title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Πορτογαλίας

text:
               29.7.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 304/102

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 18ης Ιουνίου 2021
      για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Πορτογαλίας
      (2021/C 304/22)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (2), διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε καιρούς σοβαρής οικονομικής ύφεσης. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία της νόσου COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η γενική ρήτρα διαφυγής παρέχει στα κράτη μέλη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19. Διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Η ενεργοποίησή της επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κάθε κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανακοίνωσή της για την ετήσια στρατηγική της για τη βιώσιμη ανάπτυξη για το 2021, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η γενική ρήτρα διαφυγής θα παραμείνει ενεργή το 2021.

                  (2)

                  Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) («σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020»). Συνέστησε στην Πορτογαλία να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Πορτογαλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων.

                  (3)

                  Στη σύσταση του Συμβουλίου του 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ υποδεικνύεται ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να παραμείνουν υποστηρικτικές σε όλα τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ καθόλη τη διάρκεια του 2021 και τα μέτρα πολιτικής να είναι προσαρμοσμένα στις ειδικές συνθήκες κάθε χώρας και να είναι έγκαιρα, προσωρινά και στοχευμένα. Όταν το επιτρέψουν οι επιδημιολογικές και οικονομικές συνθήκες, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά, με παράλληλη καταπολέμηση των επιπτώσεων της κρίσης στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν δημοσιονομικές πολιτικές που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

                  (4)

                  Στις 18 Νοεμβρίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμες σχετικά με τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021 των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, οι οποίες βασίστηκαν σε ποιοτική αξιολόγηση των δημοσιονομικών μέτρων. Η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Πορτογαλίας συνάδει συνολικά με τις συστάσεις δημοσιονομικής πολιτικής που ορίστηκαν στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 και ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα σε συνθήκες σημαντικής αβεβαιότητας.

                  (5)

                  Το NextGenerationEU, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα εξασφαλίσει μια βιώσιμη και δίκαιη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), που θέσπισε τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ενώ θα συνεπάγεται παράλληλα δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Θα συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην πραγματοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Θα βοηθήσει επίσης τα δημόσια οικονομικά να επανέλθουν σε ευνοϊκότερες θέσεις βραχυπρόθεσμα και θα συμβάλει στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

                  (6)

                  Στις 3 Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση που περιέχει περαιτέρω πολιτικούς προσανατολισμούς με σκοπό να διευκολυνθεί, αφενός, ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών και, αφετέρου, η προετοιμασία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός, λαμβανομένων υπόψη των εθνικών προϋπολογισμών και του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα πρέπει να παραμείνει υποστηρικτικός το 2021 και το 2022. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι αναμένεται η σταδιακή εξομάλυνση της οικονομικής δραστηριότητας κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021, οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να καταστούν πιο διαφοροποιημένες το 2022. Οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πορεία της ανάκαμψης, τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την ανάγκη μείωσης των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών αποκλίσεων. Δεδομένης της ανάγκης να υποστηριχθεί η βιώσιμη ανάκαμψη στην Ένωση, τα κράτη μέλη με χαμηλούς κινδύνους βιωσιμότητας θα πρέπει να προσανατολίσουν τους προϋπολογισμούς τους προς τη διατήρηση υποστηρικτικής δημοσιονομικής πολιτικής το 2022, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τα κράτη μέλη με υψηλά επίπεδα χρέους θα πρέπει να ακολουθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, διατηρώντας παράλληλα τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις και αξιοποιώντας τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδυτικών έργων υψηλής ποιότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Για την περίοδο μετά το 2022, θα πρέπει να λαμβάνονται πάντα υπόψη στις δημοσιονομικές πολιτικές η ισχύς της ανάκαμψης, ο βαθμός της οικονομικής αβεβαιότητας και ζητήματα δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων, μεταξύ άλλων και με τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων στήριξης σε εύθετο χρόνο, θα συμβάλει στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

                  (7)

                  Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2021, στις 2 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2022 και την απενεργοποίησή της από το 2023. Μετά την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις κάθε χώρας.

                  (8)

                  Στις 30 Απριλίου 2021, η Πορτογαλία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

                  (9)

                  Το 2020, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της Πορτογαλίας ήταν 5,7 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ), ενώ το χρέος γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 133,6 % του ΑΕγχΠ. Η ετήσια μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου ανήλθε σε - 6 % του ΑΕγχΠ, συμπεριλαμβανομένων, αφενός, των δημοσιονομικών μέτρων διακριτικής ευχέρειας ύψους περίπου 3 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών. Η Πορτογαλία παρείχε επίσης στήριξη ρευστότητας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (όπως εγγυήσεις και αναβολές καταβολής φόρων, που δεν έχουν απευθείας και άμεση δημοσιονομική επίπτωση), εκτιμώμενου ύψους σχεδόν 4 % του ΑΕγχΠ· η πραγματική απορρόφηση των δημόσιων εγγυήσεων το 2020 εκτιμάται από την Επιτροπή ως χονδρικά ισοδύναμη με το 3½ % του ΑΕγχΠ.

                  (10)

                  Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην έκθεση αυτή εξετάζεται η δημοσιονομική κατάσταση της Πορτογαλίας, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2020 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν μειώθηκε με ικανοποιητικό ρυθμό. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν και δεν υπήρχε συμμόρφωση με το κριτήριο του χρέους.

                  (11)

                  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές είναι ρεαλιστικό το 2021 και το 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2021, προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 4 % το 2021 και κατά 4,9 % το 2022. Αυτό συνάδει με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής. Οι τομείς έντασης επαφής επλήγησαν ιδιαίτερα από την κρίση της νόσου COVID-19. Οι κίνδυνοι για τις μακροοικονομικές προοπτικές εξακολουθούν να παρουσιάζουν τάση επιδείνωσης, λόγω της μεγάλης εξάρτησης της Πορτογαλίας από τον εξωτερικό τουρισμό, ο οποίος εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας όσον αφορά την πορεία ανάκαμψης.

                  (12)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021, η κυβέρνηση προβλέπει μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης από 5,7 % του ΑΕγχΠ το 2020 σε 4,5 % του ΑΕγχΠ το 2021, ενώ ο δείκτης χρέους προβλέπεται να μειωθεί στο 128 % του ΑΕγχΠ το 2021. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021, η μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου το 2021 σε σύγκριση με το προ κρίσης επίπεδο (2019) πρόκειται να ανέλθει στο - 5 % του ΑΕγχΠ, αντικατοπτρίζοντας, αφενός, τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας ύψους περίπου 3 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών. Οι προβολές αυτές συνάδουν με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής.

                  (13)

                  Σε απάντηση στην πανδημία της COVID-19 και στη σχετιζόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η Πορτογαλία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την ενίσχυση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας της COVID-19 και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Αυτή η ισχυρή απόκριση πολιτικής μετρίασε τη συρρίκνωση του ΑΕγχΠ, η οποία, με τη σειρά της, περιόρισε την αύξηση του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Τα δημοσιονομικά μέτρα θα πρέπει να μεγιστοποιούν τη στήριξη της ανάκαμψης χωρίς να προδικάζονται μελλοντικές δημοσιονομικές κατευθύνσεις. Ως εκ τούτου, τα μέτρα θα πρέπει να αποτρέπουν τη μόνιμη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μόνιμα μέτρα, θα πρέπει να τα χρηματοδοτούν καταλλήλως ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιονομική ουδετερότητα μεσοπρόθεσμα. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Πορτογαλία το 2020 και το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν φαίνεται να είναι προσωρινά ή να συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα. Πέραν του χρονικού ορίζοντα των εαρινών προβλέψεων 2021 της Επιτροπής, το 2023, οι σωρευτικές εναπομένουσες επιπτώσεις των εν λόγω μη προσωρινών μέτρων εκτιμώνται προκαταρκτικά σε ποσοστό περίπου 1 % του ΑΕγχΠ, και συνίστανται κυρίως σε πρόσθετες δαπάνες για μισθούς του δημόσιου τομέα. Τα εν λόγω μη προσωρινά μέτρα περιλαμβάνουν επίσης επενδύσεις ύψους περίπου 1/10 % του ΑΕγχΠ, οι οποίες αναμένεται να στηρίξουν τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη και, ως εκ τούτου, τη βιωσιμότητα.

                  (14)

                  Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 προϋποθέτει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ύψους 0,3 % του ΑΕγχΠ το 2021, 1,3 % του ΑΕγχΠ το 2022, 1,5 % του ΑΕγχΠ το 2023, 1,3 % του ΑΕγχΠ το 2024 και 1,1 % του ΑΕγχΠ το 2025. Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 προϋποθέτει επίσης δάνεια στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που ανέρχονται σε 0,7 % του ΑΕγχΠ το 2021, 0,2 % του ΑΕγχΠ το 2022 και 0,1 % του ΑΕγχΠ για κάθε έτος της περιόδου 2023-2025. Οι εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής περιλαμβάνουν τις εν λόγω επιχορηγήσεις στις δημοσιονομικές προβολές τους.

                  (15)

                  Οι καθιερωμένοι δείκτες δημοσιονομικής προσαρμογής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των σημερινών συνθηκών. Πρώτον, υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τις εκτιμήσεις για το κενό παραγωγής. Δεύτερον, η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να είναι έτοιμη να προσαρμοστεί ταχέως στην εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19, στρεφόμενη από τα μέτρα παροχής επείγουσας βοήθειας σε πιο στοχευμένα μέτρα, μόλις μειωθούν οι κίνδυνοι για την υγεία. Τρίτον, το σημερινό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από σημαντική απόκριση πολιτικής για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Λόγω των σημαντικών μεταβιβάσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας), οι καθιερωμένοι δείκτες δεν αποτυπώνουν την πλήρη ώθηση που παρέχουν στην οικονομία οι δημοσιονομικές πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το διαρθρωτικό ισοζύγιο δεν φαίνεται να επαρκεί υπό τις παρούσες συνθήκες. Επιπλέον, η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες πρέπει να προσαρμοστεί (5) και να συμπληρωθεί με πρόσθετες πληροφορίες, προκειμένου να εκτιμηθεί πλήρως ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής.

                  (16)

                  Όπως με την προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην αξιολόγηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021, τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης εξαιρέθηκαν από το σύνολο των δαπανών. Τα εν λόγω προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση στηρίζουν τα συστήματα υγείας και αποζημιώνουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις για τις απώλειες εισοδήματος λόγω των απαγορεύσεων λειτουργίας και των διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού· η αντιστροφή τους από τις δημόσιες αρχές εξαρτάται από την επιστροφή της κατάστασης της δημόσιας υγείας και της οικονομίας στην ομαλότητα. Για να αξιολογηθεί ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός στην παρούσα συγκυρία, οι σημαντικές μεταβιβάσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό σύνολο των δαπανών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται συνεπώς με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση) συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, η ανάλυση αποσκοπεί επίσης στην αξιολόγηση του αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Για τον λόγο αυτόν, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών και επενδύσεων.

                  (17)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της Πορτογαλίας προβλέπεται να μειωθεί στο 3,2 % του ΑΕγχΠ το 2022, κυρίως λόγω της διακοπής των προσωρινών μέτρων στήριξης που θεσπίστηκαν το 2020 και το 2021, καθώς και λόγω της αναμενόμενης οικονομικής ανάκαμψης. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί στο 123 % του ΑΕγχΠ το 2022. Οι προβολές αυτές συνάδουν με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, και με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία που αντικατοπτρίζει τις προαναφερθείσες προκλήσεις, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση το 2022 από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε -1,1 % του ΑΕγχΠ (6). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ (7). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕγχΠ.

                  (18)

                  Η ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων των κρατών μελών φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική. Οι δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών μπορούν να στηρίξουν τη δυνητική ανάπτυξη, να δημιουργήσουν τα αναγκαία δημοσιονομικά περιθώρια και να συμβάλουν στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής και των προκλήσεων στον τομέα της υγείας. Στο σκέλος των εσόδων, η κρίση της COVID-19 ενίσχυσε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων για αποτελεσματικότερα και δικαιότερα συστήματα δημόσιων εσόδων. Στο σκέλος των δαπανών, έχει καταστήσει ακόμη πιο κρίσιμης σημασίας την άνοδο του επιπέδου και της ποιότητας των βιώσιμων επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, κατά τρόπο σύμφωνο με τους στόχους για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού, της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα καταστήσουν δυνατή τη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών.

                  (19)

                  Σύμφωνα με τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά σχέδια του προγράμματος σταθερότητας 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 2,2 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 1,6 % του ΑΕγχΠ το 2024. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται επομένως να μην υπερβαίνει πλέον την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη για το 2023. Με βάση το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε 0,3 % του ΑΕγχΠ το 2023 και το 2024 κατά μέσο όρο. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να παραμείνει αμετάβλητη. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ (8). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,3 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Η τρέχουσα εκτίμηση της μέσης δεκαετούς ονομαστικής δυνητικής ανάπτυξης είναι 3 % (9). Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι οποίες θα μπορούσαν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Πορτογαλίας.

                  (20)

                  Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 120,7 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 117,1 % του ΑΕγχΠ το 2024. Υπό το πρίσμα του υψηλού δείκτη χρέους, ο οποίος προβλέπεται να μειωθεί σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, η Πορτογαλία θεωρείται ότι αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους.

                  (21)

                  Δεδομένου ότι επί του παρόντος υπάρχει ακόμη εξαιρετικά μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας, οι κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να παραμείνουν κατά κύριο λόγο ποιοτικές. Ακριβέστερες ποσοτικοποιημένες κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη θα πρέπει να παρασχεθούν το 2022, αν ο βαθμός αβεβαιότητας μειωθεί επαρκώς έως τότε.

                  (22)

                  Το Συμβούλιο αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 και τη συνέχεια που έδωσε η Πορτογαλία στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ:

         1.

            Το 2022, να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Να περιορίσει την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών.

         2.

            Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

         3.

            Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών του εθνικού προϋπολογισμού, καθώς και στην ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων, ώστε να εξασφαλιστεί βιώσιμη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Να δώσει προτεραιότητα στις βιώσιμες επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως σε επενδύσεις για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Να δώσει προτεραιότητα στις δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα συμβάλουν στην παροχή χρηματοδότησης για τις προτεραιότητες της δημόσιας πολιτικής και στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, ενισχύοντας την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

         Λουξεμβούργο, 18 Ιουνίου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J. LEÃO

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (3)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 142).

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (5)  Ειδικότερα, η τετραετής εξομάλυνση των επενδύσεων που χρησιμοποιείται στην τιμή αναφοράς για τις δαπάνες δεν επιτρέπει την ορθή αξιολόγηση της δημοσιονομικής στήριξης για την ανάκαμψη που παρέχεται από εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         (6)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

         (7)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ.

         (8)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,2 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ.

         (9)  Εκτίμηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Ρουμανίας

text:
               29.7.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 304/107

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 18ης Ιουνίου 2021
      για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Ρουμανίας
      (2021/C 304/23)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (2), διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε καιρούς σοβαρής οικονομικής ύφεσης. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία της νόσου COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η γενική ρήτρα διαφυγής παρέχει στα κράτη μέλη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19. Διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Η ενεργοποίησή της επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κάθε κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανακοίνωσή της για την ετήσια στρατηγική της για τη βιώσιμη ανάπτυξη για το 2021, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η γενική ρήτρα διαφυγής θα παραμείνει ενεργή το 2021.

                  (2)

                  Στις 3 Απριλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2020/509 (3) σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία λόγω μη συμμόρφωσης με το κριτήριο του ελλείμματος το 2019. Η εν λόγω απόφαση βασίστηκε στους επικαιροποιημένους δημοσιονομικούς στόχους της κυβέρνησης, ενώ η επακόλουθη δημοσίευση του αποτελέσματος για το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 4,3 % του ΑΕγχΠ επιβεβαίωσε την παράβαση. Η υπέρβαση της τιμής αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη οφειλόταν στη συνεχή συσσώρευση δημοσιονομικών ανισορροπιών λόγω της επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής από το 2016, σε μια περίοδο ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης. Στις 3 Απριλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης σύσταση (4) προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία έως το 2022 το αργότερο.

                  (3)

                  Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (5) («σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020»). Συνέστησε στη Ρουμανία να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2020, λαμβάνοντας παράλληλα όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης.

                  (4)

                  Το NextGenerationEU, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα εξασφαλίσει μια βιώσιμη και δίκαιη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), που θέσπισε τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ενώ θα συνεπάγεται παράλληλα δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Θα συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην πραγματοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Θα βοηθήσει επίσης τα δημόσια οικονομικά να επανέλθουν σε ευνοϊκότερες θέσεις βραχυπρόθεσμα και θα συμβάλει στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

                  (5)

                  Στις 3 Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση που περιέχει περαιτέρω πολιτικούς προσανατολισμούς με σκοπό να διευκολυνθεί, αφενός, ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών και, αφετέρου, η προετοιμασία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών. Στην εν λόγω ανακοίνωση η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, στις 2 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2022 και την απενεργοποίησή της από το 2023. Μετά την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις κάθε χώρας.

                  (6)

                  Στις 5 Μαΐου 2021, η Ρουμανία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2021 μετά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

                  (7)

                  Το 2020, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ρουμανίας ήταν 9,2 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ), ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 47,3 % του ΑΕγχΠ. Η ετήσια μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου ανήλθε σε -3,6 % του ΑΕγχΠ, συμπεριλαμβανομένων, αφενός, των δημοσιονομικών μέτρων διακριτικής ευχέρειας ύψους 1,5 % για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών. Η Ρουμανία παρείχε επίσης στήριξη ρευστότητας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (όπως εγγυήσεις και αναβολές καταβολής φόρων, που δεν έχουν απευθείας και άμεση δημοσιονομική επίπτωση), εκτιμώμενου ύψους 4 % του ΑΕγχΠ· η πραγματική απορρόφηση των δημόσιων εγγυήσεων το 2020 εκτιμάται από την Επιτροπή ως χονδρικά ισοδύναμη με το 1½ % του ΑΕγχΠ.

                  (8)

                  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές είναι ρεαλιστικό το 2021 και το 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021, η αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ προβλέπεται να ανέλθει στο 5,0 % το 2021 και στο 4,8 % το 2022. Και για τα δύο έτη, η εγχώρια ζήτηση, με έντονη αύξηση της κατανάλωσης και των επενδύσεων, αναμένεται να αποτελέσει την κύρια κινητήρια δύναμη. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021 σχετικά με την ανάπτυξη της Ρουμανίας είναι ελαφρώς υψηλότερες από εκείνες του προγράμματος σύγκλισης 2021, με ποσοστά 5,1 % το 2021 και 4,9 % το 2022, λόγω επίσης της εγχώριας ζήτησης.

                  (9)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2021, η κυβέρνηση προβλέπει μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης από 9,2 % του ΑΕγχΠ το 2020 σε 8 % του ΑΕγχΠ το 2021, ενώ ο δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί στο 50,8 % του ΑΕγχΠ το 2021. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021, η μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου το 2021 σε σύγκριση με το προ κρίσης επίπεδο (2019) προβλέπεται στο 3,3 % του ΑΕγχΠ, αντικατοπτρίζοντας, αφενός, τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας ύψους 1,5 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών. Οι προβολές αυτές είναι σύμφωνες με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021.

                  (10)

                  Σε απάντηση στην πανδημία της COVID-19 και στη σχετιζόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η Ρουμανία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την ενίσχυση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας της COVID-19 και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Αυτή η ισχυρή απόκριση πολιτικής μετρίασε τη συρρίκνωση του ΑΕγχΠ, η οποία, με τη σειρά της, περιόρισε την αύξηση του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Ρουμανία το 2020 και το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 είναι προσωρινά ή συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, τα επεκτατικά μέτρα που θεσπίστηκαν πριν από την πανδημία COVID-19 έχουν διαρκή δημοσιονομικό αντίκτυπο. Τα εν λόγω μέτρα περιλάμβαναν ιδίως αυξήσεις συντάξεων και άλλες κοινωνικές δαπάνες και φορολογικές ελαφρύνσεις.

                  (11)

                  Το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 προϋποθέτει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ύψους 0,1 % του ΑΕγχΠ το 2021, 0,6 % του ΑΕγχΠ το 2022, 1,2 % του ΑΕγχΠ το 2023, 1,2 % του ΑΕγχΠ το 2024, 0,9 % του ΑΕγχΠ το 2025 και 0,9 % του ΑΕγχΠ το 2026. Το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 προϋποθέτει επίσης δάνεια στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που ανέρχονται σε 2,3 % του ΑΕγχΠ το 2025 και 2,5 % του ΑΕγχΠ το 2026. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021 περιλαμβάνουν μόνο τις επιχορηγήσεις στις δημοσιονομικές προβολές τους, καθώς το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 υποθέτει ότι η χορήγηση των δανείων θα αρχίσει μετά την περίοδο που καλύπτουν οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021.

                  (12)

                  Για να αξιολογηθεί ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός στην παρούσα συγκυρία, οι σημαντικές μεταβιβάσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό σύνολο των δαπανών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται συνεπώς με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση) συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, η ανάλυση αποσκοπεί επίσης στην αξιολόγηση του αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Για τον λόγο αυτόν, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών και επενδύσεων.

                  (13)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ρουμανίας προβλέπεται να μειωθεί στο 6,2 % του ΑΕγχΠ το 2022, κυρίως λόγω της διακοπής των προσωρινών μέτρων στήριξης που θεσπίστηκαν το 2020 και το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να αυξηθεί στο 52,9 % του ΑΕγχΠ το 2022. Οι προβολές αυτές είναι πιο ευνοϊκές σε σύγκριση με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, και με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία που αντικατοπτρίζει τις προαναφερθείσες προκλήσεις, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση το 2022 από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε -0,5 % του ΑΕγχΠ (7). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ (8). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

                  (14)

                  Σύμφωνα με τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά προγράμματα του προγράμματος σύγκλισης 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 4,4 % το 2023 σε 2,9 % του ΑΕγχΠ το 2024. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μην υπερβαίνει πλέον, το 2024, την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη. Με βάση το πρόγραμμα σύγκλισης 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε 0,6 % του ΑΕγχΠ το 2023 και το 2024 κατά μέσο όρο. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ (9). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,8 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Η τρέχουσα εκτίμηση της μέσης δεκαετούς ονομαστικής δυνητικής ανάπτυξης είναι 5¼ % (10). Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι οποίες θα μπορούσαν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ρουμανίας.

                  (15)

                  Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να αυξηθεί στο 53,3 % του ΑΕγχΠ το 2023 και να μειωθεί στο 52,4 % του ΑΕγχΠ το 2024. Υπό το πρίσμα της ιδιαίτερα επιταχυνόμενης πορείας του χρέους μεσοπρόθεσμα, κυρίως λόγω του μεγάλου ελλείμματος που προβλέπεται για το 2022 και των δυσμενών όρων χρηματοδότησης σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη, η Ρουμανία θεωρείται ότι αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους.

                  (16)

                  Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος της Ρουμανίας έως το 2024. Σύμφωνα με την εν λόγω σύσταση, η Ρουμανία θα πρέπει να επιτύχει στόχο για ονομαστικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 8,0 % του ΑΕγχΠ το 2021, 6,2 % του ΑΕγχΠ το 2022, 4,4 % του ΑΕγχΠ το 2023 και 2,9 % του ΑΕγχΠ το 2024, ο οποίος συνάδει με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,4 % το 2021, 1,3 % το 2022, 0,9 % το 2023 και 0,0 % το 2024. Τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,7 % του ΑΕγχΠ το 2021, 1,8 % του ΑΕγχΠ το 2022, 1,7 % του ΑΕγχΠ το 2023 και 1,5 % του ΑΕγχΠ το 2024.

                  (17)

                  Το Συμβούλιο αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 και τη συνέχεια που έδωσε η Ρουμανία στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ:

         1.

            Να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία (11).

         Λουξεμβούργο, 18 Ιουνίου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J. LEÃO

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6)

         (3)  Απόφαση (ΕΕ) 2020/509 του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2020 σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία (ΕΕ L 110 της 8.4.2020, σ. 58).

         (4)  Σύσταση του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2020 προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία (ΕΕ C 116 της 8.4.2020, σ. 1).

         (5)  Σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 149).

         (6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (7)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

         (8)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

         (9)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

         (10)  Εκτίμηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.

         (11)  Βλέπε σελίδα ΧΧ της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία

text:
               29.7.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 304/111

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 18ης Ιουνίου 2021
      προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία
      (2021/C 304/24)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 7,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Σύμφωνα με το άρθρο 126 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

                  (2)

                  Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ) βασίζεται στον στόχο επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη, ικανή να συμβάλει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

                  (3)

                  Μετά από σύσταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 3 Απριλίου 2020, με την απόφαση (ΕΕ) 2020/509 (1), σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης, ότι υπήρχε υπερβολικό έλλειμα στη Ρουμανία και εξέδωσε σύσταση για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2022 (2) («σύσταση του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2020»), σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης και το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (3).

                  (4)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του ΣΣΑ. Η ρήτρα αυτή, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου (4) και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην εν λόγω ανακοίνωσα, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, δεδομένης της σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία της COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του ΣΣΑ. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής.

                  (5)

                  Στις 15 Σεπτεμβρίου 2020, η Ρουμανία υπέβαλε την έκθεσή της σχετικά με τα μέτρα που έλαβε ανταποκρινόμενη στη σύσταση του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2020. Στην εν λόγω έκθεση επισημαίνεται η σημαντική επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών της κατά τη διάρκεια του 2020, κυρίως λόγω της πανδημίας της COVID-19.

                  (6)

                  Στις 18 Νοεμβρίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τη δημοσιονομική κατάσταση της Ρουμανίας. Υπό το πρίσμα της συνεχιζόμενης εξαιρετικής αβεβαιότητας που προκάλεσε η πανδημία της COVID-19 και των έκτακτων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών επιπτώσεών της, η Επιτροπή έκρινε ότι, στη δεδομένη χρονική συγκυρία, δεν έπρεπε να ληφθεί καμία απόφαση για περαιτέρω ενέργειες σε σχέση με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος που κινήθηκε για τη Ρουμανία. Ειδικότερα, η εξαιρετική αβεβαιότητα, μεταξύ άλλων όσον αφορά τον σχεδιασμό αξιόπιστης πορείας δημοσιονομικής πολιτικής, δεν επέτρεπε στην Επιτροπή να υποβάλει σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης στο στάδιο εκείνο. Η Επιτροπή δήλωσε ότι θα επανεκτιμούσε τη δημοσιονομική κατάσταση της Ρουμανίας την άνοιξη του 2021, με βάση τα απολογιστικά στοιχεία του 2020, τον προϋπολογισμό του 2021 και τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής και ότι, κατά περίπτωση, θα πρότεινε νέα μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη εφαρμογή της γενικής ρήτρας διαφυγής του ΣΣΑ το 2021.

                  (7)

                  Στις 3 Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρείχε περαιτέρω πολιτικό προσανατολισμό με σκοπό να διευκολυνθεί, αφενός, ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών και, αφετέρου, η προετοιμασία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψή της ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του ΣΣΑ θα πρέπει να περιλαμβάνει συνολική αξιολόγηση της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλος του 2019). Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Συντονισμός των οικονομικών πολιτικών το 2021: αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19, στήριξη της ανάκαμψης και εκσυγχρονισμός της οικονομίας μας». Σύμφωνα με την εν λόγω ανακοίνωση, η γενική ρήτρα διαφυγής του ΣΣΑ θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται το 2022 και αναμένεται να απενεργοποιηθεί από το 2023.

                  (8)

                  Σύμφωνα με επικαιροποίηση του «Debt Sustainability Monitor 2020» της Επιτροπής, με την οποία λαμβάνονται υπόψη οι εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, παραμένουν υψηλοί οι μεσοπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι δημοσιονομικής βιωσιμότητας της Ρουμανίας. Οι κίνδυνοι αυτοί πρέπει να αντιμετωπιστούν με ένα κατάλληλο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πρόγραμμα το οποίο να υποστηρίζεται από διαρθρωτικά μέτρα.

                  (9)

                  Υπό το πρίσμα της σοβαρής συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας που συνδέεται με την πανδημία της COVID-19 και της σχετικής ανάγκης για δημοσιονομικές πολιτικές που στηρίζουν την ανάκαμψη το 2021 και το 2022, η σύσταση του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2020, δεν αποτελεί πλέον κατάλληλη βάση για τις κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής για τη Ρουμανία.

                  (10)

                  Δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 5 τελευταία περίοδος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, σε περίπτωση σοβαρής ύφεσης της οικονομικής δραστηριότητας στη ζώνη του ευρώ ή στην Ένωση συνολικώς, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει, με σύσταση της Επιτροπής, να εκδώσει αναθεωρημένη σύσταση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης, με την προϋπόθεση ότι κάτι τέτοιο δεν θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα.

                  (11)

                  Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης και το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, το Συμβούλιο υποχρεούται να απευθύνει σύσταση στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, θέτοντας προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Στην εν λόγω σύσταση καθορίζεται μέγιστη προθεσμία έξι μηνών προκειμένου το συγκεκριμένο κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Όταν αυτό δικαιολογείται από τη σοβαρότητα της κατάστασης, η προθεσμία για ανάληψη αποτελεσματικής δράσης μπορεί να μειωθεί σε τρεις μήνες. Επιπλέον, στη σύστασή του για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο καλεί το κράτος μέλος να επιτύχει ετήσιους δημοσιονομικούς στόχους, οι οποίοι, με βάση τις προβλέψεις στις οποίες βασίζεται η εν λόγω σύσταση, συνεπάγονται μια ελάχιστη ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου, ήτοι του κυκλικά προσαρμοσμένου ισοζυγίου, κατά τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ, ως ποσοστό αναφοράς, χωρίς να υπολογίζονται τα έκτακτα και προσωρινά μέτρα.

                  (12)

                  Το πραγματικό ΑΕΠ στη Ρουμανία συρρικνώθηκε κατά 3,9 % το 2020. Σύμφωνα με τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται ότι θα αυξηθεί σε 5,1 % το 2021 και σε 4,9 % το 2022. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να ανακάμψει καθώς προχωρά ο εμβολιασμός των πολιτών και καθώς αίρονται σταδιακά τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, ενώ η αύξηση των μισθών αναμένεται επίσης να παραμείνει ισχυρή. Η σταδιακή υλοποίηση έργων στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στην αύξηση των επενδύσεων. Η συμβολή των καθαρών εξαγωγών, δηλαδή των εξαγωγών μείον τις εισαγωγές, αναμένεται να παραμείνει αρνητική εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εισαγωγές αναμένεται να ενισχυθούν χάρη στην ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης και στις αυξανόμενες επενδύσεις. Οι εξαγωγές αναμένεται να στηριχθούν από την ανάκαμψη της εξωτερικής ζήτησης. Ωστόσο, θα παραμείνουν λιγότερο δυναμικές σε σύγκριση με τις εισαγωγές. Οι προοπτικές ανάπτυξης υπόκεινται σε ισορροπημένους κινδύνους. Αφενός, μια αξιόπιστη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική μπορεί να συμβάλει στην εξάλειψη των ανησυχιών σχετικά με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, ιδίως όταν συνδυάζεται με φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας). Αυτό θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών της Ρουμανίας, στον μετριασμό των κινδύνων για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος. Αφετέρου, η αβεβαιότητα όσον αφορά τη χάραξη δημόσιας πολιτικής και οι καθυστερήσεις ή ανεπάρκειες στην εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο κλίμα εμπιστοσύνης.

                  (13)

                  Στις 2 Μαρτίου 2021, το ρουμανικό κοινοβούλιο ενέκρινε τον προϋπολογισμό και τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική της Ρουμανίας για το 2021. Η εν λόγω δημοσιονομική στρατηγική, καθώς και οι πληροφορίες σχετικά με τη μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη και τα δάνεια στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 («μηχανισμός»), λήφθηκαν υπόψη στο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2021 («πρόγραμμα σύγκλισης»), το οποίο υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 5 Μαΐου 2021. Ξεκινώντας με έλλειμμα γενικής κυβέρνησης ύψους 9,2 % του ΑΕΠ το 2020, το πρόγραμμα σύγκλισης στοχεύει σε έλλειμα της γενικής κυβέρνησης χαμηλότερο του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2024. Ο στόχος αυτός περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, 6,2 % του ΑΕΠ το 2022, 4,4 % του ΑΕΠ το 2023 και 2,9 % του ΑΕΠ το 2024. Η δημοσιονομική προσαρμογή που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης βασίζεται κυρίως στις δαπάνες. Ο έλεγχος των δαπανών (μείωση ως ποσοστό του ΑΕΠ) προβλέπεται ιδίως για τους μισθούς του δημόσιου τομέα (μείωση κατά 1,4 εκατοστιαίες μονάδες μεταξύ 2022 και 2024) και για τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (μείωση κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες μεταξύ 2022 και 2024).

                  (14)

                  Σύμφωνα με τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, οι οποίες καλύπτουν την περίοδο μέχρι το 2024, προβλέπεται έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, 7,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 6,8 % του ΑΕΠ το 2023 και το 2024. Στις εν λόγω προβλέψεις λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες που αναμένεται να χρηματοδοτηθούν από μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη και δάνεια από τον μηχανισμό, όπως παρουσιάζονται στο πρόγραμμα σύγκλισης και σε πρόσθετες πληροφορίες που υπέβαλε η Ρουμανία. Η μείωση του γενικού ονομαστικού δημοσιονομικού ελλείμματος που προβλέπει η Επιτροπή οφείλεται κυρίως στη σταδιακή λήξη των μέτρων έκτακτης ανάγκης που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19, στην αύξηση των εσόδων λόγω της προβλεπόμενης οικονομικής ανάκαμψης και στον πρόσθετο θετικό αντίκτυπο των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που αναμένεται να χρηματοδοτηθούν από τον μηχανισμό. Επιπλέον, η ρουμανική κυβέρνηση αποφάσισε το πάγωμα των μισθών του δημόσιου τομέα για το 2021 και το 2022, την αναστολή των αυξήσεων συντάξεων για το 2021 και τη μέτρια αύξηση των συντάξεων για το 2022, μέτρα που συμβάλλουν στη βελτίωση των προοπτικών σε σύγκριση με τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις 2020 της Επιτροπής. Τα εν λόγω μέτρα έχουν ήδη θεσπιστεί. Επιπλέον, η ρουμανική κυβέρνηση προτίθεται να θεσπίσει νέα συνταξιοδοτική νομοθεσία, με την οποία θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές σταθερές οι συνταξιοδοτικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η προβλεπόμενη αύξηση του ελλείμματος στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, σε σύγκριση με το πρόγραμμα σύγκλισης, απορρέει από το γεγονός ότι η προγραμματισμένη εξυγίανση δεν υποστηρίζεται πλήρως από μέτρα που έχουν θεσπιστεί ή από μέτρα που έχουν εξαγγελθεί μέχρι τώρα με αξιόπιστο τρόπο και, συνεπώς, δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη στις εν λόγω προβλέψεις. Η Επιτροπή προβλέπει ότι το διαρθρωτικό έλλειμμα θα βελτιωθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2021 και κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 και ότι θα επιδεινωθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023 και κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2024.

                  (15)

                  Το χρέος της γενικής κυβέρνησης ανήλθε σε 34,7 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2018, σε 35,3 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2019 και σε 47,3 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2020. Σύμφωνα με τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, αναμένεται να αυξηθεί σε 49,7 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2021, σε 52,7 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2022 και σε 59,5 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2024, προσεγγίζοντας έτσι για πρώτη φορά την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη ελλείψει διορθωτικών μέτρων πέραν εκείνων που ήδη θεσπίστηκαν ή ανακοινώθηκαν με αξιόπιστο τρόπο.

                  (16)

                  Η ανάλυση της μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους, η οποία επικαιροποιήθηκε μετά τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, επιβεβαιώνει ότι οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα είναι, μεσοπρόθεσμα, υψηλοί. Σύμφωνα με προβολή δεκαετίας υπό το βασικό σενάριο, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ θα συνεχίσει να αυξάνεται κατά την περίοδο της προβολής και θα φθάσει σε σχεδόν 90 % του ΑΕΠ. Οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους οφείλονται στα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, στο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού και στην ευαισθησία της πορείας του χρέους έναντι μακροδημοσιονομικών κλυδωνισμών. Οι αυξήσεις των συντάξεων, που θεσπίστηκαν το καλοκαίρι του 2019 και αναβλήθηκαν προσωρινά έως τα τέλη του 2022, αποτελούν την κυριότερη πηγή κινδύνων για τη βιωσιμότητα του χρέους. Η διάρθρωση του χρέους, η οποία χαρακτηρίζεται από υψηλό μερίδιο χρέους σε ξένο νόμισμα και σημαντικό μερίδιο του χρέους διακρατούμενο από μη κατοίκους, αυξάνει ακόμα περισσότερο τους κινδύνους για τη βιωσιμότητα του χρέους, παρότι οι παρεμβάσεις της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας στη δευτερογενή αγορά συνέβαλαν στη διατήρηση του κόστους του κρατικού δανεισμού σε ευνοϊκά επίπεδα κατά το 2020. Επιπλέον, υπάρχουν κίνδυνοι που συνδέονται με ενδεχόμενες υποχρεώσεις που απορρέουν από τις κρατικές εγγυήσεις (ύψους 1,4 % του ΑΕΠ) που χορηγήθηκαν σε επιχειρήσεις και αυτοαπασχολουμένους κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19. Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες προβλέπεται να αυξηθούν. Αντίθετα, οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις στο πλαίσιο του NextGenerationEU, εάν εφαρμοστούν αποτελεσματικά, αναμένεται να έχουν θετικό αντίκτυπο στην αύξηση του ΑΕΠ κατά τα επόμενα έτη, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη βιωσιμότητα του χρέους.

                  (17)

                  Δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος πρέπει να ολοκληρώνεται εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο διαπιστώθηκε το υπερβολικό έλλειμμα, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Η πορεία προσαρμογής θα πρέπει να καθορίζεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής και δημοσιονομικής θέσης του οικείου κράτους μέλους.

                  (18)

                  Στην παρούσα περίπτωση, τέτοιες ειδικές περιστάσεις υπάρχουν στη Ρουμανία. Για την παραχώρηση ενός επιπλέον έτους στη Ρουμανία, η οποία θα ήταν σύμφωνη με τον κανόνα που θεσπίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, θα ήταν απαραίτητη μία πολύ απότομη δημοσιονομική προσαρμογή και θα είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες στην παραγωγή, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία της COVID-19. Μια πορεία προσαρμογής με προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2024, αν και θα εξακολουθούσε να καθιστά απαραίτητες σημαντικές ετήσιες προσαρμογές, θα συνεπαγόταν μια πιο σταδιακή προσπάθεια και θα επιτύγχανε μια ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής εξυγίανσης και στήριξης της οικονομικής ανάκαμψης. Στη νέα πορεία προσαρμογής λαμβάνεται επίσης υπόψη η μεταβληθείσα δημοσιονομική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών εξελίξεων κατά το 2020 και της νέας δημοσιονομικής στρατηγικής που θέσπισε η ρουμανική κυβέρνηση. Οι μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βελτιώνουν τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, θα μπορούσαν να παίξουν καθοριστικό ρόλο για τη διασφάλιση της σταθερής διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, και σύμφωνα με τους προσανατολισμούς της δημοσιονομικής πολιτικής που καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2021, ο καθορισμός προθεσμίας για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2024 είναι δικαιολογημένος.

                  (19)

                  Μια αξιόπιστη και βιώσιμη πορεία προσαρμογής εντός της εν λόγω προθεσμίας θα απαιτούσε από τη Ρουμανία να επιτύχει στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, 6,2 % του ΑΕΠ το 2022, 4,4 % του ΑΕΠ το 2023 και 2,9 % του ΑΕΠ το 2024, σύμφωνα με τους στόχους της ίδιας της κυβέρνησης. Ο εν λόγω στόχος συνάδει, με βάση τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,4 % το 2021, 1,3 % το 2022, 0,9 % το 2023 και 0,0 % το 2024 (6). Ο εν λόγω ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών θα είναι ο βασικός δείκτης που θα χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής προσπάθειας, σε περίπτωση που χρειάζεται προσεκτική ανάλυση. Η αντίστοιχη ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή στο διαρθρωτικό ισοζύγιο είναι 0,7 % του ΑΕΠ το 2021, 1,8 % του ΑΕΠ το 2022, 1,7 % του ΑΕΠ το 2023 και 1,5 % του ΑΕΠ το 2024.

                  (20)

                  Για να αξιολογηθεί ο δυνητικός αντίκτυπος της συνολικής δημοσιονομικής πολιτικής στην παραγωγή, στην παρούσα συγκυρία, οι σημαντικές πληρωμές από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (στο πλαίσιο του μηχανισμού και άλλων ταμείων της Ένωσης) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό σύνολο των δαπανών, ως μέτρο του δημοσιονομικού προσανατολισμού (7). Σε αυτήν τη βάση, τα κονδύλια της Ένωσης αναμένεται να έχουν σημαντικό θετικό αντίκτυπο στη ρουμανική οικονομία κατά τα επόμενα έτη. Ειδικότερα, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζονται από τον μηχανισμό προσφέρουν τη δυνατότητα στη Ρουμανία να βελτιώσει μεσοπρόθεσμα την υποκείμενη δημοσιονομική της θέση, στηρίζοντας παράλληλα την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

                  (21)

                  Τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος και να στοχεύουν παράλληλα στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας. Οι δημοσιονομικές και οι γενικότερες οικονομικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων των μεταρρυθμίσεων του συνταξιοδοτικού συστήματος, της φορολογικής διοίκησης, των μισθών του δημόσιου τομέα και της διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων, θα πρέπει να στηρίξουν και να καταστήσουν βιώσιμη την προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης.

                  (22)

                  Από το 2016, η Ρουμανία έχει παρεκκλίνει συστηματικά και κατ’ επανάληψη από τους εθνικούς δημοσιονομικούς κανόνες και από το χρονοδιάγραμμα για την έγκριση της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής, που κατοχυρώνονται στο εθνικό δημοσιονομικό πλαίσιο. Μελλοντικά, η δημοσιονομική προσαρμογή της Ρουμανίας θα υποστηριχθεί από την πλήρη εφαρμογή του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

         1.

            Η Ρουμανία οφείλει να θέσει τέλος στην κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2024.

         2.

            Η Ρουμανία θα πρέπει να επιτύχει στόχο για ονομαστικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, 6,2 % του ΑΕΠ το 2022, 4,4 % του ΑΕΠ το 2023 και 2,9 % του ΑΕΠ το 2024, ο οποίος συνάδει με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,4 % το 2021, 1,3 % το 2022, 0,9 % το 2023 και 0,0 % το 2024. Τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,7 % του ΑΕΠ το 2021, 1,8 % του ΑΕΠ το 2022, 1,7 % του ΑΕΠ το 2023 και 1,5 % του ΑΕΠ το 2024.

         3.

            Η Ρουμανία θα πρέπει να εφαρμόσει πλήρως τα μέτρα που εγκρίθηκαν ήδη για το 2021. Η Ρουμανία θα πρέπει να καθορίσει και να εφαρμόσει τα συμπληρωματικά μέτρα που απαιτούνται για την επίτευξη της διόρθωσης του υπερβολικού της ελλείμματος έως το 2024. Τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν βιώσιμη διόρθωση με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο. Τυχόν έκτακτα έσοδα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης.

         4.

            Το Συμβούλιο θέτει την προθεσμία της 15ης Οκτωβρίου 2021 για να λάβει η Ρουμανία αποτελεσματικά μέτρα και, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, να υποβάλει έκθεση σχετικά με τη στρατηγική εξυγίανσης που προβλέπεται για την επίτευξη των στόχων. Στη συνέχεια, η Ρουμανία θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση για την πρόοδο που συντελείται ως προς την εφαρμογή της παρούσας σύστασης τουλάχιστον ανά εξάμηνο, έως την πλήρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Επιπλέον, η Ρουμανία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή του εθνικού της δημοσιονομικού πλαισίου. Για να εξασφαλιστεί η επιτυχία της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής, θα είναι επίσης σημαντικό η δημοσιονομική εξυγίανση να υποστηριχθεί με ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις.

         Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Ρουμανία.
         Λουξεμβούργο, 18 Ιουνίου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J. LEÃO

         (1)  Απόφαση (ΕΕ) 2020/509 του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2020, σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία (ΕΕ L 110 της 8.4.2020, σ. 58).

         (2)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2020, προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία (ΕΕ C 116 της 8.4.2020, σ. 1).

         (3)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1).

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (6)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε περίοδο τεσσάρων ετών. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

         (7)  Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται συγκρίνοντας τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, αλλά συμπεριλαμβανομένων των μεταβολών στις δαπάνες που χρηματοδοτούνται από τον μηχανισμό και άλλη μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη από την Ένωση) με τον μέσο δεκαετή ρυθμό δυνητικής ανάπτυξης. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τον αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική οικονομική ανάπτυξη της Ρουμανίας. Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2021

text:
               29.7.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 304/116

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 18ης Ιουνίου 2021
      για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2021
      (2021/C 304/25)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (2), διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε καιρούς σοβαρής οικονομικής ύφεσης. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία της νόσου COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η γενική ρήτρα διαφυγής παρέχει στα κράτη μέλη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19. Διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Η ενεργοποίησή της επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κάθε κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανακοίνωσή της για την ετήσια στρατηγική της για τη βιώσιμη ανάπτυξη για το 2021, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η γενική ρήτρα διαφυγής θα παραμείνει ενεργή το 2021.

                  (2)

                  Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) («σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020»). Συνέστησε στην Σλοβενία να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στη Σλοβενία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων.

                  (3)

                  Στη σύσταση του Συμβουλίου για το 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ υποδεικνύεται οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να παραμείνουν υποστηρικτικές σε όλα τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021 και τα μέτρα πολιτικής να είναι προσαρμοσμένα στις ειδικές συνθήκες κάθε χώρας και να είναι έγκαιρα, προσωρινά και στοχευμένα. Όταν το επιτρέψουν οι επιδημιολογικές και οικονομικές συνθήκες, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά, με παράλληλη καταπολέμηση των επιπτώσεων της κρίσης στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν δημοσιονομικές πολιτικές που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

                  (4)

                  Στις 18 Νοεμβρίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμες σχετικά με τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021 των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, οι οποίες βασίστηκαν σε ποιοτική αξιολόγηση των δημοσιονομικών μέτρων. Η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Σλοβενίας συνάδει συνολικά με τις συστάσεις δημοσιονομικής πολιτικής που ορίστηκαν στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 και ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα σε συνθήκες σημαντικής αβεβαιότητας.

                  (5)

                  Το NextGenerationEU, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα εξασφαλίσει μια βιώσιμη και δίκαιη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), που θέσπισε τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ενώ θα συνεπάγεται παράλληλα δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Θα συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην πραγματοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Θα βοηθήσει επίσης τα δημόσια οικονομικά να επανέλθουν σε ευνοϊκότερες θέσεις βραχυπρόθεσμα και θα συμβάλει στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

                  (6)

                  Στις 3 Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση που περιέχει περαιτέρω πολιτικούς προσανατολισμούς με σκοπό να διευκολυνθεί, αφενός, ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών και, αφετέρου, η προετοιμασία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός, λαμβανομένων υπόψη των εθνικών προϋπολογισμών και του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα πρέπει να παραμείνει υποστηρικτικός το 2021 και το 2022. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι αναμένεται η σταδιακή εξομάλυνση της οικονομικής δραστηριότητας κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021, οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να καταστούν πιο διαφοροποιημένες το 2022. Οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πορεία της ανάκαμψης, τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την ανάγκη μείωσης των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών αποκλίσεων. Δεδομένης της ανάγκης να υποστηριχθεί η βιώσιμη ανάκαμψη στην Ένωση, τα κράτη μέλη με χαμηλούς κινδύνους βιωσιμότητας θα πρέπει να προσανατολίσουν τους προϋπολογισμούς τους προς τη διατήρηση υποστηρικτικής δημοσιονομικής πολιτικής το 2022, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τα κράτη μέλη με υψηλά επίπεδα χρέους θα πρέπει να ακολουθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, διατηρώντας παράλληλα τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις και αξιοποιώντας τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδυτικών έργων υψηλής ποιότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Για την περίοδο μετά το 2022, θα πρέπει να λαμβάνονται πάντα υπόψη στις δημοσιονομικές πολιτικές η ισχύς της ανάκαμψης, ο βαθμός της οικονομικής αβεβαιότητας και ζητήματα δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων, μεταξύ άλλων και με τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων στήριξης σε εύθετο χρόνο, θα συμβάλει στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

                  (7)

                  Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, στις 2 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2022 και την απενεργοποίησή της από το 2023. Μετά την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις κάθε χώρας.

                  (8)

                  Στις 30 Απριλίου 2021, η Σλοβενία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

                  (9)

                  Το 2020, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβενίας ήταν 8,4 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ), ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 80,8 % του ΑΕγχΠ. Η ετήσια μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου ανήλθε σε -8,9 % του ΑΕγχΠ, συμπεριλαμβανομένων, αφενός, των δημοσιονομικών μέτρων διακριτικής ευχέρειας ύψους 5,2 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών. Η Σλοβενία παρείχε επίσης στήριξη ρευστότητας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (όπως εγγυήσεις και αναβολές καταβολής φόρων, που δεν έχουν απευθείας και άμεση δημοσιονομική επίπτωση, εκτιμώμενου ύψους 5,5 % του ΑΕγχΠ· η πραγματική απορρόφηση των δημόσιων εγγυήσεων το 2020 εκτιμάται από την Επιτροπή ως χαμηλότερη από το ½ % του ΑΕγχΠ.

                  (10)

                  Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάζεται η δημοσιονομική κατάσταση της Σλοβενίας, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2020 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν μειώθηκε με ικανοποιητικό ρυθμό. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν και δεν υπήρχε συμμόρφωση με το κριτήριο του χρέους.

                  (11)

                  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές είναι συντηρητικό το 2021 και το 2022. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2021 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 4,6 % το 2021 και κατά 4,4 % το 2022. Στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021 προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 4,9 % το 2021 και κατά 5,1 % το 2022. Η ιδιωτική κατανάλωση στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021 αναμένεται να ανακάμψει κάπως ταχύτερα από ό,τι στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2021, χάρη στη συμπιεσμένη ζήτηση λόγω της κρίσης, καθώς και χάρη στην υψηλότερη της προβλεπόμενης αύξηση της απασχόλησης και των μισθών. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, αναμένεται επίσης να αυξηθεί η δυναμική των επενδύσεων το 2022 και να ενισχυθούν οι εξαγωγές το 2021 και το 2022.

                  (12)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2021, η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης από 8,4 % του ΑΕγχΠ το 2020 σε 8,6 % του ΑΕγχΠ το 2021 και μείωση του δείκτη χρέους στο 80,4 % του ΑΕγχΠ το 2021. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, η μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου το 2021 σε σύγκριση με το προ κρίσης επίπεδο (2019) πρόκειται να ανέλθει σε -9,2 % του ΑΕγχΠ το 2021, αντικατοπτρίζοντας, αφενός, τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας ύψους 2,6 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών. Οι προβολές αυτές συνάδουν με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2021, σύμφωνα με τις οποίες το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να ανέλθει στο 8,5 % του ΑΕγχΠ και ο δείκτης χρέους αναμένεται να ανέλθει στο 79,0 % του ΑΕγχΠ. Μολονότι και οι δύο προβολές προβλέπουν σημαντική αύξηση των πρωτογενών δαπανών, η οποία δεν εξηγείται από προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης συνδεόμενα με την κρίση, υπάρχουν διαφορές στη σύνθεσή τους. Οι εαρινές προβολές της Επιτροπής για το 2021 προβλέπουν χαμηλότερη πορεία των δημόσιων επενδύσεων λόγω της μείωσης της απορρόφησης των κονδυλίων της Ένωσης το 2021 και της βραδύτερης εφαρμογής εθνικά χρηματοδοτούμενων επενδυτικών έργων. Αναμένεται επίσης υψηλότερη ονομαστική αύξηση σε ορισμένες κατηγορίες τρεχουσών δαπανών. Ο προβλεπόμενος δείκτης χρέους στις εαρινές προβολές της Επιτροπής για το 2021 είναι χαμηλότερος λόγω της ευνοϊκότερης δυναμικής του ονομαστικού ΑΕγχΠ.

                  (13)

                  Σε απάντηση στην πανδημία της COVID-19 και στη σχετιζόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η Σλοβενία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την ενίσχυση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας της COVID-19 και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Αυτή η ισχυρή απόκριση πολιτικής μετρίασε τη συρρίκνωση του ΑΕγχΠ, η οποία, με τη σειρά της, περιόρισε την αύξηση του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Τα δημοσιονομικά μέτρα θα πρέπει να μεγιστοποιούν τη στήριξη της ανάκαμψης χωρίς να προδικάζονται μελλοντικές δημοσιονομικές κατευθύνσεις. Ως εκ τούτου, τα μέτρα θα πρέπει να αποτρέπουν τη μόνιμη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μόνιμα μέτρα, θα πρέπει να τα χρηματοδοτούν καταλλήλως ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιονομική ουδετερότητα μεσοπρόθεσμα. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σλοβενία το 2020 και το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 είναι ως επί το πλείστον προσωρινού χαρακτήρα και συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα.

                  (14)

                  Το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021 προϋποθέτει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ύψους 0,6 % του ΑΕγχΠ το 2021, στο 1,2 % το 2022 και στο 0,7 % το 2023. Προβλέπει περαιτέρω δαπάνες ύψους 0,2 % του ΑΕγχΠ το 2024 και περίπου 0,3 % το 2025 και το 2026. Το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021 προϋποθέτει επίσης δάνεια στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ύψους 0,1 % του ΑΕγχΠ το 2022 και τα οποία θα ανέλθουν στο 0,4 % του ΑΕγχΠ το 2025. Οι δημοσιονομικές προβολές των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής για το 2021 δεν περιλαμβάνουν πλήρως τις εν λόγω επιχορηγήσεις, λόγω του ότι οι πληροφορίες αυτές δεν ήταν διαθέσιμες κατά την καταληκτική ημερομηνία των συγκεκριμένων προβλέψεων. Αντ’ αυτών, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021 στηρίζονται στην παραδοχή ότι οι δαπάνες που χρηματοδοτούνται από τις επιχορηγήσεις ανέρχονται σε 0,2 % του ΑΕγχΠ το 2021 και σε 0,6 % του ΑΕγχΠ το 2022, με βάση τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το οποίο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 28 Απριλίου 2021.

                  (15)

                  Οι καθιερωμένοι δείκτες δημοσιονομικής προσαρμογής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των σημερινών συνθηκών. Πρώτον, υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τις εκτιμήσεις για το κενό παραγωγής. Δεύτερον, είναι αναγκαία η ετοιμότητα της δημοσιονομικής πολιτικής ώστε να προσαρμοστεί ταχέως στην εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19, στρεφόμενη από τα μέτρα παροχής επείγουσας βοήθειας σε πιο στοχευμένα μέτρα, μόλις μειωθούν οι κίνδυνοι για την υγεία. Τρίτον, το σημερινό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από σημαντική απόκριση πολιτικής για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Λόγω των σημαντικών μεταβιβάσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας), οι καθιερωμένοι δείκτες δεν αποτυπώνουν την πλήρη ώθηση που παρέχουν στην οικονομία οι δημοσιονομικές πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το διαρθρωτικό ισοζύγιο δεν φαίνεται να επαρκεί υπό τις παρούσες συνθήκες. Επιπλέον, η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες πρέπει να προσαρμοστεί (5) και να συμπληρωθεί με πρόσθετες πληροφορίες προκειμένου να εκτιμηθεί πλήρως ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής.

                  (16)

                  Όπως στην προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην αξιολόγηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων για το 2021, τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης εξαιρέθηκαν από το σύνολο των δαπανών. Τα εν λόγω προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση στηρίζουν τα συστήματα υγείας και αποζημιώνουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις για τις απώλειες εισοδήματος λόγω των απαγορεύσεων λειτουργίας και των διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού· η αντιστροφή τους από τις δημόσιες αρχές εξαρτάται από την επιστροφή της κατάστασης της δημόσιας υγείας και της οικονομίας στην ομαλότητα. Για να αξιολογηθεί ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός στην παρούσα συγκυρία, οι σημαντικές μεταβιβάσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό σύνολο των δαπανών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται, επομένως, στη συνέχεια με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση) συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, η ανάλυση αποσκοπεί επίσης στην αξιολόγηση του αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Για τον λόγο αυτόν, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών και επενδύσεων.

                  (17)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβενίας προβλέπεται να μειωθεί στο 5,7 % του ΑΕγχΠ το 2022, κυρίως λόγω της οικονομικής ανάκαμψης και της διακοπής των προσωρινών μέτρων στήριξης που θεσπίστηκαν το 2020 και το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί στο 79,6 % του ΑΕγχΠ το 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2021, το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί (στο 4,7 % του ΑΕγχΠ), όπως επίσης και οι δείκτες χρέους (στο 76,7 % του ΑΕγχΠ). Και στις δύο προβολές, η πορεία των πρωτογενών δαπανών (εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την κρίση) παραμένει υψηλή. Η διαφορά στις προβολές για το έλλειμμα εξηγείται εν πολλοίς από το ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021 και, ως εκ τούτου, από το χαμηλότερο μερίδιο των συνολικών δαπανών στο ΑΕγχΠ. Σε καμία από τις δύο προβολές δεν περιλαμβάνεται ο αντίκτυπος σειράς μέτρων, συμπεριλαμβανομένης μιας μεγάλης δέσμης μέτρων φορολογικής μεταρρύθμισης που ενέκρινε πρόσφατα η κυβέρνηση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2021, εάν εγκριθούν από το κοινοβούλιο της χώρας, τα εν λόγω μέτρα ενδέχεται να έχουν επιβαρυντικό για το έλλειμμα αντίκτυπο κατά τουλάχιστον 0,7 % του ΑΕγχΠ το 2022. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, και με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία που αντικατοπτρίζει τις προαναφερθείσες προκλήσεις, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση το 2022 από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε -0,1 % του ΑΕγχΠ (6). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,3 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή (7). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,2 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ.

                  (18)

                  Η ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων των κρατών μελών φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική. Οι δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών μπορούν να στηρίξουν τη δυνητική ανάπτυξη, να δημιουργήσουν τα αναγκαία δημοσιονομικά περιθώρια και να συμβάλουν στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής και των προκλήσεων στον τομέα της υγείας. Στο σκέλος των εσόδων, η κρίση της COVID-19 ενίσχυσε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων για αποτελεσματικότερα και δικαιότερα συστήματα δημόσιων εσόδων. Στο σκέλος των δαπανών, έχει καταστήσει ακόμη πιο κρίσιμης σημασίας την άνοδο του επιπέδου και της ποιότητας των βιώσιμων επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, κατά τρόπο σύμφωνο με τους στόχους για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού, της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα καταστήσουν δυνατή τη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών.

                  (19)

                  Σύμφωνα με τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά προγράμματα του προγράμματος σταθερότητας για το 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 3,8 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 2,8 % του ΑΕγχΠ το 2024. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται επομένως να μην υπερβαίνει πλέον την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη το 2024. Με βάση το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε 1,5 % του ΑΕγχΠ το 2023 και το 2024 κατά μέσο όρο. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,6 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ (8). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,6 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Η τρέχουσα εκτίμηση της μέσης δεκαετούς ονομαστικής δυνητικής ανάπτυξης είναι 4¼ % (9). Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι οποίες θα μπορούσαν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Σλοβενίας.

                  (20)

                  Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 79,0 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 78,0 % του ΑΕγχΠ το 2024. Η Σλοβενία θεωρείται ότι αντιμετωπίζει μέτριους κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους.

                  (21)

                  Δεδομένου ότι επί του παρόντος υπάρχει ακόμη εξαιρετικά μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας, οι κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να παραμείνουν κατά κύριο λόγο ποιοτικές. Ακριβέστερες ποσοτικοποιημένες κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη θα πρέπει να παρασχεθούν το 2022, αν ο βαθμός αβεβαιότητας μειωθεί επαρκώς έως τότε.

                  (22)

                  Το Συμβούλιο αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021 και τη συνέχεια που έδωσε η Σλοβενία στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗ ΣΛΟΒΕΝΙΑ:

         1.

            το 2022, να διατηρήσει υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         2.

            Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

         3.

            Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού, καθώς και στην ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων, ώστε να εξασφαλιστεί βιώσιμη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Να δώσει προτεραιότητα στις βιώσιμες επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως σε επενδύσεις για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Να δώσει προτεραιότητα στις δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα συμβάλουν στην παροχή χρηματοδότησης για τις προτεραιότητες της δημόσιας πολιτικής και στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, ενισχύοντας την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

         Λουξεμβούργο, 18 Ιουνίου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J. LEÃO

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (3)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 157).

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (5)  Ειδικότερα, η τετραετής εξομάλυνση των επενδύσεων που χρησιμοποιείται στην τιμή αναφοράς για τις δαπάνες δεν επιτρέπει την ορθή αξιολόγηση της δημοσιονομικής στήριξης για την ανάκαμψη που παρέχεται από εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         (6)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

         (7)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται επίσης να έχουν ουδέτερη συμβολή.

         (8)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

         (9)  Εκτίμηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.