title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 του Λουξεμβούργου

text:
               29.7.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 304/73

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 18ης Ιουνίου 2021
      για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 του Λουξεμβούργου
      (2021/C 304/16)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (2), διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε καιρούς σοβαρής οικονομικής ύφεσης. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία της νόσου COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η γενική ρήτρα διαφυγής παρέχει στα κράτη μέλη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19. Διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Η ενεργοποίησή της επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κάθε κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανακοίνωσή της για την ετήσια στρατηγική της για τη βιώσιμη ανάπτυξη για το 2021, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η γενική ρήτρα διαφυγής θα παραμείνει ενεργή το 2021.

                  (2)

                  Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) («σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020»). Συνέστησε στο Λουξεμβούργο να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στο Λουξεμβούργο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων.

                  (3)

                  Στη σύσταση του Συμβουλίου του 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ υποδεικνύεται ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να παραμείνουν υποστηρικτικές σε όλα τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ καθόλη τη διάρκεια του 2021 και τα μέτρα πολιτικής να είναι προσαρμοσμένα στις ειδικές συνθήκες κάθε χώρας και να είναι έγκαιρα, προσωρινά και στοχευμένα. Όταν το επιτρέψουν οι επιδημιολογικές και οικονομικές συνθήκες, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά, με παράλληλη καταπολέμηση των επιπτώσεων της κρίσης στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν δημοσιονομικές πολιτικές που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

                  (4)

                  Στις 18 Νοεμβρίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμες σχετικά με τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021 των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, οι οποίες βασίστηκαν σε ποιοτική αξιολόγηση των δημοσιονομικών μέτρων. Η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος του Λουξεμβούργου συνάδει συνολικά με τις συστάσεις δημοσιονομικής πολιτικής που ορίστηκαν στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 και ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα σε συνθήκες σημαντικής αβεβαιότητας.

                  (5)

                  Το NextGenerationEU, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα εξασφαλίσει μια βιώσιμη και δίκαιη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), που θέσπισε τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ενώ θα συνεπάγεται παράλληλα δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Θα συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην πραγματοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Θα βοηθήσει επίσης τα δημόσια οικονομικά να επανέλθουν σε ευνοϊκότερες θέσεις βραχυπρόθεσμα και θα συμβάλει στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

                  (6)

                  Στις 3 Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση που περιέχει περαιτέρω πολιτικούς προσανατολισμούς με σκοπό να διευκολυνθεί, αφενός, ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών και, αφετέρου, η προετοιμασία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός, λαμβανομένων υπόψη των εθνικών προϋπολογισμών και του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα πρέπει να παραμείνει υποστηρικτικός το 2021 και το 2022. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι αναμένεται η σταδιακή εξομάλυνση της οικονομικής δραστηριότητας κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021, οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να καταστούν πιο διαφοροποιημένες το 2022. Οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πορεία της ανάκαμψης, τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την ανάγκη μείωσης των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών αποκλίσεων. Δεδομένης της ανάγκης να υποστηριχθεί η βιώσιμη ανάκαμψη στην Ένωση, τα κράτη μέλη με χαμηλούς κινδύνους βιωσιμότητας θα πρέπει να προσανατολίσουν τους προϋπολογισμούς τους προς τη διατήρηση υποστηρικτικής δημοσιονομικής πολιτικής το 2022, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τα κράτη μέλη με υψηλά επίπεδα χρέους θα πρέπει να ακολουθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, διατηρώντας παράλληλα τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις και αξιοποιώντας τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδυτικών έργων υψηλής ποιότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Για την περίοδο μετά το 2022, θα πρέπει να λαμβάνονται πάντα υπόψη στις δημοσιονομικές πολιτικές η ισχύς της ανάκαμψης, ο βαθμός της οικονομικής αβεβαιότητας και ζητήματα δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων, μεταξύ άλλων και με τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων στήριξης σε εύθετο χρόνο, θα συμβάλει στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

                  (7)

                  Στην ανακοίνωσή της τής 3ης Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, στις 2 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2022 και την απενεργοποίησή της από το 2023. Μετά την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις κάθε χώρας.

                  (8)

                  Στις 30 Απριλίου 2021, το Λουξεμβούργο υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

                  (9)

                  Το 2020, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης του Λουξεμβούργου ήταν 4,1 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ), ενώ το χρέος γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 24,9 % του ΑΕγχΠ. Η ετήσια μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου ανήλθε σε -6,6 % του ΑΕγχΠ, συμπεριλαμβανομένων, αφενός, των δημοσιονομικών μέτρων διακριτικής ευχέρειας ύψους 3,6 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών. Το Λουξεμβούργο παρείχε επίσης στήριξη ρευστότητας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (όπως εγγυήσεις και αναβολές καταβολής φόρων, που δεν έχουν απευθείας και άμεση δημοσιονομική επίπτωση) εκτιμώμενου ύψους 5,7 % του ΑΕγχΠ. η πραγματική απορρόφηση των δημόσιων εγγυήσεων το 2020 εκτιμάται από την Επιτροπή ως χαμηλότερη από το ½ % του ΑΕγχΠ.

                  (10)

                  Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάζεται η δημοσιονομική κατάσταση του Λουξεμβούργου, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2020 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν.

                  (11)

                  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές είναι ρεαλιστικό το 2021 και ευνοϊκό το 2022. Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 4,0 % το 2021 σε σύγκριση με 4,5 % σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, στις οποίες συνυπολογίζεται η μεγαλύτερη συμβολή της εγχώριας ζήτησης και των καθαρών εξαγωγών στην ανάπτυξη. Για το 2022, το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 4,0 %, λόγω μεγαλύτερης αύξησης της συμβολής των καθαρών εξαγωγών από την προβλεπόμενη στις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής (3,3 %).

                  (12)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021, η κυβέρνηση προβλέπει μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης από 4,1 % του ΑΕγχΠ το 2020 σε 2,0 % του ΑΕγχΠ το 2021, ενώ ο δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί στο 26,8 % του ΑΕγχΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, η μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου το 2021 σε σύγκριση με το προ κρίσης επίπεδο (2019) προβλέπεται στο -4,3 % του ΑΕγχΠ, αντικατοπτρίζοντας, αφενός, τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας ύψους 0,6 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών. Οι εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους το 2021, αλλά μεγαλύτερη βελτίωση του ελλείμματος, σε 0,3 % του ΑΕγχΠ, κυρίως λόγω μεγαλύτερης μείωσης των δημόσιων δαπανών.

                  (13)

                  Σε απάντηση στην πανδημία της COVID-19 και στη σχετιζόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, το Λουξεμβούργο έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την ενίσχυση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας της COVID-19 και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Αυτή η ισχυρή απόκριση πολιτικής μετρίασε τη συρρίκνωση του ΑΕγχΠ, η οποία, με τη σειρά της, περιόρισε την αύξηση του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Τα δημοσιονομικά μέτρα θα πρέπει να μεγιστοποιούν τη στήριξη της ανάκαμψης χωρίς να προδικάζονται οι μελλοντικές δημοσιονομικές κατευθύνσεις. Ως εκ τούτου, τα μέτρα θα πρέπει να αποτρέπουν τη μόνιμη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μόνιμα μέτρα, θα πρέπει να τα χρηματοδοτούν καταλλήλως ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιονομική ουδετερότητα μεσοπρόθεσμα. Τα μέτρα που ελήφθησαν από το Λουξεμβούργο το 2020 και το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 είναι ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα.

                  (14)

                  Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 δεν περιλαμβάνει ακόμη έσοδα από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Αντ’ αυτού, στις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής εικάζεται, ελλείψει αρκούντως λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, απλοποιημένη και γραμμική ενσωμάτωση των δαπανών που χρηματοδοτούνται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι οποίες ανέρχονται σε περίπου 0,03 % του ΑΕγχΠ ετησίως.

                  (15)

                  Οι καθιερωμένοι δείκτες δημοσιονομικής προσαρμογής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των σημερινών συνθηκών. Πρώτον, υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τις εκτιμήσεις για το κενό παραγωγής. Δεύτερον, είναι αναγκαίο η ετοιμότητα της δημοσιονομικής πολιτικής να προσαρμοστεί ταχέως στην εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19, στρεφόμενη από τα μέτρα παροχής επείγουσας βοήθειας σε πιο στοχευμένα μέτρα, μόλις μειωθούν οι κίνδυνοι για την υγεία. Τρίτον, το σημερινό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από σημαντική ανταπόκριση της πολιτικής για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Λόγω των σημαντικών μεταβιβάσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας), οι καθιερωμένοι δείκτες δεν αποτυπώνουν την πλήρη ώθηση που παρέχουν στην οικονομία οι δημοσιονομικές πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το διαρθρωτικό ισοζύγιο δεν φαίνεται να επαρκεί υπό τις παρούσες συνθήκες. Επιπλέον, η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες πρέπει να προσαρμοστεί (5) και να συμπληρωθεί με πρόσθετες πληροφορίες, προκειμένου να εκτιμηθεί πλήρως ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής.

                  (16)

                  Όπως με την προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην αξιολόγηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021, τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης εξαιρέθηκαν από το σύνολο των δαπανών. Τα εν λόγω προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση στηρίζουν τα συστήματα υγείας και αποζημιώνουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις για τις απώλειες εισοδήματος λόγω των απαγορεύσεων λειτουργίας και των διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού· η αντιστροφή τους από τις δημόσιες αρχές εξαρτάται από την επιστροφή της κατάστασης της δημόσιας υγείας και της οικονομίας στην ομαλότητα. Για να αξιολογηθεί ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός στην παρούσα συγκυρία, οι σημαντικές μεταβιβάσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό σύνολο των δαπανών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται, επομένως, στη συνέχεια με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση) συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, η ανάλυση αποσκοπεί επίσης στην αξιολόγηση του αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Για τον λόγο αυτόν, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών και επενδύσεων.

                  (17)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης του Λουξεμβούργου προβλέπεται να μειωθεί στο 1,3 % του ΑΕγχΠ το 2022, κυρίως λόγω της αύξησης των δημόσιων εσόδων και της μείωσης των κοινωνικών δαπανών χάρη στη διακοπή των προσωρινών μέτρων στήριξης που θεσπίστηκαν το 2020 και το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να αυξηθεί στο 28,0 % του ΑΕγχΠ το 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο έλλειμμα (0,1 %) και δείκτες χρέους (26,8 %). Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2021, και με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία που αντικατοπτρίζει τις προαναφερθείσες προκλήσεις, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση το 2022 από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε -0,2 % του ΑΕγχΠ (6). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να παραμείνει αμετάβλητη. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ (7). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ.

                  (18)

                  Η ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων των κρατών μελών φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική. Οι δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών μπορούν να στηρίξουν τη δυνητική ανάπτυξη, να δημιουργήσουν τα αναγκαία δημοσιονομικά περιθώρια και να συμβάλουν στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής και των προκλήσεων στον τομέα της υγείας. Στο σκέλος των εσόδων, η κρίση λόγω COVID-19 ενίσχυσε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων για αποτελεσματικότερα και δικαιότερα συστήματα δημόσιων εσόδων. Στο σκέλος των δαπανών, έχει καταστήσει ακόμη πιο κρίσιμης σημασίας την άνοδο του επιπέδου και της ποιότητας των βιώσιμων επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, σύμφωνα με τους στόχους για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού, της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα καταστήσουν δυνατή τη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών.

                  (19)

                  Σύμφωνα με τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά προγράμματα του προγράμματος σταθερότητας 2021, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 0,4 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 0,0 % του ΑΕγχΠ το 2024 και να σημειώσει πλεόνασμα 0,4 % του ΑΕγχΠ το 2025. Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 δεν περιλαμβάνει τις πληροφορίες που απαιτούνται για την εκτίμηση του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού το 2023 και το 2024. Η τρέχουσα εκτίμηση της μέσης δεκαετούς ονομαστικής δυνητικής ανάπτυξης είναι 5 % (8). Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι οποίες θα μπορούσαν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη του Λουξεμβούργου.

                  (20)

                  Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 28,4 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 28,2 % του ΑΕγχΠ το 2024. Το Λουξεμβούργο θεωρείται ότι αντιμετωπίζει χαμηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους.

                  (21)

                  Δεδομένου ότι επί του παρόντος υπάρχει ακόμη εξαιρετικά μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας, οι κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να παραμείνουν κατά κύριο λόγο ποιοτικές. Ακριβέστερες ποσοτικοποιημένες κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη θα πρέπει να παρασχεθούν το 2022, αν ο βαθμός αβεβαιότητας έχει μειωθεί επαρκώς έως τότε.

                  (22)

                  Το Συμβούλιο αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 και τη συνέχεια που έδωσε το Λουξεμβούργο στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΟ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ:

         1.

            Το 2022, να ακολουθήσει υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         2.

            Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

         3.

            Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού, καθώς και στην ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων, ώστε να εξασφαλιστεί βιώσιμη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Να δώσει προτεραιότητα στις βιώσιμες επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως σε επενδύσεις για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Να δώσει προτεραιότητα στις δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα συμβάλουν στην παροχή χρηματοδότησης για τις προτεραιότητες της δημόσιας πολιτικής και στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, ενισχύοντας την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

         Λουξεμβούργο, 18 Ιουνίου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J. LEÃO

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6)

         (3)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 101).

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (5)  Ειδικότερα, η τετραετής εξομάλυνση των επενδύσεων που χρησιμοποιείται στην τιμή αναφοράς για τις δαπάνες δεν επιτρέπει την ορθή αξιολόγηση της δημοσιονομικής στήριξης για την ανάκαμψη που παρέχεται από εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         (6)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

         (7)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕγχΠ.

         (8)  Εκτίμηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Σλοβακίας

text:
               29.7.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 304/121

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 18ης Ιουνίου 2021
      για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Σλοβακίας
      (2021/C 304/26)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (2), διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε καιρούς σοβαρής οικονομικής ύφεσης. Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία της νόσου COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η γενική ρήτρα διαφυγής παρέχει στα κράτη μέλη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19. Διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Η ενεργοποίησή της επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου κάθε κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανακοίνωσή της για την ετήσια στρατηγική της για τη βιώσιμη ανάπτυξη για το 2021, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η γενική ρήτρα διαφυγής θα παραμείνει ενεργή το 2021.

                  (2)

                  Στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) («σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020»). Συνέστησε στη Σλοβακία να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σλοβακία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων.

                  (3)

                  Στη σύσταση του Συμβουλίου για το 2021 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ υποδεικνύεται οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να παραμείνουν υποστηρικτικές σε όλα τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021 και τα μέτρα πολιτικής να είναι προσαρμοσμένα στις ειδικές συνθήκες κάθε χώρας και να είναι έγκαιρα, προσωρινά και στοχευμένα. Όταν το επιτρέψουν οι επιδημιολογικές και οικονομικές συνθήκες, τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά, με παράλληλη καταπολέμηση των επιπτώσεων της κρίσης στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν δημοσιονομικές πολιτικές που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

                  (4)

                  Στις 18 Νοεμβρίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμες σχετικά με τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021 των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, οι οποίες βασίστηκαν σε ποιοτική αξιολόγηση των δημοσιονομικών μέτρων. Η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Σλοβακίας συνάδει συνολικά με τις συστάσεις δημοσιονομικής πολιτικής που ορίστηκαν στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 και ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα σε συνθήκες σημαντικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, κάποια μέτρα δεν φαίνεται να είναι προσωρινά ή να συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα.

                  (5)

                  Το NextGenerationEU, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα εξασφαλίσει μια βιώσιμη και δίκαιη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), που θέσπισε τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ενώ θα συνεπάγεται παράλληλα δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Θα συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην πραγματοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Θα βοηθήσει επίσης τα δημόσια οικονομικά να επανέλθουν σε ευνοϊκότερες θέσεις βραχυπρόθεσμα και θα συμβάλει στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

                  (6)

                  Στις 3 Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση που περιέχει περαιτέρω πολιτικούς προσανατολισμούς με σκοπό να διευκολυνθεί, αφενός, ο συντονισμός των δημοσιονομικών πολιτικών και, αφετέρου, η προετοιμασία των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός, λαμβανομένων υπόψη των εθνικών προϋπολογισμών και του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα πρέπει να παραμείνει υποστηρικτικός το 2021 και το 2022. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι αναμένεται η σταδιακή εξομάλυνση της οικονομικής δραστηριότητας κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021, οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να καταστούν πιο διαφοροποιημένες το 2022. Οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πορεία της ανάκαμψης, τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την ανάγκη μείωσης των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών αποκλίσεων. Δεδομένης της ανάγκης να υποστηριχθεί η βιώσιμη ανάκαμψη στην Ένωση, τα κράτη μέλη με χαμηλούς κινδύνους βιωσιμότητας θα πρέπει να προσανατολίσουν τους προϋπολογισμούς τους προς τη διατήρηση υποστηρικτικής δημοσιονομικής πολιτικής το 2022, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τα κράτη μέλη με υψηλά επίπεδα χρέους θα πρέπει να ακολουθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές, διατηρώντας παράλληλα τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις και αξιοποιώντας τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδυτικών έργων υψηλής ποιότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Για την περίοδο μετά το 2022, θα πρέπει να λαμβάνονται πάντα υπόψη στις δημοσιονομικές πολιτικές η ισχύς της ανάκαμψης, ο βαθμός της οικονομικής αβεβαιότητας και ζητήματα δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων, μεταξύ άλλων και με τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων στήριξης σε εύθετο χρόνο, θα συμβάλει στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

                  (7)

                  Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί υπό μορφή συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2021, στις 2 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2022 και την απενεργοποίησή της από το 2023. Μετά την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές καταστάσεις κάθε χώρας.

                  (8)

                  Στις 12 Μαΐου 2021, η Σλοβακία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2021 μετά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

                  (9)

                  Το 2020, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβακίας ήταν 6,2 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ), ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 60,6 % του ΑΕγχΠ. Η ετήσια μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου ανήλθε σε -4,8 % του ΑΕγχΠ, συμπεριλαμβανομένων, αφενός, των δημοσιονομικών μέτρων διακριτικής ευχέρειας ύψους 3,6 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών. Η Σλοβακία παρείχε επίσης στήριξη ρευστότητας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (όπως εγγυήσεις και αναβολές καταβολής φόρων, που δεν έχουν απευθείας και άμεση δημοσιονομική επίπτωση, εκτιμώμενου ύψους 2,1 % του ΑΕγχΠ· η πραγματική απορρόφηση των δημόσιων εγγυήσεων το 2020 εκτιμάται από την Επιτροπή ότι θα είναι περίπου ισοδύναμη με το 1 % του ΑΕγχΠ.

                  (10)

                  Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάζεται η δημοσιονομική κατάσταση της Σλοβακίας, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2020 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν, αλλά υπήρχε συμμόρφωση με το κριτήριο του χρέους.

                  (11)

                  Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές είναι ρεαλιστικό το 2021 και το 2022, δεδομένης της τρέχουσας αβεβαιότητας. Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 3,3 % το 2021 και κατά 6,3 % το 2022. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής υποδεικνύουν πιο εμπροσθοβαρή ανάκαμψη, με αύξηση του πραγματικού ΑΕγχΠ κατά 4,8 % το 2021 και κατά 5,2 % το 2022.

                  (12)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης από 6,2 % του ΑΕγχΠ το 2020 σε 9,9 % του ΑΕγχΠ το 2021, ενώ ο δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί στο 64,1 % του ΑΕγχΠ το 2021. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, η μεταβολή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου το 2021 σε σύγκριση με το προ κρίσης επίπεδο (2019) προβλέπεται στο -4,0 % του ΑΕγχΠ, αντικατοπτρίζοντας, αφενός, τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας ύψους 2,3 % του ΑΕγχΠ για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών. Οι προβλεπόμενοι δείκτες ελλείμματος και χρέους είναι υψηλότεροι από εκείνους που προβλέπονται στις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής. Η Επιτροπή προβλέπει έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 6,5 % και δείκτη χρέους 59,5 % το 2021. Οι εαρινές προβλέψεις του 2021 της Επιτροπής δεν περιλαμβάνουν πρόβλεψη για δαπάνες σχετικές με την πανδημία ύψους 2,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕγχΠ και υψηλότερες δαπάνες των κρατικών επιχειρήσεων και της υπηρεσίας κοινωνικής ασφάλισης, οι οποίες περιλαμβάνονται αμφότερες στη γενική κυβέρνηση, διότι δεν υπήρχαν διαθέσιμες πληροφορίες κατά την τελευταία ημερομηνία παροχής των στοιχείων για τις προβλέψεις. Η Επιτροπή προβλέπει έσοδα κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕγχΠ υψηλότερα και δαπάνες κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερες από το πρόγραμμα σταθερότητας του 2021. Οι σημαντικότερες διαφορές στις δαπάνες αποδίδονται στις παραδοχές για χαμηλότερη ενδιάμεση κατανάλωση, χαμηλότερες κοινωνικές παροχές και χαμηλότερες επιδοτήσεις που περιλαμβάνονται στις εαρινές προβλέψεις του 2021 της Επιτροπής. Οι χαμηλότερες προβλέψεις της Επιτροπής για το χρέος οφείλονται κυρίως στο χαμηλότερο πρωτογενές ισοζύγιο (κατά 3,6 ποσοστιαίες μονάδες).

                  (13)

                  Σε απάντηση στην πανδημία της COVID-19 και στη σχετιζόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η Σλοβακία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την ενίσχυση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας της COVID-19 και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Αυτή η ισχυρή απόκριση πολιτικής μετρίασε τη συρρίκνωση του ΑΕγχΠ, η οποία, με τη σειρά της, περιόρισε την αύξηση του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Τα δημοσιονομικά μέτρα θα πρέπει να μεγιστοποιούν τη στήριξη της ανάκαμψης χωρίς να προδικάζονται μελλοντικές δημοσιονομικές κατευθύνσεις. Ως εκ τούτου, τα μέτρα θα πρέπει να αποτρέπουν τη μόνιμη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μόνιμα μέτρα, θα πρέπει να τα χρηματοδοτούν καταλλήλως ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιονομική ουδετερότητα μεσοπρόθεσμα. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σλοβακία το 2020 και το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Ωστόσο, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020 έως 2021 δεν φαίνεται να είναι προσωρινά ή να συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα. Πέραν του χρονικού ορίζοντα των εαρινών προβλέψεων του 2021 της Επιτροπής, το 2023 οι σωρευτικές εναπομένουσες επιπτώσεις των εν λόγω μη προσωρινών μέτρων εκτιμώνται προκαταρκτικά σε περίπου 1 % του ΑΕγχΠ, συνίστανται δε κυρίως στην επαναφορά των δώρων Χριστουγέννων, στις αλλαγές στο καθεστώς πράσινης ενέργειας, στις υψηλότερες αποδοχές των στρατιωτικών υπαλλήλων, στη μείωση του φόρου μηχανοκίνητων οχημάτων, στην κατάργηση της εισφοράς επί των τραπεζών, στις επιχορηγήσεις σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και στις πιστώσεις φόρου για τα παιδιά. Τα εν λόγω μη προσωρινά μέτρα αντισταθμίστηκαν μόνο εν μέρει από την αναστολή αύξησης της ελάχιστης σύνταξης και την αναστολή αύξησης των λειτουργικών δαπανών των υπουργείων.

                  (14)

                  Το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 δεν περιλαμβάνει στα συνολικά δημοσιονομικά μεγέθη τα έσοδα από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ωστόσο, σύμφωνα με το υποκείμενο μακροοικονομικό σενάριο, βασίζεται στην παραδοχή ότι οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν στο 0,2 % του ΑΕγχΠ το 2021, στο 1,1 % το 2022 και στο 1,3 % τόσο το 2023 όσο και το 2024. Οι εαρινές προβλέψεις του 2021 της Επιτροπής περιλαμβάνουν τις εν λόγω επιχορηγήσεις στις δημοσιονομικές προβολές τους.

                  (15)

                  Οι καθιερωμένοι δείκτες δημοσιονομικής προσαρμογής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των σημερινών συνθηκών. Πρώτον, υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τις εκτιμήσεις για το κενό παραγωγής. Δεύτερον, είναι αναγκαία η ετοιμότητα της δημοσιονομικής πολιτικής να προσαρμοστεί ταχέως στην εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19, στρεφόμενη από τα μέτρα παροχής επείγουσας βοήθειας σε πιο στοχευμένα μέτρα, μόλις μειωθούν οι κίνδυνοι για την υγεία. Τρίτον, το σημερινό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από σημαντική απόκριση πολιτικής για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Λόγω των σημαντικών μεταβιβάσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας), οι καθιερωμένοι δείκτες δεν αποτυπώνουν την πλήρη ώθηση που παρέχουν στην οικονομία οι δημοσιονομικές πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το διαρθρωτικό ισοζύγιο δεν φαίνεται να επαρκεί υπό τις παρούσες συνθήκες. Επιπλέον, η τιμή αναφοράς για τις δαπάνες πρέπει να προσαρμοστεί (5) και να συμπληρωθεί με πρόσθετες πληροφορίες προκειμένου να εκτιμηθεί πλήρως ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής.

                  (16)

                  Όπως με την προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην αξιολόγηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων 2021, τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης εξαιρέθηκαν από το σύνολο των δαπανών. Τα εν λόγω προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση στηρίζουν τα συστήματα υγείας και αποζημιώνουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις για τις απώλειες εισοδήματος λόγω των απαγορεύσεων λειτουργίας και των διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού· η αντιστροφή τους από τις δημόσιες αρχές εξαρτάται από την επιστροφή της κατάστασης της δημόσιας υγείας και της οικονομίας στην ομαλότητα. Για να αξιολογηθεί ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός στην παρούσα συγκυρία, οι σημαντικές μεταβιβάσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης (όπως οι μεταβιβάσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό σύνολο των δαπανών. Ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται, επομένως, στη συνέχεια με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση) συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, η ανάλυση αποσκοπεί επίσης στην αξιολόγηση του αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Για τον λόγο αυτόν, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών και επενδύσεων.

                  (17)

                  Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβακίας προβλέπεται να μειωθεί στο 5,1 % του ΑΕγχΠ το 2022, κυρίως λόγω της διακοπής των προσωρινών μέτρων στήριξης που θεσπίστηκαν το 2020 και το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να αυξηθεί στο 65,5 % του ΑΕγχΠ το 2022. Οι προβολές αυτές είναι υψηλότερες από τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής. Οι προβλέψεις της Επιτροπής βασίζονται στην παραδοχή ότι εφαρμόζονται μικρότερου ύψους μέτρα για τη νόσο COVID-19 και το ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων της Ένωσης το 2022 είναι ταχύτερο σε σύγκριση με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2021. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2021 της Επιτροπής, και με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία που αντικατοπτρίζει τις προαναφερθείσες προκλήσεις, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση το 2022 από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε +0,9 % του ΑΕγχΠ (6). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,8 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ (7). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 1,1 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ.

                  (18)

                  Η ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων των κρατών μελών φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική. Οι δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών μπορούν να στηρίξουν τη δυνητική ανάπτυξη, να δημιουργήσουν τα αναγκαία δημοσιονομικά περιθώρια και να συμβάλουν στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής και των προκλήσεων στον τομέα της υγείας. Στο σκέλος των εσόδων, η κρίση της COVID-19 ενίσχυσε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων για αποτελεσματικότερα και δικαιότερα συστήματα δημόσιων εσόδων. Στο σκέλος των δαπανών, έχει καταστήσει ακόμη πιο κρίσιμης σημασίας την άνοδο του επιπέδου και της ποιότητας των βιώσιμων επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, κατά τρόπο σύμφωνο με τους στόχους για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού, της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα καταστήσουν δυνατή τη βελτίωση της σύνθεσης των εθνικών προϋπολογισμών.

                  (19)

                  Σύμφωνα με τα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά προγράμματα του προγράμματος σταθερότητας για το 2021, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 4,1 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 3,8 % του ΑΕγχΠ το 2024. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕγχΠ που ορίζει η Συνθήκη για τη διάρκεια του προγράμματος σταθερότητας του 2021. Με βάση το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός —συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στη συνολική ζήτηση από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται τόσο από τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ιδίως από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας— εκτιμάται σε 0,2 % του ΑΕγχΠ το 2023 και το 2024 κατά μέσο όρο. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,3 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή (8). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 1,3 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ. Η τρέχουσα εκτίμηση της μέσης δεκαετούς ονομαστικής δυνητικής ανάπτυξης είναι 4¼ % (9). Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι οποίες θα μπορούσαν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Σλοβακίας.

                  (20)

                  Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να αυξηθεί από 64,6 % του ΑΕγχΠ το 2023 σε 65,8 % του ΑΕγχΠ το 2024. Η Σλοβακία θεωρείται ότι αντιμετωπίζει μέτριους κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους.

                  (21)

                  Δεδομένου ότι επί του παρόντος υπάρχει ακόμη εξαιρετικά μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας, οι κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να παραμείνουν κατά κύριο λόγο ποιοτικές. Ακριβέστερες ποσοτικοποιημένες κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη θα πρέπει να παρασχεθούν το 2022, αν ο βαθμός αβεβαιότητας μειωθεί επαρκώς έως τότε.

                  (22)

                  Το Συμβούλιο αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2021 και τη συνέχεια που έδωσε η Σλοβακία στη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020,

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗ ΣΛΟΒΑΚΙΑ:

         1.

            Το 2022, να συνεχίσει να ακολουθεί υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         2.

            Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

         3.

            Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού, καθώς και στην ποιότητα των δημοσιονομικών μέτρων, ώστε να εξασφαλιστεί βιώσιμη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Να δώσει προτεραιότητα στις βιώσιμες επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως σε επενδύσεις για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Να δώσει προτεραιότητα στις δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα συμβάλουν στην παροχή χρηματοδότησης για τις προτεραιότητες της δημόσιας πολιτικής και στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, ενισχύοντας την κάλυψη, την επάρκεια και τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας για όλους.

         Λουξεμβούργο, 18 Ιουνίου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            J. LEÃO

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (3)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 164).

         (4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

         (5)  Ειδικότερα, η τετραετής εξομάλυνση των επενδύσεων που χρησιμοποιείται στην τιμή αναφοράς για τις δαπάνες δεν επιτρέπει την ορθή αξιολόγηση της δημοσιονομικής στήριξης για την ανάκαμψη που παρέχεται από εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

         (6)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

         (7)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

         (8)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕγχΠ.

         (9)  Εκτίμηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία.


title: Σύσταση τησ Ευρωπαϊκησ Κεντρικησ Τραπεζασ της 6ης Μαΐου 2021 προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΚΤ/2021/22) 2021/C 187/01

text:
               17.5.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 187/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
      της 6ης Μαΐου 2021
      προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska
      (ΕΚΤ/2021/22)
      (2021/C 187/01)
      ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
      Έχοντας υπόψη το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως το άρθρο 27.1,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Οι λογαριασμοί της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και των εθνικών κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ ελέγχονται από ανεξάρτητους εξωτερικούς ελεγκτές, τους οποίους υποδεικνύει το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ και εγκρίνει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

                  (2)

                  Το 2017 η Národná banka Slovenska επέλεξε την Deloitte Audit s.r.o. ως εξωτερικούς της ελεγκτές για τα οικονομικά έτη 2017 έως 2020, με δυνατότητα παράτασης της θητείας τους για τα οικονομικά έτη 2021 έως 2023 (1).

                  (3)

                  Η θητεία της Deloitte Audit s.r.o., έως πρότινος εξωτερικού ελεγκτή της Národná banka Slovenska, έληξε με το πέρας του ελέγχου για το οικονομικό έτος 2020 σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2017/1849 του Συμβουλίου (2).

                  (4)

                  Η Národná banka Slovenska προτίθεται να παρατείνει τη θητεία της Deloitte Audit s.r.o. για το οικονομικό έτος 2021. Η εν λόγω παράταση είναι δυνατή σύμφωνα με τις συμβατικές ρυθμίσεις μεταξύ της Národná banka Slovenska και της Deloitte Audit s.r.o.,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      Συνιστάται ο διορισμός της Deloitte Audit s.r.o. ως εξωτερικών ελεγκτών της Národná banka Slovenska για το οικονομικό έτος 2021.

         Φρανκφούρτη, 6 Μαΐου 2021.

               Η Πρόεδρος της ΕΚΤ

            Christine LAGARDE

         (1)  Σύσταση ΕΚΤ/2017/27 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της 8ης Σεπτεμβρίου 2017, προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΕ C 310 της 19.9.2017, σ. 1).

         (2)  Απόφαση (ΕΕ) 2017/1849 του Συμβουλίου, της 10ης Οκτωβρίου 2017, για την τροποποίηση της απόφασης 1999/70/ΕΚ σχετικά με τους εξωτερικούς ελεγκτές των εθνικών κεντρικών τραπεζών, όσον αφορά τους εξωτερικούς ελεγκτές της Národná banka Slovenska (ΕΕ L 264 της 13.10.2017, σ. 5).


title: Σύσταση (ΕΕ) 2021/801 της Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2021 σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση των ζημιών κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID-19

text:
               20.5.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 179/10

      ΣΥΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2021/801 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 18ης Μαΐου 2021
      σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση των ζημιών κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID-19
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Η έξαρση της νόσου COVID-19 οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου ανάληψη δράσης σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο για τη στήριξη της οικονομίας της ΕΕ και τη διευκόλυνση της ανάκαμψής της. Τα περισσότερα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης αποσκοπούν να διασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις διαθέτουν επαρκείς ταμειακές ροές.

                  (2)

                  Ειδικότερα, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) (1) έχουν πληγεί σοβαρά από τα μέτρα δημόσιας υγείας, καθώς συχνά έχουν λιγότερες δυνατότητες να απορροφήσουν ή να χρηματοδοτήσουν τις ζημίες από ό,τι οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Οι ΜΜΕ είναι επίσης πιθανότερο να δραστηριοποιούνται σε επιχειρηματικούς τομείς που υποχρεώθηκαν να κλείσουν λόγω των μέτρων δημόσιας υγείας, όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφενεία και μπαρ.

                  (3)

                  Πολλές περιοχές δικαιοδοσίας έχουν ενεργήσει ταχέως για την ελάφρυνση της άμεσης φορολογικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων με κατάλληλα μέτρα στήριξης, των οποίων σημαντικό μέρος υπόκειται στους κανόνες της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις, ιδίως στο νέο προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις (2). Παρότι το συνηθέστερο είδος φορολογικού μέτρου για την ενίσχυση των ταμειακών ροών των επιχειρήσεων υπήρξε η αναβολή της καταβολής φόρων, οι αλλαγές στις διατάξεις σχετικά με τον συμψηφισμό των ζημιών αποτέλεσαν επίσης σημαντικό εργαλείο φορολογικής πολιτικής.

                  (4)

                  Τα κράτη μέλη επιτρέπουν συνήθως τρεις βασικούς τρόπους μεταχείρισης των ζημιών για φορολογικούς σκοπούς. Οι ζημίες μπορούν κανονικά α) να χρησιμοποιούνται στην τρέχουσα λογιστική περίοδο κατά την οποία προκύπτουν, ούτως ώστε να μην οφείλεται φόρος κατά την εν λόγω περίοδο. Επιπλέον, οι υπερβάλλουσες ζημίες μπορούν είτε: β) να μεταφέρονται και να συμψηφίζονται με τα επόμενα διαθέσιμα μελλοντικά κέρδη, με σκοπό τη μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων· είτε, σε ορισμένα κράτη μέλη, γ) να μεταφέρονται και να συμψηφίζονται με το σύνολο των κερδών κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος ή έως και ορισμένα προηγούμενα έτη, ώστε να δημιουργηθεί επιστροφή του προηγουμένως καταβληθέντος φόρου.

                  (5)

                  Ως μέτρο πολιτικής, η μεταφορά των ζημιών σε επόμενες χρήσεις είναι λιγότερο χρήσιμη για να βοηθηθούν αμέσως οι επιχειρήσεις που αγωνίζονται να αντεπεξέλθουν, διότι οι φορολογούμενοι θα αποκομίσουν το όφελος ρευστότητας μόνον όταν είναι εκ νέου κερδοφόρες και υποκείμενες σε φόρο. Οι ζημίες από προηγούμενα έτη μπορούν να χρησιμοποιούνται στην τρέχουσα λογιστική περίοδο, αλλά αυτό δεν θα αποδεσμεύσει ρευστότητα, εκτός εάν ο φορολογούμενος είναι κερδοφόρος. Η μεταφορά των ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις είναι πολύ πιο πολύτιμη για τις επιχειρήσεις που πλήττονται από την κρίση, διότι έχει ως αποτέλεσμα την επιστροφή των φόρων που καταβλήθηκαν κατά τα προηγούμενα φορολογικά έτη και παρέχει πρόσθετη ρευστότητα στις επιχειρήσεις. Θα ωφελήσει ιδίως τις ΜΜΕ.

                  (6)

                  Η μεταφορά των ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις έχει το πλεονέκτημα ότι ωφελεί μόνο τις επιχειρήσεις που ήταν κερδοφόρες κατά τα έτη πριν από την πανδημία, γεγονός που σημαίνει ότι θα στηρίξει κατ’ αρχήν τις υγιείς επιχειρήσεις. Στην πράξη, μόνον οι επιχειρήσεις που ήταν κερδοφόρες και κατέβαλλαν φόρους κατά τα έτη πριν από το 2020 θα είναι σε θέση να συμψηφίσουν τις ζημίες τους το 2020 και το 2021 με τους εν λόγω φόρους. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι το μέτρο απευθύνεται σε επιχειρήσεις που πλήττονται άμεσα λόγω της πανδημίας και ότι τα δημόσια κονδύλια δεν δαπανώνται για να βοηθήσουν τις ιδιωτικές επιχειρήσεις που κινδυνεύουν να πτωχεύσουν για λόγους άσχετους με την κρίση.

                  (7)

                  Για να διασφαλιστεί στοχευμένο μέτρο, τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να επιτρέψουν τη μεταφορά για περισσότερο από ένα προηγούμενο έτος, θα πρέπει να την περιορίσουν στις επιχειρήσεις που δεν ήταν ζημιογόνες κατά τα προηγούμενα έτη. Επομένως, εάν επιτρέπεται η μεταφορά των ζημιών σε δύο ή τρία προηγούμενα έτη, αυτό θα πρέπει να ισχύει για τις επιχειρήσεις που δεν ήταν ζημιογόνες το 2019, το 2018 ή το 2017.

                  (8)

                  Το κόστος των μέτρων αυτών θα είναι κυρίως ζήτημα χρονοδιαγράμματος: οι επιχειρήσεις λαμβάνουν τα χρήματα τώρα που τα χρειάζονται επειγόντως, και δεν θα χρειάζεται να περιμένουν έως ότου μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν τις ζημίες τους έναντι μελλοντικών φορολογικών οφειλών. Τα κράτη μέλη θα παραιτηθούν τώρα από φορολογικά έσοδα, αλλά στο μέλλον θα εισπράττουν φορολογικά έσοδα από επιχειρήσεις που έχουν κατορθώσει να επιβιώσουν και θα επανέλθουν στην κερδοφορία. Επιπλέον, η χρήση της μεταφοράς ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις θα μειώσει τις υφιστάμενες μεταφορές ζημιών σε μελλοντικές περιόδους, γεγονός που μετριάζει περαιτέρω τον αντίκτυπο στα φορολογικά έσοδα.

                  (9)

                  Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη θεσπίσει ή εξαγγείλει μέτρα βάσει των οποίων επιτρέπεται η μεταφορά των ζημιών για το φορολογικό έτος 2020 σε προηγούμενες χρήσεις, τα οποία θα δώσουν τη δυνατότητα στους φορολογουμένους να μεταφέρουν τις φορολογικές τους ζημίες το 2020 στα κέρδη που πραγματοποίησαν κατά τα προηγούμενα οικονομικά έτη.

                  (10)

                  Ωστόσο, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν συνήθως αποκλίνοντες κανόνες για τη μεταχείριση των ζημιών, γεγονός που συχνά δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού.

                  (11)

                  Η παρούσα σύσταση προς τα κράτη μέλη σχετικά με την εγχώρια μεταχείριση των ζημιών, με βάση τις βέλτιστες πρακτικές, θα μπορούσε να συμβάλει στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ένωση.

                  (12)

                  Η παρούσα σύσταση θα πρέπει να εφαρμοστεί για τα οικονομικά έτη 2020 και 2021, προκειμένου να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID-19.

                  (13)

                  Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέψουν τη μεταφορά των ζημιών των επιχειρήσεων τουλάχιστον στο προηγούμενο οικονομικό έτος, δηλαδή έως το 2019. Παρά ταύτα, για να μπορέσουν οι φορολογούμενοι να χρησιμοποιήσουν το πλήρες ποσό των ζημιών τους έναντι των φόρων που έχουν ήδη καταβληθεί, τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν τη μεταφορά έως τα τρία προηγούμενα έτη, δηλαδή έως το 2017. Οι μικρότερες επιχειρήσεις με χαμηλότερα κέρδη μπορούν να επωφεληθούν ιδιαίτερα από αυτή την παρατεταμένη περίοδο μεταφοράς έως και τριών ετών.

                  (14)

                  Το μέτρο θα πρέπει να περιοριστεί ώστε να αποτραπούν οι υπερβολικές επιπτώσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ένα όριο 3 εκατ. EUR ανά ζημιογόνο οικονομικό έτος θα παρέχει πολύτιμη στήριξη ιδίως στις μικρότερες εταιρείες, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι όλοι οι φορολογούμενοι επωφελούνται σε κάποιον βαθμό.

                  (15)

                  Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα που πληρούν τις προϋποθέσεις για να συνιστούν κρατική ενίσχυση η οποία δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση κοινοποίησης, πρέπει να κοινοποιούν τα εν λόγω μέτρα στην Επιτροπή, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ισχύουν γενικά για τις κρατικές ενισχύσεις,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ
      1.   ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

      Προκειμένου να ωφεληθούν οι επιχειρήσεις υπό το πρίσμα της οικονομικής κατάστασης που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19, στην παρούσα σύσταση καθορίζεται μια συντονισμένη προσέγγιση για τη μεταχείριση των ζημιών που υπέστησαν οι επιχειρήσεις κατά τα οικονομικά έτη 2020 και 2021.
      2.   Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΖΗΜΙΩΝ

      Δεδομένων των εξαιρετικών οικονομικών περιστάσεων κατά τα έτη 2020 και 2021, ως αποτέλεσμα της πανδημίας COVID-19, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέψουν στις επιχειρήσεις τη μεταφορά των ζημιών τουλάχιστον στο προηγούμενο οικονομικό έτος, δηλαδή τουλάχιστον στο 2019.
      Τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν αυτή την περίοδο, ώστε να επιτρέπεται η μεταφορά των ζημιών έως και στα τρία προηγούμενα έτη, επιτρέποντας έτσι στις επιχειρήσεις να συμψηφίζουν τις ζημίες τους που αφορούν τα οικονομικά έτη 2020 και 2021 με τα κέρδη που έχουν ήδη φορολογηθεί κατά τα οικονομικά έτη 2019, 2018 και 2017.
      Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να αξιώνουν αμέσως τη μεταφορά των ζημιών που εκτιμούν ότι θα υποστούν κατά το οικονομικό έτος 2021, χωρίς να απαιτείται αναμονή έως το τέλος του έτους.
      3.   ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

      Προκειμένου να περιοριστεί ο αντίκτυπος στους εθνικούς προϋπολογισμούς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιορίσουν το ποσό των ζημιών που πρόκειται να μεταφερθούν σε προηγούμενες χρήσεις. Το μέγιστο ποσό για τη μεταφορά των ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις θα πρέπει να είναι 3 εκατ. EUR ανά ζημιογόνο οικονομικό έτος.
      Εάν τα κράτη μέλη επιτρέψουν τη μεταφορά των ζημιών έως το 2017, οι επιλέξιμες επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να έχουν υποστεί ζημίες σε κανένα από τα οικονομικά έτη 2019, 2018 και 2017.
      4.   ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

      Τα κράτη μέλη καλούνται να ενημερώσουν την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν με σκοπό να εφαρμόσουν την παρούσα σύσταση, καθώς και σχετικά με τυχόν μεταβολές που έχουν επέλθει στα εν λόγω μέτρα.
      Τα κράτη μέλη καλούνται να συζητήσουν με την Επιτροπή τα σχέδιά τους για την πρόβλεψη μεταφοράς των ζημιών των επιχειρήσεων σε προηγούμενες χρήσεις.
      5.   ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ

      Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

         Βρυξέλλες, 18 Μαΐου 2021.

               Για την Επιτροπή

            Paolo GENTILONI

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  Για τον ορισμό των ΜΜΕ, βλ. τη σύσταση 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΕΕ L 124 της 20.5.2003, σ. 36).

         (2)  Ανακοίνωση της Επιτροπής – Προσωρινό πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η οικονομία κατά τη διάρκεια της τρέχουσας έξαρσης της νόσου COVID-19 (ΕΕ C 91 I της 20.3.2020, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τις ανακοινώσεις της Επιτροπής C(2020) 2215 (ΕΕ C 112 I της 4.4.2020, σ. 1), C(2020) 3156 (ΕΕ C 164 της 13.5.2020, σ. 3), C(2020) 4509 (ΕΕ C 218 της 2.7.2020, σ. 3), C(2020) 7127 (ΕΕ C 340 της 13.10.2020, σ. 1) και C(2021) 564 (ΕΕ C 34 της 1.2.2021, σ. 6).


title: Σύσταση (ΕΕ) 2021/816 του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 2021 για την τροποποίηση της σύστασης (ΕΕ) 2020/912 σχετικά με τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ και την πιθανή άρση του εν λόγω περιορισμού

text:
               21.5.2021

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 182/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2021/816 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 20ής Μαΐου 2021
      για την τροποποίηση της σύστασης (ΕΕ) 2020/912 σχετικά με τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ και την πιθανή άρση του εν λόγω περιορισμού
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και ε), και το άρθρο 292 πρώτη και δεύτερη περίοδος,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 30 Ιουνίου 2020 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση (ΕΕ) 2020/912 σχετικά με τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ και την πιθανή άρση του εν λόγω περιορισμού (1).

                  (2)

                  Στις 2 Φεβρουαρίου 2021 το Συμβούλιο τροποποίησε τη σύσταση (ΕΕ) 2020/912 σχετικά με τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ και την πιθανή άρση του εν λόγω περιορισμού (2), προκειμένου να επικαιροποιηθούν τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του κατά πόσον τα μη αναγκαία ταξίδια από τρίτες χώρες είναι ασφαλή και θα πρέπει να επιτρέπονται.

                  (3)

                  Με την ίδια τροποποίηση θεσπίστηκαν μηχανισμοί για τον περιορισμό της εξάπλωσης των παραλλαγών του ιού SARS-COV-2 που προκαλούν ανησυχία στον χώρο ΕΕ+ (3).

                  (4)

                  Έκτοτε, έχουν δρομολογηθεί εκστρατείες μαζικού εμβολιασμού κατά του ιού SARS-COV-2 στον χώρο ΕΕ+, καθώς και σε πολλές άλλες περιοχές και τρίτες χώρες.

                  (5)

                  Στις 17 Μαρτίου 2021 η Επιτροπή πρότεινε δύο κανονισμούς (4) για τη θέσπιση «ψηφιακών πράσινων πιστοποιητικών» ώστε να διευκολυνθεί η ασφαλής ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Εντός της ΕΕ, το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό θα αποδεικνύει ότι το άτομο έχει εμβολιαστεί κατά της νόσου COVID-19, έχει υποβληθεί σε εξέταση με αρνητικό αποτέλεσμα ή έχει αναρρώσει από τη νόσο COVID-19. Τα κράτη μέλη παραμένουν αρμόδια να αποφασίζουν ποιοι περιορισμοί δημόσιας υγείας μπορούν να αρθούν για τους ταξιδιώτες, αλλά θα πρέπει να προβαίνουν στην άρση αυτή χωρίς διακρίσεις για τους ταξιδιώτες που διαθέτουν ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό.

                  (6)

                  Όλο και περισσότερες επιστημονικές συμβουλές και εμπειρικά στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα του εμβολιασμού καθίστανται διαθέσιμα και οδηγούν σταθερά στο συμπέρασμα ότι ο εμβολιασμός συμβάλλει στη διάσπαση της αλυσίδας μετάδοσης.

                  (7)

                  Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί θα μπορούσαν να αρθούν με ασφάλεια σε ορισμένες περιπτώσεις για άτομα που μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν λάβει την τελευταία συνιστώμενη δόση εμβολίου κατά της νόσου COVID-19 το οποίο έχει εγκριθεί στην ΕΕ σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και ότι η εν λόγω άρση θα μπορούσε επίσης να δικαιολογηθεί στον βαθμό που το άτομο έχει εμβολιαστεί με εμβόλιο κατά της νόσου COVID-19 το οποίο έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ.

                  (8)

                  Τα παιδιά που λόγω της ηλικίας τους αποκλείονται από τον εμβολιασμό κατά της νόσου COVID-19 θα πρέπει να μπορούν να ταξιδεύουν με τους εμβολιασμένους γονείς τους υπό την προϋπόθεση ότι έχουν υποβληθεί σε δοκιμασία PCR για την ανίχνευση της νόσου COVID-19 με αρνητικά αποτελέσματα, το νωρίτερο 72 ώρες πριν από τη διέλευση των συνόρων του χώρου ΕΕ+. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη δικαιούνται να απαιτήσουν πρόσθετες δοκιμασίες μετά την άφιξη.

                  (9)

                  Ωστόσο, λίγες ή καθόλου μελέτες είναι προς το παρόν διαθέσιμες σχετικά με το κατά πόσον οι παραλλαγές του ιού που προκαλούν ανησυχία διαφεύγουν την ανοσοαπόκριση που προκαλείται από τα διάφορα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την προληπτική προσέγγιση, θα πρέπει να θεσπιστεί μηχανισμός «φρένου έκτακτης ανάγκης», ώστε να επιτραπεί στα κράτη μέλη να θεσπίζουν, με συντονισμένο τρόπο, επείγοντα και χρονικά περιορισμένα μέτρα για την ταχεία αντίδραση στην εμφάνιση, σε δεδομένη τρίτη χώρα, παραλλαγής που έχει υποβληθεί σε ειδικό έλεγχο, και ιδίως όταν έχει επισημανθεί από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) ως παραλλαγή ειδικού ενδιαφέροντος. Το εν λόγω φρένο έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να επιτρέπει τη λήψη κατάλληλων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών εισόδου, με σκοπό την πρόληψη της εισαγωγής και εξάπλωσης της παραλλαγής στον χώρο ΕΕ+. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να συντονίζονται με ταχύτητα στο Συμβούλιο ώστε να καθίσταται δυνατή κοινή προσέγγιση.

                  (10)

                  Η πρόοδος όσον αφορά τον εμβολιασμό του πληθυσμού τρίτης χώρας κατά του ιού θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση της επιδημιολογικής κατάστασης στην εν λόγω χώρα.

                  (11)

                  Οι κανονισμοί για το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό, μετά την έκδοσή τους, θα αποτελέσουν τη βάση, μέσω εκτελεστικής πράξης της Επιτροπής, για την αντιμετώπιση των πιστοποιητικών εμβολιασμού τρίτων χωρών ως ψηφιακών πράσινων πιστοποιητικών ή για τη χορήγηση τέτοιων πιστοποιητικών σε άτομα που έχουν εμβολιαστεί σε τρίτες χώρες. Προκειμένου να διασφαλιστεί συντονισμένη προσέγγιση των κρατών μελών και να διευκολυνθούν στη συνέχεια τα ταξίδια ταξιδιωτών από τρίτες χώρες εντός του χώρου ΕΕ+, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να διευκολυνθεί η χρήση των εν λόγω διατάξεων. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο δημιουργίας πύλης στην οποία άτομα που διαμένουν εκτός του χώρου ΕΕ+ θα μπορούν να ζητούν την αναγνώριση του πιστοποιητικού εμβολιασμού τους που έχει εκδοθεί από τρίτη χώρα, ως αξιόπιστης απόδειξης εμβολιασμού και/ή την έκδοση «ψηφιακού πράσινου πιστοποιητικού».

                  (12)

                  Όταν τα κράτη μέλη αποδέχονται αποδεικτικά εμβολιασμού προκειμένου να άρουν τους περιορισμούς που έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου COVID-19, όπως απαιτήσεις για την υποβολή σε καραντίνα/αυτοαπομόνωση ή σε εξετάσεις για λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2, θα πρέπει καταρχήν να μην επιβάλλουν τις απαιτήσεις αυτές στους ταξιδιώτες που διαμένουν σε τρίτη χώρα και οι οποίοι, το αργότερο 14 ημέρες πριν από την είσοδό τους στον χώρο ΕΕ+, έχουν λάβει την τελευταία συνιστώμενη δόση εμβολίου κατά της νόσου COVID-19 που έχει εγκριθεί στην ΕΕ σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004. Τα κράτη μέλη δικαιούνται επίσης να αποφασίσουν να άρουν τους περιορισμούς για τους ταξιδιώτες που έχουν εμβολιαστεί με άλλο εμβόλιο κατά της νόσου COVID-19 το οποίο έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ. Ωστόσο, τίποτε από τα δύο δεν θα πρέπει να ισχύει όταν ένα κράτος μέλος έχει κάνει χρήση του φρένου έκτακτης ανάγκης. Έως ότου εκδοθούν και τεθούν σε εφαρμογή οι κανονισμοί για το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό, και έως ότου η Επιτροπή εγκρίνει εκτελεστική πράξη για την αντιμετώπιση πιστοποιητικών εμβολιασμού τρίτων χωρών που είναι ισοδύναμα με τα ψηφιακά πράσινα πιστοποιητικά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδέχονται πιστοποιητικά τρίτων χωρών τα οποία περιλαμβάνουν τουλάχιστον σύνολο ελάχιστων δεδομένων βάσει του εθνικού δικαίου, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα επαλήθευσης της γνησιότητας, της εγκυρότητας και της ακεραιότητας του πιστοποιητικού και εξακρίβωσης του κατά πόσον αυτό περιέχει όλα τα σχετικά δεδομένα.

                  (13)

                  Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας σύστασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της. Δεδομένου ότι η παρούσα σύσταση αναπτύσσει περαιτέρω το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει επί της παρούσας σύστασης, εάν θα την εφαρμόσει.

                  (14)

                  Η παρούσα σύσταση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου (6)· ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας σύστασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

                  (15)

                  Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, η παρούσα σύσταση αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας η οποία συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου (7).

                  (16)

                  Όσον αφορά την Ελβετία, η παρούσα σύσταση αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ (8) σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου (9).

                  (17)

                  Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, η παρούσα σύσταση αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ (10), σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ (11).

                  (18)

                  Το νομικό καθεστώς της παρούσας σύστασης, όπως υπενθυμίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 13 έως 17, δεν θίγει την ανάγκη όλα τα κράτη μέλη, προς όφελος της ορθής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, να αποφασίσουν την άρση του περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ με συντονισμένο τρόπο,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      Η σύσταση (ΕΕ) 2020/912 τροποποιείται ως εξής:

                  1)

                  Το σημείο 2 πρώτο εδάφιο πέμπτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

                              « —

                              η φύση του ιού που εμφανίζεται σε μια χώρα, ιδίως το κατά πόσον έχουν ανιχνευθεί παραλλαγές του ιού που προκαλούν ενδιαφέρον ή παραλλαγές του ιού που προκαλούν ανησυχία. Οι παραλλαγές του ιού που προκαλούν ενδιαφέρον και οι παραλλαγές του ιού που προκαλούν ανησυχία αξιολογούνται ως τέτοιες από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) με βάση κύριες ιδιότητες του ιού, όπως η μετάδοση, η σοβαρότητα και η ικανότητα διαφυγής από την ανοσοαπόκριση.»

                  2)

                  Στο σημείο 2 δεύτερο εδάφιο, ο αριθμός «25» αντικαθίσταται από τον αριθμό «75».
                  Στο σημείο 2 το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
                  «Τα δεδομένα σχετικά με το “ποσοστό διαγνωστικών εξετάσεων”, το “ποσοστό θετικότητας των διαγνωστικών εξετάσεων” και την “παραλλαγή που προκαλεί ανησυχία και παραλλαγή που προκαλεί ενδιαφέρον” θα πρέπει να παρέχονται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), με βάση τις πληροφορίες που αυτό έχει στη διάθεσή του. Τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να συμπληρωθούν με πληροφορίες που θα παρέχουν οι αντιπροσωπίες της ΕΕ, ο ΠΟΥ ή άλλα κέντρα ελέγχου νόσων, εφόσον είναι διαθέσιμες, επίσης βάσει του καταλόγου σημείων ελέγχου που επισυνάπτεται στην ανακοίνωση της 11ης Ιουνίου 2020.»
                  Στο σημείο 2 προστίθεται το ακόλουθο νέο τέταρτο εδάφιο:
                  «Εκτός από τις πληροφορίες που αναφέρονται στο σημείο 2 πρώτο εδάφιο, το ECDC θα πρέπει να δημοσιεύει και να επικαιροποιεί τακτικά χάρτη στον οποίο θα παρουσιάζεται η κατάσταση όσον αφορά τις παραλλαγές που προκαλούν ανησυχία και τις παραλλαγές που προκαλούν ενδιαφέρον σε τρίτες χώρες.»

                  3)

                  Το σημείο 6 τροποποιείται ως εξής:

                              α)

                              Μετά το πρώτο εδάφιο προστίθεται η ακόλουθη περίοδος:
                              «Επιπλέον, τα αναγκαία ταξίδια θα πρέπει να επιτρέπονται για τις ειδικές κατηγορίες ταξιδιωτών με ουσιώδη καθήκοντα ή ανάγκες που παρατίθενται στο παράρτημα II.»

                              β)

                              Η παλαιά παράγραφος 3 διαγράφεται.

                  4)

                  Μετά το σημείο 6 προστίθεται το ακόλουθο νέο σημείο 6α:

                              «6α.

                              Με την επιφύλαξη του σημείου 6 στοιχεία α) και β), όταν τα κράτη μέλη αποδέχονται αποδεικτικά εμβολιασμού προκειμένου να άρουν ταξιδιωτικούς περιορισμούς για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου COVID-19, τα κράτη μέλη θα πρέπει καταρχήν να άρουν τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ όσον αφορά ταξιδιώτες από τρίτες χώρες οι οποίοι έχουν λάβει την τελευταία συνιστώμενη δόση ενός από τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 που έχουν εγκριθεί στην ΕΕ σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004, το αργότερο 14 ημέρες πριν εισέλθουν στον χώρο ΕΕ+.
                              Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν επίσης να άρουν τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ όσον αφορά ταξιδιώτες που έχουν λάβει την τελευταία συνιστώμενη δόση ενός από τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 το οποίο έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ, το αργότερο 14 ημέρες πριν εισέλθουν στον χώρο ΕΕ+.
                              Για τον σκοπό αυτό, οι ταξιδιώτες που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν μη αναγκαίο ταξίδι προς κράτος μέλος θα πρέπει να διαθέτουν έγκυρο αποδεικτικό εμβολιασμού κατά της νόσου COVID-19. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να αποδέχονται πιστοποιητικά εμβολιασμού τρίτων χωρών που περιλαμβάνουν τουλάχιστον σύνολο ελάχιστων δεδομένων, όπως την ταυτοποίηση του προσώπου, τον τύπο του εμβολίου και την ημερομηνία χορήγησης του εμβολίου, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να είναι δυνατή η επαλήθευση της γνησιότητας, της εγκυρότητας και της ακεραιότητας του πιστοποιητικού και η εξακρίβωση του κατά πόσον αυτό περιέχει όλα τα σχετικά δεδομένα.
                              Όταν τα κράτη μέλη αποφασίζουν να άρουν τους περιορισμούς για ταξιδιώτες που διαθέτουν έγκυρο αποδεικτικό εμβολιασμού κατά της νόσου COVID-19, τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατά περίπτωση, να λαμβάνουν υπόψη την αμοιβαιότητα για τον χώρο ΕΕ+.»

                  5)

                  Στο σημείο 7, στην αρχή της πρώτης περιόδου, παρεμβάλλονται οι λέξεις «με την επιφύλαξη του σημείου 6α».
                  Τα ακόλουθα νέα εδάφια παρεμβάλλονται μετά το τρίτο εδάφιο του σημείου 7 και μετατρέπονται σε νέο σημείο 7α:
                  «Όταν η επιδημιολογική κατάσταση τρίτης χώρας ή περιοχής επιδεινώνεται γρήγορα και, ιδίως, όταν εντοπίζεται παραλλαγή του ιού που προκαλεί ανησυχία ή ενδιαφέρον, τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατ’ εξαίρεση, να θεσπίζουν επείγοντα, προσωρινό περιορισμό όλων των ταξιδιών προς την ΕΕ όσον αφορά υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν στην εν λόγω τρίτη χώρα. Ο εν λόγω ταξιδιωτικός περιορισμός δεν θα πρέπει να ισχύει για τα άτομα που αναφέρονται στο σημείο 6 στοιχεία α) και β) και για τους ταξιδιώτες που απαριθμούνται στο σημείο i. και στα σημεία iv. έως ix. του παραρτήματος II. Εντούτοις, οι εν λόγω ταξιδιώτες θα πρέπει να υποβάλλονται σε κατάλληλες και τακτικές εξετάσεις, μεταξύ άλλων πριν από την αναχώρηση, όπως προβλέπεται στο σημείο 7, καθώς και σε αυτοαπομόνωση/καραντίνα, ακόμη και αν έχουν λάβει την τελευταία συνιστώμενη δόση ενός από τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 που έχει εγκριθεί στην ΕΕ σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 ή ενός από τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 το οποίο έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ, το αργότερο 14 ημέρες πριν εισέλθουν στον χώρο ΕΕ+.
                  Όταν ένα κράτος μέλος εφαρμόζει τέτοιους περιορισμούς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνέρχονται στο πλαίσιο των δομών του Συμβουλίου και, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή, να επανεξετάζουν επειγόντως την κατάσταση με συντονισμένο τρόπο. Οι περιορισμοί αυτοί θα πρέπει να επανεξετάζονται τουλάχιστον κάθε δύο εβδομάδες, λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης της επιδημιολογικής κατάστασης.»
                  Το τέταρτο και το πέμπτο εδάφιο του σημείου 7 παρεμβάλλονται μετά το σημείο 7α και γίνονται το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο του νέου σημείου 7β.

         Βρυξέλλες, 20 Μαΐου 2021.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            A. SANTOS SILVA

         (1)  Σύσταση (ΕΕ) 2020/912 του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2020, σχετικά με τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ και την πιθανή άρση του εν λόγω περιορισμού (ΕΕ L 208I της 1.7.2020, σ. 1).

         (2)  Σύσταση (ΕΕ) 2021/132 του Συμβουλίου, της 2ας Φεβρουαρίου 2021, για την τροποποίηση της σύστασης (ΕΕ) 2020/912 σχετικά με τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ και την πιθανή άρση του εν λόγω περιορισμού (ΕΕ L 41 της 4.2.2021, σ. 1).

         (3)  Ο «χώρος ΕΕ+» περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη του χώρου Σένγκεν (συμπεριλαμβανομένων της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου και της Ρουμανίας), καθώς και τα τέσσερα συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν. Περιλαμβάνει επίσης την Ιρλανδία εάν αποφασίσει να ευθυγραμμιστεί.

         (4)  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την έκδοση, την επαλήθευση και την αποδοχή διαλειτουργικών πιστοποιητικών εμβολιασμού, εξέτασης και ανάρρωσης, με σκοπό να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 (ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό) [COM(2021) 130 final], και πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την έκδοση, επαλήθευση και αποδοχή διαλειτουργικών πιστοποιητικών εμβολιασμού, εξέτασης και ανάρρωσης για υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στα εδάφη των κρατών μελών κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 (ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό) [COM(2021) 140 final].

         (5)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση ενωσιακών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη και για κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΕ L 136 της 30.4.2004, σ. 1).

         (6)  Απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (ΕΕ L 64 της 7.3.2002, σ. 20).

         (7)  ΕΕ L 176 της 10.7.1999, σ. 36.

         (8)  ΕΕ L 53 της 27.2.2008, σ. 52.

         (9)  Απόφαση 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2008, για τη σύναψη εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (ΕΕ L 53 της 27.2.2008, σ. 1).

         (10)  ΕΕ L 160 της 18.6.2011, σ. 21.

         (11)  Απόφαση 2011/350/ΕE του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2011, για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, όσον αφορά την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και την κυκλοφορία των προσώπων (ΕΕ L 160 της 18.6.2011, σ. 19).