               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 4.3.2020
            COM(2020) 91 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία
            {SWD(2020) 53 final}

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 7,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Σύμφωνα με το άρθρο 126 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (ΣΛΕΕ) τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

               (2)Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ) βασίζεται στον στόχο επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή βιώσιμη ανάπτυξη, ικανή να συμβάλει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

               (3)Στις [17 Μαρτίου] 2020, το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, εξέδωσε απόφαση σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία.

               (4)Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου
                  1
               , το Συμβούλιο υποχρεούται να απευθύνει συστάσεις στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος προκειμένου να τερματίσει την κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος εντός καθορισμένου χρονικού διαστήματος. Με τη σύσταση πρέπει να καθορίζεται μέγιστη προθεσμία έξι μηνών προκειμένου το κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Επιπλέον, με τη σύσταση για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο πρέπει να καλεί το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να επιτύχει ετήσιους δημοσιονομικούς στόχους οι οποίοι, με βάση τις προβλέψεις στις οποίες βασίζεται η σύσταση, συνεπάγονται μια ελάχιστη ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου, ήτοι του κυκλικά προσαρμοσμένου ισοζυγίου, εξαιρουμένων των έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων, κατά τουλάχιστον 0,5% του ΑΕΠ, ως σημείο αναφοράς.

               (5)Σύμφωνα με τις χειμερινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, με επέκταση στις δημοσιονομικές μεταβλητές έως το 2022, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ προβλέπεται να έχει διαμορφωθεί στο 3,9 % το 2019. Με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής, η Επιτροπή προβλέπει ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι μέτρια αλλά θα παραμείνει ισχυρή στο 3,8 % το 2020 και στο 3,5 % το 2021 και το 2022. Αφενός, τα σημαντικά δημοσιονομικά κίνητρα που απορρέουν από τις τρέχουσες πολιτικές θα εξακολουθήσουν να δίνουν κάποια ώθηση στην ιδιωτική κατανάλωση. Αφετέρου, η συνεχιζόμενη διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος θα διαβρώσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επενδυτών στη βιωσιμότητα της αναπτυξιακής πορείας της οικονομίας. Ως εκ τούτου, οι επενδύσεις αναμένεται να εξασθενήσουν, καθώς οι ιδιώτες επενδυτές λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Η συμβολή των καθαρών εξαγωγών αναμένεται να παραμείνει αρνητική εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων, καθώς οι εξαγωγές εξακολουθούν να επηρεάζονται από τη χαμηλή εξωτερική ζήτηση, ενώ οι εισαγωγές στηρίζονται από την ιδιωτική κατανάλωση. Τούτο, με τη σειρά του, θα επιδεινώσει περαιτέρω το ήδη υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

               (6)Στις 10 Δεκεμβρίου 2019, η κυβέρνηση ενέκρινε και διαβίβασε στο Κοινοβούλιο τη δημοσιονομική στρατηγική της για την περίοδο 2020-22 (στο εξής: δημοσιονομική στρατηγική), με αναθεωρημένο στόχο για το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης, ύψους 3,8 % του ΑΕΠ το 2019, που υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Η αναθεώρηση αυτή, σε σχέση με το, αρχικά προγραμματισμένο, 2,8 % του ΑΕΠ το 2019, βασίστηκε σε στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα. Η δημοσιονομική στρατηγική κυρώθηκε με νόμο στις 18 Δεκεμβρίου 2019.

               (7)Σύμφωνα με τις χειμερινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, με επέκταση στις δημοσιονομικές μεταβλητές έως το 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει πάνω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ για το σύνολο της περιόδου των προβλέψεων. Η Επιτροπή προβλέπει έλλειμμα γενικής κυβέρνησης ύψους 4,0 % του ΑΕΠ το 2019, 4,9 % το 2020, 6,9 % το 2021 και 7,7 % το 2022 εάν δεν υπάρξει αλλαγή πολιτικής. Το διαρθρωτικό έλλειμμα προβλέπεται να επιδεινωθεί κατά 1,0 % του ΑΕΠ το 2019, κατά περαιτέρω 1,9 % του ΑΕΠ το 2021 και κατά περαιτέρω 0,8 % το 2022. Η αύξηση του ελλείμματος που προβλέπει η Επιτροπή οφείλεται κυρίως στις σημαντικές αυξήσεις των συντάξεων που θεσπίστηκαν το καλοκαίρι του 2019. Οι υψηλότερες δαπάνες για τις συντάξεις θα συμβάλουν στην αύξηση του ελλείμματος κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2020, 1,7 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2021 και 1,1 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022. Ο διπλασιασμός του επιδόματος τέκνων, που πρόκειται να τεθεί σε ισχύ από τον Αύγουστο του 2020, εκτιμάται ότι θα έχει δημοσιονομικό κόστος ύψους 0,6 % του ΑΕΠ σε ετήσια βάση. Στη δημοσιονομική στρατηγική της, η κυβέρνηση προβλέπει έλλειμμα γενικής κυβέρνησης ύψους 3,6 % του ΑΕΠ το 2020, 3,4 % το 2021 και 2,8 % το 2022. Με βάση τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, αυτό θα οδηγούσε σε διαρθρωτική προσαρμογή της τάξης του 0,3 % το 2020, 0,2 % το 2021 και 0,6 % το 2022. Η προσαρμογή της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι ως επί το πλείστον βασισμένη σε δαπάνες. Ειδικότερα, οι δαπάνες για αμοιβές εργαζομένων, αγαθά και υπηρεσίες, καθώς και οι κεφαλαιουχικές δαπάνες που δεν συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ προβλέπεται να μειωθούν ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η πρόβλεψη της δημοσιονομικής στρατηγικής για χαμηλότερο έλλειμμα, σε σύγκριση με τις προβλέψεις της Επιτροπής, πηγάζει από πιο αισιόδοξες υποκείμενες μακροοικονομικές προβολές στη δημοσιονομική στρατηγική και από το γεγονός ότι η δημοσιονομική στρατηγική δεν λαμβάνει υπόψη τις δημοσιονομικές επιπτώσεις ορισμένων θεσπισθέντων μέτρων, ενώ η σχεδιαζόμενη συγκράτηση των τρεχουσών δαπανών δεν υποστηρίζεται πλήρως από τα θεσπισθέντα ή ανακοινωθέντα με αξιόπιστο τρόπο μέτρα και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να ληφθεί πλήρως υπόψη στις προβλέψεις της Επιτροπής.

               (8)Το χρέος της γενικής κυβέρνησης στη Ρουμανία ανήλθε σε 34,7 % του ΑΕΠ το 2018. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, το χρέος της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να αυξηθεί σε 46,6 % του ΑΕΠ το 2022, παραμένοντας έτσι κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης.

               (9)Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός του έτους που ακολουθεί εκείνο κατά το οποίο διαπιστώθηκε το υπερβολικό έλλειμμα (στη συγκεκριμένη περίπτωση το 2021), εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις. Η πορεία προσαρμογής θα πρέπει να καθορίζεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής και δημοσιονομικής θέσης του κράτους μέλους.

               (10)Στην παρούσα περίπτωση, τέτοιες ειδικές περιστάσεις υπάρχουν στη Ρουμανία. Η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2021 θα απαιτήσει υπερβολικά έντονη δημοσιονομική προσαρμογή και θα οδηγήσει σε σημαντική απώλεια παραγωγής. Μια μακρότερη πορεία προσαρμογής, παρόλο που απαιτεί ακόμη σημαντικές ετήσιες προσαρμογές, θα έχει περισσότερο σταδιακό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι το δημοσιονομικό έτος 2020 έχει ήδη αρχίσει. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζονται παράλληλα με τη δημοσιονομική εξυγίανση θα συμβάλουν στην εξασφάλιση σταθερής διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος. Υπό το πρίσμα αυτό και λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης στη Ρουμανία, η προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2022 είναι δικαιολογημένη.

               (11)Μια αξιόπιστη και βιώσιμη πορεία προσαρμογής εντός της εν λόγω προθεσμίας θα απαιτούσε από τη Ρουμανία να επιτύχει ονομαστικό στόχο για το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 3,6 % του ΑΕΠ το 2020, 3,4 % το 2021 και 2,8 % το 2022 ο οποίος, με βάση τις προβλέψεις της Επιτροπής, συνάδει με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  2
                ύψους 8,2 % το 2020, 5,5 % το 2021 και 5,5 % το 2022. Ο εν λόγω ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών θα είναι ο βασικός δείκτης που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής προσπάθειας, σε περίπτωση που χρειάζεται προσεκτική ανάλυση. Η αντίστοιχη ετήσια προσαρμογή στο διαρθρωτικό ισοζύγιο είναι 0,5 % του ΑΕΠ το 2020, 0,8 % του ΑΕΠ το 2021 και 0,8 % του ΑΕΠ το 2022. Με βάση τις τρέχουσες προβλέψεις, οι στόχοι αυτοί εξακολουθούν να επιτρέπουν ετήσιες αυξήσεις των πραγματικών καθαρών δαπανών. Η επίτευξη των στόχων θα απαιτήσει πιθανότατα την επανεξέταση των νομοθετημένων μεγάλων αυξήσεων των συντάξεων και άλλων πρόσφατων μέτρων που οδηγούν στην απότομη επιδείνωση του ελλείμματος στο βασικό σενάριο.

               (12)Τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να εξασφαλίζουν μόνιμη διόρθωση και να στοχεύουν παράλληλα στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας.

               (13)Από το 2016, η Ρουμανία έχει συστηματικά και επανειλημμένα παρεκκλίνει από τους δημοσιονομικούς κανόνες που κατοχυρώνονται στο εθνικό δημοσιονομικό πλαίσιο, καθιστώντας τους σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικούςς. Είναι σημαντικό η Ρουμανία να διασφαλίσει, στο μέλλον, την πλήρη εφαρμογή του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου.

               (14)Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, οι κίνδυνοι για υγιή δημόσια οικονομικά φαίνονται υψηλοί, λόγω των υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του κόστους της γήρανσης του πληθυσμού. Οι αυξήσεις των συντάξεων, που θεσπίστηκαν το καλοκαίρι του 2019 και προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ την περίοδο 2019-2021, συμβάλλουν σημαντικά στους εν λόγω κινδύνους. Αυτό επιβεβαιώνει την επείγουσα ανάγκη για πλήρη αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών,

               ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

               (1)Η Ρουμανία οφείλει να θέσει τέλος στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2022.

               (2)Η Ρουμανία θα πρέπει να επιτύχει ονομαστικό στόχο ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης 3,6 % του ΑΕΠ το 2020, 3,4 % του ΑΕΠ το 2021 και 2,8 % του ΑΕΠ το 2022, ο οποίος συνάδει με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών 8,2 % το 2020, 5,5 % το 2021 και 5,5 % το 2022, που αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή 0,5 % του ΑΕΠ το 2020, 0,8 % του ΑΕΠ το 2021 και 0,8 % του ΑΕΠ το 2022.

               (3)Η Ρουμανία θα πρέπει να καθορίσει και να εφαρμόσει αυστηρά τα μέτρα που απαιτούνται για την επίτευξη της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2022. Τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να εξασφαλίζουν διαρκή διόρθωση με ευνοϊκό για την ανάπτυξη τρόπο. Η Ρουμανία θα πρέπει να χρησιμοποιήσει όλα τα έκτακτα έσοδα για τη μείωση του ελλείμματος.

               (4)Το Συμβούλιο ορίζει την προθεσμία της 15ης Σεπτεμβρίου 2020 για να λάβει η Ρουμανία αποτελεσματικά μέτρα και, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, να υποβάλει λεπτομερή έκθεση σχετικά με τη στρατηγική εξυγίανσης που προβλέπεται για την επίτευξη των στόχων. Στη συνέχεια, οι ρουμανικές αρχές θα πρέπει να υποβάλλουν έκθεση για την πρόοδο που συντελείται στην εφαρμογή των συστάσεων τουλάχιστον ανά εξάμηνο, έως την πλήρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος

               Επιπλέον, οι ρουμανικές αρχές θα πρέπει να διασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου της χώρας. Για να εξασφαλιστεί η επιτυχία της στρατηγικής για τη δημοσιονομική εξυγίανση, θα είναι επίσης σημαντική η υποστήριξη της δημοσιονομικής εξυγίανσης με εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις που απηύθυνε το Συμβούλιο στη Ρουμανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, και ιδίως εκείνες που αφορούν τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών.

               Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Ρουμανία.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6.

                     (2)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε περίοδο τεσσάρων ετών. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 20.5.2020
            COM(2020) 524 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2020

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2020

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 17 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβενία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2020 για τη Σλοβενία
                  2
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Σλοβενίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019
                  3
               , η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Σλοβενίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως παγκόσμια πανδημία την έξαρση της νόσου COVID-19. Πρόκειται για σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σοκ στην καταναλωτική ζήτηση και αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών, καθώς και δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό σοκ, το οποίο έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση
                  4
                με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

               (4)Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

               (5)Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης
                  5
               . Η ρήτρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Συμβούλιο την άποψή της ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την έξαρση της νόσου COVID-19, οι τρέχουσες συνθήκες επιτρέπουν την ενεργοποίηση της ρήτρας. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα. Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, να εγκρίνει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τον συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του Συμφώνου.

               (6)Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, τον μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στον τόπο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να εκπονήσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενσωματώνοντας, μεταξύ άλλων, την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και αντλώντας όλα τα διδάγματα από την κρίση.

               (7)Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η ενιαία αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση ανέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας, τα οποία περιλαμβάνουν ιδίως βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Πρόκειται για καθοριστικά στοιχεία όσον αφορά την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

               (8)Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια
                  6
                για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις εξαιρετικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παρέχουν πρόσθετη ευελιξία, καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για το λογιστικό έτος 2020-2021. Η Σλοβενία ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο.

               (9)Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας ενδέχεται να είναι άνισα κατανεμημένες μεταξύ των περιφερειών της Σλοβενίας λόγω διαφορετικών προτύπων εξειδίκευσης και συγκέντρωσης των οικονομικών δραστηριοτήτων. Αυτό συνεπάγεται ουσιαστικό κίνδυνο επιδείνωσης της ήδη παρατηρούμενης τάσης διεύρυνσης των ανισοτήτων μεταξύ της πρωτεύουσας και της υπόλοιπης χώρας. Σε συνδυασμό με τον κίνδυνο προσωρινής αποδυνάμωσης της διαδικασίας σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών, η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί στοχευμένες απαντήσεις πολιτικής.

               (10)Στις 30 Απριλίου 2020, η Σλοβενία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (11)Η Σλοβενία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος.

               (12)Στις 13 Ιουλίου 2018, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να εξασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  7
                δεν θα υπερβεί το 3,1 % το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,65 % του ΑΕΠ. Η συνολική αξιολόγηση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι υπάρχει σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής, δεν είναι αναγκαίο να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για τη Σλοβενία στο πλαίσιο της διαδικασίας σημαντικής απόκλισης.

               (13)Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα επιδεινωθεί από πλεόνασμα 0,5 % του ΑΕΠ το 2019 σε έλλειμμα 8,1 % του ΑΕΠ το 2020. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, μετά τη μείωσή του στο 66,1 % του ΑΕΠ το 2019, αναμένεται να αυξηθεί στο 82,4 % του ΑΕΠ το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από τη μεγάλη αβεβαιότητα που οφείλεται στην πανδημία COVID-19.

               (14)Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Σλοβενία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανήλθαν στο 4,4 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν βραχυπρόθεσμα προγράμματα εργασίας για τους προσωρινώς απολυθέντες εργαζομένους και τους αυτοαπασχολούμενους (2,3 % του ΑΕΠ), υψηλότερες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη (0,5 % του ΑΕΠ), αποζημιώσεις για τους εργαζομένους που παραμένουν στον χώρο εργασίας (0,4 % του ΑΕΠ), επίδομα λόγω κρίσης για τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα (0,4 % του ΑΕΠ),  αναβολές καταβολής φόρων (0,4 % του ΑΕΠ) και οικονομική βοήθεια για τις ευάλωτες ομάδες (0,2 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η Σλοβενία ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στη στήριξη της ρευστότητας των επιχειρήσεων και τα οποία εκτιμώνται από το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 σε 5,1 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν δανειακές εγγυήσεις (4,8 % του ΑΕΠ), αναβολές καταβολής φόρων (0,2 % του ΑΕΠ) και  απαλλαγή από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για τους αυτοαπασχολούμενους (0,1 % του ΑΕΠ). Ωστόσο, στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, όλες οι αναβολές καταβολής φόρων θεωρούνται μέτρα ρευστότητας χωρίς αρνητική δημοσιονομική επίπτωση το 2020. Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Σλοβενία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συντονισμένη οικονομική απάντηση στην έξαρση της νόσου COVID-19. Η πλήρης εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών προς την επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

               (15)Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και αμετάβλητες πολιτικές, προβλέπεται ότι το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης της Σλοβενίας θα είναι -7,2 % του ΑΕΠ το 2020 και -2,1 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να ανέλθει στο 83,7 % του ΑΕΠ το 2020 και στο 79,9 % του ΑΕΠ το 2021.

               (16)Στις 20 Μαΐου 2020 η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της αναμενόμενης  υπέρβασης από τη Σλοβενία του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση προκύπτει ότι το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997, δεν πληρούται.

               (17)Στις 12 Μαρτίου 2020, η Σλοβενία κήρυξε τη νόσο COVID-19 επιδημία, σύμφωνα με τον νόμο για τις μεταδοτικές νόσους, και έλαβε μέτρα δημόσιας υγείας για την ανάσχεση της διασποράς του ιού. Αυτό περιλάμβανε τον συντονισμό των αντίστοιχων ρόλων των υπηρεσιών δημόσιας υγείας, των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας φροντίδας και άλλων υπηρεσιών, καθώς και τη θέσπιση του κατάλληλου πρωτοκόλλου εξετάσεων. Παράλληλα, η Σλοβενία θέσπισε αυστηρά μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας, ενώ άφησε σε λειτουργία τα καταστήματα τροφίμων, τα φαρμακεία, τις τράπεζες, τα πρατήρια βενζίνης και τα ταχυδρομεία. Τα μέτρα για τη δημόσια υγεία και τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας βοήθησαν τη Σλοβενία στο πρώτο κύμα (Μάρτιος-Μάιος) να αποτρέψει τον κίνδυνο ο αριθμός των σοβαρά νοσούντων να υπερβεί την ικανότητα του συστήματος υγείας της χώρας. Λόγω των μέτρων περιορισμού της κυκλοφορίας, πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν προσωρινά ή μείωσαν τις δραστηριότητές τους. Σε μια ανοικτή οικονομία με εξαγωγικό προσανατολισμό, όπως η Σλοβενία, οι διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και η μειωμένη παγκόσμια ζήτηση για προϊόντα είχαν ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο στην ανάπτυξη. Δεδομένης της αβεβαιότητας σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη, πολλές επενδυτικές αποφάσεις στον ιδιωτικό τομέα αναβάλλονται. Καθώς οι μεταφορές και ο τουρισμός, δύο από τους σημαντικότερους τομείς της Σλοβενίας, αναμένεται να πληγούν περισσότερο σημειώνοντας πτώση 70 % του κύκλου εργασιών το 2020, προβλέπεται ραγδαία πτώση του ΑΕΠ το 2020.

               (18)Έως τα τέλη Απριλίου 2020, οι αρχές είχαν εγκρίνει δύο δέσμες μέτρων για να αντισταθμίσουν το σοκ που προκάλεσε η νόσος COVID-19
                  8
               . Η πρώτη δέσμη μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων, ύψους περίπου 3,1 δισ. EUR που αντιστοιχούν περίπου στο 6,4 % του ΑΕΠ, επικεντρώνεται κυρίως στην προστασία των θέσεων εργασίας και των κοινωνικά ευάλωτων ομάδων. Το κράτος καλύπτει τις καταβληθείσες αποζημιώσεις, το επίδομα ασθενείας και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για προσωρινές απολύσεις καθώς και τις εισφορές για την ασφάλιση σύνταξης των εργαζομένων που παραμένουν στον χώρο εργασίας. Για την ελάφρυνση των περιορισμών ρευστότητας των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, η εξυπηρέτηση δανείων μπορεί να αναβληθεί για διάστημα έως 12 μηνών. Η δεύτερη δέσμη, ύψους περίπου 2 δισ. EUR, που αντιστοιχούν σε περίπου 4,2 % του ΑΕΠ, παρέχει κυρίως ενίσχυση ρευστότητας σε επιχειρήσεις. Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει ένα καθεστώς κρατικής εγγύησης μέσω των τραπεζών, το οποίο επιτρέπει τη χορήγηση δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις με την εγγύηση του κράτους για ποσοστό έως 70 % του κεφαλαίου, καθώς τη χορήγηση δανείων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) με εγγύηση έως 80 %. Η αναβολή των πληρωμών φόρων, η απαλλαγή από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και η επίσπευση των συμβατικών πληρωμών από τις δημόσιες αρχές αποσκοπούν στο να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να μετριάσουν τα προβλήματά τους ρευστότητας και πρόσβασης σε χρηματοδότηση.

               (19)Λόγω της αυξανόμενης ζήτησης παροχής υπηρεσιών υγείας στην αρχή της έξαρσης της COVID-19, η Σλοβενία αντιμετώπισε προκλήσεις για να εξασφαλίσει επαρκή ικανότητα υγειονομικής περίθαλψης. Η έξαρση του ιού έχει αναδείξει δομικά προβλήματα στο σύστημα υγείας. Για παράδειγμα, η σχετικά χαμηλή πυκνότητα ιατρών αποτελεί πρόσθετη πρόκληση για την καταπολέμηση της επιδημίας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να προσληφθούν περισσότεροι καταρτισμένοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, να προστατευτούν οι συνθήκες εργασίας τους και να απασχοληθούν εκεί όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες. Η ανάπτυξη διαγνωστικών μέσων, εξετάσεων και εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας που επιτρέπουν τη μεταπαρακολούθηση και την τηλεϊατρική είναι ζωτικής σημασίας. Η στοχευμένη έρευνα και οι καινοτόμες λύσεις είναι επίσης σημαντικές για να βοηθηθούν οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας να συλλέξουν και να χρησιμοποιήσουν ανωνυμοποιημένα δεδομένα ώστε να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Η κρίση υπογραμμίζει την ανάγκη να προστατευθεί η χρηματοδοτική ικανότητα των συστημάτων υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας, για τα οποία εκκρεμούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η έγκαιρη έκδοση και εφαρμογή ενός νέου νόμου για την υγειονομική περίθαλψη και την ασφάλιση υγείας, η διεύρυνση των χρηματοδοτικών πηγών του συστήματος υγείας και η δημιουργία δημοσιονομικών αποθεμάτων ασφαλείας θα μετριάσουν τη διακύμανση των χρηματοδοτικών πόρων κατά τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου. Η έλλειψη ενός νόμου για τη μακροχρόνια φροντίδα περιόρισε την ικανότητα της Σλοβενίας να καταπολεμήσει την έξαρση της COVID-19 στις πλέον πληγείσες εγκαταστάσεις φροντίδας. Δεδομένου ότι οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας λόγω του ιού, απαιτούνται περαιτέρω μεγάλες προσπάθειες για την εξασφάλιση ποιοτικών υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας, που θα είναι καλά ενσωματωμένες στις υπηρεσίες υγείας.

               (20)Η υγειονομική και οικονομική κρίση που προκλήθηκε από τη νόσο COVID-19 άσκησε πρωτοφανή πίεση στην αγορά εργασίας και στο σύστημα κοινωνικής προστασίας της Σλοβενίας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, η ανεργία αναμένεται να ανέλθει στο 7 % το 2020 και να υποχωρήσει στο 5,1 % το 2021. Για να καμφθεί η ταχεία αύξηση της ανεργίας στους τομείς που πλήττονται περισσότερο, η Σλοβενία έχει υιοθετήσει μια ολοκληρωμένη απάντηση πολιτικής που συνδυάζει προληπτικά μέτρα με μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της ταχείας επανένταξης των εργαζομένων στην αγορά εργασίας. Οι βασικές απαντήσεις πολιτικής, που πραγματοποιούνται σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, θα πρέπει να επικεντρωθούν στην επίτευξη σταθερής και ισότιμης ανάκαμψης με την ενίσχυση των υφιστάμενων ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας και των προγραμμάτων διατήρησης της απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων μειωμένου ωραρίου εργασίας, και την εισαγωγή άλλων χρονικά προσδιορισμένων μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων, όπως οι επιδοτήσεις μισθών και οι απαλλαγές από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των απωλειών εισοδήματος για όλους τους εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων με άτυπη απασχόληση, καθώς και των αυτοαπασχολούμενων. Οι ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, μεταξύ άλλων η ευελιξία στον χώρο εργασίας (π.χ. διατάξεις για την τηλεργασία), η ευελιξία ως προς τον χρόνο εργασίας (π.χ. διατάξεις για το ελαστικό ωράριο εργασίας) και η ευελιξία στις οργανώσεις εργασίας (π.χ. εσωτερικές υπηρεσίες επιχειρήσεων) μπορούν να διατηρήσουν σε σημαντικό βαθμό την απασχόληση κατά τη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας και κατά την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η καλλιέργεια του επιχειρηματικού πνεύματος θα έχει κρίσιμη σημασία για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την πραγματοποίηση των αναγκαίων προσαρμογών μετά την κρίση. Ως εκ τούτου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να στηριχθούν οι αυτοαπασχολούμενοι με τη μείωση του διοικητικού φόρτου και των οικονομικών μειονεκτημάτων σε σύγκριση με τους μισθωτούς.

               (21)Για να μετριασθεί ο κοινωνικός αντίκτυπος αυτής της κρίσης, είναι σημαντικό η Σλοβενία να συνεχίσει να παρέχει κατάλληλη δέσμη κοινωνικών παροχών. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά οι επιπτώσεις της κρίσης στη φτώχεια. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στους ηλικιωμένους, ιδίως στις γυναίκες, για τις οποίες τα ποσοστά του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ ήδη πριν από την κρίση. Η τροποποίηση της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας, που εγκρίθηκε από την Εθνική Συνέλευση του Νοεμβρίου 2019, αναμένεται να βελτιώσει την επάρκεια των συντάξεων για τους νέους συνταξιούχους, ενώ οι σημερινοί συνταξιούχοι, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που βρίσκονται στο όριο της φτώχειας ή κάτω από αυτό δεν θα επωφεληθούν από αυτήν. Επιπλέον, η παροχή πρόσθετης χρηματοδοτικής βοήθειας στους οργανισμούς που εργάζονται στην πρώτη γραμμή θα διασφαλίσει ότι η πανδημία COVID-19 δεν θα πλήξει δυσανάλογα τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού και ότι θα καλύπτονται οι βασικές ανάγκες τους, όπως τα καθημερινά γεύματα και η υγειονομική περίθαλψη.

               (22)Μέτρα ρευστότητας θεσπίστηκαν για τις επιχειρήσεις τον Απρίλιο του 2020, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν βιώσιμες επιχειρήσεις, όπως μικρότερες καινοτόμες και ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, των οποίων οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας από τις τράπεζες δεν είναι ακόμη επαρκώς θεμελιωμένες ώστε να τους παρέχουν το δικαίωμα στις προαναφερθείσες δανειακές εγγυήσεις μέσω τραπεζών. Ενδέχεται να είναι αναγκαία η βελτίωση της πρόσβασης σε εναλλακτική χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων των μετοχικών χρηματοδοτικών μέσων (π.χ. επιχειρηματικά κεφάλαια), ιδίως σε χώρες όπως η Σλοβενία, όπου οι αγορές μετοχικών τίτλων δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένες. Τα υφιστάμενα εργαλεία μετοχικού κεφαλαίου της Σλοβενίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέσο διοχέτευσης των κονδυλίων ανακούφισης των επιχειρήσεων που εξέρχονται επιτυχώς από την κρίση, όπως οι καινοτόμες ΜΜΕ, οι νεοφυείς και οι επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, όπως σχεδιάζουν άλλα κράτη μέλη. Η εφαρμογή των διασφαλίσεων που προβλέπονται στους κανόνες της ΕΕ θα εξασφαλίσει ότι οι εν λόγω εισφορές δεν θα επηρεάσουν αρνητικά ούτε την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων ούτε τον οικονομικό ανταγωνισμό.

               (23)Η κρίση λόγω COVID-19 επηρέασε σημαντικά την ικανότητα κατά τα λοιπά βιώσιμων επιχειρήσεων και νοικοκυριών να εξοφλούν τους λογαριασμούς τους. Εάν δεν αναληφθεί δράση, μεγάλο μέρος του ιδιωτικού τομέα θα αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο αφερεγγυότητας. Μεταξύ των μέτρων ρευστότητας για τις επιχειρήσεις, η σλοβενική κυβέρνηση θέσπισε 12μηνη αναστολή της εξόφλησης εξυπηρετούμενων τραπεζικών δανείων για τις μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα αυτών και παρόμοιων μέτρων πρέπει να αξιολογούνται και να παρακολουθούνται προσεκτικά. Τυχόν αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων θα πρέπει επίσης να επανορθώνονται γρήγορα, ώστε να εξασφαλίζεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα ανά πάσα στιγμή.

               (24)Οι προβληματικές επιχειρήσεις, ιδίως οι μικρότερες, δεν χρειάζονται μόνο ρευστότητα και χρηματοδότηση, αλλά και ένα υποστηρικτικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Αυτό περιλαμβάνει μεν την ταχεία και μη γραφειοκρατική εφαρμογή των μέτρων ανακούφισης που συνδέονται με την COVID-19, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτό το πλαίσιο. Ο υψηλός κανονιστικός και διοικητικός φόρτος της χώρας δημιουργεί κόστη στα οποία οι δοκιμαζόμενες επιχειρήσεις δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αντεπεξέλθουν σε αυτές τις δύσκολες εποχές. Η μείωση της γραφειοκρατίας που συνδέεται, π.χ., με τις άδειες, τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων και τις φορολογικές διαδικασίες είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την άμεση και αισθητή ανακούφιση των επιχειρήσεων, που δεν συνεπάγεται επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού και, έμμεσα, των φορολογουμένων. Ο εκσυγχρονισμός των κανόνων θα επιτρέψει στα επαγγέλματα να προσφέρουν πιο οικονομικά αποδοτικές και καινοτόμες υπηρεσίες, τις οποίες χρειάζονται στην παρούσα φάση οι επιχειρήσεις. Η Σλοβενία έχει δημιουργήσει εργαλεία για τη μείωση του διοικητικού φόρτου, συμπεριλαμβανομένου του «ενιαίου εγγράφου» και του «τεστ ΜΜΕ». Η χρήση των εργαλείων αυτών μπορεί τώρα να μεγιστοποιηθεί προκειμένου να παράσχει άμεση ανακούφιση. Η κρίση θα ασκήσει πρόσθετη πίεση στους διακανονισμούς εμπορικών διαφορών και στη δίωξη οικονομικού εγκλήματος. Το πλαίσιο αφερεγγυότητας θα πρέπει επίσης να επικεντρωθεί περισσότερο στην αποφυγή διαδικασιών αφερεγγυότητας λόγω κρίσης, στην ταχεία εκκαθάριση των μη βιώσιμων επιχειρήσεων και στην παροχή δεύτερης ευκαιρίας στους εμπλεκόμενους.

               (25)Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευσθούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Η προώθηση της πράσινης μετάβασης με βιώσιμα έργα, όπως η απεξάρτηση από τα ανθρακωρυχεία και η απομάκρυνση από την ηλεκτροπαραγωγή από γαιάνθρακα, θα μπορούσε να αποτελέσει μια τέτοια επένδυση. Οι επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, όπως περιγράφεται στο εθνικό σχέδιο της Σλοβενίας για την ενέργεια και το κλίμα, μπορεί να λειτουργήσουν βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, κατά το διάστημα μετά την έξαρση της COVID-19, ως κίνητρο για την ανάκαμψη. Αυτό μπορεί να συνεπάγεται την αύξηση του σημερινού χαμηλού μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ στις πόλεις και κωμοπόλεις της Σλοβενίας, την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας, τη στήριξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και την επιτάχυνση των προσπαθειών για τον περιορισμό των δυνητικών επιπτώσεων στις περιφέρειες και στους τομείς που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση. Η τρέχουσα μείωση των εκπομπών θα είναι βραχυπρόθεσμη εάν στις δέσμες μέτρων για την ανάκαμψη δεν δοθεί επαρκής έμφαση στις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια και το κλίμα, με συνέπεια η Σλοβενία να υστερήσει στους στόχους της για το κλίμα. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης για την περίοδο 2021-2027 θα μπορούσε να βοηθήσει τη Σλοβενία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης χώρας. Με τον τρόπο αυτόν, η Σλοβενία θα μπορέσει να αξιοποιήσει κατά τον βέλτιστο τρόπο το εν λόγω ταμείο.

               (26)Για την οικονομική ανάκαμψη που ενσωματώνει την αρχή της βιωσιμότητας, θα χρειαστούν επενδύσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη βιώσιμων μεταφορών και για τη στήριξη των δημόσιων επιβατικών μεταφορών και των βιώσιμων συνδέσεων, ιδίως των σιδηροδρομικών μεταφορών. Η κρίση COVID-19 έχει δημιουργήσει πρόσθετες προκλήσεις για τις εμπορευματικές μεταφορές και τη διαμετακόμιση και, παρόλο που η Σλοβενία έλαβε τα απαραίτητα μέτρα και επέτρεψε τη ροή των εμπορευμάτων — ιδίως των αγαθών κρίσιμης σημασίας, αυτό θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

               (27)Στο πλαίσιο της στρατηγικής εξόδου από την κρίση και ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να υποστηριχθούν οι επενδύσεις στην έρευνα και καινοτομία, η οποία αποτελεί κρίσιμη κινητήρια δύναμη της παραγωγικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης. Ακόμη και πριν από την κρίση, η Σλοβενία αξιολογήθηκε μόνο ως «χώρα με μέτριες επιδόσεις στον τομέα της  καινοτομίας», καθώς είχε επιβραδύνει τις προσπάθειές της να συμβαδίσει με τις χώρες που σημειώνουν τις καλύτερες επιδόσεις. Στον επιχειρηματικό τομέα αναλογεί το 75% των δαπανών για Ε&Α. Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας υπονομεύει για μία ακόμα φορά την επιχειρηματική Ε&Α και καινοτομία. Τα σχετικά χαμηλά ποσοστά καινοτομίας, ιδίως από τις ΜΜΕ, επιβραδύνουν την ανάπτυξη και τη διάδοση καινοτόμων επιχειρηματικών διαδικασιών και λύσεων, οι οποίες απαιτούνται για την κρίση COVID-19. Απαιτούνται επενδύσεις για να βοηθηθούν οι καινοτόμες ΜΜΕ –συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων– των οποίων οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν αναδυόμενες τεχνολογίες και ρηξικέλευθες καινοτομίες, να επεκτείνουν την παραγωγή τους. Η συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων περιορίζεται κυρίως στους τομείς μέσης και υψηλής τεχνολογίας. Η αποτελεσματικότητα των γραφείων μεταφοράς γνώσης που έχουν συσταθεί από ερευνητικούς οργανισμούς και ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης ποικίλλει σημαντικά. Οι δεσμοί μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας και των επιχειρήσεων έχουν ουσιαστική σημασία για την επιτυχή αξιοποίηση της γνώσης στην καινοτομία, τη βελτίωση των επιδόσεων έρευνας και καινοτομίας της χώρας και την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης. Οι δημόσιες δαπάνες σε Ε&Α ήταν χαμηλές και εν μέρει εξαρτώνται από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Για την ανάκαμψη από αυτήν την κρίση θα χρειαστεί να δοθεί προτεραιότητα στις δημόσιες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογικής και της εφαρμοσμένης έρευνας.

               (28)Ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα είναι το κλειδί για την οικονομική ανάκαμψη μετά την κρίση. Η ταχύτητα με την οποία η χώρα ανέπτυξε συστήματα τηλεργασίας και οι λύσεις ηλεκτρονικού εμπορίου από ορισμένες σλοβενικές επιχειρήσεις κατά την έναρξη της κρίσης κατέδειξαν το δυναμικό της χώρας στον τομέα αυτόν. Η μεγαλύτερη ψηφιοποίηση στα επιχειρηματικά μοντέλα και τις διαδικασίες παραγωγής μπορεί να επεκτείνει τους εν λόγω μετασχηματισμούς σε περισσότερους τομείς της οικονομίας. Η Σλοβενία μπορεί να αξιοποιήσει τις υπάρχουσες γνώσεις και εξαιρετικές ικανότητες στους τομείς της ρομποτικής, της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών για να στηρίξει την επέκταση της ψηφιοποίησης σε λιγότερο προηγμένες παραδοσιακές βιομηχανίες. Η περαιτέρω χρήση των ευρέως φάσματος δεδομένων του δημόσιου τομέα που είναι επί του παρόντος διαθέσιμα θα μπορούσε να στηρίξει την καινοτομία και την οικονομία των μαζικών δεδομένων. Η βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων των εργαζομένων θα μπορούσε να αυξήσει σχετικά γρήγορα την απασχολησιμότητά τους και να στηρίξει την οικονομική ανάκαμψη. Η καθιέρωση φιλικών προς τον χρήστη υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών θα συμβάλει στην περαιτέρω μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις. Αν και είναι ήδη διαθέσιμες διάφορες επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες, για την υιοθέτησή τους από τα άτομα και τις επιχειρήσεις θα απαιτηθούν προσπάθειες για την αύξηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στις ηλεκτρονικές συναλλαγές και της ασφάλειάς τους (π.χ. ανάπτυξη εθνικής ηλεκτρονικής ταυτότητας, κυβερνοασφάλεια και χαρακτηριστικά προστασίας της ιδιωτικότητας). Οι γρήγορες και αξιόπιστες ευρυζωνικές συνδέσεις (σταθερές και κινητές), μεταξύ άλλων στις αγροτικές περιοχές, είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη βασικών επιγραμμικών κοινωνικών και οικονομικών υπηρεσιών. Η ανάπτυξη του 5G εξαρτάται από την έγκαιρη εκχώρηση φάσματος 5G.

               (29)Σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης, οι κανονικές παραδόσεις έχουν αντικατασταθεί από την εξ αποστάσεως διδασκαλία κατά τη διάρκεια των  μέτρων περιορισμού λόγω της νόσου COVID-19. Η επιγραμμική διδασκαλία απαιτεί κατάλληλες ψηφιακές υποδομές, εκπαιδευτικό υλικό και εκπαιδευτικούς με τις απαραίτητες δεξιότητες οι οποίοι θα υποστηρίζονται για να διδάσκουν αποτελεσματικά. Όλοι οι εκπαιδευόμενοι, ιδίως οι ευάλωτες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία και εκείνων που ζουν σε αγροτικές περιοχές, πρέπει να έχουν επαρκή πρόσβαση σε εξ αποστάσεως εκπαίδευση και επαρκείς ψηφιακές δεξιότητες ώστε να επωφεληθούν πλήρως από αυτήν. Οι ψηφιακές δεξιότητες θα πρέπει να έχουν σημαντικότερη θέση στα σχολικά προγράμματα ώστε να βελτιωθούν οι δεξιότητες των εργαζομένων. Αυτό θα επιτρέψει τη διάδοση της τηλεργασίας και των ψηφιακών υπηρεσιών, θα καταστήσει δυνατή την καλύτερη αντιστοίχιση των ψηφιακών δεξιοτήτων με τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και τη συμπερίληψη ευάλωτων ομάδων, όπως οι ηλικιωμένοι ή τα άτομα που ζουν σε αγροτικές περιοχές.

               (30)Ενώ οι παρούσες συστάσεις επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019, που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019, κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων έως και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι εν λόγω συστάσεις εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθόλο τον ετήσιο κύκλο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Το ίδιο ισχύει για τις συστάσεις που αφορούν οικονομικές πολιτικές σχετικές με επενδύσεις. Αυτές οι τελευταίες συστάσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα άμβλυνσης και στρατηγικές εξόδου όσον αφορά την τρέχουσα κρίση.

               (31)Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για τον συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Τα κράτη μέλη έχουν συνεκτιμήσει, στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των κατωτέρω συστάσεων, η Σλοβενία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

               (32)Ο στενός συντονισμός μεταξύ των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης έχει καθοριστική σημασία για να επιτευχθεί ταχεία ανάκαμψη από τις οικονομικές επιπτώσεις της COVID-19. Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ —και λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές κατευθύνσεις της ευρωομάδας— η Σλοβενία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι πολιτικές της εξακολουθούν να συνάδουν με τις συστάσεις για τη ζώνη του ευρώ και να συντονίζονται με εκείνες των άλλων κρατών μελών της ζώνης του ευρώ.

               (33)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβενίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2020 για τη χώρα. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Σλοβενία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Σλοβενία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους ενωσιακούς κανόνες και κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (34)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2020 και η γνώμη του
                  9
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβενία να μεριμνήσει το 2020 και το 2021 προκειμένου:

               1.Να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, τη βιωσιμότητα της οικονομίας και, ακολούθως, τη στήριξη της ανάκαμψης· όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων· να διασφαλίσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας, μεταξύ άλλων με την επαρκή προμήθεια ιατρικών προϊόντων κρίσιμης σημασίας και με την αντιμετώπιση της έλλειψης εργαζομένων στον τομέα της υγείας.

               2.Να παράσχει επαρκή αναπλήρωση εισοδήματος και κοινωνική προστασία· να μετριάσει τον αντίκτυπο της κρίσης στην απασχόληση, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση των προγραμμάτων μειωμένου ωραρίου εργασίας και με ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας· να διασφαλίσει ότι τα μέτρα αυτά παρέχουν κατάλληλη προστασία στους εργαζόμενους με άτυπη απασχόληση.

               3.Να συνεχίσει την ταχεία εφαρμογή μέτρων για την παροχή ρευστότητας και χρηματοδότησης σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά και να μειώσει τον διοικητικό φόρτο· να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης· να επικεντρώσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, σε περιβαλλοντικές υποδομές, σε βιώσιμες μεταφορές, στην έρευνα και την καινοτομία και στην ανάπτυξη του δικτύου 5G· να προωθήσει τις ψηφιακές ικανότητες των επιχειρήσεων και να ενισχύσει τις ψηφιακές δεξιότητες, το ηλεκτρονικό εμπόριο και την ηλεκτρονική υγεία.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     O Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        SWD(2020) 523 final.

                     (3)

                        ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης του COVID-19 (Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5) και κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

                     (7)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε περίοδο τεσσάρων ετών. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές δια νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

                     (8)

                        Η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τέτοια μέτρα ενίσχυσης, το οποίο, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει διασφαλίσεις όσον αφορά τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων· ΕΕ C 91I της 20.3.2020, σ. 1.

                     (9)

                        Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 20.5.2020
            COM(2020) 525 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας του 2020

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας του 2020

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Στην εν λόγω στρατηγική ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβακία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2020 για τη Σλοβακία
                  2
                δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Σλοβακίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019
                  3
               , η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Σλοβακίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 11 Μαρτίου 2020, η έξαρση της νόσου COVID-19 κηρύχθηκε επισήμως παγκόσμια πανδημία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η πανδημία συνιστά σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σοκ στην καταναλωτική ζήτηση και αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών, καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό σοκ, το οποίο έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση
                  4
                με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

               (4)Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

               (5)Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης
                  5
               . Η ρήτρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Συμβούλιο την άποψή της σύμφωνα με την οποία, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την έξαρση της νόσου COVID-19, οι τρέχουσες συνθήκες επιτρέπουν την ενεργοποίηση της ρήτρας. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, να εγκρίνει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τον συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του Συμφώνου.

               (6)Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, τον μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων, μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στον τόπο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να εκπονήσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενσωματώνοντας, μεταξύ άλλων, την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και αντλώντας όλα τα διδάγματα από την κρίση.

               (7)Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η ενιαία αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση ανέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας, τα οποία περιλαμβάνουν ιδίως βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Πρόκειται για καθοριστικά στοιχεία όσον αφορά την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

               (8)Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια
                  6
                για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις εξαιρετικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παρέχουν πρόσθετη ευελιξία, καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για το λογιστικό έτος 2020-2021. Η Σλοβακία ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο από τα εν λόγω προβλήματα.

               (9)Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας ενδέχεται να είναι άνισα κατανεμημένες μεταξύ περιφερειών, λόγω διαφορών στα πρότυπα εξειδίκευσης και ελλείψεων στις υποδομές. Αυτό το ενδεχόμενο συνεπάγεται σημαντικό κίνδυνο διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων στο εσωτερικό της Σλοβακίας, ιδίως μεταξύ της πρωτεύουσας και της Δυτικής Σλοβακίας, αφενός, και της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Σλοβακίας, αφετέρου. Σε συνδυασμό με τον κίνδυνο προσωρινής αποδυνάμωσης της διαδικασίας σύγκλισης μεταξύ κρατών μελών, η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί στοχευμένες απαντήσεις πολιτικής.

               (10)Στις 18 Μαΐου 2020, η Σλοβακία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (11)Η Σλοβακία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (12)Στις 13 Ιουλίου 2018, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  7
                δεν θα υπερβεί το 4,1 % το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Η συνολική αξιολόγηση της Επιτροπής επιβεβαιώνει τη σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη πορεία δημοσιονομικής προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου διαρθρωτικού στόχου το 2019, καθώς και το 2018 και το 2019 συνολικά. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής, δεν δικαιολογούνται περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας σημαντικής απόκλισης για τη Σλοβακία.

               (13)Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα επιδεινωθεί από έλλειμμα 1,3 % του ΑΕΠ το 2019 σε έλλειμμα 8,4 % του ΑΕΠ το 2020. Το έλλειμμα προβλέπεται να υποχωρήσει στο 4,9 % του ΑΕΠ το 2021, στο 3,7 % του ΑΕΠ το 2022 και να φθάσει στο 2,9 % του ΑΕΠ έως το 2023. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, μετά τη μείωσή του στο 48 % του ΑΕΠ το 2019, αναμένεται να αυξηθεί στο 61,2 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από την υψηλή αβεβαιότητα που σχετίζεται με την πανδημία COVID-19.

               (14)Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Σλοβακία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του συστήματος υγείας της, την ανάσχεση της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανήλθαν στο 2,6 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν μισθολογική αντιστάθμιση για τους εργαζομένους, επιδοτήσεις για τους αυτοαπασχολούμενους, συστήματα ασφάλισης ασθενείας και περίθαλψης και αγορές ιατρικών προϊόντων που συνδέονται με την πανδημία COVID-19. Επιπλέον, η Σλοβακία ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στη στήριξη της ρευστότητας των επιχειρήσεων και τα οποία εκτιμώνται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 σε 3 % του ΑΕΠ. Στα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνονται αναβολές καταβολής φόρων όσον αφορά τους φόρους εισοδήματος και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, σε περίπτωση που το εισόδημα μειώθηκε περισσότερο από 40 % (1,4 % του ΑΕΠ) και δανειακές εγγυήσεις (1,6 % του ΑΕΠ). Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Σλοβακία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συντονισμένη οικονομική απάντηση στην έξαρση της νόσου COVID-19. Η πλήρης εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών προς την επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

               (15)Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και αμετάβλητες πολιτικές, προβλέπεται ότι το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης της Σλοβακίας θα είναι -8,5 % του ΑΕΠ το 2020 και -4,2 % το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει κάτω από το 60 % του ΑΕΠ το 2020 και το 2021.

               (16)Στις 20 Μαΐου 2020, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης, λόγω της αναμενόμενης από τη Σλοβακία υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση προκύπτει ότι δεν πληρούται το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997.

               (17)Μετά την έξαρση της νόσου COVID-19, η Σλοβακία έλαβε ταχέως μέτρα άνευ προηγουμένου για την ανάσχεση και την πρόληψη της περαιτέρω διασποράς του ιού. Μετά την καταγραφή του πρώτου κρούσματος, στις 6 Μαρτίου 2020, κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από τις 12 Μαρτίου 2020, και θέσπισε αυστηρούς κανόνες κοινωνικής αποστασιοποίησης, καραντίνας και υγειονομικούς κανόνες, καθώς και ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Τα καταστήματα και η παραγωγή σε σημαντικούς οικονομικούς τομείς έκλεισαν για αρκετές εβδομάδες, έως ότου η κυβέρνηση να αρχίσει να χαλαρώνει σταδιακά τους περιορισμούς από τα τέλη Απριλίου 2020. Κατά συνέπεια, η οικονομία της Σλοβακίας αναμένεται να εισέλθει σε βαθιά ύφεση το 2020, καθώς πλήττονται η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και το εμπόριο. Προβλέπεται να συρρικνωθεί έντονα κατά 6,7 % το 2020, και το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να φθάσει στο 8,8 % το 2020, σημειώνοντας άνοδο από το 5,8 % το 2019. Η Σλοβακία έχει αντιδράσει με διάφορες σειρές μέτρων για τον μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων της κρίσης, μεταξύ άλλων με την ανακατανομή αχρησιμοποίητων κονδυλίων της πολιτικής συνοχής ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων EUR. Τα μέτρα περιλαμβάνουν συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας με μισθολογική αντιστάθμιση, στήριξη του εισοδήματος των εργαζομένων μέσω παροχών ασθενείας και περίθαλψης, και παροχή επιδοτήσεων στους αυτοαπασχολούμενους για την αντιστάθμιση της απώλειας του εισοδήματός τους. Στα περαιτέρω μέτρα για τη στήριξη της ρευστότητας των επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων περιλαμβάνονται τα τραπεζικά δάνεια, οι αναβολές καταβολής φόρων και η αναβολή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και η παροχή τραπεζικών εγγυήσεων και συστήματα ευνοϊκών επιτοκίων. Ένα καθεστώς δανεισμού για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), με αρχική χρηματοδότηση ύψους 38 εκατ. EUR, θα επεκταθεί κατά 330 εκατ. EUR από αχρησιμοποίητα κονδύλια της Ένωσης και ένα εθνικό καθεστώς ύψους 500 εκατ. EUR. Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν τη διακοπή των φορολογικών ελέγχων και των υποχρεώσεων για προκαταβολές φόρου, την αναβολή της καταβολής μισθωμάτων από επιχειρήσεις και ιδιώτες.

               (18)Η πανδημία COVID-19 έχει αυξήσει τη σημασία που έχει για τη Σλοβακία η συνέχιση της αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προκλήσεων στο πλαίσιο του συστήματος υγείας της. Χρειάζονται πρόσθετες επενδύσεις για να αυξηθεί η ανθεκτικότητά του, να αμβλυνθούν οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας, και να διασφαλιστεί η ενδεδειγμένη προμήθεια ιατρικών προϊόντων κρίσιμης σημασίας και η παροχή υποδομών. Παράλληλα με τις προσπάθειες για την εξασφάλιση επαρκούς προσφοράς εργαζομένων στον τομέα της υγείας στο μέλλον, οι αποτελεσματικές πολιτικές θα μπορούσαν να μειώσουν τις γεωγραφικές ανισότητες όσον αφορά τη διαθεσιμότητα των ιατρών και να διασφαλίσουν την πρόσβαση σε περίθαλψη για το σύνολο του πληθυσμού. Ο εκσυγχρονισμός του νοσοκομειακού δικτύου και η αντιμετώπιση της διαρθρωτικής υποχρηματοδότησης των δημόσιων νοσοκομείων είναι καίριας σημασίας προκειμένου να αυξηθεί η ποιότητα και η οικονομική αποδοτικότητα των υπηρεσιών υγείας. Χρειάζεται να ενισχυθεί η παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης, ώστε να μειωθεί η πίεση που ασκείται στα νοσοκομεία και να βελτιωθεί η διαχείριση των χρόνιων ασθενειών, σε συνδυασμό με την αύξηση του συντονισμού μεταξύ διαφόρων επιπέδων και τύπων περίθαλψης. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ανεπαρκής πρόσβαση σε ποιοτική και οικονομικά προσιτή μακροχρόνια περίθαλψη, λόγω της γενικής υποχρηματοδότησης των υπηρεσιών φροντίδας σε επίπεδο κοινότητας και κατ’ οίκον, της κατακερματισμένης διακυβέρνησης, και της έλλειψης συστημικού συντονισμού των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

               (19)Η κρίση COVID 19 ανέδειξε τις προϋπάρχουσες κοινωνικές προκλήσεις στη Σλοβακία. Έχει δημιουργήσει επείγουσα ανάγκη για την παροχή επαρκούς αναπλήρωσης του εισοδήματος των εργαζομένων, σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. Προκειμένου να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης στην απασχόληση, έχουν ενεργοποιηθεί συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας, με τη συνεισφορά των ταμείων της Ένωσης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, η ανεργία αναμένεται να ανέλθει στο 8,8 % το 2020 και να υποχωρήσει στο 7,1 % το 2021. Παρά κάποια χαλάρωση το 2018, το σύστημα παροχών ανεργίας στη Σλοβακία χαρακτηρίζεται από αυστηρές απαιτήσεις επιλεξιμότητας, σχετικά σύντομη διάρκεια παροχών (έξι μήνες κατά κανόνα, με μικρές παρατάσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης) και χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης για τους δικαιούχους. Ορισμένες ομάδες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην κρίση και ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας και περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων περιθωριοποιημένων κοινοτήτων Ρομά, οι οποίες συχνά δεν έχουν πρόσβαση ακόμη και σε βασικές υπηρεσίες, των ηλικιωμένων και των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης.

               (20)Η κρίση έχει αυξήσει την ανάγκη να αναπτυχθούν οι ψηφιακές δεξιότητες του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών, καθώς και την ανάγκη να επεκταθεί η ευρυζωνική συνδεσιμότητα, καθώς πολλοί μαθητές εξακολουθούν να μην έχουν σύνδεση με το διαδίκτυο ή δεν διαθέτουν άλλες προϋποθέσεις για μάθηση στο σπίτι, ιδίως σε περιθωριοποιημένες κοινότητες Ρομά. Η ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση εξακολουθεί να είναι προβληματική, καθώς τα επίπεδα των βασικών δεξιοτήτων και οι γενικές επιδόσεις των σπουδαστών επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το κοινωνικοοικονομικό τους υπόβαθρο. Υπάρχουν έντονες διαφορές στις επιδόσεις μεταξύ σχολείων και περιφερειών, οι οποίες αντικατοπτρίζονται επίσης στα υψηλά ποσοστά των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση, ιδίως στην Ανατολική Σλοβακία. Η ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού και η ποιότητα της αρχικής εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών παραμένουν χαμηλές. Επιπλέον, το εθνικό ποσοστό εγγραφής των παιδιών στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, ιδίως των παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών, είναι το χαμηλότερο στην ΕΕ, πράγμα το οποίο έχει περαιτέρω αρνητικό αντίκτυπο στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα.

               (21)Η κρίση της COVID 19 έχει καταστήσει την ταχεία ανάπτυξη της στήριξης της ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις επείγουσα προτεραιότητα για τη Σλοβακία, μέσω καλά στοχευμένων δανείων και εγγυήσεων, με εστίαση στις ΜΜΕ, με τη χρήση της νέας ευελιξίας που παρέχεται από το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη της οικονομίας, και την ανακατανομή των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής. Οι επαρκείς εγγυήσεις κινδύνου, σε συνδυασμό με χαμηλά επιτόκια και μακρές προθεσμίες εξόφλησης, μπορούν να συμβάλουν στη διασφάλιση της ταχείας παροχής δανείων από ενδιάμεσους οργανισμούς και της απορρόφησής τους από τις επιχειρήσεις. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και εφαρμογής των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα. Η δυνατότητα αναβολής της καταβολής φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στην ελάφρυνση των βραχυπρόθεσμων περιορισμών ρευστότητας για τις ΜΜΕ και τους αυτοαπασχολούμενους. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης παραμένουν προτεραιότητες για τη Σλοβακία μεσοπρόθεσμα, ως μέσο για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και να προωθηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, πράγμα το οποίο θα διευκολύνει την οικονομική ανάκαμψη. Για τη διασφάλιση βιώσιμων ταμειακών υπολοίπων για τις ΜΜΕ, είναι σημαντικό να λάβουν οδηγίες οι δημόσιες αρχές, σε όλα τα επίπεδα, και οι επιχειρήσεις να επισπεύσουν την πληρωμή των τιμολογίων στους προμηθευτές τους.

               (22)Η προώθηση ενός ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και η βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών είναι ζωτικής σημασίας για την ανάκαμψη και για τη δημιουργία ενός πιο υποστηρικτικού επενδυτικού κλίματος. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων ανάκαμψης, είναι σημαντικό να μειωθεί ο περιττός διοικητικός φόρτος και να απλοποιηθούν οι διαδικασίες, μεταξύ άλλων με την αποτελεσματική χρήση των κέντρων ενιαίας εξυπηρέτησης για τις επιχειρήσεις. Η συνολική αποτελεσματικότητα των δημόσιων οργανισμών και της διοίκησης της Σλοβακίας παραμένει χαμηλή. Μπορεί να βελτιωθεί με περαιτέρω ψηφιοποίηση, καλύτερο συντονισμό και σχεδιασμό των ψηφιακών υποδομών και ανάπτυξη λογισμικού. Οι περαιτέρω μεταρρυθμιστικές προσπάθειες θα μπορούσαν να βελτιώσουν τον συντονισμό της χάραξης πολιτικής και της κατάρτισης κανονισμών, καθώς και να διασφαλίσουν υψηλές επιδόσεις της δημόσιας διοίκησης και της διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων. Για να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της οικονομίας, η Σλοβακία θα επωφεληθεί από την αύξηση της ικανότητας καινοτομίας των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, με την αντιμετώπιση της κατακερματισμένης διακυβέρνησης του οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας. Η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων, της έρευνας, της πανεπιστημιακής κοινότητας και του δημόσιου τομέα μπορεί να στηρίξει την ανταλλαγή γνώσεων και δεξιοτήτων και να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να καινοτομήσουν και να αναπτύξουν νέες ικανότητες εργασίας και παραγωγής.

               (23)Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευσθούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Για να μπορέσουν οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες να καλύψουν τη διαφορά όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και την οικονομία της γνώσης, θα απαιτηθούν περισσότερες στρατηγικές επενδύσεις στη Σλοβακία, ιδίως για την ανάπτυξη υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών και άλλων βασικών υπηρεσιών, και για τη βελτίωση των δικτύων μεταφορών. Η έξαρση της νόσου COVID-19 έφερε στο προσκήνιο τα προϋπάρχοντα κενά στις ψηφιακές υποδομές. Η επέκταση της ευρυζωνικής κάλυψης και της ταχύτητας θα δώσει τη δυνατότητα πιο ισότιμης και βελτιωμένης πρόσβασης στο διαδίκτυο. Το εκπαιδευτικό σύστημα και η αγορά εργασίας της Σλοβακίας θα μπορούσαν να βελτιωθούν με προσπάθειες για να εφοδιαστεί ο πληθυσμός με καλύτερο απόθεμα δεξιοτήτων για μια μεταβαλλόμενη οικονομία και κοινωνία, μεταξύ άλλων μέσω της διά βίου μάθησης, της στενότερης συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, και της καλύτερης σύνδεσης των προγραμμάτων κατάρτισης και απόκτησης νέων προσόντων με τις τρέχουσες και τις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.

               (24)Για την ανάκαμψη της οικονομικής ανάπτυξης θα απαιτηθούν προσπάθειες πολιτικής και στοχευμένες επενδύσεις κατά τα επόμενα έτη, ώστε να μπορέσει η Σλοβακία να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες για να δημιουργήσει μια πιο βιώσιμη οικονομία υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Στις προσπάθειες αυτές θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι περιφερειακές ανισότητες. Στους τομείς προτεραιότητας για τις πρόσθετες προσπάθειες που προσδιορίζονται στο Εθνικό Σχέδιο της Σλοβακίας για την Ενέργεια και το Κλίμα περιλαμβάνονται η μείωση της ενεργειακής έντασης της βιομηχανίας, η υποστήριξη λύσεων ενεργειακής απόδοσης, ιδίως για τα νοικοκυριά, και οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ένα πιο ευνοϊκό κανονιστικό περιβάλλον θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον ενεργειακό εφοδιασμό. Η Σλοβακία θα μπορούσε να επωφεληθεί από την επιτάχυνση της εφαρμογής του σχεδίου δράσης για τη μετατροπή της Horná Nitra, αναπροσανατολίζοντας πόρους για την εξεύρεση λύσεων για ολόκληρη την περιοχή, και αξιοποιώντας την ευκαιρία για την προώθηση της σταδιακής κατάργησης του γαιάνθρακα. Η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλείται από την καύση στερεών καυσίμων και την αύξηση των εκπομπών από τις μεταφορές, η βελτίωση του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων με καινοτόμες λύσεις συλλογής και επεξεργασίας, η ολοκλήρωση των δικτύων πόσιμου ύδατος και αποχέτευσης για την αντιμετώπιση των υγειονομικών προβλημάτων, η υποστήριξη έργων ευφυών δικτύων, και η στροφή της βιομηχανίας προς την κλιματικά ουδέτερη και κυκλική οικονομία μπορούν να βοηθήσουν τη Σλοβακία να ακολουθήσει πορεία προς βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης για την περίοδο 2021-2027 θα μπορούσε να βοηθήσει τη Σλοβακία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης χώρας
                  8
               . Με τον τρόπο αυτό, η Σλοβακία θα μπορέσει να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν καλύτερα το εν λόγω ταμείο.

               (25)Οι νέες τάσεις του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της κατάχρησης των νομικών οντοτήτων για σκοπούς νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ασκούν πίεση στη Σλοβακία να αναβαθμίσει το πλαίσιό της για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος. Η κατανόηση της έκθεσης σε κινδύνους παραμένει χαμηλή, παρά τα φιλόδοξα σχέδια της κυβέρνησης για την ενίσχυση της πρόληψης, της διερεύνησης και της δίωξης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Οι περιορισμένοι ανθρώπινοι πόροι και η ανεπαρκής κατάρτιση εμποδίζουν την αποτελεσματική εποπτεία των επαγγελματιών που εμπλέκονται στη σύσταση εταιρειών. Τα ληφθέντα μέτρα στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της κυβέρνησης δεν έχουν ακόμη παράσχει τα εργαλεία για τον αποτελεσματικό εντοπισμό και τη δίωξη αδικημάτων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων.

               (26)Ενώ οι παρούσες συστάσεις επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019, που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019, κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων έως και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι εν λόγω συστάσεις εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του ετήσιου κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Το ίδιο ισχύει και για τις συστάσεις που αφορούν οικονομικές πολιτικές σχετικές με επενδύσεις. Αυτές οι τελευταίες συστάσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα μέτρα άμβλυνσης της τρέχουσας κρίσης και τις στρατηγικές εξόδου από αυτήν.

               (27)Η Σλοβακία θα πρέπει να συνεχίσει να εργάζεται για την υλοποίηση της δέσμευσής της να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες ανησυχίες όσον αφορά τη συνολική ακεραιότητα του δικαστικού συστήματός της, καθώς ενδέχεται να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη στην αποτελεσματική λειτουργία του. Η πρόοδος ως προς την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς παραμένει περιορισμένη στη Σλοβακία. Εξακολουθεί να εκκρεμεί ο καθορισμός ή η εφαρμογή ορισμένων από τις μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με την πρόληψη, όπως οι κανόνες για τις ομάδες συμφερόντων, τα δώρα, τα ασυμβίβαστα και οι επαφές με τρίτους κατά τη λήψη αποφάσεων, καθώς και οι κανόνες για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Αν και οι στατιστικές για την εγκληματικότητα παρουσιάζουν διακυμάνσεις, ο αριθμός των υποθέσεων διαφθοράς υψηλού επιπέδου που αποτελούν αντικείμενο έρευνας παραμένει χαμηλός, ενώ οι προσπάθειες επιβολής κυρώσεων στα νομικά πρόσωπα αρχίζουν να εμφανίζουν κάποια αποτελέσματα.

               (28)Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για τον συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Τα κράτη μέλη έχουν συνεκτιμήσει, στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των κατωτέρω συστάσεων, η Σλοβακία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

               (29)Ο στενός συντονισμός μεταξύ των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης έχει καθοριστική σημασία για να επιτευχθεί ταχεία ανάκαμψη από τις οικονομικές επιπτώσεις της COVID-19. Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ —και λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές κατευθύνσεις της Ευρωομάδας— η Σλοβακία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι πολιτικές της εξακολουθούν να συνάδουν με τις συστάσεις για τη ζώνη του ευρώ και να συντονίζονται με εκείνες των άλλων κρατών μελών της ζώνης του ευρώ.

               (30)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβακίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2020 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Σλοβακία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Σλοβακία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (31)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 και η γνώμη του
                  9
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβακία να μεριμνήσει, το 2020 και το 2021, προκειμένου:

               1.να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, τη βιωσιμότητα της οικονομίας και, ακολούθως, τη στήριξη της ανάκαμψης· όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων· να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας όσον αφορά το εργατικό δυναμικό του τομέα της υγείας, τα ιατρικά προϊόντα κρίσιμης σημασίας και τις υποδομές· να βελτιώσει την παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης και τον συντονισμό μεταξύ των τύπων περίθαλψης·

               2.να παράσχει επαρκή αναπλήρωση εισοδήματος και να εξασφαλίσει την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία και τις βασικές υπηρεσίες για όλους· να ενισχύσει τις ψηφιακές δεξιότητες· να εξασφαλίσει ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση·

               3.να εφαρμόσει με αποτελεσματικό τρόπο μέτρα για την εξασφάλιση ρευστότητας σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και σε αυτοαπασχολούμενους· να καλύψει τα κενά στις ψηφιακές υποδομές· να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη τόνωση της οικονομικής ανάκαμψης· να εστιάσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας και πόρων, στις βιώσιμες δημόσιες μεταφορές, και στη διαχείριση των αποβλήτων·

               4.να διασφαλίσει την αποτελεσματική εποπτεία και επιβολή του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· να διασφαλίσει ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες μέσω ενισχυμένου συντονισμού και χάραξης πολιτικής· να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες όσον αφορά την ακεραιότητα του δικαστικού συστήματος.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        SWD(2020) 524 final.

                     (3)

                        ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης του COVID-19 (Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5), και κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

                     (7)

                        Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στις δαπάνες για παροχές ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε διάστημα τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

                     (8)

                        SWD(2020) 524 final.

                     (9)

                        Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.