title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/92

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2018
      (2018/C 320/21)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Λαμβάνει δεόντως υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πορτογαλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

                  (2)

                  Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Πορτογαλία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 ως 3.

                  (3)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για την Πορτογαλία δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Πορτογαλίας όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (4), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις ανά χώρα που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Πορτογαλίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018. Με βάση την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία εμφανίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, η μεγάλη συσσώρευση καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων καθώς και ιδιωτικού και δημόσιου χρέους και το υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούν ευπάθειες σε ένα πλαίσιο χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. Απαιτείται σύνεση όσον αφορά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και διατήρηση των οφελών ανταγωνιστικότητας για να διασφαλιστεί η προσαρμογή των καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων. Τα υψηλά επίπεδα των δεικτών ιδιωτικού χρέους εξακολουθούν να μειώνονται λόγω της ανάκαμψης της ονομαστικής ανάπτυξης και των ελαφρώς αρνητικών πιστωτικών ροών, ενώ ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να εμφανίσει πτωτική τάση, σε ένα πλαίσιο διαρκών αναγκών απομόχλευσης. Οι παρεμβάσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα συνέβαλαν στη μείωση των κινδύνων για τη σταθερότητα, αν και οι τράπεζες εξακολουθούν να υφίστανται τις αρνητικές συνέπειες της χαμηλής κερδοφορίας και της μεγάλης συσσώρευσης μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία ωστόσο έχουν αρχίσει να μειώνονται. Η υψηλότερη αύξηση της παραγωγικότητας έχει καίρια σημασία για τη βελτίωση των προοπτικών όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την απομόχλευση και τη δυνητική ανάπτυξη. Η μείωση της ανεργίας συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς επί σειρά ετών. Εξακολουθούν να υπάρχουν κενά πολιτικής, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων που είχαν σχεδιαστεί για τη μείωση του αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Θα πρέπει να παρακολουθείται η ψήφιση και εφαρμογή αρκετών σχεδίων μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας και των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

                  (4)

                  Στις 27 Απριλίου 2018, η Πορτογαλία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 προβλέπει σταθερή καθοδική πορεία του δείκτη δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2018 περιλαμβάνει δεσμεύσεις τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα, και καλύπτει τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στην έκθεση χώρας του 2018. Ειδικότερα, εξαγγέλλει μέτρα στους τομείς των επαγγελματικών προσόντων και της καινοτομίας, τα οποία μπορούν να τονώσουν την παραγωγικότητα και να αναβαθμίσουν την αξία των πορτογαλικών εξαγωγών. Η στρατηγική που παρουσιάζεται για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε συνδυασμό με τις ενέργειες για την προώθηση της κεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του χρέους της πορτογαλικής οικονομίας και στην εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών. Συνολικά, η αποτελεσματική εφαρμογή των υποβληθέντων προγραμμάτων θα στηρίξει τη διόρθωση των ανισορροπιών.

                  (5)

                  Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα λήφθηκαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων («ΕΔΕΤ») για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (6)

                  Η Πορτογαλία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος. Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η Πορτογαλία σχεδιάζει να επιτύχει ονομαστικό έλλειμμα ύψους 0,7 % του ΑΕΠ και 0,2 % του ΑΕΠ το 2018 και το 2019 αντίστοιχα, και περαιτέρω βελτίωση με πλεόνασμα ύψους 1,4 % του ΑΕΠ μέχρι το 2021. Στα εν λόγω σχέδια δεν περιλαμβάνονται οι πιθανές επιπτώσεις των μέτρων στήριξης των τραπεζών στην αύξηση του ελλείμματος από το 2019 και εξής. Η επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου —διαρθρωτικό πλεόνασμα ύψους 0,25 % του ΑΕΠ— σχεδιάζεται να επιτευχθεί έως το 2020. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018 προβλέπει ότι ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ θα ανέλθει σε 122,2 % το 2018 και σε 118,4 % το 2019, που στη συνέχεια θα μειωθεί σε 107,3 % το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευλογοφανές για το 2018, αλλά ευνοϊκό για τα επόμενα έτη. Συγχρόνως, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2018 και μετά.

                  (7)

                  Το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας του 2018 δείχνει ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των μεγάλων δασικών πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν το 2017 ήταν σοβαρές και παρέχει επαρκείς αποδείξεις της έκτασης και της φύσης αυτού του πρόσθετου δημοσιονομικού κόστους. Ειδικότερα, το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 αναφέρει ότι ο προϋπολογισμός του 2018 περιλαμβάνει έκτακτες δαπάνες ύψους περίπου 0,07 % του ΑΕΠ σχετικά με προληπτικά μέτρα για την προστασία της εθνικής επικράτειας έναντι των δασικών πυρκαγιών. Το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 καθορίζει τις δαπάνες που συνδέονται με τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, που χαρακτηρίζονται ως έκτακτα μέτρα, καθώς και τις δαπάνες που συνδέονται με την πρόληψη. Λόγω του ολοκληρωμένου χαρακτήρα των εν λόγω δαπανών και της άμεσης σχέσης με τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές του 2017, η ειδική μεταχείριση των δαπανών πρόληψης των δασικών πυρκαγιών μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί εφαρμογή της ρήτρας «ασυνήθεις περιστάσεις». Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες το 2018 ανέρχονται σε 0,07 % του ΑΕΠ για μέτρα πρόληψης. Οι διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 καλύπτουν αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, διότι οι πρωτοφανούς κλίμακας δασικές πυρκαγιές συνιστούν ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Πορτογαλίας είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2019 βάσει των καταγεγραμμένων στοιχείων για το 2018 που θα παρασχεθούν από τις πορτογαλικές αρχές.

                  (8)

                  Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πορτογαλία να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (6) δεν θα υπερβεί το 0,1 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή τουλάχιστον 0,6 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε ότι η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο επίτευξης δημοσιονομικού προσανατολισμού που να συμβάλλει τόσο στην ενίσχυση της συνεχιζόμενης ανάκαμψης όσο και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Μετά την αξιολόγηση της έντασης της ανάκαμψης στην Πορτογαλία, στην οποία προέβη η Επιτροπή στο πλαίσιο της γνώμης της όσον αφορά το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της χώρας για το 2018, δίνοντας παράλληλα τη δέουσα προσοχή στις προκλήσεις βιωσιμότητας που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, δεν υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία ως προς το ζήτημα αυτό που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος να σημειωθεί σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη προσαρμογή το 2018, καθώς και για τα έτη 2017 και 2018 λαμβανόμενα από κοινού.

                  (9)

                  Το 2019, λόγω του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης της Πορτογαλίας άνω του 60 % του ΑΕΠ και του προβλεπόμενου κενού παραγωγής της τάξης του 1,3 % του ΑΕΠ, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 0,7 %, σύμφωνα με τη διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ που προκύπτει από τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής απαιτήσεων βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με βάση την παραδοχή των αμετάβλητων πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Ταυτόχρονα, προβλέπεται ότι η Πορτογαλία θα συμμορφωθεί με τον μεταβατικό κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι τα αναγκαία μέτρα θα πρέπει να ληφθούν από το 2018 για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Θα αποτελούσε συνετή πράξη η χρήση τυχόν έκτακτων εσόδων για την περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης.

                  (10)

                  Η εξασφάλιση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους εξαρτάται από τη βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση χάρη σε μια διαρθρωτική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, που θα μπορέσει να επιτευχθεί μέσω της καλύτερης είσπραξης εσόδων και του ελέγχου των δαπανών. Για την ενίσχυση του ελέγχου των δαπανών, καθοριστικής σημασίας είναι η αποτελεσματική επιβολή του νόμου για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων, η αυστηρή και έγκαιρη εφαρμογή του νόμου-πλαισίου για τον προϋπολογισμό και η συνέχιση της επανεξέτασης των δαπανών, καθώς και οι προσπάθειες εξορθολογισμού. Ο δημοσιονομικός προγραμματισμός και η εφαρμογή του εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση, ιδίως στον τομέα της υγείας, όπου οι καθυστερήσεις πληρωμών (καθυστερούμενες οφειλές) εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλές, στοιχείο που επίσης υποδηλώνει αδυναμίες στις πρακτικές λογιστικού ελέγχου και διαχείρισης. Για μια βιώσιμη δημοσιονομική εξυγίανση, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υψηλές και συνεχώς αυξανόμενες δαπάνες λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Μεσοπρόθεσμα, οι υψηλότεροι δημοσιονομικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού θεωρείται ότι θα συνδέονται κυρίως με το κόστος χρηματοδότησης των συντάξεων, ενώ οι δαπάνες που σχετίζονται με την υγεία θα ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση σε μακροπρόθεσμη βάση. Μέτρα για τη βελτίωση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, σε συνδυασμό με μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπιση των δαπανών για την υγεία που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού, θα συνέβαλλαν στην αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων.

                  (11)

                  Στο ίδιο πνεύμα, ο έλεγχος των δαπανών, η διαχείριση του χρέους και η βελτίωση της συνολικής χρηματοοικονομικής βιωσιμότητάς των κρατικών επιχειρήσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στη διαρθρωτική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Παρά το γεγονός ότι τα συνολικά καθαρά έσοδά τους εξακολουθούν να είναι αρνητικά, τα επιχειρησιακά αποτελέσματα των κρατικών επιχειρήσεων έχουν εν γένει βελτιωθεί τα τελευταία έτη, εκτός από τον τομέα της υγείας, όπου παρουσιάζουν επιδείνωση. Το συνολικό μη ενοποιημένο χρέος των δημόσιων επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στη γενική κυβέρνηση εξακολουθεί να είναι υψηλό, της τάξης του 18,3 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2017. Έχουν δρομολογηθεί μέτρα για τη βελτίωση της παρακολούθησης των κρατικών επιχειρήσεων, αλλά ο αντίκτυπός τους δεν έχει γίνει ακόμα αισθητός. Το εν εξελίξει σχέδιο για τη διαχείριση του χρέους και την ανακεφαλαιοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων αναμένεται να μειώσει το χρέος και τις πληρωμές τόκων, αλλά τα θετικά κίνητρα θα μπορούσαν να ενισχυθούν με την εξασφάλιση ενός προβλέψιμου και διαφανούς πλαισίου δημοσιονομικών μεταβιβάσεων περιορισμένης κλίμακας.

                  (12)

                  Η ανάκαμψη της πορτογαλικής αγοράς εργασίας συνεχίζεται, συμβαδίζοντας με τις βελτιωμένες οικονομικές επιδόσεις. Η οικονομία πρόσθεσε πάνω από 150 000 θέσεις εργασίας το 2017 και το ποσοστό απασχόλησης (ατόμων ηλικίας 20-64 ετών) αυξήθηκε σε 73,4 % το 2017, επανερχόμενο στα προ της κρίσης επίπεδα. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε σημαντικά και έχει πλέον διαμορφωθεί σε επίπεδα χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης με ταχύ ρυθμό, μολονότι εξακολουθεί να είναι σχετικά υψηλό. Εκτός από τις εν εξελίξει ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, τις απαλλαγές από την καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και τη χρήση από μέρους των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης ενός μοντέλου για την εξατομικευμένη στήριξη όσων αναζητούν εργασία, η Πορτογαλία εφαρμόζει επίσης υπηρεσίες ενιαίας εξυπηρέτησης για την απασχόληση το 2018. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη διασφάλιση μιας ευρύτερης κάλυψης των μέτρων ενεργοποίησης. Περαιτέρω βελτίωση παρουσίασαν επίσης οι δείκτες της φτώχειας και της ανισότητας. Το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν «κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού» προσεγγίζει περισσότερο τον μέσο όρο της Ένωσης και το μερίδιο εισοδήματος του φτωχότερου 20 % αυξήθηκε από το 2015 και μετά. Ωστόσο, το επίπεδο της εισοδηματικής ανισότητας εξακολουθεί να είναι υψηλό. Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων (εξαιρουμένων των συντάξεων) για την έξοδο από τη φτώχεια είναι χαμηλή, η επάρκεια του συστήματος ελάχιστου εισοδήματος (μολονότι βελτιωμένη) παραμένει περιορισμένη και η εξασφάλιση οικονομικά προσιτής στέγης αποτελεί όλο και μεγαλύτερη πρόκληση για τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.

                  (13)

                  Παρά τη σημαντική αύξηση του αριθμού των μόνιμων θέσεων εργασίας το 2017, το ποσοστό των προσωρινά απασχολούμενων παρέμεινε σταθερό στο 22 %, και εξακολουθεί να είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ένωση. Το 2017, περίπου το 82 % των προσωρινά απασχολούμενων βρίσκονταν στην κατάσταση αυτή παρά τη θέλησή τους. Ενώ αυξανόμενος αριθμός ατόμων μετακινείται από προσωρινές σε μόνιμες θέσεις απασχόλησης, οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου παραμένουν ο κανόνας για τους ανέργους που αναζητούν εργασία. Επιπλέον, το (ήδη ευρύ) μισθολογικό χάσμα μεταξύ έκτακτων και μόνιμων υπαλλήλων αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης. Τα μέτρα για την προώθηση της δημιουργίας μόνιμων θέσεων εργασίας (π.χ. Contrato-Emprego) και η απαλλαγή από την καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σε αντάλλαγμα για την πρόσληψη ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες αποδείχθηκαν αποτελεσματικά αλλά είχαν περιορισμένη κάλυψη. Ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας για την προστασία της απασχόλησης και οι επαχθείς δικαστικές διαδικασίες μπορεί να εξακολουθούν να αποθαρρύνουν τις προσλήψεις με συμβάσεις αορίστου χρόνου. Ωστόσο, επί του παρόντος δεν προβλέπεται επανεξέταση του νομικού πλαισίου των απολύσεων. Η κυβέρνηση προγραμματίζει μέτρα για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας μέσω τριμερούς διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους.

                  (14)

                  Το γενικό επίπεδο δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού ενηλίκων εξακολουθεί να είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην Ένωση και παρεμποδίζει το δυναμικό καινοτομίας και την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Αυτό περιλαμβάνει τις ψηφιακές δεξιότητες: το 2017 μόνο το 50 % των πολιτών ηλικίας 16-74 ετών διέθετε βασικό ή ανώτερο του βασικού επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων (έναντι μέσου όρου 57 % της Ένωσης). Στο πλαίσιο αυτό έχουν δρομολογηθεί προγράμματα (ιδίως το πρόγραμμα Qualifica και η πρωτοβουλία εθνικών ψηφιακών δεξιοτήτων Incode 2030), αλλά η αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά την αναβάθμιση βασικών δεξιοτήτων των εργαζομένων (αριθμητισμού, γραμματισμού και ψηφιακών δεξιοτήτων) και, τελικά, την αύξηση της παραγωγικότητας θα εξαρτηθεί από την κάλυψη και την ποιότητα της προσφερόμενης κατάρτισης, πέρα από την αναγνώριση των δεξιοτήτων. Μολονότι τα στοιχεία δείχνουν ότι οι πρόσφατες αυξήσεις των κατώτατων μισθών (ανερχόμενες σωρευτικά σε αύξηση της τάξης του 18,3 % από το 2014) δεν έχουν επηρεάσει αρνητικά το ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης, η σημαντική αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται, σε ποσοστό έως 20,4 % κατά το τρίτο τρίμηνο του 2017, οδήγησε σε μεγαλύτερη συμπίεση των μισθών. Αυτό απειλεί να μειώσει τη διαφορά στους μισθούς λόγω δεξιοτήτων, ιδίως μεταξύ των εργαζομένων χαμηλής και μέσης ειδίκευσης, με αποτέλεσμα την μείωση των κινήτρων για τα άτομα χαμηλής ειδίκευσης να επενδύσουν στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η κυβέρνηση παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη των κατώτατων μισθών σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους.

                  (15)

                  Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, αλλά παρουσιάζει μακροπρόθεσμα καθοδική τάση, εν μέρει χάρη στην εφαρμογή των μέτρων για την προώθηση της εκπαιδευτικής επιτυχίας και τη μείωση των ποσοστών εγκατάλειψης των σπουδών. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα εξακολουθούν να βελτιώνονται, αλλά υπάρχουν ανησυχίες για έλλειψη ισότητας, καθώς τα ποσοστά των σπουδαστών με χαμηλές επιδόσεις παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των υψηλότερων και των χαμηλότερων κοινωνικοοικονομικών τεταρτημορίων. Το ποσοστό ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ηλικίας 30-34 ετών) μειώθηκε από 34,6 % το 2016 σε 33,9 % το 2017, πολύ κάτω από τον εθνικό στόχο του 40 % έως το 2020. Παρά την υψηλή απασχολησιμότητα των αποφοίτων από τους κλάδους των επιστημών, της μηχανικής, της τεχνολογίας και μαθηματικών, υπάρχει χαμηλή διείσδυση των σπουδαστών στους τομείς αυτούς.

                  (16)

                  Παρά τις θετικές εξελίξεις του πορτογαλικού συστήματος έρευνας & καινοτομίας κατά τα τελευταία έτη, ιδίως όσον αφορά την ποσότητα και την ποιότητα των ανθρώπινων πόρων και την επιστημονική παραγωγή, εξακολουθούν εν γένει να υπάρχουν εμπόδια για δημιουργία του κατάλληλου κλίματος και των συνθηκών που θα διευκόλυναν την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και του επιχειρηματικού κόσμου. Συγκεκριμένα υπάρχουν φραγμοί για την μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας, την εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας, ενώ δεν φαίνεται να προσφέρονται σταδιοδρομίες στον τομέα της έρευνας που παρέχουν επαρκή κίνητρα στους ερευνητές να διερευνήσουν τις δυνατότητες της «επιχειρηματικής έρευνας» και τις ευκαιρίες για συνεργασία με τη βιομηχανία. Η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και σαφήνεια στον τομέα της διανοητικής ιδιοκτησίας στις σχέσεις μεταξύ πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και του επιχειρηματικού κόσμου θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του χρόνου εκτέλεσης των συμβατικών στόχων, στη χρηματική αποτίμηση των επιστημονικών γνώσεων, καθώς και των οικονομικών δυνατοτήτων τους.

                  (17)

                  Έχει τεθεί σε εφαρμογή μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ταχύτερη μείωση των μη αποδοτικών περιουσιακών στοιχείων. Αυτό συνέβαλε στη μείωση της αναλογίας των μη εξυπηρετούμενων δανείων από 17,2 % των ακαθάριστων δανείων στο τέλος του 2016 σε 13,3 % κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2017. Τα μη εξυπηρετούμενα εταιρικά δάνεια αποτελούν ιδιαίτερη πηγή ανησυχίας, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων· το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων εταιρικών δανείων παραμένει υψηλό, καθώς φθάνει στο 25,2 % των ακαθάριστων δανείων. Η αντιμετώπιση του προβλήματος των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων είναι το κλειδί για την απελευθέρωση της προσφοράς πιστώσεων για νέες επενδύσεις και βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, οι διαδικασίες για τις αφερέγγυες επιχειρήσεις και οι ισχνές δευτερογενείς αγορές για προβληματικά στοιχεία ενεργητικού εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια για τη μείωση του ποσοστού των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Μολονότι οι αυξήσεις κεφαλαίου, μαζί με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη μείωση του κόστους και ορισμένες πιο πρόσφατες θετικές εξελίξεις σε ό,τι αφορά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, βελτιώνουν τις προοπτικές του χρηματοπιστωτικού τομέα, η κερδοφορία παραμένει χαμηλή, η έκθεση σε κινδύνους δημόσιου χρέους είναι μεγάλη και τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας είναι περιορισμένα.

                  (18)

                  Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για την πορτογαλική οικονομία. Η εξασφάλιση σταθερής πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ιδίως σε ίδια κεφάλαια, θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πορτογαλικές επιχειρήσεις, η οποία οξύνεται περαιτέρω από τις πιέσεις απομόχλευσης. Σε σχετικούς όρους, οι εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης παραμένουν περιθωριακές. Τα τελευταία χρόνια, δρομολογήθηκαν νέα προγράμματα και πιστωτικές γραμμές, σε συνδυασμό με περαιτέρω απλουστεύσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, αλλά υπάρχουν ακόμα περιθώρια βελτίωσης. Παράλληλα, αν και εμφανίζουν μείωση, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και εταιρικά χρέη, διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα και η βελτίωση της κατανομής των κεφαλαίων προς πιο παραγωγικές επιχειρήσεις θα ήταν επωφελής για το επενδυτικό περιβάλλον.

                  (19)

                  Παρά την πρόοδο στη θέσπιση μέτρων διοικητικής απλούστευσης για οριζόντια θέματα που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των πολιτών και των επιχειρήσεων, τομεακά κανονιστικά και διοικητικά εμπόδια εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για τις επενδύσεις και την αποτελεσματική κατανομή των πόρων. Η αναμόρφωση των διαδικαστικών διαδικασιών με τη συντόμευση των προθεσμιών λήψης αποφάσεων, την κατ' εξαίρεση μόνο παρέκκλιση από την αρχή της σιωπηρής έγκρισης και την αντικατάσταση των συστημάτων χορήγησης άδειας που απαιτούν την υποβολή πληθώρας εγγράφων από «υπεύθυνες δηλώσεις», αποτελούν απόλυτα αναγκαίες τομεακές μεταρρυθμίσεις προς την κατεύθυνση αυτή. Οι διοικητικές επιβαρύνσεις στον κατασκευαστικό τομέα θα πρέπει να προσαρμοστούν ανάλογα με το πραγματικό κόστος. Παρόλο που ο ανταγωνισμός για τις δημόσιες συμβάσεις παραμένει περιορισμένος, ο αναθεωρημένος κώδικας δημόσιων συμβάσεων έχει ως στόχο να προωθήσει τη διαφάνεια, τον ανταγωνισμό και την καλύτερη διαχείριση των δημόσιων συμβάσεων. Η εφαρμογή των νέων κανόνων θα πρέπει να παρακολουθείται, περιλαμβανομένων των επιπτώσεων των αυστηρότερων κανόνων σχετικά με τη χρήση της απευθείας ανάθεσης. Παρόλο που το πορτογαλικό σύστημα δικαιοσύνης εξακολουθεί να βελτιώνει την αποτελεσματικότητά του, η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών σε διοικητικά δικαστήρια εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα. Επιπλέον, η διαφθορά και η έλλειψη διαφάνειας εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχίες στις επιχειρήσεις. Ενώ η πρόοδος συνεχίστηκε όσον αφορά την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι προσπάθειες βελτίωσης της νοοτροπίας ακεραιότητας στους δημόσιους οργανισμούς δεν έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής ικανοποιητικά αποτελέσματα.

                  (20)

                  Οι κανονιστικές μεταρρυθμίσεις ήταν περιορισμένες αφότου άρχισε το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής, καθώς παρατηρήθηκε παύση ή ορισμένες φορές ακόμη και αντιστροφή των μεταρρυθμίσεων που είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο αυτό. Οι όμιλοι επιχειρήσεων απαγορεύεται να παρέχουν διάφορες επαγγελματικές υπηρεσίες. Οι εσωτερικοί κανονισμοί που διέπουν ορισμένες επαγγελματικές επιχειρηματικές υπηρεσίες, ιδίως τις νομικές υπηρεσίες, είναι λιγότερο φιλόδοξοι από τον νόμο-πλαίσιο σε ορισμένες πτυχές καθοριστικής σημασίας, όπως η νομική μορφή, η κατοχή μετοχικού κεφαλαίου, η διαχείριση, η διαφήμιση και οι πολυτομεακές πρακτικές. Η μεταρρύθμιση της αδειοδότησης και καταχώρισης των παρόχων κατασκευαστικών υπηρεσιών δεν συνοδεύτηκε παρά ελάχιστα από χαλάρωση των ελέγχων για υπηρεσίες εγκατάστασης και ελέγχου κτιρίων.

                  (21)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πορτογαλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Πορτογαλία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Πορτογαλία, αλλά και τον βαθμό συμμόρφωσής τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (22)

                  Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη του (7) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

                  (23)

                  Με βάση την εμπεριστατωμένη επισκόπηση της Επιτροπής και την παρούσα αξιολόγηση, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

            ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πορτογαλία να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Να διασφαλίσει ότι, το 2019, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 0,7 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Να χρησιμοποιήσει τυχόν έκτακτα έσοδα για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης. Να ενισχύσει τον έλεγχο των δαπανών, τη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας και τη δέουσα εγγραφή κονδυλίων στον προϋπολογισμό, ιδίως στον τομέα της υγείας, με έμφαση στη μείωση των καθυστερούμενων οφειλών στα νοσοκομεία. Να βελτιώσει τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των κρατικών επιχειρήσεων, ιδίως με την αύξηση των συνολικών καθαρών εσόδων τους και με τη μείωση του χρέους.

                  2.

                  Να αναπτύξει περιβάλλον ευνοϊκό για προσλήψεις με συμβάσεις αορίστου χρόνου, μεταξύ άλλων μέσω της αναθεώρησης του νομικού πλαισίου σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. Να αυξήσει το επίπεδο δεξιοτήτων των ενηλίκων, περιλαμβανομένου του ψηφιακού γραμματισμού, ενισχύοντας και διευρύνοντας την κάλυψη της κατάρτισης στα προγράμματα απόκτησης νέων προσόντων για ενήλικες. Να βελτιώσει τη διείσδυση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδίως στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας.

                  3.

                  Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών αφερεγγυότητας και των διαδικασιών είσπραξης και να μειώσει τους φραγμούς στην ανάπτυξη δευτερογενούς αγοράς για μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Να βελτιώσει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις. Να μειώσει τη διοικητική επιβάρυνση με τη συντόμευση των διαδικαστικών προθεσμιών, τη μεγαλύτερη χρήση σιωπηρής έγκρισης και τη μείωση των υποχρεώσεων σχετικά με την υποβολή εγγράφων. Να καταργήσει τους συνεχιζόμενους περιορισμούς ρυθμιστικού χαρακτήρα διασφαλίζοντας τη σωστή εφαρμογή του νόμου-πλαισίου για τα υψηλής κατοχύρωσης επαγγέλματα. Να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των διοικητικών δικαστηρίων, μεταξύ άλλων με τη μείωση της διάρκειας των διαδικασιών.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

         (3)  ΕΕ C 179 της 25.5.2018, σ. 1.

         (4)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (6)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

         (7)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/80

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2018
      (2018/C 320/18)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Έλαβε δεόντως υπόψη της τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε και την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία οι Κάτω Χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Την ίδια ημέρα η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

                  (2)

                  Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, οι Κάτω Χώρες θα πρέπει να διασφαλίσουν την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αποτυπώνεται στις συστάσεις 1 έως 2 κατωτέρω.

                  (3)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για τις Κάτω Χώρες δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε εν μέρει η πρόοδος των Κάτω Χωρών όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (4), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος των Κάτω Χωρών ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν επίσης στις 7 Μαρτίου 2018. Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Κάτω Χώρες παρουσιάζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι Κάτω Χώρες εμφανίζουν το μεγαλύτερο τριετές μέσο πλεόνασμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σε σχέση με το ΑΕΠ μεταξύ των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ. Το πλεόνασμα συνεπάγεται μη βέλτιστη κατανομή των πόρων, πράγμα το οποίο σημαίνει ευκαιρίες για ενίσχυση της ανάπτυξης και της ευημερίας. Το ιδιωτικό χρέος είναι υψηλό, ειδικότερα το χρέος των νοικοκυριών για ενυπόθηκα δάνεια και το χρέος των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η κατάσταση των οικονομικών των νοικοκυριών επιτείνει την ευπάθεια έναντι χρηματοοικονομικών κραδασμών.

                  (4)

                  Οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 στις 30 Απριλίου 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 στις 26 Απριλίου 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

                  (5)

                  Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα λήφθηκαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων («ΕΔΕΤ») για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση αυτής της διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (6)

                  Επί του παρόντος οι Κάτω Χώρες βρίσκονται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 η κυβέρνηση σχεδιάζει μείωση του πλεονάσματος γενικής κυβέρνησης από 1,1 % του ΑΕΠ το 2017 σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ— εξακολουθεί να τηρείται καθ' όλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, ο δείκτης του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί στο 44,0 % του ΑΕΠ το 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να μεταβληθεί από πλεόνασμα 0,5 % του ΑΕΠ το 2017 σε έλλειμμα 0,1 % του ΑΕΠ το 2018 και 0,3 % του ΑΕΠ το 2019, υπερβαίνοντας έτσι τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Το χρέος γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε σταθερή πτωτική πορεία και κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης. Σε γενικές γραμμές, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι οι Κάτω Χώρες αναμένεται να συμμορφωθούν με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2018 και το 2019. Την ίδια στιγμή, χωρίς παρέκκλιση από τον μεσοπρόθεσμο στόχο, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για χρήση δημοσιονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών προς αύξηση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία.

                  (7)

                  Οι Κάτω Χώρες διαθέτουν αποτελεσματικό τομέα έρευνας και ανάπτυξης, ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα και η επιστημονική βάση της χώρας διακρίνονται από υψηλές επιδόσεις και συνιστούν στέρεη βάση για την τόνωση του δυναμικού καινοτομίας και μεγέθυνσης μέσω εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης. Εξαγγέλθηκαν σημαντικές πρόσθετες επενδύσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν ώστε να σταθεροποιηθεί η ένταση της δημόσιας και ιδιωτικής έρευνας και ανάπτυξης. Παραμένει αβέβαιο κατά πόσον οι Κάτω Χώρες θα επιτύχουν τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

                  (8)

                  Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του μεγάλου χρέους των νοικοκυριών, σημαντική πρόκληση συνιστά η αγορά στέγης, όπου δυσκαμψίες και στρεβλωτικά κίνητρα που έχουν συσσωρευτεί επί δεκαετίες διαμορφώνουν συνήθειες όσον αφορά τη χρηματοδότηση στέγης και τις τομεακές αποταμιεύσεις. Από το 2012 μέχρι σήμερα έχει ληφθεί σειρά μέτρων που εν μέρει αντιμετωπίζουν την κατάσταση αυτή. Το 2017 η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επιταχύνει τον περιορισμό της έκπτωσης φόρου για τους τόκους ενυπόθηκων δανείων από το 2020. Ωστόσο, η απουσία μεσαίου τμήματος, που να λειτουργεί ικανοποιητικά, στην αγορά ενοικίασης ακινήτων ενθαρρύνει τα νοικοκυριά να αγοράζουν αντί να ενοικιάζουν, οδηγώντας σε υψηλούς δείκτες χρέους σε σχέση με το εισόδημα και χρηματοοικονομική ευπάθεια σε νεαρή ηλικία. Ο τομέας της κοινωνικής στέγης συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους στην Ένωση, χωρίς να καλύπτονται πάντα όσοι έχουν πραγματικά ανάγκη. Νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος μένουν σε κοινωνικές κατοικίες καθώς οι εταιρείες κοινωνικής στέγης δεν αυξάνουν τα ενοίκια όσο γρήγορα θα μπορούσαν εκ του νόμου. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μεν την πρόθεσή της να στηρίξει την προσφορά προσιτής στέγης στην ιδιωτική αγορά ενοικίασης, ωστόσο δεν έχουν εξαγγελθεί συγκεκριμένα σχέδια στήριξης.

                  (9)

                  Όπως αναφέρεται στη σύσταση για τη ζώνη του ευρώ, η καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού είναι απαραίτητη για να εμποδίζονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, να εξασφαλίζεται η δίκαιη μεταχείριση των φορολογουμένων και να προστατεύονται τα δημόσια οικονομικά. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών καθιστούν αναγκαία την ανάληψη συντονισμένων ενεργειών σε επίπεδο εθνικών πολιτικών για τη συμπλήρωση της ενωσιακής νομοθεσίας. Το υψηλό επίπεδο πληρωμών μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων μέσω των Κάτω Χωρών υποδηλώνει ότι οι φορολογικοί κανόνες της χώρας χρησιμοποιούνται από εταιρείες που επιδίδονται σε επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Μεγάλο ποσοστό των ξένων άμεσων επενδύσεων διακρατείται από «οντότητες ειδικού σκοπού». Η μη παρακράτηση φόρου επί εξερχομένων πληρωμών δικαιωμάτων και τόκων (που πραγματοποιούν δηλαδή μόνιμοι κάτοικοι της Ένωσης προς μόνιμους κατοίκους τρίτων χωρών) μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη αποφυγή των φόρων επί αυτών των πληρωμών, εάν δεν υπόκεινται σε φορολογία ούτε στην περιοχή δικαιοδοσίας στην οποία υπάγεται ο αποδέκτης τους. Η απουσία ορισμένων κανόνων απαγόρευσης των καταχρήσεων, ιδίως στην περίπτωση των υβριδικών οντοτήτων, μπορεί επίσης να διευκολύνει τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η δέσμευση των Κάτω Χωρών να καταπολεμήσουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, βάσει του προγράμματος μεταρρυθμίσεων στον τομέα της φορολογίας, το οποίο συμπεριλαμβάνει την παρακράτηση φόρων επί πληρωμών μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων σε περίπτωση κατάχρησης ή πληρωμών προς περιοχές δικαιοδοσίας με χαμηλή φορολογία, συνιστά θετικό βήμα για τη μείωση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, θα πρέπει δε να υλοποιηθεί γρήγορα και να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς. Βασιζόμενη στις πρόσφατες ανταλλαγές απόψεων με τις αρχές των Κάτω Χωρών, η Επιτροπή θα συνεχίσει τον εποικοδομητικό διάλογο για την καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού των φορολογουμένων.

                  (10)

                  Παρά τη χαμηλή ανεργία και τα υψηλά ποσοστά κενών θέσεων εργασίας, η άνοδος των ονομαστικών μισθών ήταν μέτρια: 1,5 % το 2017. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο σε σχέση με το αναμενόμενο με βάση τον πληθωρισμό, την παραγωγικότητα και την ανεργία. Η μέτρια άνοδος των ονομαστικών μισθών μπορεί εν μέρει να συνδέεται με την αργή αύξηση της παραγωγικότητας, τη συνεχιζόμενη υποτονικότητα της αγοράς εργασίας και τον εντεινόμενο κατακερματισμό της αγοράς εργασίας. Το 2017, η κυβέρνηση θέσπισε διάφορα δημοσιονομικά μέτρα που μειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και επιδιώκουν να αυξήσουν το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού των εργαζομένων. Η περαιτέρω τόνωση του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών με τη δημιουργία προϋποθέσεων για την προώθηση της αύξησης των μισθών και η μεταρρύθμιση του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ώστε να καταστεί πιο διαφανής, να εξασφαλίζει δικαιότερη μεταχείριση των γενεών και να είναι πιο ανθεκτικός έναντι των κλυδωνισμών, θα στήριζαν την εγχώρια ζήτηση και θα συνέβαλαν στην επανεξισορρόπηση της ζώνης του ευρώ.

                  (11)

                  Η πρόσφατη αύξηση της απασχόλησης μπορεί να αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του αριθμού των ατόμων που απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και του αριθμού των αυτοαπασχολούμενων. Το υψηλό και αυξανόμενο ποσοστό συμβάσεων ορισμένου χρόνου, καθώς και η ραγδαία αύξηση της αυτοαπασχόλησης χωρίς μισθωτούς ερμηνεύονται από τις μεγάλες διαφορές που διαπιστώνονται στην ισχύουσα εργατική νομοθεσία, την προστασία των εργαζομένων, και τη φορολογική και ασφαλιστική νομοθεσία. Αν και έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα και, πρόσφατα, εξαγγέλθηκαν επιπλέον μέτρα, κάποιοι από τους παράγοντες αυτούς εξακολουθούν να δημιουργούν οικονομικά κίνητρα ώστε οι υπάλληλοι να αρχίσουν να εργάζονται ως αυτοαπασχολούμενοι ή να ευνοούν την πρόσληψή τους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Επιπλέον, η επιβολή μέτρων για την αντιμετώπιση της ψευδοαυτοαπασχόλησης έχει ανασταλεί μέχρι το 2020. Οι αυτοαπασχολούμενοι έχουν συχνότερα χαμηλότερο επίπεδο ασφάλισης έναντι της αναπηρίας, της ανεργίας και του γήρατος. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει μακροπρόθεσμα τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

                  (12)

                  Μολονότι η αγορά εργασίας λειτουργεί εν γένει ικανοποιητικά, υπάρχει ακόμη αναξιοποίητο εργατικό δυναμικό. Ειδικότερα, ο μεγάλος αριθμός ημιαπασχολούμενων γυναικών και η κατάσταση όσον αφορά την απασχόληση ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών παραμένει σημαντική πρόκληση. Το ποσοστό απασχόλησης των μεταναστών που έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ είναι κατά 20,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το ποσοστό των ατόμων που έχουν γεννηθεί στις Κάτω Χώρες, ενώ για τις γυναίκες που γεννήθηκαν εκτός ΕΕ η απόκλιση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

                  (13)

                  Κατά τα τελευταία έτη η αύξηση του ποσοστού αποταμίευσης των νοικοκυριών οφείλεται εν μέρει σε μεγαλύτερη εξοικονόμηση στον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος (υποχρεωτική συμπληρωματική ιδιωτική ασφάλιση), στην οποία συνέβαλε το κανονιστικό περιβάλλον. Ο κατάλληλος επιμερισμός του κόστους και των κινδύνων εντός και μεταξύ των γενεών, πέραν των εγκριθέντων κανόνων σχετικά με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή και τα χρηματοδοτικά περιθώρια ασφαλείας (πλαίσιο χρηματοοικονομικής αξιολόγησης), αναμένεται να βοηθήσει τα νοικοκυριά να κατανέμουν τα οικονομικά τους μέσα με περισσότερο φιλικούς προς την ανάπτυξη τρόπους. Η κυβέρνηση επιβεβαίωσε την πρόθεσή της να προβεί σε ουσιαστική μεταρρύθμιση του δεύτερου συνταξιοδοτικού πυλώνα, προκειμένου να βελτιωθεί η κάλυψη και να δημιουργηθεί ένα σύστημα περισσότερο διαφανές και ευέλικτο και αναλογιστικά δικαιότερο. Όσον αφορά τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, από την έκθεση του 2018 για τη δημογραφική γήρανση προκύπτει μέτριος κίνδυνος δημοσιονομικής βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα, καθώς οι δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα προβλέπεται να αυξηθούν από 3,5 % σε 6,0 % του ΑΕΠ μέχρι το 2070.

                  (14)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής των Κάτω Χωρών και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τις Κάτω Χώρες κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στις Κάτω Χώρες, αλλά και τον βαθμό συμμόρφωσής τους με τους ενωσιακούς κανόνες και τις κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (15)

                  Λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα αξιολόγηση, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και είναι της γνώμης (6) ότι οι Κάτω Χώρες αναμένεται να συμμορφωθούν με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

                  (16)

                  Με βάση την εμπεριστατωμένη επισκόπηση της Επιτροπής και την παρούσα αξιολόγηση, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω,

            ΣΥΝΙΣΤΑ στις Κάτω Χώρες να λάβουν μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Με ταυτόχρονη τήρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου, να χρησιμοποιήσουν δημοσιονομικές και διαρθρωτικές πολιτικές προς αύξηση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία. Να λάβουν μέτρα ώστε να μειωθεί η μεροληπτική μεταχείριση του χρέους για τα νοικοκυριά και οι στρεβλώσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αγορά στέγης, ιδίως με τη στήριξη της ανάπτυξης του τομέα ιδιωτικών μισθώσεων.

                  2.

                  Να μειώσουν τα κίνητρα χρήσης συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου και αυτοαπασχολουμένων χωρίς υπαλλήλους, προωθώντας παράλληλα την επαρκή κοινωνική προστασία των αυτοαπασχολούμενων, και να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο της ψευδοαυτοαπασχόλησης. Να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για την προώθηση της μεγαλύτερης αύξησης των μισθών, με σεβασμό του ρόλου των κοινωνικών εταίρων. Να διασφαλίσουν ότι ο δεύτερος πυλώνας του συνταξιοδοτικού συστήματος χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη διαφάνεια, εξασφαλίζει δικαιότερη μεταχείριση των γενεών και είναι πιο ανθεκτικός στους κλυδωνισμούς.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

         (3)  ΕΕ C 179 της 25.5.2018, σ. 1.

         (4)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (6)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2018, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2018

text:
               10.9.2018

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 320/1

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
      της 13ης Ιουλίου 2018
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2018 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2018
      (2018/C 320/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 22 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Λήφθηκε δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 22 Νοεμβρίου 2017, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Βέλγιο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018. Στις 14 Μαΐου 2018, το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση για τη ζώνη του ευρώ»).

                  (2)

                  Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Βέλγιο θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, όπως αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 ως 3.

                  (3)

                  Η έκθεση χώρας του 2018 για το Βέλγιο δημοσιεύθηκε στις 7 Μαρτίου 2018. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος του Βελγίου όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 11 Ιουλίου 2017 (4), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις ανά χώρα που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος του Βελγίου ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

                  (4)

                  Στις 27 Απριλίου 2018 το Βέλγιο υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

                  (5)

                  Οι σχετικές συστάσεις ανά χώρα ελήφθησαν υπόψη στον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων («ΕΔΕΤ») για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να κάνει χρήση της διάταξης αυτής σε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με την υγιή οικονομική διακυβέρνηση.

                  (6)

                  Το Βέλγιο υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2018, η κυβέρνηση σχεδιάζει σταδιακή βελτίωση του ονομαστικού ισοζυγίου από έλλειμμα 1,0 % του ΑΕΠ το 2017 σε πλεόνασμα 0,1 % του ΑΕΠ το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, με τη μορφή ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, έχει προγραμματιστεί να επιτευχθεί έως το 2020. Ωστόσο, από τον εκ νέου υπολογισμό του διαρθρωτικού ισοζυγίου (6) προκύπτει ακόμη έλλειμμα 0,2 % το 2020. Ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, μετά την κορύφωσή του σε σχεδόν 107 % του ΑΕΠ το 2014 και τη μείωσή του σε περίπου 103 % του ΑΕΠ το 2017, αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σε 94,6 % μέχρι το 2021 σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ευλογοφανές. Ταυτόχρονα, δεν έχουν προσδιοριστεί τα αναγκαία μέτρα στήριξης των προγραμματισμένων στόχων για το έλλειμμα από το 2019 και έπειτα, γεγονός που συμβάλλει στην προβλεπόμενη επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου το 2019 εάν δεν μεταβληθούν οι πολιτικές, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018.

                  (7)

                  Στις 23 Μαΐου 2018, η Επιτροπή συνέταξε έκθεση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, διότι το Βέλγιο δεν πραγματοποίησε ικανοποιητική πρόοδο ως προς τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους το 2017. Μετά την αξιολόγηση όλων των σχετικών παραγόντων, δεδομένου ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν επαρκώς αξιόπιστα στοιχεία για να εξαχθεί συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη σημαντικής απόκλισης στο Βέλγιο το 2017, καθώς και κατά το 2016 και το 2017 συνολικά, δεν κατέστη δυνατό η έκθεση να καταλήξει σε συμπέρασμα αν το κριτήριο του χρέους όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (7) έχει τηρηθεί ή όχι. Η Επιτροπή θα επανεκτιμήσει τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους βάσει των εκ των υστέρων στοιχείων για το 2018 που πρόκειται να κοινοποιηθούν την άνοιξη του 2019.

                  (8)

                  Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 αναφέρεται ότι η δημοσιονομική επίπτωση των μέτρων ασφαλείας που λήφθηκαν το 2017 είναι σημαντική και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τον χαρακτήρα αυτού του πρόσθετου δημοσιονομικού κόστους. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το 2017 οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες για μέτρα που συνδέονται με την ασφάλεια ανήλθαν σε 0,02 % του ΑΕΠ. Οι διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 καλύπτουν αυτές τις πρόσθετες δαπάνες, διότι η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής συνιστά ασυνήθη περίσταση, ο αντίκτυπός της στα δημόσια οικονομικά του Βελγίου είναι σημαντικός και δεν θα διακυβευόταν η βιωσιμότητα με το να επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2017 έχει μειωθεί, προκειμένου να ληφθεί υπόψη το εν λόγω πρόσθετο κόστος.

                  (9)

                  Στις 11 Ιουλίου 2017, το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (8) δεν θα υπερβεί το 1,6 % το 2018, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε ότι η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο να επιτευχθεί δημοσιονομικός προσανατολισμός που να συμβάλλει τόσο στην ενίσχυση της συνεχιζόμενης ανάκαμψης όσο και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών του Βελγίου. Μετά την αξιολόγηση της έντασης της ανάκαμψης στο Βέλγιο, στην οποία προέβη η Επιτροπή στο πλαίσιο της γνωμοδότησής της όσον αφορά το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της χώρας για το 2018, δίνοντας παράλληλα τη δέουσα προσοχή στις προκλήσεις βιωσιμότητας που αντιμετωπίζει το Βέλγιο, δεν υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία ως προς το ζήτημα αυτό που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2018, υπάρχει κίνδυνος να σημειωθεί σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη δημοσιονομική προσαρμογή το 2018 προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, καθώς και κατά το 2017 και το 2018 συνολικά.

                  (10)

                  Το 2019, λόγω του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης του Βελγίου άνω του 60 % του ΑΕΠ και του προβλεπόμενου κενού παραγωγής της τάξης του 0,4 %, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 1,8 %, σύμφωνα με τη διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ που προκύπτει από τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής απαιτήσεων βάσει του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σε περίπτωση αμετάβλητων πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Εκ πρώτης όψεως, δεν προβλέπεται συμμόρφωση του Βελγίου με τον κανόνα για το χρέος το 2018 και το 2019. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι τα αναγκαία μέτρα πρέπει να ληφθούν από το 2018 για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Θα ήταν συνετό να γίνει χρήση τυχόν έκτακτων εσόδων για την περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης.

                  (11)

                  Η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών εξακολουθεί να συνιστά πρόκληση. Οι μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος που θεσπίστηκαν το 2015 ήταν ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με τη μακροπρόθεσμη γήρανση του πληθυσμού, αλλά η έκθεση του 2018 για τη δημογραφική γήρανση επισημαίνει τη μεγαλύτερη από ό,τι αναμενόταν αύξηση των συνδεόμενων με τη δημογραφική γήρανση μακροπρόθεσμων δαπανών, αφενός για τις συντάξεις και αφετέρου για τη μακροχρόνια φροντίδα. Οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2070 σε σύγκριση με αύξηση κατά 1,3 εκατοστιαίες μονάδες το 2060 (και τη μείωση κατά 0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ κατά μέσο όρο στην Ένωση) σε σχέση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα. Από την άποψη αυτή, η πλήρης εφαρμογή του οδικού χάρτη μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων. Επιπλέον, οι δαπάνες για τη μακροχρόνια φροντίδα προβλέπεται να αυξηθούν, από το επίπεδο του 2,3 % του ΑΕΠ, που είναι ήδη πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης, σε 4,0 % του ΑΕΠ έως το 2070. Η μείωση του κατακερματισμού στην οργάνωση της μακροχρόνιας περίθαλψης, λόγω της κατανομής αρμοδιοτήτων σε διάφορα διοικητικά επίπεδα, είναι δυνατό να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών στον τομέα αυτό.

                  (12)

                  Ο αποτελεσματικός δημοσιονομικός συντονισμός είναι απαραίτητος σε ένα ομοσπονδιακό κράτος μέλος, όπως το Βέλγιο, όπου μεγάλο μέρος των αρμοδιοτήτων για τις δαπάνες έχει ανατεθεί σε φορείς διακυβέρνησης σε υπο-εθνικό επίπεδο. Προκειμένου να βελτιώσει τον εσωτερικό συντονισμό και να εφαρμόσει το δημοσιονομικό σκέλος της Συνθήκης για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση (το «Δημοσιονομικό σύμφωνο»), η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οι κυβερνήσεις των περιφερειών και κοινοτήτων του Βελγίου συνήψαν το 2013 συμφωνία συνεργασίας, με στόχο τον καθορισμό γενικών και επιμέρους πολυετών δημοσιονομικών πορειών που θα παρακολουθούνται από το Ανώτατο Συμβούλιο Οικονομικών. Επιτεύχθηκε συμφωνία σχετικά με τους επιμέρους δημοσιονομικούς στόχους που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2020, το οποίο αποτελεί θετικό βήμα. Ωστόσο, εξακολουθεί να μην υπάρχει επίσημη συμφωνία σχετικά με τους ετήσιους δημοσιονομικούς στόχους σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την πρόβλεψη επαρκών ασφαλιστικών δικλείδων σχετικά με την ανεξαρτησία του Ανώτατου Συμβουλίου Οικονομικών.

                  (13)

                  Υπάρχει περιθώριο η συγκράτηση των δαπανών να διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο στη δημοσιονομική εξυγίανση. Οι συνολικές δημόσιες δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Παρά το μακροπρόθεσμο δυναμικό για τόνωση της ανάπτυξης που διαθέτουν, οι δημόσιες επενδύσεις είναι χαμηλές σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ιδίως σε σχέση με το σύνολο των δημόσιων δαπανών. Όχι μόνο είναι χαμηλό το κεφαλαιακό απόθεμα του Δημοσίου, αλλά έχει διαβρωθεί και η ποιότητα των δημοσίων υποδομών. Οι ανασκοπήσεις των δαπανών μπορούν να συμβάλλουν σε μια πιο έξυπνη κατανομή των δαπανών και να υποστηρίξουν τη φιλική προς την ανάπτυξη εξυγίανση. Σε περιφερειακό επίπεδο, μόνον η Φλάνδρα σχεδιάζει να εισαγάγει μια προσέγγιση ανασκόπησης των δαπανών στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού. Επιπλέον, επί του παρόντος κανένα επίπεδο διακυβέρνησης στο Βέλγιο δεν δεσμεύεται από εγχώριους κανόνες για τις δαπάνες, με εξαίρεση ένα ανώτατο όριο για τις δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Το γεγονός αυτό έρχεται σε αντίθεση με την όλο και μεγαλύτερη θέσπιση τέτοιων κανόνων σε ολόκληρη την Ένωση και αποτρέπει τη δημοσιονομική εξυγίανση που βασίζεται στις δαπάνες. Επιπρόσθετα, οι εισφορές στο βελγικό σύστημα εγγύησης καταθέσεων δεν επενδύονται σε ξεχωριστό χαρτοφυλάκιο περιουσιακών στοιχείων χαμηλού κινδύνου.

                  (14)

                  Η κατανομή χρέους και περιουσιακών στοιχείων στα βελγικά νοικοκυριά αποκαλύπτει ότι υπάρχουν ορισμένοι θύλακες τρωτότητας, παρά τη συνολική ευνοϊκή τους θέση όσον αφορά τον πλούτο. Η παρατεταμένη περίοδος αύξησης των τιμών των κατοικιών ταχύτερα από το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, σε συνδυασμό με συνεχείς αυξήσεις του χρέους των νοικοκυριών, έχει καταστήσει την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών πιο εύθραυστη. Τον Απρίλιο του 2018 εφαρμόστηκε μέτρο μακροπροληπτικού χαρακτήρα που εστιάζει κυρίως στην ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα, για να αντιμετωπιστεί η αύξηση των συστημικών κινδύνων που σχετίζονται με τον τομέα οικιστικών ακινήτων. Στο μέλλον, θα μπορούσε να βελτιωθεί το εθνικό πλαίσιο για τη λήψη αποφάσεων μακροπροληπτικού χαρακτήρα για να αυξηθεί η ικανότητα της μακροπροληπτικής αρχής να χρησιμοποιεί εγκαίρως μακροπροληπτικά μέσα. Επί του παρόντος, οι τιμές των κατοικιών φαίνεται να είναι ελαφρώς υπερτιμημένες.

                  (15)

                  Όπως αναφέρεται στη σύσταση για τη ζώνη του ευρώ, η καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού είναι απαραίτητη για να εμποδίζονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων, να εξασφαλίζεται η δίκαιη μεταχείριση των φορολογουμένων και να προστατεύονται τα δημόσια οικονομικά. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού των φορολογουμένων μεταξύ των κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση των εθνικών πολιτικών για να συμπληρωθεί η νομοθεσία της Ένωσης. Το προηγούμενο καθεστώς έκπτωσης πλασματικών τόκων που βασιζόταν στο απόθεμα ιδίων κεφαλαίων αντικαταστάθηκε από ένα επαυξητικό σύστημα. Το νέο σύστημα, το οποίο έχει το ίδιο επαυξητικό σενάριο αναφοράς με την έκπτωση φόρου για ανάπτυξη και επενδύσεις που προτείνεται στην κοινή βάση φορολογίας εταιρειών, θα περιορίζεται στα πρόσθετα ίδια κεφάλαια που υπολογίζονται με βάση έναν πενταετή μέσο όρο. Η αλλαγή αυτή έχει ως στόχο να συμβάλει στη δημοσιονομική ουδετερότητα της μεταρρύθμισης της εταιρικής φορολόγησης, με ταυτόχρονη εξέταση της δυνατότητας χρήσης του συστήματος στον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό και τον περαιτέρω μετριασμό του ζητήματος της μεροληπτικής μεταχείρισης μεταξύ χρεωστικών τίτλων και ιδίων κεφαλαίων. Αν και η απουσία ορισμένων ειδικών κανόνων απαγόρευσης των καταχρήσεων αποτελεί λόγο ανησυχίας, η μεταρρύθμιση του πλαισίου για την απαγόρευση των καταχρήσεων βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας. Η εξέλιξη αυτή συνιστά θετικό βήμα. Θα παρακολουθείται στενά, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι νέοι κανόνες καλύπτουν όλες τις σχετικές μορφές κατάχρησης. Με βάση τις πρόσφατες ανταλλαγές απόψεων, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει τον εποικοδομητικό της διάλογο για την καταπολέμηση των στρατηγικών επιθετικού σχεδιασμού των φορολογουμένων.

                  (16)

                  Η πρόσφατη οικονομική ανάπτυξη συνοδεύτηκε από άφθονες θέσεις εργασίας. Το 2017 η αύξηση της απασχόλησης ήταν εύρωστη και το ποσοστό ανεργίας είναι σήμερα κοντά στο επίπεδο προ κρίσης. Ωστόσο, όσον αφορά το ποσοστό απασχόλησης του πληθυσμού ηλικίας 20 έως 64 ετών (68,5 % το 2017), το Βέλγιο δεν βρίσκεται στον σωστό δρόμο για την επίτευξη του στόχου της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», ο οποίος ανέρχεται σε ποσοστό 73,2 %. Σημειώθηκε περιορισμένη πρόοδος όσον αφορά τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας των ομάδων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, καθώς η αεργία και η ανεργία είναι συγκεντρωμένες σε μεγάλο βαθμό στα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι αφενός οι διαρθρωτικοί παράγοντες και αφετέρου συγκεκριμένοι ανά ομάδα παράγοντες παρεμποδίζουν την ένταξη στην αγορά εργασίας. Ειδικότερα, τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, που αντιπροσωπεύουν μεγάλο τμήμα του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αρνητικά αποτελέσματα στην αγορά εργασίας και, ως εκ τούτου, αποτελούν σημαντικό αναξιοποίητο δυναμικό για την αγορά εργασίας. Το 2016 το ποσοστό απασχόλησης όσων έχουν γεννηθεί εκτός ΕΕ ήταν 49,1 %, ποσοστό που είναι πάνω από 20 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό για τους γηγενείς (το χάσμα ήταν ακόμη μεγαλύτερο για τις γυναίκες). Τα μέτρα ενεργοποίησης θα μπορούσαν να βοηθήσουν όσους προέρχονται από μη προνομιούχα περιβάλλοντα, αλλά υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι τα εν λόγω μέτρα δεν είναι εξίσου αποτελεσματικά για όλες τις πληθυσμιακές ομάδες. Αν και έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα με σκοπό να συμβάλουν στην ενσωμάτωση των νεοαφιχθέντων και την αντιμετώπιση των διακρίσεων, εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη συντονισμού μεταξύ των τομέων πολιτικής και των πολιτικών επιπέδων για την αντιμετώπιση της πρόκλησης που συνιστά η ένταξη των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών στην αγορά εργασίας. Εξακολουθούν να υφίστανται έντονες περιφερειακές διαφορές στις επιδόσεις της αγοράς εργασίας.

                  (17)

                  Παρά τις προσπάθειες για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας, τα αντικίνητρα για εργασία εξακολουθούν να είναι υψηλά για ορισμένες ομάδες, π.χ. για τα μονομελή νοικοκυριά που λαμβάνουν τον μέσο μισθό και τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Παρά τα προηγούμενα μέτρα, η φορολογική επιβάρυνση για ένα μονομελές νοικοκυριό που λαμβάνει τον μέσο μισθό παρέμεινε μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση το 2016. Η παγίδα της ανεργίας για τους χαμηλόμισθους (67 % του μέσου μισθού για ένα μονομελές νοικοκυριό) είναι επίσης μία από τις υψηλότερες της Ένωσης. Εξακολουθούν να υφίστανται υψηλά φορολογικά αντικίνητρα για το δεύτερο εργαζόμενο μέλος της οικογένειας – κυρίως γυναίκες.

                  (18)

                  Το ποσοστό κενών θέσεων εργασίας είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση και καταδεικνύει σημαντικές αναντιστοιχίες δεξιοτήτων που σχετίζονται, μεταξύ άλλων παραγόντων, με τη χαμηλή κινητικότητα και, ιδίως στη δίγλωσση περιφέρεια των Βρυξελλών, τις ανεπαρκείς γλωσσικές ικανότητες. Η συμμετοχή στη διά βίου μάθηση είναι χαμηλή. Η αύξηση των δεσμεύσεων εκ μέρους εργαζομένων και εργοδοτών για συνεχή διά βίου μάθηση είναι σημαντική, προκειμένου να μπορούν τα άτομα να διαχειρίζονται τις μεταβάσεις από μία θέση εργασίας σε μία άλλη.

                  (19)

                  Έχει σημειωθεί ορισμένη πρόοδος όσον αφορά τις ίσες ευκαιρίες συμμετοχής στην ποιοτική εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, καθώς η φλαμανδική και η γαλλόφωνη κοινότητα εφαρμόζουν σταδιακά σχολικές μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, παρά τις καλές επιδόσεις, κατά μέσον όρο, σε σύγκριση με τα διεθνή δεδομένα, οι μακροχρόνιες μεγάλες εκπαιδευτικές ανισότητες εξακολουθούν να υφίστανται. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα των μαθητών ηλικίας 15 ετών δείχνουν σημαντικές διακυμάνσεις που συνδέονται με το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο και καθεστώς μετανάστη. Οι διαφορές στις επιδόσεις μεταξύ της φλαμανδικής και της γαλλόφωνης κοινότητας, καθώς και η υποεκπροσώπηση των μειονεκτουσών ομάδων στα άτομα με τις καλύτερες επιδόσεις στις φυσικές επιστήμες, την ανάγνωση και τα μαθηματικά εγείρουν ανησυχίες. Οι μεγάλες διαφορές στις επιδόσεις μεταξύ των σχολείων συμβαδίζει με τις άνισες εκπαιδευτικές ευκαιρίες. Το ποσοστό των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι υψηλό. Ωστόσο διαπιστώνονται άνιση πρόσβαση στην ποιοτική εκπαίδευση, έλλειψη δεξιοτήτων και περιφερειακές ανισότητες. Το ποσοστό των πτυχιούχων στις φυσικές επιστήμες, την τεχνολογία και τα μαθηματικά είναι από τα χαμηλότερα στην Ένωση και οι ελλείψεις στους τομείς αυτούς θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη και την καινοτομία. Οι ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς εγείρουν ανησυχίες, αλλά οι μεταρρυθμίσεις στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών προχωρούν με αργό ρυθμό. Είναι απαραίτητο να προσαρμοστεί η συνεχής επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών. Τόσο η φλαμανδική όσο και η γαλλόφωνη κοινότητα έχουν ξεκινήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις των εκπαιδευτικών τους συστημάτων. Η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων αυτών έχει προγραμματιστεί για την προσεχή δεκαετία και μετά από αυτή. Ωστόσο, στα τέλη του 2017, η Φλάνδρα έλαβε την απόφαση να αναβάλει κατά ένα έτος την έναρξη ισχύος βασικών μέτρων των εν λόγω μεταρρυθμίσεων. Ο αντίκτυπος των μεταρρυθμίσεων και των μέτρων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αποτελεσματική εφαρμογή και παρακολούθησή τους.

                  (20)

                  Πραγματοποιήθηκαν περιορισμένες μόνο μεταρρυθμίσεις για να αντιμετωπιστεί το περιοριστικό κανονιστικό πλαίσιο στον τομέα των υπηρεσιών. Η Φλάνδρα κατάργησε τον νόμο περί σύστασης για επιλεγμένα επαγγέλματα του κλάδου της βιοτεχνίας. Παρ' όλα αυτά, το επίπεδο ρύθμισης παραμένει υψηλό σε ορισμένες επαγγελματικές υπηρεσίες. Ως εκ τούτου, ο ανταγωνισμός είναι υποτονικός στους τομείς αυτούς με χαμηλά ποσοστά νέων επιχειρήσεων που εισέρχονται στην αγορά. Στον κατασκευαστικό τομέα, επιβάλλονται οριζόντια συστήματα χορήγησης άδειας για την πρόσβαση στην αγορά του κατασκευαστικού κλάδου και οι οικοδομικές άδειες παραμένουν πολύπλοκες, παρά τα μέτρα που εγκρίθηκαν τα τελευταία έτη. Το ποσοστά διαρροής στον βελγικό κατασκευαστικό τομέα είναι σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, γεγονός που ενδεχομένως καταδεικνύει ότι ο τομέας πλήττεται από ανεπαρκή ανταγωνισμό. Αυτή η κατάσταση επηρεάζει επίσης την παράδοση σημαντικών έργων υποδομής. Υπάρχουν επίσης σημαντικοί περιορισμοί στον τομέα των σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορών. Η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας της βελγικής οικονομίας είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας στον τομέα των υπηρεσιών. Οι κανονιστικοί περιορισμοί έχουν επίσης δυσμενείς δευτερογενείς επιπτώσεις για τους χρήστες των εν λόγω υπηρεσιών, ειδικά στον τομέα της μεταποίησης. Περισσότερες σε βάθος διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις των βασικών τομέων υπηρεσιών θα μπορούσαν να συμβάλουν στην τόνωση της αύξησης της παραγωγικότητας, που είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της μελλοντικής ανάπτυξης, καθώς και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

                  (21)

                  Έχει επίσης σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος στη βελτίωση της λειτουργίας του τομέα λιανικού εμπορίου. Παρά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, οι κανονιστικοί περιορισμοί εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά τις επιδόσεις του τομέα και να αποθαρρύνουν τις επενδύσεις. Οι τιμές για πολλές κατηγορίες προϊόντων εξακολουθούν να είναι υψηλότερες σε σχέση με τις γειτονικές χώρες. Χρειάζεται να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να καταστεί το επιχειρηματικό περιβάλλον ανταγωνιστικό και φιλικό προς τις επενδύσεις, ώστε να δοθεί στους καταναλωτές η δυνατότητα να επωφελούνται από μεγαλύτερη επιλογή προϊόντων και χαμηλότερες τιμές. Τον Απρίλιο του 2018 η Επιτροπή πρότεινε βέλτιστες πρακτικές για την καθοδήγηση των κρατών μελών όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις του τομέα του λιανικού εμπορίου.

                  (22)

                  Οι επιδόσεις όσον αφορά την επιχειρηματικότητα στο Βέλγιο παραμένουν χαμηλές, παρά ορισμένες μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια και τα πρόσφατα μέτρα των οποίων ο αντίκτυπος δεν έχει αξιολογηθεί ακόμη. Ο δυναμισμός των επιχειρήσεων είναι χαμηλός, διότι το ποσοστό δημιουργίας επιχειρήσεων εξακολουθεί να είναι μεταξύ των χαμηλότερων στην Ευρώπη, κατά πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης, συνοδευόμενο από χαμηλό ποσοστό καταστροφής. Επιπλέον, ο διοικητικός φόρτος για τις επιχειρήσεις παραμένει υψηλός και χαρακτηρίζεται από πολύπλοκες διαδικασίες και χαμηλό επίπεδο ασφάλειας δικαίου.

                  (23)

                  Το Βέλγιο έχει μέσες επιδόσεις στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Σε αντίθεση με την εν γένει θετική θέση σχετικά με την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας της χώρας, κατατάσσεται απλώς στον μέσο όρο όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η ομοσπονδιακή δομή του Βελγίου θέτει ειδικές προκλήσεις για την καθιέρωση συνεκτικών υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σε εθνικό επίπεδο. Διάφορα συστήματα που δεν είναι κατ' ανάγκη διαλειτουργικά συστήματα δημιουργούν απώλειες λόγω τριβών. Εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για το δικαστικό σύστημα, ιδίως όσον αφορά καθυστερήσεις στην εκδίκαση αγωγών, την ψηφιοποίηση καθώς και την αξιοπιστία, τη συγκρισιμότητα και την ομοιομορφία των στοιχείων για τα δικαστήρια. Η ανάπτυξη πρωτοβουλιών για την ψηφιοποίηση ορισμένων δικαστικών υπηρεσιών σε όλα τα δικαστήρια όπως η ηλεκτρονική θυρίδα (e-box) ή η ηλεκτρονική κατάθεση (e-deposit) έχουν καθυστερήσει σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα. Ωστόσο, όσο το εν λόγω ενιαίο σύστημα κωδικοποίησης δεν εφαρμόζεται σε όλα τα δικαστήρια, η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των στοιχείων σχετικά με την αποτελεσματικότητα των δικαστικών διαδικασιών θα παραμένουν περιορισμένες.

                  (24)

                  Παρά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, το βελγικό φορολογικό σύστημα εξακολουθεί να είναι περίπλοκο. Η μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος εταιρειών θα μειώσει τους εκ του νόμου προβλεπόμενους συντελεστές και θα συμβάλει στην απλοποίηση του συστήματος. Ωστόσο, πολλές εξαιρέσεις και στρεβλωτικά κίνητρα παραμένουν, όπως δείχνει η αυξανόμενη τάση στο συνολικό ποσό των φορολογικών ελαφρύνσεων. Η ευκαιρία για μετατόπιση της φορολογίας προς πιο φιλικές προς την ανάπτυξη βάσεις θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί περισσότερο. Τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους εξακολουθούν να είναι από τα χαμηλότερα στην Ένωση. Πράγματι, υπάρχουν πολλές δυνατότητες για πραγματικά «πράσινη» μετατόπιση της φορολογίας, που θα αντιμετωπίζει, μεταξύ άλλων, την ευνοϊκή μεταχείριση των εταιρικών αυτοκινήτων, τα οποία συντελούν στην ατμοσφαιρική ρύπανση, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

                  (25)

                  Σημειώθηκε περιορισμένη πρόοδος στην αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης. Η κινητικότητα πάσχει από ανεπαρκείς δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές, στρεβλωτικά φορολογικά κίνητρα και έλλειψη ανταγωνισμού στις υπηρεσίες μεταφορών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σοβαρή κυκλοφοριακή συμφόρηση και να τίθενται εμπόδια στην αύξηση της παραγωγικότητας. Η κυκλοφοριακή συμφόρηση επιδεινώνεται χρόνο με το χρόνο, αποθαρρύνοντας τις ξένες επενδύσεις και προκαλώντας υψηλό κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Οι πιο επείγουσες προκλήσεις είναι η ολοκλήρωση και αναβάθμιση των υποδομών σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορών, ιδίως εντός και γύρω από την Αμβέρσα και τις Βρυξέλλες. Υπάρχουν επίσης σημαντικοί περιορισμοί στον τομέα των σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορών. Οι αρχές μπορούν να ενθαρρύνουν την πιο αποδοτική χρήση των υφιστάμενων υποδομών και τη μεταστροφή από τη χρήση μέσων ατομικής μεταφοράς προς πιο συλλογικές και εναλλακτικές λύσεις με χαμηλές εκπομπές.

                  (26)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2018, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Βελγίου και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2018 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2018 και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς το Βέλγιο τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Βέλγιο, αλλά και τον βαθμό στον οποίο συμμορφώνονται με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (27)

                  Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2018 και η γνώμη του (9) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

            ΣΥΝΙΣΤΑ στο Βέλγιο να λάβει μέτρα το 2018 και το 2019 προκειμένου:

                  1.

                  Να διασφαλίσει ότι, το 2019, ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 1,8 %, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,6 % του ΑΕΠ. Να χρησιμοποιήσει τα έκτακτα έσοδα για να επιταχύνει τη μείωση του δείκτη χρέους γενικής κυβέρνησης. Να συνεχίσει τις προβλεπόμενες συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις και να συγκρατήσει την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών για μακροχρόνια φροντίδα. Να επιδιώξει την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας συνεργασίας του 2013 για τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και τη σύνθεση των δημόσιων δαπανών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ώστε να δημιουργηθούν περιθώρια για δημόσιες επενδύσεις, ιδίως με τη διενέργεια ανασκοπήσεων των δαπανών.

                  2.

                  Να άρει τα αντικίνητρα για εργασία και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ιδίως για τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας. Να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, μεταξύ άλλων με την προώθηση της ισότητας και την αύξηση του ποσοστού των αποφοίτων στους τομείς των φυσικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών.

                  3.

                  Να μειώσει τον κανονιστικό και διοικητικό φόρτο προκειμένου να δοθούν κίνητρα στην επιχειρηματικότητα και να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως στο λιανικό εμπόριο, τον κατασκευαστικό κλάδο και στις επαγγελματικές υπηρεσίες. Να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες προκλήσεις στον τομέα της κινητικότητας, ιδίως μέσω επενδύσεων σε νέες ή υφιστάμενες υποδομές μεταφορών και να ενισχύσει τα κίνητρα για τη χρήση συλλογικών μεταφορών και με χαμηλές εκπομπές.

         Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2018.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            H. LÖGER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

         (3)  ΕΕ C 179 της 25.5.2018, σ. 1.

         (4)  ΕΕ C 261 της 9.8.2017, σ. 1.

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

         (6)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

         (7)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (8)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

         (9)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.