Σημαντική ανακοίνωση νομικού περιεχομένου

|

52007SC0142

Σύσταση για Συσταση του συμβουλιου προς την Πολωνια με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος Εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης  /* SEC/2007/0142 τελικό */

	[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |Βρυξέλλες, 7.2.2007SEC(2007) 142 τελικόΣύσταση γιαΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑμε σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματοςΕφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης(υποβάλλεται από την Επιτροπή)ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ1. Ιστορικό: Το άρθρο 104 και η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματοςΣτο άρθρο 104 της συνθήκης καθορίζεται η απαίτηση της διατήρησης υγιών δημόσιων οικονομικών και η αποφυγή υπερβολικών ελλειμμάτων ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ιδίως δε το διορθωτικό σκέλος του, το οποίο καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος[1], έχει ως σκοπό την εφαρμογή του άρθρου 104 της συνθήκης. Το 2005, το σύμφωνο τροποποιήθηκε με στόχο την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.2. Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για την ΠολωνίαΜε βάση τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2004[2], στις οποίες είχε διαπιστωθεί έλλειμμα ύψους 4,1% του ΑΕΠ για το 2003[3], η Επιτροπή κίνησε στις 12 Μαΐου 2004 τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος σε σχέση με την Πολωνία, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 3 της συνθήκης. Τον Μάιο του 2004, η Πολωνία υπέβαλε το πρώτο της πρόγραμμα σύγκλισης και το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επ’ αυτού στις 5 Ιουλίου 2004[4]. Συγχρόνως, το Συμβούλιο απεφάνθη, με βάση σύσταση της Επιτροπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 6, ότι η Πολωνία είχε υπερβολικό έλλειμμα[5] και κατά συνέπεια, δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7, απηύθυνε σύσταση προς τις πολωνικές αρχές για τη διόρθωσή του[6]. Στη σύσταση αυτή, το Συμβούλιο κάλεσε τις πολωνικές αρχές “ να θέσουν τέρμα στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το συντομότερο δυνατό ” και “ να αναλάβουν ενέργειες σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο έτσι ώστε το έλλειμμα να μειωθεί σε επίπεδο χαμηλότερο του 3% του ΑΕΠ το 2007 με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο, σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 για το πρόγραμμα σύγκλισης που υποβλήθηκε το Μάιο του 2004 ” με τους ακόλουθους ετήσιους στόχους: “ 5,7% του ΑΕΠ το 2004,4,2% του ΑΕΠ το 2005, 3,3% το 2006 και 1,5% του ΑΕΠ το 2007 ”. Το Συμβούλιο έθεσε την 5η Νοεμβρίου 2004 ως προθεσμία ανάληψης αποτελεσματικής δράσης “ όσον αφορά τα μέτρα για την επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα του 2005” . Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στις πολωνικές αρχές “ να διαθέσουν τυχόν πρόσθετα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης ”. Επιπλέον, το Συμβούλιο κάλεσε τις πολωνικές αρχές “ να εξασφαλίσουν ότι θα τεθεί τέρμα στην αύξηση του δείκτη χρέους ”.3. Τα στοιχεία για τον τομέα της γενικής κυβέρνησης στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος και οι μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματοςΗ απόφαση της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την τομεακή ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων όριζε ότι τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών δεν μπορούν να ταξινομηθούν ως συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως μέρος της γενικής κυβέρνησης[7].Σήμερα η Πολωνία κάνει χρήση της μεταβατικής περιόδου για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, που θα λήξει με την πρώτη δημοσιονομική κοινοποίηση του 2007 (σχετικά με τα πραγματικά στοιχεία σχετικά με το έλλειμμα και το χρέος για το 2006 και τα προηγούμενα έτη), η οποία πρέπει να υποβληθεί μέχρι την 1η Απριλίου 2007[8]. Συνεπώς, οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και άλλα έσοδα που εισπράττονται (και οι αντίστοιχες δαπάνες) από τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών εγγράφονται ως κρατικά έσοδα (και δαπάνες), με αποτέλεσμα τα στοιχεία για το έλλειμμα και το χρέος να είναι χαμηλότερα από ό,τι θα ήταν αν δεν γινόταν χρήση αυτής της παρέκκλισης. Κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, θα ισχύουν μόνο οι ορισμοί που περιλαμβάνουν το δημοσιονομικό κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος.4. Πρόσφατες εξελίξεις και προοπτικές για το 2007Με βάση την αξιολόγηση του σχεδίου προϋπολογισμού του 2007 και τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε, βάσει σύστασης της Επιτροπής, στις 28 Νοεμβρίου 2006 απόφαση στην οποία αποφαίνεται, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 8, ότι τα μέτρα που έχει λάβει η Πολωνία προκειμένου να ανταποκριθεί στη σύσταση του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 αποδεικνύονται ανεπαρκή[9]. Με βάση τη συνθήκη και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσει νέα σύσταση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7 δεδομένου ότι η Πολωνία δεν συμμετέχει στο ενιαίο νόμισμα και, κατά συνέπεια, δεν υπόκειται στα επόμενα στάδια της διαδικασίας (άρθρο 104 παράγραφος 9 και άρθρο 104 παράγραφος 11).Στο τελευταίο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, που υπεβλήθη στις 30 Νοεμβρίου 2006, η Πολωνία αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμηση για το πραγματικό έλλειμμα του 2006 καθώς και τους στόχους για το έλλειμμα των ετών 2007-2009 σε σύγκριση με το σχέδιο προϋπολογισμού του 2007. Ο νέος στόχος για το έλλειμμα του 2007 είναι 1,4% του ΑΕΠ (3,4% αν συνεκτιμηθεί το κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Η αναθεώρηση προς τα κάτω του στόχου για το έλλειμμα του 2007 δεν στηρίζεται σε πρόσθετα μέτρα, αλλά αντικατοπτρίζει το καλύτερο από το αναμενόμενο πραγματικό ύψος του ελλείμματος το 2006 (από έλλειμμα 2,1% του ΑΕΠ σύμφωνα με την πρόβλεψη του προϋπολογισμού του 2007 σε εκτιμώμενο έλλειμμα 1,9% σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης), καθώς επίσης τις καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης για το 2007. Σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα όποια έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), το έλλειμμα αναμένεται να βελτιωθεί κατά ½% του ΑΕΠ το 2007, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2006 ήταν ¼%.Λαμβανομένων υπόψη των πλέον πρόσφατων οικονομικών και δημοσιονομικών εξελίξεων, το πραγματικό ύψος για το 2006 είναι πιθανό να διαμορφωθεί στο 1,9% του ΑΕΠ περίπου, δηλαδή πλησιέστερα στην τιμή που προβλέπεται στο πρόγραμμα παρά στο 2,2% του ΑΕΠ που προσδιοριζόταν στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, με μία δυνητικά ευνοϊκή βασική επίδραση το 2007. Παρόλα αυτά, ο στόχος για το έλλειμμα του 2007, ο οποίος στηρίζεται κατά κύριο λόγο (i) στην παραδοχή για την ατελή εκτέλεση των προγραμματισμένων δαπανών από πλευράς τοπικών αρχών και (ii) σε ορισμένα μέτρα για το σκέλος των εσόδων, φαίνεται να υπόκειται σε κινδύνους, οι οποίοι απορρέουν από (i) το ενδεχόμενο επιτάχυνσης της συγχρηματοδότησης χάρη στην αυξανόμενη απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων και (ii) από τον μεγάλο βαθμό εξάρτησης από θετικές μακροοικονομικές εξελίξεις. Με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006, ο προϋπολογισμός του 2007 θα έχει ως συνέπεια την επίτευξη διαρθρωτικής βελτίωσης μη υπερβαίνουσας το ¼% του ΑΕΠ. Σε ονομαστικούς όρους, με βάση τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, η πρόβλεψη για το έλλειμμα του 2007 είναι 1,7% του ΑΕΠ περίπου.Το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, στηριζόμενο στη δυνατότητα να ληφθεί υπόψη ένα μέρος του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος όπως προβλέπει το άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου και οι διατάξεις εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας[10]. Ειδικότερα, το άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού ορίζει ότι « στην περίπτωση κρατών μελών με έλλειμμα το οποίο υπερβαίνει μεν την τιμή αναφοράς αλλά παραμένει κοντά σε αυτήν, και όταν η υπέρβαση αυτή αντικατοπτρίζει την εφαρμογή μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος που εισάγει πολύ-πυλωνικό σύστημα που περιλαμβάνει υποχρεωτικό και πλήρως χρηματοδοτούμενο πυλώνα, η Επιτροπή και το Συμβούλιο λαμβάνουν υπόψη και το κόστος της μεταρρύθμισης για τον υπό δημόσια διαχείριση πυλώνα όταν αξιολογούν τις εξελίξεις των στοιχείων του ελλείμματος βάσει πληροφορικής . Προς τούτο, λαμβάνεται υπόψη το καθαρό κόστος της μεταρρύθμισης επί γραμμικής φθίνουσας βάσεως για μεταβατική περίοδο πέντε ετών. Το καθαρό αυτό κόστος λαμβάνεται υπόψη και για την απόφαση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 12 (…) [ήτοι κατάργηση προηγούμενων αποφάσεων βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος] εάν το έλλειμμα έχει μειωθεί ουσιαστικά και διαρκώς και έχει προσεγγίσει την τιμή αναφοράς» [3% του ΑΕΠ]. Λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας, το εφαρμοστέο μερίδιο του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος είναι 60%. Επειδή οι δαπάνες για συντάξεις εκτιμώνται σε 2% του ΑΕΠ το 2007, το μέρος των δαπανών που πρέπει να συνυπολογισθεί αντιστοιχεί σε 1,2% του ΑΕΠ περίπου.Για να μπορέσει η Πολωνία να επωφεληθεί από τη συγκεκριμένη διάταξη, πρέπει να καταδεικνύεται ότι το έλλειμμα (i) έχει συρρικνωθεί σημαντικά και σταθερά και ότι (ii) έχει φθάσει σε επίπεδο που προσεγγίζει τη σχετική τιμή αναφοράς. Ο παρακάτω πίνακας επιβεβαιώνει ότι το έλλειμμα (είτε συνυπολογισθεί είτε όχι το κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος) μειώθηκε σημαντικά και σταθερά την περίοδο 2004-2006· πλην όμως, το έλλειμμα (συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος) εξακολουθούσε να μην πλησιάζει τη σχετική τιμή αναφοράς το 2006. Επομένως, από το πραγματικό ύψος του ελλείμματος του 2007 θα εξαρτηθεί το κατά πόσον είναι δυνατό να εφαρμοσθεί η ανωτέρω διάταξη σε σχέση με την Πολωνία. Ελλείψει διορθωτικών μέτρων με σκοπό τη μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο σαφώς πλησιέστερο στην τιμή αναφοράς, η υπόψη διάταξη δεν είναι δυνατό να εφαρμοσθεί.Στόχοι και αποτελέσματα σχετικά με το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης και κόστος μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος (% του ΑΕΠ)Το πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει περαιτέρω μείωση του ελλείμματος το 2008 και το 2009, σε 3,1% και 2,9% του ΑΕΠ, αντίστοιχα (συνυπολογιζόμενου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Σε διαρθρωτικούς όρους, η σχεδιαζόμενη βελτίωση είναι περίπου ½% του ΑΕΠ ετησίως.Η Επιτροπή, στην αξιολόγησή της με αντικείμενο το πρόγραμμα, η οποία αποτελεί τη βάση σύστασης για την έκδοση από το Συμβούλιο γνώμης επί του προγράμματος, επισημαίνει τους κινδύνους στους οποίους υπόκειται η επίτευξη των υπόψη δημοσιονομικών στόχων, οι οποίοι απορρέουν από το ενδεχόμενο να είναι η οικονομική ανάπτυξη χαμηλότερη της αναμενόμενης και από τη μη διευκρίνιση των μέτρων στα οποία θα στηριχθεί η προσαρμογή.Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων 12005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολής) | ΠΣ Noέμ. 2006 | 3,5 | 5,4 | 5,1 | 5,1 | 5,6 |COM Noέμ. 2006 | 3,5 | 5,2 | 4,7 | 4,8 | μ.δ.σ. |Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20062 | −0,4 | 0,5 | 0,5 | 0,3 | 0,4 |COM Νοέμ. 20066 | −0,3 | 0,4 | 0,3 | 0,1 | μ.δ.σ. |Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noέμ. 2006 | −2,5 | −1,9 | −1,4 | −1,0 | −0,6 |COM Noέμ. 2006 | −2,5 | −2,2 | −2,0 | −1,8 | μ.δ.σ. |Πρωτογενές αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | CP Noέμ. 2006 | 0,1 | 0,5 | 1,0 | 1,4 | 1,7 |COM Noέμ. 2006 | 0,1 | 0,2 | 0,4 | 0,6 | μ.δ.σ. |Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20062 | −2,4 | −2,1 | −1,6 | −1,1 | −0,7 |COM Noέμ. 2006 | −2,3 | −2,3 | −2,1 | −1,8 | μ.δ.σ. |Διαρθρωτικό αποτέλεσμα3 (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Νοέμ. 20064 | −2,4 | −2,1 | −1,6 | −1,1 | −0,7 |COM Νοέμ. 20065 | −2,3 | −2,3 | −2,1 | −1,8 | μ.δ.σ. |Σημειώσεις: 1Οι δημοσιονομικές προβλέψεις δεν συμπεριλαμβάνουν τον αντίκτυπο της απόφασης της Eurostat, της 2ας Μαρτίου 2004, σχετικά με την ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τον χρόνο υποβολής της εαρινής κοινοποίησης του 2007. Εάν ληφθεί υπόψη και ο εν λόγω αντίκτυπος, το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκτιμάται σε -4,3% του ΑΕΠ το 2005, -3,9% το 2006, -3,4% το 2007, -3,1% το 2008 και -2,9% το 2009. 2Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα. 3Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες σειρές), με αποκλεισμό των έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. 4Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά μέτρα στο πρόγραμμα. 5Δεν υπάρχουν έκτακτα και άλλα προσωρινά στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006. 6Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 4,1%, 4,4%, 4,8% και 5,0%, αντιστοίχως, την περίοδο 2005-2008. Πηγή : Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |5. ΣυμπεράσματαΕίναι δυνατή η εξαγωγή των ακόλουθων συμπερασμάτων:-  Ο πλέον πρόσφατος στόχος για το έλλειμμα του 2007 (1,4% του ΑΕΠ μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος), ο οποίος καθορίζεται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006, είναι κατά τι χαμηλότερος από εκείνον που ενέκρινε το Συμβούλιο τον Ιούλιο του 2004 (1,5% του ΑΕΠ), ενώ τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ήταν πολύ καλύτερα από τα αναμενόμενα στα έτη 2004-2006. Ο στόχος για το έλλειμμα αντανακλά μία παραδοχή για την ανάπτυξη η οποία σε γενικές γραμμές ανταποκρίνεται σε εκείνην που αναμενόταν τον Ιούλιο του 2004. Δεν συντρέχει λόγος για παράταση πέραν του 2007 της διορίας που έχει ταχθεί για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.-  Την άνοιξη του 2007, η μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή της απόφασης της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων θα λήξει και τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών δεν θα μπορούν πλέον να θεωρούνται ως μέρος της γενικής κυβέρνησης. Τούτο θα έχει ως συνέπεια την αναθεώρηση προς τα πάνω των πολωνικών ελλειμμάτων για τα έτη από το 1999 και μετά, κατά το ποσό που αντιστοιχεί στο κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Για το 2007, ο στόχος για το έλλειμμα που ορίζεται σε 1,4% του ΑΕΠ (μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος) αντιστοιχεί σε περίπου 3,4% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος).-  Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2006 των υπηρεσιών της Επιτροπής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλεπόταν να φθάσει σε 4% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Παρόλα αυτά, λαμβανομένων υπόψη των πλέον πρόσφατων στοιχείων που κατέστησαν διαθέσιμα μετά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, ιδίως σχετικά με την ευρωστία της οικονομίας το 2006 και το γεγονός ότι το έλλειμμα του 2006 ήταν καλύτερο από αυτό που αναμενόταν παλαιότερα (σήμερα εκτιμάται σε 1,9% του ΑΕΠ), η πρόβλεψη για το έλλειμμα του 2007 είναι χαμηλότερη, της τάξεως του 3,7% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Η απόκλιση σε σχέση με τον πλέον πρόσφατο στόχο για το έλλειμμα οφείλεται στην υψηλότερη της αναμενόμενης αύξηση του ΑΕΠ και στην επενέργεια των αυτόματων σταθεροποιητών, και συγκεκριμένα των υψηλότερων φορολογικών εσόδων (με κυρίαρχο τον φόρο προστιθέμενης αξίας) και των μερισμάτων, καθώς και της μείωσης των κοινωνικών δαπανών (χάρη στη μείωση της ανεργίας). Με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα, αναμένεται ότι μία διαρθρωτική προσαρμογή 0,5% του ΑΕΠ το 2007 θα διασφαλίσει την επίτευξη του πλέον πρόσφατου επίσημου στόχου (3,4% του ΑΕΠ).-  Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006 επιβεβαιώνει ότι οι πολωνικές αρχές επιδιώκουν τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007. Ο στόχος για το έλλειμμα του 2007, περιλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, τίθεται στο 3,4% του ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από τη σχετική τιμή αναφοράς, και το πρόγραμμα στηρίζεται στην παραδοχή ότι η Πολωνία θα μπορέσει να επωφεληθεί της διάταξης του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης η οποία επιτρέπει την προοδευτικά φθίνουσα συνεκτίμηση του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος (60% το 2007, ήτοι 1,2% του ΑΕΠ) στο πλαίσιο μιας πιθανής απόφασης περί κατάργησης της απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Δεδομένου ότι το έλλειμμα έχει συρρικνωθεί σταθερά και σημαντικά την περίοδο 2004-2006, το ύψος του ελλείμματος το 2007 και το πόσο αυτό έχει προσεγγίσει τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ) θα κρίνουν τη δυνατότητα της Πολωνίας να επωφεληθεί από την υπόψη διάταξη.Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006 προβλέπει περαιτέρω μείωση του ελλείμματος, σε 2,9% του ΑΕΠ το 2009 (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι χειρότερα από τους στόχους που καθορίζονται στο πρόγραμμα, και τούτο διότι οι αναπτυξιακές προοπτικές για την περίοδο 2008-2009 είναι αισιόδοξες και δεν διευκρινίζονται τα μέτρα στα οποία θα στηριχθεί η προσαρμογή. Η αντιμετώπιση των ανωτέρω κινδύνων θα είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της μόνιμης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος.Σύσταση γιαΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑμε σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματοςΕφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκηςΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 104 παράγραφος 7,τη σύσταση της Επιτροπής,Εκτιμώντας τα ακόλουθα:1.  Σύμφωνα με το άρθρο 104 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.2.  Στόχος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι τα υγιή δημόσια οικονομικά ως μέσο για την ενίσχυση των συνθηκών σταθερότητας των τιμών και την έντονη διατηρήσιμη ανάπτυξη, που συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας.3.  Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο απεφάνθη βάσει του 104 παράγραφος 6 ότι υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα στην Πολωνία[11].4.  Μετά την έκδοση απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία, το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης και του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος[12], συνέστησε στις πολωνικές αρχές να αναλάβουν δράση σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2007 με τρόπο αξιόπιστο και διατηρήσιμο, σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που καθορίζεται στη γνώμη του Συμβουλίου της ίδιας ημέρας σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης που υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004[13].5.  Η σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 παρέπεμπε σε αριθμητικά δεδομένα τα οποία δεν συμπεριελάμβαναν την αύξηση του ελλείμματος συνεπεία της εφαρμογής της απόφασης της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων καθορισμένων εισφορών εκτός του τομέα της γενικής κυβέρνησης. Εντούτοις, η σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 και οι γνώμες του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου 2004 και τις μεταγενέστερες επικαιροποιήσεις του (του Νοεμβρίου 2004 και του Ιανουαρίου 2006) ελάμβαναν ρητώς υπόψη τους κινδύνους που υπάρχουν για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος λόγω της εφαρμογής της προαναφερθείσας απόφασης της Eurostat, η οποία, όπως αποφασίστηκε από τη Eurostat τον Σεπτέμβριο του 2004, πρέπει υποχρεωτικά να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι την 1η Απριλίου 2007 (προθεσμία υποβολής της πρώτης κοινοποίησης με τα πραγματικά στοιχεία σχετικά με το χρέος και το έλλειμμα για το 2006 και τα προηγούμενα έτη). Κατά τον χρόνο έκδοσης της σύστασης του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, η αυξητική για το έλλειμμα επίδραση της εφαρμογής της απόφασης της Eurostat (πρόκειται για το ετήσιο κόστος της μεταρρύθμισης του πολωνικού συστήματος συνταξιοδότησης του 1999) εκτιμάτο σε 1½% του ΑΕΠ περίπου.6.  Στις 28 Νοεμβρίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 8, όπου αναφερόταν ότι η δράση που είχε αναληφθεί από την Πολωνία σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004 σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 αποδεικνυόταν ανεπαρκής για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007[14]. Η απόφαση στηριζόταν: (i) στην αναθεώρηση προς τα πάνω του στόχου για το έλλειμμα του 2007 σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2007 σε σύγκριση με τη σύσταση (παρά το γεγονός ότι τα πραγματικά δημοσιονομικά αποτελέσματα της περιόδου 2004-2006 ήταν πολύ καλύτερα από τα αναμενόμενα)· (ii) στον κίνδυνο να είναι το έλλειμμα του 2007 υψηλότερο από τον σχετικό στόχο, όπως επισημαίνεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006· και (iii) στην εφαρμογή της προαναφερθείσας απόφασης της Eurostat από την άνοιξη του 2007, η οποία εκτιμάται ότι θα προκαλέσει αύξηση του ελλείμματος του 2007 κατά 2% του ΑΕΠ περίπου.7.  Η Πολωνία είναι σήμερα κράτος μέλος με παρέκκλιση, κατά την έννοια του άρθρου 122 παράγραφος 1 της συνθήκης, όπερ σημαίνει ότι πρέπει μεν να αποφεύγει τα υπερβολικά ελλείμματα, αλλά δεν ισχύουν για αυτήν οι διατάξεις των παραγράφων 9 και 11 του άρθρου 104. Περαιτέρω συστάσεις με αποδέκτη την Πολωνία είναι δυνατές μόνο επί τη βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7.8.  Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, στις συστάσεις που απευθύνει σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο θέτει μέγιστη προθεσμία έξι μηνών προκειμένου το συγκεκριμένο κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα και θέτει επίσης προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος η οποία λήγει εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο εντοπίστηκε το υπερβολικό έλλειμμα, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Το άρθρο 3 παράγραφος 4 ορίζει επίσης ότι σε μια σύσταση προς κράτος μέλος για τη διόρθωση υπερβολικού ελλείμματος το Συμβούλιο πρέπει να καλεί το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να επιτύχει ελάχιστη ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος ύψους τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ ως σημείο αναφοράς.9.  Τέτοιες ειδικές περιστάσεις, και συγκεκριμένα το μέγεθος του ελλείμματος και η συνεχιζόμενη διαρθρωτική μεταστροφή της οικονομίας, έγινε δεκτό ότι υπήρχαν όταν το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύστασή του προς την Πολωνία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, σύμφωνα με την οποία ήταν δυνατή μία διόρθωση σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο, ήτοι μέχρι το 2007. Δεδομένου ότι τα πραγματικά ελλείμματα της περιόδου 2004-2006 ήταν σαφώς χαμηλότερα από τους στόχους στους οποίους βασιζόταν η σύσταση του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7 και ότι επιβεβαιώνεται εν πολλοίς η οικονομική ανάπτυξη που αναμενόταν για το 2007, δεν συντρέχει λόγος για παράταση της διορίας που έχει ταχθεί για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.10.  Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006, που καλύπτει την περίοδο 2006-2009, προβλέπει επίσης τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007, όπως ακριβώς και τα προηγούμενα προγράμματα. Με έρεισμα την καλύτερη από την αναμενόμενη επίδοση για το 2006, όπως αυτή εκτιμάται στο πρόγραμμα (1,9% του ΑΕΠ), ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 καθορίζεται σε 1,4% του ΑΕΠ. Ακολούθως, το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί σε 1,0% του ΑΕΠ το 2008 και σε 0,6% το 2009. Οι ανωτέρω στόχοι δεν συμπεριλαμβάνουν τις συνέπειες που θα υπάρξουν για το έλλειμμα από την προαναφερθείσα απόφαση της Eurostat. Αν συνεκτιμηθούν αυτές οι συνέπειες, το ύψος των ελλειμμάτων διαμορφώνεται ως εξής: 3,9% το 2006, 3,4% το 2007, 3,1% το 2008 και 2,9% το 2009. Σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα όποια έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), το έλλειμμα αναμένεται να βελτιωθεί κατά ½% του ΑΕΠ περίπου ετησίως κατά την περίοδο 2007-2009.11.  Το έλλειμμα του 2007, ύψους 3,4% του ΑΕΠ, θα ήταν υψηλότερο από τη σχετική τιμή αναφοράς (3% του ΑΕΠ). Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την παραδοχή ότι, με σκοπό την κατάργηση της απόφασης περί της ύπαρξης υπερβολικού ελλείμματος δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 12, η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα μπορούσαν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, να συνεκτιμήσουν το δημοσιονομικό κόστος της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος του 1999 με βάση μία γραμμική φθίνουσα κλίμακα, που ισοδυναμεί με 60% το 2007 ή περίπου 1,2% του ΑΕΠ. Για να μπορέσει η Πολωνία να επωφεληθεί από τη συγκεκριμένη διάταξη, πρέπει το έλλειμμα να έχει συρρικνωθεί σημαντικά και σταθερά και να έχει φθάσει σε επίπεδο που να προσεγγίζει τη σχετική τιμή αναφοράς. Καθώς το έλλειμμα μειώθηκε πράγματι σημαντικά και σταθερά κατά την περίοδο 2004-2006, το πραγματικό ύψος του ελλείμματος του 2007 θα είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου να κριθεί η δυνατότητα εφαρμογής της υπόψη διάταξης σε σχέση με την Πολωνία.12.  Από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2006 προέκυπτε ότι ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 υπόκειται σε κινδύνους. Με βάση τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που κατέστησαν διαθέσιμα μετά την ολοκλήρωση των φθινοπωρινών προβλέψεων, ιδίως το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το 2006 (που εκτιμάται σήμερα σε 1,9% του ΑΕΠ), το έλλειμμα του 2007 είναι πιθανό να ανέλθει σε 3,7% του ΑΕΠ περίπου (περιλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος), ποσοστό το οποίο είναι κάπως καλύτερο από αυτό που προσδιορίζεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις (4% του ΑΕΠ περίπου), αλλά χειρότερο από τον πλέον πρόσφατο επίσημο στόχο (3,4% του ΑΕΠ).13.  Στη γνώμη που εξέδωσε στις [ 27 Φεβρουαρίου 2007 ] σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης του Νοεμβρίου 2006, το Συμβούλιο εξετάζει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχεδιασμό των πολωνικών αρχών. Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι ναι μεν το πρόγραμμα προβλέπει ότι το υπερβολικό έλλειμμα θα διορθωθεί έως το 2007, αλλά τα μέτρα που έχουν ληφθεί επί του παρόντος δεν θεωρούνται επαρκή, ενώ τα σχεδιαζόμενα μέτρα θεωρούνται ανεπαρκή για την επίτευξη του συγκεκριμένου αποτελέσματος. Μολονότι για τα επόμενα έτη το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα συντελεσθεί κατάλληλη πρόοδος προς την κατεύθυνση του μεσοπρόθεσμου στόχου με βάση προοπτικές για ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, υφίστανται σοβαροί κίνδυνοι για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και τη βιωσιμότητα της προσαρμογής. Οι κίνδυνοι για τους δημοσιονομικούς στόχους απορρέουν ιδίως από: (i) το αισιόδοξο μακροοικονομικό σενάριο για την περίοδο 2008-2009· (ii) σοβαρές αβεβαιότητες αναφορικά με την ουσιαστική υλοποίηση των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων· και (iii) την έλλειψη στοιχείων για τα μέτρα στα οποία θα στηριχθεί η προβλεπόμενη τιθάσευση των δαπανών και τα οποία φαίνεται να βρίσκονται ακόμη στα πρώτα στάδια σχεδιασμού.14.  Γενικά, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να εξασφαλίζουν μόνιμη βελτίωση του αποτελέσματος της γενικής κυβέρνησης και παράλληλα να αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών της χώρας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας της.ΣΥΝΙΣΤΑ:15.  Οι αρχές της Πολωνίας καλούνται να θέσουν τέλος στην τρέχουσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2007.16.  Οι αρχές της Πολωνίας καλούνται με μειώσουν το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης με αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο και προς τούτο να διασφαλίσουν βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος κατά 0,5 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ μεταξύ 2006 και 2007.Το Συμβούλιο τάσσει την [27η Αυγούστου 2007] ως διορία για τη λήψη από τις αρχές της Πολωνίας αποτελεσματικών μέτρων προς τον σκοπό αυτό.Επιπλέον, το Συμβούλιο καλεί τις πολωνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι η δημοσιονομική εξυγίανση ενόψει της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου, που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 1% του ΑΕΠ, θα διατηρηθεί και μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Πολωνίας.Βρυξέλλες, [27 Φεβρουαρίου 2007].Για το ΣυμβούλιοΟ Πρόεδρος [1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 6. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1056/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 5).[2] European Economy αριθ. 2/2004. Οι εαρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2004 ελάμβαναν υπόψη στοιχεία που είχαν διατεθεί από την Πολωνία τον Μάρτιο του 2004 και δημοσιευθεί από τη Eurostat (ανακοίνωση της Eurostat 38/2004 της 16.3.2004).[3] Εν τω μεταξύ, η τιμή για το έλλειμμα του 2003 αναθεωρήθηκε σύμφωνα με τις συνήθεις διαδικασίες. Το ύψος του σήμερα είναι 4,7% του ΑΕΠ.[4] ΕΕ C 320 της 24.12.2004, σ. 15.[5] ΕΕ L 62, 9.3.2005, σ. 18.[6] Βλ. http://register.consilium.eu.int/pdf/en/04/st11/st11220.en04.pdf[7] Βλ. ανακοίνωση τύπου της Eurostat αριθ. 30/2004 της 2ας Μαρτίου 2004 και Κεφάλαιο I.1.3 – «Ταξινόμηση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων και επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά» του εγχειριδίου της Eurostat για το δημόσιο έλλειμμα και χρέος, που διατίθεται για τηλεφόρτωση στη διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-BE-04-002/EN/KS-BE-04-002-EN.PDF.[8] Βλ. την ανακοίνωση τύπου της Eurostat αριθ. 117/2004 της 23ης Σεπτεμβρίου 2004.[9] ΕΕ L 414, 30.12.2006, σ. 81.[10] Γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με τις «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο Εκοφίν στις 11 Οκτωβρίου 2005. Βλ. ιδίως την παράγραφο 5 του τμήματος I B του κώδικα δεοντολογίας.[11] ΕΕ L 62, 9.3.2005, σ. 18.[12] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 6. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1056/2005 (ΕΕ L 174, της 7.7.2005, σ.5).[13] ΕΕ C 320 της 24.12.2004, σ. 15.[14] ΕΕ L 414 της 30.12.2006, σ. 81.


Σημαντική ανακοίνωση νομικού περιεχομένου

|

52006SC0227

Σύσταση για γνώµη του Συµßουλίου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου, 2005-2009  /* SEC/2006/0227 τελικό */

	[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |Βρυξέλλες, 22.2.2006SEC(2006) 227 τελικόΣύσταση γιαΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥκατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου, 2005-2009(υποβληθείσα από την Επιτροπή)ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗΙστορικόΤο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998, βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το 2005, το σύμφωνο τροποποιήθηκε για πρώτη φορά. Η μεταρρύθμιση αναγνώριζε τη χρησιμότητα του συμφώνου για την εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά είχε ως σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[1], ο οποίος αποτελεί στοιχείο του συμφώνου, ορίζει ότι τα κράτη μέλη υποβάλλουν υποχρεωτικά, στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης, καθώς και ετήσιες επικαιροποιήσεις τους (τα κράτη μέλη που έχουν ήδη υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σταθερότητας, ενώ τα κράτη μέλη που δεν το έχουν υιοθετήσει ακόμη υποβάλλουν (επικαιροποιημένα) προγράμματα σύγκλισης). Το πρώτο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου υποβλήθηκε τον Μάιο του 2004. Κατ’ εφαρμογή του κανονισμού, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη επί του προγράμματος στις 5 Ιουλίου 2004 με βάση σχετική σύσταση της Επιτροπής και μετά από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή. Βάσει της ίδιας διαδικασίας, τα επικαιροποιημένα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξετάζονται από την προαναφερθείσα επιτροπή, ενώ το Συμβούλιο έχει την ευχέρεια να τα εξετάσει.Στα εν λόγω προγράμματα, τα κράτη μέλη καλούνται να καθορίσουν τον μεσοπρόθεσμο στόχο τον οποίον θέτουν για τη δημοσιονομική τους κατάσταση και να προσδιορίσουν τα μέτρα που σκοπεύουν να εφαρμόσουν προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν το στόχο αυτό, περιλαμβανομένων των συνοδευτικών οικονομικών παραδοχών. Μετά τη μεταρρύθμιση του συμφώνου, ο μεσοπρόθεσμος στόχος πρέπει να διαφοροποιείται για τα επιμέρους κράτη μέλη λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής και δημοσιονομικής ετερογένειας που παρουσιάζει η Ένωση, καθώς και του κινδύνου που η δημοσιονομική πολιτική συνεπάγεται για τη διατηρησιμότητα. Άλλο στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι το ότι πρέπει, αφενός, να επιτυγχάνεται συμμετρικότερη προσέγγιση σε σχέση με τη δημοσιονομική πολιτική κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, με την τήρηση αυξημένης δημοσιονομικής πειθαρχίας σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας και, αφετέρου, να λαμβάνονται υπόψη «μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» με επαληθεύσιμα αποτελέσματα για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα σε περίπτωση πρόσκαιρων αποκλίσεων από το μεσοπρόθεσμο στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξή του.Λαμβάνοντας υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005, τον κώδικα δεοντολογίας[2], την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία για την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής και των κυκλικά προσαρμοσμένων αποτελεσμάτων καθώς και τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008, η Επιτροπή εξέτασε την προσφάτως υποβληθείσα επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης της Κύπρου και, επί τη βάσει της κατωτέρω αξιολόγησης, εξέδωσε σύσταση για γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με την εν λόγω επικαιροποίηση.Εκτίμηση1.  Η Κύπρος υπέβαλε το δεύτερο επικαιροποιημένο της πρόγραμμα σύγκλισης που καλύπτει την περίοδο 2005-2009 στις 14 Δεκεμβρίου 2005, δηλαδή μετά την παρέλευση της προθεσμίας της 1ης Δεκεμβρίου που προβλέπει ο νέος κώδικας δεοντολογίας[3], γεγονός που αντικατοπτρίζει την επιθυμία των αρχών να ενσωματώσουν στο εν λόγω πρόγραμμα σύγκλισης τα δημοσιονομικά μέτρα που εξαγγέλθηκαν τη δεύτερη εβδομάδα του Δεκεμβρίου. Το πρόγραμμα ακολουθεί, εν γένει, το πρότυπο που ισχύει για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης με βάση τον νέο κώδικα δεοντολογίας.[4]2.  Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Κύπρος είχε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2005. Στη γνώμη που εξέδωσε στις 8 Μαρτίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης για την περίοδο 2004-2008, το Συμβούλιο κάλεσε την Κύπρο να εφαρμόσει με αποφασιστικότητα τα προβλεπόμενα μέτρα προκειμένου το έλλειμμα να μειωθεί σε επίπεδο κατώτερο του 3% του ΑΕΠ έως το 2005, να διασφαλιστεί ότι παράλληλα θα αρχίσει να μειώνεται ο δείκτης δημοσίου χρέους και να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις στα συστήματα συντάξεων και υγείας.3.  Κατά την τελευταία δεκαετία, ο ρυθμός ανόδου του πραγματικού ΑΕΠ (3,5%) της Κύπρου συγκαταλεγόταν μεταξύ των υψηλοτέρων της ΕΕ, κυρίως χάρη στην υψηλή παραγωγικότητα και τη δυναμική αύξηση της απασχόλησης. Ο καθαρός ξένος δανεισμός (εξωτερικό έλλειμμα) αυξήθηκε (4,75% του ΑΕΠ το 2004) λόγω απωλειών στο επίπεδο της ανταγωνιστικότητας και του αυξημένου ανταγωνισμού σε ορισμένους από τους κυριότερους εξαγωγικούς τομείς της Κύπρου. Παρεμφερής εξέλιξη σημειώθηκε και όσον αφορά τις καθαρές δανειακές ανάγκες του δημόσιου τομέα, γεγονός που αύξησε το έλλειμμα σε επίπεδο ανώτερο του 4% του ΑΕΠ το 2004. Ο πληθωρισμός υπολογιζόμενος βάσει του ΕνΔΤΚ παρέμεινε σε επίπεδο χαμηλότερο του 3% για το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας.4.  Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ με ρυθμό ελαφρώς ανώτερο του 4% για την περίοδο 2006-2009· η πρόβλεψη αυτή βασίζεται στην αναμενόμενη ενίσχυση της τελικής εγχώριας ζήτησης καθώς και στη θετική συνεισφορά του εξωτερικού σκέλους της οικονομίας. Οι προβλέψεις αυτές είναι εύλογες μέχρι το 2007, αλλά είναι ελαφρώς ευνοϊκές για το 2008 και το 2009. Επομένως, οι κυκλικές συνθήκες, μετρούμενες με το κενό παραγωγής, ενδέχεται να είναι ευνοϊκότερες σε σχέση με τις προβλέψεις του προγράμματος. Το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να υποχωρήσει με σταθερό ρυθμό και από 5,33% του ΑΕΠ το 2006 να υποχωρήσει στο 2,75% το 2009.5.  Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ, ο οποίος παρέμεινε στο 2% περίπου το 2005 παρά τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και των μη μεταποιημένων γεωργικών τροφίμων, αναμένεται να παραμείνει σχετικά σταθερός καθ’όλη τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Η πρόβλεψη αυτή φαίνεται ρεαλιστική. Από την είσοδό της στον ΜΣΙ ΙΙ στις 2 Μαΐου του 2005, η συναλλαγματική ισοτιμία CYP/EUR παρέμεινε πλησίον της κεντρικής ισοτιμίας. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στη διάρκεια του 2005 υποχώρησαν και διαμορφώθηκαν σε επίπεδο κατώτερο του 4% στις αρχές του 2006. Η απόκλιση σε σχέση με τις αποδόσεις της ζώνης του ευρώ υποχώρησε σε επίπεδο κατώτερο των 100 μονάδων βάσης. Η Κύπρος επιδιώκει να εισέλθει στη ζώνη του ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2008.6.  Στην παρούσα επικαιροποίηση εκτιμάται ότι το 2005 το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 2,5% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 2,75% του ΑΕΠ που προβλεπόταν στις εκτιμήσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου 2005· η προηγούμενη επικαιροποίηση προέβλεπε έλλειμμα μόλις κατώτερο του 3%. Η διαφορά με την προηγούμενη επικαιροποίηση αντικατοπτρίζει κυρίως μια βελτίωση της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ όσο αφορά τις πληρωμές για τόκους.7.  Το παρόν επικαιροποιημένο πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται σε πρόβλεψη για μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2005, αποσκοπεί στην περαιτέρω εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών έως το 2009, προκειμένου το έλλειμμα να διαμορφωθεί έως τότε σε επίπεδο περίπου 0,5% του ΑΕΠ και το ακαθάριστο χρέος στο 53,5% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές πλεόνασμα, αφού ανήλθε στο 0,75% του ΑΕΠ το 2005, προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται προοδευτικά και το 2009 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,75% του ΑΕΠ. Η συρρίκνωση του ελλείμματος οφείλεται σε περικοπή των δαπανών κατά περίπου 4% του ΑΕΠ, η οποία δεν αντισταθμίσθηκε πλήρως από τη μείωση του δείκτη εσόδων (κατά 2%). Η εξυγίανση βασίζεται σε διαρθρωτικού χαρακτήρα περικοπές των τρεχουσών πρωτογενών δαπανών, σε εξοικονομήσεις πόρων όσον αφορά τις πληρωμές για τόκους και σε συνδυασμό διαρθρωτικών και έκτακτων μέτρων στο σκέλος των εσόδων. Η εξαγγελθείσα για την περίοδο 2006-2008 προσαρμογή είναι πιο σταδιακή από ό,τι είχε εξαγγελθεί στο προηγούμενο πρόγραμμα, γεγονός που αντικατοπτρίζει μια ελαφρώς βραδύτερη επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου του ΑΕΠ.8.  Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τα στοιχεία του προγράμματος χρησιμοποιώντας την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, το διαρθρωτικό έλλειμμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μη λαμβανομένων υπόψη έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων) προβλέπεται να βελτιωθεί και από το 3% το 2005 να υποχωρήσει στο 0,5% περίπου το 2009, δηλαδή να υποχωρεί κατά περισσότερο από 0,5 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο, σε ένα περιβάλλον σταδιακά μειωμένου κενού παραγωγής. Η μη βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος το 2007 αντικατοπτρίζει την αναμενόμενη επιδείνωση της καθαρής θέσης της Κύπρου έναντι του προϋπολογισμού της ΕΕ, καθότι προσωρινές αντισταθμιστικές ενισχύσεις που συνδέονται με την προσχώρηση της χώρας στην ΕΕ παύουν να χορηγούνται μετά το 2006. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προσδιορίζει σαφώς ως μεσοπρόθεσμο στόχο διαρθρωτικό έλλειμμα ύψους 0,5% του ΑΕΠ και προβλέπει την επίτευξή του το 2009. Καθώς ο μεσοπρόθεσμος αυτός στόχος του προγράμματος είναι περισσότερο απαιτητικός από την σχετική ελάχιστη τιμή αναφοράς (εκτιμάται ότι το έλλειμμα θα διαμορφωθεί σε επίπεδο περίπου 2% του ΑΕΠ), τυχόν επίτευξή του αναμένεται να διασφαλίσει και τον στόχο της διαμόρφωσης επαρκούς περιθωρίου ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος τίθεται σε ενδεδειγμένο επίπεδο, δεδομένου ότι βρίσκεται εντός του φάσματος που προβλέπει για τα κράτη μέλη που μετέχουν στην ευρωζώνη ή στον ΜΣΙ II το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και ο κώδικας δεοντολογίας· παράλληλα ο στόχος αυτός αντικατοπτρίζει κατάλληλα το δείκτη χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση της παραγωγής μακροπρόθεσμα.9.  Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Δεδομένης της υψηλής εξειδίκευσης της Κύπρου στον τομέα του τουρισμού, οι κίνδυνοι για το μακροοικονομικό σενάριο συνδέονται κυρίως με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή. Επιπλέον, οι μακροοικονομικές πολιτικές για το 2008 και το 2009 κρίνονται ελαφρώς αισιόδοξες και οι φορολογικές προβλέψεις φαίνονται μάλλον ευνοϊκές. Ωστόσο, η κυπριακή κυβέρνηση έχει πετύχει μέχρι τώρα τους δημοσιονομικούς της στόχους και στο πλαίσιο του επικαιροποιημένου προγράμματος επαναλαμβάνεται η δέσμευσή της για λήψη συμπληρωματικών μέτρων εφόσον αυτό αποδειχθεί απαραίτητο για την υλοποίηση της προβλεπόμενης εξυγίανσης.10.  Με βάση το εκτιμώμενο αποτέλεσμα για το 2005 και λαμβανομένης υπόψη της εξισορρόπησης των κινδύνων που συνδέονται με τους δημοσιονομικούς στόχους, η δημοσιονομική θέση που περιγράφεται στο πρόγραμμα φαίνεται να είναι συνεκτική με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2005, όπως προβλέπεται στη σύσταση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7. Αναμένεται επίσης η θέση αυτή να προσφέρει επαρκές περιθώριο ασφαλείας από το 2008 και μετά έναντι του ενδεχόμενου να υπερβεί το δημοσιονομικό έλλειμμα την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ σε συνθήκες κανονικών μακροοικονομικών διακυμάνσεων και να επιτρέψει ουσιαστικά την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου του προγράμματος για έλλειμμα 0,5% του ΑΕΠ το 2009. Γενικά, ο ρυθμός της εξυγίανσης σε σχέση με την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου του προγράμματος είναι συμβατός με τα προβλεπόμενα στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.11.  Το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί στο 70,5% του ΑΕΠ το 2005, δηλαδή σε επίπεδο ανώτερο της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προβλέπει συνεχή μείωση του δείκτη χρέους, το οποίο αναμένεται να υποχωρήσει στο 53,5% το 2009 χάρη στην αύξηση των πρωτογενών υπολοίπων, σε υψηλή άνοδο του ονομαστικού ΑΕΠ και, από το 2006 και μετά, σε προσαρμογές αποθεμάτων-ροών που μειώνουν το χρέος (μείωση των χρεολυτικών κεφαλαίων). Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις εξελίξεις αυτές φαίνονται σχετικά περιορισμένοι. Επαρκής φαίνεται να είναι και ο ρυθμός μείωσης του δείκτη χρέους.12.  Όσον αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, φαίνεται ότι ο κίνδυνος για την Κύπρο είναι μεγάλος όσον αφορά το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος από τη γήρανση του πληθυσμού. Η αυστηρή εφαρμογή της σχεδιασθείσας εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών σε μεσοπρόθεσμη βάση θα μειώσει τους κινδύνους που συνδέονται με την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους και, όπως αναγνωρίζεται και στο πρόγραμμα, η εφαρμογή ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων στα συστήματα συντάξεων και υγείας θα είναι απαραίτητη προκειμένου να συγκρατηθεί η ταχεία άνοδος των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού κατά την περίοδο έως το 2050 και να περιοριστεί ο κίνδυνος που συνδέεται με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.13.  Τα μέτρα που προβλέπονται στον τομέα των δημόσιων οικονομικών ανταποκρίνονται εν γένει στους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Ειδικότερα, η Κύπρος βρίσκεται σε πορεία διόρθωσης του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει θέσει το Συμβούλιο και πράττει τα απαραίτητα για να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο της, ενώ ο δείκτης χρέους αρχίζει να μειώνεται από το 2005. Το πρόγραμμα προβλέπει επίσης ότι θα περιοριστεί η ανισορροπία στο εξωτερικό σκέλος της οικονομίας.14.  Στο "εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων" της Κύπρου, το οποίο υποβλήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2005 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, προσδιορίζονται οι ακόλουθες προκλήσεις με σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά: (i) προώθηση της Ε&Α και της καινοτομίας και διευκόλυνση της διάδοσης των ΤΠΕ· (ii) η αναβάθμιση των βασικών υποδομών, (iii) η στήριξη στην ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου και (iv) η κοινωνική συνοχή. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των μέτρων που προσδιορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αποτυπώνονται στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Τα προβλεπόμενα μέτρα στον τομέα των δημοσίων οικονομικών ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα δίδει έμφαση σε μέτρα για την εποπτεία και τον καλύτερο έλεγχο των δημοσίων δαπανών.Με βάση την ανωτέρω εκτίμηση, η διαρθρωτική προσαρμογή που προβλέπεται για την περίοδο του προγράμματος μετά τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2005 κρίνεται ως ένα θετικό βήμα. Λαμβανομένων υπόψη των συστάσεων που διατύπωσε το Συμβούλιο στις 5 Ιουλίου του 2004 βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, θα ήταν σκόπιμο οι αρχές της Κύπρου :(i) να εφαρμόσουν αποφασιστικά τα μέτρα που προβλέπονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης ώστε, μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η λήψη μέτρων μόνιμου χαρακτήρα να επιτρέψει τη συνέχιση της προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου που καθορίζεται στο πρόγραμμα·(ii) να ελέγξουν τις δημόσιες δαπάνες και να εφαρμόσουν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς των συντάξεων και της υγείας προκειμένου να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.Σύσταση γιαΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥκατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου , 2005-2009ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών[5], και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,τη σύσταση της Επιτροπής,κατόπιν διαβούλευσης με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,ΕΚΔΙΔΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:15.  Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Κύπρου για την περίοδο 2005 - 2009.16.  Κατά την τελευταία δεκαετία, ο ρυθμός ανόδου του πραγματικού ΑΕΠ (3,5%) της Κύπρου συγκαταλεγόταν μεταξύ των υψηλοτέρων της ΕΕ, κυρίως χάρη στην υψηλή παραγωγικότητα και τη δυναμική αύξηση της απασχόλησης. Ο καθαρός ξένος δανεισμός (εξωτερικό έλλειμμα) αυξήθηκε (4,8% του ΑΕΠ το 2004) λόγω απωλειών στο επίπεδο της ανταγωνιστικότητας και του αυξημένου ανταγωνισμού σε ορισμένους από τους κυριότερους εξαγωγικούς τομείς της Κύπρου. Παρεμφερής εξέλιξη σημειώθηκε και όσον αφορά τις καθαρές δανειακές ανάγκες του δημόσιου τομέα, γεγονός που αύξησε το έλλειμμα στο 4,1% του ΑΕΠ το 2004. Ο πληθωρισμός υπολογιζόμενος βάσει του ΕνΔΤΚ παρέμεινε σε επίπεδο χαμηλότερο του 3% για το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας.17.  Στις 5 Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Κύπρος είχε υπερβολικό έλλειμμα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της ίδιας ημερομηνίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, το υπερβολικό έλλειμμα πρέπει να διορθωθεί μέχρι το έτος 2005. Στη γνώμη που εξέδωσε στις 8 Μαρτίου 2005 σχετικά με την προηγούμενη επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης για την περίοδο 2004-2008, το Συμβούλιο κάλεσε την Κύπρο να εφαρμόσει με αποφασιστικότητα τα προβλεπόμενα μέτρα προκειμένου το έλλειμμα να μειωθεί σε επίπεδο κατώτερο του 3% του ΑΕΠ έως το 2005, να διασφαλιστεί ότι παράλληλα θα αρχίσει να μειώνεται ο δείκτης δημοσίου χρέους και να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις στα συστήματα συντάξεων και υγείας.18.  Στην παρούσα επικαιροποίηση εκτιμάται ότι το 2005 το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 2,5% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 2,75% του ΑΕΠ που προβλεπόταν στις εκτιμήσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινοπώρου 2005· η προηγούμενη επικαιροποίηση προέβλεπε έλλειμμα μόλις κατώτερο του 3%. Η διαφορά με την προηγούμενη επικαιροποίηση αντικατοπτρίζει κυρίως μια βελτίωση της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ όσο αφορά τις πληρωμές για τόκους.19.  Το νέο πρόγραμμα ακολουθεί, εν γένει, το πρότυπο και τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ισχύουν για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης με βάση τον νέο κώδικα δεοντολογίας[6]. Η Κύπρος υπέβαλε το επικαιροποιημένο της πρόγραμμα σύγκλισης μετά την παρέλευση της προθεσμίας της 1ης Δεκεμβρίου που προβλέπει ο νέος κώδικας δεοντολογίας, γεγονός που αντικατοπτρίζει την επιθυμία των αρχών να ενσωματώσουν στο εν λόγω πρόγραμμα σύγκλισης τα δημοσιονομικά μέτρα που εξαγγέλθηκαν τη δεύτερη εβδομάδα του Δεκεμβρίου.20.  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ με ρυθμό ελαφρώς ανώτερο του 4% για την περίοδο 2005-2009. Εκτιμώμενο με βάση τα διαθέσιμα σήμερα πληροφοριακά στοιχεία, το σενάριο αυτό φαίνεται να βασίζεται σε εύλογες αναπτυξιακές παραδοχές μέχρι το 2007, οι οποίες όμως κρίνονται ελαφρώς ευνοϊκές για το 2008 και το 2009. Επομένως, οι κυκλικές συνθήκες, μετρούμενες με το κενό παραγωγής, ενδέχεται να είναι ευνοϊκότερες σε σχέση με τις προβλέψεις του προγράμματος. Ρεαλιστικές φαίνονται οι προβλέψεις του προγράμματος όσον αφορά τον πληθωρισμό.21.  Το παρόν επικαιροποιημένο πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται σε πρόβλεψη για μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2005, αποσκοπεί στην περαιτέρω εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών έως το 2009, προκειμένου το έλλειμμα να διαμορφωθεί έως τότε σε επίπεδο περίπου 0,5% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές πλεόνασμα, αφού ανήλθε στο 0,75% του ΑΕΠ το 2005, προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται προοδευτικά και το 2009 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,75% του ΑΕΠ. Η συρρίκνωση του ελλείμματος οφείλεται σε περικοπή των δαπανών κατά περίπου 4% του ΑΕΠ, η οποία δεν αντισταθμίσθηκε πλήρως από τη μείωση του δείκτη εσόδων (κατά 2%). Η εξυγίανση βασίζεται σε διαρθρωτικού χαρακτήρα περικοπές των τρεχουσών πρωτογενών δαπανών, σε εξοικονομήσεις πόρων όσον αφορά τις πληρωμές για τόκους και σε συνδυασμό διαρθρωτικών και έκτακτων μέτρων στο σκέλος των εσόδων. Η εξαγγελθείσα για την περίοδο 2006-2008 προσαρμογή είναι πιο σταδιακή από ό,τι είχε εξαγγελθεί στο προηγούμενο πρόγραμμα, γεγονός που αντικατοπτρίζει μια ελαφρώς βραδύτερη επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου του ΑΕΠ.22.  Κατά την περίοδο του προγράμματος, το διαρθρωτικό έλλειμμα (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα μη λαμβανομένων υπόψη έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων) υπολογιζόμενο χρησιμοποιώντας την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να βελτιωθεί και από το 3% το 2005 να υποχωρήσει στο 0,5% περίπου το 2009, δηλαδή να υποχωρεί κατά περισσότερο από 0,5 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο. Η μη βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος το 2007 αντικατοπτρίζει την αναμενόμενη επιδείνωση της καθαρής θέσης της Κύπρου έναντι του προϋπολογισμού της ΕΕ, καθότι προσωρινές αντισταθμιστικές ενισχύσεις που συνδέονται με την προσχώρηση της χώρας στην ΕΕ παύουν να χορηγούνται μετά το 2006. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα προσδιορίζει σαφώς ως μεσοπρόθεσμο στόχο για τη δημοσιονομική θέση διαρθρωτικό έλλειμμα ύψους 0,5% του ΑΕΠ και προβλέπει την επίτευξή του το 2009. Καθώς ο μεσοπρόθεσμος αυτός στόχος του προγράμματος είναι περισσότερο απαιτητικός από την σχετική ελάχιστη τιμή αναφοράς (εκτιμάται ότι το έλλειμμα θα διαμορφωθεί σε επίπεδο περίπου 2% του ΑΕΠ), τυχόν επίτευξή του αναμένεται να διασφαλίσει και τον στόχο της διαμόρφωσης επαρκούς περιθωρίου ασφαλείας έναντι του ενδεχόμενου εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος του προγράμματος τίθεται σε ενδεδειγμένο επίπεδο, δεδομένου ότι βρίσκεται εντός του φάσματος που προβλέπει για τα κράτη μέλη που μετέχουν στην ευρωζώνη ή στον ΜΣΙ II το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης και ο κώδικας δεοντολογίας· παράλληλα ο στόχος αυτός αντικατοπτρίζει κατάλληλα το δείκτη χρέους και τη μέση δυνητική αύξηση της παραγωγής μακροπρόθεσμα.23.  Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Δεδομένης της υψηλής εξειδίκευσης της Κύπρου στον τομέα του τουρισμού, οι κίνδυνοι για το μακροοικονομικό σενάριο συνδέονται κυρίως με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή. Επιπλέον, οι μακροοικονομικές πολιτικές για το 2008 και το 2009 κρίνονται ελαφρώς αισιόδοξες και οι φορολογικές προβλέψεις φαίνονται μάλλον ευνοϊκές. Ωστόσο, η κυπριακή κυβέρνηση έχει πετύχει μέχρι τώρα τους δημοσιονομικούς της στόχους και στο πλαίσιο του επικαιροποιημένου προγράμματος επαναλαμβάνεται η δέσμευσή της για λήψη συμπληρωματικών μέτρων εφόσον αυτό αποδειχθεί απαραίτητο για την υλοποίηση της προβλεπόμενης εξυγίανσης.24.  Με βάση το εκτιμώμενο αποτέλεσμα για το 2005 και λαμβανομένης υπόψη της εξισορρόπησης των κινδύνων που συνδέονται με τους δημοσιονομικούς στόχους, η δημοσιονομική θέση που περιγράφεται στο πρόγραμμα φαίνεται να είναι συνεκτική με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2005, όπως προβλέπεται στη σύσταση του Συμβουλίου. Επίσης, η θέση αυτή φαίνεται να προσφέρει επαρκές περιθώριο ασφαλείας από το 2008 και μετά έναντι του ενδεχόμενου να υπερβεί το δημοσιονομικό έλλειμμα την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ σε συνθήκες κανονικών μακροοικονομικών διακυμάνσεων και να επιτρέψει ουσιαστικά την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου του προγράμματος το 2009, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα.. Κατά τα έτη που ακολουθούν τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, ο ρυθμός της εξυγίανσης σε σχέση με την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου του προγράμματος είναι γενικά συμβατός με τα προβλεπόμενα στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, το οποίο ορίζει ότι, για τα κράτη μέλη του ΜΣΙ ΙΙ, η ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού αποτελέσματος πρέπει να είναι τουλάχιστον της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ και ότι η εξυγίανση πρέπει να είναι ταχύτερη σε ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες και ενδεχομένως βραδύτερη σε περιόδους αρνητικής οικονομικής συγκυρίας .25.  Ο δείκτης χρέους αναμένεται να διαμορφωθεί στο 70,5% του ΑΕΠ το 2005, δηλαδή σε επίπεδο ανώτερο της τιμής αναφοράς του 60% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση του δείκτη χρέους στο 53,5% το 2009. Οι κίνδυνοι στους οποίους υπόκειται η προβλεπόμενη εξέλιξη του δείκτη χρέους κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δείκτης χρέους φαίνεται να βαίνει μειούμενος σε ικανοποιητικό βαθμό με κατεύθυνση τη σχετική τιμή αναφοράς.26.  Όσον αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, φαίνεται ότι ο κίνδυνος για την Κύπρο είναι μεγάλος όσον αφορά το προβλεπόμενο δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Η αυστηρή εφαρμογή της σχεδιασθείσας εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών σε μεσοπρόθεσμη βάση θα μειώσει τους κινδύνους που συνδέονται με την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους και, όπως αναγνωρίζεται και στο πρόγραμμα, η εφαρμογή ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων στα συστήματα συντάξεων και υγείας θα είναι απαραίτητη προκειμένου να συγκρατηθεί η ταχεία άνοδος των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού κατά την περίοδο έως το 2050 και να περιοριστεί ο κίνδυνος που συνδέεται με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.27.  Τα μέτρα που προβλέπονται στον τομέα των δημόσιων οικονομικών ανταποκρίνονται εν γένει στους γενικούς προσανατολισμούς οικονομικής πολιτικής που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την περίοδο 2005-2008. Ειδικότερα, η Κύπρος βρίσκεται σε πορεία διόρθωσης του υπερβολικού της ελλείμματος εντός της προθεσμίας που έχει θέσει το Συμβούλιο και πράττει τα απαραίτητα για να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο της, ενώ ο δείκτης χρέους αρχίζει να μειώνεται από το 2005.28.  Στο "εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων" της Κύπρου, το οποίο υποβλήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2005 στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, προσδιορίζονται οι ακόλουθες προκλήσεις με σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά: (i) προώθηση της Ε&Α και της καινοτομίας και διευκόλυνση της διάδοσης των ΤΠΕ· (ii) η αναβάθμιση των βασικών υποδομών, (iii) η στήριξη στην ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου και (iv) η κοινωνική συνοχή. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των μέτρων που προσδιορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αποτυπώνονται στις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης. Τα προβλεπόμενα μέτρα στον τομέα των δημοσίων οικονομικών ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα δίδει έμφαση σε μέτρα για την εποπτεία και τον καλύτερο έλεγχο των δημοσίων δαπανών.Με βάση την ανωτέρω εκτίμηση, το Συμβούλιο χαιρετίζει την διαρθρωτική προσαρμογή που προβλέπει το πρόγραμμα μετά τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2005. Λαμβανομένων υπόψη των συστάσεων βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7, το Συμβούλιο καλεί την Κύπρο:(i) να εφαρμόσει αποφασιστικά τα μέτρα που προβλέπονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης ώστε, μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η λήψη μέτρων μόνιμου χαρακτήρα να επιτρέψει τη συνέχιση της προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου που καθορίζεται στο πρόγραμμα·(ii) να ελέγξει τις δημόσιες δαπάνες και να εφαρμόσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς των συντάξεων και της υγείας προκειμένου να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.  Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |Πραγματικό ΑΕΠ (μεταβολή %) | ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 3,8 | 4,1 | 4,2 | 4,2 | 4,2 | 4,3 |COM Νοέμβ. 2005 | 3,8 | 3,9 | 4,0 | 4,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | 3,6 | 4,0 | 4,4 | 4,5 | 4,5 | μ.δ.σ. |Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 1,9 | 2,1 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 |COM Νοέμβ. 2005 | 1,9 | 2,3 | 2,1 | 2,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | 2,1 | 2,6 | 2,2 | 2,1 | 2,0 | μ.δ.σ. |Κενό παραγωγής (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 20051 | -1,3 | -0,8 | -0,3 | 0,1 | 0,0 | 0,1 |COM Νοέμβ. 20055 | -1,1 | -0,7 | -0,2 | 0,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 20041 | -1,5 | -1,1 | -0,6 | 0,0 | +0,5 | μ.δ.σ. |Αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | -4,1 | -2,5 | -1,9 | -1,8 | -1,2 | -0,6 |COM Νοέμβ. 2005 | -4,1 | -2,8 | -2,86 | -2,46 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | -4,8 | -2,9 | -1,7 | -1,5 | -0,9 | μ.δ.σ. |Πρωτογενές αποτέλεσμα (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | -0,9 | 0,7 | 1,2 | 1,2 | 1,4 | 1,7 |COM Νοέμβ. 2005 | -0,9 | 0,5 | 0,3 | 0,7 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | -1,3 | 0,7 | 1,8 | 2,0 | 2,5 | μ.δ.σ. |Κυκλικά προσαρμοσμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 20051 | -3,6 | -2,2 | -1,8 | -1,8 | -1,2 | -0,6 |COM Νοέμβ. 2005 | -3,9 | -2,5 | -2,7 | -2,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | -4,3 | -2,7 | -1,7 | -1,5 | -0,9 | μ.δ.σ. |Διαρθρωτικό αποτέλεσμα2 (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 20053 | -4,6 | -3,1 | -2,1 | -2,1 | -1,5 | -0,6 |COM Νοέμβ. 20054 | -4,9 | -3,1 | -2,7 | -2,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (ως % του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκέμβριος 2005 | 71,3 | 70,5 | 67,0 | 64,0 | 56,9 | 53,5 |COM Νοέμβ. 2005 | 72,0 | 70,4 | 69,1 | 67,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |ΠΣ Δεκέμβριος 2004 | 74,9 | 71,9 | 69,2 | 65,7 | 58,1 | μ.δ.σ. |Σημείωση 1 Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει των στοιχείων που παρατίθενται στο πρόγραμμα 2 Κυκλικά προσαρμοσμένο αποτέλεσμα (όπως και στις προηγούμενες στήλες) πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων 3 Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα ληφθέντα από το πρόγραμμα (έκτακτα έσοδα 1.0% του ΑΕΠ το 2004, 0.9% του ΑΕΠ το 2005, και 0.3% του ΑΕΠ το 2006-2008) 4 Έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα προερχόμενα από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2005 (1% του ΑΕΠ το 2004 και 0,6% το 2005)· 5 Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής αύξησης 4,0%, 3,5%, 3,5% και 3,5% αντιστοίχως για την περίοδο 2004-2007 6 Η πρόβλεψη για το έλλειμμα του 2006 βασίζεται σε ένα σενάριο αμετάβλητης πολιτικής, στο βαθμό που το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2006 δεν ήταν διαθέσιμο την καθορισθείσα προθεσμία για τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2005 των υπηρεσιών της Επιτροπής, γεγονός που εξηγεί επίσης εν μέρει την πρόβλεψη για υψηλότερο έλλειμμα το 2007. Πηγή: Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· Φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής το 2005 (COM), υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής |[1] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm[2] «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.[3] Γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής για τις «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.[4] Το πρόγραμμα περιέχει όλα τα υποχρεωτικά στοιχεία καθώς και τα περισσότερα προαιρετικά στοιχεία που προβλέπει ο κώδικας δεοντολογίας.[5] ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005.(ΕΕ L 174, 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm[6] Γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής για τις «Λεπτομερείς ρυθμίσεις για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και κατευθυντήριες γραμμές για τη μορφή και το περιεχόμενο των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης», που ενεκρίθη από το Συμβούλιο ECOFIN στις 11 Οκτωβρίου 2005.


title: 2011/25/ΕΕ: Σύσταση της Επιτροπής, της 14ης Ιανουαρίου 2011 , για τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για τη διάκριση μεταξύ των πρώτων υλών ζωοτροφών, των πρόσθετων υλών στις ζωοτροφές, των βιοκτόνων προϊόντων και των κτηνιατρικών φαρμάκων  Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

text:
               15.1.2011

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 11/75

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
   της 14ης Ιανουαρίου 2011
   για τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για τη διάκριση μεταξύ των πρώτων υλών ζωοτροφών, των πρόσθετων υλών στις ζωοτροφές, των βιοκτόνων προϊόντων και των κτηνιατρικών φαρμάκων
   (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
   (2011/25/ΕΕ)
   Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
   Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 767/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση ζωοτροφών, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και την κατάργηση των οδηγιών 79/373/ΕΟΚ του Συμβουλίου, 80/511/ΕΟΚ της Επιτροπής, 82/471/ΕΟΚ του Συμβουλίου, 83/228/ΕΚ του Συμβουλίου, 93/74/ΕΟΚ του Συμβουλίου, 93/113/ΕΚ του Συμβουλίου, 96/25/ΕΚ του Συμβουλίου, και της απόφασης 2004/217/ΕΚ της Επιτροπής (1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 1,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Η διάκριση μεταξύ των πρώτων υλών ζωοτροφών, των πρόσθετων υλών στις ζωοτροφές και άλλων προϊόντων όπως τα κτηνιατρικά φάρμακα έχει επιπτώσεις στους όρους για τη διάθεσή τους στην αγορά, ανάλογα με τη σχετική ισχύουσα νομοθεσία,

               (2)

               Οι επιχειρήσεις ζωοτροφών και οι εθνικές αρμόδιες αρχές ελέγχου αντιμετωπίζουν συχνά ζητήματα που αφορούν την ταξινόμηση των προϊόντων, η οποία ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη διάθεση στην αγορά ζωοτροφών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

               (3)

               Προκειμένου να αποφευχθούν ανακολουθίες στη μεταχείριση αυτών των προϊόντων, να διευκολυνθεί το έργο των εθνικών αρμόδιων αρχών και να βοηθηθούν οι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς να ενεργήσουν σε ένα πλαίσιο που παρέχει κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας δικαίου, πρέπει να καθοριστούν μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διάκριση μεταξύ των πρώτων υλών ζωοτροφών, των πρόσθετων υλών στις ζωοτροφές και άλλων ειδών προϊόντων.

               (4)

               Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα σύσταση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,

         ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
   Για τη διάκριση μεταξύ των πρώτων υλών ζωοτροφών, των πρόσθετων υλών στις ζωοτροφές και άλλων ειδών προϊόντων, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπονται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

      Βρυξέλλες, 14 Ιανουαρίου 2011.

            Για την Επιτροπή

            Ο Πρόεδρος

         José Manuel BARROSO

      (1)  ΕΕ L 229 της 1.9.2009, σ. 1.

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

         ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ, ΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΙΣ ΖΩΟΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

      Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές προορίζονται να βοηθήσουν τις εθνικές αρμόδιες αρχές και τις επιχειρήσεις ζωοτροφών να επιβάλουν και να εφαρμόσουν τη σχετική νομοθεσία.
      Βασίζονται σε διατάξεις που προβλέπονται στο νομοθετικό πλαίσιο το οποίο διέπει τα διαφορετικά είδη των εν λόγω προϊόντων, δίνοντας έμφαση στους ορισμούς αυτών των προϊόντων που περιέχονται στις διατάξεις προκειμένου να προσδιοριστούν οι ενδείξεις για τη διάκριση μεταξύ των τύπων των προϊόντων.
      Για κάθε προϊόν, τα προτεινόμενα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ των διαφορετικών ειδών των προϊόντων δεν πρέπει να εφαρμόζονται μεταγενέστερα αλλά ταυτόχρονα, με σκοπό τη δημιουργία ενός προφίλ για κάθε συγκεκριμένο προϊόν, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα χαρακτηριστικά του. Κανένα κριτήριο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά ή να υπερέχει έναντι άλλου.
      Η αναλογία με άλλα προϊόντα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κριτήριο που εισάγει διακρίσεις, αλλά μπορεί να βοηθήσει να αναθεωρηθεί η απόφαση που έχει ήδη ληφθεί με βάση την εφαρμογή των καθιερωμένων κριτηρίων. Ωστόσο, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της συνοχής.
      1.   Νομοθεσία για τις ζωοτροφές

      1.1.   Νομικές πράξεις

      Οι ακόλουθοι ορισμοί περιέχονται στη σχετική νομοθεσία:

                  Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 (1):
                  «ζωοτροφές»: οι ουσίες ή τα προϊόντα, περιλαμβανομένων των πρόσθετων υλών, είτε έχουν υποστεί πλήρη ή μερική επεξεργασία είτε όχι, τα οποία προορίζονται για χορήγηση τροφής από το στόμα στα ζώα.
                  Ύστερα από τον γενικό ορισμό των ζωοτροφών, στην αιτιολογική σκέψη 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2009 αναφέρεται ότι «οι ζωοτροφές μπορούν να λάβουν τη μορφή πρώτων υλών ζωοτροφών, σύνθετων ζωοτροφών, προσθέτων υλών ζωοτροφών, προμειγμάτων ή φαρμακούχων ζωοτροφών.»

                  Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2009:
                  «πρώτες ύλες ζωοτροφών»: προϊόντα φυτικής ή ζωικής προέλευσης, πρωταρχικός σκοπός των οποίων είναι να ικανοποιούν τις διατροφικές ανάγκες των ζώων, στη φυσική τους κατάσταση, νωπά ή διατηρημένα, καθώς και προϊόντα που προέρχονται από τη βιομηχανική επεξεργασία αυτών, και οργανικές ή ανόργανες ουσίες, που περιέχουν ή όχι πρόσθετες ύλες ζωοτροφών και προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για την από του στόματος διατροφή των ζώων, είτε απευθείας ως έχουν είτε, ύστερα από μεταποίηση, ή για την παρασκευή σύνθετων ζωοτροφών ή ως έκδοχα προμειγμάτων·
                  «έκδοχο»: ουσία που χρησιμοποιείται για τη διάλυση, την αραίωση, τη διασπορά ή άλλη φυσική τροποποίηση μιας πρόσθετης ύλης ζωοτροφών έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο χειρισμός της, η εφαρμογή της ή η χρήση της χωρίς να μεταβάλλει τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά της και χωρίς να ασκεί η ίδια τεχνολογικές επιδράσεις·
                  «ζωοτροφές που προορίζονται για ειδικούς διατροφικούς σκοπούς»: ζωοτροφές οι οποίες μπορούν να ικανοποιούν ειδικούς διατροφικούς σκοπούς λόγω της ιδιαίτερης σύνθεσης ή μεθόδου παρασκευής τους, που τις διακρίνουν σαφώς από τις συνήθεις ζωοτροφές. Οι ζωοτροφές που προορίζονται για ειδικούς διατροφικούς σκοπούς δεν περιλαμβάνουν τις φαρμακούχες ζωοτροφές κατά την έννοια της οδηγίας 90/167/ΕΟΚ·
                  «από του στόματος διατροφή των ζώων»: η χορήγηση ζωοτροφών στον γαστρεντερικό σωλήνα του ζώου από το στόμα με στόχο την κάλυψη των διατροφικών αναγκών του ζώου ή/και τη διατήρηση της παραγωγικότητας των υγιών ζώων·

                  Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/2003 (2):
                  «πρόσθετες ύλες ζωοτροφών»: ουσίες, μικροοργανισμοί ή παρασκευάσματα, πλην των πρώτων υλών ζωοτροφών και των προμειγμάτων, που προστίθενται σκόπιμα στις ζωοτροφές ή στο νερό προκειμένου να πραγματοποιηθούν, ιδίως, μια ή περισσότερες από τις αναφερόμενες στο άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού:α)πρέπει να έχει θετικό αποτέλεσμα επί των χαρακτηριστικών των ζωοτροφών·β)πρέπει να έχει θετικό αποτέλεσμα επί των χαρακτηριστικών των ζωικών προϊόντων·γ)πρέπει να έχει θετικό αποτέλεσμα επί του χρώματος των διακοσμητικών ιχθύων και πτηνών·δ)πρέπει να ικανοποιεί τις διατροφικές ανάγκες των ζώων·ε)πρέπει να έχει θετικό αποτέλεσμα στις περιβαλλοντικές συνέπειες της ζωικής παραγωγής·στ)πρέπει να έχει θετικό αποτέλεσμα επί της παραγωγής, της επίδοσης ή της καλής διαβίωσης των ζώων, ιδίως επηρεάζοντας τη γαστρεντερική χλωρίδα ή την πεπτικότητα των ζωοτροφών ήζ)πρέπει να έχει κοκκιδιοστατικό ή ιστομονοστατικό αποτέλεσμα.

                  Στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο η) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/2003:
                  «βοηθητικά μέσα επεξεργασίας»: κάθε ουσία που δεν καταναλώνεται ως ζωοτροφή αυτή καθαυτή και χρησιμοποιείται σκόπιμα στη μεταποίηση ζωοτροφών ή πρώτων υλών ζωοτροφών για να εκπληρωθεί ένας τεχνολογικός σκοπός κατά την επεξεργασία ή τη μεταποίηση, ο οποίος ενδέχεται να προκαλέσει την ακούσια αλλά τεχνολογικώς αναπόφευκτη παρουσία καταλοίπων των ουσιών ή των παραγώγων τους στο τελικό προϊόν, εφόσον τα κατάλοιπα αυτά δεν έχουν αρνητική επίπτωση στην υγεία των ζώων και των ανθρώπων ή στο περιβάλλον και δεν έχουν καμία τεχνολογική επίπτωση στην τελική ζωοτροφή.
                  Επιπροσθέτως, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2009: «[…]. Οι πρώτες ύλες ζωοτροφών χρησιμοποιούνται πρωτίστως για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των ζώων, π.χ. για ενέργεια, θρεπτικές ουσίες, ανόργανα στοιχεία ή διατροφικές ίνες. Συνήθως, δεν προσδιορίζονται επαρκώς από χημική άποψη, με εξαίρεση τα βασικά θρεπτικά συστατικά. Τα αποτελέσματα που μπορούν να τεκμηριωθούν επιστημονικώς και περιορίζονται στις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών ή τα κτηνιατρικά φάρμακα θα πρέπει να αποκλείονται από τις αντικειμενικές χρήσεις των πρώτων υλών ζωοτροφών. […]»

            1.2.   Συνέπειες στη διάκριση μεταξύ των πρώτων υλών ζωοτροφών και των πρόσθετων υλών ζωοτροφών

      1.2.1.   Αποσπάσματα από νομικά κείμενα

      —   «Πρόσθετες ύλες ζωοτροφών είναι ουσίες […] εκτός από πρώτες ύλες ζωοτροφών»: Ένα προϊόν δεν μπορεί να είναι πρώτη ύλη ζωοτροφών και πρόσθετη ύλη ζωοτροφών ταυτόχρονα.
      —   «Διατροφικές ανάγκες των ζώων»: Δεν είναι δυνατόν να αναφερθεί ένας εξαντλητικός κατάλογος των σχετικών στοιχείων αλλά τα ακόλουθα χαρακτηριστικά των πρώτων υλών ζωοτροφών μπορεί να θεωρηθούν ως τα πιο σημαντικά:
      —   «πρωταρχικός σκοπός των οποίων είναι να ικανοποιούν τις διατροφικές ανάγκες των ζώων»: και «χρησιμοποιούνται πρωτίστως για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των ζώων» Εκτός από τη συνήθη πρωταρχική λειτουργία τους που είναι η χορήγηση θρεπτικών ουσιών στα ζώα, οι πρώτες ύλες ζωοτροφών μπορούν να έχουν και άλλους σκοπούς, για παράδειγμα αν χρησιμοποιούνται ως έκδοχα ή αν δεν είναι εύπεπτα στον εντερικό σωλήνα των ζώων. Αυτό συνάδει με τους σκοπούς της «από στόματος διατροφής των ζώων» («την κάλυψη των διατροφικών αναγκών του ζώου και/ή τη διατήρηση της παραγωγικότητας των υγιών ζώων») που αντιστοιχεί στην πρωταρχική χρήση για την οποία προορίζονται σύμφωνα με τον ορισμό των «ζωοτροφών».
      1.2.2.   Κριτήρια που πρέπει να εξετάζονται ταυτόχρονα σε μια αξιολόγηση κατά περίπτωση

      —   Μέθοδος παραγωγής και επεξεργασίας – χημικός προσδιορισμός και επίπεδο τυποποίησης ή καθαρότητα: Προϊόντα φυτικής ή ζωικής προέλευσης στη φυσική τους κατάσταση, νωπά ή διατηρημένα, καθώς και προϊόντα που προέρχονται από την απλή επεξεργασία αυτών, και οργανικές ή ανόργανες ουσίες μπορούν να θεωρηθούν πρώτες ύλες ζωοτροφών (π.χ. λιπαρά οξέα ή ανθρακικό ασβέστιο). Ουσίες με καλό χημικό προσδιορισμό που καθαρίζονται και δίνουν ένα ορισμένο επίπεδο τυποποίησης εγγυημένο από τον παρασκευαστή μπορούν να χαρακτηριστούν πρόσθετες ύλες ζωοτροφών (π.χ. αρωματικό έλαιο που εκχυλίζεται συγκεκριμένα από φυτικές ύλες). Ωστόσο, ορισμένες πρώτες ύλες ζωοτροφών είναι ουσίες με καλό χημικό προσδιορισμό και τυποποιημένες (π.χ. σακχαρόζη). Από την άλλη πλευρά, τα φυσικά προϊόντα ολόκληρων φυτών και μέρη αυτών ή προϊόντα αυτών που προκύπτουν κατόπιν πολύ περιορισμένης επεξεργασίας όπως σύνθλιψης, άλεσης ή αποξήρανσης θεωρούνται πρώτες ύλες ζωοτροφών.
      —   Ασφάλεια και τρόπος χρήσης: Αν για λόγους υγείας των ζώων ή των ανθρώπων είναι αναγκαίο να οριστεί μέγιστη περιεκτικότητα ενός προϊόντος στο ημερήσιο σιτηρέσιο τα προϊόντα μπορούν να ταξινομηθούν ως πρόσθετες ουσίες. Ωστόσο και για ορισμένες πρώτες ύλες ζωοτροφών εφαρμόζονται ποσοστά περιεκτικότητας. Το καθεστώς των πρόσθετων υλών ζωοτροφών μπορεί να προσφέρει ένα βελτιωμένο πεδίο για αποτελεσματική διαχείριση του προϊόντος όσον αφορά τη σταθερότητα, την ομοιογένεια και την υπερδοσολογία. Οι πρόσθετες ύλες ζωοτροφών χρησιμοποιούνται συνήθως σε χαμηλά ποσοστά ενσωμάτωσης. Ωστόσο, πολλές πρώτες ύλες ζωοτροφών, όπως τα ορυκτά άλατα, χρησιμοποιούνται επίσης σε χαμηλά ποσοστά ενσωμάτωσης στο δείκτη ζωοτροφών.
      —   Λειτουργικότητα: Οι πρόσθετες ύλες ζωοτροφών καθορίζονται από τις λειτουργίες τους όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/2003. Ωστόσο, αυτές οι λειτουργίες δεν αφορούν αποκλειστικά τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών. Επομένως, μια πρώτη ύλη ζωοτροφών μπορεί επίσης να έχει μια πρόσθετη λειτουργία (π.χ. ως πυκνωτικό μέσο) αλλά αυτή δεν πρέπει να είναι η μόνη χρήση για την οποία προορίζεται.
      2.   Βιοκτόνα προϊόντα

      2.1.   Νομικές πράξεις

      Οι ακόλουθοι ορισμοί βρίσκονται στην οικεία νομοθεσία:

                  Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 98/8/ΕΚ (3):
                  «Βιοκτόνα»: δραστικές ουσίες και παρασκευάσματα που περιέχουν μία ή περισσότερες δραστικές ουσίες, με τη μορφή με την οποία παραδίδονται στο χρήστη, τα οποία προορίζονται να καταστρέφουν, να αποτρέπουν, να καθιστούν αβλαβή, να προλαμβάνουν τη δράση, ή κατ’ άλλο τρόπο να ασκούν περιοριστική δράση επί κάθε βλαβερού οργανισμού με χημικά ή βιολογικά μέσα·
                  «Δραστική ουσία»: ουσία και μικροοργανισμός, συμπεριλαμβανομένων των ιών ή των μυκήτων, ο οποίος έχει γενική ή ειδική δράση επί ή κατά επιβλαβών οργανισμών·
                  «Επιβλαβείς οργανισμοί»: οργανισμοί των οποίων η παρουσία είναι ανεπιθύμητη για τον άνθρωπο ή οι οποίοι έχουν επιβλαβή επίδραση στον άνθρωπο, τις δραστηριότητές του ή τα προϊόντα που χρησιμοποιεί ή παράγει ή για τα ζώα ή το περιβάλλον.

                  Στο σημείο 1α) του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/2003:
                  «συντηρητικά»: ουσίες ή, ανάλογα με την περίπτωση, μικροοργανισμοί που προστατεύουν τις ζωοτροφές από τις αλλοιώσεις που προκαλούνται από τους μικροοργανισμούς ή τους μεταβολίτες τους.

                  Στο άρθρο 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 98/8/ΕΚ προβλέπονται τα εξής:
                  «Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στα βιοκτόνα, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α), όχι όμως στα προϊόντα που ορίζονται ή εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ακόλουθων οδηγιών για τους σκοπούς αυτών των οδηγιών:
                  […]

                              ιε)

                              οδηγία 70/524/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1970, περί των προσθέτων υλών στη διατροφή των ζώων, οδηγία 82/471/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1970, σχετικά με ορισμένα προϊόντα τα οποία χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων και οδηγία 77/101/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1976, περί της εμπορίας των απλών ζωοτροφών,

                        […]».

                  Στο παράρτημα V της οδηγίας 98/8/ΕΚ περιέχεται ένας εξαντλητικός κατάλογος 23 τύπων προϊόντων με ενδεικτικές περιγραφές μέσα σε κάθε τύπο, περιλαμβάνοντας τους ακόλουθους τύπους προϊόντων που συνδέονται με τις ζωοτροφές:
                  Τύπος προϊόντων 3: Βιοκτόνα προϊόντα του κτηνιατρικού τομέα. Τα προϊόντα αυτής της ομάδας είναι βιοκτόνα προϊόντα χρησιμοποιούμενα για κτηνιατρικούς σκοπούς, περιλαμβανομένων των προϊόντων που χρησιμοποιούνται σε χώρους όπου στεγάζονται, φυλάσσονται ή μεταφέρονται ζώα.
                  Τύπος προϊόντων 4: Απολυμαντικά χώρων τροφίμων και διατροφής. Προϊόντα που χρησιμοποιούνται για την απολύμανση εξοπλισμού, δοχείων, σκευών κατανάλωσης, επιφανειών ή σωληνώσεων που έχουν σχέση με την παραγωγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση ή την κατανάλωση τροφίμων, ζωοτροφών ή ποτών (συμπεριλαμβανομένου του πόσιμου νερού) για ανθρώπους και ζώα.
                  Τύπος προϊόντων 5: Απολυμαντικά πόσιμου νερού. Προϊόντα που χρησιμοποιούνται για την απολύμανση πόσιμου νερού (τόσο για ανθρώπους όσο και για ζώα).
                  Τύπος προϊόντων 20: Συντηρητικά τροφίμων ή ζωοτροφών. Προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση των τροφίμων ή των ζωοτροφών μέσω του ελέγχου των επιβλαβών οργανισμών.

            2.2.   Συνέπειες στη διάκριση μεταξύ ζωοτροφών και βιοκτόνων προϊόντων

      Βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 98/8/ΕΚ, τα προϊόντα που ορίζονται στις οδηγίες για τις ζωοτροφές ή εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τους, περιλαμβάνοντας τα βοηθητικά μέσα επεξεργασίας, δεν είναι βιοκτόνα προϊόντα αλλά θεωρούνται ζωοτροφές (Υπεροχή της νομοθεσίας για τις ζωοτροφές έναντι της νομοθεσίας για τα βιοκτόνα προϊόντα).
      Προϊόντα στους τύπους προϊόντων 3 και 4, όπως ορίζονται στο παράρτημα V της οδηγίας 98/8/ΕΚ, δεν θεωρούνται ζωοτροφές.
      Ωστόσο, ορισμένα προϊόντα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν προϊόντα τύπου 5 ή 20 και παράλληλα ζωοτροφές, συνήθως πρόσθετες ύλες ζωοτροφών. Λόγω της προαναφερόμενης υπεροχής της νομοθεσίας για τις ζωοτροφές έναντι της νομοθεσίας για τα βιοκτόνα προϊόντα, τα προϊόντα αυτά θεωρούνται ζωοτροφές. Τα προϊόντα για τη διατήρηση των ζωοτροφών ή νερού για ζώα δεν είναι βιοκτόνα προϊόντα. Αν τα προϊόντα αυτά περιέχονται στον κατάλογο των προϊόντων τύπου 5 ή 20, δεν προορίζονται να χορηγούνται σε ζώα.
      3.   Κτηνιατρικά φάρμακα (ΚΦ)

      3.1.   Νομικές πράξεις

      Οι ακόλουθοι ορισμοί βρίσκονται στην οικεία νομοθεσία:

                  Σύμφωνα με το άρθρο 1 της οδηγίας 2001/82/ΕΚ (4):
                  «κτηνιατρικό φάρμακο»:

                              α)

                              κάθε ουσία ή συνδυασμός ουσιών η οποία χαρακτηρίζεται ως έχουσα θεραπευτικές ή προληπτικές ιδιότητες έναντι ασθενειών ζώων· ή

                              β)

                              κάθε ουσία ή συνδυασμός ουσιών η οποία δύναται να χρησιμοποιηθεί σε ζώα, με σκοπό είτε να αποκατασταθούν, να βελτιωθούν ή να τροποποιηθούν φυσιολογικές λειτουργίες ασκώντας φαρμακολογική, ανοσολογική ή μεταβολική δράση, είτε να πραγματοποιηθεί ιατρική διάγνωση.

                        «φαρμακούχες ζωοτροφές»: κάθε μείγμα κτηνιατρικού φαρμάκου και ζωοτροφής που διατίθεται στην αγορά έτοιμο προς χρήση και προορίζεται να χορηγηθεί στα ζώα χωρίς άλλη επεξεργασία, λόγω των θεραπευτικών ή προληπτικών ιδιοτήτων του ή των άλλων ιδιοτήτων του φαρμάκου όπως αυτές αναφέρονται στο σημείο 2.

                  Στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/82/ΕΚ προβλέπονται τα εξής:

                     «Σε περιπτώσεις αμφιβολίας, όταν, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των χαρακτηριστικών του, ένα προϊόν εμπίπτει ενδεχομένως στον ορισμό του «κτηνιατρικού φαρμάκου» και στον ορισμό προϊόντος που διέπεται από άλλες κοινοτικές νομοθετικές διατάξεις, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας.»

                  Στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της ίδιας οδηγίας προβλέπονται τα εξής:

                     «Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:

                                 α)

                                 στις φαρμακούχες ζωοτροφές όπως ορίζονται στην οδηγία 90/167/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Μαρτίου 1990, για τον καθορισμό των όρων παρασκευής, διάθεσης στην αγορά και χρήσης των φαρμακούχων ζωοτροφών στην Κοινότητα·
                                 […]

                                 δ)

                                 στις πρόσθετες ύλες που καλύπτονται από την οδηγία 70/524/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1970, περί των προσθέτων υλών στη διατροφήτων ζώων και οι οποίες ενσωματώνονται στις ζωοτροφές και στα συμπληρώματα ζωοτροφών σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία·
                                 […]».

                  Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2009:
                  «Η επισήμανση ή η παρουσίαση των πρώτων υλών ζωοτροφών και των σύνθετων ζωοτροφών δεν ισχυρίζεται ότι:

                              α)

                              προλαμβάνει, αντιμετωπίζει ή θεραπεύει μια ασθένεια, εκτός από την περίπτωση κοκκιδιοστατικών και ιστομονοστατικών όπως επιτρέπεται δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1831/2003, ωστόσο αυτό το σημείο δεν ισχύει για ισχυρισμούς που αφορούν έλλειψη διαιτητικής ισορροπίας υπό τον όρο ότι δεν υπάρχει σχετικό παθολογικό σύμπτωμα·
                              […]».

            3.2.   Συνέπειες της διάκρισης μεταξύ ζωοτροφών και ΚΦ

                  —

                  Αν, κατόπιν εξέτασης όλων των χαρακτηριστικών ενός μη ταξινομημένου προϊόντος, το συμπέρασμα είναι ότι μπορεί να είναι ΚΦ, πρέπει να θεωρηθεί ΚΦ (υπερέχει η νομοθεσία για ΚΦ έναντι της νομοθεσίας για τις ζωοτροφές, εκτός από τις εγκεκριμένες πρόσθετες ύλες ζωοτροφών).

                  —

                  Οι φαρμακούχες ζωοτροφές δεν είναι ΚΦ ωστόσο, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2009, οι ζωοτροφές μπορούν να λάβουν τη μορφή φαρμακούχων προμειγμάτων και να απαιτείται συνταγή από κτηνίατρο.

                  —

                  Με βάση τον ορισμό του «ιδιαίτερου διατροφικού σκοπού» (βλέπε παραπάνω στο σημείο 1.1), ορίζεται η διαχωριστική γραμμή μεταξύ ζωοτροφών και κτηνιατρικών φαρμάκων. Οι ζωοτροφές μπορούν να επιτύχουν ιδιαίτερους διατροφικούς σκοπούς όπως η «υποστήριξη της ηπατικής λειτουργίας στην περίπτωση χρόνιας ηπατικής ανεπάρκειας», ο «περιορισμός του σχηματισμού λίθων από άλατα του ουρικού οξέος» ή η «μείωση του κινδύνου για επιλόχειο πάρεση».

         (1)  ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1.

         (2)  ΕΕ L 268 της 18.10.2003, σ. 29.

         (3)  ΕΕ L 123 της 24.4.1998, σ. 1.

         (4)  ΕΕ L 311 της 28.11.2001, σ. 1.