title: Σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ουγγαρίας του 2020 2020/C 282/17

text:
               26.8.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 282/107

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 20ής Ιουλίου 2020
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ουγγαρίας του 2020
      (2020/C 282/17)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Στις 17 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή υιοθέτησε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Στην εν λόγω στρατηγική ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ουγγαρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

                  (2)

                  Η έκθεση χώρας του 2020 για την Ουγγαρία δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκαν η πρόοδος της Ουγγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019 (3) («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019»), η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη καθώς και η πρόοδος της Ουγγαρίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

                  (3)

                  Στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως παγκόσμια πανδημία την έξαρση της νόσου COVID-19. Η πανδημία συνιστά σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σοκ στην καταναλωτική ζήτηση και αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό σοκ, το οποίο έχει ήδη επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στην Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή υιοθέτησε ανακοίνωση με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

                  (4)

                  Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τυχόν μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

                  (5)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή υιοθέτησε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (4), διευκολύνει το συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής οικονομικής κάμψης. Στην ανακοίνωσή της τής 20ής Μαρτίου 2020, η Επιτροπή θεώρησε ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής οικονομικής κάμψης λόγω της πανδημίας COVID-19, οι συνθήκες επέτρεπαν την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής και ζήτησε από το Συμβούλιο να επικυρώσει το εν λόγω συμπέρασμα. Στις 23 Μαρτίου 2020 οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συντάχθηκαν με την εκτίμηση της Επιτροπής και συμφώνησαν ότι η σοβαρή κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας απαιτεί αποφασιστική, φιλόδοξη και συντονισμένη αντίδραση. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα. Σε ό,τι αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, μετά από σύσταση της Επιτροπής, να υιοθετήσει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές υποχρεώσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για το συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του συμφώνου.

                  (6)

                  Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, το μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στο χώρο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να προετοιμάσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, με την ενσωμάτωση, μεταξύ άλλων, της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού, καθώς και για να αντλήσουν διδάγματα από την κρίση.

                  (7)

                  Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η εσωτερική αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση κατέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας. Βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών συγκαταλέγονται στα κύρια στοιχεία για την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

                  (8)

                  Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια μέσω των κανονισμών (ΕΕ) 2020/460 (5) και (ΕΕ) 2020/558 (6) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις έκτακτες επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παράσχουν πρόσθετη ευελιξία καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για τη λογιστική χρήση 2020-2021. Η Ουγγαρία ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο.

                  (9)

                  Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 ενδέχεται να είναι άνισα κατανεμημένες στις διάφορες περιφέρειες λόγω διαφορετικών προτύπων εξειδίκευσης, ιδίως σε περιφέρειες που υστερούν σε βασικούς πόρους ή εξαρτώνται σημαντικά από τομείς οι οποίοι βασίζονται σε επιχειρηματικές δραστηριότητες με διά ζώσης επαφή με τους καταναλωτές. Αυτό το ενδεχόμενο συνεπάγεται σημαντικό κίνδυνο διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων στο εσωτερικό της Ουγγαρίας, η οποία θα επιδεινώσει την ήδη παρατηρούμενη τάση διεύρυνσης των ανισοτήτων μεταξύ των αστικών και των αγροτικών περιοχών. Σε συνδυασμό με τον κίνδυνο να αποδυναμωθεί προσωρινά η διαδικασία σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών, η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί στοχευμένες απαντήσεις πολιτικής.

                  (10)

                  Στις 5 Μαΐου 2020, η Ουγγαρία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και, στις 4 Μαΐου 2020, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης του 2020. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

                  (11)

                  Η Ουγγαρία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και υπόκειται στον κανόνα για το χρέος.

                  (12)

                  Στις 14 Ιουνίου 2019, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών (7) δεν θα υπερβεί το 3,3 % το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 1,0 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Η συνολική αξιολόγηση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι υπάρχει σημαντική απόκλιση από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2019, καθώς και τη διετία 2018 και 2019 συνολικά. Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής, δεν είναι απαραίτητο να ληφθούν περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας σημαντικής απόκλισης για την Ουγγαρία.

                  (13)

                  Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα επιδεινωθεί από έλλειμμα 2,0 % του ΑΕΠ το 2019 σε έλλειμμα 3,8 % του ΑΕΠ το 2020. Το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί σε 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 και να φθάσει σταδιακά στο 1,0 % του ΑΕΠ μέχρι το 2024. Μετά από μείωση στο 66,3 % του ΑΕΠ το 2019, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 72,6 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από τη μεγάλη αβεβαιότητα που οφείλεται στην πανδημία COVID-19. Υπάρχουν κίνδυνοι που συνοδεύουν τις δημοσιονομικές προβλέψεις, συγκεκριμένα κίνδυνοι που συνδέονται με υψηλότερες από τις προβλεπόμενες δαπάνες (σύμφωνα με παλαιότερες τάσεις υψηλών δαπανών στο τέλος του έτους), καθώς και με δυνητικά χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα έσοδα, καθώς η πρόβλεψη φαίνεται να βασίζεται σε σχετική άνοδο των εσόδων.

                  (14)

                  Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19 και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Ουγγαρία έλαβε εγκαίρως δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της δυναμικότητας εντατικής θεραπείας του συστήματος υγείας της, την ανάσχεσης της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ισοδυναμούν με το 2,8 % του ΑΕΠ το 2020 και χρηματοδοτούνται εξολοκλήρου με ανακατανομή δαπανών εντός του προϋπολογισμού, αποθεματικά και νέους φόρους. Περιλαμβάνουν μέτρα που αποσκοπούν στη στήριξη της αγοράς εργασίας, φορολογικές ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις και δαπάνες που σχετίζονται με την κατάσταση ιατρικής έκτακτης ανάγκης. Έχουν ανακοινωθεί πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη της ανάκαμψης (1,4 % του ΑΕΠ) και για τη στήριξη της αγοράς εργασίας (0,4 % του ΑΕΠ), αλλά δεν έχουν ακόμη εξειδικευθεί. Επιπλέον, η Ουγγαρία θέσπισε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στην παροχή στήριξης της ρευστότητας για τις επιχειρήσεις, και τα οποία εκτιμώνται από το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 σε 1,5 % του ΑΕΠ. Οι αρχές εξετάζουν πρόσθετα μέτρα ύψους 0,3 % του ΑΕΠ, όπως, για παράδειγμα, προγράμματα εγγύησης πιστώσεων και δάνεια με εγγύηση του Δημοσίου. Οι συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των δημοσιονομικών μέτρων που αναφέρονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 διαφέρουν από αυτές που περιλαμβάνονται στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, δεδομένου ότι μόνο όσες εξειδικεύθηκαν επαρκώς αξιολογήθηκαν και ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή. Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Ουγγαρία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Μαρτίου 2020. Η πλήρης εξειδίκευση και έκδοση όλων των ανακοινωθέντων μέτρων έκτακτης ανάγκης και των υποστηρικτικών δημοσιονομικών μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

                  (15)

                  Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και εάν οι πολιτικές παραμείνουν αμετάβλητες, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης της Ουγγαρίας προβλέπεται να διαμορφωθεί στο -5,2 % του ΑΕΠ το 2020 και στο -4,0 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να ανέλθει στο 75,0 % του ΑΕΠ το 2020.

                  (16)

                  Στις 14 Ιουνίου 2019, το Συμβούλιο διαπίστωσε, σύμφωνα με το άρθρο 121 παράγραφος 4 της Συνθήκης, ότι το 2018 υπήρξε στην Ουγγαρία σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου. Λόγω της διαπιστωθείσας σημαντικής απόκλισης, στις 14 Ιουνίου 2019, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (8) με την οποία συνέστησε στην Ουγγαρία να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 3,3 % το 2019 και το 4,7 % το 2020, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 1,0 % και 0,75 % του ΑΕΠ. Στις 5 Δεκεμβρίου 2019, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2019/2172 (9), με την οποία διαπιστώνεται ότι η Ουγγαρία δεν είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα για να ανταποκριθεί στη σύσταση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2019, και εξέδωσε αναθεωρημένη σύσταση (10) στις 5 Δεκεμβρίου 2019. Στη σύσταση της 5ης Δεκεμβρίου 2019, το Συμβούλιο κάλεσε την Ουγγαρία να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 4,7 % το 2020, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,75 % του ΑΕΠ το 2020. Με βάση τη συνολική αξιολόγηση της Επιτροπής και λαμβανομένης υπόψη της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής για το 2020, η οποία επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, η Ουγγαρία θεωρείται ότι έχει λάβει αποτελεσματικά μέτρα για να ανταποκριθεί στη σύσταση της 5ης Δεκεμβρίου 2019.

                  (17)

                  Στις 20 Μαΐου 2020, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της αναμενόμενης από την Ουγγαρία υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση της Επιτροπής προκύπτει ότι το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97, δεν έχει πληρωθεί.

                  (18)

                  Στις 11 Μαρτίου 2020, η κυβέρνηση κήρυξε κατάσταση κινδύνου. Στις 12 Μαρτίου, τα σύνορα έκλεισαν για τους ταξιδιώτες, με εξαίρεση τους παλιννοστούντες πολίτες, τους κατοίκους του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και τους τακτικούς διασυνοριακούς εργαζομένους. Συνέχισε να επιτρέπεται η διαμετακόμιση εμπορευμάτων. Στις 16 Μαρτίου 2020, οι εγκαταστάσεις προσχολικής εκπαίδευσης, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια έκλεισαν και η διδασκαλία άρχισε να γίνεται μέσω διαδικτύου. Από τις 17 Μαρτίου 2020, τα μη αναγκαία καταστήματα υποχρεώθηκαν να κλείνουν στις 3 μ.μ. και τα εστιατόρια επιτρεπόταν να παραμένουν ανοικτά μόνο για φαγητό σε πακέτο. Στις 28 Μαρτίου 2020, επιβλήθηκε μερική απαγόρευση κυκλοφορίας, σύμφωνα με την οποία οι πολίτες μπορούσαν να απομακρυνθούν από τον τόπο κατοικίας τους μόνο για δεόντως αιτιολογημένους λόγους και με την προϋπόθεση να διατηρούν απόσταση από άλλα άτομα. Πριν από την έξαρση της νόσου COVID-19, η ουγγρική οικονομία βρισκόταν σε πορεία σταδιακής επιβράδυνσης έπειτα από αρκετά έτη αξιοσημείωτης ανάπτυξης. Το 2019 το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,9 %. Μετά την έξαρση του ιού, τα μέτρα ανάσχεσης τέθηκαν σε εφαρμογή σχετικά γρήγορα, και οι επίσημοι αριθμοί των κρουσμάτων έχουν μέχρι στιγμής παραμείνει περιορισμένοι. Ωστόσο, η παγκόσμια ύφεση, αφενός, αναμένεται να πλήξει ιδιαίτερα έντονα τις εξαγωγές, λόγω του κυρίαρχου ρόλου των εξαιρετικά κυκλικών βιομηχανιών, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και, αφετέρου, αναμένεται να πλήξει επίσης τον τουρισμό και τις μεταφορές, τομείς οι οποίοι επηρεάζονται από περιορισμούς στις μετακινήσεις. Σε γενικές γραμμές, τον Μάρτιο προβλέπεται να αρχίσει βαθιά ύφεση και, στη συνέχεια, προβλέπεται σταδιακή οικονομική ανάκαμψη από το δεύτερο εξάμηνο του έτους, με βάση την παραδοχή σταδιακής άρσης των μέτρων ανάσχεσης. Η ανεργία είναι πιθανόν να σημειώσει γρήγορη αύξηση, λόγω της ευελιξίας της αγοράς εργασίας. Οι οικονομικές επιδόσεις του 2020 θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια της περιόδου εγκλεισμού καθώς και από την αντίδραση στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής. Στις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2020 αναφέρεται μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7 % το 2020, ακολουθούμενη από ανάκαμψη κατά 6 % το 2021.

                  (19)

                  Από τα μέσα Μαρτίου, η κυβέρνηση ανακοίνωσε διάφορες δέσμες μέτρων για τον μετριασμό των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19. Η κεντρική τράπεζα έχει θεσπίσει μέτρα για την παροχή ρευστότητας στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Παραδείγματα άλλων μέτρων ενίσχυσης της ρευστότητας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις αποτελούν: α) η αναστολή πληρωμών δανείων και συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και β) η θέσπιση ανώτατου ορίου επιτοκίου για καταναλωτικές πιστώσεις. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα. Περαιτέρω μέτρα που αφορούν κυρίως τους τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση, όπως ο τουρισμός και οι υπηρεσίες, περιλαμβάνουν προσωρινές φορολογικές μειώσεις και απαλλαγές, επιδοτήσεις επενδύσεων, ανάπτυξη υποδομών, επιδοτούμενα και εγγυημένα δάνεια, καθώς και προγράμματα κεφαλαίου. Για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, η κυβέρνηση δρομολόγησε δύο τύπους μέτρων για την αγορά εργασίας. Προβλέπεται ένα σύστημα μειωμένου ωραρίου εργασίας που καλύπτει έως και 70 % της απώλειας μισθών για 3 μήνες υπό ορισμένες προϋποθέσεις και μια ειδική επιδότηση μισθού για το προσωπικό έρευνας και ανάπτυξης (Ε & Α). Η κυβέρνηση επίσπευσε κατά ένα τρίμηνο μια ήδη προγραμματισμένη περικοπή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και ανακοίνωσε εφάπαξ συμπλήρωμα των μισθών στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Συνολικά, ενώ ο σκοπός των δημοσιονομικών μέτρων είναι η στήριξη των επιχειρήσεων και η διατήρηση των θέσεων εργασίας, το πεδίο εφαρμογής και η εμβέλειά τους παραμένουν περιορισμένα σε σύγκριση με τα μέτρα που ελήφθησαν στην πλειονότητα των άλλων κρατών μελών. Επιπλέον, τα δημοσιονομικά μέτρα πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από ανακατανομές σε κεφάλαια του προϋπολογισμού και νέες αυξήσεις φόρων και, συνεπώς, αναμένεται να έχουν περιορισμένες επιπτώσεις από άποψη μακροοικονομικής σταθεροποίησης.

                  (20)

                  Διάφορες πτυχές των αποτελεσμάτων από την άποψη της υγείας παρέμειναν χειρότερες σε σύγκριση με τα περισσότερα κράτη μέλη, γεγονός που αντικατοπτρίζει, ιδίως, τον μεγάλο επιπολασμό παραγόντων κινδύνου στον πληθυσμό και την περιορισμένη αποτελεσματικότητα της παροχής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Το μερίδιο του δημοσίου στις δαπάνες για την υγεία στην Ουγγαρία ήταν σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης. Ενώ οι ιατρικές ανάγκες που δεν καλύπτονται κυμαίνονται σε χαμηλό επίπεδο, ο αριθμός των ούγγρων πολιτών που εξαρτώνται από άμεσες ιδιωτικές δαπάνες υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ και οι εν λόγω πολίτες ωθούνται ολοένα και περισσότερο σε ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας. Η κατάσταση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο οικονομικής δυσχέρειας για τα ουγγρικά νοικοκυριά και επηρεάζει την κοινωνική ισότητα και τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας. Απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις και συνολικές μεταρρυθμίσεις για τον εξορθολογισμό της χρήσης των πόρων στο πλαίσιο του συστήματος υγείας, τη μείωση των ανισοτήτων όσον αφορά την πρόσβαση και την αύξηση της ποιότητας της περίθαλψης. Οι υπηρεσίες προληπτικής και πρωτοβάθμιας περίθαλψης υποχρηματοδοτούνται και οι δυνατότητές τους για βελτίωση της ποιότητας, της προσβασιμότητας και της οικονομικής αποδοτικότητας του συστήματος υγείας εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται επαρκώς. Παρότι ότι οι αρχές έχουν αρχίσει να καταβάλλουν προσπάθειες με στόχο τη μείωση της σημαντικής έλλειψης εργαζομένων στον τομέα της υγείας στην Ουγγαρία, οι περιφερειακές ανισότητες στην κατανομή του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την πρόσβαση σε περίθαλψη σε ορισμένες περιοχές ενώ ορισμένες ευπαθείς ομάδες, όπως οι περιθωριοποιημένοι Ρομά, αλλά και τα άτομα με αναπηρία, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα εμπόδια. Ενόψει της διαταραχής της ζήτησης για τα συστήματα υγείας η οποία οφείλεται στην πανδημία COVID-19, απαιτείται ταχεία δράση για την αντιμετώπιση των εν λόγω διαρθρωτικών προκλήσεων και την αύξηση της ανθεκτικότητας του ουγγρικού συστήματος υγείας.

                  (21)

                  Οι κοινωνικοοικονομικές συνέπειες της έξαρσης της νόσου μπορεί να είναι σημαντικές και εκκρεμεί η αξιολόγηση του αντικτύπου του κυβερνητικού διατάγματος της 18ης Μαρτίου 2020, με το οποίο επιτρέπονται οι διμερώς συμφωνηθείσες παρεκκλίσεις από τον εργατικό κώδικα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, η ανεργία αναμένεται να ανέλθει στο 7,0 % το 2020 και να υποχωρήσει στο 6,1 % το 2021. Οι τομείς που υπέστησαν μέγιστο πλήγμα από την κρίση αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο της ουγγρικής οικονομίας και απασχολούν εργατικό δυναμικό χαμηλής έως μέσης ειδίκευσης με ιδιαίτερα ευέλικτες συμβάσεις απασχόλησης. Έως τις αρχές του 2020, το συνολικό ποσοστό απασχόλησης συνέχισε να σημειώνει βελτίωση υπό συνθήκες έντονης οικονομικής επέκτασης, αλλά δεν έχουν ωφεληθεί εξίσου όλες οι ομάδες. Το χάσμα μεταξύ των ομάδων δεξιοτήτων και μεταξύ ανδρών και γυναικών ως προς την απασχόληση παρέμεινε μεγάλο σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης, το δε χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών οφείλεται εν μέρει στην περιορισμένη προσφορά ποιοτικών υπηρεσιών παιδικής φροντίδας. Παρά τη μείωσή του, το πρόγραμμα δημοσίων έργων, το οποίο δεν κατόρθωσε να οδηγήσει τους συμμετέχοντες σε απασχόληση στην πρωτογενή αγορά εργασίας, παρέμεινε σημαντικό. Υπάρχει περιθώριο ενίσχυσης άλλων πολιτικών ώστε να είναι καλύτερα στοχευμένες και να βοηθήσουν αποτελεσματικά ανέργους ή οικονομικά μη ενεργά άτομα να βρουν εργασία ή να έχουν πρόσβαση σε κατάρτιση. Η διάρκεια των παροχών ανεργίας είναι η μικρότερη στην ΕΕ, με ανώτατο όριο τους τρεις μήνες, πολύ χαμηλότερη από τη μέση διάρκεια χρόνου που απαιτείται για την εξεύρεση εργασίας ακόμη και σε ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες. Σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, τα καθεστώτα και τα μέτρα κοινωνικής προστασίας πρέπει να προστατεύουν τα άτομα που κινδυνεύουν να χάσουν τη θέση εργασίας τους, καθώς και τους αυτοαπασχολούμενους και τους ανέργους. Τα συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας, στα οποία οι εργαζόμενοι λαμβάνουν εισοδηματική στήριξη από το κράτος για τις μη δεδουλευμένες ώρες, είναι ένας καλός τρόπος προστασίας της απασχόλησης. Όσο διαρκεί η πανδημία, τα συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας έχουν μέγιστη απόδοση αν η διαχείρισή τους είναι απλή και γρήγορη, και η επιλεξιμότητα δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένους τομείς ή τύπους επιχειρήσεων.

                  (22)

                  Παρόλο που η συνολική κατάσταση της φτώχειας στην Ουγγαρία βελτιώθηκε πριν από την κρίση, η τάση μπορεί γρήγορα να αντιστραφεί κατά τη διάρκεια της οικονομικής κάμψης. Οι εισοδηματικές ανισότητες αυξήθηκαν την τελευταία δεκαετία, εν μέρει λόγω αλλαγών στο σύστημα φορολογίας και παροχών. Ακόμη και πριν από την έξαρση της νόσου COVID-19, τόσο η σοβαρή υλική στέρηση όσο και οι υλικές και κοινωνικές στερήσεις ήταν μεγάλες, ιδίως στις πολύτεκνες οικογένειες και στον πληθυσμό των Ρομά. Η έλλειψη διαμερισμάτων κοινωνικής στέγασης της τοπικής αυτοδιοίκησης προς μίσθωση και η έλλειψη οικονομικής στήριξης των ενοικιαστών αποτελούν τροχοπέδη για την κινητικότητα. Οι παροχές ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος παρέμειναν αμετάβλητες σε ονομαστικούς όρους από το 2012 και συγκαταλέγονται στις χαμηλότερες της Ένωσης. Η πανδημία αναμένεται να πλήξει περισσότερο τις ευπαθείς ομάδες που δεν έχουν πρόσβαση σε περίθαλψη και βασικές υπηρεσίες και ζουν σε υπερπλήρη νοικοκυριά. Όταν ανακάμψουν οι οικονομίες, θα χρειαστούν μέτρα που θα δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για την ενεργοποίηση και την ένταξη των εν λόγω ομάδων στην αγορά εργασίας. Ήδη πριν από την κρίση, τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα βρίσκονταν σε χαμηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο της Ένωσης και επηρεάζονταν σε μεγάλο βαθμό από το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των μαθητών. Τα ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου ήταν υψηλά, ιδίως μεταξύ των μαθητών Ρομά. Η χαμηλή συμμετοχή ευπαθών ομάδων σε ποιοτική εκπαίδευση αποτελεί χαμένη ευκαιρία για την ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Ο μισθός των εκπαιδευτικών είναι από τους χαμηλότερους στην ΕΕ. Ο μικρός αριθμός σπουδαστών που συμμετέχουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν συνάδει με την ισχυρή ζήτηση εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης. Η απρόσμενη μετάβαση στην εξ αποστάσεως μάθηση είναι πιθανόν να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις ανισότητες. Από τα στοιχεία των ετήσιων εθνικών εξετάσεων ικανοτήτων, προκύπτει ότι είναι δύσκολο η ψηφιακή εκπαίδευση να φθάσει σε πολλούς μαθητές εξαιτίας της έλλειψης ψηφιακών εργαλείων. Η εξ αποστάσεως μάθηση έχει αρνητικές επιδράσεις στους μαθητές που προέρχονται από μειονεκτικά περιβάλλοντα λόγω των υπερπλήρων νοικοκυριών και του χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου των γονέων. Οι πρόσφατες και τρέχουσες επενδύσεις στην ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και πρέπει να συνεχιστούν.

                  (23)

                  Στο πλαίσιο της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλιστούν η λειτουργία των υποδομών κρίσιμης σημασίας και η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά, καθώς και να παρακολουθείται και να διασφαλίζεται η ορθή λειτουργία των αλυσίδων εφοδιασμού σε συνεργασία με τις γειτονικές χώρες. Η Ουγγαρία είναι μια μικρή ανοικτή οικονομία με εντατικές διασυνοριακές εμπορευματικές μεταφορές. Επιπλέον, πολλοί Ούγγροι εργάζονται στο εξωτερικό και μετακινούνται σε εβδομαδιαία βάση για να εργαστούν. Η Ουγγαρία μπορεί επίσης να χρειαστεί εποχικούς μεθοριακούς εργαζόμενους στον τομέα της γεωργίας. Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις που επιβάλλονται επί του παρόντος ενδέχεται να καθυστερήσουν την κυκλοφορία εμπορευμάτων και εργαζομένων, θα μπορούσαν όμως να μετριαστούν με την εξασφάλιση «πράσινων λωρίδων» στα σύνορα.

                  (24)

                  Στον κλάδο των υπηρεσιών, το λιανικό εμπόριο είναι ένας από τους πλέον πληγέντες τομείς, λόγω των μέτρων που ανέστειλαν πλήρως τη λειτουργία πολλών επιχειρήσεων ή περιόρισαν σημαντικά τις δραστηριότητές τους. Η ρυθμιστική ευελιξία θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάκαμψη του λιανικού εμπορίου στον απόηχο της νόσου COVID-19. Η Ουγγαρία έχει τον μεγαλύτερο αριθμό νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων στην ΕΕ. Οι επαγγελματικές υπηρεσίες θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση της εξόδου από την κρίση και της ανάκαμψης μετά την κρίση. Επομένως, η διασφάλιση της ομαλής πρόσβασης στα επαγγέλματα και της άσκησής τους, μέσω του εξορθολογισμού των ρυθμιστικών τους πλαισίων και των σχετικών διοικητικών διαδικασιών, είναι ζωτικής σημασίας, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των μεμονωμένων επαγγελματιών, που επλήγησαν ιδιαιτέρως από την κρίση. Η στήριξη της ρευστότητας των επιχειρήσεων μέσω δανείων και εγγυήσεων, με έμφαση στις ΜΜΕ, είναι υψίστης σημασίας και η διανομή της στήριξης της ρευστότητας στις επιχειρήσεις πρέπει να υλοποιηθεί αποτελεσματικά και ταχέως από τους ενδιάμεσους φορείς. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα. Η δυνατότητα αναβολής της καταβολής φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και η επιτάχυνση των συμβατικών πληρωμών από τις δημόσιες αρχές μπορούν επίσης να συμβάλουν στη βελτίωση των ταμειακών ροών των ΜΜΕ. Οι νεοφυείς και οι επεκτεινόμενες νέες επιχειρήσεις ενδέχεται να χρειάζονται ειδική στήριξη, παραδείγματος χάρη, παροχή κινήτρων σε επιχειρήσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου για την αύξηση των επενδύσεών τους στις εν λόγω επιχειρήσεις. Τα εν λόγω μέτρα στήριξης θα συμβάλουν επίσης στην αποφυγή βεβιασμένων πωλήσεων στρατηγικά σημαντικών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

                  (25)

                  Η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν κινητήρια δύναμη κρίσιμης σημασίας για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Η Ουγγαρία έχει μέτριες επιδόσεις στον τομέα της καινοτομίας. Η έλλειψη εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης αποτελεί βασικό εμπόδιο για την καινοτομία. Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη (Ε & Α) αυξάνονται με αργούς ρυθμούς και προέρχονται κυρίως από τον επιχειρηματικό τομέα, ο οποίος χαίρει της μεγαλύτερης δημόσιας στήριξης σε επίπεδο Ένωσης. Ωστόσο, οι δαπάνες για Ε & Α στον δημόσιο τομέα παρουσίασαν μείωση την τελευταία δεκαετία. Οι επενδύσεις σε ΜΜΕ, καθώς και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ του επιχειρηματικού, του ερευνητικού, του ακαδημαϊκού και του δημόσιου τομέα ενισχύουν την ικανότητα έρευνας και καινοτομίας της χώρας, η οποία απαιτείται για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19. Για την ανάκαμψη χρειάζονται επενδύσεις στον τομέα της δημόσιας έρευνας και καινοτομίας και ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για την έρευνα.

                  (26)

                  Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευσθούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Το εθνικό σχέδιο της Ουγγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα προσδιορίζει τις επενδυτικές ανάγκες για την επίτευξη της κλιματικής και ενεργειακής μετάβασης. Οι σχετικές επενδύσεις, σε συνδυασμό με επενδύσεις στην ψηφιοποίηση και στην πράσινη μετάβαση, θα καταστήσουν την ουγγρική οικονομία πιο βιώσιμη και ανθεκτική, όταν η χώρα ανακάμψει από την κρίση. Επί του παρόντος, η ενεργειακή απόδοση στον οικιακό τομέα είναι χαμηλή, γεγονός που συμβάλλει επίσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Οι συνεχείς παραβιάσεις των προτύπων ποιότητας του αέρα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον. Οι κύριες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι, μεταξύ άλλων, η καύση στερεών καυσίμων για οικιακή χρήση, οι εκπομπές από τη γεωργία και τις μεταφορές. Μόλις το 1 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, και η ιδιαίτερα ρυπογόνος βιομάζα συμβάλλει σε ποσοστό περίπου 10 %. Εκκινώντας από χαμηλό επίπεδο, οι ηλιακές εγκαταστάσεις παρουσιάζουν ταχεία αύξηση. Σύμφωνα με το εθνικό της σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα και τη μακροπρόθεσμη κλιματική ουδετερότητα, η Ουγγαρία προτίθεται να βασιστεί περισσότερο σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κυρίως στην ηλιακή ενέργεια. Στην τρέχουσα οικονομική κατάσταση, η ενεργειακή πολιτική μπορεί να δημιουργήσει πράσινη ανάπτυξη και να συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη. Η κυκλοφοριακή συμφόρηση αποτελούσε αυξανόμενη πρόκληση έως την έξαρση της πανδημίας COVID-19, καθώς συνεπάγεται αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις και αυξάνει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η διεύρυνση των δυνατοτήτων τηλεργασίας και η αύξηση της ελκυστικότητας των δημόσιων συγκοινωνιών θα μπορούσαν να συμβάλουν επίσης στον μετριασμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του τομέα των μεταφορών. Η κυκλική οικονομία βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, η ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς και τα οικονομικά μέσα δεν παρέχουν επαρκή κίνητρα. Η υγειονομική ταφή παραμένει η επικρατούσα μέθοδος διαχείρισης αποβλήτων. Η ποιότητα των υδάτων και η ύδρευση εξακολουθούν να εγείρουν ανησυχίες. Οι ψηφιακές δεξιότητες των Ούγγρων και η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες υπηρεσίες παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Θα πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την παροχή αποδοτικών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών στους πολίτες και στις επιχειρήσεις. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, που αποτελεί αντικείμενο πρότασης της Επιτροπής, για την περίοδο 2021-2027, θα μπορούσε να βοηθήσει την Ουγγαρία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης χώρας του 2020. Με τον τρόπο αυτό, η Ουγγαρία θα μπορέσει να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο το εν λόγω Ταμείο.

                  (27)

                  Η διάρκειά της κατάστασης κινδύνου που κηρύχθηκε στις 11 Μαρτίου 2020 δεν είναι προκαθορισμένη και η κυβέρνηση έχει τη διακριτική ευχέρεια να τη διατηρήσει ή να κηρύξει τη λήξη της. Τα συγκεκριμένα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση ισχύουν έως τη λήξη της «κατάστασης κινδύνου». Στις 30 Μαρτίου 2020, το ουγγρικό κοινοβούλιο ψήφισε νέο νόμο που επιτρέπει στην κυβέρνηση να αναστέλλει την εφαρμογή οποιουδήποτε νόμου με διάταγμα. Οι εξουσίες έκτακτης ανάγκης που ανατίθενται φαίνεται να είναι πιο εκτεταμένες από αυτές που έχουν εγκριθεί σε άλλα κράτη μέλη, δεδομένου του συνδυαστικού αποτελέσματος του ευρέος ορισμού των εξουσιών και της απουσίας σαφούς χρονικού ορίου. Ορισμένα μέτρα έκτακτης ανάγκης που έχουν εκδοθεί με βάση τις προαναφερόμενες εξουσίες εγείρουν ζητήματα αναγκαιότητας και αναλογικότητας και παρεμβαίνουν στις επιχειρηματικές δραστηριότητες και στη σταθερότητα του κανονιστικού περιβάλλοντος. Στα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνονται η δυνατότητα παρέκκλισης από το εργατικό δίκαιο, η τοποθέτηση στρατιωτικών αξιωματικών συνδέσμων σε επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας και η υπαγωγή εισηγμένων επιχειρήσεων στην εποπτεία του κράτους. Στις 26 Μαΐου 2020, η κυβέρνηση κατέθεσε στο ουγγρικό κοινοβούλιο νομοσχέδιο για την κήρυξη της λήξης της κατάστασης κινδύνου από την κυβέρνηση και την κατάργηση του νόμου της 30ής Μαρτίου 2020 άμα τη λήξει της κατάστασης κινδύνου. Σύμφωνα με το ουγγρικό σύνταγμα, η απόφαση για τη λήξη της κατάστασης κινδύνου ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της κυβέρνησης. Η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης θα έχει επίσης κρίσιμη σημασία για την αποτελεσματική εποπτεία των προαναφερόμενων μέτρων έκτακτης ανάγκης.

                  (28)

                  Η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στις πρωτοβουλίες πολιτικής και στην υλοποίησή τους ήταν ανεπαρκής τα τελευταία έτη, γεγονός που υπονόμευσε την ποιότητα και την προβλεψιμότητα της χάραξης πολιτικής και αύξησε τις πιθανότητες σφαλμάτων πολιτικής. Οι διαβουλεύσεις και οι εκτιμήσεις επιπτώσεων έχουν παρακαμφθεί επανειλημμένως με την εφαρμογή ειδικών νομοθετικών διαδικασιών, όπως νομοσχέδια μεμονωμένων βουλευτών και επείγουσες διαδικασίες. Η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών μειώθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια του τρέχοντος συστήματος λήψης αποφάσεων με κυβερνητικά διατάγματα, υπό το πρίσμα ιδίως του κυβερνητικού διατάγματος της 18ης Μαρτίου 2020, με το οποίο επιτρέπονται οι διμερείς παρεκκλίσεις από τον εργατικό κώδικα.

                  (29)

                  Η έλλειψη ανταγωνισμού στις δημόσιες προμήθειες εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή ανησυχίας, δεδομένου ότι η διεύρυνση του ανοίγματος στον ανταγωνισμό αποτελεί την κυριότερη λύση για την αντιμετώπιση της κρίσης, την αναζωογόνηση του τομέα των μικρών επιχειρήσεων και την παροχή βοήθειας για την επανεκκίνηση της οικονομίας. Παρά τις νέες νομοθετικές αλλαγές και την ψηφιοποίηση των δημόσιων προμηθειών, σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των δημόσιων διαγωνισμών καταλήγει σε διαδικασία με μία και μόνη προσφορά. Ο μεγάλος αριθμός μοναδικών προσφορών υπονομεύει την αποτελεσματικότητα του συστήματος δημοσίων προμηθειών. Ο επαγγελματισμός στον τομέα των δημόσιων προμηθειών θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της συμμόρφωσης με τους κανόνες της Ένωσης και να καταστήσει δυνατή τη σύναψη στρατηγικών συμβάσεων δημόσιων προμηθειών. Βάσει ελέγχων της Επιτροπής για δημόσιες συμβάσεις σχετιζόμενες με έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από την Ένωση και πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία έτη, διαπιστώθηκαν συστημικές ανεπάρκειες και αδυναμίες στο σύστημα ελέγχου των δημόσιων συμβάσεων. Το 2019 η Επιτροπή επέβαλε στην Ουγγαρία δημοσιονομικές διορθώσεις ύψους περίπου 1 δισεκατ. EUR λόγω των προαναφερόμενων ανεπαρκειών.

                  (30)

                  Η αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού είναι καίριας σημασίας για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της δικαιοσύνης των φορολογικών συστημάτων. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση των εθνικών πολιτικών για να συμπληρωθεί η νομοθεσία της Ένωσης. Η Ουγγαρία έχει λάβει μέτρα κατά του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού με την εφαρμογή διεθνών και ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών που έχουν ήδη συμφωνηθεί, πλην όμως η μη παρακράτηση φόρου στην πηγή στην Ουγγαρία επί εξερχόμενων εισοδημάτων προς υπεράκτια χρηματοπιστωτικά κέντρα μπορεί, ενδεχομένως, να παρέχει μια οδό διαφυγής κερδών από την Ένωση χωρίς την καταβολή του μεριδίου φόρων που τους αναλογεί. Παρότι οι εξερχόμενες ροές εισοδημάτων, όπως δικαιώματα εκμετάλλευσης, τόκοι και μερίσματα, προς υπεράκτια χρηματοπιστωτικά κέντρα ήταν σχετικά περιορισμένες την περίοδο 2013-2017, η Ουγγαρία καταγράφει κυμαινόμενες και σχετικά μεγάλες εισροές και εκροές κεφαλαίων μέσω οντοτήτων ειδικού σκοπού, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή ευπάθεια σε πρακτικές επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.

                  (31)

                  Ενώ οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που καθορίζονται στην παρούσα σύσταση («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2020») επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Αυτό περιλαμβάνει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές που σχετίζονται με τις επενδύσεις. Όλες οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για το στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα μετριασμού και στρατηγικές εξόδου από την παρούσα κρίση.

                  (32)

                  Η διαφθορά, η πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες και η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης προκαλούσαν ανησυχίες ακόμη και πριν από την κρίση. Οι τομείς αυτοί είναι ακόμη πιο εκτεθειμένοι σε περαιτέρω επιδείνωση όσο διαρκεί η κατάσταση κινδύνου, καθώς οι μηχανισμοί ελέγχου έχουν αποδυναμωθεί. Οι διαδικασίες διερεύνησης και δίωξης φαίνονται λιγότερο αποτελεσματικές στην Ουγγαρία σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη. Δεν υπάρχει αποφασιστική συστηματική δράση για τη δίωξη της διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο. Η λογοδοσία για αποφάσεις θέσης ερευνών στο αρχείο εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας, διότι δεν υπάρχουν αποτελεσματικά ένδικα μέσα προσβολής των αποφάσεων της εισαγγελικής αρχής για μη άσκηση δίωξης εικαζόμενων εγκληματικών δραστηριοτήτων. Οι περιορισμοί στην πρόσβαση σε πληροφορίες εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι πρακτικές που αποτρέπουν την πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες μπορούν να αποθαρρύνουν τους πολίτες και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις από την άσκηση των συνταγματικών δικαιωμάτων τους.

                  (33)

                  Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, τα κράτη μέλη έχουν συνεκτιμήσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των ειδικών ανά χώρα συστάσεων του 2020, η Ουγγαρία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

                  (34)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ουγγαρίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2020 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και τη συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις οι οποίες είχαν απευθυνθεί προς την Ουγγαρία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ουγγαρία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  (35)

                  Υπό το πρίσμα της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 και η γνώμη του (11) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

            ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ουγγαρία να μεριμνήσει το 2020 και το 2021 προκειμένου:

                  1.

                  Να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Να διευθετήσει τις ελλείψεις εργαζομένων στον τομέα της υγείας και να εξασφαλίσει επαρκή προμήθεια ιατρικών προϊόντων και υποδομών κρίσιμης σημασίας, ώστε να αυξηθεί η ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας. Να βελτιώσει την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες προληπτικής και πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

                  2.

                  Να προστατεύσει την απασχόληση με ενισχυμένες ρυθμίσεις μειωμένου ωραρίου εργασίας και αποτελεσματικές ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, και να παρατείνει τη διάρκεια των παροχών ανεργίας. Να βελτιώσει την επάρκεια της κοινωνικής πρόνοιας και να εξασφαλίσει την πρόσβαση όλων σε βασικές υπηρεσίες και σε ποιοτική εκπαίδευση.

                  3.

                  Να μεριμνήσει για τη στήριξη της ρευστότητας των ΜΜΕ. Να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης. Να εστιάσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, στις βιώσιμες μεταφορές, στη διαχείριση των υδάτων και των αποβλήτων, στην έρευνα και την καινοτομία, καθώς και σε ψηφιακές υποδομές για τα σχολεία.

                  4.

                  Να διασφαλίσει ότι κάθε μέτρο έκτακτης ανάγκης είναι αυστηρά αναλογικό, περιορισμένο χρονικά και σύμφωνο με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και δεν επηρεάζει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και τη σταθερότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος. Να εξασφαλίσει αποτελεσματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των ενδιαφερόμενων μερών στη διαδικασία χάραξης πολιτικής. Να βελτιώσει τον ανταγωνισμό στις δημόσιες προμήθειες.

                  5.

                  Να ενισχύσει το φορολογικό σύστημα έναντι του κινδύνου επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.

         Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 2020.

               Για το Συμβούλιο

               Η Πρόεδρος

            J. KLOECKNER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

         (3)  ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 101.

         (4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαρτίου 2020 για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (Πρωτοβουλία επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5).

         (6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

         (7)  Οι καθαρές πρωτογενείς δημόσιες δαπάνες αποτελούνται από τις συνολικές δημόσιες δαπάνες, εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους, των δαπανών για προγράμματα της Ένωσης που αναπληρώνονται στο σύνολό τους από ενωσιακά κονδύλια και των αλλαγών μη διακριτικής ευχέρειας στη χρηματοδότηση των παροχών ανεργίας. Ο εθνικά χρηματοδοτούμενος ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου εξομαλύνεται σε περίοδο τεσσάρων ετών. Συνυπολογίζονται τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων ή οι αυξήσεις εσόδων που είναι υποχρεωτικές διά νόμου. Τα έκτακτα μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών συμψηφίζονται.

         (8)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2019, με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στην Ουγγαρία (ΕΕ C 210 της 21.6.2019, σ. 4).

         (9)  OJ L 329 της 19.12.2019, σ. 91.

         (10)  Σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2019 με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στην Ουγγαρία (ΕΕ C 420 της 13.12.2019, σ. 1).

         (11)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.


title: Σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας του 2020 2020/C 282/18

text:
               26.8.2020

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 282/116

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
      της 20ής Ιουλίου 2020
      σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας του 2020
      (2020/C 282/18)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,
      Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  1)

                  Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Μάλτα δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ.

                  2)

                  Η έκθεση χώρας του 2020 για τη Μάλτα δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Γερμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019 (3) («ανά χώρα συστάσεις του 2019»), η συνέχεια που δόθηκε στις ανά χώρα συστάσεις οι οποίες είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Μάλτας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

                  3)

                  Στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως παγκόσμια πανδημία την έξαρση της νόσου COVID-19. Πρόκειται για σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί σημαντική πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλεί δε αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, κλυδωνισμούς στην καταναλωτική ζήτηση και έχει αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών, καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Έχει προκαλέσει μεγάλο οικονομικό σοκ που έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

                  4)

                  Πολλά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν θεσπίσει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Όλα τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρώς αναλογικά, αναγκαία, χρονικά περιορισμένα και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

                  5)

                  Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 (4) του Συμβουλίου, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην ανακοίνωση της 20ής Μαρτίου 2020, η Επιτροπή έκρινε ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την πανδημία COVID-19, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής και ζήτησε από το Συμβούλιο να εγκρίνει το συμπέρασμα αυτό. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Συμφώνησαν ότι η σοβαρή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας απαιτεί αποφασιστική, φιλόδοξη και συντονισμένη αντίδραση. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα. Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, μετά από σύσταση της Επιτροπής, να αναθεωρήσει τη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρεκκλίνουν από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που θα ίσχυαν κανονικά, παράλληλα δε παρέχει τη δυνατότητα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για τον συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του συμφώνου.

                  6)

                  Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, τον μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας με μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και την εξασφάλιση των κατάλληλων συνθηκών υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας με στόχο την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να εκπονήσουν τα αναγκαία μέτρα που θα καταστήσουν δυνατή την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενσωματώνοντας, μεταξύ άλλων, την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και αντλώντας διδάγματα από την κρίση.

                  7)

                  Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η εσωτερική αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση κατέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας. Βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα στοιχεία για την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

                  8)

                  Ο νομοθέτης της Ένωσης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια μέσω των κανονισμών (ΕΕ) 2020/460 (5) και (ΕΕ) 2020/558 (6) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ώστε να επιτρέψει στα κράτη μέλη να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις έκτακτες επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα προσφέρουν πρόσθετη ευελιξία, καθώς και απλουστευμένες και πιο ορθολογικές διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για τη λογιστική χρήση 2020-2021. Η Μάλτα ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες αυτές, ώστε να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο.

                  9)

                  Η Μάλτα υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2020 στις 30 Απριλίου 2020 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2020 στις 2 Μαΐου 2020. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

                  10)

                  Η Μάλτα υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

                  11)

                  Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, η κυβέρνηση προβλέπει επιδείνωση του ονομαστικού ισοζυγίου: από πλεόνασμα 0,5 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2019 σε έλλειμμα 7,5 % του ΑΕΠ το 2020. Το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί σε 3,6 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, μετά τη μείωσή του στο 43,1 % του ΑΕΠ το 2019, αναμένεται να αυξηθεί στο 54,5 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από την υψηλή αβεβαιότητα λόγω της πανδημίας COVID-19.

                  12)

                  Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, και στο πλαίσιο μιας συντονισμένης προσέγγισης της Ένωσης, η Μάλτα έχει έγκαιρα θεσπίσει δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του οικείου συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, την ανάσχεση της πανδημίας και την παροχή αρωγής στους πολίτες και τους τομείς που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανέρχονται στο 4,1 % του ΑΕΠ. Στα μέτρα περιλαμβάνονται προσαυξήσεις μισθών για τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, αύξηση της ικανότητας υγειονομικής περίθαλψης και συναφή με την COVID-19 κοινωνικά μέτρα. Επιπλέον, η Μάλτα ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στην παροχή στήριξης της ρευστότητας για τις επιχειρήσεις. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 εκτιμά ότι οι κρατικές εγγυήσεις θα επιτρέψουν στις τράπεζες να αξιοποιήσουν το χαρτοφυλάκιο των νέων εταιρικών δανείων σε ποσοστό έως και 6,1 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν εγγυήσεις δανείων. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 επιβεβαιώνει επίσης τις προηγούμενες αναγγελίες για αναβολές καταβολής φόρων όσον αφορά τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών, τον φόρο προστιθέμενης αξίας και τις κοινωνικές εισφορές. Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Μάλτα συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Μαρτίου 2020. Η πλήρης εφαρμογή των μέτρων έκτακτης ανάγκης και των δημοσιονομικών μέτρων υποστήριξης και, εν συνεχεία, η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών προς την επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη μεσοπρόθεσμη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

                  13)

                  Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, σε περίπτωση αμετάβλητων πολιτικών, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης της Μάλτας προβλέπεται να διαμορφωθεί στο -6,7 % του ΑΕΠ το 2020 και στο -2,5 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει κάτω του 60 % του ΑΕΠ το 2020 και το 2021.

                  14)

                  Στις 20 Μαΐου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της αναμενόμενης από τη Μάλτα υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση της Επιτροπής προκύπτει ότι δεν πληρούται το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97.

                  15)

                  Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, η Μάλτα έλαβε μέτρα ανάσχεσης μέσω μιας αποτελεσματικής εκστρατείας επικοινωνίας για την υγεία, με τη θέσπιση μέτρων φυσικής απομόνωσης και καραντίνας, την παρακολούθηση και τη διενέργεια υψηλού επιπέδου τεστ και ιχνηλατήσεων επαφών. Οι αρχές της Μάλτας καταβάλλουν επίσης προσπάθειες για την αύξηση της δυναμικότητας των νοσοκομείων, συμπεριλαμβανομένων των νοσοκομείων που διαθέτουν ειδικά μονάδες εντατικής θεραπείας. Η άμεση απόκτηση μέσων ατομικής προστασίας πραγματοποιείται σε εθνικό επίπεδο. Η Μάλτα προσχώρησε επίσης στην κοινή διαδικασία σύναψης συμβάσεων της Ένωσης για αγορά μέσων ατομικής προστασίας, αντιδραστηρίων εργαστηρίου και τεστ ανίχνευσης του ιού και αναπνευστήρων. Όσον αφορά τα φάρμακα και τα δραστικά συστατικά, η Μάλτα παρακολουθεί ενεργά την κατάσταση προκειμένου να εντοπίσει και να προβλέψει τυχόν ελλείψεις και να λάβει άμεσα διορθωτικά μέτρα, ιδίως στην περίπτωση κλεισίματος των συνόρων από χώρες που προμηθεύουν συνήθως τα φάρμακα ή τα δραστικά συστατικά. Στις 12 Μαΐου 2020, η Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα ύψους 11,5 εκατ. EUR για τη στήριξη επενδύσεων στην παραγωγή ειδών σχετικών με την COVID-19, συμπεριλαμβανομένων φαρμακευτικών προϊόντων, όπως εμβόλια, νοσοκομειακός και ιατρικός εξοπλισμός, καθώς και αναπνευστήρες και προστατευτικός ρουχισμός και εξοπλισμός. Πραγματοποιήθηκε επίσης αποτελεσματική αναδιάταξη και επανεκπαίδευση του ιατρικού προσωπικού. Οι ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας, οι οποίοι κατείχαν διάφορες θέσεις εντός των ρυθμιστικών φορέων και των υπουργείων, ανέλαβαν νέα καθήκοντα και ανακατανεμήθηκαν πλήρως για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτής της πανδημίας.

                  16)

                  Η κυβέρνηση της Μάλτας στήριξε τις επιχειρήσεις μέσω χρηματοδοτικής ενίσχυσης για την τηλεργασία και επιδοτήσεων για τους εργαζόμενους σε υποχρεωτική καραντίνα. Η κυβέρνηση παρείχε επίσης εγγυήσεις και δυνατότητα αναβολής της καταβολής των φόρων για τις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολουμένων. Οι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως το λιανικό εμπόριο, το χονδρικό εμπόριο, ο τουρισμός και η φιλοξενία, οι οποίοι επλήγησαν σοβαρά λόγω της πανδημίας COVID-19 ή σε τομείς που υποχρεώθηκαν να αναστείλουν προσωρινά τη λειτουργία τους κατόπιν εντολής του επόπτη δημόσιας υγείας, θα δικαιούνται έως πέντε ημερομίσθια ανά εβδομάδα, σε βάση μισθού 800 EUR μηνιαίως. Οι εργαζόμενοι σε τομείς που επλήγησαν λιγότερο σκληρά, δικαιούνται ένα έως δύο ημερομίσθια ανά εβδομάδα, σε βάση μισθού 800 EUR μηνιαίως. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης τη στήριξη των ατόμων με αναπηρία, των οικογενειών με παιδιά όπου και οι δύο γονείς εργάζονται και δεν είναι σε θέση να τηλεργάζονται, των εργαζομένων που έχασαν τη δουλειά τους λόγω της τρέχουσας κρίσης και των ανέργων που ζουν σε ενοικιαζόμενες κατοικίες. Τέλος, η κυβέρνηση θα χρηματοδοτήσει μέχρι 2,5 ποσοστιαίες μονάδες των επιτοκίων των τραπεζικών δανείων που έχουν συνάψει οι επιχειρήσεις οι οποίες επλήγησαν από την πανδημία της COVID-19.

                  17)

                  Το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης της Μάλτας παρουσιάζει ικανοποιητικά αποτελέσματα στον τομέα της υγείας. Ωστόσο, η πανδημία της COVID-19 άσκησε στο σύστημα δημόσιας υγείας της Μάλτας πρωτοφανή επίπεδα πίεσης. Οι προσπάθειες που επικεντρώνονται στην ανάπτυξη της ικανότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση πανδημικών κρίσεων, όπως η COVID-19, θα βελτιώσουν την ανθεκτικότητά του. Οι ακόλουθοι τομείς απαιτούν ιδιαίτερη παρακολούθηση: α) η αυξανόμενη εξάρτηση από μετανάστες νοσηλευτές στην εντατική και μακροχρόνια φροντίδα και από ένα γηράσκον ιδιωτικό δυναμικό γενικής ιατρικής· β) οι δυσκολίες προκειμένου να καταστούν διαθέσιμες νέες και καινοτόμες φαρμακευτικές ουσίες· γ) οι υψηλές άμεσες δαπάνες για πρωτοβάθμια και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη και για ορισμένα φάρμακα· και δ) λίστες αναμονής για τις ιατρικές ειδικότητες σε εξωτερικά ιατρεία, οι οποίες είναι σταθερά μεγάλες σε διάρκεια και τελευταία αυξάνονται συνεχώς. Ο αναπροσανατολισμός της παροχής υπηρεσιών μακριά από τα νοσοκομεία προς την πρωτοβάθμια περίθαλψη εξακολουθεί επίσης να αποτελεί βασική προτεραιότητα.

                  18)

                  Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής την άνοιξη του 2020, η ανεργία αναμένεται να αυξηθεί στο 5,9 % το 2020 και να μειωθεί στο 4,4 % το 2021. Προκειμένου να μετριαστούν οι σοβαρές επιπτώσεις της κρίσης στην απασχόληση, η Μάλτα έλαβε μέτρα έκτακτης ανάγκης, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, για την αποφυγή των απολύσεων ευνοώντας καθεστώτα μειωμένου ωραρίου εργασίας. Η θέσπιση ρυθμίσεων μειωμένου ωραρίου εργασίας σε πιο μόνιμη βάση θα προστάτευε επίσης τις θέσεις εργασίας κατά τη μετάβαση προς την οικονομική ανάκαμψη. Η εξασφάλιση επαρκούς στήριξης και πρόσβασης στην κοινωνική προστασία για όλους τους εργαζόμενους, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων, και η κάλυψη ενδεχομένως μεγαλύτερης διάρκειας της ανεργίας είναι ζωτικής σημασίας. Το σύστημα κοινωνικής προστασίας της Μάλτας πρέπει επίσης να διασφαλίσει ότι παρέχεται επαρκής στήριξη σε αλλοδαπούς εργαζόμενους για την εξεύρεση εναλλακτικής απασχόλησης, τη διατήρηση των αδειών εργασίας, όταν αυτό είναι εφικτό, και την πρόσβαση σε άλλες κοινωνικές υπηρεσίες. Το ποσοστό των ενηλίκων με χαμηλή ειδίκευση είναι συγκριτικά υψηλό, γεγονός που επιδεινώνεται από το υψηλό ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο. Η τρέχουσα κρίση μπορεί να επιδεινώσει τις ελλείψεις δεξιοτήτων σε ορισμένους τομείς και να επαναπροσδιορίσει τις ανάγκες σε δεξιότητες σε άλλους τομείς. Αυτό καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη χαρτογράφηση των δεξιοτήτων και την επανεκπαίδευση των εργαζομένων, ιδίως όσον αφορά τις ψηφιακές και τις πράσινες δεξιότητες. Η Μάλτα έχει σημειώσει πρόσφατη πρόοδο στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένου του υψηλού ποσοστού μαθητών με ανεπαρκή επίπεδα βασικών δεξιοτήτων.

                  19)

                  Η κρίση της COVID-19 έχει καταστήσει επείγουσα προτεραιότητα για τη Μάλτα την ταχεία παροχή ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις. Η διασφάλιση της συνεχούς ροής πιστώσεων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση είναι ουσιώδους σημασίας, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στους τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο. Το τραπεζικό σύστημα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική εφαρμογή μέτρων ρευστότητας με την παροχή δανείων και τη διοχέτευση δημόσιων εγγυήσεων, υπερβαίνοντας έτσι τη συντηρητική προσέγγιση όσον αφορά τις πρακτικές δανεισμού που είχαν διαπιστωθεί πριν από την κρίση. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα.

                  20)

                  Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευστούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Οι επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης αποτελούν ευκαιρία για να τεθεί η οικονομία της Μάλτας σε πιο βιώσιμη τροχιά. Για τον μετασχηματισμό της Μάλτας σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία θα απαιτηθούν σημαντικές ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Οι επενδύσεις για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, που περιγράφονται στο εθνικό της σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, καθώς και για την αντιμετώπιση άλλων αρνητικών περιβαλλοντικών εξωτερικών παραγόντων, ιδίως σε τομείς όπως οι κατασκευές και οι μεταφορές, μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη του διττού στόχου της οικονομικής ανάκαμψης και της βιωσιμότητας. Η υποστήριξη της ανακαίνισης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και προγράμματα που στοχεύουν σε σχετική κατάρτιση θα συμβάλουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Περαιτέρω επενδύσεις σε βιώσιμες μεταφορές μπορούν να εξασφαλίσουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις αντί της χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, που αποτελεί αντικείμενο πρότασης της Επιτροπής, για την περίοδο 2021-2027, θα μπορούσε να βοηθήσει τη Μάλτα να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία, όπως παρατίθενται στο παράρτημα Δ της έκθεσης ανά χώρα του 2020. Με τον τρόπο αυτό η Μάλτα θα μπορέσει να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν καλύτερα το εν λόγω ταμείο.

                  21)

                  Η απόδοση μεγαλύτερης σημασίας στην έρευνα και την καινοτομία και η καλύτερη ενσωμάτωσή τους στο επιχειρηματικό περιβάλλον θα στηρίξουν τη βιωσιμότητα του οικονομικού μοντέλου βάσει γνώσεων της Μάλτας. Η Μάλτα έχει αναπτύξει υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών για κινητά τηλέφωνα. Ωστόσο, η υιοθέτησή τους από το κοινό παραμένει χαμηλή. Προκειμένου να διευκολυνθεί η ψηφιακή μετάβαση της οικονομίας, είναι σημαντικό να ενθαρρυνθεί η χρήση των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

                  22)

                  Η στροφή της Μάλτας προς έναν τομέα υπηρεσιών με διεθνή προσανατολισμό και η εξειδίκευσή του σε εξ αποστάσεως τυχερά παιχνίδια, εικονικά περιουσιακά στοιχεία και προγράμματα παραχώρησης υπηκοότητας και χορήγησης άδειας διαμονής, ενώ συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη, την καθιστούν ευάλωτη σε κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, οι οποίοι δεν έχουν ακόμη μετριαστεί. Για την πρόληψη και την καταπολέμηση των κινδύνων αυτών, έχουν ληφθεί μέτρα για την ενίσχυση του ρόλου της αρμόδιας για θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες εποπτικής αρχής (AML). Ενισχύθηκε επίσης η συνεργασία με άλλες αρμόδιες αρχές. Ωστόσο, η πρακτική της αρχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών της Μάλτας που συνίσταται στην ανάθεση εποπτικών καθηκόντων σε ιδιωτική εταιρεία συμβούλων εντός της αρχής είναι ένα θέμα που προκαλεί ανησυχία. Οι ανεπάρκειες στην έρευνα και τη δίωξη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Η ενίσχυση της εθνικής εποπτείας των διεθνώς προσανατολισμένων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων που έχουν αδειοδοτηθεί στη Μάλτα θα ενίσχυε το συνολικό πλαίσιο διακυβέρνησης. Στον ασφαλιστικό τομέα, η συνεργασία μεταξύ των εθνικών και των εξωτερικών εποπτικών αρχών είναι απαραίτητη. Υπάρχει επίσης περιθώριο βελτίωσης όσον αφορά την εποπτεία των υποκαταστημάτων τραπεζών τρίτων χωρών, καθώς και βελτιώσεις στην προσέγγιση με γνώμονα τον κίνδυνο και στην αποτίμηση της επάρκειας της διαχείρισης κινδύνου για τα τραπεζικά ιδρύματα.

                  23)

                  Η αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού παραμένει καίριας σημασίας για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της δικαιοσύνης των φορολογικών συστημάτων. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση των εθνικών πολιτικών για να συμπληρωθεί η νομοθεσία της Ένωσης. Η Μάλτα έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση πρακτικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού με την εφαρμογή διεθνών και ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών που είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως, αλλά η μεταχείριση των αλλοδαπών εταιρειών που φορολογούνται στη Μάλτα για κέρδη που παράγονται στη Μάλτα, καθώς και τα προγράμματα χορήγησης ιθαγένειας ή άδειας διαμονής σε επενδυτές, για τα οποία δεν απαιτείται από ιδιώτη να έχει τη φορολογική κατοικία του στη Μάλτα, συνιστούν κίνδυνο διπλής μη φορολόγησης τόσο για τις εταιρείες όσο και για τους ιδιώτες.

                  24)

                  Η Μάλτα αντιμετωπίζει επίσης προκλήσεις ως προς την ενίσχυση της θεσμικής της ικανότητας για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Η Μάλτα ανήγγειλε μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της έρευνας και της δίωξης της διαφθοράς και ζητεί τη γνώμη των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, ιδίως της Επιτροπής της Βενετίας, σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις του δικαστικού συστήματος. Πρέπει να θεσπιστούν συγκεκριμένα μέτρα για την ολοκλήρωση όλων αυτών των μεταρρυθμίσεων και την υλοποίησή τους.

                  25)

                  Ενώ οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που καθορίζονται με την παρούσα σύσταση («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2020») επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 κάλυψαν επίσης μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 παραμένουν επίκαιρες και θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Αυτό περιλαμβάνει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 που αφορούν τις συνδεόμενες με επενδύσεις οικονομικές πολιτικές. Όλες οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα μετριασμού και στρατηγικές εξόδου σε σχέση με την τρέχουσα κρίση.

                  26)

                  Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για τον συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, που μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, τα κράτη μέλη προέβησαν σε εκτίμηση της προόδου που έχει πραγματοποιηθεί όσον αφορά την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των ειδικών ανά χώρα συστάσεων του 2020, η Μάλτα θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

                  27)

                  Ο στενός συντονισμός μεταξύ των οικονομιών στην οικονομική και νομισματική ένωση έχει καίρια σημασία για την ταχεία ανάκαμψη από τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Ως κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ, η Μάλτα θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι οι πολιτικές της εξακολουθούν να συνάδουν με τις συστάσεις του 2020 για την ευρωζώνη και να συντονίζονται με τις συστάσεις για τα άλλα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτική καθοδήγηση από την Ευρωομάδα.

                  28)

                  Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Μάλτας και τη δημοσίευσε στην έκθεση χώρας του 2020. Επίσης αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και τη συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις οι οποίες είχαν απευθυνθεί προς τη Μάλτα κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Μάλτα, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

                  29)

                  Υπό το πρίσμα της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2020 και η γνώμη του (7) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

            ΣΥΝΙΣΤΑ στη Μάλτα να λάβει μέτρα το 2020 και το 2021 προκειμένου:

                  1.

                  Να εφαρμόσει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την πανδημία COVID-19, να στηρίξει την οικονομία και την ανάκαμψη που θα ακολουθήσει. Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να ακολουθήσει δημοσιονομικές πολιτικές που θα αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας όσον αφορά το εργατικό δυναμικό στον τομέα της υγείας, τα ιατρικά προϊόντα κρίσιμης σημασίας και την πρωτοβάθμια περίθαλψη.

                  2.

                  Να ενοποιήσει τις ρυθμίσεις μερικής ανεργίας και να διασφαλίσει την επάρκεια της προστασίας της ανεργίας για όλους τους εργαζομένους. Να ενισχύσει την εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς και την ποιότητά της, και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.

                  3.

                  Να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της στήριξης της ρευστότητας στις θιγόμενες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων. Να επισπεύσει τα ώριμα δημόσια επενδυτικά έργα και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για να ενθαρρύνει την οικονομική ανάκαμψη. να εστιάσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως όσον αφορά την καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, τις βιώσιμες μεταφορές, τη διαχείριση των αποβλήτων, την έρευνα και την καινοτομία,

                  4.

                  να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων ελλείψεων όσον αφορά τη θεσμική ικανότητα και τη διακυβέρνηση, ώστε να ενισχυθεί η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, Να συνεχίσει τις προσπάθειες για την κατάλληλη αξιολόγηση και τον μετριασμό των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να διασφαλίσει την αποτελεσματική επιβολή του πλαισίου καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Να εντείνει τη δράση προς αντιμετώπιση των χαρακτηριστικών του φορολογικού συστήματος που διευκολύνουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό από ιδιώτες και πολυεθνικές εταιρείες.

         Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 2020.

               Για το Συμβούλιο

               Η Πρόεδρος

            J. KLOECKNER

         (1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

         (2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

         (3)  ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 107.

         (4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

         (5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Μαρτίου 2020 για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5).

         (6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

         (7)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.