               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 22.5.2017
            COM(2017) 515 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2017και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για το 2017

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2017

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για το 2017

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 16 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2017 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017. Στις 16 Νοεμβρίου 2016, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία το Λουξεμβούργο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Η Σύσταση αυτή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 9-10 Μαρτίου 2017 και εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 21 Μαρτίου
                  6
               .

               (2)Ως χώρα με νόμισμα το ευρώ και λαμβανομένης υπόψη της στενής διασύνδεσης των οικονομιών της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Λουξεμβούργο θα πρέπει να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή της Σύστασης για τη ζώνη του ευρώ, που αντικατοπτρίζεται στην κατωτέρω σύσταση 2.

               (3)Η έκθεση χώρας του 2017 για το Λουξεμβούργο
                  7
                δημοσιεύθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017. Στην έκθεση αξιολογήθηκαν η πρόοδος του Λουξεμβούργου όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 12 Ιουλίου 2016, η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος του Λουξεμβούργου ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (4)Στις 28 Απριλίου 2017, το Λουξεμβούργο υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2017 και το πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (5)Οι σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη στα προγράμματα των κρατών μελών για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) που καλύπτουν την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στη νομοθεσία που διέπει τα ΕΔΕΤ
                  8
               , όπου είναι αναγκαίο για τη στήριξη της εφαρμογής σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να τροποποιήσει τα οικεία προγράμματα ΕΔΕΤ. Η Επιτροπή έχει παράσχει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων
                  9
               .

               (6)Το Λουξεμβούργο υπόκειται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σταθερότητας για το 2017 η κυβέρνηση σχεδιάζει μείωση του ονομαστικού πλεονάσματος από 1,6 % του ΑΕΠ το 2016 στο 0,2 % του ΑΕΠ το 2017 και στη συνέχεια σταθερή αύξηση, έως ότου επιτευχθεί πλεόνασμα ύψους 1,2% του ΑΕΠ το 2021. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος —που συνίσταται σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ — εξακολουθεί να τηρείται με ένα περιθώριο απόκλισης καθόλη την περίοδο του προγράμματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει αρκετά κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, ήτοι 60 % του ΑΕΠ. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβολές είναι εύλογο, με εξαίρεση το 2018 για το οποίο είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό και το 2021 για το οποίο είναι ιδιαίτερα συντηρητικό. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2017 της Επιτροπής, το διαρθρωτικό ισοζύγιο προβλέπεται να καταγράψει πλεόνασμα της τάξης του 0,4 % του ΑΕΠ το 2017 και 0,1 % του ΑΕΠ το 2018, σε γενικές γραμμές σε συμφωνία με το πρόγραμμα σταθερότητας και πάνω από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Συνολικά, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το Λουξεμβούργο προβλέπεται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2017 και το 2018.

               (7)Εξακολουθούν να υφίστανται ανησυχίες όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα δεδομένης της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Σύμφωνα με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος του 2012, θα πρέπει, κάθε 5 έτη από την ημερομηνία θέσπισης της μεταρρύθμισης, να παρακολουθείται και να αξιολογείται η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η κυβέρνηση επίσπευσε την πρώτη αξιολόγηση το 2016. Παρόλο που η επανεξέταση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα εξακολουθεί να εμφανίζει μόνιμο πλεόνασμα που κατέστησε δυνατή τη συσσώρευση σημαντικών αποθεματικών για τις συντάξεις, το συνταξιοδοτικό σύστημα αναμένεται να καταγράψει αρνητικό ισοζύγιο από το 2023. Σύμφωνα με τις πρόσφατα αναθεωρημένες προβλέψεις της Eurostat για τον πληθυσμό, η προβλεπόμενη αύξηση του πληθυσμού θα είναι λιγότερο σημαντική από ό,τι αναμενόταν. Αυτό θα έχει αντίκτυπο στον δείκτη εξάρτησης, ο οποίος θα αυξηθεί ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη προβλεπόμενη αύξηση των δημόσιων δαπανών για τις συντάξεις. Δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος όσον αφορά τη σύνδεση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, όπως είχε συστήσει παλαιότερα το Συμβούλιο. Το Λουξεμβούργο είναι το μόνο κράτος μέλος στο οποίο δεν έχει θεσπιστεί αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης για την περίοδο 2013-2060. Το Λουξεμβούργο έχει τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη αύξηση του ποσοστού του εξαρτώμενου πληθυσμού έως το 2060 στην Ένωση. Το Λουξεμβούργο έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά την πρόωρη συνταξιοδότηση. Τον Ιούλιο του 2015 κατατέθηκε νομοσχέδιο για την τροποποίηση των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης στο Κοινοβούλιο, όπου και εκκρεμεί η ψήφισή του. Γενικά, η πρόωρη συνταξιοδότηση εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη και τα κίνητρα για παράταση του επαγγελματικού βίου περιορισμένα. Μετά την αναθεώρηση των δημογραφικών προοπτικών, το Λουξεμβούργο είναι αντιμέτωπο με περαιτέρω κινδύνους που σχετίζονται με τις δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα. Οι εν λόγω δαπάνες βρίσκονται ήδη σε ένα από τα υψηλότερα επίπεδα μεταξύ των κρατών μελών ως ποσοστό του ΑΕΠ και προβλέπεται να αυξηθούν από 1,5 % σε 3,2 % του ΑΕΠ έως το 2060 (με αποτέλεσμα να υπερδιπλασιαστούν σε σύγκριση με το επίπεδο στο οποίο βρίσκονται επί του παρόντος). Το σχέδιο για τη μεταρρύθμιση της ασφάλισης μακροχρόνιας φροντίδας τελεί υπό συζήτηση από το Κοινοβούλιο.

               (8)Οι αρχές του Λουξεμβούργου ενέκριναν μια ολοκληρωμένη φορολογική μεταρρύθμιση η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2017. Με τη μεταρρύθμιση θεσπίστηκαν αλλαγές κυρίως στον τομέα της άμεσης φορολογίας, τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις επιχειρήσεις, με στόχο τη σταδιακή μείωση του φορολογικού συντελεστή εισοδήματος εταιρειών (με στόχο την αύξηση της ανταγωνιστικότητας) και την αύξηση της προοδευτικότητας του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (με στόχο την ενίσχυση της δικαιοσύνης). Ταυτόχρονα, η αύξηση ορισμένων φορολογικών δαπανών ενέχει τον κίνδυνο συρρίκνωσης της φορολογικής βάσης. Προκειμένου να βελτιωθεί η προβλεψιμότητα των φορολογικών εσόδων, υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Τούτο θα μπορούσε να επιτευχθεί ιδίως με αναθεώρηση της χαμηλής φορολόγησης που ισχύει επί του παρόντος για τη στέγαση και με μεγαλύτερη χρήση των εναλλακτικών πηγών. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την εξασφάλιση μεγαλύτερης συνοχής μεταξύ των στόχων της περιβαλλοντικής φορολογίας και των στόχων διαφοροποίησης της οικονομίας.

               (9)Οι αρχές του Λουξεμβούργου έχουν επιδιώξει να διαφοροποιήσουν την οικονομία, αναγνωρίζοντας τους κινδύνους που συνδέονται με την έντονη εξάρτηση από τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η μείωση της εξάρτησης της οικονομίας από τον χρηματοπιστωτικό τομέα εξακολουθεί να συνιστά βασική και μακροπρόθεσμη πρόκληση. Για να αντιμετωπιστεί το εν λόγω ζήτημα, η ανάλυση σχετικά με τη διαφοροποίηση πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα μέτρα με σαφώς καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. Δεδομένου του υψηλού κόστους εργασίας στη χώρα, δραστηριότητες με υψηλότερη προστιθέμενη αξία προσφέρουν τη δυνατότητα απελευθέρωσης εναλλακτικών πηγών ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, η επιτυχής διαφοροποίηση της οικονομίας του Λουξεμβούργου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους τομείς που επηρεάζονται λιγότερο από τα επίπεδα του κόστους εργασίας. Αυτοί βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην έρευνα και την καινοτομία, οι οποίες τείνουν να χαρακτηρίζονται από υψηλή ένταση τεχνολογίας και γνώσης. Η μείωση ή άρση των φραγμών για επενδύσεις και καινοτομία που περιορίζουν την οικονομική ανάπτυξη θα απελευθέρωνε το δυναμικό για καινοτομία και θα συνέβαλε στη διαφοροποίηση. Ενώ οι δημόσιες επενδύσεις υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, οι ιδιωτικές επενδύσεις υπολείπονται του μέσου όρου. Η διατήρηση υψηλού επιπέδου επενδύσεων έχει καθοριστική σημασία για τη διατήρηση των αναπτυξιακών προοπτικών.

               (10)Η περαιτέρω επέκταση του ήδη επιτυχημένου τομέα μη χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη διαφοροποίηση της οικονομίας. Εξακολουθούν να υπάρχουν υψηλοί κανονιστικοί φραγμοί στον τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών, ιδίως για τους λογιστές, τους αρχιτέκτονες, τους μηχανικούς και τους δικηγόρους. Για όλα αυτά τα επαγγέλματα, ο δείκτης κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων είναι χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ και τον μέσο όρο για το σύνολο της οικονομίας. Συνεπώς, οι περιορισμοί που τίθενται στα επαγγέλματα αυτά ενδέχεται να βλάπτουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων στο Λουξεμβούργο. Στους εν λόγω φραγμούς συγκαταλέγονται το ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων περιορισμένης πρόσβασης για αρχιτέκτονες, η εκτέλεση απλών εργασιών, όπως οι δραστηριότητες μισθοδοσίας ή η συμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, αποκλειστικά από επαγγελματίες με υψηλά προσόντα, η παροχή νομικών συμβουλών αποκλειστικά από δικηγόρους και οι απαιτήσεις όσον αφορά τη νομική μορφή και τη συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο, οι κανόνες περί ασυμβιβάστου και οι πολυτομεακοί περιορισμοί για τους δικηγόρους, οι οποίοι ενδέχεται να είναι δυσανάλογοι ως προς βασικές αρχές, όπως η ανεξαρτησία του επαγγέλματος, καθώς και με τις αντίστοιχες εποπτικές ρυθμίσεις.

               (11)Στοχοθετημένες ενεργές πολιτικές για την αγορά εργασίας και προγράμματα διά βίου μάθησης, ιδίως για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, των οποίων το ποσοστό απασχόλησης εξακολουθεί να είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ, είναι αναγκαίες προκειμένου να αποφευχθούν οι αρνητικές επιπτώσεις. Έχουν ληφθεί μέτρα για τη βελτίωση της απασχολησιμότητάς τους και την παραμονή τους στην αγορά εργασίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2016 εφαρμόζεται ο νόμος για την ανακατάταξη των εργαζομένων με αναπηρία, αυξάνοντας τις δυνατότητες των εν λόγω εργαζομένων να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη προταθεί μία ολοκληρωμένη στρατηγική, κατόπιν διαβουλεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους. Το «σύμφωνο ηλικίας», ένα σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στο Κοινοβούλιο τον Απρίλιο του 2014 με στόχο να ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις με περισσότερους από 150 εργαζομένους να διατηρούν σε θέσεις εργασίας εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Οι ευκαιρίες αναβάθμισης των δεξιοτήτων μέσω στοχοθετημένων ενεργών πολιτικών αγοράς εργασίας και δια βίου μάθησης για την υποστήριξη των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας θα εξακολουθήσουν να είναι σημαντικές για την επιτυχία των εν λόγω πολιτικών. Η επένδυση στις δεξιότητες είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου να αξιοποιηθούν πλήρως τα πλεονεκτήματα της ψηφιοποίησης και να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα.

               (12)Έχει τεθεί σε εφαρμογή μια σημαντική δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της έλλειψης προσφοράς στην αγορά ακινήτων, αλλά δεν έχουν ακόμη διαπιστωθεί τα αποτελέσματά της στην πράξη. Η αδυναμία πρόσβασης σε οικοδομήσιμη γη, η οποία ως επί το πλείστον ανήκει σε ιδιώτες, φαίνεται να είναι ένα από τα κύρια εμπόδια για την αύξηση της προσφοράς στέγης. Η περιορισμένη προσφορά κατοικιών σε συνδυασμό με την ισχυρή ζήτηση έχει οδηγήσει σε σταθερή αύξηση των τιμών των κατοικιών. Αυτό βοηθά να εξηγηθεί η τάση για αύξηση του χρέους των νοικοκυριών, το οποίο αφορά κυρίως υποθήκες. Επιπλέον, παρά τις σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές μεταφορών, η αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης εξακολουθεί να συνιστά πρόκληση. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στον βαθμό που οι σύγχρονες πρακτικές εργασίας, όπως η τηλεργασία, αποθαρρύνονται στην περίπτωση των διασυνοριακών εργαζομένων από τις δημοσιονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται στις γειτονικές χώρες. Οι προκλήσεις που αφορούν αφενός τη στέγαση και αφετέρου την κινητικότητα είναι πιθανόν να επιβαρύνουν περαιτέρω τις προσπάθειες για τη διαφοροποίηση της οικονομίας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Θα μπορούσαν επίσης να λειτουργήσουν ως φραγμοί για την προσέλκυση εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης στην αγορά εργασίας.

               (13)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Λουξεμβούργου και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2017 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς το Λουξεμβούργο κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Λουξεμβούργο, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (14)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και είναι της γνώμης ότι το Λουξεμβούργο
                  10
                αναμένεται να συμμορφωθεί με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στο Λουξεμβούργο να λάβει μέτρα το 2017 και το 2018 προκειμένου:

               1.Να ενισχύσει τη διαφοροποίηση της οικονομίας, μεταξύ άλλων και με την άρση των φραγμών στις επενδύσεις και την καινοτομία. Να άρει τους κανονιστικούς περιορισμούς στον τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών.

               2.
                     Να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, να περιορίσει την πρόωρη συνταξιοδότηση και να αυξήσει το ποσοστό απασχόλησης των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2017) 515.

                     (3)
                  P8_ TA(2017)0038, P8_ TA(2017)0039 και P8_ TA(2017)0040.

                     (4)
                  COM(2016) 725 final.

                     (5)
                  COM(2016) 728 final.

                     (6)
                  2017/C92/01

                     (7)
                  SWD(2017) 81 final.

                     (8)
                  Άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.

                     (9)

                        COM(2014) 494 final.

                     (10)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 13.5.2015
            COM(2015) 271 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2015και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2015

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2015

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2015

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  4
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής να δρομολογηθεί νέα στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, με την ονομασία «Ευρώπη 2020», η οποία να βασίζεται στον βελτιωμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Η στρατηγική εστιάζει στα κύρια πεδία στα οποία απαιτούνται μέτρα για την τόνωση του δυναμικού της Ευρώπης για βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα.

               (2)Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, βάσει προτάσεων της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών. Από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές» τις οποίες τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη στις οικονομικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης.

               (3)Στις 8 Ιουλίου 2014, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2014 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2014. Στις 28 Νοεμβρίου 2014, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 473/2013
                  5
               , η Επιτροπή παρουσίασε τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Πορτογαλίας για το 2015
                  6
               .

               (4)Στις 28 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης
                  7
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2015 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Την ίδια ημέρα, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  8
               , στην οποία διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (5)Στις 18 Δεκεμβρίου 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για τόνωση των επενδύσεων, επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και υλοποίηση υπεύθυνης, ευνοϊκής για την ανάπτυξη δημοσιονομικής εξυγίανσης.

               (6)Στις 26 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή δημοσίευσε  την έκθεση χώρας του 2015 για την Πορτογαλία
                  9
               . Στην έκθεση αξιολογείται η πρόοδος που επετεύχθη από την Πορτογαλία σε σχέση με τις ειδικές για τη χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στις 8 Ιουλίου 2014. Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Η ανάλυση της Επιτροπής οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες που απαιτούν αποφασιστική δράση πολιτικής και ειδική παρακολούθηση. Είναι αλήθεια ότι έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος μέσω του προγράμματος προσαρμογής, τόσο όσον αφορά την οικονομική προσαρμογή όσο και σε επίπεδο πολιτικών. Παρά ταύτα, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικοί κίνδυνοι, οι οποίοι συνδέονται με τα υψηλά επίπεδα εσωτερικού και εξωτερικού χρέους σε διάφορους τομείς και οι οποίοι χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Ασκούνται επίσης ισχυρές πιέσεις απομόχλευσης σε μια συγκυρία χαμηλής ανάπτυξης, χαμηλού πληθωρισμού και υψηλής ανεργίας.

               (7)Στις 28 Απριλίου 2015, η Πορτογαλία υπέβαλε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2015 και το Πρόγραμμα Σταθερότητας για το 2015. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

               (8)Επί του παρόντος η Πορτογαλία υπάγεται στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του 2015, η κυβέρνηση σχεδιάζει να διορθώσει το υπερβολικό έλλειμμα έως το 2015, σύμφωνα με την προθεσμία που όρισε το Συμβούλιο. Προτίθεται να μειώσει το ονομαστικό έλλειμμα στο 2,7% του ΑΕΠ το 2015 και σταδιακά να το μειώσει περαιτέρω στο 0,6% του ΑΕΠ το 2018. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο, ήτοι διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5% του ΑΕΠ, το 2016. Ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 124,2% του ΑΕΠ το 2015 και περαιτέρω στο 112,1% περίπου το 2018. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι εν λόγω δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ρεαλιστικό για το 2015 και 2016, αλλά μάλλον αισιόδοξο για το 2017 και το 2018, έτη για τα οποία έχουν επίσης εντοπιστεί ορισμένοι κίνδυνοι από το πορτογαλικό Συμβούλιο δημόσιων οικονομικών. Βάσει των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής για το 2015, η έγκαιρη και μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2015 δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί, αλλά παραμένει εφικτή. Παράλληλα, η δημοσιονομική προσπάθεια είναι κατώτερη της συνιστώμενης από το Συμβούλιο. Εφόσον το υπερβολικό έλλειμμα διορθωθεί, από το 2016 η Πορτογαλία θα υπόκειται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου. Δεν έχουν ακόμη εξειδικευθεί επαρκώς και φαίνονται ανεπαρκή τα μέτρα βελτίωσης του ισοζυγίου για τη στήριξη των σχεδιαζόμενων στόχων για το έλλειμμα από το 2016 και μετά. Συνεπώς, φαίνεται ότι υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από την απαιτούμενη προσαρμογή προς την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου το 2016 και θα χρειαστεί να ληφθούν περαιτέρω διαρθρωτικά μέτρα. Με βάση την αξιολόγησή της όσον αφορά το Πρόγραμμα Σταθερότητας και λαμβανομένων υπόψη των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής για το 2015, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Πορτογαλίας με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (9)Η δημοσιονομική εξυγίανση πρέπει να υποστηρίζεται από αύξηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των δημόσιων δαπανών σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης, καθώς και από περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συστήματος διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Ειδικότερα, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την εξασφάλιση αυστηρού ελέγχου των δαπανών με την επιβολή του νόμου για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων και με την ενίσχυση της λογοδοσίας. Ο νόμος περί ενιαίου μισθολογίου δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 και εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2015· η εφαρμογή του νομοθετικού διατάγματος περί της ενιαίας κλίμακας επιδομάτων βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας. Η αναδιάρθρωση των κρατικών επιχειρήσεων δεν έχει ολοκληρωθεί. Σημειώθηκε περιορισμένη πρόοδος στην εκπόνηση νέων συνολικών μέτρων στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το φορολογικό σύστημα της Πορτογαλίας υπήρξε αντικείμενο εκ βάθρων μεταρρύθμισης κατά την τελευταία διετία, που αφορούσε τον φόρο εισοδήματος εταιρειών, τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και την περιβαλλοντική φορολογία. Ο συνολικός αντίκτυπος αυτής της μεταρρύθμισης θα πρέπει να αξιολογηθεί. Υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις με στόχο τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών δημοσίων εσόδων και την περαιτέρω βελτίωση της συμμόρφωσης των φορολογουμένων.

               (10)Το σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων υπέστη πρόσφατα αρκετές μεταρρυθμίσεις, αν και δεν προωθούν όλες την ευθυγράμμιση των μισθών με την παραγωγικότητα σε επίπεδο κλάδου και επιχειρήσεων. Η πρόκληση του συστήματος είναι να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να προσαρμόζονται στις συγκεκριμένες περιστάσεις. Για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτείται η αποτελεσματική χρήση των υφιστάμενων διατάξεων ώστε, σε ειδικές περιστάσεις, να μπορούν οι επιχειρήσεις να παρεκκλίνουν από τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις. Παρά το πάγωμα των τελευταίων ετών, ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί με πολύ ταχύτερους ρυθμούς από τον μέσο μισθό σε ονομαστικούς όρους από το 2008 (κατά 18,5% έναντι 3,5% μεταξύ των ετών 2008 και 2014, ενώ το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από τον κατώτατο μισθό αυξήθηκε από 5% το 2005 σε 12,9% το 2014.

               (11)Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την εφαρμογή ενεργητικών πολιτικών στην αγορά εργασίας και τη μεταρρύθμιση των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. Εξακολουθούν, ωστόσο, να υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά την προσέγγιση των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Θα πρέπει να ενισχυθεί η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για την αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας. Βασική πρόκληση παραμένει επίσης η διασφάλιση επαρκούς κάλυψης κοινωνικής πρόνοιας, συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος ελάχιστου εισοδήματος. Ελαφρά πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας και τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η Πορτογαλία προέβη στη μεταρρύθμιση των προγραμμάτων σπουδών και των κανονισμών υπηρεσιακής κατάστασης των εκπαιδευτικών με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Η χρήση του εργαλείου παρακολούθησης και η διαφοροποίηση των διαδρομών με νέα προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης αναμένεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και στη βελτίωση των δεικτών επιδόσεων. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στην αναβάθμιση του συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά πρόκληση παραμένει με ποιον τρόπο θα καταστεί περισσότερο ελκυστικό για τους σπουδαστές. Πρόκληση αποτελεί επίσης η μεταφορά και ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ ανώτατης εκπαίδευσης, επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα και ερευνητικών οργανισμών.

               (12)Το υψηλό χρέος των πορτογαλικών επιχειρήσεων εξακολουθεί να επηρεάζει τις επιδόσεις τους και παρεμποδίζει τις νέες επενδύσεις, ενώ το χρέος των νοικοκυριών μειώθηκε αισθητά. Μετά τη διενέργεια συνολικής αξιολόγησης, η κεντρική τράπεζα ενίσχυσε την παρακολούθηση της ρευστότητας και της κεφαλαιακής θέσης των τραπεζών, ενώ αξιολόγησε επίσης τα σχέδια ανάκαμψης των τραπεζών. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων εταιρικών δανείων παραμένει υψηλό (άνω του 18%) και συνιστά επιβάρυνση για τους ισολογισμούς των τραπεζών. Η μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος εταιρειών που ξεκίνησε το 2014 ενισχύει τα όρια έκπτωσης από το φορολογητέο εισόδημα των καθαρών χρηματοοικονομικών εξόδων, αλλά όσον αφορά τη φορολογία των επιχειρήσεων θα μπορούσε να εξεταστεί περαιτέρω η ιδιαίτερα ευνοϊκή μεταχείριση του χρέους από τη νομοθεσία. Οι εταιρικές πλατφόρμες/διαδικασίες αναδιάρθρωσης PER και SIREVE σχεδιάζονται εκ νέου, με κύριο στόχο πλέον να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους αντί να τεθούν υπό εκκαθάριση. Τα αριθμητικά στοιχεία της απομόχλευσης για το 2014 φανερώνουν σημαντική πρόοδο στην εφαρμογή μέτρων για τη μείωση της υπερχρέωσης των επιχειρήσεων. Το στρατηγικό σχέδιο για την αναδιάρθρωση του εταιρικού χρέους, το οποίο δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2014, αποκτά σταδιακά μορφή στη νομοθεσία χάρη σε μια σειρά μέτρων. Πρόοδος έχει επίσης σημειωθεί όσον αφορά τη διεύρυνση του φάσματος εναλλακτικών τρόπων χρηματοδότησης για μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις με την ενθάρρυνση των επενδύσεων σε ίδια κεφάλαια. Ο Οργανισμός Αναπτυξιακής Χρηματοδότησης, που συστάθηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2014, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ανεπαρκειών της αγοράς που περιορίζουν την πρόσβαση των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση.

               (13)Υπάρχει περιθώριο ενίσχυσης των μέτρων αφενός για την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας του δικαστικού συστήματος, ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων των δικαστηρίων και τη χρήση επιγραμμικών εργαλείων, και αφετέρου για τη διενέργεια ερευνών μεταξύ χρηστών των δικαστηρίων ή επαγγελματιών νομικών. Σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2015, οι διαδικασίες σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις εξακολουθούν να είναι χρονοβόρες (386 ημέρες). Ο αριθμός των υποθέσεων εκτέλεσης εξακολουθεί να μειώνεται ελαφρά, ενώ ο χρόνος εκδίκασης παραμένει αυξημένος (1045 ημέρες το 2014). Οι μεταρρυθμίσεις όσον αφορά τα φορολογικά και διοικητικά δικαστήρια προχωρούν με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τις άλλες δικαστικές μεταρρυθμίσεις. Η αύξηση του αριθμού των υποθέσεων αφερεγγυότητας κατέστησε εμφανή την ανάγκη να ενισχυθούν οι πόροι και η κατάρτιση όσον αφορά τα πρωτοβάθμια δικαστήρια στον εν λόγω τομέα. Η ρευστότητα των επιχειρήσεων εξακολουθεί να επιδεινώνεται από μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές, ιδίως από τον δημόσιο τομέα. Δεν έχουν ληφθεί νέα μέτρα ούτε δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση των καθυστερημένων πληρωμών. Δεν υπάρχει επαρκής διαφάνεια όσον αφορά τις συμπράξεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο διακυβέρνησης, καθώς και στον τομέα των συμβάσεων παραχώρησης σε όλα τα επίπεδα. Η πρόληψη της διαφθοράς παρακωλύεται από την αναποτελεσματική εφαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, ενώ θα πρέπει να βελτιωθεί η παρακολούθηση, η εφαρμογή και η επιβολή κυρώσεων.

               (14)Η νέα ρυθμιστική αρχή μεταφορών δεν έχει ακόμη αναλάβει καθήκοντα. Τα μέτρα ελευθέρωσης των λιμενικών παραχωρήσεων, των σιδηροδρόμων και των μέσων μεταφοράς των μητροπολιτικών περιοχών προχωρούν με αργούς ρυθμούς, μην μπορώντας με τον τρόπο αυτό να τονώσουν τις επενδύσεις. Περιορισμένη πρόοδος σημειώθηκε στην εφαρμογή του μακροπρόθεσμου σχεδίου μεταφορών και του χρονοδιαγράμματος μεταρρυθμίσεων στον τομέα των λιμένων. Έχουν παρατηρηθεί καθυστερήσεις στις παραχωρήσεις στον τομέα των μεταφορών όσον αφορά τις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο. Επιπλέον, περιορισμένη είναι η πρόοδος που σημειώθηκε κατά τις επαναδιαπραγματεύσεις παραχώρησης λιμένα, καθώς και στον κλάδο των σιδηροδρόμων. Σε εξέλιξη βρίσκεται η συγχώνευση μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών (REFER) και των οδικών υποδομών (EP) με στόχο τη βελτίωση της οικονομικής βιωσιμότητας του νέου φορέα οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών. Ο αριθμός του προσωπικού μειώθηκε στις κρατικές επιχειρήσεις του τομέα των μεταφορών.

               (15)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πορτογαλίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2015 για τη χώρα. Προέβη επίσης σε αξιολόγηση του Προγράμματος Σταθερότητας και του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων, καθώς και των επακόλουθων ενεργειών σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς την Πορτογαλία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη χρησιμότητά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Πορτογαλία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

               (16)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σταθερότητας της Πορτογαλίας και η γνώμη
                  10
                του αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               (17)Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και το Πρόγραμμα Σταθερότητας. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

               (18)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε επίσης ανάλυση της οικονομικής πολιτικής ολόκληρης της ζώνης του ευρώ. Στη βάση της ανάλυσης αυτής, το Συμβούλιο εξέδωσε ειδικές συστάσεις προς τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ. Η Πορτογαλία θα πρέπει επίσης να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή των συστάσεων αυτών,

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πορτογαλία να αναλάβει δράση το 2015 και το 2016 προκειμένου:

               1.Να διασφαλίσει τη μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2015 με τη λήψη των αναγκαίων μέτρων. Να επιτύχει δημοσιονομική προσαρμογή 0,6% του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου το 2016. Να επιβάλει τον νόμο για τον έλεγχο των αναλήψεων υποχρεώσεων με στόχο τη βελτίωση του ελέγχου των δαπανών. Να βελτιώσει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Να διασφαλίσει την οικονομική βιωσιμότητα των κρατικών επιχειρήσεων. Να βελτιώσει περαιτέρω τη φορολογική συμμόρφωση και την αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης.

               2.Να προωθήσει την ευθυγράμμιση των μισθών με την παραγωγικότητα, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, συνεκτιμώντας τις διαφορές όσον αφορά τις δεξιότητες και τις συνθήκες των τοπικών αγορών εργασίας, καθώς και τις αποκλίσεις όσον αφορά τις οικονομικές επιδόσεις ανά περιφέρειες, κλάδους και εταιρείες. Να διασφαλίσει ότι οι εξελίξεις όσον αφορά τον κατώτατο μισθό συνάδουν με τους στόχους της προώθησης της απασχόλησης και της ανταγωνιστικότητας.

               3.Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, ιδίως με την αύξηση των προσπαθειών για την προσέγγιση των μη εγγεγραμμένων νέων. Να διασφαλίσει την αποτελεσματική ενεργοποίηση των δικαιούχων επιδομάτων και την επαρκή κάλυψη του καθεστώτος ελάχιστου εισοδήματος.

               4.Να λάβει μέτρα για τη μείωση της υπερχρέωσης των επιχειρήσεων, να επιλύσει το πρόβλημα του ποσοστού των μη εξυπηρετούμενων εταιρικών δανείων στις τράπεζες και να μειώσει την ευνοϊκή μεταχείριση του δανεισμού των επιχειρήσεων βάσει των φορολογικών διατάξεων. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των εργαλείων αναδιάρθρωσης χρέους για τις βιώσιμες επιχειρήσεις με τη θέσπιση κινήτρων για τη συμμετοχή των τραπεζών και των οφειλετών σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο.

               5.Να επιταχύνει τα μέτρα και να αυξήσει τη διαφάνεια όσον αφορά αφενός τις παραχωρήσεις, μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών, και αφετέρου τις συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)
                  COM(2015) 271.

                     (4)
                  P8_TA(2015)0067, P8_TA(2015)0068, P8_TA(2015)0069.

                     (5)
                  ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11.

                     (6)
                  C(2014) 8812 final.

                     (7)
                  COM(2014) 902.

                     (8)
                  COM(2014) 904.

                     (9)
                  SWD(2015) 41 final.

                     (10)
                  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


title: Proposition de RECOMMANDATION DU CONSEIL concernant les politiques de réduction de l’abandon scolaire

text:
|

52011PC0019

	[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |Βρυξέλλες, 31.1.2011COM(2011) 19 τελικόΠρότασηΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥσχετικά με πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείουSEC(2011) 98 τελικόSEC(2011) 97 τελικόSEC(2011) 96 τελικόΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣΤον Ιούνιο του 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέδωσε τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», η οποία βασίζεται σε τρείς αμοιβαία ενισχυόμενες προτεραιότητες για ευφυή, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Ένας από τους πέντε πρωταρχικούς της στόχους είναι η μείωση του ποσοστού των μαθητών που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο[1] στην ΕΕ σε λιγότερο από 10% έως το 2020. Σήμερα, περίπου έξι εκατομμύρια νέοι στην ΕΕ εγκαταλείπουν το σχολείο έχοντας ολοκληρώσει το πολύ την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αυτό δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συνεχιστεί. Η πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου είναι ιδιαίτερα σημαντικό τόσο για την καταπολέμηση των αρνητικών συνεπειών που έχουν η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός στην ανάπτυξη του παιδιού όσο και για την παροχή δυνατοτήτων στα παιδιά και τη διακοπή της μεταβίβασης της μειονεξίας από τη μία γενιά στην άλλη.Καθώς η ΕΕ εξέρχεται από μια οικονομική κρίση, η κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης θα είναι η αύξηση του επιπέδου των προσόντων και στο μέλλον θα υπάρχουν όλο και λιγότερες θέσεις εργασίας για άτομα με χαμηλό επίπεδο ειδίκευσης. Τα υψηλά ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου αποτελούν τροχοπέδη για μια ευφυή και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Τα ποσοστά αυτά έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην απασχόληση των νέων και αυξάνουν τον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου συνεπάγεται χαμένες ευκαιρίες για τους νέους καθώς και απώλεια κοινωνικών και οικονομικών δυνατοτήτων. Η αποφασιστική μείωση του αριθμού των νέων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο αποτελεί βασική επένδυση στην μελλοντική ευημερία και την κοινωνική συνοχή της ΕΕ.Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου δεν αποτελεί νέο πρόβλημα, αλλά λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις. Σχεδόν πριν από μία δεκαετία, οι υπουργοί Παιδείας είχαν θέσει, στο Συμβούλιο, το στόχο να μειώσουν το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, αντανακλώντας την προτεραιότητα πολιτικής σε όλα τα κράτη μέλη. Σημειώθηκε πρόοδος, με μείωση του φαινομένου από το 17,6% το 2000 στο 14,4% το 2009[2], αλλά αυτό δεν επαρκεί ενώ ο ρυθμός της βελτίωσης δεν επιτρέπει να επιτευχθεί ο στόχος του 2020. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα ορθής πρακτικής στα κράτη μέλη, αλλά η γενικότερη προσέγγιση της πολιτικής δεν είναι αρκετά αποτελεσματική ούτε επαρκώς στρατηγική στις περισσότερες χώρες. Η ΕΕ μπορεί να προσδώσει προστιθέμενη άξια βοηθώντας τα κράτη μέλη να αναπτύξουν αποτελεσματικότερες προσεγγίσεις πολιτικής και, με τον τρόπο αυτό, να επιταχύνουν τη διαδικασία βελτίωσης.Μολονότι οι λόγοι για τους οποίους οι νέοι εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση είναι σε μεγάλο βαθμό προσωπικοί, τα άτομα είναι πιθανότερο να προέρχονται από λιγότερο ευνοούμενα από κοινωνική και οικονομική άποψη στρώματα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Οι ευπαθείς ομάδες και οι νέοι με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Τα αγόρια είναι πολύ πιθανότερο να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο από ό,τι τα κορίτσια. Το μέσο ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην ΕΕ είναι διπλάσιο για τους νέους μετανάστες πρώτης γενιάς από ό,τι για τους αυτόχθονες· σε ορισμένες χώρες περισσότεροι από το 40 % των νέων μεταναστών έχουν εγκαταλείψει πρόωρα το σχολείου. Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου στην κοινότητα των Ρομά εμφανίζει ακόμα υψηλοτέρα ποσοστά.Οι μαθητές που έχουν αντιμετωπίσει δυσκολίες στη γενική εκπαίδευση συχνά στρέφονται στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Για το λόγο αυτό, τα επαγγελματικά σχολεία φέρουν μεγάλη ευθύνη και αντιμετωπίζουν μεγάλη πρόκληση για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Η ΕΕΚ μπορεί να ενισχύει τη θέληση για μάθηση, μπορεί να προσφέρει στους μαθητές μια πιο ευέλικτη, πιο κατάλληλη παιδαγωγική προσέγγιση και μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα στις προσδοκίες των νέων όσον αφορά την αγορά εργασίας.Παρά την αργή συνολική πρόοδο που έχει συντελεστεί στην ΕΕ όσον αφορά τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει ιδιαίτερη επιτυχία. Ωστόσο, οι κοινές προσπάθειες στο πλαίσιο της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, παράλληλα με τα συγκριτικά δεδομένα και αναλυτική έρευνα δείχνουν ότι βασικά θέματα για επιτυχημένες πολιτικές είναι μια ισχυρή βάση τεκμηρίωσης σχετικά με τους λόγους που ωθούν στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και το μέγεθος της εμφάνισης του φαινομένου, η συνέπεια και η συνοχή των μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση του, η διατομεακή φύση της συνεργασίας και η σφαιρικότητα της προσέγγισης. Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου πρέπει να αντιμετωπιστεί με ένα φάσμα κοινωνικών πολιτικών, πολιτικών για τη νεολαία, την οικογένεια, την υγεία, την τοπική κοινωνία, την απασχόληση καθώς και εκπαιδευτικών πολιτικών. Επίσης, ευρύτερες εκπαιδευτικές έννοιες όπως η πολιτιστική παιδεία, η συνεργασία με επιχειρήσεις και με άλλους εξωσχολικούς παράγοντες, και ο αθλητισμός μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου με την προώθηση της δημιουργικότητας, νέων τρόπων σκέψης, του διαπολιτισμικού διαλόγου και της κοινωνικής συνοχής.Δεδομένου του μεγάλου βαθμού επικουρικότητας στον τομέα της εκπαίδευσης και της ποικιλότητας των εκπαιδευτικών συστημάτων, δεν θα ήταν ούτε δυνατό ούτε επιθυμητό να επιβληθεί μια ενιαία λύση κοινή για όλα τα κράτη μέλη. Η διατήρηση του status quo είχε ως συνέπεια να συντελεστεί περιορισμένη πρόοδος που πολύ απέχει από τις φιλοδοξίες που από κοινού εξέφρασαν οι υπουργοί Παιδείας και επιβεβαίωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Συνεπώς, η Επιτροπή φρονεί ότι μια σύσταση του Συμβουλίου αποτελεί το πλέον αποτελεσματικό μέσο για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου για την ανάπτυξη μιας τέτοιας σφαιρικής προσέγγισης στα κράτη μέλη ώστε να υποστηριχθεί ο βασικός στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».Η σύσταση θα προσδώσει προστιθέμενη αξία στις προσπάθειες των κρατών μελών, υποστηρίζοντάς τα στην κατάρτιση πολιτικών οι οποίες εντοπίζουν τα αίτια της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και συμβάλλουν στην αντιμετώπισή της από το πρίσμα της διά βίου μάθησης, περνούν από την εφαρμογή επιμέρους μέτρων για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην υιοθέτηση ολοκληρωμένων στρατηγικών, αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ως ένα φαινόμενο που αφορά πολλούς συναφείς τομείς πολιτικής, προβλέπουν τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων και καθιστούν πιο συστηματικές και συνεκτικές τις παρεμβάσεις της πολιτικής.Η εν λόγω σύσταση καθορίζει βασικές κατευθυντήριες γραμμές για συνεκτικές, ολοκληρωμένες και τεκμηριωμένες πολιτικές κατά της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και αποσκοπεί:-  να διαμορφώσει ένα πλαίσιο αναφοράς για τη συνδρομή των κρατών μελών στην εκπόνηση πιο αποτελεσματικών πολιτικών για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου·-  να υποστηρίξει τα κράτη μέλη στην εφαρμογή των πολιτικών αυτών και, με τον τρόπο αυτό,-  να συμβάλει στη σημαντική μείωση του ποσοστού της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου σε όλα τα κράτη μέλη.2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝΗ πρόταση βασίζεται στις εργασίες των κρατών μελών στο πλαίσιο της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού που επικεντρώνεται στην «πρόσβαση και την κοινωνική ένταξη στη διά βίου μάθηση», από το 2006 έως το 2010. Η ουσία του πλαισίου πολιτικής αποτέλεσε αντικείμενο εκτεταμένων διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη από διάφορους χώρους: υπουργεία Παιδείας, ευρωπαϊκές οργανώσεις ενδιαφερόμενων μερών από το χώρο της σχολικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, οργανώσεις για τα δικαιώματα και την ευημερία των παιδιών, των μεταναστών και των Ρομ. Το θέμα της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου αντιμετωπίστηκε επίσης σε δύο δημόσιες διαβουλεύσεις, με τίτλο «Σχολεία για τον 21 αιώνα» (2007) και «Μετανάστευση και Εκπαίδευση» (2008). Τα ενδιαφερόμενα μέρη υποστήριξαν έντονα την ιδέα για ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ η οποία θα ενισχύει τις εθνικές προσπάθειες και υπογράμμισαν τον επείγοντα χαρακτήρα του προβλήματος σε εποχές οικονομικής κρίσης. Πιο πρόσφατα, το υπουργικό σεμινάριο που διοργανώθηκε στο πλαίσιο της Βελγικής Προεδρίας τον Ιούλιο του 2010 υπογράμμισε την ανάγκη να ενισχυθεί η ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών και επικρότησε τις προτάσεις ότι η Ένωση πρέπει να διαμορφώσει ένα πλαίσιο πολικής που θα βασίζεται στην πείρα σχετικά με θέματα όπως ο κοινός ευρωπαϊκός ορισμός των βασικών ικανοτήτων της σχολικής εκπαίδευσης.Η επιτροπή εκτίμησης του αντικτύπου εξέδωσε μια πρώτη γνώμη σχετικά με την εκτίμηση του αντικτύπου στις 24 Σεπτεμβρίου 2010 και έδωσε μια θετική γνώμη για την αναθεωρημένη έκθεση εκτίμησης αντικτύπου στις 22 Οκτωβρίου 2010. Η τελική έκδοση της έκθεσης εκτίμησης αντικτύπου έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις της επιτροπής εκτίμησης του αντικτύπου.3. Νομικά στοιχεια τησ προτασησΣύνοψη της προτεινόμενης δράσηςΗ σύσταση παρουσιάζει τα βασικά στοιχεία μιας συνεκτικής, ολοκληρωμένης και τεκμηριωμένης πολιτικής για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν μέτρα πρόληψης, παρέμβασης και αντιστάθμισης. Καλύπτουν όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και κατάρτισης, τις διαρθρωτικές πτυχές των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, τις πιθανές παρεμβάσεις σε σχολικό επίπεδο και προγράμματα υποστήριξης για τους μεμονωμένους μαθητές που υπάρχει κίνδυνος να εγκαταλείψουν το σχολείο.Η σύσταση αντανακλά το γεγονός ότι η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου αποτελεί πολυσύνθετο φαινόμενο και ότι τα χαρακτηριστικά του διαφέρουν από χώρα σε χώρα, μεταξύ περιφερειών και, μερικές φορές, ακόμα και εντός της ίδιας περιφέρειας. Για τους λόγους αυτούς απαιτείται όχι μόνον στενή παρακολούθηση του προβλήματος, αλλά και ειδικά σχεδιασμένη δράση, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Η σύσταση αποσκοπεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για περαιτέρω ανταλλαγές ορθών πρακτικών και για την κατάρτιση πολιτικής στο πλαίσιο της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού.Η σύσταση καλεί τα κράτη μέλη:-  να εντοπίσουν τους βασικούς παράγοντες που οδηγούν στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και να παρακολουθούν τις εξελίξεις σε εθνικό, περιφερικό και τοπικό επίπεδο,-  να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν ολοκληρωμένες και διατομεακές πολιτικές για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, με βάση τις ειδικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν.Η σύσταση καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξει τις πολιτικές σε εθνικό επίπεδο με:-  την παρακολούθηση των εξελίξεων στα κράτη μέλη και την ενίσχυση της διδασκαλίας από ομοτίμους και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών μεταξύ τους,-  με την υποστήριξη πολιτικών για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου σε όλες τις σχετικές δραστηριότητες που διαχειρίζεται η Επιτροπή και απευθύνονται στα παιδιά και στους νέους και με την προώθηση της διατομεακής συνεργασίας,-  τη δρομολόγηση μελετών, συγκριτικών ερευνών και σχεδίων συνεργασίας.Νομική βάσηΣύμφωνα με το άρθρο 165 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ένωση συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και, αν αυτό απαιτείται, υποστηρίζοντας και συμπληρώνοντας τη δράση τους. Το άρθρο 166 της ΣΛΕΕ αναφέρεται στην εφαρμογή πολιτικής επαγγελματικής εκπαίδευσης η οποία στηρίζει και συμπληρώνει τις δράσεις των κρατών μελών. Η προτεινόμενη σύσταση αποσκοπεί να ενισχύει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Υποστηρίζει τα κράτη μέλη στη διαμόρφωση ενός πλαισίου για την κατάρτιση στοχοθετημένων και ολοκληρωμένων πολιτικών κατά της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.Σύμφωνα με το άρθρο 9 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ορίζει ότι η Ένωση «συνεκτιμά τις απαιτήσεις που συνδέονται με την προαγωγή υψηλού επιπέδου απασχόλησης, με τη διασφάλιση της κατάλληλης κοινωνικής προστασίας, με την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού καθώς και με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, κατάρτισης και προστασίας της ανθρώπινης υγείας» στις πολιτικές και τις δραστηριότητές της, η προτεινόμενη σύσταση δίνει έμφαση στην ανάγκη καταπολέμησης της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στις πολιτικές και τα προγράμματα που υποστηρίζουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη.Αρχές της επικουρικότητας, της συμπληρωματικότητας και της αναλογικότηταςΗ προτεινόμενη σύσταση προορίζεται να συμβάλει στην ποιότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης διευκολύνοντας το έργο που έχουν δεσμευτεί να πραγματοποιήσουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η εν λόγω σύσταση υποστηρίζει την ανάπτυξη πολιτικής στα κράτη μέλη και την αξιοποίηση των ορθών πρακτικών με σκοπό την αρωγή των κρατών μελών για την εκπόνηση ολοκληρωμένων στρατηγικών για τη μείωση με βιώσιμο τρόπο της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και τον αριθμό των ενηλίκων με χαμηλό επίπεδο προσόντων. Η σύσταση διαμορφώνει το πλαίσιο εντός του οποίου τα κράτη μέλη μπορούν να αναπτύξουν αποτελεσματικά πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Η επιλογή των μέτρων πολιτικής που πρέπει να εγκριθούν εξακολουθεί να αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών, ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν σε αυτά. Συνεπώς, η παρούσα πρόταση συμμορφώνεται προς την αρχή της επικουρικότητας.Σκοπός της σύστασης είναι να ενισχύσει την πολιτική δέσμευση για μεταρρυθμίσεις που δεν μπορούν να επιτευχθούν μόνον με τη χρήση των προγραμμάτων της ΕΕ για την εκπαίδευση και την κατάρτιση ή μέσω των διαρθρωτικών ταμείων. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στην ανάγκη για συντονισμό των πολιτικών και για ενέργειες από διάφορους τομείς πολιτικής, υπερβαίνοντας, με τον τρόπο αυτό, την αυστηρή εστίαση στις πολιτικές εκπαίδευσης στο πλαίσιο της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Ωστόσο, οι ρυθμίσεις εφαρμογής εξακολουθούν να αποτελούν αρμοδιότητα των κρατών μελών, στο κατάλληλο επίπεδο και σύμφωνα με τις εθνικές, περιφερειακές και/ή τοπικές συνθήκες, και, ως εκ τούτου, ανταποκρίνονται στην αρχή της αναλογικότητας.4. δημοσιονομικεσ επιπτωσειςΗ πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ.5. προαιρετικα στοιχειαμ/δΠρότασηΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥσχετικά με πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 165 και 166,Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,Εκτιμώντας τα ακόλουθα:(1) Η μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου[3] είναι ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη ορισμένων βασικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»[4]. Αφορά τόσο τον στόχο της «έξυπνης ανάπτυξης» με τη βελτίωση των επιπέδων εκπαίδευσης και κατάρτισης όσο και τον στόχο της «ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς» με την αντιμετώπιση ενός από τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου για ανεργία και φτώχεια. Επομένως, η στρατηγική «Ευρώπη 2020» περιλαμβάνει τον βασικό στόχο για μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου κάτω από το 10% έως το 2020, από το 14,4% το 2009. Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει να καθορίσουν εθνικούς στόχους, λαμβάνοντας υπόψη το αντίστοιχο τους σημείο εκκίνησης καθώς και τις εθνικές συνθήκες.(2) Οι ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» καλούν τα κράτη μέλη να καταβάλουν κάθε αναγκαία προσπάθεια για την πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου[5].(3) Η εμβληματική πρωτοβουλία «Μια ευρωπαϊκή πλατφόρμα κατά της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού»[6] διαμορφώνει το πλαίσιο δράσης για τη διασφάλιση της κοινωνικής και της εδαφικής συνοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στη διακοπή του κύκλου της μειονεξίας και την επιτάχυνση της προληπτικής δράσης. Απευθύνεται στο βασικό στόχο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξοδο τουλάχιστον 20 εκατομμυρίων από των από τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό κατά την επόμενη δεκαετία.(4) Στόχος της πρωτοβουλίας «Νεολαία σε κίνηση», μιας εμβληματικής πρωτοβουλίας της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι «να ενισχυθούν οι επιδόσεις και η ελκυστικότητα των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Ευρώπης σε διεθνές επίπεδο και να βελτιωθεί η συνολική ποιότητα σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης στην ΕΕ, συνδυάζοντας αριστεία και ισότητα μέσα από την προώθηση της κινητικότητας των σπουδαστών και των εκπαιδευομένων και τη βελτίωση της κατάστασης των νέων στον τομέα της απασχόλησης»[7].(5) Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Μαΐου 2003 με τα οποία εγκρίθηκε το πρόγραμμα εργασίας «εκπαίδευση και κατάρτιση 2010»[8] προέβλεπαν τη μείωση του ποσοστού όσων εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο κάτω από το 10% έως το 2010, συμπεριλαμβάνοντας στην κατηγορία αυτή τα άτομα ηλικίας 18-24 ετών που διαθέτουν μόνον κατώτατη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και δεν συμμετέχουν πλέον στην εκπαίδευσή ή την κατάρτιση. Ο στόχος αυτός δεν επιτεύχθηκε. Ένας στους επτά νέους εγκαταλείπει σήμερα την εκπαίδευση και την κατάρτιση προτού ολοκληρώσει την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.(6) Οι λόγω για την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα καθώς και εντός των περιφερειών.. Οι πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου πρέπει να προσαρμοστούν στην ειδική κατάσταση που επικρατεί σε μια περιφέρεια ή χώρα· δεν υπάρχει μία μοναδική λύση για όλα τα κράτη μέλη.(7) Παρά τις διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των χωρών και των περιφερειών, υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία σε όλα τα κράτη μέλη που δείχνουν ότι οι λιγότερο ευνοημένες και ευπαθείς ομάδες είναι αυτές που πλήττονται περισσότερο. Επίσης, οι νέοι με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου οδηγεί σε κοινωνική μειονεξία και διαιωνίζει τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού.(8) Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την εκπαίδευση παιδιών μεταναστών[9] επισημαίνεται ότι, ενώ μεγάλος αριθμός παιδιών μεταναστών ακολουθούν επιτυχή πορεία στην εκπαίδευση, κατά κανόνα, οι μαθητές που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών έχουν περισσότερες πιθανότητες να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο Το μέσο ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην ΕΕ, στην περίπτωση των μεταναστών, είναι διπλάσιο από το αντίστοιχο ποσοστό των αυτοχθόνων. Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου είναι ακόμα υψηλότερη στον πληθυσμό των Ρόμα.(9) Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2008, σχετικά με τη μάθηση των ενηλίκων[10], αναγνωρίζουν τον ρόλο που έχει η μάθηση των ενηλίκων στην αντιμετώπιση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου καθώς παρέχει μια δεύτερη ευκαιρία στους ενήλικες χωρίς τίτλο σπουδών, δίνοντας έμφαση κυρίως στις βασικές δεξιότητες, στις δεξιότητες ΤΠ και στην εκμάθηση γλωσσών.(10) Το ψήφισμα του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2007, με τίτλο «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας»[11] επεσήμανε την ανάγκη να αυξηθούν τα γενικά επίπεδα δεξιοτήτων και να δοθεί προτεραιότητα στην εκπαίδευση και την κατάρτιση όσων αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού και, ιδιαίτερα, των ατόμων που έχουν εγκαταλείψει πρόωρα το σχολείο. Επισημάνθηκε η ανάγκη να δοθούν επαγγελματική καθοδήγηση και ατομικά προγράμματα κατάρτισης σε όσους αναζητούν εργασία και να αναπτυχθεί η επικύρωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων που αποκτώνται μέσω της επίσημης, της ανεπίσημης και της άτυπης μάθησης.(11) Το Συμβούλιο συμφώνησε, τον Μάιο του 2010, στα συμπεράσματά του σχετικά με την κοινωνική διάσταση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης[12] ότι η επιτυχής πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου απαιτεί να αναπτυχθούν γνώσεις σχετικά με τις ομάδες που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο καθώς και συστημάτων για τον έγκαιρο εντοπισμό των ατόμων αυτών, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να εφαρμοστούν ολοκληρωμένες και διατομεακές στρατηγικές, οι οποίες περιλαμβάνουν φάσμα σχολικών και συστημένων πολιτικών οι οποίες στοχεύουν στους διαφόρους παράγοντες που οδηγούν στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου.(12) Απαιτείται χρόνος για να αποδώσουν καρπούς οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις. Για να επιτευχθεί η μείωση των ποσοστών της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου μέσα στην επόμενη δεκαετία και να επιτευχθεί ο στόχος της «Ευρώπης 2020», πρέπει να εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατόν ολοκληρωμένες και διατομεακές στρατηγικές.(13) Ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για ολοκληρωμένες προσεγγίσεις που αποσκοπούν στην μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αναθεωρήσουν τις υπάρχουσες πολιτικές, να αναπτύξουν τα δικά τους εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και να προβούν σε καινοτομίες και να αναπτύξουν νέες στρατηγικές που θα έχουν μεγάλο αντίκτυπο και μια καλή σχέση κόστους-οφέλους. Μπορεί επίσης να αποτελέσει τη βάση για συνεργασία μέσω της ανοιχτής μεθόδου συνεργασίας και εστιακό σημείο για τη χρήση των χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ,ΣΥΝΙΣΤΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:να χρησιμοποιήσουν το πλαίσιο που παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης με σκοπό:1. να εντοπίσουν τους βασικούς παράγοντες που οδηγούν στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και να παρακολουθούν τα χαρακτηριστικά του φαινομένου σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο ως προϋπόθεση για τη χάραξη στοχοθετημένων και αποτελεσματικών τεκμηριωμένων πολιτικών.2. να εγκρίνουν πριν από το τέλος του 2012 ολοκληρωμένες στρατηγικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και να μεριμνήσουν για την εφαρμογή τους, σύμφωνα με τους εθνικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»· οι στρατηγικές αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν μέτρα πρόληψης, παρέμβασης και αντιστάθμισης.3. να διασφαλίσουν ότι οι εν λόγω στρατηγικές περιλαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για τις ομάδες που αντιμετωπίζουν κίνδυνο να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο στα κράτη μέλη, όπως τα παιδιά από μη ευνοημένο από κοινωνικοοικονομική άποψη περιβάλλον, παιδιά μεταναστών ή τσιγγάνων Ρομά ή παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.4. Να διασφαλίσουν ότι οι εν λόγω στρατηγικές καλύπτουν τόσο την γενική και την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση όσο και τις προκλήσεις που αφορούν ειδικά κάθε τομέα.5. δεδομένου ότι η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου αποτελεί πολυσύνθετο φαινόμενο που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με την εκπαίδευση και την κατάρτιση, να ενσωματώσουν μέτρα που να συμβάλουν στη μείωση των ποσοστών της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου σε όλες τις σχετικές πολιτικές που απευθύνονται στα παιδιά και στους νέους και να συντονίσουν τις δραστηριότητες μεταξύ των διαφόρων τομέων πολιτικής και των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών για να βοηθήσουν τα άτομα που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο, καθώς και όσους έχουν ήδη εγκαταλείψει το σχολείο.ΚΑΛΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:1. να υποστηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών παρακολουθώντας τις εξελίξεις στα κράτη μέλη για να προσδιορίσει τις τάσεις.2. να υποστηρίξει την ανάπτυξη εθνικών στρατηγικών και την ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών και να διευκολύνει την αλληλοδιδαχή των κρατών μελών όσον αφορά τα μέτρα για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων των παιδιών από ομάδες που εμφανίζουν κίνδυνο να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο.3. να συμπεριλάβει μέτρα για την υποστήριξη της μείωσης των ποσοστών πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου σε όλες τις σχετικές ενέργειες της ΕΕ που απευθύνονται σε παιδιά και σε νέους ενήλικές.4. να υποστηρίξει την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου με τη δρομολόγηση συγκριτικών μελετών και ερευνών.5. να διασφαλιστεί ότι, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, το πρόγραμμα διά βίου μάθησης της ΕΕ και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία και το πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία υποστηρίζουν και βοηθούν την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών.6. να υποβάλει σε τακτά διαστήματα εκθέσεις προόδου σχετικά με την επίτευξη του στόχου της Ευρώπης 2020 όσον αφορά την πρόωρη εγκατάλειψη μέσω της ετήσιας έρευνας για την ανάπτυξη καθώς και σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών στο πλαίσιο της υποβολής εκθέσεων σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (ET 2020), για πρώτη φορά στο πλαίσιο της κοινής έκθεσης προόδου του 2015.Βρυξέλλες,Για το ΣυμβούλιοΟ ΠρόεδροςΠΑΡΑΡΤΗΜΑΈνα πλαίσιο για ολοκληρωμένες πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείουΟι στρατηγικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου πρέπει να βασίζονται σε μια ανάλυση σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο των συνθηκών που οδηγούν στο φαινόμενο, καθώς τα μέσα ποσοστά συχνά κρύβουν τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων περιφερειών ή χωρών. Τα άτομα που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο αποτελούν μια ετερογενή ομάδα και οι προσωπικοί λόγοι για την εγκατάλειψη της εκπαίδευσης διαφέρουν σημαντικά Το οικογενειακό περιβάλλον και οι ευρύτερες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες όπως η έλξη που ασκεί η αγορά εργασίας αποτελούν σημαντικούς παράγοντες. Ο αντίκτυπός τους επηρεάζεται από τη δομή του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης, από τις διαθέσιμες μαθησιακές ευκαιρίες και από το μαθησιακό περιβάλλον. Ο συντονισμός των πολιτικών που αφορούν την ευημερία των παιδιών και των νέων, την κοινωνική ασφάλεια, την απασχόληση των νέων και τις μελλοντικές προοπτικές σταδιοδρομίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.1. εντοπισμοσ των κυριων παραγοντων και παρακολουθησηΗ πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου οφείλεται σε πολυσύνθετες και ποικίλες αιτίες, αλλά συχνά συνδέεται με την κοινωνικοοικονομική μειονεξία, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, την αποξένωση από την εκπαίδευση και την κατάρτιση ή τις χαμηλές επιδόσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην έλξη που ασκεί η αγορά εργασίας και/ή σε ένα συνδυασμό κοινωνικών, συναισθηματικών και εκπαιδευτικών προβλημάτων που μπορούν να οδηγήσουν τα άτομα να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση.Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το είδος της εκπαίδευσης στην οποία συμμετέχουν οι μαθητές. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη γενική εκπαίδευση συχνά περνούν στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Για το λόγο αυτό, τα επαγγελματικά σχολεία φέρουν μεγάλη ευθύνη και αντιμετωπίζουν μεγάλη πρόκληση για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Οι τεκμηριωμένες πολιτικές απαιτούν να δίνεται ειδική προσοχή στις επιδόσεις ανά κλάδο εκπαίδευσης ή κατάρτισης,.Για την κατάρτιση τεκμηριωμένων και αποδοτικών από άποψη κόστους πολιτικών για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου απαιτείται να συγκεντρώνονται και να διατηρούνται στοιχεία σχετικά με το φαινόμενο. Αυτό αναμένεται να επιτρέψει την ανάλυση σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, σχετικά με τη μετάβαση από το ένα εκπαιδευτικό επίπεδο στο άλλο, καθώς και σχετικά με την αδικαιολόγητη απουσία από το σχολείο και την μη φοίτηση.-  Η συλλογή στοιχείων θα μπορούσε να επιτρέψει τν ανάλυση των βασικών αιτιών στις οποίες οφείλεται η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου για διάφορες ομάδες μαθητών, σχολείων, ειδών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και ιδρυμάτων κατάρτισης, δήμων ή περιοχών.-  Ο συνδυασμός των στοιχείων σχετικά με την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και των κοινωνικοοικονομικών στοιχείων μπορεί να βοηθήσει στη στοχοθέτηση των μέτρων και των πολιτικών. Η συγκέντρωση και η ανάλυση των πληροφοριών σχετικά με τους λόγους που ωθούν να άτομα να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο, καθώς και σχετικά με τις προοπτικές απασχόλησης και σταδιοδρομίας τους μπορούν επίσης να συμβάλουν στην στοχοθέτηση των μέτρων και των πολιτικών.-  Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των υφιστάμενων μέτρων πολιτικής που αποσκοπούν στη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου αποτελεί σημαντική βάση για τη βελτίωση των στρατηγικών και των προγραμμάτων για την αύξηση των ευκαιριών των μαθητών για επιτυχία στο σχολείο.2. Πολιτικό πλαίσιοΟι ολοκληρωμένες στρατηγικές περιλαμβάνουν ένα μείγμα πολιτικών, συντονισμό των διαφόρων τομέων πολιτικής και την ενσωμάτωση μέτρων για την υποστήριξη της μείωσης της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου σε όλες τις σχετικές πολιτικές που απευθύνονται στα παιδιά και στους νέους. Πρόκειται κυρίως για την κοινωνική πολιτική και τις πολιτικές που την υποστηρίζουν, όπως πολιτικές για την απασχόληση, τη νεολαία και την ένταξη. Εξίσου σημαντικός είναι ο οριζόντιος συντονισμός μεταξύ των διαφόρων συντελεστών και ο κάθετος συντονισμός μεταξύ των διαφόρων επιπέδων κυβέρνησης. Οι στρατηγικές για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία πρόληψης, παρέμβασης και αντιστάθμισης. Τα κράτη μέλη πρέπει να επιλέξουν τις λεπτομερείς συνιστώσες των στρατηγικών τους με βάση τις δικές τους συνθήκες και πλαίσια.2.1 Οι πολιτικές πρόληψης αποσκοπούν να μειώσουν τον κίνδυνο πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου πριν αρχίσουν τα προβλήματα. Τα μέτρα αυτά βελτιστοποιούν την παροχή εκπαίδευσης και κατάρτισης για να υποστηρίζουν καλύτερα τα μαθησιακά αποτελέσματα και να άρουν τα εμπόδια στην εκπαιδευτική επιτυχία.Σκοπός των πολιτικών αυτών είναι να θέσουν νωρίς στερεά θεμέλια ώστε τα παιδιά να αναπτύξουν το μαθησιακό δυναμικό τους και να ενσωματωθούν καλά στο σχολείο.1.  Η παροχή υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης και φροντίδας στην πρώιμη παιδική ηλικία είναι επωφελής για όλα τα παιδιά και έχει ιδιαίτερη σημασία για τα παιδιά που προέρχονται από μη ευνοημένα περιβάλλοντα, όπως παιδιά μεταναστών ή Ρομά. Ενισχύει την φυσική ευεξία, την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη, τις γλωσσικές και τις βασικές γνωστικές δεξιότητες. Η παρεχόμενη εκπαίδευση και φροντίδα πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας, προσιτή από οικονομική άποψη, επαρκώς στελεχωμένη και προσβάσιμη για τις οικογένειες που προέρχονται από λιγότερο ευνοημένα στρώματα.Οι πολιτικές αυτές αφορούν την οργάνωση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, τους πόρους που διατίθενται στα σχολεία, τη διαθεσιμότητα, την διαπερατότητα και την ευελιξία των ατομικών μαθησιακών επιλογών. Αντιμετωπίζουν επίσης τις διαφορές μεταξύ των φύλων, την υποστήριξη των παιδιών από λιγότερο ευνοημένα στρώματα ή με διαφορετική μητρική γλώσσα.2.  Η αύξηση της εκπαιδευτικής προσφοράς με την παράταση της διάρκειας της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή με τη παροχή εγγυήσεων εκπαίδευσης και κατάρτισης πέρα της ηλικίας υποχρεωτικής εκπαίδευσης μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά των νέων και των οικογένειών τους και να οδηγήσει σε υψηλότερα ποσοστά απόκτησης τίτλων ανώτατης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.3.  Η εφαρμογή ενεργητικών πολιτικής για την εξάλειψη των διαχωρισμών και η παροχή πρόσθετης υποστήριξης στα σχολεία που βρίσκονται σε μειονεκτούσες περιοχές ή έχουν μεγάλο αριθμό μαθητών από λιγότερο ευνοημένα κοινωνικοοικονομικά στρώματα τους βοηθούν να βελτιώσουν την κοινωνική του σύνθεσή και την εκπαιδευτική τους προσφορά, αναβαθμίζοντας τις εκπαιδευτικές επιδόσεις των μαθητών από λιγότερο ευνοημένα κοινωνικοοικονομικά στρώματα και μειώνοντας τον κίνδυνο πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.4.  Η υποστήριξη των παιδιών με διαφορετική μητρική γλώσσα για τη βελτίωση της ικανότητάς τους να χρησιμοποιούν τη γλώσσα διδασκαλίας και η υποστήριξη των δασκάλων για να διδάσκουν παιδιά με διαφορετικά επίπεδα γλωσσικών γνώσεων βελτιώνουν τις εκπαιδευτικές επιδόσεις των παιδιών από οικογένειες μεταναστών και μειώνουν τον κίνδυνο πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.5.  Η αύξηση της ευελιξίας και της διαπερατότητας των εκπαιδευτικών οδών (π.χ. με την προσφορά ανεξάρτητων ενοτήτων μαθημάτων ή την εναλλαγή σχολείου και εργασίας) ενισχύει τους μαθητές με χαμηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις και μπορεί να τους παροτρύνει να παραμείνουν στην εκπαίδευση και την κατάρτιση που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες και στις ικανότητές τους. Με τον τρόπο αυτό, αντιμετωπίζονται επίσης και οι ειδικές αιτίες πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου που συνδέονται με το φύλο, όπως η πρόωρη ένταξη στην αγορά εργασίας ή η εγκυμοσύνη στην εφηβική ηλικία.6.  Η ενίσχυση των οδών επαγγελματικής κατάρτισης και η αύξηση της ελκυστικότητας και της ευελιξίας τους προσφέρει στους μαθητές που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να εγκαταλείψουν το σχολείο αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις. Η παροχή επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης που ενσωματώνεται σωστά στα γενικότερα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης προσφέρει εναλλακτικές οδούς για πρόσβαση στην ανώτατη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.2.2 Οι πολιτικές παρέμβασης αποσκοπούν να αποτρέψουν την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου με τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στο επίπεδο των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, με την αντίδραση στα έγκαιρα προειδοποιητικά σημάδια και με την παροχή στοχοθετημένης υποστήριξης στους μαθητές ή σε ομάδες μαθητών που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν το σχολείου. Οι πολιτικές αυτές απευθύνονται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, από τη νηπιακή εκπαίδευση και φροντίδα έως την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.Στο επίπεδο των σχολικών ιδρυμάτων ή των ιδρυμάτων κατάρτισης , οι στρατηγικές κατά της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου ενσωματώνονται σε μια γενικότερη πολιτική για την ανάπτυξη του σχολείου. Σκοπός είναι να δημιουργηθεί ένα θετικό μαθησιακό περιβάλλον, να ενισχυθεί η παιδαγωγική ποιότητα και καινοτομία, να αναβαθμιστούν οι ικανότητες του διδακτικού προσωπικού να χειρίζεται την κοινωνική και πολιτιστική ποικιλομορφία και να αναπτυχτούν προσεγγίσεις για την καταπολέμηση της βίας και του εκφοβισμού.7.  Η μετατροπή των σχολείων σε μαθησιακές κοινότητες που βασίζονται σε ένα κοινό όραμα για την ανάπτυξη του σχολείου που θα συμμερίζονται όλα τα μέρη, που αξιοποιούν την πείρα και τις γνώσεις όλων και προσφέρουν έναν ανοιχτόμυαλο, άνετο χώρο που αποτελεί πηγή έμπνευσης για μάθηση ώστε να ενθαρρυνθούν οι νέοι να παραμείνουν στην εκπαίδευση και την κατάρτιση και να σημειώσουν επιτυχία ως μαθητές.8.  Η ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για τους μαθητές που αντιμετωπίζουν κίνδυνο μπορεί να βοηθήσει στην λήψη αποτελεσματικών μέτρων πριν εκδηλωθούν τα προβλήματα, πριν οι μαθητές αρχίσουν να αποξενώνονται από το σχολείο, να απέχουν αδικαιολόγητα από τα μαθήματα ή να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση.9.  Η βελτίωση της συμμετοχής των γονέων, η ενίσχυση της συνεργασίας τους με το σχολείο και η δημιουργία εταιρικών σχέσεων μεταξύ σχολείων και γονέων ενθαρρύνουν την υποστήριξη της οικογένειας για επιτυχημένη εκπαίδευση και κατάρτιση. Αυτό μπορεί να διευκολυνθεί από διαμεσολαβητές από την τοπική κοινωνία που είναι ικανοί να υποστηρίξουν την επικοινωνία και να μειώσουν τη δυσπιστία.10.  Η διασύνδεση με εξωσχολικούς παράγοντες όπως οι υπηρεσίες της τοπικής κοινότητας, οι οργανώσεις μεταναστών ή μειονοτικών κοινοτήτων, οι αθλητικοί ή πολιτιστικοί σύλλογοι, οι οργανώσεις των εργοδοτών και της κοινωνίας των πολιτών επιτρέπει την εξεύρεση ολιστικών λύσεων που βοηθούν τους μαθητές που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν το σχολείο και διευκολύνει την πρόσβαση στην εξωτερική υποστήριξη π.χ. από ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και διοργανωτές δραστηριοτήτων για νέους, πολιτιστικές και κοινοτικές υπηρεσίες.11.  Η υποστήριξη και η ενδυνάμωση των διδασκάλων στο έργο τους όσον αφορά τους μαθητές που αντιμετωπίζουν κίνδυνο εγκατάλειψης του σχολείου αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία των μέτρων σε σχολικό επίπεδο Η στοχοθετημένη κατάρτιση των διδασκάλων τους βοηθάει να αντιμετωπίζουν τη διαφορετικότητα εντός της σχολικής αίθουσας, να στηρίζουν τους μαθητές από λιγότερο ευνοημένα κοινωνικά στρώματα και να επιλύουν δύσκολες καταστάσεις διδασκαλίας.12.  Οι δραστηριότητες πέρα του σχολικού προγράμματα μετά και έξω από το σχολείου καθώς και καλλιτεχνικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες μπορούν να αυξήσουν την αυτοεκτίμηση των μαθητών που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση και να ενισχύσουν την αντοχή τους έναντι των μαθησιακών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.Οι πολιτικές παρέμβασης σε ατομικό επίπεδο αποσκοπούν να διασφαλίσουν ένα σύνολο μηχανισμών υποστήριξης για μεμονωμένους μαθητές που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν το σχολείο, οι οποίοι μπορεί να προσαρμόζονται ειδικά στις ανάγκες τους. Οι πολιτικές αυτές επικεντρώνονται τόσο στην προσωπική ανάπτυξη με σκοπό την ενίσχυση της αντοχής των μαθητών που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν το σχολείο και στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων δυσκολιών, οι οποίες μπορεί να είναι κοινωνικές, γνωστικές ή συναισθηματικές.13.  Η καθοδήγηση βοηθάει τους μεμονωμένους μαθητές να υπερπηδήσουν συγκεκριμένες ακαδημαϊκές, κοινωνικές ή προσωπικές δυσκολίες. Οι μαθητές, είτε σε ατομικό επίπεδο (ατομική καθοδήγηση) ή σε μικρές ομάδες (συλλογική διδασκαλία), λαμβάνουν στοχοθετημένη στήριξη, η οποία παρέχεται συχνά από το εκπαιδευτικό προσωπικό ή από μέλη της κοινότητας.14.  Η ενίσχυση των προσεγγίσεων εξατομικευμένης μάθησης και η παροχή μαθησιακής στήριξης σε μαθητές που αντιμετωπίζουν κίνδυνο εγκατάλειψης του σχολείου τους βοηθά να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της επίσημης εκπαίδευσης και να υπερπηδήσουν τα εμπόδια που δημιουργεί το σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης.15.  Η ενίσχυση της καθοδήγησης και παροχής συμβουλών υποστηρίζει επιλογές σταδιοδρομίας των σπουδαστών και τη μετακίνηση εντός της εκπαίδευσης ή τη μετάβαση από εκπαίδευση σε απασχόληση, Περιορίζει την λήψη ακατάλληλων αποφάσεων που βασίζονται σε ψευδείς προσδοκίες ή ανεπαρκείς πληροφορίες. Βοηθάει τους νέους να κάνουν επιλογές οι οποίες ανταποκρίνονται στις φιλοδοξίες τους, στα προσωπικά τους ενδιαφέροντα και ταλέντα.16.  Τα μέτρα οικονομικής υποστήριξης, όπως επιδόματα σπουδών, συμβάλλουν στο να αντιμετωπιστεί η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου που οφείλεται σε οικονομικούς λόγους. Τέτοιου είδους υποστήριξη μπορεί να εξαρτάται από την τακτική φοίτηση ή μπορεί να συνδέεται με τα κοινωνικά επιδόματα των οικογενειών.2.3 Η αντιστάθμιση αποσκοπεί να βοηθήσει όσους εγκατέλειψαν πρόωρα το σχολείο, προσφέροντας δυνατότητες για επανένταξη στην εκπαίδευση και την κατάρτιση και την απόκτηση των τίτλων που δεν μπόρεσαν να αποκτήσουν.17.  Επιτυχημένα προγράμματα δεύτερης ευκαιρίας παρέχουν μαθησιακά περιβάλλοντα που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες όσων έχουν εγκαταλείψει πρόωρα το σχολείο, αναγνωρίζουν την προηγούμενη μαθησιακή τους πορεία και υποστηρίζουν την ευημερία τους Τα προγράμματα αυτά διαφέρουν μεταξύ των σχολείων τόσο στις οργανωτικές όσο και στις παιδαγωγικές προσεγγίσεις και χαρακτηρίζονται συχνά από μικρές μαθησιακές ομάδες, εξατομικευμένη και καινοτομική μάθηση και ευέλικτες μαθησιακές διαδρομές. Τα προγράμματα αυτά πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμα και να παρέχονται δωρεάν.18.  Είναι σημαντικό να παρέχονται διάφορες οδοί για την επιστροφή στο κύριο σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Μαθήματα για τη διευκόλυνση της μετάβασης μπορούν να συμβάλουν στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της προηγούμενης σχολικής αποτυχίας και της επανένταξης στο κύριο σύστημα εκπαίδευσης.19.  Η αναγνώριση και η επικύρωση της προηγούμενης μάθησης, συμπεριλαμβανομένων των ικανοτήτων που αποκτήθηκαν σε μη τυπική ή ανεπίσημη μάθηση, βελτιώνει την εμπιστοσύνη και την αυτοεκτίμηση των μαθητών και διευκολύνει την επανένταξη στο σχολείο. Μπορεί να τους παροτρύνει να συνεχίσουν την εκπαίδευση και κατάρτιση, τους βοηθάει να εντοπίσουν τα ταλέντα τους και να κάνουν καλύτερες επιλογές σταδιοδρομίας.20.  Η στοχοθετημένη ατομική υποστήριξη περιλαμβάνει την κοινωνική, χρηματική, εκπαιδευτική και ψυχολογική υποστήριξη των νέων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους νέους που βρίσκονται σε κατάσταση σοβαρής κοινωνικής ή συναισθηματικής δυσχέρειας η οποία δεν τους επιτρέπει να παραμείνουν στην εκπαίδευση ή την κατάρτιση[1] Ο όρος «πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου» περιλαμβάνει κάθε μορφή εγκατάλειψης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης πριν από την ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή της αντίστοιχης επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.[2] Eurostat, Έρευνα για το εργατικό δυναμικό 2010.[3] Ο όρος «πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου» περιλαμβάνει κάθε μορφή εγκατάλειψης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης πριν από την ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή της αντίστοιχης επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.[4] COM(2010)2020[5] ΕΕ L 308 της 24.11.2010, σ.50.[6] COM(2010) 0758.[7] «Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» COM(2010) 2020.[8] Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 5ης και 6ης Μαΐου 2003 σχετικά με Επίπεδα Αναφοράς Μέσων Ευρωπαϊκών Επιδόσεων στην εκπαίδευση και την κατάρτιση (Benchmarks) (έγγρ. 8981/03).[9] ΕΕ C 301 της 11.12.2009, σ. 5.[10] ΕΕ C 140 της 6.6.2008, σ. 10.[11] ΕΕ C 290 της 4.12.2007, σ. 1.[12] ΕΕ C 135 της 26.5.2010, σ. 2.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 18.5.2016
            COM(2016) 341 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2016και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για το 2016

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2016

                  και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για το 2016

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
                  2
               ,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
                  3
               ,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 26 Νοεμβρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης
                  4
               , με την οποία σηματοδοτήθηκε η έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2016 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Οι προτεραιότητες της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Μαρτίου 2016. Στις 26 Νοεμβρίου 2015, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης
                  5
               , στην οποία η Πολωνία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2016 για την Πολωνία
                  6
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. Αξιολογήθηκε η πρόοδος της Πολωνίας όσον αφορά την υλοποίηση των ειδικών για τη χώρα συστάσεων που είχαν εκδοθεί στις 14 Ιουλίου 2015 και η πρόοδος της Πολωνίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 28 Απριλίου 2016, η Πολωνία υπέβαλε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2016 και το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2016. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (4)Οι σχετικές ειδικές για τη χώρα συστάσεις ελήφθησαν υπόψη κατά τον προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων για την περίοδο 2014-2020. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, όπου είναι αναγκαίο να υποστηριχθεί η εφαρμογή των σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να επανεξετάσει και να προτείνει τροποποιήσεις της οικείας συμφωνίας εταιρικής σχέσης και των σχετικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή παρέσχε περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να κάνει χρήση αυτής της διάταξης στις κατευθυντήριες γραμμές που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση
                  7
               .

               (5)Η Πολωνία επί του παρόντος υπάγεται στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2016, η κυβέρνηση σχεδιάζει αύξηση του ονομαστικού ισοζυγίου από 2,6% του ΑΕΠ το 2015 σε 2,9% του ΑΕΠ το 2017 προτού μειωθεί σε 1,3% του ΑΕΠ το 2019. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος - έλλειμμα 1% του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους - δεν αναμένεται να επιτευχθεί έως το 2019, δηλαδή εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 51,3% του ΑΕΠ το 2015 σε 52,5% του ΑΕΠ το 2017 προτού μειωθεί σε 50,4% του ΑΕΠ το 2019. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται αυτές οι δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ευλογοφανές για το 2016 και ευνοϊκό στη συνέχεια. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2016, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη προσαρμογή τόσο το 2016 όσο και, υπό την προϋπόθεση αμετάβλητων πολιτικών, το 2017. Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σύγκλισης και λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2016, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης της Πολωνίας με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, θα χρειασθούν περαιτέρω μέτρα ώστε να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση το 2016 και το 2017.

               (6)Η Πολωνία είναι το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ που δεν διαθέτει ούτε σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα πλήρως ανεξάρτητο δημοσιονομικό συμβούλιο. Επιπλέον του «φρένου στο χρέος» που προβλέπει το πολωνικό Σύνταγμα, η Πολωνία θέσπισε το 2013 έναν κανόνα σταθεροποίησης των δαπανών, ο οποίος εφαρμόστηκε πλήρως για πρώτη φορά στον προϋπολογισμό του 2015. Ωστόσο, ο κανόνας αυτός τροποποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 για να επιτραπούν υψηλότερες δαπάνες. Μακροπρόθεσμα, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα λόγω της μη ευνοϊκής αρχικής δημοσιονομικής θέσης και της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που συνεπάγεται η γήρανση του πληθυσμού, κυρίως σε σχέση με τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Από άποψη βιωσιμότητας του χρέους, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός κίνδυνος είναι υψηλός λόγω της προβλεπόμενης αύξησης του ύψους του χρέους.

               (7)Τα έσοδα από τον ΦΠΑ για το 2015 εκτιμάται ότι έχουν παραμείνει σε χαμηλό επίπεδο ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα, τα οποία περιλαμβάνουν  τον μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης και την κοινή ευθύνη των επιχειρήσεων σε ευαίσθητους τομείς. Η αύξηση της είσπραξης του ΦΠΑ και η καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ αποτελούν προτεραιότητες της πολωνικής κυβέρνησης και, για τον σκοπό αυτό, εκπονείται ειδική στρατηγική. Η στρατηγική αυτή αναμένεται να συμπεριλάβει μέτρα όπως νέα εργαλεία ΤΠ για τον εντοπισμό και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και τη μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης. Τον Ιανουάριο του 2017 θα θεσπιστεί χαμηλότερο όριο για τις πληρωμές σε μετρητά μεταξύ επιχειρήσεων. Η Πολωνία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το μακροχρόνιο πρόβλημα της αναποτελεσματικής φορολογικής διοίκησης. Ο δείκτης κόστους-είσπραξης φόρων, δηλαδή το διοικητικό κόστος ανά καθαρά φορολογικά έσοδα που εισπράττονται, είναι ο υψηλότερος στην ΕΕ.

               (8)Η Πολωνία εξακολουθεί να εφαρμόζει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε μεγάλο αριθμό προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτό συμβάλλει στην απώλεια εσόδων και μειώνει την αποτελεσματικότητα του συστήματος ΦΠΑ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ δεν συνιστούν αποτελεσματικό μέσο κοινωνικής πολιτικής, κυρίως διότι δεν απευθύνονται ειδικά σε ευάλωτα νοικοκυριά και τείνουν να οδηγούν στην παροχή σημαντικών επιδοτήσεων σε πλούσιους φορολογούμενους. Οι κοινωνικές παροχές και ο φόρος εισοδήματος θεωρείται ότι είναι καλύτερα στοχευμένα μέσα και, ως εκ τούτου, καταλληλότερα για την επίτευξη των αναδιανεμητικών στόχων. Η δυνητική απώλεια εσόδων λόγω των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και των προαιρετικών απαλλαγών είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ.

               (9)Παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις, η αγορά εργασίας της Πολωνίας αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως γήρανση του εργατικού δυναμικού, χαμηλή παραγωγικότητα και υψηλό κατακερματισμό. Στις προκλήσεις αυτές προστίθενται οι αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος. Μολονότι το εκπαιδευτικό σύστημα έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία έτη, εξακολουθεί να μην εξοπλίζει τους μαθητές με επαρκείς εγκάρσιες δεξιότητες που απαιτούνται για την ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας και την καινοτομία. Το σχετικά χαμηλό μέσο επίπεδο της ανώτατης εκπαίδευσης και του επιστημονικού τομέα στην Πολωνία έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ο βαθμός διεθνοποίησης της ανώτατης εκπαίδευσης είναι πολύ περιορισμένος, από την άποψη τόσο του αριθμού των αλλοδαπών φοιτητών όσο και της συμμετοχής σε διεθνείς επιστημονικές συνεργασίες. Το μοντέλο χρηματοδότησης της ανώτατης εκπαίδευσης δεν προωθεί επαρκώς την ποιότητα, δεδομένου ότι βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε προγενέστερες πανεπιστημιακές κατατάξεις και ποσοτικές μεταβλητές, όπως ο αριθμός των φοιτητών και του ακαδημαϊκού προσωπικού. Σύμφωνα με τους εργοδότες, οι απόφοιτοι στερούνται εγκάρσιων δεξιοτήτων, όπως η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η κριτική σκέψη και η ομαδική εργασία. Η συμμετοχή στη δια βίου μάθηση είναι χαμηλή, και η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς.

               (10)Ενώ τα τελευταία έτη έχουν αυξηθεί σημαντικά τόσο η διαθεσιμότητα όσο και η χρήση της προσχολικής εκπαίδευσης, η διαθεσιμότητα υπηρεσιών βρεφονηπιακής φροντίδας παραμένει από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Η αύξηση της ηλικίας έναρξης της υποχρεωτικής σχολικής εκπαίδευσης στα επτά έτη, και η κατάργηση της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης για τα παιδιά ηλικίας πέντε ετών, σε συνδυασμό με το νέο επίδομα τέκνου, μπορεί να έχουν περαιτέρω αρνητικές επιπτώσεις στη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως των γυναικών.

               (11)Παρά τη σημαντική αύξηση των συμβάσεων εργασίας αορίστου χρόνου το 2015, το ποσοστό της απασχόλησης ορισμένου χρόνου στην Πολωνία είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ. Η Πολωνία έλαβε πρόσφατα σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Εγκρίθηκε τροπολογία του εργατικού κώδικα και αυξήθηκαν οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που συνδέονται με ορισμένες συμβάσεις αστικού δικαίου, ενώ η ελάχιστη ωριαία αμοιβή για όσους εργάζονται με συμβάσεις αστικού δικαίου αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2017. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία του εργατικού κώδικα δημιουργούν αντικίνητρα για τους εργοδότες να προσλαμβάνουν άτομα με συμβάσεις αορίστου χρόνου και η χρήση αυτών των συμβάσεων εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Αυτό οφείλεται κυρίως στην πολυπλοκότητα της εργατικής νομοθεσίας και στο υψηλό έμμεσο κόστος των απολύσεων βάσει αυτών των συμβάσεων. Το κόστος αυτό περιλαμβάνει τα υψηλά διαδικαστικά έξοδα, τις δαπάνες που συνδέονται με τους χρονοβόρους και αβέβαιους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών και τις σχετικές διατάξεις, όπως η ιδιαίτερη προστασία των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας από τις απολύσεις.

               (12)Οι προτιμησιακές ρυθμίσεις κοινωνικής ασφάλισης για συγκεκριμένους τομείς, ιδίως τα επιδοτούμενα σε μεγάλο βαθμό συνταξιοδοτικά συστήματα για τους αγρότες και τους εργαζόμενους στα ορυχεία, έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και μπορεί να συμβάλουν στη μείωση της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού. Ο αριθμός των ασφαλισμένων βάσει του ειδικού καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης των αγροτών (KRUS) μειώνεται με αργούς ρυθμούς μετά το 2007 και η κυβέρνηση αναμένει ότι το 2019 θα ανέρχεται σε 1,18 εκατομμύρια άτομα, ενώ ο αριθμός των συνταξιοδοτικών παροχών ύψους 1,229 εκατομμυρίων αναμένεται να αυξηθεί μέχρι το 2018. Από το 2011, το μερίδιο των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού για το KRUS στο ΑΕΠ παρέμεινε σταθερό στο 1%. Δεν υπάρχει γενική απαίτηση φορολόγησης για τους αγρότες ή υποχρέωση να διαθέτουν λογιστικό σύστημα, ενώ το ποσοστό αυτοχρηματοδότησης του KRUS είναι χαμηλό. Το 2014 υπήρχαν 1,382 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις στην Πολωνία, εκ των οποίων το 52% ήταν κάτω από 5 εκτάρια (GUS). Οι εργαζόμενοι στα ορυχεία απαλλάσσονται από τις γενικά καθορισμένες εισφορές στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα μέσω ειδικών προτιμησιακών πολλαπλασιαστικών συντελεστών, που αποτελούν σημαντικό ετήσιο κόστος για τα δημόσια οικονομικά ύψους άνω του 0,5% του ΑΕΠ. Οι δυσμενείς δημογραφικές προοπτικές έχουν ήδη οδηγήσει σε συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας. Κατά συνέπεια, είναι απαραίτητο να διατηρηθεί η θετική τάση όσον αφορά την απασχόληση, ιδίως των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, με στόχο επίσης να διατηρηθεί η επάρκεια και η βιωσιμότητα του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος. Αν και η μέση πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια, παραμένει σημαντικά κατώτερη από τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης. Ως εκ τούτου, η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης είναι καθοριστικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη κοινωνική επάρκεια των μελλοντικών συντάξεων και τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών, καθώς και για την  αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας.

               (13)Παρά τις σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία έτη, εξακολουθούν να υφίστανται αδυναμίες και ελλείψεις στα δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και επικοινωνιών. Η επενδυτική δραστηριότητα παρεμποδίζεται από φραγμούς σχετικούς με τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, τη φορολογία, το περιβάλλον για ερευνητικές, αναπτυξιακές και καινοτόμες δραστηριότητες και τις χρονοβόρες διαδικασίες εκτέλεσης των συμβάσεων. Οι αδυναμίες της διαχειριστικής και διοικητικής ικανότητας έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην έγκαιρη υλοποίηση των επενδυτικών έργων στον σιδηροδρομικό τομέα, καθώς και των έργων υποδομής στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών. Η πολωνική οικονομία εξακολουθεί να είναι ενεργοβόρος με υψηλές εκπομπές άνθρακα και, ως εκ τούτου, τα πιθανά κέρδη από τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης είναι σημαντικά. Οι εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι πεπαλαιωμένες και εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον άνθρακα. Το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι επαρκώς συνδεδεμένο με γειτονικές χώρες. Το καθεστώς στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το οποίο έπρεπε να τεθεί σε εφαρμογή την 1 Ιανουαρίου 2016, έχει καθυστερήσει, προκαλώντας επενδυτική αβεβαιότητα. Βασικοί παράγοντες που εμποδίζουν τις επενδύσεις, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα, είναι η πολύ χαμηλή κάλυψη και αστάθεια στον χωροταξικό σχεδιασμό, ιδίως σε τοπικό επίπεδο, καθώς και ο υπερβολικός αριθμός κανονιστικών ρυθμίσεων και οι νομοθετικές και διοικητικές ασυνέπειες που εμποδίζουν τη χορήγηση οικοδομικών αδειών.

               (14)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε διεξοδική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πολωνίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2016 για τη χώρα. Αξιολόγησε επίσης το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς και τις επακόλουθες ενέργειες σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώθηκαν προς την Πολωνία τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Πολωνία αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 3 κατωτέρω.

               (15)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης, και η γνώμη του
                  8
                αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πολωνία να αναλάβει δράση το 2016 και το 2017 προκειμένου:

               1.Να επιτύχει δημοσιονομική προσαρμογή 0,5% του ΑΕΠ για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2016 και το 2017. Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων με τη σύσταση ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου. Να βελτιώσει την είσπραξη των φόρων, με την εξασφάλιση της καλύτερης συμμόρφωσης με το σύστημα ΦΠΑ και να περιορίσει την εκτεταμένη χρήση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.

               2.Να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα και την επάρκεια του συνταξιοδοτικού συστήματος και την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, αρχίζοντας με τη μεταρρύθμιση των προτιμησιακών συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων, την άρση των εμποδίων για μονιμότερες μορφές απασχόλησης και τη βελτίωση της εκπαίδευσης και κατάρτισης.

               3.Να λάβει μέτρα για την εξάλειψη των εμποδίων στις επενδύσεις σε υποδομές στους τομείς των μεταφορών, των κατασκευών και της ενέργειας, και να αυξήσει την κάλυψη του χωροταξικού σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)
                  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)
                  COM(2016) 341 final.

                     (3)
                  P8_TA(2016)0058, P8_TA(2016)0059, και P8_TA(2016)0060.

                     (4)
                  COM(2015) 690 final.

                     (5)
                  COM(2015) 691 final.

                     (6)
                  SWD(2016) 89 final.

                     (7)
                  COM(2014) 494 final.

                     (8)
                  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.