κίνδυνο να αποδυναμωθεί προσωρινά η διαδικασία σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών, η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί στοχευμένες απαντήσεις πολιτικής.

                  (10)

                  Στις 30 Απριλίου 2020 η Σλοβενία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

                  (11)

                  Η Σλοβενία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος.

                  (12)

                  Στο πλαίσιο των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που ενέκρινε το Συμβούλιο στις 13 Ιουλίου 2018 (7), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να εξασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (8) δεν θα υπερβεί το 3,1 % το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,65 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Η συνολική αξιολόγηση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι υπάρχει σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής, δεν είναι αναγκαίο να ληφθούν περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας σημαντικής απόκλισης.

                  (13)

                  Με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα επιδεινωθεί από πλεόνασμα 0,5 % του ΑΕΠ το 2019 σε έλλειμμα 8,1 % του ΑΕΠ το 2020. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, μετά τη μείωσή του στο 66,1 % του ΑΕΠ το 2019, αναμένεται να αυξηθεί στο 82,4 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από τη μεγάλη αβεβαιότητα που οφείλεται στην πανδημία COVID-19.

                  (14)

                  Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19 και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Σλοβενία έλαβε εγκαίρως δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του συστήματος υγείας της, την αναχαίτιση της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανήλθαν στο 4,4 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν βραχυπρόθεσμα προγράμματα εργασίας για τους προσωρινώς απολυμένους εργαζομένους και τους αυτοαπασχολούμενους (2,3 % του ΑΕΠ), υψηλότερες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη (0,5 % του ΑΕΠ), αποζημιώσεις για τους εργαζομένους που παραμένουν στον χώρο εργασίας (0,4 % του ΑΕΠ), επίδομα λόγω κρίσης για τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα (0,4 % του ΑΕΠ), αναβολές καταβολής φόρων (0,4 % του ΑΕΠ) και οικονομική βοήθεια για τις ευάλωτες ομάδες (0,2 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η Σλοβενία ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στην παροχή στήριξης της ρευστότητας για τις επιχειρήσεις, που το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 εκτιμά σε 5,1 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν δανειακές εγγυήσεις (4,8 % του ΑΕΠ), αναβολές καταβολής φόρων (0,2 % του ΑΕΠ) και απαλλαγή από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για τους αυτοαπασχολούμενους (0,1 % του ΑΕΠ). Ωστόσο, στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, όλες οι αναβολές καταβολής φόρων θεωρούνται μέτρα ρευστότητας χωρίς αρνητική δημοσιονομική επίπτωση το 2020. Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Σλοβενία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Μαρτίου 2020. Η πλήρης εφαρμογή των μέτρων έκτακτης ανάγκης και των υποστηρικτικών δημοσιονομικών μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

                  (15)

                  Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και εάν οι πολιτικές παραμείνουν αμετάβλητες, προβλέπεται ότι το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης της Σλοβενίας θα είναι -7,2 % του ΑΕΠ το 2020 και -2,1 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να ανέλθει στο 83,7 % του ΑΕΠ το 2020 και στο 79,9 % του ΑΕΠ το 2021.

                  (16)

                  Στις 20 Μαΐου 2020 η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της σχεδιαζόμενης υπέρβασης από τη Σλοβενία του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση της Επιτροπής προκύπτει ότι το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97, δεν πληρούται.

                  (17)

                  Στις 12 Μαρτίου 2020, η Σλοβενία κήρυξε τη νόσο COVID-19 επιδημία, σύμφωνα με τον νόμο για τις μεταδοτικές νόσους, και έλαβε μέτρα δημόσιας υγείας για την αναχαίτιση της διασποράς του ιού. Αυτό περιλάμβανε τον συντονισμό των αντίστοιχων ρόλων των υπηρεσιών δημόσιας υγείας, των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας φροντίδας και άλλων υπηρεσιών, καθώς και τη θέσπιση του κατάλληλου πρωτοκόλλου εξετάσεων. Παράλληλα, η Σλοβενία θέσπισε αυστηρά μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας, ενώ άφησε σε λειτουργία τα καταστήματα τροφίμων, τα φαρμακεία, τις τράπεζες, τα πρατήρια βενζίνης και τα ταχυδρομεία. Τα μέτρα για τη δημόσια υγεία και τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας βοήθησαν τη Σλοβενία στο πρώτο κύμα (Μάρτιος-Μάιος) να αποτρέψει τον κίνδυνο ο αριθμός των σοβαρά νοσούντων να υπερβεί την ικανότητα του συστήματος υγείας της χώρας. Λόγω των μέτρων περιορισμού της κυκλοφορίας, πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν προσωρινά ή μείωσαν τις δραστηριότητές τους. Σε μια ανοικτή οικονομία με εξαγωγικό προσανατολισμό, όπως η Σλοβενία, οι διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και η μειωμένη παγκόσμια ζήτηση για προϊόντα είχαν ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο στην ανάπτυξη. Δεδομένης της αβεβαιότητας σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη, πολλές επενδυτικές αποφάσεις στον ιδιωτικό τομέα αναβάλλονται. Καθώς οι μεταφορές και ο τουρισμός, δύο από τους σημαντικότερους τομείς της Σλοβενίας, αναμένεται να δεχτούν το σοβαρότερο πλήγμα, με πτώση 70 % του κύκλου εργασιών το 2020, προβλέπεται ραγδαία πτώση του ΑΕΠ το 2020.

                  (18)

                  Έως τα τέλη Απριλίου 2020, οι αρχές της Σλοβενίας είχαν εγκρίνει δύο δέσμες μέτρων για να αντισταθμίσουν τον κλυδωνισμό που προκάλεσε η νόσος COVID-19, σύμφωνα με το προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης που θέσπισε η Επιτροπή με την ανακοίνωσή της της 19ης Μαρτίου 2020. Η πρώτη δέσμη μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων, ύψους περίπου 3,1 δισεκατ. EUR, που αντιστοιχούν περίπου στο 6,4 % του ΑΕΠ, επικεντρώνεται κυρίως στην προστασία των θέσεων εργασίας και των κοινωνικά ευάλωτων ομάδων. Το κράτος καλύπτει τις μισθολογικές αποζημιώσεις, τα επιδόματα ασθενείας και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για τους προσωρινά απολυμένους καθώς και τις εισφορές συνταξιοδοτικής ασφάλισης για τους εργαζομένους που παραμένουν στον χώρο εργασίας. Για την ελάφρυνση των περιορισμών ρευστότητας των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, η εξυπηρέτηση δανείων μπορεί να αναβληθεί για διάστημα έως 12 μηνών. Η δεύτερη δέσμη, ύψους περίπου 2 δισεκατ. EUR, που αντιστοιχούν σε περίπου 4,2 % του ΑΕΠ, παρέχει κυρίως ενίσχυση ρευστότητας σε επιχειρήσεις. Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει ένα καθεστώς κρατικής εγγύησης μέσω των τραπεζών, το οποίο επιτρέπει τη χορήγηση δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις με την εγγύηση του κράτους για ποσοστό έως 70 % του κεφαλαίου, καθώς και τη χορήγηση δανείων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) με εγγύηση έως 80 %. Η αναβολή των πληρωμών φόρων, η απαλλαγή από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και η επίσπευση των συμβατικών πληρωμών από τις δημόσιες αρχές αποσκοπούν στο να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να μετριάσουν τα προβλήματά τους όσον αφορά τη ρευστότητα και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

                  (19)

                  Εξαιτίας της αυξανόμενης ζήτησης για υπηρεσίες υγείας στην αρχή της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19, η Σλοβενία αντιμετώπισε προκλήσεις στην προσπάθειά της εξασφαλίσει επαρκή ικανότητα υγειονομικής περίθαλψης. Η έξαρση του ιού έχει αναδείξει δομικά προβλήματα στο σύστημα υγείας. Για παράδειγμα, η σχετικά χαμηλή πυκνότητα ιατρών αποτελεί πρόσθετη πρόκληση για την καταπολέμηση της επιδημίας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να προσληφθούν περισσότεροι καταρτισμένοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, να προστατευτούν οι συνθήκες εργασίας τους και να απασχοληθούν εκεί όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες. Η ανάπτυξη διαγνωστικών μέσων, εξετάσεων και εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας που επιτρέπουν τη μεταπαρακολούθηση και την τηλεϊατρική είναι ζωτικής σημασίας. Η στοχευμένη έρευνα και οι καινοτόμες λύσεις είναι επίσης σημαντικές για να βοηθηθούν οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας στη συλλογή και χρήση ανωνυμοποιημένων δεδομένων ώστε να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Η κρίση υπογραμμίζει την ανάγκη να προστατευθεί η χρηματοδοτική ικανότητα των συστημάτων υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας, για τα οποία εκκρεμούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η έγκαιρη έκδοση και εφαρμογή ενός νέου νόμου για την υγειονομική περίθαλψη και την ασφάλιση υγείας, η διεύρυνση των χρηματοδοτικών πηγών του συστήματος υγείας και η δημιουργία δημοσιονομικών αποθεμάτων ασφαλείας θα μετριάσουν τη διακύμανση των χρηματοδοτικών πόρων κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου. Η έλλειψη νόμου για τη μακροχρόνια φροντίδα περιόρισε την ικανότητα της Σλοβενίας να καταπολεμήσει την πανδημία της νόσου COVID-19 στις πλέον πληγείσες εγκαταστάσεις φροντίδας. Δεδομένου ότι οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας λόγω του ιού, απαιτούνται περαιτέρω μεγάλες προσπάθειες για να εξασφαλιστούν ποιοτικές υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας, καλά συναρμοσμένες με τις υπηρεσίες υγείας.

                  (20)

                  Η υγειονομική και οικονομική κρίση λόγω της πανδημίας της νόσου COVID-19 έχει ασκήσει πρωτοφανή πίεση στην αγορά εργασίας και στο σύστημα κοινωνικής προστασίας της Σλοβενίας. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, η ανεργία αναμένεται να ανέλθει στο 7 % το 2020 και να υποχωρήσει στο 5,1 % το 2021. Για να καμφθεί η ταχεία αύξηση της ανεργίας στους τομείς που πλήττονται περισσότερο, η Σλοβενία έχει υιοθετήσει ολοκληρωμένη δράση πολιτικής που συνδυάζει προληπτικά μέτρα με μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της ταχείας επανένταξης των εργαζομένων στην αγορά εργασίας. Οι βασικές δράσεις πολιτικής, που πραγματοποιούνται σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, θα πρέπει να επικεντρωθούν στην επίτευξη σταθερής και ισότιμης ανάκαμψης με την ενίσχυση των υφιστάμενων ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας και των προγραμμάτων διατήρησης της απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων μειωμένου ωραρίου εργασίας, και με την εισαγωγή άλλων χρονικά προσδιορισμένων μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων, όπως οι επιδοτήσεις μισθών και οι απαλλαγές από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των απωλειών εισοδήματος για όλους τους εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων με άτυπη απασχόληση, καθώς και των αυτοαπασχολούμενων. Οι ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, μεταξύ άλλων η ευελιξία ως προς τον τόπο εργασίας (π.χ. τηλεργασία), η ευελιξία ως προς τον χρόνο εργασίας (π.χ. ελαστικό ωράριο) και η ευελιξία ως προς την οργάνωση της εργασίας (π.χ. εσωτερικές υπηρεσίες επιχειρήσεων) μπορούν να διατηρήσουν σε σημαντικό βαθμό την απασχόληση κατά τη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας και κατά την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η καλλιέργεια του επιχειρηματικού πνεύματος θα έχει κρίσιμη σημασία για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την πραγματοποίηση των αναγκαίων προσαρμογών μετά την κρίση λόγω της νόσου COVID-19. Ως εκ τούτου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να στηριχθούν οι αυτοαπασχολούμενοι με τη μείωση του διοικητικού φόρτου και των οικονομικών μειονεκτημάτων σε σύγκριση με τους μισθωτούς.

                  (21)

                  Για να μετριασθεί ο κοινωνικός αντίκτυπος της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19, είναι σημαντικό η Σλοβενία να συνεχίσει να παρέχει κατάλληλη δέσμη κοινωνικών παροχών. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά οι επιπτώσεις της κρίσης στη φτώχεια. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στα ηλικιωμένα άτομα, ιδίως στις ηλικιωμένες γυναίκες, καθώς τα σχετικά ποσοστά του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν ήδη υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ πριν από την κρίση. Η τροποποίηση της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας, που εγκρίθηκε από την Εθνική Συνέλευση τον Νοέμβριο του 2019, αναμένεται να βελτιώσει την επάρκεια των συντάξεων για τους νέους συνταξιούχους, ενώ οι σημερινοί συνταξιούχοι, συμπεριλαμβανομένων όσων βρίσκονται στο όριο της φτώχειας ή κάτω από αυτό, δεν θα επωφεληθούν από αυτήν. Επιπλέον, η παροχή πρόσθετης χρηματοδοτικής βοήθειας στους οργανισμούς που εργάζονται στην πρώτη γραμμή θα διασφαλίσει ότι η πανδημία COVID-19 δεν θα πλήξει δυσανάλογα τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού και ότι θα καλύπτονται οι βασικές ανάγκες τους, όπως τα καθημερινά γεύματα και η υγειονομική περίθαλψη.

                  (22)

                  Τον Απρίλιο του 2020 θεσπίστηκαν μέτρα ρευστότητας για τις επιχειρήσεις, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν βιώσιμες επιχειρήσεις, όπως μικρότερες καινοτόμες και ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, χωρίς επαρκές οικονομικό ιστορικό που θα επέτρεπε στις τράπεζες να δικαιολογήσουν την παροχή πιστώσεων σε αυτές. Ενδέχεται να είναι αναγκαία η βελτίωση της πρόσβασης σε εναλλακτική χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων των μετοχικών χρηματοδοτικών μέσων (π.χ. επιχειρηματικά κεφάλαια), ιδίως σε χώρες όπως η Σλοβενία, όπου οι αγορές μετοχικών τίτλων δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένες. Τα υφιστάμενα εργαλεία μετοχικού κεφαλαίου της Σλοβενίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέσο διοχέτευσης κονδυλίων ανακούφισης προς τις επιχειρήσεις που εξέρχονται επιτυχώς από την κρίση, όπως οι καινοτόμες ΜΜΕ, οι νεοφυείς και οι επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, όπως σχεδιάζουν άλλα κράτη μέλη. Η εφαρμογή των διασφαλίσεων που προβλέπονται στους κανόνες της Ένωσης θα εξασφαλίσει ότι οι εν λόγω εισφορές δεν θα επηρεάσουν αρνητικά ούτε την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων ούτε τον οικονομικό ανταγωνισμό.

                  (23)

                  Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 έχει επηρεάσει σημαντικά την ικανότητα κατά τα λοιπά βιώσιμων επιχειρήσεων και νοικοκυριών να εξοφλούν τους λογαριασμούς τους. Εάν δεν αναληφθεί δράση, μεγάλο μέρος του ιδιωτικού τομέα θα αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο αφερεγγυότητας. Μεταξύ των μέτρων ρευστότητας για τις επιχειρήσεις, η σλοβενική κυβέρνηση θέσπισε 12μηνη αναστολή της εξόφλησης εξυπηρετούμενων τραπεζικών δανείων για τις μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα αυτού και παρόμοιων μέτρων χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση και παρακολούθηση. Τυχόν αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων θα πρέπει επίσης να επανορθώνονται γρήγορα, ώστε να εξασφαλίζεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα ανά πάσα στιγμή.

                  (24)

                  Οι προβληματικές επιχειρήσεις, ιδίως οι μικρότερες, δεν χρειάζονται μόνο ρευστότητα και χρηματοδότηση, αλλά και ένα υποστηρικτικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Αυτό περιλαμβάνει μεν την ταχεία και μη γραφειοκρατική εφαρμογή των μέτρων ανακούφισης που συνδέονται με τη νόσο COVID-19, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτό το πλαίσιο. Ο υψηλός κανονιστικός και διοικητικός φόρτος της χώρας δημιουργεί κόστη στα οποία οι δοκιμαζόμενες επιχειρήσεις απλώς δεν δύνανται να αντεπεξέλθουν σε αυτές τις δύσκολες εποχές. Η μείωση της γραφειοκρατίας που συνδέεται, π.χ., με τις άδειες, τις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων και τις φορολογικές διαδικασίες είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την άμεση και αισθητή ανακούφιση των επιχειρήσεων, που δεν συνεπάγεται επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού και, έμμεσα, των φορολογουμένων. Ο εκσυγχρονισμός των κανόνων θα επιτρέψει στους επαγγελματίες να προσφέρουν πιο οικονομικά αποδοτικές και καινοτόμες υπηρεσίες που χρειάζονται στην παρούσα φάση οι επιχειρήσεις. Η Σλοβενία έχει δημιουργήσει εργαλεία για τη μείωση του διοικητικού φόρτου, συμπεριλαμβανομένου του «ενιαίου εγγράφου» και του «τεστ ΜΜΕ». Η χρήση των εργαλείων αυτών μπορεί τώρα να μεγιστοποιηθεί με σκοπό την παροχή άμεσης ανακούφισης. Η κρίση θα ασκήσει πρόσθετη πίεση στους διακανονισμούς εμπορικών διαφορών και στη δίωξη του οικονομικού εγκλήματος. Το πλαίσιο αφερεγγυότητας θα πρέπει επίσης να επικεντρωθεί περισσότερο στην αποφυγή διαδικασιών αφερεγγυότητας λόγω κρίσης, στην ταχεία εκκαθάριση των μη βιώσιμων επιχειρήσεων και στην παροχή δεύτερης ευκαιρίας στους εμπλεκόμενους.

                  (25)

                  Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευσθούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Η προώθηση της πράσινης μετάβασης με βιώσιμα έργα, όπως η απεξάρτηση από τα ανθρακωρυχεία και την ηλεκτροπαραγωγή από γαιάνθρακα, θα μπορούσε να αποτελέσει μια τέτοια επένδυση. Οι επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, όπως περιγράφεται στο εθνικό σχέδιο της Σλοβενίας για την ενέργεια και το κλίμα, μπορούν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για την ανάκαμψη σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα μετά την πανδημία της νόσου COVID-19. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει αύξηση του σημερινού χαμηλού μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ στις πόλεις και κωμοπόλεις της Σλοβενίας, ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας, στήριξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και επιτάχυνση των προσπαθειών για τον περιορισμό των δυνητικών επιπτώσεων στις περιφέρειες και στους τομείς που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση. Η τρέχουσα μείωση των εκπομπών δεν θα έχει διάρκεια εάν στις δέσμες μέτρων για την ανάκαμψη δεν δοθεί επαρκής έμφαση στις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια και το κλίμα, με συνέπεια η Σλοβενία να υστερήσει στους στόχους της για το κλίμα. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, που αποτελεί αντικείμενο πρότασης της Επιτροπής, για την περίοδο 2021-2027, θα μπορούσε να βοηθήσει τη Σλοβενία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης ανά χώρα του 2020. Με τον τρόπο αυτό, η Σλοβενία θα μπορέσει να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο το εν λόγω Ταμείο.

                  (26)

                  Για την οικονομική ανάκαμψη που ενσωματώνει την αρχή της βιωσιμότητας, θα χρειαστούν επενδύσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη βιώσιμων μεταφορών και για τη στήριξη των δημόσιων επιβατικών μεταφορών και των βιώσιμων συνδέσεων, ιδίως των σιδηροδρομικών μεταφορών. Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 έχει δημιουργήσει πρόσθετες προκλήσεις για τις εμπορευματικές μεταφορές και τη διαμετακόμιση και, παρόλο που η Σλοβενία έλαβε τα απαραίτητα μέτρα και επέτρεψε τη ροή των εμπορευμάτων, ιδίως των αγαθών κρίσιμης σημασίας, αυτό θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

                  (27)

                  Στο πλαίσιο της στρατηγικής εξόδου και ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να υποστηριχθούν οι επενδύσεις στην έρευνα και καινοτομία (Ε&Κ), η οποία αποτελεί κρίσιμη κινητήρια δύναμη της παραγωγικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης. Ακόμη και πριν από την κρίση, η Σλοβενία είχε αξιολογηθεί ως «χώρα με μέτριες επιδόσεις στον τομέα της καινοτομίας», καθώς είχε επιβραδύνει τις προσπάθειές της να καλύψει το κενό που τη χωρίζει από τα κράτη με τις καλύτερες επιδόσεις. Ο επιχειρηματικός τομέας είναι υπεύθυνος για το 75 % των δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη (Ε & Α). Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας υπονομεύει για μία ακόμα φορά την επιχειρηματική Ε & Α και καινοτομία. Τα σχετικά χαμηλά ποσοστά καινοτομίας, ιδίως από τις ΜΜΕ, επιβραδύνουν την ανάπτυξη και τη διάδοση καινοτόμων επιχειρηματικών διαδικασιών και λύσεων, οι οποίες απαιτούνται για την κρίση λόγω της νόσου COVID-19. Χρειάζονται επενδύσεις για να βοηθηθούν οι καινοτόμες ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, των οποίων οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν αναδυόμενες τεχνολογίες και ρηξικέλευθες καινοτομίες να επεκτείνουν την παραγωγή τους. Η συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων περιορίζεται κυρίως στους τομείς μέσης και υψηλής τεχνολογίας. Η αποτελεσματικότητα των γραφείων μεταφοράς γνώσης που έχουν συσταθεί από ερευνητικούς οργανισμούς και ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης ποικίλλει σημαντικά. Οι δεσμοί μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας και των επιχειρήσεων έχουν ουσιαστική σημασία για την επιτυχή μετατροπή της γνώσης σε καινοτομία, τη βελτίωση των επιδόσεων της χώρας στην Ε&Κ και την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης. Οι δημόσιες δαπάνες στην Ε & Α ήταν χαμηλές και εξαρτημένες μερικώς από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ένωσης. Για την ανάκαμψη από αυτήν την κρίση θα χρειαστεί να δοθεί προτεραιότητα στις δημόσιες επενδύσεις στην Ε&Κ, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογικής και της εφαρμοσμένης έρευνας.

                  (28)

                  Ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα είναι το κλειδί για την οικονομική ανάκαμψη μετά την κρίση λόγω της νόσου COVID-19. Η ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν συστήματα τηλεργασίας και λύσεις ηλεκτρονικού εμπορίου από ορισμένες σλοβενικές επιχειρήσεις στην αρχή της κρίσης κατέδειξαν το δυναμικό της χώρας στον τομέα αυτόν. Η μεγαλύτερη ψηφιοποίηση στα επιχειρηματικά μοντέλα και τις διαδικασίες παραγωγής θα μπορούσε να επεκτείνει τους εν λόγω μετασχηματισμούς σε περισσότερους τομείς της οικονομίας. Η Σλοβενία μπορεί να αξιοποιήσει τις υπάρχουσες γνώσεις και άριστες ικανότητες στους τομείς της ρομποτικής, της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών για να στηρίξει την επέκταση της ψηφιοποίησης σε λιγότερο προηγμένες, παραδοσιακές βιομηχανίες. Η περαιτέρω χρήση του ευρέος φάσματος δεδομένων του δημόσιου τομέα που είναι επί του παρόντος διαθέσιμα θα μπορούσε να στηρίξει την καινοτομία και την οικονομία των μαζικών δεδομένων. Η βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων των εργαζομένων θα μπορούσε να αυξήσει σχετικά γρήγορα την απασχολησιμότητά τους και να στηρίξει την οικονομική ανάκαμψη. Η καθιέρωση φιλικών προς τον χρήστη υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών θα μπορούσε να συμβάλει στην περαιτέρω μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις. Αν και είναι ήδη διαθέσιμες διάφορες επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες, για την υιοθέτησή τους από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις θα απαιτηθούν προσπάθειες με στόχο να ενισχυθούν τόσο η εμπιστοσύνη του κόσμου στις ηλεκτρονικές συναλλαγές όσο και η ασφάλεια των συναλλαγών αυτών (π.χ. ανάπτυξη εθνικού ηλεκτρονικού αναγνωριστικού ταυτότητας, κυβερνοασφάλεια και προστασία της ιδιωτικότητας). Για την ανάπτυξη βασικών επιγραμμικών κοινωνικών και οικονομικών υπηρεσιών είναι απαραίτητες γρήγορες και αξιόπιστες ευρυζωνικές συνδέσεις (σταθερές και κινητές), μεταξύ άλλων στις αγροτικές περιοχές. Η ανάπτυξη του δικτύου 5G εξαρτάται από την έγκαιρη εκχώρηση φάσματος 5G.

                  (29)

                  Σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης, οι κανονικές παραδόσεις αντικαταστάθηκαν με την εξ αποστάσεως μάθηση κατά τη διάρκεια ισχύος των μέτρων περιορισμού λόγω της νόσου COVID-19. Η επιγραμμική μάθηση απαιτεί κατάλληλες ψηφιακές υποδομές, εκπαιδευτικό υλικό και εκπαιδευτικό προσωπικό με τις απαραίτητες δεξιότητες και υποστήριξη για αποτελεσματική διδασκαλία. Όλοι οι εκπαιδευόμενοι, ιδίως οι ευάλωτες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία και εκείνων που ζουν σε αγροτικές περιοχές, πρέπει να έχουν επαρκή πρόσβαση σε εξ αποστάσεως μάθηση και επαρκείς ψηφιακές δεξιότητες ώστε να επωφεληθούν πλήρως από αυτήν. Οι ψηφιακές ικανότητες θα πρέπει να έχουν σημαντικότερη θέση στα σχολικά προγράμματα, κυρίως προκειμένου να βελτιωθούν οι δεξιότητες των εργαζομένων. Αυτό θα επιτρέψει τη διάδοση της τηλεργασίας και των ψηφιακών υπηρεσιών, την καλύτερη αντιστοίχιση των ψηφιακών δεξιοτήτων με τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και την ένταξη ευάλωτων ομάδων, όπως οι ηλικιωμένοι ή τα άτομα που ζουν σε αγροτικές περιοχές.

                  (30)

                  Ενώ οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που καθορίζονται στην παρούσα σύσταση («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2020») επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Αυτό περιλαμβάνει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές που σχετίζονται με τις επενδύσεις. Όλες οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για το στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα μετριασμού και στρατηγικές εξόδου από την παρούσα κρίση.

                  (31)

                  Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, τα κράτη μέλη έχουν συνεκτιμήσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των ειδικών ανά χώρα συστάσεων του 2020, η Σλοβενία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

                  (32)

                  Ο στενός συντονισμός μεταξύ των οικονομιών στην οικονομική και νομισματική ένωση έχει καθοριστική σημασία για την επίτευξη ταχείας ανάκαμψης από τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ, η Σλοβενία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι πολιτικές της εξακολουθούν να συνάδουν προς τις συστάσεις του 2020 για τη ζώνη του ευρώ και θα συντονίζονται με τις συστάσεις των άλλων κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την πολιτική καθοδήγηση από την Ευρωομάδα.

                  (33)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβενίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2020 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και τη συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς τη Σλοβενία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Σλοβενία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (34)

                  Υπό το πρίσμα της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 και η γνώμη του (9) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

            ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβενία να μεριμνήσει το 2020 και το 2021 προκειμένου:

                  1.

                  να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης· όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων· να διασφαλίσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας, μεταξύ άλλων με την επαρκή προμήθεια ιατρικών προϊόντων κρίσιμης σημασίας και με την αντιμετώπιση της έλλειψης εργαζομένων στον τομέα της υγείας·

                  2.

                  να μετριάσει τον αντίκτυπο που έχει η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 σε κοινωνικό επίπεδο και στην απασχόληση, μεταξύ άλλων με την παροχή κατάλληλης αναπλήρωσης εισοδήματος και κοινωνικής προστασίας, με την ενίσχυση των προγραμμάτων μειωμένου ωραρίου εργασίας και με ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας· να διασφαλίσει ότι τα μέτρα αυτά παρέχουν κατάλληλη προστασία στους εργαζόμενους με άτυπη απασχόληση·

                  3.

                  να συνεχίσει την ταχεία εφαρμογή μέτρων για την παροχή ρευστότητας και χρηματοδότησης σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά και να μειώσει τον διοικητικό φόρτο· να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης· να επικεντρώσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, στις περιβαλλοντικές υποδομές, στις βιώσιμες μεταφορές, στην έρευνα και την καινοτομία, καθώς και στην ανάπτυξη του δικτύου 5G· να προωθήσει τις ψηφιακές ικανότητες των επιχειρήσεων και να ενισχύσει τις ψηφιακές δεξιότητες, το ηλεκτρονικό εμπόριο και την ηλεκτρονική υγεία.

         Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 2020.

               Για το Συμβούλιο

               Η Πρόεδρος

            J. KLOECKNER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

         (3)  ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 143.

         (4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (Πρωτοβουλία επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5).

         (6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

         (7)  ΕΕ C 320 της 10.9.2018, σ. 103.

         (8)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στις δαπάνες για παροχές ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε περίοδο τεσσάρων ετών. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

         (9)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.