               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 22.5.2017
            COM(2017) 511 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2017και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας για το 2017

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2017

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας για το 2017

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 16 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης
                  5
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 16 Νοεμβρίου 2016, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  6
               , στην οποία η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 21 Μαρτίου 2017
                  7
               .

               (2)Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, η Ιταλία θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, που αντικατοπτρίζεται στις κατωτέρω συστάσεις 1 έως 4.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2017 για την Ιταλία
                  8
                δημοσιεύθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Ιταλίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 12 Ιουλίου 2016, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Ιταλίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν επίσης στις 22 Φεβρουαρίου 2017
                  9
               . Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία παρουσιάζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Το υψηλό δημόσιο χρέος και η παρατεταμένη υποτονική δυναμική της παραγωγικότητας συνεπάγονται κινδύνους, με διασυνοριακό αντίκτυπο, σε ένα πλαίσιο υψηλού ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων και ανεργίας. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ανάγκη λήψης μέτρων για τον περιορισμό του κινδύνου δυσμενών επιπτώσεων στην ιταλική οικονομία και, δεδομένου του μεγέθους της και του διασυνοριακού της ενδιαφέροντος, στην οικονομική και νομισματική ένωση.

               (4)Στις 27 Απριλίου 2017, η Ιταλία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μεσοπρόθεσμες δεσμεύσεις. Βραχυπρόθεσμα, έχουν προγραμματιστεί η τελική θέσπιση της εκκρεμούσας νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό και τη μεταρρύθμιση της ποινικής δικονομίας και των διατάξεων περί παραγραφής, η εφαρμογή του νόμου για την καταπολέμηση της φτώχειας, καθώς και μέτρων που αφορούν τις διαπραγματεύσεις σε επίπεδο επιχειρήσεων, τη μετατόπιση της φορολογίας και τις ιδιωτικοποιήσεις. Μεσοπρόθεσμα, μέτρα που αφορούν τα δημόσια οικονομικά, τη φορολογία, την αγορά εργασίας, το τραπεζικό και πιστωτικό σύστημα, τον ανταγωνισμό, τη δημόσια διοίκηση και τη δικαιοσύνη, και τις επενδύσεις. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων καλύπτει επίσης τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στην έκθεση χώρας του 2017 και στη σύσταση για τη ζώνη του ευρώ, μεταξύ των οποίων και την ανάγκη για επανεκκίνηση των επενδύσεων και διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Αν υλοποιηθούν πλήρως εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων, τα εν λόγω μέτρα θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών της Ιταλίας και στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων. Βάσει της αξιολόγησης των δεσμεύσεων πολιτικής που έχει αναλάβει η Ιταλία, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προηγούμενη εκτίμησή της ότι στο παρόν στάδιο δεν απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες στο πλαίσιο της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών. Η εφαρμογή του προγράμματος μεταρρυθμίσεων πολιτικής θα παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς με ειδική παρακολούθηση.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη στα προγράμματα των κρατών μελών για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) που καλύπτουν την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στη νομοθεσία που διέπει τα ΕΔΕΤ,
                  10
                όταν είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να τροποποιήσει τα οικεία προγράμματα ΕΔΕΤ. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων
                  11
               .

               (6)Επί του παρόντος η Ιταλία υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος. Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017 η κυβέρνηση σχεδιάζει βελτίωση του ονομαστικού ελλείμματος από 2,4% του ΑΕΠ το 2016 σε 2,1% το 2017 και 1,2% το 2018 και σε γενικές γραμμές ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση έως το 2019. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος, με τη μορφή ισοσκελισμένης δημοσιονομικής θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, έχει προγραμματιστεί να επιτευχθεί έως το 2019 και να διατηρηθεί το 2020, ενώ το εκ νέου υπολογισθέν
                  12
                διαρθρωτικό ισοζύγιο δίνει ως αποτέλεσμα ένα μικρό διαρθρωτικό έλλειμμα (0,3% του ΑΕΠ) και για τα δύο έτη. Μετά την περαιτέρω αύξησή του το 2016 (σε 132,6% του ΑΕΠ, από 132,1% το 2015), ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας να σταθεροποιηθεί γενικά το 2017 και στη συνέχεια να μειωθεί από το 2018, φθάνοντας το 125,7% το 2020. Η αβεβαιότητα σχετικά με τη σύνθεση και την υλοποίηση της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος σταθερότητας συνεπάγεται κινδύνους δυσμενών εξελίξεων τόσο για τις προβλέψεις για την ανάπτυξη όσο και για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Συγκεκριμένα, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017 προβλέπουν πραγματική αύξηση του ΑΕΠ για το 2018 σχεδόν ίδιας τάξης με εκείνη του προγράμματος σταθερότητας του 2017, παρά το σημαντικά υψηλότερο έλλειμμα. Πράγματι, οι προβλέψεις της Επιτροπής δεν περιλαμβάνουν την αύξηση του ΦΠΑ (0,9% του ΑΕΠ) που νομοθετήθηκε ως «ρήτρα διασφάλισης» για την επίτευξη των στόχων του προϋπολογισμού το 2018, και λόγω του ότι το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017 επιβεβαιώνει την πρόθεση να μην ενεργοποιηθεί η εν λόγω αύξηση χωρίς να δοθούν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με εναλλακτικά αντισταθμιστικά μέτρα. Επιπλέον, το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017 εκφράζει την πρόθεση για εξεύρεση επιπλέον περιθωρίου για μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης.

               (7)Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2017 αναφέρει ότι οι συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις της έκτακτης εισροής προσφύγων και των μέτρων ασφαλείας που ελήφθησαν το 2016 και το 2017 είναι σημαντικές και παρέχει επαρκή στοιχεία για την έκταση και τη φύση αυτών των πρόσθετων δημοσιονομικών δαπανών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ανήλθαν το 2016 σε 0,06% του ΑΕΠ για την έκτακτη εισροή προσφύγων και σε 0,06% του ΑΕΠ για τα μέτρα ασφαλείας. Για το 2017, οι επιλέξιμες δαπάνες που συνδέονται με την έκτακτη εισροή προσφύγων εκτιμάται σύμφωνα με προκαταρκτικούς υπολογισμούς ότι ανέρχονται περίπου σε 0,16% του ΑΕΠ
                  13
               .  Επιπλέον, οι ιταλικές αρχές επικαλέστηκαν τη ρήτρα ασυνήθων περιστάσεων το 2017 λόγω της έκτακτης σεισμικής δραστηριότητας. Οι επιλέξιμες δαπάνες που συνδέονται με την έκτακτη σεισμική δραστηριότητα εκτιμάται σύμφωνα με προκαταρκτικούς υπολογισμούς ότι ανέρχονται περίπου σε 0,18% του ΑΕΠ το 2017
                  14
               .  Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, επιτρέπεται η ανάληψη των εν λόγω πρόσθετων δαπανών, δεδομένου ότι η εισροή προσφύγων, η σοβαρότητα της τρομοκρατικής απειλής, καθώς και η έκτακτη σεισμική δραστηριότητα είναι ασυνήθεις περιστάσεις, ο αντίκτυπός τους στα δημόσια οικονομικά της Ιταλίας είναι σημαντικός και η βιωσιμότητα δεν διακυβεύεται αν επιτραπεί προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το 2016 έχει μειωθεί κατά 0,12% του ΑΕΠ, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι πρόσθετες δαπάνες που αφορούν τους πρόσφυγες και τα μέτρα ασφαλείας. Για το 2017, η τελική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα επιλέξιμα ποσά, θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2018 βάσει των καταγεγραμμένων στοιχείων που θα παρασχεθούν από τις ιταλικές αρχές.

               (8)Για το 2016, εγκρίθηκε για την Ιταλία προσωρινή απόκλιση κατά 0,5% του ΑΕΠ από την απαιτούμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, προκειμένου να ληφθούν υπόψη μείζονες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με θετικές επιπτώσεις στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και ένα επιπλέον 0,25% του ΑΕΠ προκειμένου να ληφθούν υπόψη εθνικές δαπάνες για επενδύσεις σε έργα που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Όσον αφορά τη ρήτρα επενδύσεων, η αύξηση των δημοσίων επενδύσεων συνιστά ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Τα απολογιστικά στοιχεία για το 2016 έδειξαν μείωση των δημόσιων επενδύσεων το 2016 σε σύγκριση με το 2015 (κατά 1,6 δισεκατ. EUR). Ωστόσο, το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ειδικοί παράγοντες που περιόρισαν τις δημόσιες επενδύσεις κατά το προηγούμενο έτος. Ένας από τους παράγοντες αυτούς ήταν η αβεβαιότητα που συνδέεται με τη μετάβαση στον νέο κώδικα δημοσίων προμηθειών και συμβάσεων παραχώρησης, ο οποίος αναθεωρήθηκε σύμφωνα με τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις για το 2016. Επιπλέον, ακόμη σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι το 2016 σημειώθηκε απότομη πτώση των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία της ΕΕ ως αποτέλεσμα της έναρξης της νέας περιόδου προγραμματισμού, ενώ οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις αυξήθηκαν οριακά (κατά 1,1 δισεκατ. EUR). Ως εκ τούτου, εφόσον οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις αυξήθηκαν το 2016 και οι δαπάνες που συνδέονται με τη ρήτρα επενδύσεων δεν τις αναπλήρωσαν, μπορεί να εγκριθεί για την Ιταλία προσωρινή απόκλιση κατά 0,21% του ΑΕΠ σε σχέση με τη ρήτρα επενδύσεων, η οποία αντιστοιχεί στις εθνικές δαπάνες που είναι επιλέξιμες για συγχρηματοδότηση όπως αναφέρεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2017. Λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική πρόσθετη ευελιξία βάσει της ρήτρας ασυνήθων περιστάσεων, της ρήτρας διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και της ρήτρας επενδύσεων, που ανέρχεται σε 0,83% του ΑΕΠ, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2017 επισημαίνουν ότι υπάρχει κάποια απόκλιση από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής το 2016 προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου στόχου.

               (9)Στις 12 Ιουλίου 2016 το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιταλία να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή το 2017 που να ισούται ή να υπερβαίνει το 0,6% του ΑΕΠ προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017, υπάρχει κίνδυνος να σημειωθεί σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη δημοσιονομική προσαρμογή το 2017 προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, καθώς και για το 2016 και το 2017 συνολικά. Το ανωτέρω συμπέρασμα θα μπορούσε, ωστόσο, να μεταβληθεί και να αναφέρεται πλέον σε κίνδυνο κάποιας απόκλισης, εάν το προσωρινό ποσοστό, το οποίο έγινε δεκτό στο πλαίσιο της ρήτρας ασυνήθων περιστάσεων που συνδέονται με την έκτακτη εισροή προσφύγων και με το προληπτικό σχέδιο επενδύσεων για την προστασία της εθνικής επικράτειας έναντι σεισμικών κινδύνων (που σύμφωνα με προκαταρκτικούς υπολογισμούς ανέρχεται συνολικά σε 0,34% του ΑΕΠ) αφαιρεθεί από την απαιτούμενη τιμή αναφοράς το 2017.

               (10)Το 2018, με βάση τη δημοσιονομική κατάσταση, και ιδίως τα επίπεδα χρέους της χώρας, αναμένεται περαιτέρω προσαρμογή της Ιταλίας προς την κατεύθυνση της επίτευξης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου της για ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση σε διαρθρωτικούς όρους. Σύμφωνα με τον από κοινού συμφωνηθέντα πίνακα προσαρμογής στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η εν λόγω προσαρμογή μεταφράζεται σε απαίτηση για ονομαστικό ρυθμό μείωσης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών τουλάχιστον κατά 0,2% το 2018. Θα αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή της τάξης τουλάχιστον του 0,6% του ΑΕΠ. Σε περίπτωση μη αλλαγής των πολιτικών, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαίτηση αυτή το 2018. Εκ πρώτης όψεως, δεν προβλέπεται συμμόρφωση της Ιταλίας με τον κανόνα για το χρέος το 2017 και το 2018. Γενικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Ιταλία πρέπει να είναι έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα για να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση το 2017 και ότι το 2018 θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ωστόσο, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, η αξιολόγηση των δημοσιονομικών προγραμμάτων και των αποτελεσμάτων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το δημοσιονομικό ισοζύγιο του κράτους μέλους υπό το πρίσμα των κυκλικών συνθηκών. Όπως υπενθυμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής που συνοδεύει τις εν λόγω συστάσεις ανά χώρα, η αξιολόγηση του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος του 2018 και η επακόλουθη αξιολόγηση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων του 2018 θα πρέπει να λάβουν δεόντως υπόψη τον στόχο να επιτευχθεί δημοσιονομικός προσανατολισμός που να συμβάλλει στην ενίσχυση της εν εξελίξει ανάκαμψης και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών της Ιταλίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτίθεται να κάνει χρήση του εφαρμοστέου περιθωρίου εκτίμησης με βάση την κυκλική κατάσταση της Ιταλίας.

               (11)Εξ αιτίας της εκ πρώτης όψεως μη συμμόρφωσης της Ιταλίας με τον κανόνα για το χρέος το 2015, στις 22 Φεβρουαρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, στην οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «εάν τα πρόσθετα διαρθρωτικά μέτρα, ύψους τουλάχιστον 0,2% του ΑΕΠ, τα οποία η κυβέρνηση δεσμεύθηκε να εγκρίνει το αργότερο τον Απρίλιο του 2017 δεν έχουν θεσπιστεί με αξιόπιστο τρόπο μέχρι αυτή την ημερομηνία ώστε να μειωθεί το κενό όσον αφορά την σε γενικές γραμμές συμμόρφωση με το προληπτικό σκέλος το 2017 (και συνεπώς το 2016), η παρούσα ανάλυση υποδεικνύει ότι πρέπει να θεωρηθεί ότι αυτή τη στιγμή δεν τηρείται το κριτήριο του χρέους όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997. Ωστόσο, η απόφαση για το αν θα προταθεί η έναρξη διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος θα ληφθεί μόνο βάσει των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής για το 2017, αφού ληφθούν υπόψη τα απολογιστικά στοιχεία για το 2016 καθώς και η υλοποίηση των δημοσιονομικών δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι ιταλικές αρχές τον Φεβρουάριο του 2017.» Τον Απρίλιο του 2017, η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε τα απαιτούμενα πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης. Συνεπώς, κρίνεται ότι δεν είναι αναγκαία η λήψη περαιτέρω μέτρων επί του παρόντος για τη συμμόρφωση με το κριτήριο του χρέους το 2015. Η Επιτροπή θα επανεκτιμήσει τη συμμόρφωση της Ιταλίας με το κριτήριο του χρέους το φθινόπωρο του 2017, με βάση τα κοινοποιηθέντα στοιχεία για το 2016 και τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2017, στις οποίες θα ενσωματωθούν νέες πληροφορίες σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2017 και τα υφιστάμενα δημοσιονομικά προγράμματα για το 2018.

               (12)Ο υψηλός δείκτης δημόσιου χρέους της Ιταλίας αναμένεται να σταθεροποιηθεί, αλλά όχι να μειωθεί, λόγω της επιδείνωσης του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου και των τρεχουσών μακροοικονομικών συνθηκών. Σε ποσοστό μεγαλύτερο από 130% του ΑΕΠ, αυτό συνεπάγεται ότι σημαντικοί πόροι προορίζονται για την κάλυψη του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους, εις βάρος κονδυλίων που προωθούν περισσότερο την ανάπτυξη, όπως για την εκπαίδευση, την καινοτομία και τις υποδομές.

               (13)Το φορολογικό σύστημα της Ιταλίας δεν ευνοεί την οικονομική ανάπτυξη και την αποτελεσματικότητα για διάφορους λόγους. Παρά την πρόσφατη ελαφρά μείωση, η φορολογική επιβάρυνση που αντιστοιχεί στους συντελεστές παραγωγής εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Υπάρχει περιθώριο για μετάβαση σε φόρους λιγότερο επιζήμιους για την ανάπτυξη, με ουδέτερο από δημοσιονομική άποψη τρόπο. Ο φόρος πρώτης κατοικίας καταργήθηκε το 2015, γεγονός που προκάλεσε οπισθοδρόμηση στη διαδικασία καθιέρωσης μιας αποτελεσματικότερης φορολογικής δομής. Παρά το γεγονός ότι αποτελεί απαίτηση της εθνικής νομοθεσίας σε ετήσια βάση, η από μακρού αναμενόμενη αναθεώρηση των φορολογικών δαπανών, ιδίως όσον αφορά τους μειωμένους συντελεστές του φόρου προστιθέμενης αξίας, αναβλήθηκε και πάλι. Η μεταρρύθμιση των παρωχημένων κτηματολογικών αξιών με στόχο την προσαρμογή τους στις τρέχουσες αξίες της αγοράς εκκρεμεί ακόμη. Τα χαμηλά επίπεδα φορολογικής συμμόρφωσης και η πολυπλοκότητα του φορολογικού κώδικα αυξάνουν τα βάρη που αναλογούν σε φορολογικά συνεπείς επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Πρόσφατα μέτρα, όπως η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση και ο διαχωρισμός των πληρωμών για τις αγορές που γίνονται από κυβερνητικούς φορείς, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, η ηλεκτρονική τιμολόγηση δεν είναι υποχρεωτική για συναλλαγές στον ιδιωτικό τομέα και πρόσφατα έγινε αύξηση των ορίων που έχουν τεθεί στη χρήση μετρητών, με αποτέλεσμα η χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών να παραμένει αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, γεγονός το οποίο λειτουργεί εις βάρος της φορολογικής συμμόρφωσης.

               (14)Όσον αφορά τη διαδικασία του προϋπολογισμού, εγκρίθηκε συνολική μεταρρύθμισή της το 2016. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την υλοποίηση της μεταρρύθμισης, στο πλαίσιο της οποίας η επανεξέταση των δαπανών καθίσταται αναπόσπαστο στοιχείο της διαδικασίας κατάρτισης προϋπολογισμού.

               (15)Οι συνθήκες οι οποίες διαμορφώνουν το πλαίσιο που επικρατεί στην Ιταλία, η δημόσια διοίκηση και το επιχειρηματικό περιβάλλον εξακολουθούν να επηρεάζονται από ορισμένες διαρθρωτικές ανεπάρκειες. Οι ανεπάρκειες αυτές εξακολουθούν να επιβραδύνουν την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, να αποθαρρύνουν τις επενδύσεις, να προκαλούν αβεβαιότητα και να δημιουργούν ευκαιρίες για προσοδοθηρία. Οι μεταρρυθμίσεις του συστήματος απονομής δικαιοσύνης σε αστικές υποθέσεις που έχουν εγκριθεί κατά τα τελευταία έτη με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας του δικαστικού συστήματος, τη βελτίωση της διαχείρισης των υποθέσεων και την εξασφάλιση της δικονομικής πειθαρχίας έχουν μόλις αρχίσει να εμφανίζουν αποτελέσματα με πολύ αργούς ρυθμούς. Η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών σε αστικές υποθέσεις εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση. Παρότι τόσο ο χρόνος εκδίκασης όσο και η συσσώρευση εκκρεμών αστικών και εμπορικών αγωγών στο δικαστικό σύστημα λόγω καθυστερήσεων σημειώνουν ελαφρά μείωση στα πρωτοβάθμια δικαστήρια, εξακολουθούν να βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα στην ΕΕ σε όλες τις βαθμίδες. Η προγραμματισμένη μεταρρύθμιση των αστικών διαδικασιών οδηγεί στη διαμόρφωση πιο αυστηρών κριτηρίων σχετικά με το παραδεκτό των εφέσεων και σε απλούστευση των αστικών διαδικασιών σε όλες τις βαθμίδες και παράλληλα αποτρέπει την κατάθεση καταχρηστικών αγωγών.

               (16)Πολλοί δείκτες επιβεβαιώνουν ότι η διαφθορά συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στην Ιταλία, παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν εγκριθεί μέχρι στιγμής. Η πολυαναμενόμενη μεταρρύθμιση των διατάξεων για την παραγραφή με στόχο την εντατικοποίηση των ενεργειών για την καταπολέμηση της διαφθοράς εκκρεμεί από το 2014. Οι διατάξεις για την παραγραφή, στην ισχύουσα μορφή τους, οδηγούν στην παραγραφή υψηλού ποσοστού υποθέσεων για τις οποίες έχουν προηγουμένως εκδοθεί καταδικαστικές αποφάσεις από πρωτοβάθμια δικαστήρια. Επιπλέον, η εθνική αρχή για την καταπολέμηση της διαφθοράς διαθέτει περιορισμένους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για την άσκηση του έργου της και το πλαίσιο πρόληψης παραμένει κατακερματισμένο.

               (17)Το 2015 εγκρίθηκε ολοκληρωμένος εξουσιοδοτικός νόμος για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Ο εν λόγω νόμος προσφέρει τη δυνατότητα να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Ωστόσο, μετά την απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου το Νοέμβριο του 2016 η οποία κήρυξε αντισυνταγματική τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την έκδοση ορισμένων εκτελεστικών νομοθετικών διαταγμάτων, η υλοποίηση βασικών τμημάτων της μεταρρύθμισης εξακολουθεί να εκκρεμεί. Ειδικότερα, η απόφαση αφορά τρεις βασικούς τομείς της μεταρρύθμισης: τις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες, την απασχόληση στο δημόσιο τομέα, και τις επιχειρήσεις κρατικής ιδιοκτησίας. Νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες είναι πλέον αναγκαίες για τη μεταρρύθμιση των τοπικών δημόσιων υπηρεσιών και της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα σε επίπεδο διοίκησης, καθώς η προθεσμία για την έκδοση των διαταγμάτων έληξε στα τέλη Νοεμβρίου 2016. Όσον αφορά τις επιχειρήσεις κρατικής ιδιοκτησίας, το διάταγμα που εκδόθηκε πριν από την απόφαση πρέπει να τροποποιηθεί. Η μεταρρύθμιση έχει ως στόχο τη μείωση του αριθμού των επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας, τη βελτίωση της αποδοτικότητάς τους και τη διασφάλιση της λειτουργίας τους εντός του πλαισίου των κανόνων που ισχύουν και για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η εφαρμογή των προβλεπόμενων ιδιωτικοποιήσεων θα συνέβαλε επίσης στον εξορθολογισμό των επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας.

               (18)Οι συνθήκες που διαμορφώνουν το πλαίσιο για τον ανταγωνισμό επίσης παραμένουν δυσμενείς. Ειδικότερα, ο ετήσιος νόμος περί ανταγωνισμού του 2015 δεν έχει ακόμη εκδοθεί. Εξακολουθούν να υπάρχουν επίμονα εμπόδια για τον ανταγωνισμό σε ορισμένους τομείς, όπως, για παράδειγμα, στα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα, στις συμβάσεις παραχώρησης, στις δημόσιες προμήθειες και στο σύστημα αδειών, καθώς και στις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών. Συγκεκριμένα, η πρόοδος στην προώθηση της αποτελεσματικής, διαφανούς και ανταγωνιστικής λειτουργίας της αγοράς στον τομέα των δημοσίων μεταφορών, κυρίως των σιδηροδρομικών μεταφορών που λειτουργούν βάσει συμβάσεων κρατικής παραχώρησης, εξακολουθεί να είναι πολύ περιορισμένη. Σύμφωνα με νέο δείκτη της Επιτροπής, το επίπεδο των περιορισμών στην Ιταλία είναι υψηλότερο από τον σταθμισμένο μέσο όρο στην ΕΕ για τα περισσότερα επαγγέλματα που αναλύθηκαν. Στο πλαίσιο δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση των εμποδίων στις αγορές υπηρεσιών,
                  15
                τον Ιανουάριο του 2017 η Επιτροπή εξέδωσε ειδικές κατευθυντήριες γραμμές ανά επάγγελμα για την αντιμετώπιση του ζητήματος σε ανακοίνωσή της σχετικά με συστάσεις μεταρρύθμισης για την κανονιστική ρύθμιση των επαγγελματικών υπηρεσιών.

               (19)Ο μεγάλος αριθμός μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα εξακολουθεί να αποτελεί τροχοπέδη για την κερδοφορία των τραπεζών και την ικανότητά τους για δημιουργία κεφαλαίων από εσωτερικές πηγές. Αυτό επιβαρύνει την προσφορά πιστώσεων, ιδίως σε μικρές επιχειρήσεις. Οι πρωτοβουλίες πολιτικής που έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η εποπτική καθοδήγηση σχετικά με τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε εθνικό επίπεδο παραμένει ανεπαρκής. Οι μεσαίες και μικρές τράπεζες εξακολουθούν να είναι πιο ευάλωτες από ό, τι τα μεγάλα πιστωτικά ιδρύματα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή της μεταρρύθμισης της εταιρικής διακυβέρνησης των μεγαλύτερων αλλά και των μικρών συνεταιριστικών τραπεζών, η οποία είναι καθοριστική για την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος. Το πλαίσιο αφερεγγυότητας και αναγκαστικής εκτέλεσης εξακολουθεί να μη συμβάλλει επαρκώς στην ταχεία ρύθμιση και αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως όσον αφορά μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Το σχέδιο εξουσιοδοτικού νόμου με στόχο την αναμόρφωση και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αφερεγγυότητας και των μέσων αναγκαστικής εκτέλεσης, το οποίο συζητείται επί του παρόντος στο κοινοβούλιο, θα μπορούσε να συμβάλει στην υπέρβαση των υφιστάμενων ανεπαρκειών και στην ανάπτυξη μιας δευτερογενούς αγοράς προβληματικών δανείων στην Ιταλία.

               (20)Παρά τη σταδιακή βελτίωση στην αγορά εργασίας, με την υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων, η μακροχρόνια ανεργία και η ανεργία των νέων εξακολουθούν να είναι υψηλές (6,7% και 38%, αντίστοιχα, το 2016), και περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια νέοι είναι εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Παρότι η υλοποίηση των «Εγγυήσεων για τη Νεολαία» έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις προκειμένου να εξασφαλιστεί μια πιο αποτελεσματική και πλήρης εφαρμογή. Ο αριθμός και η ποιότητα των προσφορών παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και οι διαφορές μεταξύ των αποτελεσμάτων ανά περιφέρεια είναι μεγάλες. Η μεταρρύθμιση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος διακυβέρνησής της, βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και οι υπηρεσίες απασχόλησης εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς, με ευρείες ανισότητες ανά περιφέρεια. Δεν υπάρχει επαρκής ανάπτυξη στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικά αποτελέσματα στην αγορά εργασίας για ανειδίκευτους εργαζόμενους.

               (21)Η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας και η δυνατότητα συνεισφοράς τους στο εργατικό δυναμικό παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες. Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών είναι ένα από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Ορισμένα χαρακτηριστικά του συστήματος φορολογίας-παροχών εξακολουθούν να αποθαρρύνουν τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη των οικογενειών από τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, ενώ η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές υπηρεσίες φροντίδας (για παιδιά και ηλικιωμένους) παραμένει περιορισμένη, με ευρείες ανισότητες ανά περιφέρεια. Η διάρκεια της άδειας πατρότητας συγκαταλέγεται στις μικρότερες στην ΕΕ.

               (22)Οι δευτεροβάθμιες διαπραγματεύσεις δεν είναι ευρέως διαδεδομένες. Αυτό το γεγονός εμποδίζει την αποδοτική κατανομή των πόρων και την ανταπόκριση των μισθών στις τοπικές οικονομικές συνθήκες. Αυτό οφείλεται επίσης στο πλαίσιο των υφιστάμενων κανόνων και πρακτικών που αφορούν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, το οποίο συνεπάγεται αβεβαιότητα στις εργασιακές σχέσεις και αφήνει περιορισμένα περιθώρια για διαπραγμάτευση σε τοπικό επίπεδο. Έχει αποδειχθεί ότι οι φορολογικές εκπτώσεις για μισθολογικές αυξήσεις που σχετίζονται με την παραγωγικότητα δεν αποτελούν αποτελεσματικό μέσο για τη σημαντική επέκταση των δευτεροβάθμιων διαπραγματεύσεων.

               (23)Το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τα άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Επίσης, υπάρχουν μεγάλες ανισότητες ανά περιφέρεια. Έχει σημειωθεί ορισμένη πρόοδος όσον αφορά την εθνική στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας. Το προσφάτως εγκριθέν καθεστώς εισοδήματος ένταξης αποτελεί θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της θέσπισης ενός ενιαίου ολοκληρωμένου προγράμματος για την καταπολέμηση της φτώχειας. Η αποτελεσματικότητα του καθεστώτος αυτού θα εξαρτηθεί από την ορθή εφαρμογή του με την κινητοποίηση επαρκών πόρων (μεταξύ άλλων και μέσω της απλούστευσης διάφορων κοινωνικών επιδομάτων), την κατάλληλη στόχευση μέσω εισοδηματικών κριτηρίων και την κατά προτεραιότητα κατανομή σε οικογένειες με παιδιά, ενώ θα εξαρτηθεί επίσης από αποτελεσματικές επιτόπιες διαδικασίες όσον αφορά την παροχή εισοδηματικής στήριξης αλλά και ολοκληρωμένων υπηρεσιών. Στην παρούσα φάση, δεν είναι σαφές το κατά πόσο οι οικονομικοί πόροι θα είναι επαρκείς για να αντεπεξέλθει η Ιταλία στην πρόκληση με την οποία είναι αντιμέτωπη όσον αφορά τη φτώχεια. Η μέριμνα για πρόσθετους πόρους με παράλληλη τήρηση των δημοσιονομικών στόχων, ο περιορισμός του κατακερματισμού που επικρατεί στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, ο εξορθολογισμός των κοινωνικών δαπανών και η αντιμετώπιση της προτιμησιακής προσέγγισης υπέρ του συνταξιοδοτικού τομέα παραμένουν σημαντικές προκλήσεις.

               (24)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ιταλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2017 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Ιταλία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ιταλία αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (25)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του
                  16
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (26)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ιταλία να λάβει μέτρα το 2017 και το 2018 προκειμένου:

               1.Να συνεχίσει τη δημοσιονομική πολιτική της σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, κάτι που μεταφράζεται σε σημαντική δημοσιονομική προσπάθεια για το 2018. Κατά τη λήψη μέτρων πολιτικής, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επίτευξη δημοσιονομικού προσανατολισμού που να συμβάλλει τόσο στην ενίσχυση της εν εξελίξει ανάκαμψης όσο και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών της Ιταλίας. Να μετατοπίσει τη φορολογική επιβάρυνση από τους συντελεστές παραγωγής σε μορφές φορολογίας λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη με ουδέτερο από δημοσιονομική άποψη τρόπο μέσω αποφασιστικών μέτρων με στόχο τη μείωση του αριθμού και του πεδίου εφαρμογής των φορολογικών δαπανών, μέσω της μεταρρύθμισης του παρωχημένου συστήματος κτηματολογικών αξιών και μέσω της εκ νέου θέσπισης του φόρου πρώτης κατοικίας για νοικοκυριά με υψηλά εισοδήματα. Να επεκτείνει την υποχρεωτική χρήση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και των ηλεκτρονικών πληρωμών.

               2.Να μειώσει τη διάρκεια εκδίκασης των υποθέσεων στην αστική δικαιοσύνη μέσω της αποτελεσματικής διαχείρισης των υποθέσεων και κανόνων που διασφαλίζουν τη διαδικαστική πειθαρχία. Να εντατικοποιήσει τα μέτρα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, ιδίως μέσω της αναθεώρησης των διατάξεων περί παραγραφής. Να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις στην απασχόληση στον δημόσιο τομέα και να βελτιώσει την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας. Να εκδώσει άμεσα και να εφαρμόσει τον νόμο για τον ανταγωνισμό ο οποίος βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα και να αντιμετωπίσει τους εναπομείναντες περιορισμούς στον ανταγωνισμό.

               3.Να επιταχύνει τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και να εντείνει τα κίνητρα για εξυγίανση και αναδιάρθρωση των ισολογισμών, ιδίως στο τμήμα της αγοράς το οποίο περιλαμβάνει τις τράπεζες που τελούν υπό εθνική εποπτεία. Να εγκρίνει ολοκληρωμένη αναμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου για την αφερεγγυότητα και την αναγκαστική εκτέλεση.

               4.Με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, να ενισχύσει το πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων για να καταστεί δυνατό οι συλλογικές συμβάσεις να λαμβάνουν καλύτερα υπόψη τις κατά τόπους διαφορετικές συνθήκες. Να εξασφαλίσει αποτελεσματικές ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας. Να διευκολύνει την απασχόληση για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Να εξορθολογίσει τις κοινωνικές δαπάνες και να βελτιώσει τη σύνθεσή τους.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209, της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2017) 511 final.

                     (4)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 και P8_ TA(2017)0040.

                     (5)
                  COM(2016) 725 final.

                     (6)
                  COM(2016) 728 final.

                     (7)
                  ΕΕ C92/01 της 24.3.2017, σ. 1.

                     (8)
                  SWD(2017) 77 final.

                     (9)
                  COM(2017) 90 final.

                     (10)
                  Άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.

                     (11)
                  COM(2014) 494 final.

                     (12)
                  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο, μη συνυπολογιζομένων έκτακτων και άλλων προσωρινών μέτρων, όπως υπολογίσθηκε εκ νέου από την Επιτροπή με χρησιμοποίηση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας.

                     (13)
                  Το εν λόγω ποσό βασίζεται στις εκτιμώμενες συνολικές δημοσιονομικές δαπάνες στο πλαίσιο του προγράμματος σταθερότητας για το 2017, οι οποίες ανέρχονται σε 0,25% του ΑΕΠ και από τις οποίες αφαιρούνται οι προσωρινές αποκλίσεις της τάξης του 0,03% του ΑΕΠ και 0,06% που εγκρίθηκαν το 2015 και 2016 αντιστοίχως. Στη γνωμοδότησή της σχετικά με το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιταλίας για το 2017, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι είναι πρόθυμη να εξετάσει πρόσθετη απόκλιση λόγω της αμείωτης έκτακτης εισροής προσφύγων στην Ιταλία, και υπό το πρίσμα των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου 2016, στα οποία αναγνωρίζεται η «σημαντική συνεισφορά, μεταξύ άλλων οικονομικού χαρακτήρα, από τα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής, τα τελευταία χρόνια».

                     (14)
                  Στη γνωμοδότησή της για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιταλίας για το 2017, η Επιτροπή θεώρησε ότι οι δαπάνες που προορίζονται για τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και το προληπτικό σχέδιο επενδύσεων για την προστασία της εθνικής επικράτειας έναντι σεισμικών κινδύνων θα μπορούσαν να θεωρηθούν δαπάνες ολοκληρωμένου χαρακτήρα. Για τα επόμενα έτη, στους πόρους που προορίζονται για τον σκοπό αυτό, μόνο θετικές μικρής κλίμακας αλλαγές θα θεωρούνται επιλέξιμες για περαιτέρω πιθανές προσωρινές αποκλίσεις.

                     (15)
                  COM(2016) 820 final, COM(2016) 821 final, COM(2016) 822 final, COM(2016) 823 final, COM(2016) 824 final.

                     (16)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


                       ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ
                       ΕΠΙΤΡΟΠΗ
                                            Βρυξέλλες, 13.5.2015
                                            COM(2015) 268 final
                                 Σύσταση για
                        ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
 σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2015
και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας
                         των Κάτω Χωρών για το 2015
 ---pagebreak---                                            Σύσταση για
                                ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
    σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2015
  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας
                                    των Κάτω Χωρών για το 2015
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο
121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση
της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των
οικονομικών πολιτικών1, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των
υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών2, και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής3,
Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου4,
Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)      Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της
         Επιτροπής για τη δρομολόγηση μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την
         απασχόληση, της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η οποία βασίζεται σε ενισχυμένο
         συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Η στρατηγική εστιάζεται στους
         νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό
         διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
(2)      Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής, εξέδωσε
         σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής
         των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010,
1
        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.
2
        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.
3
        COM(2015) 268.
4
        P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.
 ---pagebreak---      εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές
     απασχόλησης των κρατών μελών. Από κοινού, αποτελούν τις «ολοκληρωμένες
     κατευθυντήριες γραμμές», με τις οποίες τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν
     υπόψη στις οικείες εθνικές οικονομικές πολιτικές και πολιτικές για την απασχόληση.
(3)  Στις 8 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το Εθνικό
     Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2014 και διατύπωσε τη
     γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας των Κάτω
     Χωρών για το 2014. Στις 28 Νοεμβρίου 2014, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ.
     473/20135, η Επιτροπή παρουσίασε τη γνώμη της για το σχέδιο δημοσιονομικού
     προγράμματος των Κάτω Χωρών για το 20156.
(4)  Στις 28 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της
     Ανάπτυξης7, δίνοντας το εναρκτήριο λάκτισμα για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2015
     για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Την ίδια ημέρα, βάσει του
     κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού
     επαγρύπνησης8, στην οποία προσδιόρισε τις Κάτω Χώρες ως ένα από τα κράτη μέλη
     τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.
(5)  Στις 18 Δεκεμβρίου 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για
     την τόνωση των επενδύσεων, την επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων
     και την επιδίωξη υπεύθυνης φιλικής προς την ανάπτυξη δημοσιονομικής εξυγίανσης.
(6)  Στις 26 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεσή της για τις Κάτω
     Χώρες για το 20159. Στην έκθεση αυτή αξιολογείται η πρόοδος των Κάτω Χωρών
     όσον αφορά την αντιμετώπιση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν
     στις 8 Ιουλίου του 2014. Η έκθεση χώρας περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα της
     εμπεριστατωμένης επισκόπησης για τις Κάτω Χώρες, δυνάμει του άρθρου 5 του
     κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Η ανάλυση της Επιτροπής οδηγεί στο
     συμπέρασμα ότι οι Κάτω Χώρες αντιμετωπίζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες οι
     οποίες απαιτούν την υιοθέτηση μέτρων πολιτικής και παρακολούθηση. Οι κίνδυνοι
     που απορρέουν από το υψηλό επίπεδο ιδιωτικού χρέους παραμένουν και χρήζουν
     προσοχής, παρόλο που πρόσφατα μέτρα στηρίζουν την ανάκαμψη της στεγαστικής
     αγοράς και θα συμβάλουν στον περιορισμό της αύξησης των ενυπόθηκων δανείων.
     Αν και το μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αντικατοπτρίζει
     εν μέρει διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της οικονομίας, η δομή του συνταξιοδοτικού
     και του φορολογικού συστήματος μπορεί δυνητικά να προκαλέσει μια
     αναποτελεσματική κατανομή των κεφαλαίων.
(7)  Στις 30 Απριλίου 2015, οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν το Εθνικό τους Πρόγραμμα
     Μεταρρυθμίσεων του 2015 και το Εθνικό Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2015. Για
     να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν
     ταυτόχρονα.
(8)  Οι Κάτω Χώρες υπάγονται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου
     Σταθερότητας και Ανάπτυξης και στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος. Με το
     Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2015, η κυβέρνηση σχεδιάζει σταδιακή βελτίωση του
     ονομαστικού ελλείμματος στο 1,8 % του ΑΕΠ το 2015 και περαιτέρω σε 0,7 % του
     ΑΕΠ το 2018. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο -
5
    ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11.
6
    C(2014) 8810.
7
    COM(2014) 902.
8
    COM(2014) 904.
9
    SWD(2015) 38.
 ---pagebreak---      διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ - καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος.
     Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ
     αναμένεται να κορυφωθεί στο 68,8 % το 2015 και να μειωθεί σταδιακά σε 66,1 % το
     2018. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω
     δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ρεαλιστικό. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις
     της Επιτροπής του 2015, το διαρθρωτικό ισοζύγιο αναμένεται να επιτύχει τον
     μεσοπρόθεσμο στόχο και να διαμορφωθεί στο -0,3 % του ΑΕΠ το 2015 και στο -
     0,4 % του ΑΕΠ το 2016. Με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος
     Σταθερότητας και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του
     2015, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι οι Κάτω Χώρες αναμένεται να
     συμμορφωθούν με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
     Ανερχόμενες στο 0,84 % του ΑΕΠ το 2013, οι δημόσιες δαπάνες στον τομέα της
     έρευνας και ανάπτυξης είναι χαμηλές σε σχέση με το μορφωτικό επίπεδο, τις
     εκπαιδευτικές επιδόσεις και το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης των Κάτω Χωρών.
     Οι δημόσιες δαπάνες στον τομέα αυτό ακολουθούν πτωτική τάση από το 2014, ενώ
     οι ιδιωτικές δαπάνες στην Ε&Α παραμένουν χαμηλές. Η διοχέτευση δημόσιων
     δαπανών προς την καινοτομία και την έρευνα, ιδίως τη βασική έρευνα, και η
     εφαρμογή πολιτικών πλαισίου για την εξασφάλιση ιδιωτικών επενδύσεων στην Ε&Α
     θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση του μακροπρόθεσμου αναπτυξιακού
     δυναμικού της οικονομίας των Κάτω Χωρών.
(9)  Σημαντική πρόκληση συνιστά η αγορά στέγης όπου δυσκαμψίες και στρεβλωτικά
     κίνητρα που έχουν συσσωρευτεί επί δεκαετίες διαμορφώνουν συνήθειες όσον αφορά
     τη χρηματοδότηση στέγης και τις τομεακές αποταμιεύσεις. Η τάση των νοικοκυριών
     να λαμβάνουν μεγάλα ενυπόθηκα δάνεια με εγγύηση ακίνητα αντανακλά σε μεγάλο
     βαθμό μακροχρόνια φορολογικά κίνητρα, ιδίως την πλήρη έκπτωση των τόκων
     ενυπόθηκων δανείων. Από το 2012, έχει εφαρμοστεί μια σειρά από μέτρα ώστε να
     αντιμετωπιστούν εν μέρει τα εν λόγω κίνητρα. Ορισμένα από αυτά προβλέπουν
     προσαρμογές της φορολογικής μεταχείρισης της στεγαστικής χρηματοδότησης. Η
     βαθμιαία πορεία προς τον περιορισμό των φορολογικών απαλλαγών επί των τόκων
     στα ενυπόθηκα δάνεια και την αύξηση των κινήτρων για αποπληρωμή είναι
     εγγυημένη. Ωστόσο, η σταδιακή εφαρμογή του μέτρου αυτού γίνεται με υπερβολικά
     αργό ρυθμό ώστε να επηρεάσει αισθητά τη συμπεριφορά αποπληρωμής και θα
     εξακολουθήσει να υπάρχει ένα σημαντικό φορολογικό κίνητρο για επενδύσεις σε μη
     παραγωγικά στοιχεία ενεργητικού. Ο δείκτης δανείου - αξίας ύψους 100 %, που
     προβλέπεται να επιτευχθεί το 2018, παραμένει υψηλός. Η αγορά ενοικίασης
     ακινήτων υφίσταται περιορισμούς λόγω κανονιστικών ρυθμίσεων και της ύπαρξης
     ενός πολύ μεγάλου τομέα κοινωνικής στέγης ο οποίος πρέπει επίσης να
     ανταποκριθεί σε μεγάλες λίστες αναμονής. Η εισαγωγή στον τομέα της κοινωνικής
     στέγης μιας διαφοροποίησης των ενοικίων που βασίζεται περισσότερο στο
     εισόδημα, αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά ο αντίκτυπος του
     μέτρου είναι περιορισμένος. Σύμφωνα με τον νέο νόμο, εταιρείες στέγασης θα
     πρέπει να διαχωρίσουν τις δραστηριότητες γενικού οικονομικού συμφέροντος (δηλ.
     της κοινωνικής στέγασης) από άλλες δραστηριότητες. Απομένει να εξεταστεί αν
     αυτό οδηγεί στη σκοπούμενη επανακατεύθυνση της κοινωνικής στέγης προς άτομα
     που βρίσκονται σε ανάγκη και διασφαλίζει τη διάθεση κοινωνικής στέγης σε πολίτες
     που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση και δεν είναι σε θέση να αποκτήσουν στέγη υπό
     τους όρους της αγοράς.
(10) Η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος βελτιώθηκε.
     Επιπλέον της σταδιακής αύξησης της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης στον πρώτο
     πυλώνα από τα 65 το 2012 στα 67 το 2023 και της σύνδεσής της με το προσδόκιμο
     ζωής, στη συνέχεια, οι Κάτω Χώρες έχουν θεσπίσει συνολικές μεταρρυθμίσεις στον
 ---pagebreak---      ιδιωτικά χρηματοδοτούμενο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος και στο
     σύστημα μακροχρόνιας περίθαλψης. Η χρηματοοικονομική εποπτεία των
     συνταξιοδοτικών ταμείων έχει βελτιωθεί και το σύστημα έχει γίνει ανθεκτικότερο
     στους χρηματοοικονομικούς κραδασμούς. Αυτό συμπληρώθηκε από επιτυχείς
     μεταρρυθμίσεις που ενθαρρύνουν εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας να
     παραμένουν ενεργοί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Με τις μεταρρυθμίσεις στο
     σύστημα μακροχρόνιας περίθαλψης μεταβιβάστηκαν αρμοδιότητες στους δήμους με
     αποτέλεσμα τη μείωση της συνολικής δαπάνης και την εστίαση στα οφέλη από την
     αποτελεσματικότητα. Η ποιότητα και η προσβασιμότητα της μακροχρόνιας
     περίθαλψης πρέπει να παρακολουθείται.
(11) Στις εναπομένουσες προκλήσεις περιλαμβάνεται ο κατάλληλος επιμερισμός του
     κόστους και των κινδύνων εντός και μεταξύ των γενεών πέραν των εγκριθέντων
     κανόνων σχετικά με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή και τα χρηματοδοτικά
     περιθώρια (πλαίσιο χρηματοοικονομικής αξιολόγησης), ιδίως με τη μείωση των
     εισφορών από τους νέους. Η βελτίωση της αναλογιστικής δικαιοσύνης των
     εισφορών στον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος αναμένεται να
     βοηθήσει τα νοικοκυριά να κατανέμουν τα χρηματοδοτικά τους μέσα με
     περισσότερο φιλικούς προς την ανάπτυξη τρόπους.
(12) Η συνολική μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την προστασία της απασχόλησης, που
     ενεργοποιήθηκε το 2014, αποσκοπεί στην αύξηση της συμμετοχής στην αγορά
     εργασίας και στην κινητικότητα. Τα φορολογικά αντικίνητρα για εργασία έχουν
     μειωθεί. Η νομοθεσία που εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο θα θεσπίσει ποσόστωση
     για τους εργοδότες ώστε να προσλαμβάνουν άτομα με ειδικές ανάγκες. Ο αντίκτυπος
     των μέτρων αυτών μπορεί να αξιολογηθεί πλήρως μόνο αφού τεθούν σε εφαρμογή.
     Απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση της ένταξης των ατόμων που
     βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που
     προέρχονται από οικογένειες μεταναστών.
(13) Λαμβάνοντας υπόψη υποχρεωτικές πληρωμές μη φορολογικού χαρακτήρα, η
     φορολογική επιβάρυνση στις Κάτω Χώρες είναι σαφώς υψηλότερη από τον μέσο
     όρο της ΕΕ και υπάρχουν περιθώρια μετατόπισης της φορολογίας σε παράγοντες
     που επηρεάζουν λιγότερο την ανάπτυξη. Η προβλεπόμενη φορολογική
     μεταρρύθμιση θα συμβάλει στην αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας.
     Μετά την έγκρισή της, οι επιπτώσεις της πρέπει να παρακολουθούνται εκ του
     σύνεγγυς.
(14) Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη
     ανάλυση της οικονομικής πολιτικής των Κάτω Χωρών και τη δημοσίευσε στην
     έκθεση για τη χώρα του 2015. Επίσης, αξιολόγησε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και
     το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις
     συστάσεις που απευθύνθηκαν στις Κάτω Χώρες κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε
     υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής
     και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στις Κάτω Χώρες, αλλά και το κατά πόσο
     συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης
     ενίσχυσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της
     συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών
     εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου
     αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.
 ---pagebreak--- (15)   [Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα
       Σταθερότητας των Κάτω Χωρών και είναι της γνώμης10 ότι οι Κάτω Χώρες
       συμμορφώνονται με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
(16)   Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω
       αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σταθερότητας και το Εθνικό
       Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6
       του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3
       κατωτέρω,
(17)   Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη επίσης σε ανάλυση της
       οικονομικής πολιτικής της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Με βάση την ανάλυση
       αυτή, το Συμβούλιο εξέδωσε ειδικές συστάσεις για τα κράτη μέλη που έχουν
       νόμισμα το ευρώ. Οι Κάτω Χώρες θα πρέπει επίσης να διασφαλίσουν την πλήρη και
       έγκαιρη εφαρμογή των συστάσεων αυτών.
ΣΥΝΙΣΤΑ στις Κάτω Χώρες να αναλάβουν δράση το 2015 και το 2016 προκειμένου:
1.     Να διοχετεύσουν δημόσιες δαπάνες προς τη στήριξη επενδύσεων σε Ε&Α και να
       εργαστούν επί του πλαισίου προϋποθέσεων για τη βελτίωση των ιδιωτικών δαπανών
       Ε&Α προκειμένου να αντισταθμιστεί η φθίνουσα τάση στις δημόσιες δαπάνες Ε&Α
       και να αυξηθούν οι δυνατότητες για οικονομική ανάπτυξη.
2.     Να επιταχύνουν τη μείωση της έκπτωσης φόρου για τους τόκους ενυπόθηκων
       δανείων, ούτως ώστε να μειωθούν τα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε μη
       παραγωγικά στοιχεία ενεργητικού. Να προβλέψουν έναν περισσότερο
       προσανατολισμένο στην αγορά μηχανισμό για τον καθορισμό των ενοικίων και να
       συνδέσουν περισσότερο τα ενοίκια με το οικογενειακό εισόδημα στον τομέα της
       κοινωνικής στέγης.
3.     Να μειώσουν το επίπεδο των εισφορών στον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού
       συστήματος για όσους βρίσκονται στα πρώτα έτη του επαγγελματικού βίου.
Βρυξέλλες,
                                              Για το Συμβούλιο
                                              Ο Πρόεδρος
10
      Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 342 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης
                  5
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  6
               , στην οποία διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ
                  7
               . Η σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 8 Μαρτίου 2016. Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λόγω της στενής διασύνδεσης των οικονομιών που ανήκουν στην οικονομική και νομισματική ένωση, η Πορτογαλία  πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη υλοποίηση της σύστασης.

               (2)Η έκθεση του 2016 για την Πορτογαλία
                  8
                δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογεί την πρόοδο της Πορτογαλίας σε σχέση με τις συστάσεις που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 καθώς και την πρόοδο της Πορτογαλίας σε σχέση με τους εθνικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Περιλάμβανε επίσης την εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Στις 8 Μαρτίου 29016, η Επιτροπή παρουσίασε τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης.
                  9
                Από την ανάλυσή της, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία παρουσιάζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, τα μεγάλα αποθέματα καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων καθώς και ιδιωτικού και δημόσιου χρέους και το υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούν ευπάθειες σε ένα πλαίσιο υψηλής ανεργίας. Εξακολουθούν να υπάρχουν κενά πολιτικής όσον αφορά τις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, την αναδιάρθρωση του εταιρικού χρέους, τα δημόσια οικονομικά και επιλεγμένους κλάδους της αγοράς εργασίας.

               (3)Στις 29 Απριλίου 2016 η Πορτογαλία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας είναι αρκετά φιλόδοξο ως προς την αντιμετώπιση των υπερβολικών ανισορροπιών, προβλέπει μέτρα τόνωσης της ανταγωνιστικότητας και μείωσης του ιδιωτικού χρέους και αναφέρεται στις προκλήσεις που διατυπώνονται στην έκθεση του 2016 για την Πορτογαλία καθώς και τις συστάσεις για τη ζώνη του ευρώ, εστιάζοντας στην ανάγκη για τόνωση των επενδύσεων και διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Η ολοκληρωμένη και έγκαιρη εφαρμογή αυτών των μέτρων θα βοηθήσει την Πορτογαλία να αντιμετωπίσει τις μακροοικονομικές της ανισορροπίες. Η αξιολόγηση των πολιτικών δεσμεύσεων της Πορτογαλίας δείχνει ότι δεν υπάρχει ανάγκη στο παρόν στάδιο για επιτάχυνση της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών.

               (4)Σχετικές συστάσεις για τη χώρα έχουν διατυπωθεί στον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για το διάστημα 2014-2020. Όπως προβλέπει το άρθρο 23 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις της οικείας συμφωνίας εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων, αν είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω στοιχεία για τον τρόπο χρησιμοποίησης της διάταξης αυτής στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  10
               .

               (5)Επί του παρόντος η Πορτογαλία υπάγεται στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Δεν διόρθωσε το υπερβολικό έλλειμμα μέχρι την προθεσμία του 2015 και δεν κατέβαλε τη δημοσιονομική προσπάθεια που είχε συστήσει το Συμβούλιο. Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2016, η κυβέρνηση προβλέπει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος ώστε να επιτύχει ονομαστικό έλλειμμα 2,2% του ΑΕΠ το 2016. Εφόσον επιτευχθεί βιώσιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η Πορτογαλία θα υπαχθεί στο προληπτικό σκέλος και στον μεταβατικό κανόνα για το χρέος. Το (εκ νέου υπολογισθέν
                  11
               ) διαρθρωτικό ισοζύγιο αναμένεται να βελτιωθεί μόνο κατά 0,35% περίπου του ΑΕΠ ετησίως, κάτω από το ζητούμενο 0,6% του ΑΕΠ για το διάστημα 2016-2020, και ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος -  διαρθρωτικό πλεόνασμα 0,25% του ΑΕΠ - δεν αναμένεται να επιτευχθεί εντός του χρονικού ορίζοντα του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 124,8% το 2016 και να συνεχίσει την πτωτική του πορεία φθάνοντας στο 110,3% το 2020. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζονται οι δημοσιονομικές αυτές προβλέψεις είναι μάλλον αισιόδοξο. Επιπλέον, δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί επαρκώς τα μέτρα που απαιτούνται για τη στήριξη των προβλεπόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2017 και μετά. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2016, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης υπολογίζεται να φθάσει στο 2,7% του ΑΕΠ το 2016, κάτω από την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη, και στο 2,3% του ΑΕΠ το 2017. Καθώς το διαρθρωτικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί ελαφρά το 2016  και το 2017, η δημοσιονομική προσπάθεια δεν ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, δεν προβλέπεται συμμόρφωση της Πορτογαλίας με τον μεταβατικό κανόνα για το χρέος το 2017. Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2016, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Πορτογαλίας με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επομένως, θα απαιτηθούν περαιτέρω μέτρα για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση το 2016 και το 2017.

               (6)Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1467/97, η Επιτροπή παρακολουθεί τακτικά την υλοποίηση της δράσης που ανέλαβε η Πορτογαλία σε απόκριση  της τελευταίας σύστασης στην οποία προέβη το Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ: ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα συστήσει στο Συμβούλιο τα κατάλληλα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος.

               (7)Η ταχεία και αυστηρή εφαρμογή του αναθεωρημένου νόμου-πλαισίου για τον προϋπολογισμό, η επιβολή του νόμου για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων και περαιτέρω βελτιώσεις στην είσπραξη των εσόδων και στον έλεγχο των δαπανών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη της απαιτούμενης δημοσιονομικής προσαρμογής. Η Πορτογαλία αντιμετωπίζει τη διττή πρόκληση επίτευξης μιας μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας του συστήματος υγείας και διατήρησης του επιπέδου πρόσβασης στο σύστημα περίθαλψης μέσω της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του συστήματος. Παρότι η Πορτογαλία εμφανίζει σήμερα ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά δημόσιων δαπανών επί του συνόλου των δαπανών για την υγεία στην ΕΕ, η προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών για τον τομέα της δημόσιας υγείας κατά 2,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2060 είναι η υψηλότερη. Όσον αφορά την αντιμετώπιση των προβλημάτων μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του τομέα της υγείας, δεν έχουν ακόμη ληφθεί συνολικά μέτρα με στόχο είτε την προώθηση της πρόληψης ασθενειών και των πολιτικών δημόσιας υγείας, είτε τη διασφάλιση παροχής πρωτοβάθμιας υγειονομικής φροντίδας σε πρώιμο και λιγότερο δαπανηρό στάδιο. Βραχυπρόθεσμα, σημαντικό πρόβλημα παραμένει ο ακριβής δημοσιονομικός προγραμματισμός και η εφαρμογή του στα νοσηλευτικά ιδρύματα ώστε να διασφαλίζεται η τακτοποίηση των καθυστερούμενων οφειλών. Αν και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος εξετάστηκε κατά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, το πρόβλημα της μεσο-βραχυπρόθεσμης βιωσιμότητάς του παραμένει ανεπίλυτο. Το δημόσιο σύστημα συνταξιοδότησης χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη εξάρτησή του από τις μεταφορές πιστώσεων από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς και από ανισότητες μεταξύ των γενεών. Οι καθυστερήσεις στην εκτέλεση πληρωμών και τα κενά πολιτικής εξακολουθούν να εμποδίζουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα των κρατικών επιχειρήσεων, ειδικότερα στον τομέα των μεταφορών. Η ενίσχυση μέτρων που προωθούν την αποτελεσματικότητα στο πλαίσιο των σχεδίων αναδιάρθρωσης παραμένει καίριο στοιχείο για την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων.

               (8)Έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες για την πάταξη της φοροδιαφυγής μέσω της περαιτέρω βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της φορολογικής διοίκησης. Λαμβάνονται μέτρα για την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης, τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών με τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, και την ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Παρά την επιτευχθείσα πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης. Η μεταρρύθμιση με σκοπό μια αποτελεσματικότερη φορολογική διοίκηση θα συνέβαλε επίσης στην ενθάρρυνση των επενδύσεων.

               (9)Η συνολική μισθολογική εξέλιξη υπήρξε συγκρατημένη, σε συνέπεια με την υψηλή ανεργία και την ανάγκη προώθησης της εξωτερικής επανεξισορρόπησης, καθώς και σε συμφωνία με την αύξηση της παραγωγικότητας μεσοπρόθεσμα. Η συλλογική διαπραγμάτευση σε τομεακό επίπεδο υποστήριξε αυτή την τάση, αν και τα χαρακτηριστικά του συστήματος συλλογικής διαπραγμάτευσης εξακολουθούν να περιορίζουν την έκταση της προσαρμογής σε επίπεδο επιχειρήσεων. Σε ένα περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού και υψηλής ανεργίας, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε τον Ιανουάριο 2016 από 505 EUR σε 530 EUR και σχεδιάζεται η σταδιακή περαιτέρω αύξησή του σε 600 EUR  το 2019 (επί 14 μισθούς ετησίως). Η Πορτογαλία βρίσκεται στο μέσον της κατάταξης σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τον κατώτατο μισθό ως ποσοστό του μέσου όρου των μισθών αλλά μεταξύ των χωρών με τον υψηλότερο κατώτατο μισθό ως ποσοστό του διάμεσου μισθού. Αυτό υποδηλοί ότι η μισθολογική κατανομή στην Πορτογαλία είναι πολύ ευνοϊκή προς τους χαμηλότερους μισθούς, και ότι περαιτέρω αυξήσεις του κατώτατου μισθού θα μπορούσαν γρήγορα να αυξήσουν το ποσοστό των καλυπτόμενων εργαζομένων, το οποίο το 2016 έφθασε σχεδόν στο ένα τέταρτο όλων των υπαλλήλων. Παρότι με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να μειωθεί η ένταση της φτώχειας των εργαζομένων, προκύπτει επίσης αύξηση της συμπίεσης της μισθολογικής δομής, ασκώντας πίεση ανόδου στο σύνολο των μισθών. Αν δεν συνδυαστεί με αύξηση της παραγωγικότητας, υπάρχει κίνδυνος επιδείνωσης των προοπτικών για την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα, ειδικότερα για τους κλάδους υψηλής έντασης εργασίας. Υπάρχει επίσης κίνδυνος μείωσης των κινήτρων για επένδυση σε δεξιότητες.

               (10)Η πορτογαλική αγορά εργασίας συνέχισε να ανακάμπτει το 2014 και το 2015 και καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση πολιτικών ενεργοποίησης, τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα και την μεγαλύτερη προσέγγιση των μη εγγεγραμμένων νέων, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα προβλήματα εφαρμογής. Λόγω της πρόσφατης υποβάθμισης της κοινωνικής κατάστασης, κυρίως όσον αφορά το αυξανόμενο επίπεδο παιδικής φτώχειας, λήφθηκαν επίσης σημαντικά μέτρα για την ενίσχυση της κοινωνικής αρωγής, κυρίως όσον αφορά το σύστημα κατώτατου εισοδήματος, τα επιδόματα τέκνων και τις χαμηλές συντάξεις. Ο αντίκτυπος των μέτρων αυτών στη μείωση της έντασης της φτώχειας πρέπει να αξιολογηθεί. Ωστόσο, η απορρόφηση του μεγάλου αριθμού των μακροχρόνια ανέργων παραμένει πρόβλημα με αρνητικές συνέπειες για την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική κατάσταση. Υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω αξιοποίησης των μακροπρόθεσμα ανέργων, μέσω στοχοθετημένων πολιτικών για την αγορά εργασίας και μεγαλύτερου συντονισμού μεταξύ της απασχόλησης και των κοινωνικών υπηρεσιών. Παρότι η ανάκαμψη δημιούργησε πολλές νέες θέσεις μόνιμης απασχόλησης, ο κατακερματισμός της αγοράς εργασίας παραμένει σημαντικός. Η αναλογία των εργαζομένων ορισμένου χρόνου παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη και το ποσοστό μετάβασης από προσωρινή σε μόνιμη απασχόληση είναι χαμηλό.

               (11)Το υψηλό χρέος του ιδιωτικού τομέα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη την πορτογαλική οικονομία και οι όροι χρηματοδότησης για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν δυσχερείς. Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στη μείωση της υπερχρέωσης των επιχειρήσεων και στην απομόχλευση του ιδιωτικού τομέα, ωστόσο, ο ιδιωτικός τομέας της Πορτογαλίας εξακολουθεί να είναι ένας από τους πλέον υπερχρεωμένους στην ΕΕ. Το γεγονός αυτό αποτελεί τροχοπέδη για τις επενδύσεις και τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγής. Οι μη χρηματοοικονομικές εταιρείες προσαρμόζουν τους ισολογισμούς τους, αλλά σε μικρότερο βαθμό απ΄ ό,τι τα νοικοκυριά. Τα υψηλά και συνεχώς αυξανόμενα επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τομέα των επιχειρήσεων επιβαρύνουν τους ισολογισμούς τόσο των μη χρηματοπιστωτικών όσο και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και αποτελούν τροχοπέδη για τις επενδύσεις. Λήφθηκαν μέτρα σε διάφορα επίπεδα για την αντιμετώπιση του χρέους των επιχειρήσεων, αλλά αργούν να φανούν αποτελέσματα. Η μεροληπτική μεταχείριση των χρεών στη φορολόγηση των επιχειρήσεων παραμένει υψηλή. Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση προσπάθησε να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα με την εισαγωγή κανόνων υποκεφαλαιοποίησης και μιας έκπτωσης για το μετοχικό κεφάλαιο. Ωστόσο, το 2015 η διαφορά στο κόστος κεφαλαίου (προ και μετά φόρων) μεταξύ επενδύσεων που χρηματοδοτούνται μέσω δανειακών κεφαλαίων και εκείνων που χρηματοδοτούνται μέσω ιδίων κεφαλαίων παρέμεινε από τις υψηλότερες στην ΕΕ. Η πρόσβαση στην πίστωση παραμένει δαπανηρή και δύσκολη για τις επιχειρήσεις, ειδικότερα τις μικρομεσαίες και τις νεοσύστατες. Εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, όπως τα ιδιωτικά ή τα επιχειρηματικά κεφάλαια, η συμμετοχική χρηματοδότηση και οι επιχειρηματικοί άγγελοι, παραμένουν περιθωριακές και έχουν αναπτυχθεί ελάχιστα.

               (12)Παρά τη σημειωθείσα πρόοδο, τα ρυθμιστικά εμπόδια και η ασθενής θεσμική ικανότητα εξακολουθούν να θέτουν φραγμούς στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, την ανταγωνιστικότητα και τις επενδύσεις. Η αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος της Πορτογαλίας παραμένει χαμηλή, ιδίως όσον αφορά την εξέταση φορολογικών διαφορών. Η διαδικασία δημόσιων συμβάσεων είναι σε μεγάλο βαθμό διαφανής στην Πορτογαλία. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία της ειδικής διαδικτυακής πλατφόρμας "BASE", οι αναθέτουσες αρχές στην Πορτογαλία συχνά χρησιμοποιούν τη διαδικασία απευθείας αναθέσεων, οι οποίες το διάστημα 2013-2015 αντιπροσώπευαν κατά μέσον όρο το 87,3% του συνόλου των δημόσιων συμβάσεων και το 47% του συνόλου των ποσών των συμβάσεων. Η διαφάνεια παραμένει πρόβλημα όσον αφορά την ανάθεση συμβάσεων και τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ειδικότερα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ειδική ομάδα του υπουργείου Οικονομικών για τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (UTAP) εποπτεύει ορισμένες τέτοιες συμπράξεις οι οποίες διοικούνται από την κεντρική διοίκηση, αλλά οι παραχωρήσεις καθώς και οι περιφερειακές και τοπικές συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα δεν εμπίπτουν στην εποπτεία της. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα των λιμένων εξακολουθεί να παρουσιάζουν καθυστερήσεις όσον αφορά την εφαρμογή τους καθώς και τα εμπόδια στην είσοδο νέων παραγόντων στην αγορά. Η καταχώριση των επιχειρήσεων είναι πλέον ευκολότερη, αλλά η χορήγηση αδειών παραμένει δύσκαμπτη και πολύπλοκη, με απρόβλεπτες διοικητικές διαδικασίες να υποσκάπτουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Εξακολουθούν να υφίστανται προκλήσεις όσον αφορά τις διαδικασίες πρόσβασης στην αγορά του κατασκευαστικού κλάδου, την έκδοση οικοδομικής άδειας και την αποτελεσματική εφαρμογή των απλουστευμένων κανόνων που ισχύουν για την έκδοση περιβαλλοντικής άδειας. Τα κανονιστικά εμπόδια σε ορισμένους τομείς επιχειρηματικών υπηρεσιών εμποδίζουν την αποτελεσματική κατανομή των πόρων, κυρίως όσον αφορά τις νομικές υπηρεσίες. Οι διατάξεις που διέπουν τους επαγγελματικούς φορείς, ειδικότερα οι διατάξεις σχετικά με τα καταστατικά και τον εσωτερικό κανονισμό τους, είναι περιοριστικές και μπορεί να δημιουργούν εμπόδια στην πρόσβαση φυσικών αλλά και νομικών προσώπων στα εν λόγω επαγγέλματα. Το γεγονός αυτό έχει κυρίως αντίκτυπο τα νομικά επαγγέλματα, όπου ισχύουν κατά κόρον, μεταξύ άλλων, περιορισμοί στη διαφήμιση και τις διατομεακές δραστηριότητες.

               (13)Η Πορτογαλία παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις στη συνεργασία μεταξύ επιστημών-επιχειρήσεων καθώς και στην εμπορική αξιοποίηση των γνώσεων. Οι φραγμοί στη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων είναι πάρα πολλοί και οφείλονται τόσο σε ρυθμιστικά και γραφειοκρατικά εμπόδια όσο και στην έλλειψη κινήτρων για συνεργασία στο ακαδημαϊκό σύστημα. Το γεγονός αυτό έχει αρνητικό αντίκτυπο στην απασχολησιμότητα των πτυχιούχων καθώς και στην καινοτομία. Η δημιουργία των νέων κύκλων τεχνικής εκπαίδευσης μικρής διάρκειας (TeSPs) ανοίγει νέες προοπτικές συνεργασίας μεταξύ των πολυτεχνείων και των περιφερειακών οικονομικών παραγόντων, αλλά τα πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών εξακολουθούν να μην αποτελούν μέρος της διαδικασίας εκσυγχρονισμού.

               (14)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε διεξοδική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πορτογαλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, καθώς και των επακόλουθων ενεργειών σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς την Πορτογαλία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη χρησιμότητά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Πορτογαλία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

               (15)Στο πλαίσιο αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του
                  12
                αποτυπώνεται ειδικότερα στην κατωτέρω σύσταση 1.

               (16)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πορτογαλία να αναλάβει δράση το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.Να διασφαλιστεί η βιώσιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2016, μέσω της μείωσης του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης στο 2,3% του ΑΕΠ το 2016, με τη λήψη των αναγκαίων διαρθρωτικών μέτρων και τη χρησιμοποίηση όλων των έκτακτων εσόδων για τη μείωση του ελλείμματος και του χρέους. Αυτό συνάδει με βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου της τάξης του 0,25% του ΑΕΠ το 2016. Κατ΄ επέκταση, να επιτευχθεί ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή ύψους τουλάχιστον 0,6% του ΑΕΠ το 2017. Να διενεργηθεί, μέχρι τον Φεβρουάριο 2017, μια ολοκληρωμένη αναθεώρηση των δαπανών σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης και να ενισχυθεί ο έλεγχος των δαπανών, ο λόγος κόστους/αποτελέσματος  και η επαρκής κατάρτιση του προϋπολογισμού. Να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του τομέα της υγείας, χωρίς να υπονομεύεται η πρόσβαση στην πρωτοβάθμια περίθαλψη. Να μειωθεί η εξάρτηση του συνταξιοδοτικού συστήματος από τις μεταφορές πιστώσεων από τον κρατικό προϋπολογισμό. Μέχρι το τέλος του 2016, να επανακαθοριστούν τα τρέχοντα σχέδια αναδιάρθρωσης των κρατικών επιχειρήσεων.

               2.Σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, να διασφαλιστεί ότι οι κατώτατοι μισθοί συνάδουν με τους στόχους της αύξησης της απασχόλησης και της ανταγωνιστικότητας σε όλους τους κλάδους.

               3.Να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιοποίηση των μακροχρόνια ανέργων και να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ απασχόλησης και κοινωνικών υπηρεσιών. Να αυξηθούν τα κίνητρα στις επιχειρήσεις ώστε αυτές να προσλαμβάνουν μέσω μόνιμων συμβάσεων.

               4.Να ληφθούν μέτρα, μέχρι τον Οκτώβριο του 2016, με σκοπό τη διευκόλυνση της εκκαθάρισης των ισολογισμών των πιστωτικών ιδρυμάτων και να αντιμετωπιστεί το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Να μειωθεί η μεροληπτική μεταχείριση των χρεών στη φορολόγηση των επιχειρήσεων και να βελτιωθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις νεοσύστατες καθώς και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μέσω της κεφαλαιαγοράς.

               5.Να αυξηθεί η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα των δημόσιων συμβάσεων όσον αφορά τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και τις παραχωρήσεις. Μέχρι το τέλος του 2016, να βελτιωθούν και να επιταχυνθούν οι διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες, να επιταχυνθεί η επίλυση φορολογικών διαφορών και να μειωθούν τα ρυθμιστικά εμπόδια, ειδικά στις επιχειρηματικές υπηρεσίες. Να δοθούν κίνητρα για συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 20.12.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2016) 342 final.

                     (4)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, και P8_TA(2016)0060.

                     (5)
                  COM(2015) 690 final.

                     (6)
                  COM(2015) 691 final.

                     (7)
                  COM(2015) 692 final.

                     (8)
                  SWD(2016) 90 final.

                     (9)
                  COM(2016) 95 final.

                     (10)
                  COM(2014) 494 final.

                     (11)
                  Το διαρθρωτικό ισοζύγιο όπως υπολογίστηκε εκ νέου από την Επιτροπή με βάση τα στοιχεία του προγράμματος σταθερότητας, σύμφωνα με την μεθοδολογία που επιλέχθηκε από κοινού.

                     (12)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 13.5.2015
            COM(2015) 255 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2015και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Δανίας για το 2015

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2015

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Δανίας για το 2015

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής να δρομολογηθεί νέα στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, με την ονομασία «Ευρώπη 2020», η οποία να βασίζεται στον βελτιωμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Η στρατηγική εστιάζει στα κύρια πεδία στα οποία απαιτούνται μέτρα για την τόνωση του δυναμικού της Ευρώπης για βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα.

               (2)Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, βάσει προτάσεων της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών. Από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές» τις οποίες τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη στις οικονομικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης.

               (3)Στις 8 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2014 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σύγκλισης της Δανίας για το 2014.

               (4)Στις 28 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2015 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών. Την ίδια ημέρα, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία δεν προσδιόρισε τη Δανία ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (5)Στις 18 Δεκεμβρίου 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για ώθηση των επενδύσεων, επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και υλοποίηση υπεύθυνης, ευνοϊκής για την ανάπτυξη δημοσιονομικής εξυγίανσης.

               (6)Στις 26 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεσή της για τη Δανία
                  6
                για το 2015. Στην έκθεση αυτή αξιολογείται η πρόοδος της Δανίας όσον αφορά την αντιμετώπιση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στις 8 Ιουλίου 2014.

               (7)Στις 27 Μαρτίου 2015, η Δανία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2015 και το Πρόγραμμα Σύγκλισης του 2015. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

               (8)Η Δανία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2015, η κυβέρνηση σχεδιάζει αύξηση του ονομαστικού ελλείμματος από 1,6 % του ΑΕΠ το 2015 - όταν αυτό στηρίχθηκε από σημαντικά έκτακτα κέρδη - σε 2,6 % του ΑΕΠ το 2016. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη μείωση του ελλείμματος με στόχο την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού το 2020. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης, η κυβέρνηση σχεδιάζει την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου - διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ - από το 2016 και μετά. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σταδιακά από 39,8 % το 2015 σε 36,7 % το 2020. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ρεαλιστικό. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, το διαρθρωτικό ισοζύγιο αναμένεται να συμμορφωθεί με τον μεσοπρόθεσμο στόχο το 2015. Ωστόσο, με βάση τις εν λόγω προβλέψεις υπάρχει κίνδυνος απόκλισης από τον μεσοπρόθεσμο στόχο το 2016, καθώς η αύξηση των καθαρών δαπανών θα υπερβεί το ποσοστό αναφοράς κατά 0,3 % του ΑΕΠ. Ενώ η απόκλιση αυτή αναμένεται να είναι προσωρινή δεδομένου ότι η αύξηση των καθαρών δαπανών το 2016 επηρεάζεται από τη σταδιακή κατάργηση των έκτακτων μέτρων που αφορούν τη φορολογία των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων, ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω μέτρα για το 2016. Με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος Σύγκλισης και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2015, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι η Δανία αναμένεται, σε γενικές γραμμές, να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (9)Η μακροπρόθεσμη προσφορά επαρκώς ειδικευμένου εργατικού δυναμικού αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη στη Δανία. Με τη μεταρρύθμιση της ενεργητικής πολιτικής της αγοράς εργασίας του 2014, η Δανία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τη βελτίωση της απασχολησιμότητας των ατόμων που βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας. Η μεταρρύθμιση βρίσκεται σε αρχικό στάδιο εφαρμογής και τα αποτελέσματα πρέπει να παρακολουθούνται. Σύμφωνα με τις συστάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων Carsten-Koch II, χρειάζονται ακόμη συμπληρωματικά μέτρα για τα άτομα που είναι περισσότερο αποκλεισμένα από την αγορά εργασίας. Το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, η περιορισμένη εμπειρία στην αγορά εργασίας, οι νέοι που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών φαίνεται να είναι βασικοί παράγοντες για τον σκοπό αυτόν. Σε γενικές γραμμές, το δυναμικό για την αγορά εργασίας των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών εξακολουθεί να υποχρησιμοποιείται. Παρά τις υψηλές δαπάνες για την εκπαίδευση στη Δανία, τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα δεν είναι παρά μέτρια, ιδίως για τους μαθητές από οικογένειες μεταναστών. Η μεταρρύθμιση των συστημάτων πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στοχεύει στην αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης. Η πλήρης εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων είναι απαραίτητη προκειμένου να βελτιωθούν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα.

               (10)Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας είναι απαραίτητη για να ενισχυθεί η οικονομική ανάκαμψη στη Δανία. Η αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας εν προκειμένω, υπήρξε εν γένει χαμηλή κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες και έχει επηρεαστεί από φραγμούς εισόδου στην αγορά και κανονιστικές επιβαρύνσεις σε τομείς υπηρεσιών που είναι προσανατολισμένοι στην εγχώρια αγορά. Η επιτροπή παραγωγικότητας έχει εντοπίσει τον τομέα των κατασκευών και τον τομέα του λιανικού εμπορίου ως τομείς στους οποίους θα μπορούσε να βελτιωθεί η παραγωγικότητα. Οι κανονιστικές ρυθμίσεις για τα καταστήματα λιανικής πώλησης είναι πολύ αυστηρές και δεν έχει αναληφθεί δράση για τη χαλάρωσή τους. Ο τομέας των κατασκευών χαρακτηρίζεται από επαχθείς οικοδομικούς κανονισμούς και μεγάλο αριθμό συστημάτων πιστοποίησης. Η δανική κυβέρνηση παρουσίασε μια στρατηγική σχετικά με τις κατασκευές τον Νοέμβριο του 2014. Το εν λόγω πλαίσιο προσδιορίζει καλές προθέσεις, όπως η απλούστευση των κανόνων, ο εξορθολογισμός των τεχνικών στοιχείων των οικοδομικών εφαρμογών, η καθιέρωση διεθνών προτύπων, η εναρμόνιση των εθνικών προτύπων, καθώς και η μείωση του χρόνου που απαιτείται για την έκδοση οικοδομικών αδειών. Ωστόσο, η στρατηγική δεν έχει ακόμη μετατραπεί εξ ολοκλήρου σε συγκεκριμένα μέτρα. Εξακολουθούν να υφίστανται επικαλυπτόμενα συστήματα αδειοδότησης και πιστοποίησης, και τούτο σε ορισμένες περιπτώσεις ισχύει και για την προσωρινή παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών. Επιπλέον, οι άδειες και τα πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί σε άλλα κράτη μέλη δεν λαμβάνονται πάντα υπόψη όταν οι πάροχοι υπηρεσιών επιθυμούν να εγκαταστήσουν την επιχείρησή τους στη Δανία.

               (11)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Δανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2015 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του Προγράμματος Σύγκλισης και του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων, καθώς και των επακόλουθων ενεργειών σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς τη Δανία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Δανία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενίσχυσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 2 κατωτέρω.

               (12)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Δανίας και η γνώμη του
                  7
                αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Δανία να αναλάβει δράση το 2015 και το 2016 προκειμένου:

               1.Να αποφύγει να αποκλίνει από τον μεσοπρόθεσμο στόχο το 2016.

               2.Να βελτιώσει την παραγωγικότητα, ιδιαίτερα στους τομείς των υπηρεσιών που είναι προσανατολισμένοι στην εγχώρια αγορά, συμπεριλαμβανομένων του λιανικού εμπορίου και των κατασκευών. Να μειώσει τους περιορισμούς σε σχέση με τα καταστήματα λιανικής πώλησης και να λάβει περαιτέρω μέτρα για την άρση των εναπομενόντων φραγμών που τίθενται από τα συστήματα αδειοδότησης και πιστοποίησης στον τομέα των κατασκευών.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2015) 255.

                     (3)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (4)
                  COM(2014) 902.

                     (5)
                  COM(2014) 904 τελικό.

                     (6)
                  SWD (2015) 24 τελικό.

                     (7)
                  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.