title: Σύσταση (ΕΕ) 2015/1184 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουλίου 2015, σχετικά με τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

text:
               18.7.2015

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 192/27

         ΣΫΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1184 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
   της 14ης Ιουλίου 2015
   σχετικά με τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2,
   Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Η Συνθήκη προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θεωρούν τις οικονομικές τους πολιτικές θέμα κοινού ενδιαφέροντος και τις συντονίζουν στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Η Συνθήκη προβλέπει επιπλέον ότι το Συμβούλιο θεσπίζει γενικές κατευθυντήριες γραμμές των οικονομικών πολιτικών και κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση με σκοπό την καθοδήγηση των πολιτικών των κρατών μελών και της Ένωσης.

               (2)

               Σύμφωνα με τη Συνθήκη, η Ένωση ανέπτυξε και έθεσε σε εφαρμογή μέσα συντονισμού των πολιτικών για τη δημοσιονομική πολιτική και μακροδιαρθρωτικές πολιτικές. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συγκεντρώνει τα διάφορα μέσα σε ένα γενικό πλαίσιο με στόχο την ολοκληρωμένη πολυμερή οικονομική και δημοσιονομική εποπτεία. Ο εξορθολογισμός και η ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, σύμφωνα με την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης της Επιτροπής για το 2015, θα πρέπει να βελτιώσουν περαιτέρω τη λειτουργία του.

               (3)

               Η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση αποκάλυψε και υπογράμμισε σημαντικές αδυναμίες στην οικονομία της Ένωσης και των κρατών μελών της. Επίσης, κατέδειξε τη στενή αλληλεξάρτηση των οικονομιών των κρατών μελών και των αγορών εργασίας. Επιπλέον, η έντονη αύξηση των επιπέδων του δημοσίου χρέους έχει δημιουργήσει κινδύνους για τη δημοσιονομική διατηρησιμότητα. Η μετάβαση της Ένωσης σε μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι η κύρια πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα. Η πρόκληση αυτή απαιτεί συντονισμένη και φιλόδοξη πολιτική δράση, τόσο σε επίπεδο Ένωσης όσο και σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τη Συνθήκη και την οικονομική διακυβέρνηση της Ένωσης. Με μέτρα που να συνδυάζουν την προσφορά και τη ζήτηση, η εν λόγω πολιτική δράση θα πρέπει να περιλαμβάνει προώθηση των επενδύσεων, ανανέωση της δέσμευσης για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και την άσκηση δημοσιονομικής ευθύνης.

               (4)

               Τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουν τον κοινωνικό αντίκτυπο της κρίσης και να επιδιώξουν την οικοδόμηση μιας συνεκτικής κοινωνίας η οποία να παρέχει στους πολίτες τα μέσα να προβλέπουν και να διαχειρίζονται τις αλλαγές, καθώς και να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία και στην οικονομία. Θα πρέπει να εξασφαλιστούν πρόσβαση και ευκαιρίες για όλους, καθώς και μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, κυρίως μέσα από τη διασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας των αγορών εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας και την άρση των εμποδίων για τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης θα φθάσουν σε όλους τους πολίτες και σε όλες τις περιφέρειες.

               (5)

               Η ανάληψη δράσης σύμφωνα με τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την οικονομική πολιτική και την πολιτική απασχόλησης των κρατών μελών αποτελεί σημαντική συμβολή στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη («στρατηγική» Ευρώπη 2020«»). Η στρατηγική «Ευρώπη 2020» θα πρέπει να ενισχυθεί με μια ολοκληρωμένη σειρά ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών, τις οποίες τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να εφαρμόσουν προκειμένου να επιτύχουν τα θετικά δευτερογενή αποτελέσματα των συντονισμένων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ένα κατάλληλο συνολικό μείγμα οικονομικών πολιτικών και μια πιο συνεκτική συνεισφορά των ευρωπαϊκών πολιτικών στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», και προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης. Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προσαρτώνται στην παρούσα σύσταση και οι αντίστοιχες κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης αποτελούν από κοινού τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» («ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές “Ευρώπη 2020”»).

               (6)

               Παρότι αυτές οι ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» απευθύνονται στα κράτη μέλη και στην Ένωση, θα πρέπει να εφαρμόζονται σε συνεργασία με όλες τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, με τη στενή σύμπραξη των κοινοβουλίων, καθώς και των κοινωνικών εταίρων και των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.

               (7)

               Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές των οικονομικών πολιτικών παρέχουν καθοδήγηση στα κράτη μέλη για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, αντικατοπτρίζοντας την αλληλεξάρτησή μεταξύ των κρατών μελών. Συνάδουν με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Οι κατευθυντήριες γραμμές αυτές θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που ενδέχεται να απευθύνει το Συμβούλιο στα κράτη μέλη,

         ΣΥΣΤΗΝΕΙ τα κράτη μέλη και, κατά περίπτωση, η Ένωση να λαμβάνουν υπόψη στις οικονομικές τους πολιτικές τις κατευθυντήριες γραμμές που παρατίθενται στο παράρτημα.

      Βρυξέλλες, 14 Ιουλίου 2015.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         P. GRAMEGNA

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

         Γενικές κατευθυντήριες γραμμές των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

         Μέρος I των ολοκληρωμένων κατευθυντήριων γραμμών «Ευρώπη 2020»

         Κατευθυντήρια γραμμή 1: Προώθηση των επενδύσεων

      Η αύξηση του επιπέδου των παραγωγικών επενδύσεων στην Ευρώπη είναι το κλειδί για την τόνωση της ζήτησης και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και των μακροπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης στην Ευρώπη. Οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν στην κινητοποίηση κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επενδυτικών σχεδίων, τη διοχέτευση των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία και τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος. Η μακροοικονομική και δημοσιονομική σταθερότητα, καθώς και η κανονιστική προβλεψιμότητα και ο ανοιχτός και διαφανής χαρακτήρας του χρηματοπιστωτικού της τομέα, είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ένωση να παραμείνει ελκυστική για τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων των ξένων επενδύσεων.
      Οι δυνατότητες που προσφέρουν τα ενωσιακά ταμεία, συμπεριλαμβανομένων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων και των διαρθρωτικών ταμείων, καθώς και τα εθνικά ταμεία, για τη χρηματοδότηση επενδύσεων που ευνοούν την ανάπτυξη σε καίριους τομείς θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως. Εξαιρετικά σημαντικές από αυτή την άποψη είναι η προσανατολισμένη στην επίτευξη αποτελεσμάτων διαχείριση των κεφαλαίων καθώς και η αύξηση της χρήσης καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων, κατά περίπτωση.
      Η διοχέτευση των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία συνεπάγεται την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και παροχή πληροφοριών, κυρίως μέσα από την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού κόμβου επενδυτικών συμβουλών υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και την ανάπτυξη ενός διαφανούς διαύλου έργων. Η στενή συνεργασία με όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη είναι καίρια για τη διασφάλιση της ομαλής εφαρμογής των δράσεων, της κατάλληλης ανάληψης κινδύνου και της επίτευξης μέγιστης προστιθέμενης αξίας.

         Κατευθυντήρια γραμμή 2: Ενίσχυση της ανάπτυξης μέσω της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων από τα κράτη μέλη

      Η φιλόδοξη εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων από τα κράτη μέλη τόσο στις αγορές προϊόντων και εργασίας όσο και στα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας και τα συνταξιοδοτικά συστήματα είναι καθοριστική για την ενίσχυση και διατήρηση της οικονομικής ανάκαμψης και την εξασφάλιση βιώσιμων δημόσιων οικονομικών, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την πρόληψη και διόρθωση των επιζήμιων μακροοικονομικών ανισορροπιών σύμφωνα με τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών και την αύξηση του αναπτυξιακού δυναμικού των οικονομιών της Ένωσης. Αυτό θα συμβάλει επίσης στην επίτευξη μεγαλύτερης οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Οι μεταρρυθμίσεις με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού, ιδίως στον τομέα των μη εμπορεύσιμων αγαθών, η καλύτερη λειτουργία της αγοράς εργασίας και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος συμβάλλουν στην άρση των εμποδίων για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις και στην αύξηση της ικανότητας προσαρμογής της οικονομίας. Τα κράτη μέλη θεωρούν τις οικονομικές τους πολιτικές θέμα κοινού ενδιαφέροντος και τις συντονίζουν προκειμένου να ενισχυθούν οι θετικές συνέργειες και να αποφευχθούν οι αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις.
      Θα πρέπει να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, ώστε να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη και την απασχόληση, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την πρόσβαση για όλους σε υψηλής ποιότητας, προσιτές και βιώσιμες κοινωνικές υπηρεσίες και παροχές. Πρέπει επίσης να συνεχιστεί η ανάληψη δράσης όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, για παράδειγμα τους μηχανισμούς καθορισμού των μισθών και την αύξηση των ποσοστών συμμετοχής, σύμφωνα με τις πιο αναλυτικές οδηγίες που δίνονται στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση.
      Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για να αναδειχθεί η Ένωση σε ελκυστικό προορισμό για άτομα με ταλέντα και δεξιότητες. Θα πρέπει να συνεχιστούν η διαδικασία μεταρρύθμισης και η περαιτέρω ολοκλήρωση των αγορών προϊόντων, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις της Ένωσης απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές, καθώς και μεγαλύτερη επιλογή αγαθών και υπηρεσιών. Μέσα από την καλύτερη ολοκλήρωση των αγορών παρέχεται στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε μια πολύ ευρύτερη αγορά από την αγορά της χώρας τους, κάτι που τους προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για επέκταση. Η μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και η καλύτερη ολοκλήρωση των αγορών προϊόντων θα τονώσουν επίσης την καινοτομία και μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της ταχύτητας προσαρμογής και της αντοχής στους οικονομικούς κλυδωνισμούς στα επιμέρους κράτη μέλη και για την Ένωση ως σύνολο.
      Θα πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν για τη βελτίωση του κανονιστικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο δρουν οι επιχειρήσεις, ιδίως για την υποστήριξη των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων, θα πρέπει δε να περιλαμβάνουν τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, τη μείωση του διοικητικού φόρτου, τη βελτίωση της διαφάνειας, την καταπολέμηση της διαφθοράς, της φοροδιαφυγής και της αδήλωτης εργασίας, τη βελτίωση της ανεξαρτησίας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων, καθώς και την εκτέλεση των συμβάσεων και την εύρυθμη λειτουργία των διαδικασιών αφερεγγυότητας.
      Οι τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών και η ψηφιακή οικονομία αποτελούν σημαντικούς μοχλούς της παραγωγικότητας, της καινοτομίας και της ανάπτυξης σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Η προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας θα πρέπει να συνοδεύεται από ριζικές μεταρρυθμίσεις με στόχο τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων έρευνας και καινοτομίας, την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων οργανισμών και του ιδιωτικού τομέα και τη βελτίωση των ευρύτερων συνθηκών-πλαισίων ώστε να αυξηθεί η ένταση γνώσης των επιχειρήσεων. Χάρη στη βελτίωση της ποιότητας και της απόδοσης των δημόσιων επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας θα συνεχίσει να βελτιώνεται και η ποιότητα των δημόσιων οικονομικών και θα μπορούσε να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους.

         Κατευθυντήρια γραμμή 3: Άρση των κυριότερων εμποδίων για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την απασχόληση σε επίπεδο Ένωσης

      Η περαιτέρω ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και η άρση των εναπομενόντων εμποδίων, η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ευρώπη να συνεχίζει να προσελκύει τόσο τις εγχώριες όσο και τις ξένες επιχειρήσεις. Για να επεκταθούν τα σύνορα της παραγωγικότητας στην Ευρώπη, είναι αναγκαίο να ενισχυθούν η καινοτομία και η διαμόρφωση ανθρώπινου κεφαλαίου και να διασφαλιστεί η ύπαρξη μιας ολοκληρωμένης ψηφιακής ενιαίας αγοράς η οποία θα λειτουργεί εύρυθμα. Η αύξηση της χρήσης των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, τόσο από τους καταναλωτές όσο και από τις επιχειρήσεις, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία μιας ψηφιακής Ευρώπης χωρίς σύνορα και στην αύξηση της παραγωγικότητας.
      Η εύρυθμη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού τομέα είναι καθοριστική για την ομαλή λειτουργία της οικονομίας. Θα πρέπει να υπάρξει πλήρης εφαρμογή των ενισχυμένων κανονιστικών διατάξεων και διατάξεων εποπτείας καθώς και των κανόνων προστασίας των καταναλωτών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών αγορών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Πρέπει να ληφθούν μέτρα για την οικοδόμηση μιας βιώσιμης αγοράς τιτλοποίησης στην Ευρώπη, πράγμα που θα βοηθήσει στη βελτίωση της ικανότητας αποτελεσματικής χρηματοδότησης των τραπεζών της Ένωσης. Πρέπει να υλοποιηθεί μια πραγματική Ένωση Κεφαλαιαγορών, η οποία θα αξιοποιεί τα επιτεύγματα της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και κεφαλαίων.
      Η δημιουργία μιας ισχυρής Ενεργειακής Ένωσης θα εξασφαλίσει προσιτή, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Θα πρέπει να συνεχιστεί η αποδοτική από άποψη κόστους εφαρμογή του πλαισίου για το κλίμα και την ενέργεια με ορίζοντα το 2030 και η μετάβαση σε μια ανταγωνιστική, αποδοτική από πλευράς πόρων οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, επίσης μέσω μεταρρυθμίσεων από την πλευρά τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης, προάγοντας παράλληλα τις πράσινες θέσεις εργασίας, τις πράσινες τεχνολογίες και τις καινοτόμους λύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, οι τομείς της ενέργειας και των μεταφορών εξακολουθούν να απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις διασυνδέσεις και υποδομή.
      Η νομοθεσία της Ένωσης θα πρέπει να εστιάσει στα ζητήματα που αντιμετωπίζονται καλύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και κατά τον σχεδιασμό της θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Η δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε διασυνοριακό επίπεδο, με μεγαλύτερη κανονιστική προβλεψιμότητα και σε πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες ανταγωνισμού, θα προσελκύσει περαιτέρω επενδύσεις. Η εξασφάλιση ενός καλύτερου και πιο προβλέψιμου επιχειρηματικού περιβάλλοντος είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις βιομηχανίες δικτύου, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μακροπρόθεσμες επενδύσεις και αρχικές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Η εξωτερική διάσταση της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω.

         Κατευθυντήρια γραμμή 4: Βελτίωση της βιωσιμότητας και του φιλικού προς την ανάπτυξη χαρακτήρα των δημόσιων οικονομικών

      Τα υγιή δημόσια οικονομικά αποτελούν βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η δημοσιονομική βιωσιμότητα είναι καθοριστική για την εξασφάλιση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και του αναγκαίου δημοσιονομικού χώρου, ώστε να αντιμετωπίζονται οι απρόβλεπτες εξελίξεις και να μεγιστοποιείται η θετική συμβολή των δημόσιων οικονομικών στην οικονομία. Αυτό δημιουργεί επίσης τις κατάλληλες συνθήκες για τη στήριξη της ανάπτυξης και των επενδύσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου ελέγχου του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Η διαχείριση των δημοσιονομικών πολιτικών πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το ενωσιακό πλαίσιο κανόνων, κυρίως του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, σε συνδυασμό με υγιείς δημοσιονομικές ρυθμίσεις σε εθνικό επίπεδο. Οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να αντανακλούν τις οικονομικές συνθήκες και τους κινδύνους για τη βιωσιμότητα σε επίπεδο κράτους μέλους, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα σωστό συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Τα κράτη μέλη της ευρωζώνης καλούνται να συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά και να συζητούν τη συνολική δημοσιονομική κατάσταση της ευρωζώνης, πράγμα που περιλαμβάνει και τον δημοσιονομικό προσανατολισμό.
      Κατά την κατάρτιση και την εφαρμογή της δημοσιονομικής εξυγίανσης, οι στρατηγικές θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε τομείς δαπανών που ευνοούν την ανάπτυξη, όπως η εκπαίδευση, οι δεξιότητες και η απασχολησιμότητα, η έρευνα και ανάπτυξη και η καινοτομία καθώς και οι επενδύσεις σε δίκτυα με θετική επίδραση στην παραγωγικότητα. Οι μεταρρυθμίσεις όσον αφορά τις δαπάνες θα πρέπει να στοχεύουν σε βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας στη δημόσια διοίκηση· οι μεταρρυθμίσεις αυτές μπορούν να προετοιμάζονται ιδίως μέσω της επανεξέτασης των δαπανών με σκοπό τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας.
      Οι μεταρρυθμίσεις των δαπανών που προωθούν την αποτελεσματική κατανομή των πόρων με στόχο τη στήριξη της ανάπτυξης και της απασχόλησης, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ισότητα, θα πρέπει να συμπληρώνονται από εκσυγχρονισμό των συστημάτων εσόδων, όπου κρίνεται σκόπιμο. Θα πρέπει να συνεχίσει να διερευνάται η θέσπιση μιας κοινής ενοποιημένης βάσης φορολογίας των εταιρειών. Η στροφή προς πιο φιλική προς την ανάπτυξη φορολογία, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συμμόρφωση με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, μπορεί να συμβάλει στη διόρθωση των ανεπαρκειών της αγοράς και να θέσει τα θεμέλια για σταθερή ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας. Ταυτοχρόνως, σε κάθε αλλαγή στη φορολόγηση είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι διανεμητικές επιπτώσεις. Η αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος θα μπορούσε να βελτιωθεί μέσω της διεύρυνσης των φορολογικών βάσεων, όπως με την κατάργηση ή μείωση της χρήσης και του γενναιόδωρου χαρακτήρα των απαλλαγών και των προτιμησιακών καθεστώτων, την εξακρίβωση του πεδίου εφαρμογής και της απόδοση των φορολογικών δαπανών και μέσα από την ενίσχυση της φορολογικής διοίκησης, την απλούστευση του φορολογικού συστήματος και την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2011 , σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2011 και την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για την περίοδο 2011-2014

text:
               21.7.2011

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 215/10

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
   της 12ης Ιουλίου 2011
   σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2011 και την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για την περίοδο 2011-2014
   2011/C 215/04
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1) και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,
   Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
   Αφού ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στο μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιαστεί σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθούν η διατηρήσιμη ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

               (2)

               Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ενοποιημένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη καλούνταν να λαμβάνουν τις ενοποιημένες κατευθυντήριες γραμμές υπόψη κατά την κατάστρωση των εθνικών οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης.

               (3)

               Στις 12 Ιανουαρίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε την πρώτη Ετήσια Επισκόπηση Ανάπτυξης, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ και του πρώτου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του εκ των προτέρων συντονισμού των πολιτικών, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική Ευρώπη 2020.

               (4)

               Στις 25 Μαρτίου 2011 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσυπέγραψε τις προτεραιότητες για τη δημοσιονομική εξυγίανση και τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση (σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 15ης Φεβρουαρίου και της 7ης Μαρτίου 2011 και κατόπιν της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης που εκπόνησε η Επιτροπή). Τόνισε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην εξυγίανση των προϋπολογισμών και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, στη μείωση της ανεργίας μέσω μεταρρυθμίσεων της αγοράς εργασίας και στην καταβολή νέων προσπαθειών για την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης. Ζήτησε από τα κράτη μέλη να υλοποιήσουν αυτές τις προτεραιότητες με συγκεκριμένα μέτρα που θα ενταχθούν στα αντίστοιχά τους προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

               (5)

               Στις 25 Μαρτίου 2011, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο Σύμφωνο για το Ευρώ + να κοινοποιήσουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχά τους προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

               (6)

               Στις 28 Απριλίου 2011, η Μάλτα υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2011 και, στις 29 Απριλίου 2011, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας που καλύπτει την περίοδο 2011-2014. Λόγω της αλληλεξάρτησής τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

               (7)

               Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης οι εξαγωγές και οι επενδύσεις μειώθηκαν απότομα και το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 3,4 % το 2009. Η απασχόληση σημείωσε μικρή μόνον κάμψη, χάρη στην κρατική ενίσχυση. Λόγω του ότι οι εξαγωγές και οι επιχειρηματικές επενδύσεις αυξήθηκαν σημαντικά το 2010, η οικονομική δραστηριότητα στη Μάλτα υπήρξε θεαματική κατά το ίδιο έτος ενώ μειώθηκε η ανεργία. Λόγω του υψηλού δημόσιου χρέους (61,5 % του ΑΕΠ για το 2008), η κυβέρνηση δεν προχώρησε σε ευρεία δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης και το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2009 (3,7 % του ΑΕΠ) παρέμεινε κάτω από το συνολικό έλλειμμα της ζώνης του ευρώ. Το 2010 το δημοσιονομικό έλλειμμα και οι δείκτες χρέους παρέμειναν γενικά σταθεροί.

               (8)

               Με βάση την αξιολόγηση του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο σχημάτισε τη γνώμη ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι προβλέψεις του προϋπολογισμού είναι σχετικά ευνοϊκό, ειδικότερα όσον αφορά τα τελευταία έτη του προγράμματος σταθερότητας. Το πρόγραμμα σταθερότητας αποσκοπεί στο να μειώσει το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης έως το 2011 από 3,6 % του ΑΕΠ που ήταν το 2010. Συνεπώς, η σταδιακή επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) της ισοσκέλισης με διαρθρωτικές αλλαγές πρέπει να συνοδευτεί από μια δέσμευση για βιώσιμη εξυγίανση στο σκέλος των δαπανών. Ωστόσο, το πρόγραμμα σταθερότητας δεν προβλέπει επίτευξη του ΜΔΣ εντός της περιόδου του προγράμματος σταθερότητας. Ο δείκτης χρέους προβλέπεται να μειωθεί από το 68% του ΑΕΠ στο οποίο βρέθηκε το 2010 στο 63,7 % το 2014, χάρη στο θετικό και ισχυρό πρωτογενές ισοζύγιο. Η μέση ετήσια προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής για την περίοδο 2012-2014, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Επιτροπής, ευθυγραμμίζεται γενικά με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Εντούτοις, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι χειρότερα από εκείνα που έχουν τεθεί ως στόχος, λόγω πιθανών υπερβάσεων των δαπανών και λόγω της έλλειψης πληροφοριών σχετικά με τα μέτρα για την ενίσχυση της προσπάθειας εξυγίανσης μετά το 2011.

               (9)

               Η συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης με στόχο την επίτευξη του ΜΔΣ αποτελεί βασική πρόκληση για τη Μάλτα. Ενώ ο προϋπολογισμός του 2011 προέβλεπε μέτρα για τη μείωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2011, θα απαιτηθούν επιπλέον μέτρα σε περίπτωση αποκλίσεων. Η αξιοπιστία της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής εξυγίανσης, η οποία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει με συγκεκριμένα μέτρα, θα ενισχυθεί από ένα ισχυρότερο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Καίρια αδυναμία αποτελεί ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας των πολυετών στόχων, που προϋποθέτει ένα σχετικά βραχύ χρονοδιάγραμμα δημοσιονομικού σχεδιασμού. Στο πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρεται ότι εξετάζεται η θέσπιση νομοθεσίας όσον αφορά τις δαπάνες.

               (10)

               Σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι σχετικά με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών φαίνονται ότι είναι υψηλοί, καθώς ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης, περιλαμβανομένων των συντάξεων, είναι σημαντικά ανώτερος από το μέσο όρο της ΕΕ. Επιπλέον, η συμμετοχή εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας είναι πολύ χαμηλή, λόγω της σχετικά χαμηλής, ακόμη, ηλικίας συνταξιοδότησης, της συχνής προσφυγής σε καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης και της πολύ χαμηλής συμμετοχής των γυναικών μεγαλύτερης ηλικίας. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2006 ξεκίνησε να αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα αυξάνοντας, έστω σταδιακά, την ηλικία συνταξιοδότησης και αντιμετώπισε το ζήτημα της επάρκειας των συντάξεων στο μέλλον, ειδικότερα μέσω πιο γενναιόδωρων ρυθμίσεων για την τιμαριθμική αναπροσαρμογή και την εισαγωγή ελάχιστης εγγυημένης εθνικής σύνταξης. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προβλέπει την υποβολή έκθεσης σχετικά με την τρέχουσα διαβούλευση όσον αφορά την περαιτέρω μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, την οποία ξεκίνησε η ομάδα εργασίας για τις συντάξεις, καθώς και για την σαφή σύνδεση μεταξύ της ηλικίας συνταξιοδότησης και του προσδόκιμου επιβίωσης και την εισαγωγή ενός υποχρεωτικού δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος και ενός εθελοντικού τρίτου πυλώνα. Εντούτοις, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων δεν προβλέπει κάποια στρατηγική για τη γήρανση του πληθυσμού που να εναρμονίζεται με τις τρέχουσες και προβλεπόμενες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις. Η αδήλωτη εργασία απειλεί, μακροπρόθεσμα, τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Η κυβέρνηση παρουσίασε κάποια μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων, αλλά δεν υπάρχουν προτάσεις για την αναθεώρηση του συστήματος φορολόγησης-παροχών με στόχο να ανταμείβεται η εργασία. Η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας είναι ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα για τη Μάλτα, δεδομένου ότι το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στη χώρα αυτή είναι το χαμηλότερο της ΕΕ. Στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων η κυβέρνηση συμπεριέλαβε σημαντικό αριθμό πρωτοβουλιών με στόχο την εργαζόμενη γυναίκα. Η εφαρμογή και ο αντίκτυπός τους αναμένεται να εκτιμηθούν το 2012.

               (11)

               Τα τελευταία έτη, στη Μάλτα σημειώθηκε έντονη βιομηχανική αναδιάρθρωση στο πλαίσιο της οποίας η παραδοσιακή, μεταποιητική βιομηχανία έντασης εργασίας αντικαταστάθηκε από νέες δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Αυτό οδήγησε σε αναντιστοιχία μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας, η οποία αναδεικνύει την ανάγκη να παρασχεθούν οι απαιτούμενες δεξιότητες από τους νέους τομείς, ειδικότερα μέσω της μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε μια προσπάθεια περαιτέρω διαφοροποίησης της οικονομικής βάσης της Μάλτας.

               (12)

               Η Μάλτα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην ΕΕ, που ανερχόταν σε ποσοστό 36,8 % το 2009 σε σύγκριση με τον μέσο όρο ποσοστού 14,4 % στην ΕΕ. Η χώρα καταγράφει επίσης χαμηλό ποσοστό πληθυσμού 30-34 ετών με τριτοβάθμια ή αντίστοιχη εκπαίδευση (21,1 % σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ ποσοστού 32,3 % το 2009). Στόχος της Μάλτας είναι να μειώσει την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου στο 29 % και να αυξήσει το ποσοστό του πληθυσμού με τριτοβάθμια ή αντίστοιχη εκπαίδευση της ηλικιακής ομάδας των 30 έως 34 ετών στο 33 % έως το 2020. Το 2011 έλαβε μέτρα για τον προσανατολισμό μαθητών που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο προς δραστηριότητες με ενδιαφέρουσες προοπτικές επαγγελματικής σταδιοδρομίας μέσω επαγγελματικής κατάρτισης ή δυνατοτήτων εκπαίδευσης «δεύτερης ευκαιρίας».

               (13)

               Η Μάλτα είναι ένα από τα ελάχιστα κράτη μέλη της ΕΕ με μηχανισμό τιμαριθμικής αναπροσαρμογής που ισχύει για όλους τους μισθούς. Οι αυξήσεις στους μισθούς ρυθμίζονται με βάση υποχρεωτικό τιμαριθμικό μηχανισμό αναπροσαρμογής (COLA), που έχει ως αποτέλεσμα οι αυξήσεις στους μισθούς να ευθυγραμμίζονται με βάση την εξέλιξη του πληθωρισμού στο παρελθόν, ενώ είναι αναλογικά υψηλότερες όσον αφορά τις χαμηλότερες αμοιβές. Σε συνδυασμό με τις ελάχιστες αμοιβές αυτή η αναπροσαρμογή μπορεί να αποτελέσει περαιτέρω τροχοπέδη για την ανταγωνιστικότητα των κλάδων έντασης εργασίας. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο δεδομένης της πρόσφατης αύξησης στις τιμές ενέργειας, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση μισθών και τιμών.

               (14)

               Η Μάλτα εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις εισαγωγές πετρελαίου για την εξασφάλιση ενέργειας, γεγονός που καθιστά την οικονομία της ευάλωτη σε μεταβολές των τιμών πετρελαίου. Αυτό, σε συνδυασμό με την ανεπάρκεια του ενεργειακού συστήματος της Μάλτας, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην επιχειρηματικότητα και στην ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η αξιοποίηση των δυνατοτήτων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μπορεί να ωφελήσει διπλά ως προς τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την επίτευξη των ενεργειακών και των κλιματικών στόχων. Οι πληροφορίες, ωστόσο, που παρέχονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων σχετικά με ενεργειακά μέτρα είναι περιορισμένες, καθιστώντας έτσι δύσκολη την αποτίμηση της σκοπιμότητας και της οικονομικής αποδοτικότητάς τους.

               (15)

               Η Μάλτα έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του Συμφώνου για το Ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές συνδέονται με δύο τομείς του Συμφώνου: με την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Από δημοσιονομική άποψη, οι δεσμεύσεις προβλέπουν την ενίσχυση της απόδοσης ευθυνών και της διαφάνειας ως προς το δημοσιονομικό πλαίσιο, καθώς και την εξέταση του ενδεχομένου καθιέρωσης μηχανισμών για την διασφάλιση της πιστής εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Για την αντιμετώπιση του ζητήματος της παραγωγικότητας έχουν ληφθεί μέτρα για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και των όρων χρηματοδότησης των εταιρειών καθώς και για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας στον τομέα των υπηρεσιών, ειδικότερα στις τηλεπικοινωνίες. Μολονότι οι δεσμεύσεις στο πλαίσιο του Συμφώνου για το Ευρώ + περιέχονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα στους τομείς της απασχόλησης και της οικονομίας. Ενώ οι αρχές δίνουν έμφαση στην αύξηση της παραγωγικότητας, δεν παραδέχονται ότι ο υφιστάμενος μηχανισμός τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της Μάλτας. Οι δεσμεύσεις στο πλαίσιο του Συμφώνου για το Ευρώ + έχουν αξιολογηθεί και ληφθεί υπόψη στις συστάσεις.

               (16)

               Η Επιτροπή έχει αξιολογήσει το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Μάλτα στο πλαίσιο του Συμφώνου για το Ευρώ +. Έχει λάβει υπόψη, όχι μόνο τη σημασία τους για μια διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Μάλτα, αλλά και την εκ μέρους τους τήρηση των ενωσιακών κανόνων και κατευθύνσεων, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της όλης οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ μέσω της συνεκτίμησης κάποιων στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη λήψη των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Υπό το πρίσμα αυτό η Επιτροπή εκτιμά ότι, ενώ η στοχευόμενη πρόοδος προς τον ΜΔΣ είναι ικανοποιητική, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για τη στρατηγική εξυγίανση, δεδομένου ότι αυτή δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα και μπορεί να σημειωθεί υπέρβαση δαπανών, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν. Επιπλέον, ο μη δεσμευτικός χαρακτήρας του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου δεν δύναται να ενισχύσει τη δημοσιονομική πειθαρχία. Το σχετικά υψηλό κόστος της γήρανσης μακροπρόθεσμα, ειδικότερα των συνταξιοδοτικών δαπανών, θέτει σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της Μάλτας. Το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αναγνωρίζει τις κύριες διαρθρωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η οικονομία της Μάλτας, μολονότι φαίνεται πως είναι επιβεβλημένη η μεγαλύτερη προσοχή σε ορισμένα θέματα, ιδίως στην καλύτερη χρησιμοποίηση του εργατικού δυναμικού της οικονομίας και στην επανεξέταση και λήψη των αναγκαίων μέτρων για τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού διαμόρφωσης των μισθών για την εξασφάλιση της καλύτερης ευθυγράμμισης των μισθολογικών αυξήσεων και της αύξησης της παραγωγικότητας, καθώς και στην ενεργειακή διαφοροποίηση.

               (17)

               Βάσει της αξιολόγησης αυτής και λαμβάνοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2010 δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο εξέτασε την επικαιροποίηση για το 2011 του προγράμματος σταθερότητας της Μάλτας και η γνώμη του (3) αντικατοπτρίζεται ιδίως στις κατωτέρω με αριθ. 1 και 2 συστάσεις του. Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης Μαρτίου 2011, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας,

         ΣΥΝΙΣΤΑ να αναλάβει η Μάλτα δράση κατά την περίοδο 2011-2012 με στόχο:

               1.

               Να διασφαλίσει τη μείωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2011, σύμφωνα με τις συστάσεις σχετικά με τη ΔΥΕ, και ταυτόχρονα να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα, ώστε να προληφθούν τυχόν υπερβάσεις και να υιοθετήσει συγκεκριμένα μέτρα για να ενισχύσει το στόχο της μείωσης του ελλείμματος για το 2012. Να φέρει το υψηλό δείκτη του δημόσιου χρέους σε καθοδική τροχιά και να εξασφαλίσει επαρκή πρόοδο προς τον ΜΔΣ. Με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής εξυγίανσης, να λάβει τα απαιτούμενα ευρύτερα μέτρα από το 2013 και μετά, να ενσωματώσει τους δημοσιονομικούς στόχους σε ένα δεσμευτικό, βασιζόμενο σε κανόνες, πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και να βελτιώσει την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

               2.

               Να λάβει μέτρα για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, όπως με την επιτάχυνση της προοδευτικής αύξησης της ηλικίας συνταξιοδότησης και τη σύνδεσή της με το προσδόκιμο επιβίωσης. Να εναρμονίσει τα μέτρα για αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης με μια ενεργό στρατηγική για τη γήρανση, αποθαρρύνοντας τη χρήση καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και ενθαρρύνοντας την αποταμίευση για ιδιωτικές συντάξεις.

               3.

               Να προσανατολίσει τους αποφοίτους των διάφορων κύκλων εκπαίδευσης περισσότερο προς τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ιδίως μέσω επιπρόσθετων προσπαθειών για τη βελτίωση της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του συστήματος επαγγελματικής κατάρτισης. Να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου εντοπίζοντας, αναλύοντας και μετρώντας τα αίτια στα οποία οφείλεται αυτή έως το 2012 και θεσπίζοντας μηχανισμό τακτικής παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων σχετικά με το ποσοστό επιτυχίας των μέτρων.

               4.

               Να επανεξετάσει και να λάβει αναγκαία μέτρα ούτως ώστε να μεταρρυθμίσει τον μηχανισμό διαπραγμάτευσης των μισθών και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, σε συνεννόηση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, ώστε να διασφαλιστεί ότι η αύξηση των μισθών θα αντικατοπτρίζει καλύτερα τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα της εργασίας και στην ανταγωνιστικότητα.

               5.

               Να ενισχύσει τις προσπάθειες για τη μείωση της εξάρτηση της Μάλτας από τις εισαγωγές πετρελαίου, μέσω της πρόβλεψης επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και κάνοντας πλήρη χρήση των διαθέσιμων κοινοτικών κονδυλίων για την αναβάθμιση της υποδομής και την προώθηση της ενεργειακής επάρκειας.

      Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2011.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         J. VINCENT-ROSTOWSKI

      (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

      (2)  Διατηρούνται για το 2011 με την απόφαση 2011/308/ΕΕ του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2011, για τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (ΕΕ L 138 της 26.5.2011, σ. 56).

      (3)  Όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 2013 , σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2013 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας για την περίοδο 2012-2016

text:
               30.7.2013

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 217/51

      ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

   της 9ης Ιουλίου 2013
   σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2013 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας για την περίοδο 2012-2016
   2013/C 217/13
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
   Έχοντας υπόψη τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής κοινωνικής προστασίας,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την απασχόληση και την ανάπτυξη, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

               (2)

               Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

               (3)

               Στις 29 Ιουνίου 2012, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων των κρατών μελών ενέκριναν «Σύμφωνο για την ανάπτυξη και την απασχόληση», το οποίο παρέχει ένα συνεκτικό πλαίσιο δράσης σε επίπεδο κρατών μελών, ΕΕ και ευρωζώνης, με την κινητοποίηση όλων των δυνατών μηχανισμών, μέσων και πολιτικών. Έλαβαν αποφάσεις σχετικά με τη δράση που πρέπει να αναληφθεί στο επίπεδο των κρατών μελών, ιδίως εκφράζοντας την απόλυτη προσήλωσή τους στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και στην εφαρμογή των συστάσεων ανά χώρα.

               (4)

               Στις 10 Ιουλίου 2012, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2012 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας για την περίοδο 2012-2015.

               (5)

               Στις 28 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, δίνοντας το εναρκτήριο λάκτισμα για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2013 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Επίσης στις 28 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή, επί τη βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λιθουανία δεν προσδιορίσθηκε ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (6)

               Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 7 Φεβρουαρίου 2013, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2013 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2013.

               (7)

               Στις 14 Μαρτίου 2013, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανειοδότησης στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονισθεί η δημόσια διοίκηση.

               (8)

               Στις 9 Απριλίου 2013, η Λιθουανία υπέβαλε εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2013 και, στις 26 Απριλίου 2013, πρόγραμμα σύγκλισης για την περίοδο 2012-2016. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (9)

               Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σύγκλισης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του εν λόγω προγράμματος, είναι ρεαλιστικό και εν γένει συνάδει με τις εαρινές προβλέψεις του 2013 των υπηρεσιών της Επιτροπής. Χάρη στη φιλόδοξη πολιτική δημοσιονομικής εξυγίανσης που ακολουθείται από το 2009, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης υποχώρησε στο 3,2 % του ΑΕΠ το 2012, ποσοστό που θεωρείται ότι αρκεί για να καταργηθεί η απόφαση για ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος της συστημικής συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης. Η μείωση του ελλείμματος επιτεύχθηκε σε κάποιο βαθμό και χάρη στη σημαντική οικονομική ανάπτυξη και στα προσωρινά παγώματα δαπανών. Το πρόγραμμα σύγκλισης τροποποίησε τον μεσοπρόθεσμο στόχο (ΜΔΣ) από + 0,5 % σε – 1,0 %, ο οποίος παραμένει σύμφωνος με τους στόχους του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.
               Η δημοσιονομική στρατηγική που περιγράφεται στο πρόγραμμα σύγκλισης αποσκοπεί στην επίτευξη του ΜΔΣ έως το 2016. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο, η ετήσια πρόοδος σε σχέση με τον ΜΔΣ σε διαρθρωτικούς όρους υπερβαίνει το 0,5 % του ΑΕΠ. Το όριο δαπανών της συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος έχει επιτευχθεί. Η προσαρμογή χαρακτηρίζεται από ελαφρά συσσώρευση στην αρχή της περιόδου και στηρίζεται κυρίως στον περιορισμό των δαπανών, όμως εν μέρει μόνον υποστηρίζεται από συγκεκριμένα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων έκτακτων μέτρων τα οποία δεν είναι πάντοτε προσδιορισμένα. Σύμφωνα με την εαρινή πρόβλεψη των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2013, η διαρθρωτική προσαρμογή το 2013 και το 2014 αναμένεται ότι θα ανέλθει στο 0,3 % και το 0,0 % του ΑΕΠ, αντιστοίχως, και επομένως ότι θα υπολείπεται της απαιτούμενης προόδου ύψους 0,5 % του ΑΕΠ, πράγμα που γεννά επίσης αμφιβολίες όσον αφορά την πορεία προσαρμογής του προγράμματος σύγκλισης. Δεν έχουν ακόμη προσδιορισθεί περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης, ενώ πρέπει να εξετασθούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της στροφής προς μέτρα που βασίζονται στο σκέλος των εσόδων. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα παραμείνει κάτω από το 60 %, με 40,7 % το 2012, και αναμένεται να υποχωρήσει ελαφρώς κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Μολονότι το πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει υποχώρηση του χρέους στο 39,7 % το 2013 και περαιτέρω μείωσή του στο 34,5 % έως το 2016, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2013 θα υποχωρήσει στο 40,1 % του ΑΕΠ το 2013 και στο 39,4 % το 2014. Οι διαφορές οφείλονται κυρίως στα χαμηλότερα ελλείμματα που προβλέπονται στο πρόγραμμα σύγκλισης.

               (10)

               Παρόλο που η κατάσταση της χώρας όσον αφορά το έλλειμμα βελτιώθηκε τα τελευταία έτη, η Λιθουανία δεν διαθέτει ακόμη επαρκή δημοσιονομικά περιθώρια προκειμένου να αντιδρά σε δυσμενείς αναταραχές. Υπάρχουν, ωστόσο, περιθώρια για λιγότερο στρεβλωτική φορολογία και για περαιτέρω βελτιώσεις όσον αφορά τη φορολογική συμμόρφωση. Η Λιθουανία εξακολουθεί να εμφανίζει τον χαμηλότερο λόγο φόρου προς ΑΕΠ στην Ένωση, η δε εξυγίανση επικεντρώθηκε κυρίως στο σκέλος των δαπανών. Υπάρχουν ακόμη περιθώρια για την αναζήτηση πρόσθετων πηγών φορολογικών εσόδων οι οποίες να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη, όπως η περιβαλλοντική φορολογία και η επαναλαμβανόμενη φορολόγηση ακίνητης περιουσίας. Η Λιθουανία έλαβε μεν μέτρα για την αύξηση των εσόδων από την επαναλαμβανόμενη φορολόγηση ακίνητης περιουσίας, παρόλα αυτά φαίνεται ότι έχει περιθώρια για περαιτέρω προσπάθεια. Τα εισοδήματα της Λιθουανίας από περιβαλλοντικούς φόρους εμφανίζουν πτωτική τάση όντας τα δεύτερα χαμηλότερα στην Ένωση το 2011, λόγω και του γεγονότος ότι η χώρα εφαρμόζει τον χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή στην ΕΕ στον τομέα των μεταφορών· το γεγονός αυτό δεν διευκολύνει περιορισμούς στην υψηλή ένταση ενέργειας που χαρακτηρίζει τη λιθουανική οικονομία. Συγχρόνως, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις δαπάνες για τόνωση της ανάπτυξης, π.χ. στους τομείς της έρευνας και της εκπαίδευσης. Η εφαρμογή των νόμων που ενισχύουν το δημοσιονομικό πλαίσιο έχει καθυστερήσει. Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Λιθουανίας δεν κατόρθωσε να αποτρέψει μια δημοσιονομική πολιτική η οποία ενισχύει τις κυκλικές τάσεις κατά τα έτη θετικού παραγωγικού χάσματος. Η τροποποίηση του νόμου για τη δομή του προϋπολογισμού του 2012 αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Είναι ανάγκη να βελτιωθούν η παρακολούθηση, η λογοδοσία και η εφαρμογή της δημοσιονομικής διαδικασίας, ιδίως στην τοπική αυτοδιοίκηση, και να διασφαλισθεί ο δεσμευτικός χαρακτήρας του μεσοπρόθεσμου πλαισίου.

               (11)

               Οι δημογραφικές εξελίξεις αποτελούν πρόκληση για τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική διατηρησιμότητα της Λιθουανίας. Μια συνολική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με σκοπό τόσο τη διατηρησιμότητα όσο και την επάρκεια των συντάξεων, παραμένει επομένως σημαντική. Η επάρκεια των συντάξεων αποτελεί πρόκληση καθώς οι ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν το φάσμα της φτώχειας και του αποκλεισμού. Η μεταρρύθμιση του συστήματος σώρευσης των συντάξεων που πραγματοποιήθηκε το 2012 ενθαρρύνει τη σώρευση των συντάξεων του 2ου πυλώνα προσφέροντας οικονομικά κίνητρα από τον κρατικό προϋπολογισμό. Εισάγει επίσης τη δυνατότητα μη συμμετοχής σε ιδιωτική σώρευση συντάξεων και επιστροφής στο δημόσιο ταμείο κοινωνικής ασφάλισης κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου, καθώς και σταδιακής αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης. Η μεταρρύθμιση θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014. Πρόκειται για σημαντικά, αν και αποσπασματικά, βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά απαιτούνται περισσότερες αλλαγές, ιδίως εντός του 1ου συνταξιοδοτικού πυλώνα. Επιπλέον, χρειάζεται να ληφθούν μέτρα που προωθούν την απασχολησιμότητα των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων, καθώς και τη δημιουργία εργασιακού περιβάλλοντος φιλικού προς αυτούς.

               (12)

               Σημαντική πρόκληση εξακολουθεί να αποτελεί η αντιμετώπιση της ανεργίας και του χαμηλού ποσοστού συμμετοχής των ατόμων χαμηλής ειδίκευσης στην αγορά εργασίας. Ιδίως οι νέοι και οι ανειδίκευτοι πλήττονται από υψηλά ποσοστά ανεργίας. Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων κατέστησαν ιδιαίτερα έκδηλες κατά τη διάρκεια της κρίσης και αποτελούν διαρκώς εντονότερο πρόβλημα, το οποίο καταδεικνύει διαρθρωτικές αδυναμίες στις πολιτικές που αφορούν την εκπαίδευση και την αγορά εργασίας. Οι ελλείψεις ειδικευμένου εργατικού δυναμικού που προκύπτουν επιτείνονται από τα υψηλά ποσοστά μετανάστευσης. Είναι, επομένως, αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα ώστε να αυξηθεί η ευελιξία στην αγορά εργασίας και να δοθεί ώθηση στη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως νέων, ανειδίκευτων και μεγαλύτερης ηλικίας ατόμων. Η συνολική κάλυψη των ενεργητικών μέτρων για την αγορά εργασίας και η χρηματοοικονομική ενίσχυση ανά μεμονωμένο μέτρο παραμένουν ανεπαρκείς, τα δε μέτρα είναι πλημμελώς στοχοθετημένα όσον αφορά τους ανειδίκευτους και τους μακροχρόνια ανέργους. Μια γενική αναθεώρηση του εργατικού δικαίου, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, θα μπορούσε να εντοπίσει άσκοπους περιορισμούς και διοικητικούς φραγμούς όσον αφορά τις ευέλικτες συμβάσεις απασχόλησης, τις διατάξεις περί απολύσεων και τις ρυθμίσεις ελαστικού ωραρίου εργασίας. Για τη διευκόλυνση της μετάβασης από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας, θα μπορούσαν να καταστούν περισσότερο ελκυστικές οι δυνατότητες πρακτικής άσκησης και μαθητείας.

               (13)

               Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός παραμένουν σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αύξηση της παιδικής φτώχειας. Το 2012, θεσπίσθηκαν μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος χρηματικής κοινωνικής αρωγής (παροχές που εξαρτώνται από συμμετοχή στην απασχόληση για τους μακροχρόνια ανέργους, σταδιακή μείωση κοινωνικών παροχών προς άεργα άτομα σε ηλικία εργασίας) και για τη μείωση της φτώχειας. Πιλοτικό σχέδιο που εφαρμόσθηκε σε πέντε κοινότητες είχε εντυπωσιακά αποτελέσματα όσον αφορά την εξοικονόμηση δαπανών και την καλύτερη στοχοθέτηση των δικαιούχων. Είναι αναγκαίο τώρα να τεθεί σε εφαρμογή ένα σύστημα παρακολούθησης για να αξιολογηθούν η αποτελεσματικότητα και ο αντίκτυπος του σχεδίου αυτού όσον αφορά την αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η μεταρρύθμιση θα πρέπει επίσης να συνδεθεί με μέτρα ενεργοποίησης που θα ενισχύσουν τη συμμετοχή, ιδίως των επί μακρόν δικαιούχων κοινωνικής στήριξης. Στα μέτρα που λήφθηκαν για τη μείωση της φτώχειας περιλαμβάνεται η αύξηση της κάλυψης με κοινωνικές παροχές, καθώς και νέα μέθοδος υπολογισμού του ύψους των παροχών. Πέραν τούτων, την 1η Ιανουαρίου 2013, ο ελάχιστος μισθός αυξήθηκε κατά 18 %, αύξηση η οποία θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση της παγίδας της αεργίας και της φτώχειας παρά τη συμμετοχή στην απασχόληση. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά φαίνονται ανεπαρκή δεδομένου του μεγέθους της πρόκλησης, ενώ δεν υπάρχει συνολική στρατηγική ή σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της φτώχειας.

               (14)

               Από το 2010, η κυβέρνηση έχει αναλάβει την πραγματοποίηση μιας φιλόδοξης μεταρρύθμισης των κρατικών επιχειρήσεων (ΚΕ). Η μεταρρύθμιση αυτή είναι χρήσιμη και αξιόπιστη, περιλαμβάνει δε τόσο νομοθετικές όσο και οργανωτικές αλλαγές. Οι ρυθμιστικές πτυχές της μεταρρύθμισης έχουν τεθεί σε εφαρμογή και έχει επιτευχθεί ευρεία συμμόρφωση όσον αφορά τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Το ζητούμενο είναι πλέον να αποφευχθούν οι συγκρούσεις συμφερόντων, όσον αφορά τις ρυθμιστικές και μη ρυθμιστικές λειτουργίες, και να γίνει διάκριση μεταξύ εμπορικών και μη εμπορικών δραστηριοτήτων των ΚΕ. Όταν τεθεί πλήρως σε εφαρμογή, η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να συμβάλει ώστε να δοθεί ώθηση στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτόν, η παρακολούθηση της συμμόρφωσης θα αποτελέσει καθοριστικό στοιχείο.

               (15)

               Οι συνδέσεις των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου με τις γειτονικές χώρες παραμένουν ανεπαρκώς αναπτυγμένες. Ως εκ τούτου, ο ανταγωνισμός στον ενεργειακό τομέα είναι πολύ περιορισμένος και οι τιμές της ενέργειας είναι υψηλές. Πέραν τούτου, η αποτελεσματική χρήση της ενέργειας παραμένει προβληματική. Οι ρυθμοί προόδου στις ανακαινίσεις κτιρίων είναι αργοί, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις επενδύσεις από το ταμείο χαρτοφυλακίου JESSICA, ενώ παραμένει ιδιαίτερα προβληματική η ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών.

               (16)

               Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Λιθουανίας. Αξιολόγησε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρύθμισης και το πρόγραμμα σύγκλισης. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Λιθουανία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 6 κατωτέρω.

               (17)

               Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του (5) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

         ΣΥΝΙΣΤΑ στη Λιθουανία να αναλάβει δράση κατά την περίοδο 2013-2014 προκειμένου:

               1.

               Να εξασφαλίσει φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να εφαρμόσει τη δημοσιονομική στρατηγική όπως προβλέπεται πραγματοποιώντας μια προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής η οποία θα επιτρέψει στη Λιθουανία να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο. Να δώσει προτεραιότητα στις δαπάνες για τόνωση της ανάπτυξης. Να εξακολουθήσει να ενισχύει το δημοσιονομικό πλαίσιο, ιδίως διασφαλίζοντας στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο υποχρεωτικά ανώτατα όρια δαπανών, η εφαρμογή των οποίων θα μπορεί να ελέγχεται. Να επανεξετάσει το φορολογικό σύστημα και να εξετάσει τη δυνατότητα αύξησης εκείνων των φόρων που είναι λιγότερο επιζήμιοι για την ανάπτυξη, όπως της επαναλαμβανόμενη φορολογίας ακινήτων και της περιβαλλοντικής φορολογίας, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής φορολογίας των οχημάτων, εξακολουθώντας παράλληλα να ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση.

               2.

               Να θεσπίσει και να εφαρμόσει νομοθεσία για μια ευρεία μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Να ευθυγραμμίσει το προβλεπόμενο από τον νόμο όριο συνταξιοδότησης προς το προσδόκιμο ζωής, να θεσπίσει σαφείς κανόνες για την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων και να εξασφαλίσει την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στα συστήματα συμπληρωματικής αποταμίευσης μεριμνώντας συγχρόνως για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Να στηρίξει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος με μέτρα για την προώθηση της απασχολησιμότητας των μεγαλύτερων σε ηλικία ατόμων.

               3.

               Να αντιμετωπίσει την υψηλή ανεργία μεταξύ των ατόμων χαμηλής ειδίκευσης και των μακροχρόνια ανέργων επανεστιάζοντας τη διάθεση πόρων σε ενεργητικές πολιτικές της αγοράς εργασίας και βελτιώνοντας παράλληλα την κάλυψη και την αποδοτικότητά τους. Να αυξήσει την απασχολησιμότητα των νέων, παραδείγματος χάρη μέσω της «Εγγύησης για τους νέους», να ενισχύσει την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων μαθητείας και να αντιμετωπίσει τις διαρκείς αναντιστοιχίες δεξιοτήτων. Να επανεξετάσει την καταλληλότητα του εργατικού δικαίου όσον αφορά τις ευέλικτες συμβάσεις, τις διατάξεις περί απολύσεων και τις ρυθμίσεις περί ελαστικού ωραρίου εργασίας, σε διαβούλευση με τους νομικούς εταίρους.

               4.

               Να θέσει σε εφαρμογή συγκεκριμένα στοχευμένα μέτρα για τη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Να εξακολουθήσει να ενισχύει τους συνδέσμους μεταξύ της μεταρρύθμισης του συστήματος χρηματικής κοινωνικής αρωγής και των μέτρων ενεργοποίησης.

               5.

               Να συμπληρώσει την εφαρμογή της μεταρρύθμισης των κρατικών επιχειρήσεων, ιδίως να εξασφαλίσει τη διάκριση μεταξύ κυριότητας και κανονιστικών αρμοδιοτήτων, και να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της μεταρρύθμισης.

               6.

               Να εντείνει τα μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, μεταξύ άλλων με την κατάργηση των αντικινήτρων και την ταχεία εφαρμογή του ταμείου χαρτοφυλακίου. Να προωθήσει τον ανταγωνισμό στα ενεργειακά δίκτυα βελτιώνοντας τη διασυνδεσιμότητα με άλλα κράτη μέλη τόσο των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας όσο και των δικτύων φυσικού αερίου.

      Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2013.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         R. ŠADŽIUS

      (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

      (2)  Διατηρήθηκε για το 2013 με την απόφαση 2013/208/ΕΕ του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών (ΕΕ L 118 της 30.4.2013, σ. 21).

      (3)  ΕΕ C 219 της 24.7.2012, σ. 54.

      (4)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

      (5)  Βάσει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2016, σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Πολωνίας για το 2016

text:
               18.8.2016

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 299/15

         ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
   της 12ης Ιουλίου 2016
   σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2016 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Πολωνίας για το 2016
   (2016/C 299/04)
   ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
   Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
   Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
   Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)

               Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πολωνία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)

               Η έκθεση χώρας του 2016 για την Πολωνία δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Πολωνίας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο στις 14 Ιουλίου 2015 και όσον αφορά την επίτευξη των εθνικών της στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)

               Στις 28 Απριλίου 2016, η Πολωνία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το Πρόγραμμα Σύγκλισης για το 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)

               Κατά τον προγραμματισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020 συνυπολογίστηκαν οι σχετικές ειδικές για τη χώρα συστάσεις. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις του οικείου συμφώνου εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση της εν λόγω διάταξης σε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση.

               (5)

               Η Πολωνία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο Πρόγραμμα Σύγκλισης του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει αύξηση του ονομαστικού ελλείμματος από 2,6 % του ΑΕΠ το 2015 σε 2,9 % του ΑΕΠ το 2017 προτού μειωθεί σε 1,3 % του ΑΕΠ το 2019. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος — έλλειμμα 1 % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους — δεν αναμένεται να επιτευχθεί έως το 2019, δηλαδή εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 51,3 % το 2015 σε 52,5 % το 2017 προτού μειωθεί σε 50,4 % το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται αυτές οι δημοσιονομικές προβλέψεις είναι εύλογο για το 2016 και ευνοϊκό στη συνέχεια. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη προσαρμογή τόσο το 2016 όσο και, σε περίπτωση αμετάβλητων πολιτικών, το 2017. Με βάση την αξιολόγηση του Προγράμματος Σύγκλισης και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Πολωνίας με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, θα χρειασθούν περαιτέρω μέτρα για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση το 2016 και 2017.

               (6)

               Η Πολωνία είναι το μόνο κράτος μέλος που δεν διαθέτει ούτε σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα πλήρως ανεξάρτητο δημοσιονομικό συμβούλιο, μολονότι διαθέτει ανεξάρτητους δημοσιονομικούς θεσμούς που καλύπτουν ορισμένα από τα καθήκοντά του. Επιπλέον του «φρένου στο χρέος» που προβλέπει το πολωνικό Σύνταγμα, η Πολωνία θέσπισε το 2013 έναν κανόνα σταθεροποίησης των δαπανών, ο οποίος εφαρμόστηκε πλήρως για πρώτη φορά στον προϋπολογισμό του 2015. Ωστόσο, ο κανόνας αυτός τροποποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 και θα επιτρέπει μεγαλύτερες δαπάνες, ιδίως στο σημερινό περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού. Μακροπρόθεσμα, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα λόγω της μη ευνοϊκής αρχικής δημοσιονομικής θέσης και της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που συνεπάγεται η γήρανση του πληθυσμού, κυρίως σε σχέση με τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Από άποψη βιωσιμότητας του χρέους, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός κίνδυνος, σε περίπτωση αμετάβλητων πολιτικών, είναι υψηλός λόγω της προβλεπόμενης αύξησης του ύψους του χρέους.

               (7)

               Τα έσοδα από τον ΦΠΑ για το 2015 εκτιμάται ότι έχουν παραμείνει σε χαμηλό επίπεδο ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα, τα οποία περιλαμβάνουν τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης και την κοινή ευθύνη των επιχειρήσεων σε ευαίσθητους τομείς. Η αύξηση της είσπραξης του ΦΠΑ και η καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ αποτελούν προτεραιότητες της κυβέρνησης και, για τον σκοπό αυτό, εκπονείται ειδική στρατηγική. Η στρατηγική αυτή αναμένεται να συμπεριλάβει μέτρα όπως νέα εργαλεία ΤΠ για τον εντοπισμό και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και τη μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης. Τον Ιανουάριο του 2017 θα θεσπιστεί χαμηλότερο όριο για τις πληρωμές σε μετρητά μεταξύ επιχειρήσεων. Η Πολωνία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το μακροχρόνιο πρόβλημα της αναποτελεσματικής φορολογικής διοίκησης. Ο δείκτης κόστους-είσπραξης φόρων, δηλαδή το διοικητικό κόστος ανά καθαρά φορολογικά έσοδα που εισπράττονται, είναι ο υψηλότερος στην Ένωση.

               (8)

               Η Πολωνία εξακολουθεί να εφαρμόζει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε μεγάλο αριθμό προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτό συμβάλλει στην απώλεια εσόδων και μειώνει την αποτελεσματικότητα του συστήματος ΦΠΑ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ δεν συνιστούν αποτελεσματικό μέσο κοινωνικής πολιτικής, κυρίως διότι δεν απευθύνονται ειδικά σε ευάλωτα νοικοκυριά. Επίσης, τείνουν να οδηγούν στην παροχή σημαντικών επιδοτήσεων σε πλούσιους φορολογούμενους. Οι κοινωνικές παροχές και ο φόρος εισοδήματος θεωρείται ότι είναι καλύτερα στοχευμένα μέσα και, ως εκ τούτου, καταλληλότερα για την επίτευξη των αναδιανεμητικών στόχων. Η δυνητική απώλεια εσόδων λόγω των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και των προαιρετικών απαλλαγών είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση.

               (9)

               Παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις, η αγορά εργασίας της Πολωνίας αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως γήρανση του εργατικού δυναμικού, χαμηλή παραγωγικότητα και υψηλό κατακερματισμό. Στις προκλήσεις αυτές προστίθενται οι αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος. Μολονότι το εκπαιδευτικό σύστημα έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία έτη, εξακολουθεί να μην εξοπλίζει τους μαθητές με επαρκείς εγκάρσιες δεξιότητες που απαιτούνται για την ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας και την καινοτομία. Το σχετικά χαμηλό μέσο επίπεδο της ανώτατης εκπαίδευσης και του επιστημονικού τομέα στην Πολωνία έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ο βαθμός διεθνοποίησης της ανώτατης εκπαίδευσης είναι πολύ περιορισμένος, από την άποψη τόσο του αριθμού των αλλοδαπών φοιτητών όσο και της συμμετοχής σε διεθνείς επιστημονικές συνεργασίες. Το μοντέλο χρηματοδότησης της ανώτατης εκπαίδευσης δεν προωθεί επαρκώς την ποιότητα, δεδομένου ότι βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε προγενέστερες πανεπιστημιακές κατατάξεις και ποσοτικές μεταβλητές, όπως ο αριθμός των φοιτητών και του ακαδημαϊκού προσωπικού. Σύμφωνα με τους εργοδότες, οι απόφοιτοι στερούνται εγκάρσιων δεξιοτήτων, όπως η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η κριτική σκέψη και η ομαδική εργασία. Η συμμετοχή στη διά βίου μάθηση είναι χαμηλή, και η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς.

               (10)

               Ενώ τα τελευταία έτη έχουν αυξηθεί σημαντικά τόσο η διαθεσιμότητα όσο και η χρήση της προσχολικής εκπαίδευσης, η διαθεσιμότητα υπηρεσιών βρεφονηπιακής φροντίδας παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ένωση. Η αύξηση της ηλικίας έναρξης της υποχρεωτικής σχολικής εκπαίδευσης στα επτά έτη και η κατάργηση της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης για τα παιδιά ηλικίας πέντε ετών, σε συνδυασμό με το νέο επίδομα τέκνου, μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως των γυναικών, και χρήζουν στενής παρακολούθησης.

               (11)

               Παρά τη σημαντική αύξηση των συμβάσεων εργασίας αορίστου χρόνου το 2015, το ποσοστό της απασχόλησης ορισμένου χρόνου στην Πολωνία είναι από τα υψηλότερα στην Ένωση. Η Πολωνία έλαβε πρόσφατα σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Εγκρίθηκε τροπολογία του εργατικού κώδικα και αυξήθηκαν οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που συνδέονται με ορισμένες συμβάσεις αστικού δικαίου, ενώ η ελάχιστη ωριαία αμοιβή για όσους εργάζονται με συμβάσεις αστικού δικαίου αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2017. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία του εργατικού κώδικα δημιουργούν αντικίνητρα για τους εργοδότες να προσλαμβάνουν άτομα με συμβάσεις αορίστου χρόνου και η χρήση αυτών των συμβάσεων εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Αυτό οφείλεται κυρίως στην πολυπλοκότητα της εργατικής νομοθεσίας και στο υψηλό έμμεσο κόστος των απολύσεων βάσει αυτών των συμβάσεων. Το κόστος αυτό περιλαμβάνει τα υψηλά διαδικαστικά έξοδα, τις δαπάνες που συνδέονται με τους χρονοβόρους και αβέβαιους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών και τις σχετικές διατάξεις, όπως η ιδιαίτερη προστασία των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας από τις απολύσεις.

               (12)

               Οι προτιμησιακές ρυθμίσεις κοινωνικής ασφάλισης για συγκεκριμένους τομείς, ιδίως τα επιδοτούμενα σε μεγάλο βαθμό συνταξιοδοτικά συστήματα για τους αγρότες και τους εργαζόμενους στα ορυχεία, έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και μπορεί να συμβάλουν στη μείωση της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού. Ο αριθμός των ασφαλισμένων βάσει του ειδικού καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης των αγροτών μειώνεται με αργούς ρυθμούς από το 2007 και η κυβέρνηση αναμένει ότι το 2019 θα φτάσει στα 1,18 εκατ. άτομα, ενώ ο αριθμός των δικαιούχων σύνταξης, ο οποίος ανέρχεται σε 1,229 εκατ., πιθανότατα θα αυξηθεί μέχρι το 2018. Από το 2011, το μερίδιο των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού για το KRUS στο ΑΕΠ παρέμεινε σταθερό στο 1 %. Δεν υπάρχει γενική απαίτηση φορολόγησης για τους αγρότες ή υποχρέωση να διαθέτουν λογιστικό σύστημα, ενώ το ποσοστό αυτοχρηματοδότησης του KRUS είναι χαμηλό. Το 2014 υπήρχαν 1,382 εκατ. γεωργικές εκμεταλλεύσεις στην Πολωνία, εκ των οποίων το 52 % ήταν κάτω από 5 εκτάρια (GUS). Οι εργαζόμενοι στα ορυχεία απαλλάσσονται από τις γενικά καθορισμένες εισφορές στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα μέσω ειδικών προτιμησιακών πολλαπλασιαστικών συντελεστών, που αποτελούν σημαντικό ετήσιο κόστος για τα δημόσια οικονομικά ύψους άνω του 0,5 % του ΑΕΠ. Οι δυσμενείς δημογραφικές προοπτικές έχουν ήδη οδηγήσει σε συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας. Κατά συνέπεια, είναι απαραίτητο να διατηρηθεί η θετική τάση όσον αφορά την απασχόληση, ιδίως των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, με στόχο επίσης να διατηρηθεί η επάρκεια και η βιωσιμότητα του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος. Αν και η μέση πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια, παραμένει σημαντικά κατώτερη από τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης. Ως εκ τούτου, η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης είναι καθοριστικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη κοινωνική επάρκεια των μελλοντικών συντάξεων και τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών, καθώς και για την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας.

               (13)

               Παρά τις σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία έτη, εξακολουθούν να υφίστανται αδυναμίες και ελλείψεις στα δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και επικοινωνιών. Η επενδυτική δραστηριότητα παρεμποδίζεται από φραγμούς σχετικούς με τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, τη φορολογία, το περιβάλλον για ερευνητικές, αναπτυξιακές και καινοτόμες δραστηριότητες και τις χρονοβόρες διαδικασίες εκτέλεσης των συμβάσεων. Οι αδυναμίες της διαχειριστικής και διοικητικής ικανότητας έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην έγκαιρη υλοποίηση των επενδυτικών έργων στον σιδηροδρομικό τομέα, καθώς και των έργων υποδομής στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών. Η πολωνική οικονομία εξακολουθεί να είναι ενεργοβόρος με υψηλές εκπομπές άνθρακα και, ως εκ τούτου, τα πιθανά κέρδη από τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης είναι σημαντικά. Οι εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι πεπαλαιωμένες και εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον άνθρακα. Το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι επαρκώς συνδεδεμένο με γειτονικές χώρες. Το καθεστώς στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το οποίο έπρεπε να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2016, έχει καθυστερήσει, προκαλώντας επενδυτική αβεβαιότητα. Βασικοί παράγοντες που εμποδίζουν τις επενδύσεις, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα, είναι η πολύ χαμηλή κάλυψη και αστάθεια στον χωροταξικό σχεδιασμό, ιδίως σε τοπικό επίπεδο, καθώς και ο υπερβολικός αριθμός κανονιστικών ρυθμίσεων και οι νομοθετικές και διοικητικές ασυνέπειες που εμποδίζουν τη χορήγηση οικοδομικών αδειών.

               (14)

               Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πολωνίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το Πρόγραμμα Σύγκλισης και το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Πολωνία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Πολωνία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               (15)

               Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σύγκλισης και η γνώμη του (4) αποτυπώνεται ιδιαιτέρως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

         ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πολωνία να λάβει μέτρα το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.

               Να επιτύχει ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή 0,5 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016 και το 2017. Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων με τη σύσταση ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου. Να βελτιώσει την είσπραξη των φόρων, με την εξασφάλιση της καλύτερης συμμόρφωσης με το σύστημα ΦΠΑ, και να περιορίσει την εκτεταμένη χρήση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.

               2.

               Να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα και την επάρκεια του συνταξιοδοτικού συστήματος και την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, αρχίζοντας με τη μεταρρύθμιση των προτιμησιακών συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων, την άρση των εμποδίων για μονιμότερες μορφές απασχόλησης και τη βελτίωση της σύνδεσης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με την αγορά εργασίας.

               3.

               Να λάβει μέτρα για την εξάλειψη των εμποδίων στις επενδύσεις σε υποδομές στους τομείς των μεταφορών, των κατασκευών και της ενέργειας, και να αυξήσει την κάλυψη του χωροταξικού σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο.

      Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2016.

            Για το Συμβούλιο

            Ο Πρόεδρος

         P. KAŽIMÍR

      (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

      (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

      (3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320).

      (4)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.