title: Σύσταση (ΕΕ) 2020/1563 της Επιτροπής της 14ης Οκτωβρίου 2020 σχετικά με την ενεργειακή φτώχεια

text:
               27.10.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 357/35

      ΣΥΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2020/1563 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 14ης Οκτωβρίου 2020
      σχετικά με την ενεργειακή φτώχεια
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως τα άρθρα 168 και 194,
      Έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ (1) («την αναδιατυπωμένη οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια»), και ιδίως το άρθρο 29,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Η ενεργειακή φτώχεια είναι μια κατάσταση στην οποία τα νοικοκυριά αδυνατούν να έχουν πρόσβαση σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες. Δεδομένου ότι το 2018 σχεδόν 34 εκατομμύρια Ευρωπαίοι δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να θερμάνουν επαρκώς το σπίτι τους (2), η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί μείζονα πρόκληση για την ΕΕ.

                  (2)

                  Όπως αναγνωρίζεται από τους συννομοθέτες, ο επαρκής φωτισμός και η επαρκής θέρμανση, ψύξη και ενέργεια για τη λειτουργία συσκευών συνιστούν εξαιρετικά σημαντικές υπηρεσίες για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου και υγείας. Η πρόσβαση σε ενεργειακές υπηρεσίες είναι σημαντική για την κοινωνική ένταξη. Συνεπώς, η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη, μεταξύ άλλων χαμηλότερες δαπάνες για την υγεία, μειωμένη ατμοσφαιρική ρύπανση (με την αντικατάσταση πηγών θέρμανσης που δεν είναι κατάλληλες για τον επιδιωκόμενο σκοπό), περισσότερη άνεση, αυξημένη ευημερία και καλύτερους προϋπολογισμούς για τα νοικοκυριά. Συνολικά, τα οφέλη αυτά θα τονώσουν άμεσα την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

                  (3)

                  Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017, περιλαμβάνει την ενέργεια μεταξύ των βασικών υπηρεσιών στις οποίες όλοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης. Πρέπει να παρέχεται στήριξη στα άτομα σε κατάσταση ανάγκης για την πρόσβαση στις εν λόγω υπηρεσίες (3).

                  (4)

                  Η δίκαιη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη Ένωση έως το 2050 έχει καίρια σημασία για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία την οποία πρότεινε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2019 (4). Κεντρικό στοιχείο της εν λόγω Πράσινης Συμφωνίας είναι το «κύμα ανακαινίσεων» (5), μια σημαντική πρωτοβουλία που σχεδιάστηκε με σκοπό την ενίσχυση της δομικής ανακαίνισης ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων, ώστε με τον τρόπο αυτό να μειωθούν οι εκπομπές, να δοθεί ώθηση στην ανάκαμψη και να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή φτώχεια. Η εν λόγω δομική ανακαίνιση αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση των προσπαθειών της ΕΕ για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Για τον λόγο αυτόν, κρίθηκε ζωτικής σημασίας το «κύμα ανακαινίσεων» και η παρούσα σύσταση να εγκριθούν από κοινού, με στόχο την αμοιβαία ενίσχυση των εκκλήσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις.

                  (5)

                  Η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί βασική έννοια που εδραιώνεται στη δέσμη νομοθετικών μέτρων με τίτλο «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους», η οποία σχεδιάστηκε για να διευκολύνει τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («τον κανονισμό διακυβέρνησης») και σύμφωνα με την αναδιατυπωμένη οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια, η Επιτροπή οφείλει να παρέχει ενδεικτικές κατευθύνσεις σχετικά με τους κατάλληλους δείκτες για τη μέτρηση της ενεργειακής φτώχειας (7) και τον ορισμό του «σημαντικού αριθμού νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια» (8). Δεν υπάρχει τυποποιημένος ορισμός της ενεργειακής φτώχειας, συνεπώς εναπόκειται στα κράτη μέλη να αναπτύξουν τα δικά τους κριτήρια σύμφωνα με το εθνικό τους πλαίσιο. Ωστόσο, η πρόσφατα εκδοθείσα δέσμη νομοθετικών μέτρων παρέχει χρήσιμες γενικές αρχές και πληροφορίες σχετικά με τις πιθανές αιτίες και επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας. Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία των πολιτικών για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ιδίως εκείνων που συνδέονται με τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα (στο εξής: ΕΣΕΚ) και τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης (9).

                  (6)

                  Στο οικείο ΕΣΕΚ, τα κράτη μέλη πρέπει να εκτιμούν τον αριθμό των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος διαπιστώσει ότι έχει σημαντικό αριθμό νοικοκυριών σε ενεργειακή φτώχεια, θα πρέπει να συμπεριλάβει στο σχέδιό του έναν εθνικό στόχο, καθώς και πολιτικές και μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας. Στο πλαίσιο της πέμπτης έκθεσης σχετικά με την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης, η Επιτροπή δημοσίευσε έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της για κάθε κράτος μέλος, τα οποία περιλαμβάνουν επιμέρους αξιολογήσεις κάθε τελικού ΕΣΕΚ. Τα εν λόγω έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής αξιολογούν επίσης τον τρόπο με τον οποίο τα τελικά σχέδια λαμβάνουν υπόψη τις σχετικές συστάσεις που διατύπωσε η Επιτροπή το 2019, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ενεργειακή φτώχεια, και περιλαμβάνουν καθοδήγηση σχετικά με την υλοποίηση του ΕΣΕΚ.

                  (7)

                  Η αναδιατυπωμένη οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια απαιτεί από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας όπου εντοπίζεται, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση του ευρύτερου πλαισίου της φτώχειας. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να προστατεύουν τους ευάλωτους πελάτες, ιδίως εκείνους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές. Παρόμοιες διατάξεις περιέχει και η οδηγία 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10).

                  (8)

                  Μια καινοτομία στο νέο νομοθετικό πλαίσιο είναι ότι απαιτεί τον προσδιορισμό του αριθμού των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια. Το άρθρο 29 της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια αναφέρεται στην υποχρέωση των κρατών μελών να εκτιμήσουν τον αριθμό των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και αναφέρει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίσουν και να δημοσιεύσουν τα κριτήρια στα οποία θα βασίζεται η εν λόγω εκτίμηση. Εάν υπάρχουν σημαντικοί αριθμοί τέτοιων νοικοκυριών, τα κράτη μέλη πρέπει να συμπεριλάβουν στα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα ενδεικτικό στόχο για τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας, να παράσχουν σχετικό χρονοδιάγραμμα και να περιγράψουν τις σχετικές πολιτικές. Στη συνέχεια, υποχρεούνται να υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό για τη διακυβέρνηση, σχετικά με την πρόοδο την οποία σημειώνουν προς την επίτευξη του στόχου της μείωσης του αριθμού των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια.

                  (9)

                  Η οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) για την ενεργειακή απόδοση, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/2002 (12), απαιτεί από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη μείωσης της ενεργειακής φτώχειας στο πλαίσιο των υποχρεώσεών τους για την ενεργειακή απόδοση. Το άρθρο 7 παράγραφος 11 απαιτεί, στον βαθμό που κρίνεται σκόπιμο, ένα ποσοστό μέτρων ενεργειακής απόδοσης να εφαρμόζεται κατά προτεραιότητα σε ευάλωτα νοικοκυριά, συμπεριλαμβανομένων όσων πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια (13). Ο κανονισμός για τη διακυβέρνηση περιέχει επίσης παρόμοιες υποχρεώσεις.

                  (10)

                  Βάσει της αναθεωρημένης έκδοσης της οδηγίας (ΕΕ) 2018/844 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, τα κράτη μέλη πρέπει να περιγράψουν τα σχετικά εθνικά μέτρα για την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας, στο πλαίσιο των οικείων μακροπρόθεσμων στρατηγικών ανακαίνισης του εθνικού δυναμικού κτιρίων που προορίζονται για κατοικίες ή για άλλες χρήσεις (14).

                  (11)

                  Το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ περιέχει επίσης διασφαλίσεις ώστε τα μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας να μην εμποδίζουν το άνοιγμα ή τη λειτουργία της αγοράς. Οι αγορές λιανικής που λειτουργούν εύρυθμα είναι σημαντικές για τη δίκαιη μετάβαση. Οι εν λόγω διασφαλίσεις κατοχυρώνονται στο άρθρο 28 της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια και η επιχειρησιακή εφαρμογή τους εξειδικεύεται κυρίως στο άρθρο 5 παράγραφος 5 της εν λόγω οδηγίας.

                  (12)

                  Το άρθρο 27 της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια ενισχύει αυτή την αρχή, απαιτώντας τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι όλοι οι οικιακοί πελάτες και, όπου κρίνεται σκόπιμο από τα κράτη μέλη, οι μικρές επιχειρήσεις απολαύουν της καθολικής υπηρεσίας, δηλαδή του δικαιώματος να προμηθεύονται ηλεκτρική ενέργεια συγκεκριμένης ποιότητας εντός του εδάφους τους σε εύλογες, εύκολα και άμεσα συγκρίσιμες και διαφανείς τιμές που δεν εισάγουν διακρίσεις. Για να διασφαλίσουν την παροχή καθολικής υπηρεσίας, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να καθορίσουν έναν Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου.

                  (13)

                  Όπως ανακεφαλαιώνει η αιτιολογική σκέψη 59 της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια, η ενεργειακή φτώχεια προκύπτει από συνδυασμό χαμηλού εισοδήματος, υψηλής ενεργειακής δαπάνης και χαμηλής ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών. Οι επιπτώσεις της αστάθειας των τιμών στην αγορά ενέργειας και της χαμηλής ενεργειακής απόδοσης, ιδίως όσον αφορά τις επιδόσεις των κτιρίων, σε συνδυασμό με ένα ευρύ φάσμα κοινωνικοοικονομικών παραγόντων που συνδέονται με τη γενική φτώχεια και ζητήματα που προκύπτουν από τα καθεστώτα κατοίκησης, καθιστούν το ζήτημα πολύπλοκο ως προς την αντιμετώπισή του.

                  (14)

                  Το 2018 το 6,8 % του πληθυσμού που ζούσε σε ιδιωτικά νοικοκυριά σε ολόκληρη την ΕΕ (30,3 εκατομμύρια άτομα (15)) δεν ήταν σε θέση να ανταποκριθεί στους λογαριασμούς των υπηρεσιών κοινής ωφελείας, συμπεριλαμβανομένων των λογαριασμών ενέργειας, και συνεπώς διέτρεχε κίνδυνο διακοπής του εφοδιασμού του. Παράλληλα, το 7,3 % του πληθυσμού της ΕΕ (37,4 εκατομμύρια άτομα) αντιμετώπιζε αντίξοες θερμοκρασίες περιβάλλοντος στην κατοικία του.

                  (15)

                  Η κρίση της νόσου Covid-19 κατέδειξε την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή φτώχεια, προκειμένου να δημιουργηθεί μια κοινωνική Ευρώπη η οποία να καλύπτει τις ανάγκες όλων των κατοίκων της. Τα επίπεδα ενεργειακής φτώχειας στα κράτη μέλη θα γίνουν πιο αισθητά, καθώς περισσότεροι Ευρωπαίοι ενδέχεται να δυσκολευτούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος πρόσβασης σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες, ιδίως λόγω της αυξανόμενης ανεργίας. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ζωτικής σημασίας να υλοποιηθούν τα ορόσημα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, παρά τις τρέχουσες πρωτοφανείς διαταραχές με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες οι ευρωπαϊκές οικονομίες.

                  (16)

                  Η δέσμη μέτρων ανάκαμψης Next Generation EU (16) παρουσιάστηκε με σκοπό να «καθοδηγεί και να οικοδομεί μια πιο βιώσιμη, ανθεκτικότερη και δικαιότερη Ευρώπη για την επόμενη γενιά». Τα σχέδια ανάκαμψης της Ευρώπης πρέπει να διέπονται από τις αρχές της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, της αλληλεγγύης, της συνοχής και της σύγκλισης, καθώς και από την αποφασιστικότητα να μη μείνει πίσω κανένα κράτος μέλος, καμία περιφέρεια και κανένα άτομο. Το Next Generation EU επιβεβαιώνει τον ρόλο του κύματος ανακαινίσεων ως βασικού παράγοντα διευκόλυνσης της πράσινης ανάκαμψης.

                  (17)

                  Οι εθνικές μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης και άλλα μέσα που σχεδιάστηκαν για την επίτευξη των στόχων ενεργειακής απόδοσης έως το 2030 και το 2050 θα πρέπει να έχουν ως γνώμονα την προστασία των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και την ενίσχυση των ευάλωτων καταναλωτών ενέργειας, βοηθώντας τους ανθρώπους να εξοικονομούν χρήματα από τους λογαριασμούς ενέργειας, παρέχοντας πιο υγιεινές συνθήκες διαβίωσης και μειώνοντας την ενεργειακή φτώχεια.

                  (18)

                  Ο προσδιορισμός των νοικοκυριών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προστασίας και των κατοικιών που χρήζουν περισσότερο ανακαίνισης συμβάλλει στη στοχοθέτηση και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δημόσιων παρεμβάσεων, με αποτέλεσμα να παράγονται πρακτικά αποτελέσματα για τους καταναλωτές, να βελτιώνεται η ενεργειακή απόδοση και να ελαχιστοποιούνται τυχόν στρεβλώσεις στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.

                  (19)

                  Η Επιτροπή, με την παρούσα σύσταση και θέτοντας στη διάθεση των κρατών μελών καθοδήγηση σχετικά με την ενεργειακή φτώχεια σε συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, εκπληρώνει την υποχρέωση που αναφέρεται ανωτέρω και βοηθά τα κράτη μέλη να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις νέες διατάξεις για την ενεργειακή φτώχεια. Η Επιτροπή παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με αναδυόμενες ορθές πρακτικές (17).

                  (20)

                  Η κύρια δυσκολία όσον αφορά οποιονδήποτε ορισμό είναι ο τρόπος λήψης αξιόπιστων αριθμητικών δεδομένων. Έχει αναπτυχθεί σε επίπεδο ΕΕ ένα σύνολο στατιστικών δεικτών που μετρούν τους πιθανούς παράγοντες που συντελούν στην ενεργειακή φτώχεια καθώς και τις επιπτώσεις της. Πρόκειται για συγκεντρωτικούς δείκτες. Καθώς η ενεργειακή φτώχεια είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο, κανένας μεμονωμένος δείκτης δεν είναι δυνατόν να αντικατοπτρίζει πλήρως όλες τις πτυχές της.

                  (21)

                  Οι συγκεντρωτικοί δείκτες έχουν αναπτυχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και απαριθμούνται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης. Οι εν λόγω δείκτες, οι οποίοι αναπτύχθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eurostat) και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας (EPOV) και προέρχονται από εναρμονισμένες συλλογές δεδομένων της ΕΕ, καθιστούν δυνατή την παρακολούθηση της κατάστασης σε ολόκληρη την ΕΕ και τον προσδιορισμό των εθνικών ιδιαιτεροτήτων, καθώς και την προώθηση της αποδοτικότερης αμοιβαίας μάθησης και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών. Οι εθνικοί δείκτες μπορούν να συμβάλουν στη συμπλήρωση των προαναφερθέντων δεικτών και στον λεπτομερέστερο προσδιορισμό της ενεργειακής φτώχειας, όπου κρίνεται σκόπιμο.

                  (22)

                  Αυτό απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ των σχετικών αρμόδιων αρχών, και ειδικότερα δεόντως συντονισμένες προσπάθειες σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, ώστε κάθε ανάλυση που βασίζεται σε δείκτες σε ενωσιακό ή εθνικό επίπεδο να έχει ως αντίβαρο και να συμπληρώνεται από μια προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή. Οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές είναι σε θέση να προσδιορίσουν τις βασικές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση πράσινης μετάβασης η οποία να είναι δίκαιη, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη για όλους τους πολίτες της Ευρώπης.

                  (23)

                  Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, τόσο σε συνεργασία με την Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας όσο και με άλλους τρόπους. Τα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της πολιτικής συνοχής, του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης και άλλων μορφών στήριξης, μπορούν να κινητοποιηθούν για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που εντοπίζονται μέσω διαύλων στους οποίους περιλαμβάνονται οι πλατφόρμες που παρέχονται από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας και την πρωτοβουλία του Συμφώνου των Δημάρχων.

                  (24)

                  Η τέταρτη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις τιμές και το κόστος της ενέργειας εξετάζει επίσης τις ιδιαίτερες συνθήκες με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι άνθρωποι που ζουν σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας και οι ευάλωτοι καταναλωτές (18). Η Επιτροπή θα δώσει επίσης ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη εφαρμόζουν το άρθρο 5 της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια, το οποίο επιτρέπει τη δημόσια παρέμβαση στον καθορισμό των τιμών για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στους πελάτες που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια ή στα άτομα που ζουν σε ευάλωτα νοικοκυριά,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

                  1.

                  Να αναπτύξουν μια συστηματική προσέγγιση για την ελευθέρωση των αγορών ενέργειας, με στόχο τον επιμερισμό των οφελών με όλα τα τμήματα της κοινωνίας, ιδίως με εκείνα που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.

                  2.

                  Να λάβουν ιδιαίτερα υπόψη το συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, το οποίο παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τους δείκτες ενεργειακής φτώχειας, καθώς επίσης σχετικά με τον ορισμό του τι συνιστά σημαντικό αριθμό ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών. Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν την καθοδήγηση της Επιτροπής κατά την εφαρμογή και την επικαιροποίηση των υφιστάμενων εθνικών σχεδίων τους για την ενέργεια και το κλίμα, σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα.

                  3.

                  Να χρησιμοποιούν στις αξιολογήσεις τους για την ενεργειακή φτώχεια τους δείκτες που περιγράφονται στο παράρτημα.

                  4.

                  Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 60 της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια, να παρουσιάσουν ολοκληρωμένες λύσεις πολιτικής στο πλαίσιο της ενεργειακής και της κοινωνικής πολιτικής τους. Οι εν λόγω πολιτικές θα πρέπει να περιλαμβάνουν μέτρα κοινωνικής πολιτικής και βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης, στοιχεία τα οποία αλληλοενισχύονται, ιδίως στον τομέα της στέγασης.

                  5.

                  Να αξιολογήσουν τα διανεμητικά αποτελέσματα της ενεργειακής μετάβασης, ιδίως των μέτρων για την ενεργειακή απόδοση στο εθνικό πλαίσιο, καθώς επίσης να χαράξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές που αντιμετωπίζουν τις σχετικές ανησυχίες. Θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στους φραγμούς για τις επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες, καθώς και στα χαρακτηριστικά των κατοικιών με τις μεγαλύτερες ανάγκες ανακαίνισης, σύμφωνα με τις εθνικές μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης.

                  6.

                  Να αναπτύξουν όλες τις πολιτικές για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας με βάση ουσιαστικές και υπεύθυνες διαδικασίες συμμετοχής του κοινού και ευρείας συμμετοχής των ενδιαφερόμενων φορέων.

                  7.

                  Να αναπτύξουν μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, που να βασίζονται στη στενή συνεργασία μεταξύ όλων των επιπέδων διοίκησης και να επιτρέπουν ειδικότερα τη στενή συνεργασία μεταξύ των περιφερειακών και των τοπικών αρχών, αφενός, και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των φορέων του ιδιωτικού τομέα, αφετέρου.

                  8.

                  Να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες κινητοποίησης των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής συνοχής, για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, αναλύοντας τα διανεμητικά αποτελέσματα των σχεδίων ενεργειακής μετάβασης και δίνοντας προτεραιότητα στα μέτρα που στοχεύουν σε ευάλωτες ομάδες, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε στήριξη.

                  9.

                  Κατά την κατανομή δημόσιων πόρων, ιδίως επιχορηγήσεων, να στοχεύσουν σε νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα μεταξύ των κατηγοριών δικαιούχων που διαθέτουν πολύ περιορισμένους ίδιους πόρους και περιορισμένη πρόσβαση σε εμπορικά δάνεια. Να διερευνήσουν τον ρόλο των εταιρειών παροχής ενεργειακών υπηρεσιών και των συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης στην παροχή λύσεων χρηματοδότησης ανακαίνισης για νοικοκυριά που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στα ευάλωτα αυτά νοικοκυριά να αντιμετωπίσουν το υψηλό προκαταβολικό κόστος.

         Βρυξέλλες, 14 Οκτωβρίου 2020.

               Για την Επιτροπή

            Kadri SIMSON

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  ΕΕ L 158 της 14.6.2019, σ. 125.

         (2)  Στοιχεία του 2018. Eurostat, SILC [ilc_mdes01])

         (3)  Ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, αρχή 20 «Πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες»: https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_el

         (4)  COM(2019) 640 final — Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

         (5)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Κύμα ανακαινίσεων για την Ευρώπη – οικολογικά κτίρια, θέσεις εργασίας, καλύτερη ζωή» [COM(2020) 662 final].

         (6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1).

         (7)  Άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999.

         (8)  Άρθρο 29 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944.

         (9)  Σύμφωνα με το άρθρο 2α της οδηγίας 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 153 της 18.6.2010, σ. 13) για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/844 (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 75).

         (10)  Οδηγία 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της οδηγίας 2003/55/ΕΚ (ΕΕ L 211 της 14.8.2009, σ. 94).

         (11)  Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ (ΕΕ L 315 της 14.11.2012, σ. 1).

         (12)  Οδηγία (EE) 2018/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 210).

         (13)  Αυτό βασίζεται στις υφιστάμενες υποχρεώσεις βάσει της οδηγίας 2012/27/ΕΕ. Βλ. επίσης το παράρτημα της σύστασης της Επιτροπής σχετικά με τη μεταφορά των υποχρεώσεων εξοικονόμησης ενέργειας δυνάμει της τροποποιημένης οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση, C(2019) 6621 final.

         (14)  Η απαίτηση αυτή βασίζεται στις υφιστάμενες υποχρεώσεις βάσει του άρθρου 4 της οδηγίας 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση, οι οποίες έχουν μεταφερθεί στην οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και έχουν ενισχυθεί όσον αφορά την ανάγκη αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας. Στην αιτιολογική σκέψη 11 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/844 διευκρινίζεται ότι θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη για άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας, σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται από τα κράτη μέλη. Η αιτιολογική σκέψη διευκρινίζει περαιτέρω ότι, κατά την περιγραφή των εθνικών τους δράσεων για περιορισμό της ενεργειακής φτώχειας στο πλαίσιο των οικείων στρατηγικών ανακαίνισης, τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να προσδιορίζουν τι εννοούν ως κατάλληλες δράσεις.

         (15)  Βάσει εκτιμώμενου πληθυσμού 446 εκατομμυρίων κατοίκων στην ΕΕ των 27 την 1η Ιανουαρίου 2018: http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Population_and_population_change_statistics

         (16)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η ώρα της Ευρώπης: ανασύνταξη και προετοιμασία για την επόμενη γενιά», 27 Μαΐου 2020.

         (17)  Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 59 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, η Επιτροπή θα πρέπει να στηρίξει ενεργά την εφαρμογή των διατάξεων της εν λόγω οδηγίας που αφορούν την ενεργειακή φτώχεια, διευκολύνοντας την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών.

         (18)  Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με τις τιμές και το κόστος της ενέργειας στην Ευρώπη [COM(2020) 951] και συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής [SWD(2020) 951].

         ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
         ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ
         Οι δείκτες που περιγράφονται κατωτέρω είναι διαθέσιμοι στη Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eurostat) και στο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας, όπου μπορούν τα κράτη μέλη να τους συμβουλεύονται κατά την αξιολόγηση των εθνικών επιπέδων ενεργειακής φτώχειας.
         Για να βοηθήσει τα κράτη μέλη, η Επιτροπή παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την ερμηνεία των εν λόγω δεικτών που αναπτύχθηκαν σε επίπεδο ΕΕ με σκοπό την καλύτερη ποσοτικοποίηση της έννοιας του υψηλού αριθμού των νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, τα οποία προσδιορίζονται με βάση τους εθνικούς ορισμούς της ενεργειακής φτώχειας (1).
         Τα κράτη μέλη μπορούν να αναλύσουν περαιτέρω ορισμένους από τους δείκτες που παρατίθενται στα σημεία 1 και 2, ώστε να εμβαθύνουν την ανάλυση των πιθανών παραγόντων της ενεργειακής φτώχειας σε εθνικό επίπεδο.
         Οι δείκτες μπορούν να υποδιαιρεθούν σε τέσσερις ομάδες:

                     α)

                        δείκτες που συγκρίνουν τις ενεργειακές δαπάνες με το εισόδημα: οι δείκτες αυτοί ποσοτικοποιούν την ενεργειακή φτώχεια, συγκρίνοντας το ποσό που δαπανούν τα νοικοκυριά για ενέργεια με ένα μέτρο εισοδήματος (π.χ. το ποσοστό ή τον αριθμό των νοικοκυριών που δαπανούν περισσότερο από ένα ορισμένο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματός τους για οικιακές ενεργειακές υπηρεσίες)·

                     β)

                        δείκτες βασιζόμενοι στην αυτοαξιολόγηση: τα νοικοκυριά ερωτώνται απευθείας σε ποιον βαθμό θεωρούν ότι είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ενέργειας (π.χ. κατά πόσον έχουν την ικανότητα να διατηρούν την κατοικία τους αρκετά ζεστή τον χειμώνα και αρκετά δροσερή το καλοκαίρι)·

                     γ)

                        δείκτες βασιζόμενοι στην άμεση μέτρηση: οι δείκτες αυτοί μετρούν φυσικές μεταβλητές για να προσδιοριστεί η επάρκεια των ενεργειακών υπηρεσιών (π.χ. η θερμοκρασία δωματίου)·

                     δ)

                        έμμεσοι δείκτες: οι δείκτες αυτοί μετρούν την ενεργειακή φτώχεια με τη βοήθεια συναφών παραγόντων, όπως οι ληξιπρόθεσμες οφειλές λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφελείας, ο αριθμός των αποσυνδέσεων και η ποιότητα της στέγασης.

               1.   Δείκτες που επικεντρώνονται στην οικονομική προσιτότητα των ενεργειακών υπηρεσιών

                     —

                     Ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας (κάτω από το 60 % του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος) και αδυνατεί να εξασφαλίσει επαρκή θέρμανση της κατοικίας του, με βάση το ερώτημα «Μπορεί το νοικοκυριό σας να αντεπεξέλθει οικονομικά στο κόστος που απαιτείται για να εξασφαλίσει επαρκή θέρμανση της κατοικίας του;» (Eurostat, SILC [ilc_mdes01])

                     —

                     Ποσοστό του συνολικού πληθυσμού που αδυνατεί να εξασφαλίσει επαρκή θέρμανση της κατοικίας του, με βάση το ερώτημα «Μπορεί το νοικοκυριό σας να αντεπεξέλθει οικονομικά στο κόστος που απαιτείται για να εξασφαλίσει επαρκή θέρμανση της κατοικίας του;» (Eurostat, SILC [ilc_mdes01])

                     —

                     ληξιπρόθεσμες οφειλές λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας: ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας (κάτω από το 60 % του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος) με ληξιπρόθεσμες οφειλές λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφελείας (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07])

                     —

                     ληξιπρόθεσμες οφειλές λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας: ποσοστό του πληθυσμού που έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφελείας (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07])

                     —

                     Δαπάνες για την ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα ως ποσοστό των συνολικών δαπανών του νοικοκυριού

                     —

                     Ποσοστό νοικοκυριών των οποίων το μερίδιο των ενεργειακών δαπανών στο εισόδημά τους υπερβαίνει το διπλάσιο του εθνικού διάμεσου ποσοστού (πηγή: Eurostat, Έρευνες για τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών, 2015)

                     —

                     Ποσοστό νοικοκυριών των οποίων οι ενεργειακές δαπάνες σε απόλυτες τιμές είναι χαμηλότερες από το ήμισυ του εθνικού διάμεσου. (Eurostat, Έρευνες για τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών, 2015)

               2.   Συμπληρωματικοί δείκτες

                     —

                     Τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τους οικιακούς καταναλωτές —μέση ζώνη κατανάλωσης (Eurostat, [nrg_pc_204])

                     —

                     Τιμές φυσικού αερίου για τους οικιακούς καταναλωτές —μέση ζώνη κατανάλωσης (Eurostat, [nrg_pc_202])

                     —

                     Τιμές φυσικού αερίου για τους οικιακούς καταναλωτές, χαμηλότερη ζώνη κατανάλωσης (Eurostat, [nrg_pc_202])

                     —

                     Ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας (κάτω από το 60 % του εθνικού διάμεσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος) με διαρροή, υγρασία ή σήψη στην κατοικία του (Eurostat, SILC [ilc_mdho01])

                     —

                     Ποσοστό του πληθυσμού με διαρροή, υγρασία ή σήψη στην κατοικία του —συνολικός πληθυσμός (Eurostat SILC, [TESSI292])

                     —

                     Τελική κατανάλωση ενέργειας ανά τετραγωνικό μέτρο στον τομέα της κατοικίας, με διορθωμένα τα στοιχεία των κλιματικών διακυμάνσεων (βάση δεδομένων του έργου Odyssee-MURE)

            (1)  SWD(2020)960«EU Guidance on Energy Poverty» (Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την ενεργειακή φτώχεια)


               28.10.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 363/173

      P8_TA(2018)0483
      Προάσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ
      Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 29ης Νοεμβρίου 2018 σχετικά με σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς το Συμβούλιο, την Επιτροπή και την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας για την προάσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ (2018/2117(INI))
      (2020/C 363/24)

         Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

                  —

                  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 13,

                  —

                  έχοντας υπόψη το στρατηγικό πλαίσιο και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία (11855/2012), που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στις 25 Ιουνίου 2012,

                  —

                  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την ελευθερία της έκφρασης εντός και εκτός διαδικτύου, που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στις 12 Μαΐου 2014,

                  —

                  έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο το 2016 και την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του θέματος,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη σύσταση σχετικά με το καθεστώς του διδακτικού προσωπικού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, που εγκρίθηκε από τη γενική διάσκεψη της Εκπαιδευτικής, Επιστημονικής και Επιμορφωτικής Οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO), κατά την 29η σύνοδό της από τις 21 Οκτωβρίου 1997 έως τις 12 Νοεμβρίου 1997,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Λίμα για την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η οποία εγκρίθηκε από την Παγκόσμια Πανεπιστημιακή Υπηρεσία τον Σεπτέμβριο 1988,

                  —

                  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 29/7 σχετικά με το δικαίωμα στην εκπαίδευση, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην 42η συνεδρίασή του της 2ας Ιουλίου 2015,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη γενική παρατήρηση αριθ. 13 της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα που εγκρίθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1999 κατά την εικοστή πρώτη σύνοδό της,

                  —

                  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση 891/2017 της Επιτροπής της Βενετίας,

                  —

                  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων και, ειδικότερα, τις αρχές περί ευθύνης του κράτους να προστατεύει την τριτοβάθμια εκπαίδευση από επιθέσεις,

                  —

                  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα,

                  —

                  έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα,

                  —

                  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου,

                  —

                  έχοντας υπόψη το άρθρο 113 του Κανονισμού του,

                  —

                  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A8-0403/2018),

                  A.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η UNESCO ορίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία ως «το μη περιοριζόμενο από προδιαγεγραμμένα δόγματα δικαίωμα στην ελεύθερη διδασκαλία και συζήτηση, στην ελεύθερη διεξαγωγή έρευνας καθώς και διάδοση και δημοσίευση των πορισμάτων της, στην ελεύθερη έκφραση γνώμης σχετικά με το ίδρυμα ή το σύστημα στο οποίο εργάζεται κανείς, στην απαλλαγή από τη θεσμική λογοκρισία και στην ελευθερία συμμετοχής σε επαγγελματικούς ή αντιπροσωπευτικούς ακαδημαϊκούς φορείς»·

                  B.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση έχει θεμελιώδη σημασία για την άσκηση όλων των άλλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί μόνο υπό συνθήκες ακαδημαϊκής ελευθερίας και αυτονομίας των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·

                  Γ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Δήλωση της Λίμα για την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ορίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία ως ελευθερία των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας — η οποία καλύπτει όλα τα πρόσωπα που διδάσκουν, σπουδάζουν, ερευνούν και εργάζονται σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης — ατομικά ή συλλογικά, για την επιδίωξη, την ανάπτυξη και τη μετάδοση γνώσεων, μέσω της έρευνας, της μελέτης, της συζήτησης, της τεκμηρίωσης, της παραγωγής, της δημιουργίας, της διδασκαλίας, του διδακτικού έργου και της συγγραφής·

                  Δ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ορισμός αυτός πρέπει να στηρίζεται σε βασικές δημοκρατικές αξίες, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της ισότιμης πρόσβασης και της καταπολέμησης των διακρίσεων, της λογοδοσίας, της κριτικής και ανεξάρτητης σκέψης, της θεσμικής αυτονομίας και της κοινωνικής ευθύνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία χωρίς την ακαδημαϊκή ελευθερία που επιτρέπει τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένου διαλόγου·

                  E.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία είναι βασικό στοιχείο για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, και ιδίως για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης που περιλαμβάνονται στο θεματολόγιο 2030, όπου η ποιοτική εκπαίδευση, η επιστημονική έρευνα και η καινοτομία κατέχουν κεντρική θέση·

                  ΣΤ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτονομία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ώστε τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους με τον δέοντα τρόπο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία απαιτεί συνεχή και προσεκτική προστασία από την υπερβολική πίεση που ασκείται από το κράτος ή τα εμπορικά συμφέροντα·

                  Ζ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία –συμπεριλαμβανομένων των ελευθεριών της σκέψης, της γνώμης, της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι, της μετακίνησης και της διδασκαλίας οι οποίες την συναποτελούν — συμβάλλει στη δημιουργία του χώρου στον οποίο οποιαδήποτε ανοικτή και σταθερή πλουραλιστική κοινωνία είναι ελεύθερη να σκέφτεται, να αμφισβητεί, να ανταλλάσσει ιδέες και να παράγει, να καταναλώνει και να διαδίδει γνώσεις·

                  H.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας υπονομεύουν την έρευνα, τη μελέτη, τη διδασκαλία, τη δημόσια συζήτηση και το δικαίωμα στην εκπαίδευση, διαβρώνοντας την ακαδημαϊκή ποιότητα και την κοινωνική, πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι απαντήσεις σε θέματα που αφορούν την κοινωνία πρέπει να βρίσκονται μέσω του λόγου, των αποδείξεων και της πειθούς·

                  Θ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση, τη διδασκαλία και την έρευνα μπορεί να ασκηθεί πλήρως μόνο μέσα σε ένα κλίμα ακαδημαϊκής ελευθερίας·

                  Ι.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί επαρκώς η ακαδημαϊκή ελευθερία κατά τη διαδικασία προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να προληφθεί το φαινόμενο επιθέσεων σε κράτη μέλη της ΕΕ, όπως οι προσπάθειες παύσης λειτουργίας του Κεντρικού Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου (CEU) στη Βουδαπέστη, που αναμένεται να έχουν ως αποτέλεσμα την μετεγκατάσταση της εισαγωγής φοιτητών στην πόλη της Βιέννης από το 2019, καθώς και η παρεμπόδιση των σπουδών φύλου στην Ουγγαρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υποψήφιες χώρες θα πρέπει να δεσμεύονται γύρω από τις κεντρικές αξίες της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της θεσμικής αυτονομίας·

                  ΙΑ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή κοινότητα και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα είναι όλο και πιο ευάλωτα σε παρεμβάσεις, πιέσεις ή πράξεις καταστολής από τα κράτη, τον επιχειρηματικό τομέα ή άλλων μη κρατικών φορέων· λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε χρόνο καταγράφονται σε ολόκληρο τον κόσμο εκατοντάδες επιθέσεις εναντίον πανεπιστημίων, ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των μελών τους, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών, βιαιοπραγιών και εξαφανίσεων, περιπτώσεων παράνομης φυλάκισης/κράτησης, παράνομης δίωξης, απώλειας θέσης, παράνομης απόλυσης/αποπομπής από τις σπουδές, ταξιδιωτικών περιορισμών ή περιορισμών μετακίνησης και άλλων ακραίων ή συστημικών απειλών· λαμβάνοντας υπόψη ότι παραβιάσεις των ακαδημαϊκών ελευθεριών παρατηρούνται επίσης στα κράτη μέλη της ΕΕ και στους στενότερους εταίρους της·

                  ΙΒ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περικοπές στη δημόσια χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και η επακόλουθη ανάγκη για εναλλακτικές πηγές εισοδήματος θέτουν την ακαδημαϊκή ελευθερία σε κίνδυνο, ιδίως όταν η εξωτερική αυτή χρηματοδότηση προέρχεται από αυταρχικά καθεστώτα του εξωτερικού ή πολυεθνικές εταιρείες·

                  ΙΓ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην ΕΕ υφίστανται επιθέσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις και αντιμετωπίζουν παραβιάσεις της ακαδημαϊκής τους ελευθερίας·

                  ΙΔ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσπάθειες επιβολής ελέγχου ή σιωπής στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή στους διδάσκοντες, στους σπουδαστές και στο προσωπικό τους εκτείνονται πολύ πιο πέρα από τα άτομα και τα ιδρύματα τα οποία είναι οι άμεσοι στόχοι τους και επηρεάζουν την κοινωνία σε μεγάλο βαθμό, συρρικνώνοντας τον χώρο για τη χωρίς αποκλεισμούς δημοκρατική συμμετοχή, την ελευθερία του λόγου και την ενδυνάμωση όλων των πολιτών και στερώντας από τις μελλοντικές γενιές ακαδημαϊκούς και ερευνητές υψηλής ποιότητας·

                  ΙΕ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πραγματική άσκηση του δικαιώματος στην εκπαίδευση και η εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας απαιτούν από τα κράτη να εξασφαλίσουν επαρκές και αξιόπιστο επίπεδο χρηματοδότησης της εκπαίδευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές της δημοσιονομικής και οικονομικής λιτότητας έχουν υπονομεύσει και εξακολουθούν να υπονομεύουν σε μεγάλο βαθμό την ακαδημαϊκή ελευθερία σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ άλλων και στην ΕΕ·

                  ΙΣΤ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι σπάνια εξετάζονται οι παραβιάσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πράγμα που αντανακλά, εν μέρει, την έλλειψη εξοικείωσης των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με θέματα ακαδημαϊκής ελευθερίας και, εν μέρει, το γεγονός ότι οι καταγγελίες αναφέρονται συχνά στην παραβίαση άλλων δικαιωμάτων, όπως της ελευθερίας έκφρασης ή γνώμης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην έχουν αναπτυχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό τα πρότυπα σε αυτόν τον τομέα και να μην καταγγέλλονται επαρκώς οι παραβιάσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας·

                  ΙΖ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει γενική ανάγκη να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ως μέσου προώθησης της δημοκρατίας, του σεβασμού του κράτους δικαίου και της λογοδοσίας, αλλά και να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τη βελτίωση των ικανοτήτων υποστήριξης και προάσπισής της·

                  ΙΗ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να προσδιοριστούν οι επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας ως τμήμα ενός γενικότερου φαινομένου και να ενθαρρυνθεί η αναγνώριση των διδασκόντων και σπουδαστών που γίνονται στόχος όχι μόνο ως ατόμων των οποίων τα δικαιώματα έχουν παραβιαστεί αλλά και ως υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων οι οποίοι δέχονται επίθεση· λαμβάνοντας υπόψη ότι χρειάζεται στιβαρή αντίδραση σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, τόσο από τους κόλπους της ίδιας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης όσο και από την κοινωνία των πολιτών και το κοινό γενικότερα·

                  ΙΘ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί διδάσκοντες και σπουδαστές δεν είναι σε θέση να αποκτήσουν πρόσβαση στις ευκαιρίες που παρέχουν τα προγράμματα της ΕΕ για την ακαδημαϊκή κινητικότητα και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επειδή δεν πληρούν τα κριτήρια της αίτησης ή επειδή δυσκολεύονται σε μεγάλο βαθμό να παρακολουθήσουν τις γενικές διαδικασίες υποβολής αιτήσεων, τις απαιτήσεις και τα χρονοδιαγράμματα·

                  Κ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιορισμοί της χρηματοδότηση στα προγράμματα της ΕΕ περιορίζουν τις δράσεις των οργανώσεων και των πανεπιστημίων της ΕΕ που ήδη στηρίζουν τους φοιτητές και τους επιστήμονες που κινδυνεύουν ή εγκαταλείπουν τις χώρες τους λόγω του κινδύνου δίωξής τους για την ακαδημαϊκή τους δραστηριότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω οργανώσεις και τα πανεπιστήμια χρειάζονται περισσότερη βοήθεια για τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες τους·

                  ΚΑ.

                  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει αναλάβει τη δέσμευση να προάγει και να προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα, τους δημοκρατικούς θεσμούς και το κράτος δικαίου σε ολόκληρο τον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία επιβάλλει μια πιο αποτελεσματική πολιτική στήριξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της αύξησης της αποτελεσματικότητας των διαλόγων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της βελτίωσης της προβολής και του αντικτύπου των στρατηγικών ανά χώρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της εστίασης στην αποτελεσματική εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και της βελτίωσης της δημόσιας διπλωματίας και επικοινωνίας σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα·

                  1.

                  απευθύνει τις ακόλουθες συστάσεις στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας:

                              α)

                              να αναγνωρίσουν ρητά τη σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας στις δημόσιες δηλώσεις, τις πολιτικές και τις δράσεις που σχετίζονται με την εξωτερική δράση της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης των αρχών ότι οι ιδέες δεν είναι αξιόποινες πράξεις και ότι ο κριτικός λόγος δεν είναι κάτι προδοτικό, αλλά αποτελούν ουσιαστικό τμήμα της δημοκρατικής κοινωνίας και της εξέλιξής της, ότι η αυτονομία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων θα πρέπει να προστατεύεται διαρκώς και ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην εκπαιδευτική πρόοδο και στην ανάπτυξη του ανθρώπου και της σύγχρονης κοινωνίας·

                              β)

                              να αναγνωρίσουν ότι η αξίωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεδομένου ότι απορρέει από το δικαίωμα στην εκπαίδευση και τα δικαιώματα της ελευθερίας της γνώμης· να υπενθυμίσουν ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία επεκτείνεται στην ελευθερία των πανεπιστημιακών να διαδίδουν πληροφορίες και να διεξάγουν έρευνα και να διαδίδουν τη γνώση και την αλήθεια χωρίς περιορισμούς, στην ελευθερία να εκφράζουν τις γνώμες και τις απόψεις τους — ακόμη και αν αυτές είναι αμφιλεγόμενες ή μη δημοφιλείς — στους τομείς της έρευνας και της επαγγελματικής πραγματογνωσίας τους και ότι αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την εξέταση της λειτουργίας των δημόσιων θεσμών σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό σύστημα και την κριτική τους αντιμετώπιση·

                              γ)

                              να προβάλουν δημοσίως τα προβλήματα που αφορούν τις επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών τους επιπτώσεων· να εκφράσουν ανησυχία για το γεγονός ότι η ακαδημαϊκή κοινότητα είναι ευάλωτη σε αδικαιολόγητες παρεμβάσεις των εθνικών αρχών, των ιδιωτικών φορέων ή των εταιρικών συμφερόντων· να υπενθυμίσουν την ευθύνη των κρατών να εγγυώνται την ακαδημαϊκή ελευθερία, να ενεργούν σύμφωνα με αυτήν και να προστατεύουν με προορατικό τρόπο τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τους ακαδημαϊκούς και τους σπουδαστές από επιθέσεις, ανεξάρτητα από την προέλευση και τη φύση τους·

                              δ)

                              να εξασφαλίσουν ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών που επισκέπτονται τρίτες χώρες θα ενημερώνονται για την κατάσταση όσον αφορά την ακαδημαϊκή ελευθερία·

                              ε)

                              να επιδεικνύουν την υποστήριξή τους στα ιδρύματα, το προσωπικό και τους σπουδαστές που διατρέχουν κίνδυνο ή που υπήρξαν θύματα εξαναγκασμού ή βίαιων επιθέσεων και καταδικάζουν δημόσια τις επιθέσεις αυτές, εγείροντας το ζήτημα σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ άλλων, με δηλώσεις, επισκέψεις, προσκλήσεις σε δημόσια εμφάνιση και με την παρακολούθηση δικών και συνθηκών κράτησης και ειδικές αναφορές σε μεμονωμένες περιπτώσεις μελών ανώτατων εκπαιδευτικών κοινοτήτων που βρίσκονται σε κίνδυνο·

                              στ)

                              να υποστηρίξουν την ισότιμη πρόσβαση στην ακαδημαϊκή κοινότητα, ανεξαρτήτως εθνότητας, κάστας, αναπηρίας, ιθαγένειας, θρησκευτικών πεποιθήσεων, ταυτότητας φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού ή άλλου καθεστώτος· να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις σχέσεις τους με τρίτες χώρες, να υποστηρίξουν την εξάλειψη των διακρίσεων λόγω φύλου και κάθε μορφής βίας και να συμβάλλουν στην υλοποίηση της ισότητας των φύλων και του δικαιώματος της εκπαίδευσης για όλους·

                              ζ)

                              να επισημάνουν ότι οι επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν μέσω κυβερνοεπιθέσεων, καθώς οι ακαδημαϊκοί σήμερα χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να εκφράσουν τις ιδέες και τις απόψεις τους·

                              η)

                              να αυξήσουν την ακαδημαϊκή ελευθερία σε διάφορα επίπεδα του πολιτικού διαλόγου, συμπεριλαμβανομένων των διαλόγων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και των διαβουλεύσεων με τις χώρες εταίρους· να εντείνουν τις διπλωματικές προσπάθειες με τις χώρες εταίρους μέσω διμερούς και πολυμερούς συμμετοχής σε σχέση με συμβάντα που προκαλούν ανησυχία και αφορούν απειλές ή επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ιδίως βίαιες επιθέσεις σε ιδρύματα και μέλη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά και πολιτικές ή πρακτικές που συνιστούν διακρίσεις, αθέμιτους περιορισμούς στην έρευνα ή την έκφραση, παράνομες διώξεις ή κρατήσεις, και περιορισμό του δικαιώματος σύστασης συνδικαλιστικών οργανώσεων και συμμετοχής σε αυτές· να ενθαρρύνουν τις χώρες εταίρους να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο για την ακαδημαϊκή ελευθερία και τη θεσμική αυτονομία και να παρακολουθούν την εφαρμογή αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων· να εξασφαλίσουν ότι όλες οι συμφωνίες διεθνούς συνεργασίας με τις χώρες εταίρους θα τηρούν τις αρχές αυτές·

                              θ)

                              συμπερίληψη της προάσπισης και της προστασίας της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της θεσμικής αυτονομίας στα κριτήρια της Κοπεγχάγης για τη διαδικασία προσχώρησης στην ΕΕ, προκειμένου να παρεμποδίζονται επιθέσεις στην ακαδημαϊκή ελευθερία στα κράτη μέλη, όπως συνέβη στην περίπτωση του CEU στην Ουγγαρία·

                              ι)

                              να ενθαρρύνει όλα τα κράτη να κάνουν ό,τι έχουν ήδη κάνει τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ και να εγκρίνουν και να εφαρμόσουν τη δήλωση για τα ασφαλή σχολεία και τις συνοδευτικές κατευθυντήριες γραμμές για την προστασία των σχολείων και των πανεπιστημίων από τη στρατιωτική χρήση σε ένοπλες συγκρούσεις, η οποία χρησιμεύει ως οδηγός σχετικά με την ευθύνη για την προστασία βασικών αξιών, και ιδίως της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της αυτονομίας των ιδρυμάτων, στο πλαίσιο βίαιων και καταναγκαστικών επιθέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση·

                              ια)

                              να συνεργαστούν με τον ΟΗΕ, το Συμβούλιο της Ευρώπης, τους διεθνείς οργανισμούς, την κοινωνία των πολιτών και τις κοινότητες ανώτατης εκπαίδευσης με σκοπό τη δημιουργία μηχανισμών για την παρακολούθηση και την αναφορά επιθέσεων, απειλών και αδικαιολόγητων περιορισμών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και σε μεμονωμένους επιστήμονες και να ενισχύσουν και να προωθήσουν την παρακολούθηση με σκοπό να ευαισθητοποιηθεί το κοινό, να κληθούν οι δράστες να λογοδοτήσουν και να βελτιωθούν οι προσπάθειες πρόληψης και αντιμετώπισης των επιθέσεων κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας·

                              ιβ)

                              να συμμετάσχουν σε τακτικό διάλογο με τις πανεπιστημιακές κοινότητες και με τους οργανισμούς των οποίων η αποστολή είναι η προστασία των κοινοτήτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η προαγωγή της ακαδημαϊκής ελευθερίας και να ενθαρρύνουν αυτόν τον διάλογο, προκειμένου να αναπτυχθούν τα βέλτιστα πολιτικά πλαίσια, οι βέλτιστες πρωτοβουλίες και οι βέλτιστες στρατηγικές προώθησης της ακαδημαϊκής ελευθερίας·

                              ιγ)

                              να συμβάλουν στην ανάπτυξη ικανοτήτων για ταχεία, ενδελεχή και διαφανή διερεύνηση των παραβιάσεων της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ιδίως σε περιπτώσεις βίαιων επιθέσεων· να βελτιώσουν τις προσπάθειες πρόληψης και αντιμετώπισης των επιθέσεων κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας και να καταβάλουν κάθε εύλογη προσπάθεια για να αναγκαστούν οι δράστες να λογοδοτήσουν·

                              ιδ)

                              να ενθαρρύνουν τις εργασίες έρευνας και υπεράσπισης που αποσκοπούν στη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας και των κανονισμών μέσω των οποίων επιβάλλονται αδικαιολόγητοι περιορισμοί στην ακαδημαϊκή ελευθερία ή στην ακαδημαϊκή αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να προωθήσουν τη θεσμική αυτονομία ως τρόπο με τον οποίο μπορούν να προστατευθούν τα συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από παρεμβάσεις ή επιθέσεις του κράτους, της επιχειρηματικής κοινότητας ή άλλων μη κρατικών φορέων ή να προστατευθεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση από την πολιτικοποίηση και την ιδεολογική χειραγώγηση·

                              ιε)

                              να εντείνουν τις διπλωματικές προσπάθειες με τις χώρες εταίρους μέσω διμερούς και πολυμερούς συμμετοχής σε σχέση με συμβάντα που προκαλούν ανησυχία και αφορούν απειλές ή επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, και συγκεκριμένα με βίαιες επιθέσεις κατά ιδρυμάτων και μελών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και μεροληπτικές πολιτικές ή πρακτικές, αθέμιτους περιορισμούς στην έρευνα ή την έκφραση, παράνομες διώξεις ή κρατήσεις·

                              ιστ)

                              να επανεξετάσουν τους υφιστάμενους μηχανισμούς στήριξης και προστασίας των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να αναπτυχθούν ικανότητες εντοπισμού και παροχής συνδρομής, συμπεριλαμβανομένων της προστασίας και της στήριξης έκτακτης ανάγκης, σε υποθέσεις που αφορούν επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, μεταξύ άλλων μέσω της προστασίας της σωματικής ακεραιότητας, της νομικής στήριξης, της στήριξης σε θέματα θεωρήσεων, της ιατρικής υποστήριξης, της παρακολούθησης δικών και συνθηκών κράτησης, της υπεράσπισης και της εκπροσώπησης συμφερόντων, καθώς και της διαρκούς στήριξης κατά την εξορία· συγκεκριμένα, καλεί το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου να συμπεριλάβει στις προτεραιότητές του την προαγωγή της ακαδημαϊκής ελευθερίας και την στήριξη των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας που βρίσκονται σε κίνδυνο·

                              ιζ)

                              να επανεξετάσουν τα υφιστάμενα προγράμματα και τους πόρους για την ακαδημαϊκή κινητικότητα και άλλες μορφές συνεργασίας στους τομείς της εκπαίδευσης και της έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων τους, των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων, των απαιτήσεων, των χρονικών πλαισίων και των χρονοδιαγραμμάτων, με σκοπό την εξάλειψη των εμποδίων που ενδέχεται να αποκλείουν κατάλληλους από άποψη προσόντων διδάσκοντες ή σπουδαστές από την πρόσβαση σε ευκαιρίες συμμετοχής σε προγράμματα, τοποθετήσεις ή άλλους πόρους· να προωθήσουν τα υφιστάμενα σχέδια που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, όπως το «Ακαδημαϊκό καταφύγιο», τα οποία επιδιώκουν να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τις συνέπειες της καταστολής της εν λόγω ελευθερίας για την κοινωνία γενικότερα·

                              ιη)

                              να εξασφαλίσουν ότι τα προγράμματα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ προς τρίτες χώρες και οι πολιτικές των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων δεν θα υπονομεύουν την ακαδημαϊκή ελευθερία με την υποστήριξη πολιτικών που μειώνουν την κατανομή του εθνικού εισοδήματος στον τομέα της εκπαίδευσης·

                              ιθ)

                              να δημιουργήσουν νέες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο υφιστάμενων και μελλοντικών προγραμμάτων — πιθανόν ως συνέργειες που αναπτύσσονται και χρηματοδοτούνται από την Ένωση μέσω των προϋπολογισμών της που δεν αφορούν την εκπαίδευση και την έρευνα — όπως ο Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒΙΙΙ), το πρόγραμμα Ορίζων 2020, το Erasmus +, και οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie, για νέα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και αποσκοπούν στην τοποθέτηση διδασκόντων, ερευνητών και φοιτητών πτυχίου που κινδυνεύουν και τελούν υπό καθεστώς διεθνούς προστασίας σε ευρωπαϊκά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και σε ερευνητικά ιδρύματα·

                              κ)

                              να υποστηρίξουν τις τρέχουσες κανονιστικές προσπάθειες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω της έγκρισης διεθνούς δήλωσης σχετικά με την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης· ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν πρωτοβουλία για την ακαδημαϊκή ελευθερία στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ·

                              κα)

                              να εξασφαλίσουν συνεχή, υψηλού επιπέδου υποστήριξη για το Ευρωπαϊκό Διαπανεπιστημιακό Κέντρο και το Παγκόσμιο Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία, ως έμβλημα της υποστήριξης που παρέχει η ΕΕ για την εκπαίδευση στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως·

                  2.

                  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα σύσταση στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας.


title: Σύσταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου της 22ας Δεκεμβρίου 2020 που τροποποιεί τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 σχετικά με την αξιολόγηση των διασυνοριακών επιδράσεων των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής και την εθελοντική εφαρμογή τους στη βάση της αμοιβαιότητας (ΕΣΣΚ/2020/16) 2021/C 43/01

text:
                  8.2.2021

                  EL

                  Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

                  C 43/1

         ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
         της 22ας Δεκεμβρίου 2020
         που τροποποιεί τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 σχετικά με την αξιολόγηση των διασυνοριακών επιδράσεων των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής και την εθελοντική εφαρμογή τους στη βάση της αμοιβαιότητας
         (ΕΣΣΚ/2020/16)
         (2021/C 43/01)
         ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ,
         Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
         Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1092/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη μακροπροληπτική επίβλεψη του χρηματοοικονομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (1), και ιδίως το άρθρο 3 και τα άρθρα 16 έως 18,
         Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (2), και ιδίως το άρθρο 458 παράγραφος 8,
         Έχοντας υπόψη την απόφαση ΕΣΣΚ/2011/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 20ής Ιανουαρίου 2011, για τη θέσπιση του εσωτερικού κανονισμού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (3), και ιδίως τα άρθρα 18 έως 20,
         Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                     (1)

                     Προς διασφάλιση της αποτελεσματικής και συνεπούς εφαρμογής των εθνικών μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής είναι σημαντικό, η υποχρεωτική αμοιβαιότητα την οποία απαιτεί το δίκαιο της Ένωσης κατά την εφαρμογή τους να συμπληρωθεί από την εθελοντική αμοιβαιότητα.

                     (2)

                     Σκοπός του πλαισίου εθελοντικής εφαρμογής των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής στη βάση της αμοιβαιότητας, το οποίο θεσπίζεται με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (4), είναι να διασφαλίζει ότι κάθε μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής που βασίζεται σε χρηματοδοτικό άνοιγμα και ενεργοποιείται σε ορισμένο κράτος μέλος θα εφαρμόζεται στα υπόλοιπα κράτη μέλη στη βάση της αμοιβαιότητας.

                     (3)

                     Στις 8 Ιανουαρίου 2018 η σύσταση ΕΣΣΚ/2018/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (5) τροποποίησε τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2, συνιστώντας την εφαρμογή, στη βάση της αμοιβαιότητας, κατώτατου μέσου συντελεστή στάθμισης κινδύνου 15%, εφαρμοζόμενου από τη Finanssivalvonta (φινλανδική αρχή χρηματοπιστωτικής εποπτείας), δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (εφεξής ο «ΚΚΑ»), σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στη Φινλανδία και χρησιμοποιούν την προσέγγιση εσωτερικών διαβαθμίσεων (Internal Ratings Based Approach - IRB) για τον υπολογισμό των εποπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεών τους προκειμένου για δάνεια εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στη Φινλανδία.

                     (4)

                     Κατόπιν της απόφασης που έλαβε η Finanssivalvonta στις 30 Σεπτεμβρίου 2020 για μη ανανέωση, από τις 31 Δεκεμβρίου 2020, του κατώτατου συντελεστή στάθμισης κινδύνου, το γενικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) αποφάσισε να εξαιρέσει το φινλανδικό μέτρο από τον κατάλογο μέτρων που συνιστώνται προς εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας σύμφωνα με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2.

                     (5)

                     Για τους λόγους αυτούς η σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 θα πρέπει να τροποποιηθεί,

               ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
         ΕΝΟΤΗΤΑ Ι

            ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

         Η σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 τροποποιείται ως εξής:

                     1.

                     στην ενότητα 1 η επιμέρους σύσταση Γ σημείο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

                                 «1.

                                 Συνιστάται στις οικείες αρχές να εφαρμόζουν στη βάση της αμοιβαιότητας τα μέτρα μακροπροληπτικής πολιτικής τα οποία θεσπίζουν άλλες οικείες αρχές και των οποίων την εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας συνιστά το ΕΣΣΚ. Συνιστάται η εφαρμογή των ακόλουθων μέτρων στη βάση της αμοιβαιότητας, όπως αυτά ειδικότερα περιγράφονται στο παράρτημα:
                                 Βέλγιο:

                                             —

                                             προσαύξηση στάθμισης κινδύνου εφαρμοζόμενη δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στο Βέλγιο και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB για τον υπολογισμό των εποπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεών τους προκειμένου για ανοίγματα λιανικής εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο, η οποία αποτελείται από:

                                                         α)

                                                         πάγια προσαύξηση στάθμισης κινδύνου πέντε εκατοστιαίων μονάδων·

                                                         β)

                                                         αναλογική προσαύξηση στάθμισης κινδύνου η οποία συνίσταται σε 33% του σταθμισμένου ως προς το άνοιγμα μέσου όρου των συντελεστών στάθμισης κινδύνου που εφαρμόζονται στο χαρτοφυλάκιο ανοιγμάτων λιανικής τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο·

                                       Γαλλία:

                                             —

                                             ελάττωση του ορίου για τα μεγάλα ανοίγματα του άρθρου 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 στο 5% του αποδεκτού κεφαλαίου, εφαρμοζόμενη δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο ii) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε G-SII και σε O-SII στο υψηλότερο επίπεδο της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών προκειμένου για ανοίγματα έναντι υπερχρεωμένων μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία·

                                       Σουηδία:

                                             —

                                             ειδικός ανά πιστωτικό ίδρυμα κατώτατος σταθμισμένος ως προς το άνοιγμα μέσος όρος 25% των συντελεστών στάθμισης κινδύνου που εφαρμόζονται στο χαρτοφυλάκιο ανοιγμάτων λιανικής έναντι οφειλετών που είναι κάτοικοι Σουηδίας, τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στη Σουηδία, εφαρμοζόμενος δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στη Σουηδία και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB για τον υπολογισμό των εποπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεών τους.»·

                     2.

                     Το παράρτημα αντικαθίσταται από το παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΕΝΟΤΗΤΑ II

            ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ

         H παρούσα σύσταση αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2021.

            Φρανκφούρτη, 22 Δεκεμβρίου 2020.

                  Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας του ΕΣΣΚ,

                  εξ ονόματος του γενικού συμβουλίου του ΕΣΣΚ,

               Francesco MAZZAFERRO

            (1)  ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 1.

            (2)  ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ.1.

            (3)  ΕΕ C 58 της 24.2.2011, σ. 4.

            (4)  Σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με την αξιολόγηση των διασυνοριακών επιδράσεων των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής και την εθελοντική εφαρμογή τους στη βάση της αμοιβαιότητας (ΕΕ C 97 της 12.3.2016, σ. 9).

            (5)  Σύσταση ΕΣΣΚ/2018/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, της 8ης Ιανουαρίου 2018, που τροποποιεί τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 σχετικά με την αξιολόγηση των διασυνοριακών επιδράσεων των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής και την εθελοντική εφαρμογή τους στη βάση της αμοιβαιότητας (ΕΕ C 41 της 3.2.2018, σ. 1).

            ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
            Το παράρτημα της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

                     «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

                        Βέλγιο

                           Προσαύξηση στάθμισης κινδύνου εφαρμοζόμενη δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στο Βέλγιο και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB προκειμένου για ανοίγματα λιανικής που εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο. Η προσαύξηση αποτελείται από δύο συνιστώσες:

                                 α)

                                       πάγια προσαύξηση στάθμισης κινδύνου πέντε εκατοστιαίων μονάδων· και

                                 β)

                                       αναλογική προσαύξηση στάθμισης κινδύνου 33% του σταθμισμένου ως προς το άνοιγμα μέσου όρου των συντελεστών στάθμισης κινδύνου που εφαρμόζονται στο χαρτοφυλάκιο ανοιγμάτων λιανικής τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο.

                           I.   Περιγραφή του μέτρου

                                 1.

                                 Το βελγικό μέτρο, το οποίο εφαρμόζεται δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στο Βέλγιο και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, συνίσταται σε προσαύξηση στάθμισης κινδύνου για ανοίγματα λιανικής που εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο και αποτελείται από δύο συνιστώσες:

                                             α)

                                             Η πρώτη συνιστώσα αφορά αύξηση κατά πέντε εκατοστιαίες μονάδες του συντελεστή στάθμισης κινδύνου για ανοίγματα λιανικής εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο και προκύπτει κατόπιν υπολογισμού της δεύτερης συνιστώσας κατά το στοιχείο β).

                                             β)

                                             Η δεύτερη συνιστώσα αφορά αύξηση στάθμισης κινδύνου 33% του σταθμισμένου ως προς το άνοιγμα μέσου όρου των συντελεστών στάθμισης κινδύνου που εφαρμόζονται στο χαρτοφυλάκιο ανοιγμάτων λιανικής τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο. Ο σταθμισμένος ως προς το άνοιγμα μέσος αποτελεί τον μέσο όρο των συντελεστών στάθμισης κινδύνου των επιμέρους δανείων που υπολογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 154 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, και σταθμίζεται με βάση την οικεία αξία ανοίγματος.

                           II.   Εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας

                                 2.

                                 Δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 συνιστάται στις οικείες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών η εφαρμογή, στη βάση της αμοιβαιότητας, του βελγικού μέτρου σε εγκατεστημένα στο Βέλγιο υποκαταστήματα πιστωτικών ιδρυμάτων που έχουν αδειοδοτηθεί στην επικράτειά τους και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, εντός της προθεσμίας που ειδικότερα προβλέπεται στην επιμέρους σύσταση Γ σημείο 3.

                                 3.

                                 Συνιστάται στις οικείες αρχές η εφαρμογή, στη βάση της αμοιβαιότητας, του βελγικού μέτρου σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στην επικράτειά τους, χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB και έχουν άμεσα ανοίγματα λιανικής εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο. Σύμφωνα με την επιμέρους σύσταση Γ σημείο 2, συνιστάται στις οικείες αρχές να εφαρμόζουν το ίδιο μέτρο με αυτό που εφαρμόζει στο Βέλγιο η αρχή εφαρμογής εντός της προθεσμίας που ειδικότερα προβλέπεται στην επιμέρους σύσταση Γ σημείο 3.

                                 4.

                                 Εάν η χώρα τους δεν διαθέτει το ίδιο μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής, συνιστάται στις οικείες αρχές, κατόπιν διαβούλευσης με το ΕΣΣΚ, να εφαρμόζουν το διαθέσιμο στη χώρα τους μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής που εξασφαλίζει το πλέον ισοδύναμο αποτέλεσμα σε σχέση με το ανωτέρω μέτρο που συστήνεται προς εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας, περιλαμβανομένων των εποπτικών μέτρων και εξουσιών που προβλέπονται στον τίτλο VII, κεφάλαιο 2, τμήμα IV της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*1). Συνιστάται στις οικείες αρχές η λήψη του ισοδύναμου μέτρου το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας σύστασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

                           III.   Όριο σημαντικότητας

                                 5.

                                 Το μέτρο συμπληρώνεται από ειδικό ανά πιστωτικό ίδρυμα όριο σημαντικότητας 2 δισεκατ. EUR που θα λειτουργεί ως γνώμονας για τυχόν εφαρμογή της αρχής de minimis από τις οικείες αρχές που εφαρμόζουν το μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας.

                                 6.

                                 Σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, οι οικείες αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους μπορούν να απαλλάσσουν μεμονωμένα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στην επικράτειά του και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, εφόσον έχουν ήσσονος σημασίας ανοίγματα λιανικής εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο, αξίας μικρότερης του ορίου σημαντικότητας των 2 δισεκατ. EUR. Κατά την εφαρμογή του ορίου σημαντικότητας συνιστάται στις εν λόγω αρχές να παρακολουθούν τη σημαντικότητα των ανοιγμάτων και να εφαρμόζουν το βελγικό μέτρο σε μεμονωμένα πιστωτικά ιδρύματα αδειοδοτημένα στην επικράτειά τους, τα οποία τύγχαναν απαλλαγής, εφόσον σημειωθεί υπέρβαση του ορίου σημαντικότητας των 2 δισεκατ. EUR.

                                 7.

                                 Εάν δεν υπάρχουν πιστωτικά ιδρύματα που να χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, τα οποία να έχουν αδειοδοτηθεί στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και να διαθέτουν υποκαταστήματα ή να έχουν άμεσα ανοίγματα λιανικής εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στο Βέλγιο, αξίας ίσης ή μεγαλύτερης των 2 δισεκατ. EUR, εναπόκειται στις οικείες αρχές των εν λόγω κρατών μελών να μην εφαρμόζουν το βελγικό μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας, σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2. Στην περίπτωση αυτή συνιστάται στις οικείες αρχές να παρακολουθούν τη σημαντικότητα των ανοιγμάτων και να εφαρμόζουν το βελγικό μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας όταν ορισμένο πιστωτικό ίδρυμα που χρησιμοποιεί την προσέγγιση IRB υπερβαίνει το κατώτατο όριο των 2 δισεκατ. EUR.

                                 8.

                                 Σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, το όριο σημαντικότητας των 2 δισεκατ. EUR αποτελεί συνιστώμενο μέγιστο επίπεδο ορίου. Επομένως, αντ’ αυτού οι οικείες αρμόδιες αρχές μπορούν κατά την κρίση τους να ορίζουν χαμηλότερο ή και μηδενικό όριο σημαντικότητας κατά την εφαρμογή του μέτρου στη βάση της αμοιβαιότητας στη χώρα τους.

                        Γαλλία

                        Ελάττωση του ορίου για τα μεγάλα ανοίγματα του άρθρου 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 στο 5% του αποδεκτού κεφαλαίου, εφαρμοζόμενη δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο ii) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε G-SII και σε O-SII στο υψηλότερο επίπεδο της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών προκειμένου για ανοίγματα έναντι υπερχρεωμένων μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία.

                     I.   Περιγραφή του μέτρου

                                 1.

                                 Το γαλλικό μέτρο, το οποίο εφαρμόζεται δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο ii) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε G-SII και O-SII στο υψηλότερο επίπεδο της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών (όχι σε υποενοποιημένο επίπεδο), συνίσταται στην ελάττωση του ορίου για τα μεγάλα ανοίγματα στο 5% του αποδεκτού τους κεφαλαίου και αφορά ανοίγματα έναντι υπερχρεωμένων μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία.

                                 2.

                                 Με τον όρο “μη χρηματοοικονομική εταιρεία” νοείται το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με καταστατική έδρα στη Γαλλία, το οποίο, στο επίπεδό του και στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης, ανήκει στον τομέα των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών κατά τον ορισμό του σημείου 2.45 του παραρτήματος A του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 549/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*2).

                                 3.

                                 Το μέτρο εφαρμόζεται σε ανοίγματα έναντι μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία και σε ανοίγματα έναντι ομάδων συνδεδεμένων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών ως εξής:

                                             α)

                                             όταν πρόκειται για μη χρηματοοικονομικές εταιρείες οι οποίες ανήκουν σε ομάδα συνδεδεμένων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης στη Γαλλία, το μέτρο εφαρμόζεται στο άθροισμα των καθαρών ανοιγμάτων έναντι της ομάδας και όλων των συνδεδεμένων οντοτήτων κατά την έννοια του σημείου 39 του άρθρου 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013·

                                             β)

                                             όταν πρόκειται για μη χρηματοοικονομικές εταιρείες οι οποίες ανήκουν σε ομάδα συνδεδεμένων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης εκτός Γαλλίας, το μέτρο εφαρμόζεται στο άθροισμα:

                                                         i)

                                                         των ανοιγμάτων έναντι μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία·

                                                         ii)

                                                         των ανοιγμάτων έναντι οντοτήτων εγκατεστημένων εντός ή εκτός Γαλλίας, οι οποίες υπόκεινται στον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των εταιρειών του σημείου i) κατά την έννοια του σημείου 39 του άρθρου 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013· και

                                                         iii)

                                                         των ανοιγμάτων έναντι οντοτήτων εγκατεστημένων εντός ή εκτός Γαλλίας, οι οποίες εξαρτώνται οικονομικά από τις εταιρείες του σημείου i) κατά την έννοια του σημείου 39 του άρθρου 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.
                                                         Επομένως, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του μέτρου μη χρηματοοικονομικές εταιρείες με καταστατική έδρα εκτός Γαλλίας, οι οποίες δεν είναι θυγατρικές μη χρηματοοικονομικής εταιρείας με καταστατική έδρα στη Γαλλία ούτε εξαρτώνται οικονομικά από τέτοια μη χρηματοοικονομική εταιρεία ούτε υπόκεινται στον άμεσο ή έμμεσο έλεγχό της.
                                                         Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, το μέτρο εφαρμόζεται αφού συνυπολογιστεί η επίδραση των τεχνικών μείωσης πιστωτικού κινδύνου και των εξαιρέσεων των άρθρων 399 έως 403 του εν λόγω κανονισμού.

                                 4.

                                 Ένα G-SII ή O-SII πρέπει να θεωρεί μεγάλη ορισμένη μη χρηματοοικονομική εταιρεία με καταστατική έδρα στη Γαλλία εάν το αρχικό άνοιγμά του έναντι εκείνης ή της ομάδας συνδεδεμένων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών κατά την έννοια της παραγράφου 3 έχει αξία ίση ή μεγαλύτερη των 300 εκατ. EUR. Η αξία του αρχικού ανοίγματος υπολογίζεται σύμφωνα με τα άρθρα 389 και 390 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 προτού συνυπολογιστεί η επίδραση των τεχνικών μείωσης πιστωτικού κινδύνου και των εξαιρέσεων των άρθρων 399 έως 403 του εν λόγω κανονισμού, βάσει στοιχείων παρεχόμενων κατά το άρθρο 9 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 680/2014 της Επιτροπής (*3).

                                 5.

                                 Ορισμένη μη χρηματοοικονομική εταιρεία θεωρείται υπερχρεωμένη εάν έχει δείκτη μόχλευσης μεγαλύτερο του 100% και δείκτη κάλυψης χρηματοοικονομικών δαπανών μικρότερο του τρία, οι οποίοι υπολογίζονται στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης ως εξής:

                                             α)

                                             Ο δείκτης μόχλευσης αντιστοιχεί στο λόγο του συνολικού χρέους, πλην των μετρητών, προς το μετοχικό κεφάλαιο· και

                                             β)

                                             Ο δείκτης κάλυψης χρηματοοικονομικών δαπανών αντιστοιχεί στο λόγο της προστεθείσας αξίας, προσαυξημένης κατά τις επιχορηγήσεις λειτουργίας, μείον: i) τη μισθοδοσία, ii) φόρους και τέλη λειτουργίας, iii) τα λοιπά καθαρά τακτικά λειτουργικά έξοδα εξαιρουμένων των καθαρών τόκων και συναφών εξόδων και iv) τις αποσβέσεις, προς τους τόκους και τα συναφή έξοδα.
                                             Οι δείκτες υπολογίζονται με βάση τα λογιστικά συγκεντρωτικά μεγέθη που καθορίζονται σύμφωνα με τα εφαρμοστέα πρότυπα, όπως παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις της μη χρηματοοικονομικής εταιρείας, ελεγμένες κατά περίπτωση από ορκωτό λογιστή.

                           II.   Εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας

                                 6.

                                 Συνιστάται στις οικείες αρχές η εφαρμογή, στη βάση της αμοιβαιότητας, του γαλλικού μέτρου σε αδειοδοτημένα στην επικράτειά τους G-SII και O-SII στο υψηλότερο επίπεδο της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών εντός της οικείας χώρας.

                                 7.

                                 Εάν η χώρα τους δεν διαθέτει το ίδιο μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής, σύμφωνα με την επιμέρους σύσταση Γ σημείο 2, συνιστάται στις οικείες αρχές, κατόπιν διαβούλευσης με το ΕΣΣΚ, να εφαρμόζουν το διαθέσιμο στη χώρα τους μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής που εξασφαλίζει το πλέον ισοδύναμο αποτέλεσμα με το ανωτέρω μέτρο που συστήνεται προς εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας. Συνιστάται στις οικείες αρχές η λήψη του ισοδύναμου μέτρου το αργότερο εντός έξι μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας σύστασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

                           III.   Όριο σημαντικότητας

                                 8.

                                 Το μέτρο συμπληρώνεται από σύνθετο όριο σημαντικότητας που θα λειτουργεί ως γνώμονας για τυχόν εφαρμογή της αρχής de minimis από τις οικείες αρχές που εφαρμόζουν το μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας και θα αποτελείται από:

                                             α)

                                             όριο 2 δισεκατ. EUR για το σύνολο των αρχικών ανοιγμάτων των αδειοδοτημένων στην οικεία εθνική επικράτεια G-SII και O-SII, στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης της περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών, έναντι του γαλλικού τομέα μη χρηματοοικονομικών εταιρειών·

                                             β)

                                             όριο 300 εκατ. EUR για G-SII και O-SII αδειοδοτημένα στην οικεία εθνική επικράτεια, το οποίο είναι ίσο ή μεγαλύτερο του ορίου του στοιχείου α) για:

                                                         i)

                                                         μεμονωμένο αρχικό άνοιγμα έναντι μη χρηματοοικονομικής εταιρείας με καταστατική έδρα στη Γαλλία·

                                                         ii)

                                                         το άθροισμα των αρχικών ανοιγμάτων έναντι ομάδας συνδεδεμένων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών, η οποία έχει την καταστατική της έδρα στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης στη Γαλλία, υπολογιζόμενο σύμφωνα με την παράγραφο 3 στοιχείο α)·

                                                         iii)

                                                         το άθροισμα των αρχικών ανοιγμάτων έναντι μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία, οι οποίες ανήκουν σε ομάδα συνδεδεμένων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης εκτός Γαλλίας, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχονται βάσει των υποδειγμάτων C 28.00 και C 29.00 του παραρτήματος VIII του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 680/2014·

                                             γ)

                                             όριο 5% του αποδεκτού κεφαλαίου του G-SII ή O-SII στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης, για ανοίγματα του στοιχείου β), αφού συνυπολογιστεί η επίδραση των τεχνικών μείωσης πιστωτικού κινδύνου και των εξαιρέσεων των άρθρων 399 έως 403 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.
                                             Τα όρια των στοιχείων β) και γ) εφαρμόζονται ανεξαρτήτως του αν η οικεία οντότητα ή μη χρηματοοικονομική εταιρεία είναι υπερχρεωμένη ή όχι.
                                             Η αξία των αρχικών ανοιγμάτων υπό τα στοιχεία α) και β) υπολογίζεται σύμφωνα με τα άρθρα 389 και 390 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, πριν συνυπολογιστεί η επίδραση των τεχνικών μείωσης πιστωτικού κινδύνου και των εξαιρέσεων των άρθρων 399 έως 403 του εν λόγω κανονισμού, βάσει στοιχείων παρεχόμενων κατά το άρθρο 9 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 680/2014.

                                 9.

                                 Σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, οι οικείες αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους μπορούν να απαλλάσσουν αδειοδοτημένα στην επικράτειά τους G-SII ή O-SII στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών, εφόσον αυτά δεν παραβιάζουν το σύνθετο όριο σημαντικότητας της παραγράφου 8. Κατά την εφαρμογή του ορίου σημαντικότητας συνιστάται στις οικείες αρχές, αφενός, να παρακολουθούν τη σημαντικότητα των ανοιγμάτων των εν λόγω G-SII και O-SII που τυγχάνουν απαλλαγής έναντι του γαλλικού τομέα μη χρηματοοικονομικών εταιρειών και τη συγκέντρωση ανοιγμάτων τους έναντι μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία και, αφετέρου, να εφαρμόζουν το γαλλικό μέτρο σε εκείνα όταν παραβιάζεται το σύνθετο όριο σημαντικότητας της παραγράφου 8 στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών. Οι οικείες αρχές καλούνται επίσης να επισημαίνουν σε άλλους συμμετέχοντες στην αγορά της επικράτειάς τους συστημικούς κινδύνους που συνδέονται με την αυξημένη μόχλευση μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία.

                                 10.

                                 Εάν δεν υπάρχουν G-SII ή O-SII στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών που να έχουν αδειοδοτηθεί στην επικράτεια των ενδιαφερόμενων κρατών μελών και να έχουν ανοίγματα αξίας άνω του ορίου σημαντικότητας της παραγράφου 8 έναντι του γαλλικού τομέα μη χρηματοοικονομικών εταιρειών, εναπόκειται στις οικείες αρχές των εν λόγω κρατών μελών να μην εφαρμόζουν το γαλλικό μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας, σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2. Στην περίπτωση αυτή συνιστάται στις οικείες αρχές να παρακολουθούν τη σημαντικότητα των ανοιγμάτων των εν λόγω G-SII και O-SII που τυγχάνουν απαλλαγής έναντι του γαλλικού τομέα μη χρηματοοικονομικών εταιρειών και τη συγκέντρωση ανοιγμάτων τους έναντι μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία και να εφαρμόζουν το γαλλικό μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας σε εκείνα όταν παραβιάζεται το σύνθετο όριο σημαντικότητας της παραγράφου 8 στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης της οικείας περιμέτρου προληπτικής εποπτείας τραπεζών. Οι οικείες αρχές καλούνται επίσης να επισημαίνουν σε άλλους συμμετέχοντες στην αγορά της επικράτειάς τους συστημικούς κινδύνους που συνδέονται με την αυξημένη μόχλευση μεγάλων μη χρηματοοικονομικών εταιρειών με καταστατική έδρα στη Γαλλία.

                                 11.

                                 Σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, το σύνθετο όριο σημαντικότητας της παραγράφου 8 αποτελεί συνιστώμενο μέγιστο επίπεδο ορίου. Επομένως, αντ’ αυτού οι οικείες αρμόδιες αρχές μπορούν κατά την κρίση τους να ορίζουν χαμηλότερο ή και μηδενικό όριο σημαντικότητας κατά την εφαρμογή του μέτρου στη βάση της αμοιβαιότητας στη χώρα τους.

                        Σουηδία

                        Ειδικός ανά πιστωτικό ίδρυμα κατώτατος σταθμισμένος ως προς το άνοιγμα μέσος όρος 25% των συντελεστών στάθμισης κινδύνου που εφαρμόζονται στο χαρτοφυλάκιο ανοιγμάτων λιανικής έναντι οφειλετών που είναι κάτοικοι Σουηδίας, τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στη Σουηδία, εφαρμοζόμενος δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στη Σουηδία και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB για τον υπολογισμό των εποπτικών τους κεφαλαιακών απαιτήσεων.

                     I.   Περιγραφή του μέτρου

                                 1.

                                 Το σουηδικό μέτρο, το οποίο εφαρμόζεται δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 2 στοιχείο δ) σημείο vi) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σε πιστωτικά ιδρύματα αδειοδοτημένα στη Σουηδία που χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRΒ, συνίσταται σε ειδικό ανά πιστωτικό ίδρυμα κατώτατο, σταθμισμένο ως προς το άνοιγμα, μέσο όρο 25% των συντελεστών στάθμισης κινδύνου που εφαρμόζονται στο χαρτοφυλάκιο ανοιγμάτων λιανικής έναντι οφειλετών που είναι κάτοικοι Σουηδίας, τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στη Σουηδία.

                                 2.

                                 Ο σταθμισμένος ως προς το άνοιγμα μέσος αποτελεί τον μέσο όρο των συντελεστών στάθμισης κινδύνου των επιμέρους ανοιγμάτων που υπολογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 154 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και σταθμίζεται με βάση την οικεία αξία ανοίγματος.

                           II.   Εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας

                                 3.

                                 Δυνάμει του άρθρου 458 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 συνιστάται στις οικείες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών η εφαρμογή, στη βάση της αμοιβαιότητας, του σουηδικού μέτρου σε εγκατεστημένα στη Σουηδία υποκαταστήματα πιστωτικών ιδρυμάτων που έχουν αδειοδοτηθεί στην επικράτειά τους και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, εντός της προθεσμίας που ειδικότερα προβλέπεται στην επιμέρους σύσταση Γ σημείο 3.

                                 4.

                                 Συνιστάται στις οικείες αρχές η εφαρμογή, στη βάση της αμοιβαιότητας, του σουηδικού μέτρου σε αδειοδοτημένα στην επικράτειά τους πιστωτικά ιδρύματα που χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB και έχουν άμεσα ανοίγματα έναντι οφειλετών που είναι κάτοικοι Σουηδίας, τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στη Σουηδία. Σύμφωνα με την επιμέρους σύσταση Γ σημείο 2, συνιστάται στις οικείες αρχές να εφαρμόζουν το ίδιο μέτρο με αυτό που έχει εφαρμοστεί στη Σουηδία από την αρχή εφαρμογής εντός της προθεσμίας που ειδικότερα προβλέπεται στην επιμέρους σύσταση Γ σημείο 3 .

                                 5.

                                 Εάν η χώρα τους δεν διαθέτει το ίδιο μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής, συνιστάται στις οικείες αρχές, κατόπιν διαβούλευσης με το ΕΣΣΚ, να εφαρμόζουν το διαθέσιμο στη χώρα τους μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής που εξασφαλίζει το πλέον ισοδύναμο αποτέλεσμα με το ανωτέρω μέτρο που συστήνεται προς εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας. Συνιστάται στις οικείες αρχές η λήψη του ισοδύναμου μέτρου το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας σύστασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

                           III.   Όριο σημαντικότητας

                                 6.

                                 Το μέτρο συμπληρώνεται από ειδικό ανά πιστωτικό ίδρυμα όριο σημαντικότητας 5 δισεκατ. SEK που θα λειτουργεί ως γνώμονας για τυχόν εφαρμογή της αρχής de minimis από τις οικείες αρχές που εφαρμόζουν το μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας.

                                 7.

                                 Σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, οι οικείες αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους μπορούν να απαλλάσσουν μεμονωμένα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν αδειοδοτηθεί στην επικράτειά του και χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, εφόσον έχουν ήσσονος σημασίας ανοίγματα λιανικής έναντι οφειλετών που είναι κάτοικοι Σουηδίας, τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί ακινήτων, αξίας μικρότερης του ορίου σημαντικότητας των 5 δισεκατ. SEK. Κατά την εφαρμογή του ορίου σημαντικότητας συνιστάται στις εν λόγω αρχές να παρακολουθούν τη σημαντικότητα των ανοιγμάτων και να εφαρμόζουν το σουηδικό μέτρο σε μεμονωμένα πιστωτικά ιδρύματα αδειοδοτημένα στην επικράτειά τους, τα οποία τύγχαναν απαλλαγής, εφόσον σημειωθεί υπέρβαση του ορίου σημαντικότητας των 5 δισεκατ. SEK.

                                 8.

                                 Εάν δεν υπάρχουν πιστωτικά ιδρύματα που να χρησιμοποιούν την προσέγγιση IRB, τα οποία να έχουν αδειοδοτηθεί στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και να διαθέτουν υποκαταστήματα ή να έχουν άμεσα ανοίγματα λιανικής έναντι οφειλετών που είναι κάτοικοι Σουηδίας, εξασφαλιζόμενα με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων στη Σουηδία, αξίας ίσης ή μεγαλύτερης των 5 δισεκατ. SEK, εναπόκειται στις οικείες αρχές των εν λόγω κρατών μελών να μην εφαρμόζουν το σουηδικό μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2. Στην περίπτωση αυτή συνιστάται στις οικείες αρχές να παρακολουθούν τη σημαντικότητα των ανοιγμάτων και να εφαρμόζουν το σουηδικό μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας όταν ορισμένο πιστωτικό ίδρυμα που χρησιμοποιεί την προσέγγιση IRB υπερβαίνει το κατώτατο όριο των 5 δισεκατ. SEK.

                                 9.

                                 Σύμφωνα με το τμήμα 2.2.1 της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, το όριο σημαντικότητας των 5 δισεκατ. SEK αποτελεί συνιστώμενο μέγιστο επίπεδο ορίου. Επομένως, αντ’ αυτού οι οικείες αρμόδιες αρχές μπορούν κατά την κρίση τους να ορίζουν χαμηλότερο ή και μηδενικό όριο σημαντικότητας κατά την εφαρμογή του μέτρου στη βάση της αμοιβαιότητας στη χώρα τους.

               (*1)  ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 338.

               (*2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 549/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για το ευρωπαϊκό σύστημα εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 174 της 26.6.2013, σ. 1).

               (*3)  Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 680/2014 της Επιτροπής, της 16ης Απριλίου 2014, για τη θέσπιση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων όσον αφορά την υποβολή εποπτικών αναφορών από τα ιδρύματα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 191 της 28.6.2014, σ. 1).”