title: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σχετικά με την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για έργα ανανεώσιμης ενέργειας και τη διευκόλυνση των συμφωνιών αγοράς ενέργειας

text:
               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

               της 18.5.2022

               σχετικά με την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για έργα ανανεώσιμης ενέργειας και τη διευκόλυνση των συμφωνιών αγοράς ενέργειας

               Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Η ανανεώσιμη ενέργεια βρίσκεται στο επίκεντρο της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, η οποία είναι απαραίτητη για να επιτευχθούν οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, να καταστεί η ενέργεια οικονομικά προσιτή και να μειωθεί η εξάρτηση της Ένωσης από τα ορυκτά καύσιμα και τις εισαγωγές ενέργειας.

               (2)Η ανανεώσιμη ενέργεια προσπορίζει πολλαπλά οφέλη στους πολίτες της Ένωσης: συμβάλλει στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, συνδράμει στην προστασία του περιβάλλοντός μας, δημιουργεί ανάπτυξη και θέσεις εργασίας, και συμβάλλει στην τεχνολογική και βιομηχανική υπεροχή της Ένωσης, καθώς και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας της.

               (3)Ο ενεργειακός τομέας είναι υπεύθυνος για περισσότερο από το 75 % των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην Ένωση. Ως εκ τούτου, η επιτάχυνση της παραγωγής ενέργειας από την ανάπτυξη και την εγκατάσταση εγκαταστάσεων ανανεώσιμης ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ένωση να επιτύχει τον στόχο της για το 2030 όσον αφορά την ανανεώσιμη ενέργεια και να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της Ένωσης για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  1
               .

               (4)Η ταχεία αύξηση του μεριδίου της ανανεώσιμης ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση του προβλήματος των υψηλών τιμών ενέργειας. Το μειωμένο πάγιο κόστος και το σχεδόν μηδενικό μεταβλητό κόστος της ανανεώσιμης ενέργειας σημαίνουν ότι το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές υπήρξε σταθερότερο και χαμηλότερο από το κόστος των ορυκτών καυσίμων. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα καταστήσει την Ένωση λιγότερο εξαρτημένη από —κυρίως εισαγόμενα— ορυκτά καύσιμα.

               (5)Όπως επιβεβαιώνεται στην ανακοίνωση «REPowerEU: Κοινή ευρωπαϊκή δράση για πιο προσιτή οικονομικά, εξασφαλισμένη και βιώσιμη ενέργεια» (στο εξής: ανακοίνωση REPowerEU)
                  2
               , η ταχεία κλιμάκωση της χρήσης ανανεώσιμης ενέργειας είναι θεμελιώδους σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από τα ορυκτά καύσιμα και τη σταδιακή κατάργηση της κατανάλωσης ρωσικού φυσικού αερίου. Το σχέδιο REPowerEU περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στην επίτευξη αυτού του στόχου, όπως και το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, στο πλαίσιο του οποίου προτείνονται ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με τη χορήγηση αδειών, προσαρμοσμένες στις περιστάσεις των επιμέρους κρατών μελών.

               (6)Με την ανακοίνωση REPowerEU θεσπίστηκε επίσης μια πρωτοβουλία επιτάχυνσης της χρήσης υδρογόνου, η οποία διπλασιάζει τους στόχους του 2030 για το ανανεώσιμο υδρογόνο, ώστε να μειωθούν οι εξωτερικές εξαρτήσεις της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Για την παραγωγή 10 εκατ. τόνων ανανεώσιμου υδρογόνου, η Ένωση θα χρειαστεί πρόσθετη δυναμικότητα ανανεώσιμης ενέργειας ύψους 80 GW έως το 2030.

               (7)Τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας πρέπει κατ’ αρχήν να λαμβάνουν έγκριση ώστε να είναι σε θέση να ασκούν την προβλεπόμενη δραστηριότητά τους. Οι διαδικασίες αδειοδότησης συμβάλλουν στην κατοχύρωση της ασφάλειας και της προστασίας των έργων. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα, η ποικιλία και η υπερβολική διάρκεια των εν λόγω διαδικασιών αποτελούν σημαντικό κώλυμα για την απαραίτητη ταχεία ανάπτυξη της ανανεώσιμης ενέργειας και για την επίτευξη ενός πιο προσιτού οικονομικά, ασφαλούς και βιώσιμου ενωσιακού ενεργειακού συστήματος.

               (8)Οι καθυστερήσεις στην επεξεργασία των εγκρίσεων των έργων θέτουν σε κίνδυνο την έγκαιρη επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων, αυξάνουν δε το κόστος των έργων που απαιτούνται για τον σκοπό αυτόν. Οι καθυστερήσεις μπορούν επίσης να οδηγήσουν στην εγκατάσταση λιγότερο αποδοτικών εγκαταστάσεων ανανεώσιμης ενέργειας λόγω δυναμικής καινοτομίας.

               (9)Τα κωλύματα αυτά είχαν ήδη εντοπιστεί στην οδηγία 2001/77/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  3
               , η οποία απαιτούσε από τα κράτη μέλη να αξιολογούν τις διαδικασίες αδειοδότησης προκειμένου να μειώνονται τα κανονιστικά και μη κανονιστικά κωλύματα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η οδηγία 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  4
                καθόριζε απαιτήσεις για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τους φορείς ανάπτυξης ανανεώσιμης ενέργειας. Η οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  5
                ενισχύει τις εν λόγω απαιτήσεις. Η πλήρης και ταχεία μεταφορά τους στο εθνικό δίκαιο από όλα τα κράτη μέλη συμβάλλει σημαντικά στη συντόμευση των διοικητικών διαδικασιών και αποτελεί ζήτημα ύψιστης προτεραιότητας και επείγουσας ανάγκης.

               (10)Η Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη διά του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης
                  6
               , παρέχοντας εξατομικευμένη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εξορθολογίζουν το πλαίσιο για τις διαδικασίες έγκρισης και αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας και προωθούν τη χρήση εταιρικών συμφωνιών αγοράς ανανεώσιμης ενέργειας. Στην τεχνική υποστήριξη, για παράδειγμα, περιλαμβάνεται η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας, η εναρμόνιση των νομοθετικών πλαισίων και η ανταλλαγή των σχετικών βέλτιστων πρακτικών.

               (11)Οι προθεσμίες της διαδικασίας αδειοδότησης που καθορίστηκαν στην οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 ισχύουν, με την επιφύλαξη υποχρεώσεων που απορρέουν από το ισχύον περιβαλλοντικό δίκαιο της Ένωσης, δικαστικών προσφυγών, ένδικων μέσων και άλλων διαδικασιών ενώπιον δικαστηρίου και εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών, περιλαμβανομένων διαδικασιών προσφυγής και εξωδικαστικών προσφυγών και βοηθημάτων, και μπορούν να παραταθούν για τη διάρκεια των εν λόγω διαδικασιών.

               (12)Η έλλειψη δημόσιας αποδοχής των έργων ανανεώσιμης ενέργειας αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό κώλυμα στην εφαρμογή τους σε πολλά κράτη μέλη. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, οι ανάγκες και οι απόψεις των πολιτών και των κοινωνικών φορέων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε όλα τα στάδια της ανάπτυξης έργων ανανεώσιμης ενέργειας —από την ανάπτυξη πολιτικής έως τον χωροταξικό σχεδιασμό και την ανάπτυξη του έργου— και θα πρέπει να ενθαρρύνονται οι ορθές πρακτικές για τη διασφάλιση της δίκαιης κατανομής των διαφόρων επιπτώσεων των εγκαταστάσεων μεταξύ του τοπικού πληθυσμού.

               (13)Τα περισσότερα από τα κωλύματα που σχετίζονται με την αδειοδότηση έργων ανανεώσιμης ενέργειας και τις σχετικές υποδομές δικτύου, καθώς και ορθές πρακτικές για την αντιμετώπισή τους, έχουν εντοπιστεί σε επίπεδο κρατών μελών.

               (14)Τα διοικητικά κωλύματα έχουν καταστεί σημαντικότερα λόγω των βελτιώσεων που αφορούν άλλους φραγμούς, όπως το κόστος της τεχνολογίας, το οποίο έχει μειωθεί θεαματικά κατά την τελευταία δεκαετία, ή τα προβλήματα χρηματοδότησης, τα οποία μετριάζονται από τη μείωση του κόστους και τον αυξανόμενο αριθμό εταιρικών συμφωνιών αγοράς ανανεώσιμης ενέργειας.

               (15)Η παρούσα σύσταση απευθύνεται σε αυτές τις ανησυχίες και ζητεί την εξεύρεση λύσεων εντός του υφιστάμενου νομικού πλαισίου. Δεν θίγει το δίκαιο της Ένωσης, ιδίως στον τομέα της ενέργειας και του περιβάλλοντος, ούτε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό. Επίσης, δεν θίγει τους κανόνες της Ένωσης για τον ανταγωνισμό, ιδίως τα άρθρα 101, 102 και 106 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε την πρακτική λήψης αποφάσεων της Επιτροπής όσον αφορά την επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού της Ένωσης.

               (16)Μαζί με την παρούσα σύσταση εγκρίθηκε νομοθετική πρόταση για την τροποποίηση και την ενίσχυση των διατάξεων της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 σχετικά με τις διοικητικές διαδικασίες. Δεδομένου ότι επείγει να επιταχυνθεί η ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρχίσουν το συντομότερο δυνατό να εντοπίζουν κατάλληλες χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές και να καταρτίζουν σχέδια για ιδιαίτερα κατάλληλες περιοχές (στο εξής: περιοχές πρώτης επιλογής για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), σύμφωνα με το άρθρο 15β της πρότασης τροποποίησης της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 για την αδειοδότηση.

               (17)Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αποτελεί βασικό εργαλείο για τον προσδιορισμό μελλοντικών περιοχών ανάπτυξης ανανεώσιμης ενέργειας, καθώς και για τη διευκόλυνση της πολλαπλής χρήσης του θαλάσσιου χώρου, συμπεριλαμβανομένων της διατήρησης και της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται βάσει της οδηγίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό
                  7
                να έχουν εγκρίνει τα εθνικά θαλάσσια χωροταξικά τους σχέδια έως την 31η Μαρτίου 2021. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη εφαρμόσει πλήρως την οδηγία για τον ΘΧΣ να καταρτίσουν και να εγκρίνουν το εθνικό τους σχέδιο
                  8
               .

               (18)Τα κωλύματα που προκύπτουν από τις διαδικασίες αδειοδότησης ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν τη μελλοντική ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών απανθρακοποίησης που απαιτούνται για την κλιματική ουδετερότητα. Η δημιουργία ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων, δηλαδή η δοκιμή, σε πραγματικό περιβάλλον, καινοτόμων τεχνολογιών, προϊόντων, υπηρεσιών ή προσεγγίσεων που δεν συμμορφώνονται πλήρως με το υφιστάμενο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, θα μπορούσε να στηρίξει την καινοτομία και να διευκολύνει την επακόλουθη προσαρμογή του ρυθμιστικού περιβάλλοντος για τη συμπερίληψή τους.

               (19)Η ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας που χρηματοδοτούνται εν μέρει ή εν όλω μέσω εταιρικών συμφωνιών αγοράς θα συμβάλει στην επιτάχυνση της υιοθέτησης της ανανεώσιμης ενέργειας. Οι εταιρικές συμφωνίες αγοράς προσπορίζουν επίσης άμεσα οφέλη στους τελικούς καταναλωτές, μεταξύ άλλων παρέχοντας ανταγωνιστική και προβλέψιμη τιμή ενέργειας και συμβάλλοντας στο θεματολόγιο εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων της Ένωσης.

               (20)Παρά την ετήσια αύξηση των εταιρικών συμφωνιών αγοράς κατά τα τελευταία πέντε έτη, το ποσοστό των έργων ανανεώσιμης ενέργειας που χρηματοδοτούνται απευθείας από επιχειρήσεις σε ρόλο προαγοραστών ανέρχεται μόλις στο 15-20 % της ετήσιας αγοράς. Η χρήση εταιρικών συμφωνιών αγοράς περιορίζεται επίσης κυρίως σε ορισμένα κράτη μέλη, στον ηλεκτρισμό ως φορέα ενέργειας και σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που έρχονται σε άμεση επαφή με τους καταναλωτές.

               (21)Παράλληλα με την παρούσα σύσταση, η Επιτροπή καθιστά διαθέσιμα ψηφιακώς ενοποιημένα σύνολα δεδομένων για ένα ευρύ φάσμα σχετικών ενεργειακών και περιβαλλοντικών παραγόντων μέσω του Εργαστηρίου Γεωγραφίας, Ενέργειας και Βιομηχανίας
                  9
                (EIGL), προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εντοπίσουν «περιοχές πρώτης επιλογής» για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την ταχεία ανάπτυξη νέων έργων στον τομέα της ανανεώσιμης ενέργειας. Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει περαιτέρω αυτό το εργαλείο χαρτογράφησης ενσωματώνοντας πρόσθετα σύνολα δεδομένων και συνδέσμους με τα ψηφιακά εργαλεία χωροταξικού σχεδιασμού των κρατών μελών.

               ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

               ΟΡΙΣΜΟΣ

               1)Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης και των συνοδευτικών κατευθυντήριων γραμμών, τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας νοείται ότι περιλαμβάνουν μονάδες παραγωγής για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως ορίζεται στην οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (μεταξύ άλλων με τη μορφή ανανεώσιμου υδρογόνου), καθώς και τα πάγια στοιχεία που απαιτούνται για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο και για την αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας.

               ΤΑΧΥΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΜΟΤΕΡΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

               2)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η λειτουργία μονάδων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η σύνδεσή τους με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και θερμότητας, καθώς και το ίδιο το σχετικό δίκτυο και τα πάγια στοιχεία αποθήκευσης πληρούν τις προϋποθέσεις για την ευνοϊκότερη διαδικασία που προβλέπεται στις οικείες διαδικασίες σχεδιασμού και αδειοδότησης, νοείται δε ότι εξυπηρετούν το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον και το συμφέρον της δημόσιας ασφάλειας, ενόψει της νομοθετικής πρότασης για την τροποποίηση και την ενίσχυση των διατάξεων της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 σχετικά με τις διοικητικές διαδικασίες και με την επιφύλαξη του ενωσιακού δικαίου.

               3)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν σαφώς ορισμένες, ταχύτερες και όσο το δυνατόν συντομότερες προθεσμίες για όλα τα στάδια που απαιτούνται για τη χορήγηση αδειών κατασκευής και λειτουργίας έργων ανανεώσιμης ενέργειας, προσδιορίζοντας τις περιπτώσεις στις οποίες οι εν λόγω προθεσμίες μπορούν να παραταθούν και υπό ποιες συνθήκες. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν δεσμευτικές ανώτατες προθεσμίες για όλα τα σχετικά στάδια της διαδικασίας εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η διάρκεια των διαδικασιών αδειοδότησης για την εγκατάσταση εξοπλισμού ηλιακής ενέργειας σε τεχνητές δομές θα πρέπει να περιορίζεται σε τρεις μήνες κατ’ ανώτατο όριο.

               4)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν χρονοδιαγράμματα και να θεσπίσουν ειδικούς διαδικαστικούς κανόνες με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των νομικών διαδικασιών που σχετίζονται με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για έργα ανανεώσιμης ενέργειας.

               5)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν ενιαία διαδικασία υποβολής αιτήσεων για το σύνολο της διοικητικής διαδικασίας υποβολής αίτησης για άδεια και χορήγησής της. Οι ταυτόχρονες αιτήσεις θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα έναντι των διαδοχικών αιτήσεων εάν απαιτούνται διαφορετικές εγκρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών έργων δικτύου.

               6)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέπουν στους αιτούντες να επικαιροποιούν τις τεχνολογικές προδιαγραφές των έργων τους κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της υποβολής αίτησης για τη χορήγηση άδειας και της κατασκευής των έργων, ώστε να διευκολύνεται η υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών.

               7)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 2 των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

               8)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών, μεταξύ άλλων από νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, και των ενεργειακών κοινοτήτων σε έργα ανανεώσιμης ενέργειας, καθώς και να λάβουν μέτρα για να ενθαρρύνουν τη μεταβίβαση των οφελών της ενεργειακής μετάβασης στις τοπικές κοινότητες, ενισχύοντας έτσι την αποδοχή και τη συμμετοχή του κοινού.

               9)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν απλουστευμένες διαδικασίες αδειοδότησης για τις κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας, μεταξύ άλλων για τη σύνδεση κοινοτικών μονάδων με το δίκτυο, και να μειώσουν στο ελάχιστο τις διαδικασίες και τις απαιτήσεις αδειοδότησης παραγωγής, μεταξύ άλλων για τους αυτοκαταναλωτές ανανεώσιμης ενέργειας.

               10)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 5 στοιχείο γ) και τμήμα 6 στοιχείο α) των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

               11)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν τον εξορθολογισμό και τον αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ εθνικού, περιφερειακού και δημοτικού επιπέδου όσον αφορά τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των αρμόδιων αρχών, καθώς και της ισχύουσας νομοθεσίας, των κανονισμών και των διαδικασιών για την έγκριση έργων ανανεώσιμης ενέργειας.

               12)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να σχεδιάσουν υπηρεσία μίας στάσης για τη χορήγηση αδειών για έργα ανανεώσιμης ενέργειας που απαιτούνται από την οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 κατά τρόπο ώστε να περιορίζεται ο αριθμός των εμπλεκόμενων αρχών στις απολύτως αναγκαίες και να μεγιστοποιείται η αποδοτικότητα, λαμβάνοντας υπόψη τους δημόσιους πόρους και τα οφέλη από τη συγκέντρωση τεχνολογικής, περιβαλλοντικής και νομικής εμπειρογνωμοσύνης.

               13)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κανόνες, σύμφωνα με τους οποίους η έλλειψη απάντησης από την αρμόδια αρχή ή τις αρμόδιες αρχές, εντός των καθορισμένων προθεσμιών, να έχει ως αποτέλεσμα την αποδοχή του δεδομένου αιτήματος στο σχετικό στάδιο της διαδικασίας αδειοδότησης για έργα ανανεώσιμης ενέργειας (η λεγόμενη «σιωπηρή διοικητική συγκατάθεση»), εκτός εάν η απάντησή τους απαιτείται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία.

               14)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 3 των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΣΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

               15)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιούν στους αιτούντες σαφείς, πλήρεις και διαφανείς πληροφορίες σχετικά με όλες τις απαιτήσεις και τα διαδικαστικά στάδια, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών υποβολής καταγγελιών, κατά την έναρξη της διαδικασίας αδειοδότησης για έργα ανανεώσιμης ενέργειας.

               16)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν πλήρως ψηφιακές διαδικασίες αδειοδότησης και ηλεκτρονικής επικοινωνίας προς υποκατάσταση της χρήσης χαρτιού. Σχετικές πληροφορίες θα πρέπει να διατίθενται κεντρικά στους φορείς ανάπτυξης έργων στο πλαίσιο επιγραμμικού εγχειριδίου διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων υποδειγμάτων αιτήσεων, περιβαλλοντικών μελετών και δεδομένων, καθώς και πληροφοριών σχετικά με τις επιλογές για τη συμμετοχή του κοινού και τις διοικητικές επιβαρύνσεις.

               17)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 3 των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΕΠΑΡΚΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

               18)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν την επαρκή και κατάλληλη στελέχωση, με σχετικές δεξιότητες και προσόντα, των φορέων αδειοδότησης και των αρχών εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

               19)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν τις ενωσιακές και εθνικές ευκαιρίες χρηματοδότησης που είναι διαθέσιμες για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση, ιδίως σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, και να εξετάσουν το ενδεχόμενο συμμαχίας για την τομεακή συνεργασία όσον αφορά τις δεξιότητες, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα δεξιοτήτων του προσωπικού που εργάζεται σε διαδικασίες αδειοδότησης και σε περιβαλλοντικές εκτιμήσεις.

               20)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 4 των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑ

               21)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίσουν ταχέως κατάλληλες χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές για έργα ανανεώσιμης ενέργειας, ανάλογες με τα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα και τη συμβολή τους στην επίτευξη του αναθεωρημένου στόχου για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας χαρτογράφησης, οι περιοχές που θα χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερα κατάλληλες για την ανάπτυξη ανανεώσιμης ενέργειας (περιοχές πρώτης επιλογής για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) θα πρέπει να είναι περιορισμένες και σαφώς καθορισμένες, αποφεύγοντας παράλληλα όσο το δυνατόν περισσότερο τις περιβαλλοντικά πολύτιμες περιοχές και δίνοντας προτεραιότητα, μεταξύ άλλων, σε υποβαθμισμένες εκτάσεις που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για γεωργικούς σκοπούς. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν τα επικαιροποιημένα σύνολα δεδομένων που είναι διαθέσιμα στο Εργαστήριο Γεωγραφίας, Ενέργειας και Βιομηχανίας
                  10
                (EIGL).

               22)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιορίσουν τις «ζώνες αποκλεισμού», όπου δεν είναι δυνατή η ανάπτυξη ανανεώσιμης ενέργειας, στο ελάχιστο αναγκαίο. Θα πρέπει να παρέχουν σαφείς και διαφανείς πληροφορίες με τεκμηριωμένη αιτιολόγηση όσον αφορά τους περιορισμούς που σχετίζονται με την απόσταση από οικιστικές και στρατιωτικές ζώνες ή ζώνες πολιτικής αεροπορίας. Οι περιορισμοί θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένοι και σχεδιασμένοι κατά τρόπο ώστε να εκπληρώνουν τον επιδιωκόμενο σκοπό τους, μεγιστοποιώντας παράλληλα τη διαθεσιμότητα χώρου για την ανάπτυξη έργων, λαμβάνοντας υπόψη λοιπούς περιορισμούς χωροταξικού σχεδιασμού.

               23)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξορθολογίσουν τις απαιτήσεις εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας στον βαθμό που αυτό είναι νομικά εφικτό, εφαρμόζοντας τις διαθέσιμες τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν τη συμφιλίωση της ανάπτυξης ανανεώσιμης ενέργειας με την περιβαλλοντική νομοθεσία της Ένωσης, και ενσωματώνοντας σε κοινή διαδικασία την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων με λοιπές εφαρμοστέες περιβαλλοντικές εκτιμήσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν την αξιολόγηση αντικτύπου
                  11
                με συστηματικό τρόπο ή να την καθιστούν υποχρεωτική για τη βελτίωση της ποιότητας της διαδικασίας εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

               24)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η θανάτωση ή η παρενόχληση μεμονωμένων δειγμάτων άγριων πτηνών και προστατευόμενων ειδών βάσει της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ
                  12
                του Συμβουλίου δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας, απαιτώντας από τα έργα αυτά να ενσωματώνουν, κατά περίπτωση, μέτρα μετριασμού για την αποτελεσματικότερη δυνατή πρόληψη της θανάτωσης ή της παρενόχλησης, παρακολουθώντας την αποτελεσματικότητά τους και λαμβάνοντας, με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν από την παρακολούθηση, περαιτέρω μέτρα που τυχόν απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον πληθυσμό των συγκεκριμένων ειδών. Εάν η παραπάνω σύσταση εφαρμοστεί, τότε η παρεμπίπτουσα θανάτωση ή παρενόχληση μεμονωμένων δειγμάτων δεν θα πρέπει να θεωρείται σκόπιμη και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να εμπίπτει στο άρθρο 12 παράγραφος 1 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ ούτε στο άρθρο 5 της οδηγίας 2009/147/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  13
               .

               25)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν την έγκαιρη συμμετοχή του κοινού στον καθορισμό χωροταξικών σχεδίων, στην προώθηση της πολλαπλής χρήσης των χώρων και στη διασφάλιση της διαφάνειας σχετικά με τον τόπο και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να κατασκευαστούν ή να εγκατασταθούν έργα ανανεώσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων μικρής κλίμακας σε δημοτικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν τον συντονισμένο σχεδιασμό των δικτύων και των δυναμικοτήτων παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της περιφερειακής συνεργασίας.

               26)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 5 των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ

               27)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό δικτύου και επενδύσεις που συνάδουν με τη σχεδιαζόμενη επέκταση των δυναμικοτήτων παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τη μελλοντική ζήτηση και τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας.

               28)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν απλουστευμένες διαδικασίες για την ανανέωση των υφιστάμενων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, συμπεριλαμβανομένων εξορθολογισμένων διαδικασιών για τις περιβαλλοντικές εκτιμήσεις, και να θεσπίσουν μια διαδικασία απλής κοινοποίησης για τις συνδέσεις τους με το δίκτυο, στις περιπτώσεις που δεν αναμένονται σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές ή κοινωνικές επιπτώσεις.

               29)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι διαχειριστές συστημάτων i) εφαρμόζουν διαφανή και ψηφιακή διαδικασία για τις αιτήσεις σύνδεσης με το δίκτυο· ii) παρέχουν στοιχεία σχετικά με τη δυναμικότητα του δικτύου· και iii) βελτιστοποιούν την αξιοποίηση της δυναμικότητας του δικτύου επιτρέποντας τη χρήση του από σταθμούς ενέργειας που συνδυάζουν πολλαπλές συμπληρωματικές τεχνολογίες.

               30)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν ασφάλεια δικαίου για την αναπροσαρμογή των αγωγών φυσικού αερίου ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά υδρογόνου, δηλώνοντας σαφώς ποιες εγκρίσεις θα απαιτούνται και καθιστώντας δυνατή την περαιτέρω αποδοχή των ήδη υφιστάμενων εγκρίσεών τους.

               31)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο I τμήμα 6 των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΕΡΓΑ

               32)Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να θεσπίσουν ρυθμιστικά δοκιμαστήρια για τη χορήγηση στοχευμένων εξαιρέσεων από το εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό νομοθετικό ή κανονιστικό πλαίσιο για καινοτόμες τεχνολογίες, προϊόντα, υπηρεσίες ή προσεγγίσεις, ώστε να διευκολυνθεί η αδειοδότηση και να στηριχθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο η εγκατάσταση και η συστημική ενοποίηση της ανανεώσιμης ενέργειας, της αποθήκευσης και άλλων τεχνολογιών απανθρακοποίησης, σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία.

               ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

               33)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να άρουν ταχέως τυχόν αδικαιολόγητα κωλύματα στις εταιρικές συμφωνίες αγοράς ανανεώσιμης ενέργειας, τα οποία οφείλονται σε διοικητικές διαδικασίες ή στην αγορά, ιδίως για να επιταχύνουν την υιοθέτηση εταιρικών συμφωνιών αγοράς ανανεώσιμης ενέργειας από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

               34)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να σχεδιάσουν, να προγραμματίσουν και να εφαρμόσουν μηχανισμούς στήριξης —και εγγυήσεις προέλευσης— κατά τρόπο ώστε να είναι συμβατοί με τις εταιρικές συμφωνίες αγοράς ανανεώσιμης ενέργειας, να τις συμπληρώνουν και να τις καθιστούν δυνατές.

               35)Κατά την εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις πρακτικές που περιγράφονται στο κεφάλαιο IΙ των κατευθυντήριων γραμμών στο παράρτημα της παρούσας σύστασης.

               ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ, ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ

               36)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν ένα σημείο επαφής επιφορτισμένο με την τακτική παρακολούθηση των κύριων σημείων συμφόρησης στη διαδικασία αδειοδότησης και την αντιμετώπιση των ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι φορείς ανάπτυξης έργων στον τομέα της ανανεώσιμης ενέργειας.

               37)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιούν στην Επιτροπή, ανά διετία, αρχής γενομένης από τον Μάρτιο του 2023, στο πλαίσιο των ενοποιημένων εθνικών εκθέσεων προόδου για την ενέργεια και το κλίμα που πρέπει να υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
                  14
               , όλες τις διαθέσιμες λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την πορεία εφαρμογής της παρούσας σύστασης.

               38)Η Επιτροπή θα επανεξετάσει την εφαρμογή της παρούσας σύστασης δύο έτη μετά την έκδοσή της και θα αξιολογήσει κατά πόσον απαιτούνται πρόσθετα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις υποβληθείσες πληροφορίες από τα κράτη μέλη.

               Βρυξέλλες, 18.5.2022

                     Για την Επιτροπή

                     Kadri SIMSON
                     Μέλος της Επιτροπής

                     (1)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 («ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα») (ΕΕ L 243 της 9.7.2021, σ. 1).

                     (2)

                        Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, REPowerEU: Κοινή ευρωπαϊκή δράση για πιο προσιτή οικονομικά, εξασφαλισμένη και βιώσιμη ενέργεια [COM(2022) 108 final].

                     (3)

                        Οδηγία 2001/77/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Σεπτεμβρίου 2001, για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (ΕΕ L 283 της 27.10.2001, σ. 33).

                     (4)

                        Οδηγία 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την τροποποίηση και τη συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 2003/30/ΕΚ (ΕΕ L 140 της 5.6.2009, σ. 16).

                     (5)

                        Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 82).

                     (6)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης.

                     (7)

                        Οδηγία 2014/89/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2014, περί θεσπίσεως πλαισίου για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό (ΕΕ L 257 της 28.8.2014, σ. 135).

                     (8)

                        Βλ. έκθεση προόδου της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για τον ΘΧΣ [COM(2022) 185 της 3ης Μαΐου 2022].

                     (9)

                  https://energy-industry-geolab.jrc.ec.europa.eu/

                     (10)

                        https://ec.europa.eu/energy-industry-geography-lab

                     (11)

                        Αξιολόγηση αντικτύπου: γνωμοδότηση σχετικά με την έκταση και το επίπεδο λεπτομέρειας των περιβαλλοντικών στοιχείων που πρέπει να υποβάλλονται υπό μορφή έκθεσης εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

                     (12)

                        Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7).

                     (13)

                        Οδηγία 2009/147/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (ΕΕ L 20 της 26.1.2010, σ. 7).

                     (14)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1).


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 22.5.2017
            COM(2017) 516 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας για το 2017και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ουγγαρίας για το 2017

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας για το 2017

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ουγγαρίας για το 2017

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 16 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 16 Νοεμβρίου 2016, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία η Ουγγαρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2017 για την Ουγγαρία
                  6
                δημοσιεύτηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Ουγγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 12 Ιουλίου 2016, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Ουγγαρίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 2 Μαΐου 2017, η Ουγγαρία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2017. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη στα προγράμματα των κρατών μελών για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) που καλύπτουν την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στη νομοθεσία που διέπει τα ΕΔΕΤ
                  7
               , όταν είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να τροποποιήσει τα οικεία προγράμματα ΕΔΕΤ. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων
                  8
               .

               (5)Η Ουγγαρία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2017, η κυβέρνηση προβλέπει επιδείνωση του ονομαστικού ελλείμματος από 1,8 % το 2016 σε 2,4 % το 2017 και 2018 και σταδιακή βελτίωση στη συνέχεια σε 1,2 % του ΑΕΠ μέχρι το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —διαρθρωτικό έλλειμμα 1,7 % του ΑΕΠ έως το 2016 και αναθεωρημένο σε 1,5 % του ΑΕΠ από το 2017— αναμένεται να επιτευχθεί μέχρι το 2020. Ωστόσο, βάσει του επανυπολογισθέντος διαρθρωτικού ισοζυγίου
                  9
               , ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος δεν θα επιτευχθεί κατά τον χρονικό ορίζοντα του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 61 % μέχρι τα τέλη του 2021. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευνοϊκό, γεγονός που δημιουργεί κινδύνους για την υλοποίηση των στόχων για το έλλειμμα.

               (6)Το πρόγραμμα σύγκλισης του 2017 αναφέρει ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της έκτακτης εισροής προσφύγων και των μέτρων ασφαλείας που ελήφθησαν το 2016 και το 2017 είναι σημαντικές και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τη φύση αυτών των πρόσθετων δημοσιονομικών δαπανών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ανήλθαν το 2015 σε 0,04 % του ΑΕΠ για την πρωτοφανή εισροή προσφύγων ενώ δεν υπήρξαν επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες για την έκτακτη εισροή προσφύγων το 2016. Οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες για τα μέτρα ασφαλείας ανέρχονται σε 0,04 % του ΑΕΠ το 2016. Το 2017, δεν αναμένεται περαιτέρω αύξηση των δαπανών λόγω της πρωτοφανούς εισροής προσφύγων, ενώ η πρόσθετη δημοσιονομική επίπτωση των μέτρων ασφαλείας εκτιμάται επί του παρόντος σε 0,14 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, επιτρέπεται η ανάληψη των εν λόγω πρόσθετων δαπανών, δεδομένου ότι η εισροή προσφύγων, καθώς και η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής είναι ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Ουγγαρίας είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2016 έχει μειωθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη πρόσθετες δαπάνες για τα μέτρα ασφαλείας. Όσον αφορά το 2017, η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2018 βάσει των καταγεγραμμένων στοιχείων που θα παρασχεθούν από τις ουγγρικές αρχές.

               (7)Στις 12 Ιουλίου 2016 το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή 0,6 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2017. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2017, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2017.

               (8)Το 2018, με βάση τη δημοσιονομική κατάσταση, και ιδίως τα επίπεδα χρέους της χώρας, αναμένεται περαιτέρω προσαρμογή της Ουγγαρίας για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου της για διαρθρωτικό έλλειμμα 1,5 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η εν λόγω προσαρμογή μεταφράζεται σε απαίτηση για ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών
                  10
                που δεν θα υπερβεί το 2,8 % το 2018. Θα αντιστοιχεί σε διαρθρωτική προσαρμογή της τάξης του 1,0 % του ΑΕΠ. Σε περίπτωση μη αλλαγής των πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2018. Ταυτόχρονα, προβλέπεται ότι η Ουγγαρία θα συμμορφωθεί με τον κανόνα για το χρέος το 2017 και το 2018. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα από το 2017 για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ωστόσο, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, η αξιολόγηση των δημοσιονομικών προγραμμάτων και των αποτελεσμάτων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το δημοσιονομικό ισοζύγιο του κράτους μέλους υπό το πρίσμα των κυκλικών συνθηκών. Όπως υπενθυμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, που συνοδεύει τις εν λόγω ειδικές ανά χώρα συστάσεις, η αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τον στόχο να επιτευχθεί δημοσιονομικός προσανατολισμός που να συμβάλλει στην ενίσχυση της εν εξελίξει ανάκαμψης και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών της Ουγγαρίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτίθεται να κάνει χρήση του εφαρμοστέου περιθωρίου εκτίμησης με βάση την κυκλική κατάσταση της Ουγγαρίας.

               (9)Η ανταγωνιστικότητα και δυνητική ανάπτυξη της Ουγγαρίας ανακόπτεται λόγω του χαμηλού επιπέδου ιδιωτικών επενδύσεων και της χαμηλής παραγωγικότητας. Οι παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά το επιχειρηματικό περιβάλλον και τις επενδύσεις των επιχειρήσεων έχουν σχέση κυρίως με τις αδυναμίες στις θεσμικές επιδόσεις και τη διακυβέρνηση. Οι συχνές αλλαγές στο ρυθμιστικό και φορολογικό περιβάλλον αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ουγγαρία, με ανεπαρκή συμμετοχή των ενδιαφερομένων και έλλειψη τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής. Τα κανονιστικά εμπόδια στον τομέα των υπηρεσιών τείνουν επίσης να περιορίζουν τη δυναμική της αγοράς και παρεμποδίζουν τις επενδύσεις. Οι περιοριστικές ρυθμίσεις, μεταξύ άλλων στο λιανικό εμπόριο, περιορίζουν τον ανταγωνισμό στον τομέα των υπηρεσιών και επηρεάζουν το επιχειρηματικό κλίμα.

               (10)Ο δείκτης συνολικών φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ της Ουγγαρίας παραμένει πολύ υψηλότερος από τους δείκτες των χωρών της περιοχής και οι προκλήσεις στο φορολογικό σύστημα εξακολουθούν να υπάρχουν. Η κυβέρνηση προέβη σε μείωση των εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κατά 5 εκατοστιαίες μονάδες το 2017 και για το 2018 έχει προγραμματιστεί μείωση κατά 2 ακόμη ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό το μέτρο μείωσε σημαντικά τη φορολογική επιβάρυνση για τα χαμηλά εισοδήματα, η οποία ωστόσο παραμένει υψηλή. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα χωρίς παιδιά, όπου εξακολουθεί να είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Το φορολογικό σύστημα παραμένει περίπλοκο. Παρά την πτωτική τάση από το 2013, οι ειδικοί τομεακοί φόροι — ορισμένοι εκ των οποίων παραμένουν εξαιρετικά στρεβλωτικοί — εξακολουθούν να περιπλέκουν το φορολογικό σύστημα και να υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η πολυπλοκότητα και η ασάφεια του φορολογικού συστήματος, που συνδέεται με το υψηλό κόστος συμμόρφωσης και τον διοικητικό φόρτο, εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην Ουγγαρία.

               (11)Οι αδυναμίες σε θεσμικές επιδόσεις επηρεάζουν το επιχειρηματικό κλίμα και μειώνουν το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας. Ειδικότερα, παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις και την τροποποίηση του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων, εξακολουθεί να είναι περιορισμένη η πρόοδος όσον αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας και του ανταγωνισμού στις δημόσιες συμβάσεις και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά. Η τρέχουσα στρατηγική για τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις αποτελεί σταθερή βάση για την ενίσχυση της διαφάνειας, αλλά η εφαρμογή της και ο αντίκτυπος στην αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια πρέπει να παρακολουθούνται. Ο κίνδυνος διαφθοράς παραμένει υψηλός, επηρεάζοντας αρνητικά το επιχειρηματικό κλίμα και υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις όσον αφορά τα μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση του ζητήματος. Επίσης, η Ουγγαρία αντιμετωπίζει καθυστερήσεις ως προς την εφαρμογή της στρατηγικής για τις ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις. Αυτό επιβραδύνει την έγκαιρη καθιέρωση των ηλεκτρονικών δημοσίων συμβάσεων στην Ουγγαρία και υπονομεύει τον στόχο ενίσχυσης της διαφάνειας και αύξησης του ανταγωνισμού.

               (12)Η κατάσταση στον τομέα των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του λιανικού εμπορίου, εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη στην Ουγγαρία. Κατά το παρελθόν έτος, η ουγγρική κυβέρνηση συνέχισε να παρεμβαίνει στις αγορές οι οποίες προηγουμένως ήταν ανοικτές στον ανταγωνισμό και εξέδωσε νέες, αυστηρότερες απαιτήσεις για τις υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών από ανεξάρτητα κέντρα αποστολής. Η ουγγρική κυβέρνηση δεν έλαβε κανένα ουσιαστικό μέτρο για τη διευκόλυνση του κανονιστικού περιβάλλοντος στον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά το λιανικό εμπόριο, τη διαχείριση των αποβλήτων, τις δημόσιες υπηρεσίες, τη δημοσίευση και τη διανομή σχολικών εγχειριδίων ή τα συστήματα πληρωμών μέσω κινητού τηλεφώνου. Στον τομέα του λιανικού εμπορίου λείπουν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χορήγηση άδειας λειτουργίας νέων καταστημάτων άνω των 400 m2. Αυτό επαυξάνει την έλλειψη διαφάνειας και προβλεψιμότητας στον τομέα. Οι κανονιστικοί φραγμοί που εξακολουθούν να υπάρχουν στον τομέα των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του λιανικού εμπορίου, περιορίζουν τη δυναμική της αγοράς και εμποδίζουν τις επενδύσεις, ενώ παράλληλα δημιουργούν αβεβαιότητα για τους επενδυτές, ιδίως τους διεθνείς επενδυτές.

               (13)Για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας και της δυνητικής ανάπτυξης της Ουγγαρίας μεσοπρόθεσμα, θα είναι καίριας σημασίας οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την προώθηση των επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό, ιδίως στην εκπαίδευση και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, καθώς και για την περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας. Η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης θα είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη μιας χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.

               (14)Οι επιδόσεις στην παροχή βασικών δεξιοτήτων παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα. Η έρευνα PISA του 2015 για τα εκπαιδευτικά συστήματα κατέδειξε σημαντική επιδείνωση των αποτελεσμάτων και οι επιπτώσεις του κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου των μαθητών στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ. Οι επιπτώσεις του τύπου σχολείου στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα είναι πολύ σημαντικές. Η μείωση των ωρών διδασκαλίας θετικών επιστημών στα επαγγελματικά σχολεία από το 2016 είναι πιθανόν να επιτείνει τις καθυστερήσεις της Ουγγαρίας όσον αφορά τις δεξιότητες στις θετικές επιστήμες. Το ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο εμφανίζει στασιμότητα τα τελευταία 5 χρόνια και παραμένει ιδιαίτερα υψηλό μεταξύ των Ρομά. Η κατανομή των μειονεκτούντων μαθητών μεταξύ των σχολείων είναι ανομοιογενής, ενώ τα παιδιά των Ρομά φοιτούν όλο και περισσότερο σε σχολεία και τάξεις όπου η πλειονότητα είναι Ρομά. Έχουν ληφθεί μέτρα για να στηριχθούν η κατάρτιση των εκπαιδευτικών, η προσχολική εκπαίδευση και οι σχολικές επιδόσεις, καθώς και για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου από τους Ρομά. Ωστόσο, λείπουν ολοκληρωμένα και συστημικά μέτρα για την αντιμετώπιση του διαχωρισμού. Η αυξανόμενη ζήτηση για εργατικό δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης δεν συνοδεύεται από αρκετά μεγάλο αριθμό αιτούντων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και επαρκή ποσοστά ολοκλήρωσης των σχετικών σπουδών. Η τροποποίηση του νόμου σχετικά με την ανώτατη εκπαίδευση που εκδόθηκε το 2017 ενδέχεται να επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση.

               (15)Η αγορά εργασίας εξελίχθηκε θετικά κατά τα τελευταία έτη, με την ανεργία να έχει επιστρέψει στα προ της κρίσης επίπεδα. Η απασχόληση έφθασε σε ιστορικά υψηλό επίπεδο χάρη στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα και στο πρόγραμμα δημοσίων έργων, το οποίο εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη ενεργητική πολιτική για την αγορά εργασίας στην Ουγγαρία με περισσότερους από 200 000 συμμετέχοντες. Κατά τα τελευταία έτη, θεσπίστηκε μια σειρά μέτρων για τη διευκόλυνση της μετάβασης από το εν λόγω πρόγραμμα στην πρωτογενή αγορά εργασίας. Ωστόσο, το πρόγραμμα εξακολουθεί να μην είναι επαρκώς στοχευμένο και η αποτελεσματικότητά του όσον αφορά την επανένταξη των συμμετεχόντων στην ανοικτή αγορά εργασίας εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Ταυτόχρονα, ορισμένοι τομείς αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Άλλες ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας ενισχύονται, εν μέρει με τη στήριξη ενωσιακών κονδυλίων, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για να διευκολυνθεί η μετάβαση στην πρωτογενή αγορά εργασίας με αποτελεσματικό τρόπο. Το σύστημα καταγραφής προσόντων για τους ανέργους έχει τεθεί σε εφαρμογή, αλλά δεν είναι ακόμη πλήρως αποτελεσματικό. Το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ των φύλων όσον αφορά την απασχόληση αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια και ο αντίκτυπος της τεκνοποίησης στην απασχόληση των γυναικών είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ. Η συμμετοχή στην αγορά εργασίας επηρεάζεται από σχετικά πενιχρά αποτελέσματα στον τομέα της υγείας και άνιση πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία χάραξης πολιτικής είναι περιορισμένη.

               (16)Ορισμένοι δείκτες φτώχειας έχουν υποχωρήσει στα προ της κρίσης επίπεδα, αλλά παραμένουν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η φτώχεια μεταξύ των παιδιών και των Ρομά παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, αν και μειώνεται. Ένα σημαντικό ποσοστό απασχολούμενων Ρομά εργάζονται στο πρόγραμμα δημοσίων έργων. Η πραγματική ενσωμάτωσή τους στην ανοικτή αγορά εργασίας παραμένει μέχρι στιγμής περιορισμένη.

               (17)Η επάρκεια και η κάλυψη της κοινωνικής πρόνοιας και των παροχών ανεργίας είναι περιορισμένες. Η διάρκεια των παροχών ανεργίας εξακολουθεί να είναι η χαμηλότερη στην ΕΕ (3 μήνες), κάτω από τον μέσο χρόνο που χρειάζονται οι άνεργοι για να βρουν εργασία. Η μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας, το 2015, απλούστευσε το σύστημα παροχών, αλλά δεν φαίνεται να έχει εξασφαλίσει ομοιόμορφο και ελάχιστο επαρκές βιοτικό επίπεδο για όσους έχουν ανάγκη. Όσον αφορά τα οφέλη που χορηγούνται από τους δήμους, είναι υψηλός ο βαθμός διακριτικής ευχέρειας όσον αφορά τα κριτήρια επιλεξιμότητας και το ύψος των παροχών, γεγονός που προκαλεί αβεβαιότητα στους δικαιούχους. Η παροχή ελάχιστου εισοδήματος παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ωστόσο οι αρχές σχεδιάζουν να αυξήσουν σταδιακά το επίπεδο των στοχοθετημένων παροχών σε χρήμα κατά τα προσεχή έτη. Ήδη το 2017, τρεις από αυτές τις παροχές αυξήθηκαν ελαφρώς. Συμπληρωματικά στοχοθετημένα μέτρα θα συμβάλλουν στην ανακούφιση της υλικής στέρησης των πλέον μειονεκτουσών ομάδων, και ιδίων των παιδιών και των Ρομά.

               (18)Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου η Επιτροπή διενέργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ουγγαρίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2017 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Ουγγαρία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ουγγαρία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (19)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του
                  11
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ουγγαρία να λάβει μέτρα το 2017 και το 2018 προκειμένου:

               1.Να συνεχίσει τη δημοσιονομική πολιτική της σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η οποία μεταφράζεται σε σημαντική δημοσιονομική προσπάθεια για το 2018. Όταν λαμβάνει μέτρα πολιτικής, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επίτευξη δημοσιονομικού προσανατολισμού που να συμβάλλει στην ενίσχυση της εν εξελίξει ανάκαμψης και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών της Ουγγαρίας.

               2.Να ολοκληρώσει τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τα χαμηλά εισοδήματα και να απλουστεύσει τη φορολογική δομή, ιδίως με τον περιορισμό των πλέον στρεβλωτικών τομεακών φόρων. Να ενισχύσει τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, με την εφαρμογή ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού συστήματος ηλεκτρονικών δημοσίων συμβάσεων, και να ενισχύσει το πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Να ενισχύσει την κανονιστική προβλεψιμότητα, τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, και κυρίως στο λιανικό εμπόριο.

               3.Να μεριμνήσει ώστε το πρόγραμμα δημοσίων έργων να απευθύνεται περισσότερο στα άτομα που είναι πιο αποκομμένα από την αγορά εργασίας και να παράσχει αποτελεσματική στήριξη στα άτομα που αναζητούν εργασία, ώστε να διευκολυνθεί η μετάβαση στην αγορά εργασίας, μεταξύ άλλων ενισχύοντας τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας. Να λάβει μέτρα για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων και την αύξηση της συμμετοχής μειονεκτουσών ομάδων, ιδίως των Ρομά, στην κανονική εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς. Να βελτιώσει την επάρκεια και την κάλυψη της κοινωνικής πρόνοιας και τη διάρκεια των παροχών ανεργίας.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 516 final.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 και P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 final.

                     (5)
                  COM(2016) 728 final.

                     (6)
                  SWD(2017) 82 final/2.

                     (7)
                  Άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.

                     (8)

                        COM(2014) 494 final.

                     (9)
                  Το διαρθρωτικό ισοζύγιο, όπως επανυπολογίστηκε από την Επιτροπή με βάση τις πληροφορίες του προγράμματος σύγκλισης και σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.

                     (10)
                  Οι καθαρές δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε επίπεδο τετραετίας. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Έκτακτα μέτρα από πλευράς τόσο εσόδων όσο και δαπανών συμψηφίζονται.

                     (11)
                  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 13.5.2015
            COM(2015) 272 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2015και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2015

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2015

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2015

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής να δρομολογηθεί νέα στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, με την ονομασία «Ευρώπη 2020», η οποία να βασίζεται στον βελτιωμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Η στρατηγική εστιάζει στα κύρια πεδία στα οποία απαιτούνται μέτρα για την τόνωση του δυναμικού της Ευρώπης για βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα.

               (2)Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, βάσει προτάσεων της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών. Από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές» τις οποίες τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη στις οικονομικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης.

               (3)Στις 8 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2014 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ρουμανίας για το 2014.

               (4)Στις 28 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης
                  5
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2015 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Επίσης την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης
                  6
               , στην οποία η Ρουμανία προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη που θα πρέπει να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (5)Στις 18 Δεκεμβρίου 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για ώθηση των επενδύσεων, επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και υλοποίηση υπεύθυνης, ευνοϊκής για την ανάπτυξη δημοσιονομικής εξυγίανσης.

               (6)Στις 26 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2015 για τη Ρουμανία
                  7
               . Στην εν λόγω έκθεση εκτιμάται η πρόοδος της Ρουμανίας όσον αφορά την εκπλήρωση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εγκρίθηκαν στις 8 Ιουλίου 2014. Η έκθεση χώρας περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Η ανάλυση της Επιτροπής οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες, οι οποίες απαιτούν δράση σε επίπεδο πολιτικής και παρακολούθηση.   Με τα τρία διαδοχικά προγράμματα ΕΕ-ΔΝΤ, οι εξωτερικές και εσωτερικές ανισορροπίες έχουν μειωθεί σημαντικά. Ωστόσο, οι κίνδυνοι για τη Ρουμανία από τη σχετικά υψηλή αρνητική καθαρή διεθνή επενδυτική θέση και την ασθενή μεσοπρόθεσμη εξαγωγική ικανότητα χρειάζονται προσοχή.  Εξακολουθούν να υπάρχουν εξωτερικά και εσωτερικά  τρωτά σημεία στον τραπεζικό τομέα.

               (7)Στις 30 Απριλίου 2015, η Ρουμανία υπέβαλε το Εθνικό της Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων του 2015 και το Πρόγραμμα Σύγκλισης του 2015. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

               (8)Στις 22 Οκτωβρίου 2013, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2013/531/ΕΕ
                  8
               , στην οποία δεσμεύθηκε να παράσχει μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή ανώτατου ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ προς τη Ρουμανία, για την περίοδο έως τον Σεπτέμβριο του 2015. Η εν λόγω συνδρομή εξαρτάται από την εφαρμογή μιας συνολικής οικονομικής πολιτικής. Μολονότι, υπό τις παρούσες συνθήκες της αγοράς, η Ρουμανία δεν σκοπεύει να ζητήσει την εκταμίευση οιασδήποτε δόσης, η προληπτική συνδρομή αναμένεται να συμβάλει στην εδραίωση της μακροοικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και, μέσω της εφαρμογής των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, να αυξήσει την ανθεκτικότητα και το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας. Μόλις η Ρουμανία εξέλθει από το πρόγραμμα, θα επανενταχθεί πλήρως στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

               (9)Η Ρουμανία υπόκειται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.  Στο Πρόγραμμα Σύγκλισης η Ρουμανία ζήτησε προσωρινή απόκλιση κατά 0,5% του ΑΕΠ από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής προς τον μεσοπρόθεσμο στόχο λόγω των σχεδιαζόμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα δεν παρείχε επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες για τις σχεδιαζόμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, το Συμβούλιο δεν είναι σε θέση να αξιολογήσει την αξιοπιστία τους. Η Ρουμανία έχει επίσης ζητήσει την εφαρμογή της ρήτρας μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος.  Η επιλεξιμότητα της μεταρρύθμισης υπόκειται σε επιβεβαίωση από την Eurostat. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, το προβλεπόμενο διαρθρωτικό έλλειμμα 3,4% του ΑΕΠ το 2016, δεν θα διασφάλιζε κατάλληλο περιθώριο ασφαλείας σε σχέση με την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη. Συνεπώς, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Ρουμανία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να επωφεληθεί της αιτηθείσας προσωρινής απόκλισης το 2016.

               (10)Στο Πρόγραμμα Σύγκλισης του 2015, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη διατήρηση του ονομαστικού ελλείμματος στο 1,5% του ΑΕΠ το 2015 και τη μείωσή του στο 0,8% το 2018. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο - διαρθρωτικό έλλειμμα 1,0% του ΑΕΠ - από το 2016 και μετά. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να κορυφωθεί στο 40,1% το 2015, και να μειωθεί σταδιακά στη συνέχεια, φτάνοντας στο 37,1% το 2018. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι ιδιαίτερα εύλογο. Σημαντικά μέτρα που αυξάνουν το έλλειμμα τα οποία εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση στις 25 Μαρτίου και από τη Γερουσία στις 27 Απριλίου
                  9
                και λήφθηκαν υπόψη στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, δεν περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης, ενώ τούτο απαιτείται από τον κώδικα δεοντολογίας. Δεν έχουν προσδιοριστεί επαρκώς τα απαιτούμενα μέτρα για τη στήριξη των σχεδιαζόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2016 και μετά. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να αποκλίνει το 2015 κατά 0,3% του ΑΕΠ από τον μεσοπρόθεσμο στόχο. Τούτο υπερβαίνει ελαφρά την απόκλιση κατά 0,25% του ΑΕΠ που επιτρέπεται δυνάμει του προγράμματος του ισοζυγίου πληρωμών υπό την προϋπόθεση ότι η συγχρηματοδότηση των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων είναι σύμφωνη με ό,τι προβλεπόταν στον προϋπολογισμό. Η απόκλιση πρόκειται να γίνει πιο αισθητή το 2016 ανερχόμενη στο 2,4%, ενώ απαιτείται προσαρμογή 0,3% του ΑΕΠ. Συνεπώς, θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα το 2015 και το 2016. Με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος Σύγκλισης και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, το Συμβούλιο θεωρεί ότι υπάρχει κίνδυνος η Ρουμανία να μη συμμορφωθεί προς τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (11)Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ρουμανίας είναι σε γενικές γραμμές υγιές, αλλά δεν εφαρμόζεται αποτελεσματικά. Οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες δημογραφικές τάσεις και το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης της αγοράς εργασίας, ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που άρχισε το 2010 έχει ήδη επιφέρει ορισμένες βελτιώσεις, αλλά ο νόμος για την εξίσωση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών από το 2035, που προτάθηκε από την κυβέρνηση τον Δεκέμβριο του 2013, δεν έχει ακόμη εγκριθεί από την Κάτω Βουλή του Κοινοβουλίου.

               (12)Η πρόσφατη περικοπή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης των εργοδοτών έχει μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, αλλά με μη στοχευμένο τρόπο. Η φορολογική επιβάρυνση των ατόμων με χαμηλότερο εισόδημα παραμένει υψηλή (40%) σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η φορολογική απάτη και η φοροαποφυγή εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση και στερούν φορολογικά έσοδα. Έχουν γίνει τα πρώτα βήματα στο εγχείρημα που προβλέπεται να αποτελέσει μια εν εξελίξει αναδιοργάνωση της φορολογικής διοίκησης της Ρουμανίας. Πιλοτικό σχέδιο συμμόρφωσης με στόχο την αδήλωτη εργασία, τη δήλωση μισθών χαμηλότερων των κανονικών και τη φοροδιαφυγή εφαρμόστηκε σε δύο περιφέρειες το 2014, και θα αναπτυχθεί περαιτέρω το 2015. Το επίπεδο της περιβαλλοντικής φορολογίας αυξήθηκε το 2014 προσεγγίζοντας τον μέσο όρο της ΕΕ.

               (13)Ενώ έγιναν αισθητές ορισμένες βελτιώσεις το 2014, τα ποσοστά απασχόλησης και δραστηριότητας εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα χαμηλά μεταξύ των γυναικών, των νέων, των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και των Ρομά. Οι ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας έχουν αναθεωρηθεί, αλλά η συνολική συμμετοχή σε ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας και στη χρηματοδότησή τους παραμένουν χαμηλή, ιδίως όσον αφορά την επαγγελματική κατάρτιση, τα προγράμματα που οδηγούν στην αναγνώριση της προηγούμενης εκπαίδευσης, τα κίνητρα κινητικότητας και τα μέτρα που έχουν ως στόχο τους μακροχρόνια ανέργους. Η Ρουμανία έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, ιδίως μέσω των Εγγυήσεων για τη Νεολαία, αλλά σημειώθηκαν καθυστερήσεις στην εφαρμογή. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος στον καθορισμό διαφανών κατευθυντήριων γραμμών για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Η δημόσια υπηρεσία απασχόλησης, για να είναι σε θέση να παρέχει εξατομικευμένες υπηρεσίες και πιο συνεκτική υλοποίηση σε ομάδες στόχους, θα χρειαστεί αυξημένη ικανότητα, ιδίως όσον αφορά το προσωπικό, και ένα πλαίσιο ολοκληρωμένης υλοποίησης για μέτρα που συγχρηματοδοτούνται από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία.

               (14)Η Ρουμανία αντιμετωπίζει αρκετές προκλήσεις στον τομέα της εκπαίδευσης: το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου παραμένει αρκετά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ· η διαθεσιμότητα και η πρόσβαση σε υπηρεσίες προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας είναι περιορισμένες, ιδίως σε αγροτικές περιοχές και για την κοινότητα των Ρομά· η συμμετοχή στη δια βίου μάθηση παραμένει πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ· η ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η συνάφειά της με την αγορά εργασίας είναι ανεπαρκείς· και το ποσοστό ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εξακολουθεί να είναι το δεύτερο χαμηλότερο στην ΕΕ. Η Ρουμανία έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις αυτές σημειώνοντας ποικίλους βαθμούς προόδου στους διάφορους τομείς, και, μέχρι σήμερα, με περιορισμένο ορατό τελικό αποτέλεσμα. Έχουν σημειωθεί σημαντικές καθυστερήσεις όσον αφορά την έγκριση της εθνικής στρατηγικής για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Εθνικό πρόγραμμα για την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα έχει σχεδιαστεί για την περίοδο 2014-2019, και θα τεθεί σε ισχύ κατά τη νέα σχολική χρονιά, 2015-2016. Η εθνική στρατηγική για τη δια βίου μάθηση έχει καθυστερήσει. Έχει χαραχτεί στρατηγική για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, στόχος της οποίας είναι η αύξηση της συνάφειας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μέσω της μεγαλύτερης ευθυγράμμισής της με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, και η βελτίωση της πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση για τις μειονεκτούσες ομάδες. Εφαρμόστηκαν μέτρα για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και των προγραμμάτων μαθητείας.

               (15)Το ρουμανικό σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης χαρακτηρίζεται από φτωχά θεραπευτικά αποτελέσματα, κακή οικονομική και γεωγραφική προσβασιμότητα, χαμηλή χρηματοδότηση και αναποτελεσματική χρήση πόρων. Υπάρχει υψηλός βαθμός εξάρτησης από ενδονοσοκομειακές υπηρεσίες και το σύστημα πάσχει από εκτεταμένο αναποτελεσματικό νοσοκομειακό δίκτυο, αδύναμα και κατακερματισμένα δίκτυα παραπομπών, καθώς και από τη διάθεση χαμηλού ποσοστού δαπανών για την πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη. Επιπλέον, η ευρεία χρήση των άτυπων πληρωμών στο δημόσιο σύστημα υγείας μειώνει περαιτέρω την προσβασιμότητα, την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα του συστήματος. Διάφορα μέτρα και μεταρρυθμίσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης έχουν μειώσει το χρηματοδοτικό κενό και έχουν βελτιώσει το επίπεδο και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών. Η εθνική στρατηγική για την υγεία 2014-2020, που καθορίζει τη στρατηγική βάση για τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας, εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2014 και πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή. Το Υπουργείο Υγείας και η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλισης Υγείας εξετάζουν διάφορα μέτρα για τη βελτίωση του συστήματος χρηματοδότησης της υγειονομικής περίθαλψης.

               (16)Η μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού παραμένει σημαντική πρόκληση για τη Ρουμανία. Αν και μειώνεται, το ποσοστό ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού παρέμεινε το 2013 υψηλό, στο 40%, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων (εκτός των συντάξεων) στη μείωση της φτώχειας φαίνεται περιορισμένη, και είναι ιδιαίτερα χαμηλή στην περίπτωση των παιδιών. Οι κοινωνικές μεταβιβάσεις δεν συνδέονται επαρκώς με μέτρα ενεργοποίησης. Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης της κοινωνικής πρόνοιας, του 2011, εξακολουθεί να καθυστερεί. Η έγκριση της στρατηγικής για την κοινωνική ένταξη και την καταπολέμηση της φτώχειας και των συναφών σχεδίων δράσης μετατέθηκε. Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την θέσπιση του ελάχιστου εισοδήματος ένταξης, που θα απλούστευε την κοινωνική πρόνοια συνδυάζοντας τρεις υπάρχουσες κοινωνικές μεταβιβάσεις. Το 2013, εκδόθηκε από την κυβέρνηση νόμος για την κοινωνική οικονομία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της σχέσης μεταξύ κοινωνικών μεταβιβάσεων και μέτρων ενεργοποίησης, αλλά είναι ακόμη υπό συζήτηση στο Κοινοβούλιο. Ελάχιστα αποτελεσματικά μέτρα ελήφθησαν για την ένταξη των Ρομά. Ωστόσο, τον Ιανουάριο του 2015 θεσπίστηκε με κάποια καθυστέρηση αναθεωρημένη στρατηγική για την ένταξη των Ρομά, αλλά η εφαρμογή της έχει καθυστερήσει.

               (17)[Η διοικητική ικανότητα της Ρουμανίας είναι περιορισμένη, κατακερματισμένη και χαρακτηρίζεται από ασαφή ανάθεση αρμοδιοτήτων, γεγονός που λειτουργεί ως τροχοπέδη για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Τα βασικά αίτια των διαρθρωτικών αδυναμιών εντοπίστηκαν και τον Οκτώβριο του 2014 εγκρίθηκε στρατηγική για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στη δημόσια διοίκηση και την ιεράρχηση και τον συντονισμό των πολιτικών, μαζί με σχέδιο δράσης για την εφαρμογή της κατά την περίοδο 2014-2020. Ωστόσο, η εφαρμογή έχει καθυστερήσει σημαντικά. Παρατυπίες στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων είχαν ως αποτέλεσμα σημαντικές καθυστερήσεις στην εκτέλεση των προγραμμάτων των ταμείων της ΕΕ. Ο αντίκτυπός τους είναι αρνητικός στο επιχειρηματικό περιβάλλον και αποτελούν ανασχετικό παράγοντα για τις τόσο αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές.]

               (18)Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την ενίσχυση της ανεξαρτησίας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος, την καταπολέμηση της διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα, καθώς και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των δικαστικών αποφάσεων. Ωστόσο, η εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων παραμένει σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκής και η πρόοδος που σημειώθηκε στην πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς μικρής κλίμακας ήταν πιο περιορισμένη. Αυτοί οι σημαντικοί τομείς πολιτικής θα καλυφθούν από τον μηχανισμό συνεργασίας και ελέγχου.

               (19)Οι κρατικές επιχειρήσεις πλήττονται από υποτονική παραγωγικότητα, συμβάλλουν στην έλλειψη ρευστότητας στην οικονομία, επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό της γενικής κυβέρνησης — ως ενδεχόμενες υποχρεώσεις —, και αντιπροσωπεύουν το 50 % των φορολογικών οφειλών του συνόλου των επιχειρήσεων. Η εταιρική διακυβέρνηση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον προσδιορισμό της απόδοσης των κρατικών επιχειρήσεων. Το τρέχον πλαίσιο διακυβέρνησής τους δεν εμποδίζει την πολιτική παρέμβαση στην καθημερινή διαχείριση των επιχειρήσεων, ούτε εγγυάται έναν διαχωρισμό μεταξύ της ιδιοκτησίας από δημόσιες αρχές και των λειτουργιών χάραξης πολιτικής. Μέχρι την έκδοση του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος 109/2011 δεν είχαν θεσπιστεί συστηματικά ειδικοί κανόνες για κρατικές επιχειρήσεις. Διάφοροι τομείς παραμένουν ακάλυπτοι και, στην πράξη, δεν τηρούνται πάντοτε οι κανόνες. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών.

               (20)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ρουμανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2015 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του Προγράμματος Σύγκλισης και του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων, καθώς και των επακόλουθων ενεργειών σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς τη Ρουμανία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Ρουμανία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενίσχυσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

               (21)Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας και η γνώμη του
                  10
                αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (22)Βάσει των αποτελεσμάτων της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σύγκλισης. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Ρουμανία να αναλάβει δράση το 2015 και το 2016 προκειμένου:

               1.Να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής.

               2.Να περιορίσει την απόκλιση από τον δημοσιονομικό μεσοπρόθεσμο στόχο, το 2015, σε μέγιστο ποσοστό 0,25% του ΑΕΠ, όπως προσδιορίζεται στο πρόγραμμα του ισοζυγίου πληρωμών 2013-15 και να εξασφαλίσει την επιστροφή στον μεσοπρόθεσμο στόχο το 2016. Να εφαρμόσει τη σφαιρική στρατηγική φορολογικής συμμόρφωσης, να ενισχύσει τα συστήματα επαλήθευσης ελέγχου για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας, και να προωθήσει την εξίσωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης για τους άνδρες και τις γυναίκες.

               3.Να ενισχύσει τη λήψη μέτρων για την αγορά εργασίας, ιδίως για τους μη καταχωρισμένους νέους και τους μακροχρόνια ανέργους. Να εξασφαλίσει την επαρκή στελέχωση της εθνικής υπηρεσίας απασχόλησης. Να θεσπίσει, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού με διαφάνεια. Να θεσπίσει το ελάχιστο εισόδημα ένταξης. Να αυξήσει την παροχή και την ποιότητα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας, ιδίως για τους Ρομά. Να εγκρίνει την εθνική στρατηγική για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Να εξακολουθήσει την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την υγεία 2014-2020 για την αντιμετώπιση προβλημάτων περιορισμένης προσβασιμότητας, χαμηλής χρηματοδότησης και ανεπαρκών πόρων.

               4.Να θεσπίσει νόμο σχετικά με τη μεταρρύθμιση της εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 272.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  COM(2014) 902.

                     (6)
                  COM(2014) 904.

                     (7)
                  SWD(2015) 42 final.

                     (8)
                  Απόφαση 2013/531/ΕΕ του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013 για χορήγηση μεσοπρόθεσμης χρηματοδοτικής συνδρομής στη Ρουμανία (ΕΕ L 286 της 29.10.2013, σελ. 1).

                     (9)
                  φορολογικές ελαφρύνσεις ενσωματωμένες στο νέο σχέδιο φορολογικού κώδικα

                     (10)
                  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 338 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία η Μάλτα συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
                  6
               . Η εν λόγω σύσταση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016. Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, η Μάλτα θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2016 για τη Μάλτα
                  7
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Μάλτας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών για τη χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και η πρόοδος της Μάλτας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 15 Απριλίου 2016, η Μάλτα υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις έχουν απευθυνθεί στο πλαίσιο του προγραμματισμού των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, αν είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης στο πλαίσιο κατευθυντηρίων οδηγιών σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  8
               .

               (5)Η Μάλτα επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει βελτίωση του ονομαστικού ισοζυγίου με εμφάνιση πλεονάσματος της τάξης του 0,1% του ΑΕΠ μέχρι το 2019. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο θα βελτιωθεί σταδιακά έτσι ώστε να επιτευχθεί μέχρι το 2019 ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος της Μάλτας, δηλ. ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση σε διαρθρωτικούς όρους. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε 62,6% το 2016 και να υποχωρήσει περαιτέρω σε 55,5% το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές αυτές προβλέψεις είναι ευλογοφανές για το 2016 και συντηρητικό για την περίοδο 2017-19. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα μέτρα στήριξης των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2017 και μετά. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, υπάρχει υψηλός κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη προσαρμογή για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου το 2015 και το 2016, κυρίως λόγω της ολίσθησης το 2015 η οποία πρέπει να διορθωθεί το 2016, και, υπό αμετάβλητες πολιτικές, το 2017. Η ολίσθηση το 2015 εξηγείται εν μέρει από την αύξηση των επενδύσεων που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο εξαιρετικά υψηλό ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων της ΕΕ ενόψει της ολοκλήρωσης της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013. Προκειμένου να μειωθεί η απόκλιση κατά την διετία 2015-2016, το πρόγραμμα σταθερότητας του 2016 περιλαμβάνει πρόσθετα μέτρα για το 2016 που δεν είχαν ακόμη συμπεριληφθεί στις εαρινές προβλέψεις. Τα εν λόγω μέτρα έχουν ως στόχο τη μείωση των πρωτογενών δαπανών (κατά 0,16 % του ΑΕΠ), ιδίως στους τομείς των αμοιβών των εργαζομένων, της ενδιάμεσης ανάλωσης και των μεταβιβάσεων κεφαλαίου. Επιπλέον, έχουν αναθεωρηθεί οι εκτιμήσεις για ορισμένα από τα μέτρα για τα έσοδα, για την περίοδο 2016-2019, ώστε να αντανακλούν πιο επικαιροποιημένες πληροφορίες, καθώς και τον πραγματικό αντίκτυπο των μέτρων για το 2015. Συνολικά, τα μέτρα αυτά οδηγούν σε καθαρή μείωση του ελλείμματος της τάξης του 0,2% του ΑΕΠ. Σε σύγκριση με τις προβλέψεις της Επιτροπής, ο συνυπολογισμός των εν λόγω μέτρων θα βελτιώσει τη διαρθρωτική προσπάθεια και το διαρθρωτικό ισοζύγιο θα παρουσιάσει κάποια μέση απόκλιση κατά τη διάρκεια της διετίας 2015-2016, ενώ ο κίνδυνος σημαντικής απόκλισης θα παραμείνει το 2017. Η Μάλτα αναμένεται να συμμορφωθεί με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους το 2016 και το 2017. Βάσει της αξιολόγησής του όσον αφορά το πρόγραμμα σταθερότητας και λαμβανομένων υπόψη των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2016, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Μάλτας με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση το 2016 και 2017.

               (6)Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της Μάλτας εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Αυτό οφείλεται κυρίως στις δημοσιονομικές επιπτώσεις των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού, όπως αυτές για την υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια φροντίδα και τις συντάξεις. Το συνταξιοδοτικό σύστημα αντιμετωπίζει τη διπλή πρόκληση της επίτευξης βιωσιμότητας με παράλληλη διασφάλιση επαρκών εισοδημάτων συνταξιοδότησης. Οι δαπάνες για συντάξεις ήταν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ το 2013, με ποσοστό 9,6% του ΑΕΠ, ωστόσο προβλέπεται να αυξηθούν σε 12,8 % έως το 2060, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Τον Μάρτιο του 2016, η κυβέρνηση θέσπισε διάφορα μέτρα για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας και της επάρκειας του συνταξιοδοτικού συστήματος, αλλά ο δημοσιονομικός αντίκτυπος δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί. Προκειμένου να βελτιωθεί η επάρκεια του συστήματος, η ελάχιστη εθνική ανταποδοτική σύνταξη εξακολουθεί να εξελίσσεται το 2016, με στόχο να ανέλθει στο 60% του μέσου εισοδήματος έως το 2027, και να επεκταθεί η κάλυψή της. Η αποτελεσματικότητα της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί από τη διασφάλιση της απασχολησιμότητας εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Πέραν των συντάξεων, οι δημόσιες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια φροντίδα προβλέπεται να αυξηθούν ταχύτερα από τον μέσο όρο της ΕΕ, στο 2,1 % και στο 1,2 % του ΑΕΠ. Οι αρχές θέσπισαν στρατηγική για το εθνικό σύστημα υγείας και διενεργούν επανεξέταση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δαπανών. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμα προκύψει οι επιδιωκόμενες οικονομίες από τις εν λόγω προσπάθειες. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη χρήση δυνητικών οικονομιών ώστε να αντιμετωπιστεί η προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών.

               (7)Πραγματοποιήθηκαν σημαντικές επενδύσεις, αλλά τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης υπολείπονται ακόμη του στόχου. Αυτό επηρεάζει την ποιότητα της προσφοράς εργατικού δυναμικού και το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Το μορφωτικό επίπεδο του εργατικού δυναμικού της Μάλτας εξακολουθεί να είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Η Μάλτα εφαρμόζει μια συνολική στρατηγική για τη διά βίου μάθηση, αλλά η συμμετοχή σε προγράμματα διά βίου μάθησης εξακολουθεί να είναι περιορισμένη, ιδίως μεταξύ των ατόμων με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Μεταξύ των προκλήσεων στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται η στοχοθετημένη ευαισθητοποίηση, η βελτίωση της πρόσβασης στην κατάρτιση και οι συμπράξεις μεταξύ ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και των εργοδοτών. Το 2015 εγκρίθηκε νομική γνωστοποίηση για την ίδρυση Ινστιτούτου συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης των εκπαιδευτικών (το Ινστιτούτο Εκπαίδευσης). Κύριοι στόχοι του Ινστιτούτου είναι: (i) να παρέχει στους εκπαιδευτικούς τις δεξιότητες που απαιτούνται στις καθημερινές τους επαγγελματικές δραστηριότητες· (ii) να λειτουργεί ως κόμβος για εκπαιδευτές ώστε να συναντώνται και να ανταλλάσσουν τις εμπειρίες τους και (iii) να προωθεί την ηγεσία στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Το Ινστιτούτο τίθεται επί του παρόντος σε λειτουργία και αναμένεται να καταστεί η βασική κινητήρια δύναμη για την αντιμετώπιση αναγκών επαγγελματικής εξέλιξης των εκπαιδευτικών. Η πρόοδος στον τομέα αυτόν θα πρέπει να παρακολουθείται.

               (8)Εκτός από μεμονωμένα έργα μεγάλης κλίμακας την περίοδο 2014-2015, οι επενδύσεις στη Μάλτα ήταν υποτονικές, αντανακλώντας διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία και συμφορήσεις. Τούτο συνδέεται κυρίως με την αυξανόμενη σημασία των τομέων υπηρεσιών μικρότερης έντασης κεφαλαίου, γεγονός που μειώνει τις μελλοντικές επενδυτικές ανάγκες της οικονομίας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες προκλήσεις που επηρεάζουν τις επενδυτικές δραστηριότητες της χώρας, όπως η ανεπαρκής ικανότητα καινοτομίας, οι ελλείψεις σε δεξιότητες, η αναποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης και του δικαστικού συστήματος, ο κανονιστικός φόρτος και η σημαντική κυκλοφοριακή συμφόρηση.

               (9)Οι υποδομές μεταφορών και υλικοτεχνικής στήριξης συνιστούν ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για ξένες επενδύσεις. Το εξωτερικό κόστος των μεταφορών που επιβαρύνει την οικονομία της Μάλτας είναι σημαντικό. Τούτο προκύπτει κυρίως από την αναποτελεσματική χρήση του δικτύου μεταφορών της χώρας και από την έλλειψη πραγματικών εναλλακτικών λύσεων στη χρήση επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης . Επιπλέον, ο μεγάλος αριθμός των ιδιωτικών οχημάτων, η ρύπανση και η κυκλοφοριακή συμφόρηση αποτελούν προκλήσεις για τη βιωσιμότητα του τομέα των εθνικών μεταφορών. Δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή ολοκληρωμένη στρατηγική στον τομέα των μεταφορών, παρά το γεγονός ότι η ανάπτυξη στρατηγικής μεταφορών και γενικού σχεδίου σε εθνικό επίπεδο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόσβαση στα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της ΕΕ (2014-2020), τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για τη συγχρηματοδότηση επενδύσεων στον τομέα των μεταφορών.

               (10)Η κυβέρνηση έχει λάβει διάφορα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στην παροχή μετοχικών κεφαλαίων και κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου, τομέας στον οποίο είχε διαπιστωθεί συμφόρηση κατά τα τελευταία έτη. Επιπλέον, στα μελλοντικά μέτρα περιλαμβάνονται η δημιουργία κεντρικού μητρώου πιστώσεων και αναπτυξιακής τράπεζας, καθώς και η δρομολόγηση από το Χρηματιστήριο της Μάλτας πλατφόρμας σχεδιασμένης ειδικά για να βοηθούνται οι ΜΜΕ να αντλούν κεφάλαια μέσω της κεφαλαιαγοράς. Εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες όσον αφορά την πρόσβαση σε μη τραπεζικά μέσα, αλλά οι ΜΜΕ επωφελούνται στη Μάλτα από καλύτερο χρηματοδοτικό περιβάλλον απ' ότι πολλές αντίστοιχες επιχειρήσεις στην ΕΕ.

               (11)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Μάλτας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και των επακόλουθων ενεργειών σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς τη Μάλτα τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Μάλτα αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 και 2 κατωτέρω.

               (12)Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας και η γνώμη
                  9
                του αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Μάλτα να αναλάβει δράση το 2016 και το 2017 ώστε:

               1.Ενόψει μεγάλου κινδύνου σημαντικής απόκλισης, να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή 0,6 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου το 2016 και το 2017, μέσω της λήψης των αναγκαίων διαρθρωτικών μέτρων. Να λάβει μέτρα για να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

               2.Να λάβει μέτρα για την ενίσχυση της προσφοράς εργατικού δυναμικού, ιδίως μέσω της αυξημένης συμμετοχής ατόμων με χαμηλή ειδίκευση στη διά βίου μάθηση.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 338 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, και P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  COM(2015) 692 final.

                     (7)
                  SWD(2016) 86 final.

                     (8)
                  COM(2014) 494 final.

                     (9)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.