title: Σύσταση της Επιτροπής, της 18ης Ιουνίου 2019, σχετικά με το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Σουηδίας για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030

text:
               3.9.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 297/104

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 18ης Ιουνίου 2019
      σχετικά με το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Σουηδίας για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030
      (2019/C 297/27)
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να υποβάλει στην Επιτροπή προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα που καλύπτει την περίοδο από το 2021 έως το 2030 σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 και το παράρτημα I του εν λόγω κανονισμού. Τα πρώτα προσχέδια των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα έπρεπε να υποβληθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.

                  (2)

                  Η Σουηδία υπέβαλε το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα στις 17 Ιανουαρίου 2019. Η υποβολή του εν λόγω προσχεδίου αποτελεί τη βάση και το πρώτο βήμα της επαναληπτικής διαδικασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών για την οριστικοποίηση των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα και την επακόλουθη εφαρμογή τους.

                  (3)

                  Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τα προσχέδια των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα. Η Επιτροπή προέβη σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση του προσχεδίου του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Σουηδίας για την ενέργεια και το κλίμα, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά στοιχεία του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Η εν λόγω αξιολόγηση (2) δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση. Οι συστάσεις που ακολουθούν βασίζονται στην εν λόγω αξιολόγηση.

                  (4)

                  Ειδικότερα, οι συστάσεις της Επιτροπής μπορούν να εξετάζουν i) το επίπεδο φιλοδοξίας των στόχων, επιδιώξεων και συνεισφορών για τη συλλογική επίτευξη των στόχων της Ενεργειακής Ένωσης και, ιδίως, των επιδιώξεων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, καθώς και το επίπεδο διασυνδεσιμότητας ηλεκτρικής ενέργειας στο οποίο αποσκοπεί το κράτος μέλος το 2030, ii) τις πολιτικές και τα μέτρα σχετικά με τους στόχους σε επίπεδο κράτους μέλους και Ένωσης, καθώς και άλλες πολιτικές και μέτρα με ενδεχόμενο διασυνοριακό ενδιαφέρον, iii) οποιεσδήποτε πρόσθετες πολιτικές και μέτρα που ενδεχομένως απαιτούνται στο πλαίσιο των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, iv) τις αλληλεπιδράσεις και τη συνοχή των υπαρχουσών και των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων που περιλαμβάνονται στο ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα στο πλαίσιο μίας διάστασης και μεταξύ διαφορετικών διαστάσεων της Ενεργειακής Ένωσης.

                  (5)

                  Κατά την εκπόνηση των συστάσεών της, η Επιτροπή εξέτασε την ανάγκη, αφενός, να αθροιστούν ορισμένες ποσοτικοποιημένες προγραμματισμένες συνεισφορές από όλα τα κράτη μέλη, προκειμένου να αξιολογηθεί η φιλοδοξία σε επίπεδο Ένωσης και, αφετέρου, να παρασχεθεί επαρκής χρόνος σε κάθε κράτος μέλος, ώστε να λάβει δεόντως υπόψη τις συστάσεις της Επιτροπής πριν οριστικοποιήσει το εθνικό του σχέδιο.

                  (6)

                  Οι συστάσεις της Επιτροπής όσον αφορά τις φιλοδοξίες των κρατών μελών για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές βασίζονται σε έναν μαθηματικό τύπο που ορίζεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 και βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια.

                  (7)

                  Όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, οι συστάσεις της Επιτροπής βασίζονται στην αξιολόγηση του εθνικού επιπέδου φιλοδοξίας που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα, σε σύγκριση με το συλλογικό επίπεδο των προσπαθειών που απαιτούνται για την επίτευξη των επιδιώξεων της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται για συγκεκριμένες εθνικές περιστάσεις, κατά περίπτωση. Οι τελικές εθνικές συνεισφορές στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν το οικονομικά αποδοτικό δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας και να υποστηρίζονται από μια στιβαρή μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης κτιρίων και μέτρα εφαρμογής της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας που απορρέει από το άρθρο 7 της οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αποδείξουν ότι έχουν λάβει δεόντως υπόψη την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, ιδίως εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο η ενεργειακή απόδοση συμβάλλει στην οικονομικά αποδοτική επίτευξη των εθνικών στόχων για ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

                  (8)

                  Βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν μια γενική επισκόπηση των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων, των επιδιώξεων και των συνεισφορών που καθορίζονται στο ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, καθώς και μια γενική εκτίμηση των πηγών των εν λόγω επενδύσεων. Τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα θα πρέπει να διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα των εθνικών πολιτικών και μέτρων εγγύησης της ασφάλειας των επενδυτών.

                  (9)

                  Παράλληλα, στο πλαίσιο του κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2018-2019, η Επιτροπή έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις επενδυτικές ανάγκες των κρατών μελών στους τομείς της ενέργειας και του κλίματος. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην έκθεση χώρας του 2019 για τη Σουηδία (4) και στη σύσταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου προς τη Σουηδία (5), στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Επιτροπή, στην αξιολόγηση των προσχεδίων των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, έλαβε υπόψη τις τελευταίες διαπιστώσεις και συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι συστάσεις της Επιτροπής είναι συμπληρωματικές των τελευταίων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι στα ενοποιημένα εθνικά σχέδιά τους για την ενέργεια και το κλίμα λαμβάνονται υπόψη οι τελευταίες ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουν εκδοθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

                  (10)

                  Επιπλέον, βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, κάθε κράτος μέλος οφείλει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τυχόν συστάσεις της Επιτροπής στο προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα που πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019 και, εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν λάβει υπόψη σύσταση ή ουσιώδες μέρος αυτής, το εν λόγω κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει και να δημοσιοποιεί τη σχετική αιτιολογία.

                  (11)

                  Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει, στα ενοποιημένα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα και στις επικαιροποιήσεις τους κατά τα επόμενα έτη, να αναφέρουν τα ίδια δεδομένα με τα δεδομένα που υποβάλλουν στην Eurostat ή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος. Η χρήση της ίδιας πηγής και, εφόσον είναι διαθέσιμες, των ευρωπαϊκών στατιστικών, είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για τον υπολογισμό της βάσης αναφοράς για τη μοντελοποίηση και τις προβολές. Η χρήση των ευρωπαϊκών στατιστικών θα επιτρέψει την καλύτερη συγκρισιμότητα των δεδομένων και των προβολών που χρησιμοποιούνται στα ενοποιημένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα.

                  (12)

                  Στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα πρέπει να περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αξιολογούνται οι μακροοικονομικές επιπτώσεις των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων και, στο μέτρο του εφικτού, οι επιπτώσεις στην υγεία, στο περιβάλλον, στην απασχόληση και στην εκπαίδευση, οι επιπτώσεις στις δεξιότητες και οι κοινωνικές επιπτώσεις. Στην κατάρτιση του τελικού ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα πρέπει να συμμετέχουν το κοινό και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς. Αυτά και άλλα στοιχεία περιγράφονται λεπτομερώς στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση (6).

                  (13)

                  Στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, η Σουηδία θα πρέπει να λάβει επίσης υπόψη τις αλληλεξαρτήσεις πολιτικών, ιδίως τις συνέργειες μεταξύ των διαστάσεων της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, της ενεργειακής ασφάλειας και της εσωτερικής αγοράς με την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση. Η αλληλεπίδραση των προγραμματισμένων πολιτικών που αφορούν τη σχεδιαζόμενη αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και η απαιτούμενη ενίσχυση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν επίσης σημαντικά στοιχεία που πρέπει να εξεταστούν στο τελικό σχέδιο. Οι στόχοι στο πλαίσιο της διάστασης της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας πρέπει να στηρίζουν και τις προσπάθειες που σχεδιάζονται για τις άλλες διαστάσεις της Ενεργειακής Ένωσης. Δεδομένου ότι η χρήση της υδροηλεκτρικής ενέργειας είναι σημαντική, θα μπορούσε να εξεταστεί επίσης ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής στην ενεργειακή ασφάλεια.

                  (14)

                  Στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, η Σουηδία θα μπορούσε, με βάση τον γενικό της στόχο για ανάπτυξη τεχνολογιών και υπηρεσιών που μπορούν να διατεθούν στο εμπόριο από σουηδικές επιχειρήσεις, να παρουσιάσει μια πιο ολοκληρωμένη επισκόπηση της ανταγωνιστικότητας του τομέα των τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Το τελικό σχέδιο θα μπορούσε να ωφεληθεί επίσης από την παροχή περαιτέρω πληροφοριών σχετικά με την αλληλεπίδραση με την κυκλική οικονομία.

                  (15)

                  Οι συστάσεις της Επιτροπής προς τη Σουηδία βασίζονται στην αξιολόγηση του προσχεδίου του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου της Σουηδίας για την ενέργεια και το κλίμα, το οποίο δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση (7),

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ:

                  1.

                  Να αναπτύξει τη στρατηγική της για την εκπλήρωση της δέσμευσης δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), βάσει της οποίας οι εκπομπές από τις δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας (LULUCF) δεν υπερβαίνουν τις απορροφήσεις, με βάση την εφαρμογή των υποκείμενων λογιστικών κανόνων. Να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην αξιολόγηση του αντίκτυπου των πολιτικών και των μέτρων στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και στους τομείς επιμερισμού των προσπαθειών και LULUCF.

                  2.

                  Να επιβεβαιώσει το ευπρόσδεκτο επίπεδο φιλοδοξίας για μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ύψους 65 % για το 2030, το οποίο αναφέρεται στο προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα, ως συνεισφορά της Σουηδίας στον στόχο της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Η συνεισφορά αυτή θα πρέπει να υποστηριχθεί από λεπτομερείς και ποσοτικοποιημένες πολιτικές και μέτρα που να συνάδουν με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καταστεί δυνατή η έγκαιρη και οικονομικά αποδοτική επίτευξη αυτής της συνεισφοράς. Θα πρέπει να συμπεριληφθεί ενδεικτική πορεία η οποία επιτυγχάνει όλα τα σημεία αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχείο α) σημείο 2) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Θα πρέπει επίσης να συμπεριληφθούν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την αντιμετώπιση του διοικητικού φόρτου, καθώς και πρόσθετες λεπτομέρειες σχετικά με τα υποστηρικτικά πλαίσια για την ιδιοκατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις κοινότητες ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001. Θα πρέπει να παρασχεθούν πρόσθετες λεπτομέρειες σχετικά με τα ειδικά μέτρα που έχουν προγραμματιστεί για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της χρήσης βιομάζας στον τομέα της ενέργειας, δεδομένης της σημαντικής συμβολής της βιομάζας στο σύνολο του ενεργειακού μείγματος της Σουηδίας.

                  3.

                  Να αυξήσει το επίπεδο των προσπαθειών για τη μείωση της κατανάλωσης τελικής ενέργειας, δεδομένης της ανάγκης να επιτευχθεί συλλογικά ο στόχος ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030, και να υποστηρίξει αυτές τις προσπάθειες με πολιτικές και μέτρα που έχουν τη δυνατότητα να αποφέρουν πρόσθετες εξοικονομήσεις ενέργειας έως το 2030. Τα πρόσθετα μέτρα και ο αναμενόμενος αντίκτυπός τους όσον αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας θα πρέπει να αναπτυχθούν και να συμπεριληφθούν στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα.

                  4.

                  Να προσδιορίσει τα μέτρα για τη στήριξη των στόχων ενεργειακής ασφάλειας όσον αφορά τη διαφοροποίηση και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την εξασφάλιση ευελιξίας, και την επάρκεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας υπό το πρίσμα του φιλόδοξου στόχου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

                  5.

                  Να αποσαφηνίσει τους εθνικούς στόχους και τις επιδιώξεις χρηματοδότησης που πρέπει να επιτευχθούν μεταξύ των ετών 2023 και 2030 στον τομέα της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας, ιδίως όσους σχετίζονται με την Ενεργειακή Ένωση, ώστε να είναι άμεσα μετρήσιμοι και κατάλληλοι για τον επιδιωκόμενο σκοπό, που είναι να υποστηριχθεί η υλοποίηση των επιδιώξεων στις άλλες διαστάσεις του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα. Να υποστηρίξει τους στόχους αυτούς με συγκεκριμένες και κατάλληλες πολιτικές και μέτρα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πρέπει να αναπτυχθούν σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη, όπως το στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών.

                  6.

                  Να εντείνει τις ήδη καλές ρυθμίσεις περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των βόρειων χωρών (Δανία, Φινλανδία, Ισλανδία, Νορβηγία και Σουηδία), επεκτείνοντάς τες σε νέους τομείς και διευρύνοντας τη γεωγραφική εμβέλεια ώστε να περιλαμβάνονται και τα κράτη της Βαλτικής (Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία). Οι περιφερειακές ανταλλαγές θα πρέπει να επικεντρωθούν στους τομείς της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας, ενόψει των αλλαγών στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας για την προσαρμογή σε υψηλότερα μερίδια ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, που θα αυξήσουν τις εισαγωγές και εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και θα επιτείνουν την ανάγκη ευελιξίας του συστήματος.

                  7.

                  Να παράσχει μια γενική επισκόπηση των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων για την ενέργεια και το κλίμα, και μια γενική εκτίμηση των πηγών των εν λόγω επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της κατάλληλης χρηματοδότησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

                  8.

                  Να απαριθμήσει όλες τις επιδοτήσεις στον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, και τις δράσεις που αναλαμβάνονται, καθώς και τα σχέδια για τη σταδιακή κατάργησή τους.

                  9.

                  Να συμπεριλάβει ανάλυση των αλληλεπιδράσεων με την πολιτική για την ποιότητα του αέρα και τις εκπομπές αερίων ρύπων, παρουσιάζοντας τις επιπτώσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση για κάθε επιμέρους σενάριο, παρέχοντας πληροφορίες τεκμηρίωσης και εξετάζοντας τις συνέργειες και τα φαινόμενα αντιστάθμισης.

                  10.

                  Να ενσωματώσει καλύτερα τις πτυχές της δίκαιης και ισότιμης μετάβασης, ιδίως με την παροχή περισσότερων λεπτομερειών για τις κοινωνικές επιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην απασχόληση και στις δεξιότητες που θα έχουν οι στόχοι, οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί.

         Βρυξέλλες, 18 Ιουνίου 2019.

               Για την Επιτροπή

            Miguel ARIAS CAÑETE

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1.

         (2)  SWD(2019) 278.

         (3)  Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ (ΕΕ L 315 της 14.11.2012, σ. 1).

         (4)  SWD(2019) 1026 final.

         (5)  COM(2019) 527 final της 5ης Ιουνίου 2019.

         (6)  SWD(2019) 278 final.

         (7)  SWD(2019) 278 final.

         (8)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και των απορροφήσεων από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας στο πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (EE) αριθ. 525/2013 και της απόφασης αριθ. 529/2013/ΕΕ (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 1).

         (9)  Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 82).


title: Σύσταση της Επιτροπής, της 18ης Ιουνίου 2019, σχετικά με το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030

text:
               3.9.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 297/108

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 18ης Ιουνίου 2019
      σχετικά με το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030
      (2019/C 297/28)
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να υποβάλει στην Επιτροπή προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα που καλύπτει την περίοδο από το 2021 έως το 2030 σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 και το παράρτημα I του εν λόγω κανονισμού. Τα πρώτα προσχέδια των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα έπρεπε να υποβληθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.

                  (2)

                  Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε το προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα στις 20 Δεκεμβρίου 2018. Η υποβολή του εν λόγω προσχεδίου αποτελεί τη βάση και το πρώτο βήμα της επαναληπτικής διαδικασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών για την οριστικοποίηση των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα και την επακόλουθη εφαρμογή τους.

                  (3)

                  Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τα προσχέδια των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα. Η Επιτροπή προέβη σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση του προσχεδίου του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου για την ενέργεια και το κλίμα, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά στοιχεία του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Η εν λόγω αξιολόγηση (2) δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση. Οι συστάσεις που ακολουθούν βασίζονται στην εν λόγω αξιολόγηση.

                  (4)

                  Ειδικότερα, οι συστάσεις της Επιτροπής μπορούν να εξετάζουν i) το επίπεδο φιλοδοξίας των στόχων, επιδιώξεων και συνεισφορών για τη συλλογική επίτευξη των στόχων της Ενεργειακής Ένωσης και, ιδίως, των επιδιώξεων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, καθώς και το επίπεδο διασυνδεσιμότητας ηλεκτρικής ενέργειας στο οποίο αποσκοπεί το κράτος μέλος το 2030, ii) τις πολιτικές και τα μέτρα σχετικά με τους στόχους σε επίπεδο κράτους μέλους και Ένωσης, καθώς και άλλες πολιτικές και μέτρα με ενδεχόμενο διασυνοριακό ενδιαφέρον, iii) οποιεσδήποτε πρόσθετες πολιτικές και μέτρα που ενδεχομένως απαιτούνται στο πλαίσιο των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, iv) τις αλληλεπιδράσεις και τη συνοχή των υπαρχουσών και των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων που περιλαμβάνονται στο ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα στο πλαίσιο μίας διάστασης και μεταξύ διαφορετικών διαστάσεων της Ενεργειακής Ένωσης.

                  (5)

                  Κατά την εκπόνηση των συστάσεών της, η Επιτροπή εξέτασε την ανάγκη, αφενός, να αθροιστούν ορισμένες ποσοτικοποιημένες προγραμματισμένες συνεισφορές από όλα τα κράτη μέλη, προκειμένου να αξιολογηθεί η φιλοδοξία σε επίπεδο Ένωσης και, αφετέρου, να παρασχεθεί επαρκής χρόνος σε κάθε κράτος μέλος, ώστε να λάβει δεόντως υπόψη τις συστάσεις της Επιτροπής πριν οριστικοποιήσει το εθνικό του σχέδιο.

                  (6)

                  Οι συστάσεις της Επιτροπής όσον αφορά τις φιλοδοξίες των κρατών μελών για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές βασίζονται σε έναν μαθηματικό τύπο που ορίζεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 και βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια.

                  (7)

                  Όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, οι συστάσεις της Επιτροπής βασίζονται στην αξιολόγηση του εθνικού επιπέδου φιλοδοξίας που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα, σε σύγκριση με το συλλογικό επίπεδο των προσπαθειών που απαιτούνται για την επίτευξη των επιδιώξεων της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται για συγκεκριμένες εθνικές περιστάσεις, κατά περίπτωση. Οι τελικές εθνικές συνεισφορές στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν το οικονομικά αποδοτικό δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας και να υποστηρίζονται από μια στιβαρή μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης κτιρίων και μέτρα εφαρμογής της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας που απορρέει από το άρθρο 7 της οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αποδείξουν ότι έχουν λάβει δεόντως υπόψη την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, ιδίως εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο η ενεργειακή απόδοση συμβάλλει στην οικονομικά αποδοτική επίτευξη των εθνικών στόχων για ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

                  (8)

                  Βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν μια γενική επισκόπηση των επενδύσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων, των επιδιώξεων και των συνεισφορών που καθορίζονται στο ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, καθώς και μια γενική εκτίμηση των πηγών των εν λόγω επενδύσεων. Τα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα θα πρέπει να διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα των εθνικών πολιτικών και μέτρων εγγύησης της ασφάλειας των επενδυτών.

                  (9)

                  Παράλληλα, στο πλαίσιο του κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2018-2019, η Επιτροπή έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις επενδυτικές ανάγκες των κρατών μελών στους τομείς της ενέργειας και του κλίματος. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην έκθεση χώρας του 2019 για το Ηνωμένο Βασίλειο (4) και στη σύσταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου προς το Ηνωμένο Βασίλειο (5), στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Επιτροπή, στην αξιολόγηση των προσχεδίων των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, έλαβε υπόψη τις τελευταίες διαπιστώσεις και συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι συστάσεις της Επιτροπής είναι συμπληρωματικές των τελευταίων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι στα ενοποιημένα εθνικά σχέδιά τους για την ενέργεια και το κλίμα λαμβάνονται υπόψη οι τελευταίες ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουν εκδοθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

                  (10)

                  Επιπλέον, βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση, κάθε κράτος μέλος οφείλει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τυχόν συστάσεις της Επιτροπής στο προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα που πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019 και, εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν λάβει υπόψη σύσταση ή ουσιώδες μέρος αυτής, το εν λόγω κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει και να δημοσιοποιεί τη σχετική αιτιολογία.

                  (11)

                  Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει, στα ενοποιημένα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα και στις επικαιροποιήσεις τους κατά τα επόμενα έτη, να αναφέρουν τα ίδια δεδομένα με τα δεδομένα που υποβάλλουν στην Eurostat ή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος. Η χρήση της ίδιας πηγής και, εφόσον είναι διαθέσιμες, των ευρωπαϊκών στατιστικών, είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για τον υπολογισμό της βάσης αναφοράς για τη μοντελοποίηση και τις προβολές. Η χρήση των ευρωπαϊκών στατιστικών θα επιτρέψει την καλύτερη συγκρισιμότητα των δεδομένων και των προβολών που χρησιμοποιούνται στα ενοποιημένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα.

                  (12)

                  Στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα πρέπει να περιλαμβάνονται όλα τα στοιχεία του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αξιολογούνται οι μακροοικονομικές επιπτώσεις των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων και, στο μέτρο του εφικτού, οι επιπτώσεις στην υγεία, στο περιβάλλον, στην απασχόληση και στην εκπαίδευση, οι επιπτώσεις στις δεξιότητες και οι κοινωνικές επιπτώσεις. Στην κατάρτιση του τελικού ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα πρέπει να συμμετέχουν το κοινό και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς. Αυτά και άλλα στοιχεία περιγράφονται λεπτομερώς στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση (6).

                  (13)

                  Στο τελικό σχέδιο το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να καταδείξει με μεγαλύτερη σαφήνεια τους δεσμούς μεταξύ των εγχώριων πολιτικών και των διαστάσεων της Ενεργειακής Ένωσης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις αλληλεξαρτήσεις μεταξύ των προγραμματισμένων πολιτικών και μέτρων στις διαστάσεις της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, της ενεργειακής ασφάλειας, της εσωτερικής αγοράς και της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας. Παραδείγματα αποτελούν η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, ο αντίκτυπος της χρήσης βιοενέργειας στις καταγεγραμμένες εκπομπές και απορροφήσεις από τις δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοκομίας, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο οι κίνδυνοι που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή επηρεάζουν τον ενεργειακό εφοδιασμό.

                  (14)

                  Το τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα θα ωφεληθεί από την παρουσίαση διεξοδικής ανάλυσης της σημερινής θέσης του τομέα των τεχνολογιών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στην παγκόσμια αγορά, από την επισήμανση τομέων που χαρακτηρίζονται από ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και δυνητικές προκλήσεις, καθώς και από την υπόδειξη μετρήσιμων στόχων για το μέλλον και πολιτικών και μέτρων για την επίτευξή τους, με κατάλληλες συνδέσεις με την πολιτική για τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία. Θα μπορούσε επίσης να ωφεληθεί από την εξέταση του ρόλου της κυκλικής οικονομίας, από την παραπομπή σε εθνικές στρατηγικές και σχέδια δράσης και από την ανάδειξη των οφελών και πιθανών αντισταθμιστικών αποτελεσμάτων τους όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

                  (15)

                  Οι συστάσεις της Επιτροπής προς το Ηνωμένο Βασίλειο βασίζονται στην αξιολόγηση του προσχεδίου του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου για την ενέργεια και το κλίμα, το οποίο δημοσιεύεται μαζί με την παρούσα σύσταση (7),

            ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ:

                  1.

                  Να προσδιορίσει περαιτέρω και να ποσοτικοποιήσει τις επιπτώσεις των πρόσθετων πολιτικών και μέτρων, και πέραν των τομέων των κτιρίων και των μεταφορών, για την επίτευξη του στόχου μείωσης έως το 2030 των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά –37 % σε σύγκριση με το 2005 σε τομείς που δεν καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται η αντίστοιχη δέσμευση δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), βάσει της οποίας οι εκπομπές από τις δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις απορροφήσεις, με βάση την εφαρμογή των υποκείμενων λογιστικών κανόνων.

                  2.

                  Να προτείνει, ως συνεισφορά του Ηνωμένου Βασιλείου στον στόχο της Ένωσης για το 2030 για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τουλάχιστον 27 % όπως συνάγεται από τον τύπο του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999. Να συμπεριλάβει στο τελικό ενοποιημένο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα ενδεικτική πορεία που επιτυγχάνει όλα τα σημεία αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχείο α) σημείο 2) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 σύμφωνα με το εν λόγω μερίδιο, δεδομένης της ανάγκης να αυξηθεί το επίπεδο των προσπαθειών για συλλογική επίτευξη αυτού του στόχου. Να προτείνει λεπτομερείς και ποσοτικοποιημένες πολιτικές και μέτρα που να συνάδουν με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), προκειμένου να καταστεί δυνατή η έγκαιρη και οικονομικά αποδοτική επίτευξη αυτής της συνεισφοράς. Να αυξήσει το επίπεδο φιλοδοξίας του τομέα θέρμανσης και ψύξης για την επίτευξη του ενδεικτικού στόχου που περιλαμβάνεται στο άρθρο 23 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 και να αυξήσει το επίπεδο φιλοδοξίας για την επίτευξη του στόχου για τις μεταφορές που καθορίζεται στο άρθρο 25 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001. Να παράσχει πρόσθετες λεπτομέρειες σχετικά με τα υποστηρικτικά πλαίσια για την ιδιοκατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις κοινότητες ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001.

                  3.

                  Να καθορίσει εθνικές συνεισφορές που θα είναι πολύ πιο φιλόδοξες από τις προβλέψεις των μοντέλων που αναφέρονται στο προσχέδιο του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα, δεδομένης της ανάγκης να αυξηθεί το επίπεδο των προσπαθειών για την επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030. Να προτείνει πιο φιλόδοξες πολιτικές και μέτρα που θα αποφέρουν πρόσθετη εξοικονόμηση ενέργειας έως το 2030. Να αναφέρει πολιτικές και μέτρα για ολόκληρη την περίοδο 2021-2030. Να παράσχει εκτίμηση επιπτώσεων για τις προγραμματισμένες πολιτικές και τα προγραμματισμένα μέτρα στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, ιδίως όσον αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας την οποία αναμένεται να αποφέρουν.

                  4.

                  Να προσδιορίσει τα μέτρα για τη στήριξη των στόχων ενεργειακής ασφάλειας όσον αφορά τη διαφοροποίηση και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που εξασφαλίζουν ευελιξία και τη μακροπρόθεσμη προμήθεια πυρηνικών καυσίμων ενόψει της πιθανής ανάπτυξης της δυναμικότητας παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.

                  5.

                  Να καθορίσει μελλοντοστραφείς στόχους και επιδιώξεις όσον αφορά την ενοποίηση της αγοράς, ειδικότερα να περιγράψει μια στρατηγική και ένα χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη προόδου όσον αφορά τη διαμόρφωση τιμών που βασίζονται πλήρως στην αγορά.

                  6.

                  Να αποσαφηνίσει τους εθνικούς στόχους και τις επιδιώξεις χρηματοδότησης που πρέπει να επιτευχθούν μεταξύ των ετών 2023 και 2030 στον τομέα της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας, ιδίως όσους σχετίζονται με την Ενεργειακή Ένωση, ώστε να είναι άμεσα μετρήσιμοι και κατάλληλοι για τον επιδιωκόμενο σκοπό, που είναι να υποστηριχθεί η υλοποίηση των επιδιώξεων στις άλλες διαστάσεις του ενοποιημένου εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα. Να υποστηρίξει τους στόχους αυτούς με συγκεκριμένες και κατάλληλες πολιτικές και μέτρα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πρέπει να αναπτυχθούν σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη, όπως το στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών.

                  7.

                  Να αξιοποιήσει το πλαίσιο της ενεργειακής συνεργασίας στη Βόρεια Θάλασσα όσον αφορά την ανταλλαγή ορθών πρακτικών για καθεστώτα στήριξης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας και πιθανά έργα, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Ενεργειακής Ένωσης για μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα. Υπό το πρίσμα της απόφασης του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να προβλέψει μέτρα για τη διασφάλιση της συνέχισης της περιφερειακής συνεργασίας με την Ιρλανδία όσον αφορά την ετοιμότητα και την αντίδραση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και της ασφάλειας του εφοδιασμού με φυσικό αέριο και πετρέλαιο.

                  8.

                  Να βελτιώσει την ανάλυση των επενδυτικών δαπανών και των πηγών των επενδύσεων σε όλες τις διαστάσεις της Ενεργειακής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της κατάλληλης χρηματοδότησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο η οποία επί του παρόντος παρέχεται για έναν κατάλογο τομέων, και να τη συμπληρώσει με μια γενική επισκόπηση των επενδυτικών αναγκών, κινδύνων και φραγμών.

                  9.

                  Να απαριθμήσει όλες τις επιδοτήσεις στον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, και τις δράσεις που αναλαμβάνονται, καθώς και τα σχέδια για τη σταδιακή κατάργησή τους.

                  10.

                  Να παρουσιάσει τις επιπτώσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση για τα διάφορα σενάρια, παρέχοντας πληροφορίες τεκμηρίωσης και εξετάζοντας τις συνέργειες και τα φαινόμενα αντιστάθμισης.

                  11.

                  Να περιγράψει λεπτομερώς τις πτυχές της δίκαιης και ισότιμης μετάβασης, ιδίως προσδιορίζοντας την αξιολόγηση της ενεργειακής φτώχειας, αναφέροντας σχετικούς στόχους και περιγράφοντας τις κοινωνικές επιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην απασχόληση και στις δεξιότητες που θα έχουν οι πολιτικές, τα μέτρα και οι στόχοι. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις περιοχές υψηλής έντασης γαιάνθρακα και ανθρακούχων εκπομπών και στον τρόπο με τον οποίο θα επηρεαστούν από την ενεργειακή μετάβαση. Να συμπεριλάβει ειδική αξιολόγηση των ζητημάτων ενεργειακής φτώχειας, καθώς και τυχόν σχετικούς στόχους ή ειδικές πολιτικές ή μέτρα, όπως απαιτείται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999.

         Βρυξέλλες, 18 Ιουνίου 2019.

               Για την Επιτροπή

            Miguel ARIAS CAÑETE

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1.

         (2)  SWD(2019) 279.

         (3)  Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ (ΕΕ L 315 της 14.11.2012, σ. 1).

         (4)  SWD(2019) 1027 final.

         (5)  COM(2019) 528 final της 5ης Ιουνίου 2019.

         (6)  SWD(2019) 279 final.

         (7)  SWD(2019) 279 final.

         (8)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και των απορροφήσεων από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας στο πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (EE) αριθ. 525/2013 και της απόφασης αριθ. 529/2013/ΕΕ (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 1).

         (9)  Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 82).


title: Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με τον διορισμό μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

text:
               15.2.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               C 60/1

      ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ,
      της 12ης Φεβρουαρίου 2019
      σχετικά με τον διορισμό μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
      (2019/C 60/01)
      ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 283 παράγραφος 2 και το άρθρο 139 παράγραφος 2,
      Έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο αριθ. 4 για το Καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως το άρθρο 11.2,
      ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ:
      Να διοριστεί ο κ. Philip R. LANE ως μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για θητεία οκτώ ετών με ισχύ από 1ης Ιουνίου 2019.

         Βρυξέλλες, 12 Φεβρουαρίου 2019.

               Για το Συμβούλιο

               Ο Πρόεδρος

            E.O. TEODOROVICI


title: Σύσταση (ΕΕ) 2019/534 της Επιτροπής, της 26ης Μαρτίου 2019, Κυβερνοασφάλεια δικτύων 5G

text:
               29.3.2019

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 88/42

      ΣΥΣΤΑΣΗ (ΕΕ) 2019/534 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
      της 26ης Μαρτίου 2019
      Κυβερνοασφάλεια δικτύων 5G
      Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
      Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292,
      Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

                  (1)

                  Η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι η εγκατάσταση των τεχνολογιών δικτύου 5ης γενιάς (5G) αποτελεί σημαντικό παράγοντα διευκόλυνσης των μελλοντικών ψηφιακών υπηρεσιών και προτεραιότητα της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά. Η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο δράσης 5G, για να διασφαλίσει ότι η Ένωση θα διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές συνδεσιμότητας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της από το 2020 και μετά (1).

                  (2)

                  Τα δίκτυα 5G θα βασιστούν στην τρέχουσα 4η γενιά (4G) τεχνολογιών δικτύου, αλλά θα παρέχουν νέες δυνατότητες υπηρεσιών και θα καταστούν κεντρική υποδομή και παράγοντας διευκόλυνσης για μεγάλα τμήματα της οικονομίας της Ένωσης. Μετά την εισαγωγή τους, τα δίκτυα 5G θα αποτελέσουν τον κορμό ενός ευρέος φάσματος υπηρεσιών, απαραίτητων για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για τη διατήρηση και την εκτέλεση ζωτικών κοινωνικών και οικονομικών λειτουργιών — όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, ο τραπεζικός τομέας, η υγεία και τα βιομηχανικά συστήματα ελέγχου. Η οργάνωση των δημοκρατικών διαδικασιών, όπως οι εκλογές, θα βασίζεται επίσης όλο και περισσότερο στις ψηφιακές υποδομές και στα δίκτυα 5G.

                  (3)

                  Η εξάρτηση πολλών υπηρεσιών ζωτικής σημασίας από τα δίκτυα 5G συνεπάγεται σοβαρότατες συνέπειες σε περίπτωση συστημικής και εκτεταμένης διαταραχής. Ως εκ τούτου, η κατοχύρωση της κυβερνοασφάλειας των δικτύων 5G αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την Ένωση, σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνοεπιθέσεις αυξάνονται συνεχώς και χρησιμοποιούν πιο σύνθετες μεθόδους από ποτέ.

                  (4)

                  Λόγω του διασυνδεμένου και διακρατικού χαρακτήρα των υποδομών στις οποίες βασίζεται το ψηφιακό οικοσύστημα, καθώς και του διασυνοριακού χαρακτήρα των σχετικών απειλών, τα τυχόν σημαντικά τρωτά σημεία και/ή περιστατικά κυβερνοασφάλειας που αφορούν δίκτυα 5G και εκδηλώνονται σε ένα κράτος μέλος θα μπορούσαν να επηρεάσουν την Ένωση στο σύνολό της. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη στήριξη ενός υψηλού κοινού επιπέδου κυβερνοασφάλειας των δικτύων 5G.

                  (5)

                  Η ανάγκη δράσης σε ενωσιακό επίπεδο επιβεβαιώθηκε από τα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά του της 21ης Μαρτίου 2019, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσβλέπει στη σύσταση της Επιτροπής για μια εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την ασφάλεια των δικτύων 5G (2).

                  (6)

                  Η διασφάλιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας θα πρέπει να αποτελεί μείζονα στόχο, με πλήρη σεβασμό των ευρωπαϊκών αξιών της ανοιχτότητας και της ανεκτικότητας (3). Οι ξένες επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς, η απόκτηση κρίσιμων περιουσιακών στοιχείων, τεχνολογιών και υποδομών στην Ένωση και η προμήθεια εξοπλισμού κρίσιμης σημασίας ενδέχεται επίσης να ενέχουν κινδύνους για την ασφάλεια της Ένωσης.

                  (7)

                  Η κυβερνοασφάλεια των δικτύων 5G είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, όπως αναγνωρίζεται στην κοινή ανακοίνωση «ΕΕ-Κίνα — Στρατηγική προοπτική» (4).

                  (8)

                  Στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις απειλές κατά της ασφάλειας που συνδέονται με την αυξανόμενη τεχνολογική παρουσία της Κίνας στην ΕΕ, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη καλούνται επίσης να αναλάβουν δράση σε ενωσιακό επίπεδο (5).

                  (9)

                  Στην παρούσα σύσταση εξετάζονται οι κίνδυνοι κυβερνοασφάλειας στα δίκτυα 5G με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για την κατάλληλη ανάλυση των κινδύνων και τα μέτρα διαχείρισης της επικινδυνότητας σε εθνικό επίπεδο, για την ανάπτυξη μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής εκτίμησης της επικινδυνότητας και για την καθιέρωση διαδικασίας για την ανάπτυξη κοινής εργαλειοθήκης με τα βέλτιστα μέτρα διαχείρισης της επικινδυνότητας.

                  (10)

                  Υπάρχει ένα ισχυρό ενωσιακό νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

                  (11)

                  Το πλαίσιο της Ένωσης στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (6) προάγει τον ανταγωνισμό, την εσωτερική αγορά και τα συμφέροντα των τελικών χρηστών, και με τον ευρωπαϊκό κώδικα ηλεκτρονικών επικοινωνιών (7) επιδιώκει τον πρόσθετο στόχο της συνδεσιμότητας, ο οποίος διαρθρώνεται με βάση τα αποτελέσματα: ευρεία πρόσβαση σε πολύ υψηλής δυναμικότητας σταθερή και κινητή συνδεσιμότητα και εξάπλωση αυτής για όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ένωσης, με παράλληλη διασφάλιση των συμφερόντων των πολιτών. Η οδηγία 2002/21/ΕΚ απαιτεί από τα κράτη μέλη να εγγυώνται τη διατήρηση της ακεραιότητας και της ασφάλειας των δημόσιων δικτύων επικοινωνιών, με υποχρεώσεις να διασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις που παρέχουν δημόσια δίκτυα επικοινωνιών ή υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών που διατίθενται στο κοινό λαμβάνουν τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την κατάλληλη διαχείριση των κινδύνων για την ασφάλεια των δικτύων και των υπηρεσιών. Προβλέπει επίσης ότι οι αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές διαθέτουν εξουσίες, συμπεριλαμβανομένης της εξουσίας έκδοσης δεσμευτικών οδηγιών, για να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τις εν λόγω υποχρεώσεις.

                  (12)

                  Επιπλέον, η οδηγία 2002/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) επιτρέπει στα κράτη μέλη να συνδέουν με τη γενική άδεια όρους σχετικούς με την προστασία των δημόσιων δικτύων έναντι μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, με σκοπό την προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών σύμφωνα με την οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).

                  (13)

                  Για τη στήριξη της υλοποίησης των εν λόγω υποχρεώσεων, η Ένωση έχει συστήσει μια σειρά φορέων συνεργασίας. Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ENISA), η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές έχουν εκπονήσει τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές σχετικά με την αναφορά συμβάντων, τα μέτρα προστασίας, τις απειλές και τα περιουσιακά στοιχεία (10). Η ομάδα συνεργασίας που συστάθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2016/1148 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) («η ομάδα συνεργασίας») συγκεντρώνει αρμόδιες αρχές με σκοπό τη στήριξη και τη διευκόλυνση της συνεργασίας, ιδίως διά της παροχής στρατηγικής καθοδήγησης για τις δραστηριότητες του δικτύου των ομάδων απόκρισης σε συμβάντα που αφορούν την ασφάλεια των υπολογιστών, το οποίο διευκολύνει σε τεχνικό επίπεδο την επιχειρησιακή συνεργασία.

                  (14)

                  Το μελλοντικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την πιστοποίηση της κυβερνοασφάλειας (12) αναμένεται να παρέχει ένα ουσιαστικό εργαλείο στήριξης για την προώθηση συνεκτικών επιπέδων προστασίας. Θα επιτρέπει την ανάπτυξη συστημάτων πιστοποίησης της κυβερνοασφάλειας τα οποία θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών εξοπλισμού και λογισμικού που σχετίζεται με το 5G. Λόγω της κρίσιμης σημασίας των υποδομών αυτών, η ανάπτυξη των σχετικών ευρωπαϊκών συστημάτων πιστοποίησης της κυβερνοασφάλειας των προϊόντων, των υπηρεσιών ή των διαδικασιών των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών που χρησιμοποιούνται στα δίκτυα 5G θα πρέπει να καταστεί άμεση προτεραιότητα. Τα κράτη μέλη και οι παράγοντες της αγοράς θα πρέπει να συμμετάσχουν ενεργά στην ανάπτυξη των εν λόγω συστημάτων πιστοποίησης, μεταξύ άλλων με την παροχή στήριξης για τον ορισμό ειδικών χαρακτηριστικών προστασίας για τα δίκτυα 5G.

                  (15)

                  Ελλείψει εναρμονισμένης ενωσιακής νομοθεσίας, τα κράτη μέλη δύνανται να καθορίζουν, μέσω εθνικών τεχνικών κανονισμών, οι οποίοι εκδίδονται σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο, ότι ένα ευρωπαϊκό σύστημα πιστοποίησης της κυβερνοασφάλειας θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό. Τα κράτη μέλη προσφεύγουν επίσης σε ευρωπαϊκά συστήματα πιστοποίησης της κυβερνοασφάλειας στο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων και της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13) και θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη μηχανισμών συνδρομής —όπως ένας κόμβος παροχής βοήθειας— για την αγορά λύσεων κυβερνοασφάλειας από δημόσιους αγοραστές.

                  (16)

                  Η υψηλή στάθμη προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την κατοχύρωση της ασφάλειας των δικτύων 5G. Επίσης, έχουν οριστεί κανόνες σε ενωσιακό επίπεδο οι οποίοι κατοχυρώνουν την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μεταξύ άλλων στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Ο γενικός κανονισμός για την προστασία δεδομένων (14) θεσπίζει την υποχρέωση επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά τρόπο που να κατοχυρώνει την ασφάλειά τους, μεταξύ άλλων για την πρόληψη της μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης ή χρήσης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία. Η οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες θεσπίζει ειδικούς κανόνες για την προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών και του τερματικού εξοπλισμού των τελικών χρηστών. Επιβάλλει επίσης στους παρόχους υπηρεσιών την υποχρέωση λήψης κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για τη διαφύλαξη της ασφάλειας των υπηρεσιών τους.

                  (17)

                  Η Ένωση εξέδωσε επίσης ένα μέσο που θα προστατεύει τις υποδομές και τις τεχνολογίες ζωτικής σημασίας, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στις επικοινωνίες, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να ελέγχουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις για λόγους ασφάλειας ή δημόσιας τάξης, και δημιουργώντας έναν μηχανισμό συνεργασίας όπου τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα είναι σε θέση να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να εκφράζουν τις ανησυχίες τους σχετικά με συγκεκριμένες επενδύσεις (15).

                  (18)

                  Τα κράτη μέλη και οι φορείς εκμετάλλευσης πραγματοποιούν επί του παρόντος σημαντικά προπαρασκευαστικά βήματα που θα καταστήσουν δυνατή την εισαγωγή των δικτύων 5G σε ευρεία κλίμακα. Αρκετά κράτη μέλη έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τους δυνητικούς κινδύνους για την ασφάλεια που συνδέονται με τα δίκτυα 5G στο πλαίσιο της διεξαγωγής διαδικασιών για τη χορήγηση δικαιωμάτων χρήσης σε ζώνες ραδιοφάσματος που ορίζονται για τα δίκτυα 5G (16) και εξετάζουν μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων.

                  (19)

                  Για την αντιμετώπιση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας στα δίκτυα 5G θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο οι τεχνικοί παράγοντες όσο και παράγοντες άλλου είδους. Στους τεχνικούς παράγοντες μπορεί να συγκαταλέγονται τρωτά σημεία κυβερνοασφάλειας τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για την απόκτηση μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης σε πληροφορίες (κυβερνοκατασκοπεία, είτε για οικονομικούς είτε για πολιτικούς λόγους) ή για άλλους κακόβουλους σκοπούς (κυβερνοεπιθέσεις που αποσκοπούν στη διατάραξη ή την καταστροφή συστημάτων και δεδομένων). Οι σημαντικές πτυχές που πρέπει να εξεταστούν θα πρέπει να είναι η ανάγκη προστασίας των δικτύων καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους και η ανάγκη κάλυψης όλου του σχετικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των φάσεων σχεδιασμού, ανάπτυξης, προμήθειας, εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης των δικτύων 5G.

                  (20)

                  Άλλοι παράγοντες μπορούν, μεταξύ άλλων, να είναι οι κανονιστικές ή άλλες απαιτήσεις που επιβάλλονται στους προμηθευτές εξοπλισμού τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών. Μια εκτίμηση της σημασίας των παραγόντων αυτών θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τον συνολικό κίνδυνο επιρροής από τρίτη χώρα, ιδίως σε σχέση με το μοντέλο διακυβέρνησης της εν λόγω χώρας, την απουσία συμφωνιών συνεργασίας για την ασφάλεια ή παρόμοιων ρυθμίσεων, όπως αποφάσεις επάρκειας, όσον αφορά την προστασία των δεδομένων μεταξύ της Ένωσης και της εν λόγω τρίτης χώρας, ή το κατά πόσον η εν λόγω χώρα είναι συμβαλλόμενο μέρος σε πολυμερείς, διεθνείς ή διμερείς συμφωνίες κυβερνοασφάλειας, καθώς και την καταπολέμηση του κυβερνοεγκλήματος ή την προστασία των δεδομένων.

                  (21)

                  Ως σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη μιας ενωσιακής προσέγγισης στην κυβερνοασφάλεια των δικτύων 5G, θα πρέπει να διενεργείται και να ολοκληρώνεται εκτίμηση επικινδυνότητας σε εθνικό επίπεδο. Αυτό θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τα εθνικά μέτρα σχετικά με τις απαιτήσεις ασφάλειας και τη διαχείριση της επικινδυνότητας υπό το πρίσμα της εκτίμησης αυτής.

                  (22)

                  Θα πρέπει να αναπτυχθεί συντονισμός για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των εν λόγω απειλών κυβερνοασφάλειας, τα οποία είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής.

                  (23)

                  Οι εθνικές εκτιμήσεις επικινδυνότητας θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για μια συντονισμένη ενωσιακή εκτίμηση επικινδυνότητας, η οποία θα αποτελείται από τη χαρτογράφηση των απειλών και από κοινή επανεξέταση που θα διενεργηθεί από τα κράτη μέλη, με τη στήριξη της Επιτροπής και από κοινού με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Κυβερνοασφάλειας (ENISA).

                  (24)

                  Λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές και τις ενωσιακές εκτιμήσεις επικινδυνότητας, η ομάδα συνεργασίας θα πρέπει να δημιουργήσει εργαλειοθήκη η οποία θα προσδιορίζει τους τύπους των κινδύνων κυβερνοασφάλειας και πιθανά μέτρα για τον μετριασμό των κινδύνων σε τομείς όπως η πιστοποίηση, οι δοκιμές και οι έλεγχοι πρόσβασης. Θα πρέπει επίσης να προσδιορίζει πιθανά ειδικά μέτρα αντιμετώπισης των κινδύνων που εντοπίζονται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Η ομάδα συνεργασίας θα πρέπει να βασιστεί στη στήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Κυβερνοασφάλειας (ENISA), της Ευρωπόλ, του Φορέα Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (BEREC) και του Κέντρου Ανάλυσης και Πληροφοριών της ΕΕ (EU Intelligence and Situation Centre). Η εν λόγω εργαλειοθήκη θα χρησιμεύσει για την παροχή συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με την ανάπτυξη ελάχιστων κοινών απαιτήσεων για την περαιτέρω διασφάλιση υψηλού επιπέδου κυβερνοασφάλειας των δικτύων 5G σε ολόκληρη την Ένωση.

                  (25)

                  Όταν λαμβάνονται μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η προώθηση της κυβερνοασφάλειας μέσω της ποικιλίας των προμηθευτών κατά την κατασκευή ενός μεμονωμένου δικτύου.

                  (26)

                  Η παρούσα σύσταση δεν θα πρέπει να θίγει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών όσον αφορά δραστηριότητες σχετικές με τη δημόσια ασφάλεια, την άμυνα, την εθνική ασφάλεια και τις δραστηριότητες του κράτους σε τομείς του ποινικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος των κρατών μελών να αποκλείουν παρόχους ή προμηθευτές από τις αγορές τους για λόγους εθνικής ασφάλειας,

            ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
      I.   ΣΤΟΧΟΙ

                  1)

                  Προκειμένου να υποστηριχθεί η ανάπτυξη μιας ενωσιακής προσέγγισης για την κατοχύρωση της κυβερνοασφάλειας των δικτύων 5G, η παρούσα σύσταση προσδιορίζει τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν ώστε να επιτραπεί:

                              α)

                              στα κράτη μέλη να εκτιμούν τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας που επηρεάζουν τα δίκτυα 5G σε εθνικό επίπεδο και να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας·

                              β)

                              στα κράτη μέλη και στα σχετικά όργανα, οργανισμούς και άλλους φορείς της Ένωσης να εκπονούν από κοινού συντονισμένη ενωσιακή εκτίμηση επικινδυνότητας, η οποία θα βασίζεται στην εθνική εκτίμηση επικινδυνότητας.

                              γ)

                              Στην ομάδα συνεργασίας που συστάθηκε βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2016/1148 (ομάδα συνεργασίας) να προσδιορίζει ένα πιθανό κοινό σύνολο μέτρων μετριασμού των κινδύνων για την κυβερνοασφάλεια που σχετίζονται με τις υποδομές στις οποίες βασίζεται το ψηφιακό οικοσύστημα, ιδίως τα δίκτυα 5G.

            ΙΙ.   ΟΡΙΣΜΟΙ

                  2)

                  Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης:
                  α)   «δίκτυα 5G»: το σύνολο όλων των σχετικών στοιχείων των δικτυακών υποδομών για τεχνολογίες κινητών και ασύρματων επικοινωνιών που χρησιμοποιούνται για συνδεσιμότητα και υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας με προηγμένα χαρακτηριστικά επιδόσεων, όπως πολύ μεγάλες ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων και πολύ μεγάλη χωρητικότητα, για επικοινωνίες μικρού λανθάνοντα χρόνου, για υπερυψηλή αξιοπιστία, ή που υποστηρίζουν μεγάλο αριθμό συνδεδεμένων συσκευών. Στα στοιχεία αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται κληροδοτημένα στοιχεία δικτύου που βασίζονται σε προηγούμενες γενιές τεχνολογιών κινητών και ασύρματων επικοινωνιών, όπως 4G ή 3G. Τα δίκτυα 5G θα πρέπει να θεωρείται ότι περιλαμβάνουν όλα τα σχετικά τμήματα του δικτύου·
                  β)   «υποδομές που υποστηρίζουν το ψηφιακό οικοσύστημα»: οι υποδομές που χρησιμοποιούνται για να καταστεί δυνατή η ψηφιοποίηση σε ευρύ φάσμα κρίσιμων εφαρμογών στην οικονομία και την κοινωνία.

            ΙΙΙ.   ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

                  3)

                  Έως τις 30 Ιουνίου 2019, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπονήσουν εκτίμηση επικινδυνότητας της δικτυακής υποδομής 5G, στην οποία θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται προσδιορισμός των πλέον ευαίσθητων στοιχείων τυχόν παραβιάσεις της ασφάλειας των οποίων θα είχαν σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο. Έως την ίδια ημερομηνία, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να επανεξετάσουν τις απαιτήσεις ασφάλειας και τις μεθόδους διαχείρισης επικινδυνότητας που εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο, ώστε να λάβουν υπόψη απειλές για την κυβερνοασφάλεια που μπορεί να προκύψουν από i) τεχνικούς παράγοντες, όπως τα ειδικά τεχνικά χαρακτηριστικά των δικτύων 5G, και ii) άλλους παράγοντες, όπως το νομικό πλαίσιο και το πλαίσιο πολιτικής στο οποίο ενδέχεται να υπόκεινται οι προμηθευτές εξοπλισμού τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών σε τρίτες χώρες.

                  4)

                  Με βάση την εν λόγω εθνική εκτίμηση επικινδυνότητας και την επανεξέταση, και λαμβάνοντας υπόψη την εν εξελίξει συντονισμένη δράση σε ενωσιακό επίπεδο, τα κράτη μέλη θα πρέπει:

                              α)

                              να επικαιροποιούν τις απαιτήσεις ασφάλειας και τις μεθόδους διαχείρισης επικινδυνότητας που εφαρμόζονται σε σχέση με τα δίκτυα 5G·

                              β)

                              να επικαιροποιούν τις σχετικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις που παρέχουν δημόσια δίκτυα επικοινωνιών ή διαθέσιμες στο κοινό υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, δυνάμει των άρθρων 13α και 13β της οδηγίας 2002/21/ΕΚ·

                              γ)

                              να συνδέουν με τη γενική άδεια όρους σχετικούς με την προστασία των δημόσιων δικτύων έναντι της μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης και να ζητούν από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε κάθε επικείμενη διαδικασία χορήγησης δικαιωμάτων χρήσης φάσματος στις ζώνες 5G δεσμεύσεις συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις ασφάλειας για τα δίκτυα, δυνάμει της οδηγίας 2002/20/ΕΚ·

                              δ)

                              να εφαρμόζουν άλλα προληπτικά μέτρα που αποσκοπούν στον μετριασμό των δυνητικών κινδύνων κυβερνοασφάλειας.

                  5)

                  Τα μέτρα που αναφέρονται στο σημείο 4 θα πρέπει να περιλαμβάνουν ενισχυμένες υποχρεώσεις για τους προμηθευτές και τους φορείς εκμετάλλευσης όσον αφορά την κατοχύρωση της ασφάλειας ευαίσθητων τμημάτων των δικτύων, καθώς και υποχρεώσεις, κατά περίπτωση, όπως η παροχή σχετικών πληροφοριών στις αρμόδιες εθνικές αρχές σχετικά με σχεδιαζόμενες αλλαγές στα δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών και απαιτήσεις εκ των προτέρων εξέτασης ειδικών κατασκευαστικών στοιχείων και συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών για σκοπούς ασφάλειας και ακεραιότητας από εθνικά εργαστήρια ελέγχου/πιστοποίησης.

                  6)

                  Οι κοινές επανεξετάσεις ασφάλειας θα πρέπει να διενεργούνται από δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, με χρήση και ανταλλαγή της κατάλληλης τεχνικής εμπειρογνωσίας και των εγκαταστάσεων που σχετίζονται με τις υποδομές στις οποίες βασίζονται το ψηφιακό οικοσύστημα και τα δίκτυα 5G, για παράδειγμα όταν η ίδια επιχείρηση εκμεταλλεύεται ή αναπτύσσει υποδομή δικτύου σε περισσότερα του ενός κράτη μέλη ή όταν υπάρχουν σημαντικές ομοιότητες στη διαμόρφωση των δικτύων. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Κυβερνοασφάλειας (ENISA), η Ευρωπόλ και ο Φορέας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (BEREC) θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε αιτήματα για παροχή στήριξης από τα κράτη μέλη σε αυτόν τον τομέα. Τα αποτελέσματα των επανεξετάσεων αυτών θα πρέπει να διαβιβάζονται στην ομάδα συνεργασίας και στο δίκτυο των ομάδων απόκρισης σε συμβάντα που αφορούν την ασφάλεια υπολογιστών.

            IV.   ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΗ ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΝΩΣΗΣ

                  7)

                  Προκειμένου να αναπτύξουν μια κοινή προσέγγιση για την αντιμετώπιση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας σε σχέση με τα δίκτυα 5G, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρχίσουν να αναπτύσσουν δραστηριότητες στο πλαίσιο ειδικής ροής εργασίας στην ομάδα συνεργασίας έως τις 30 Απριλίου 2019. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατά περίπτωση, να καλούν τις αρμόδιες αρχές να συμμετέχουν στις εργασίες της ομάδας συνεργασίας.

         Συντονισμένη ευρωπαϊκή εκτίμηση επικινδυνότητας

                  8)

                  Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους και με τους αρμόδιους φορείς της Ένωσης για την οικοδόμηση κοινής επίγνωσης των υφιστάμενων και των δυνητικών κινδύνων κυβερνοασφάλειας που αφορούν τα δίκτυα 5G.

                  9)

                  Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαβιβάσουν τις εθνικές τους εκτιμήσεις επικινδυνότητας στην Επιτροπή και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Κυβερνοασφάλειας (ENISA) έως τις 15 Ιουλίου 2019.

                  10)

                  Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Κυβερνοασφάλειας (ENISA) θα πρέπει να ολοκληρώσει μια χαρτογράφηση των απειλών που αφορούν ειδικά τα δίκτυα 5G. Η ομάδα συνεργασίας και το δίκτυο των ομάδων απόκρισης σε συμβάντα που αφορούν την ασφάλεια των υπολογιστών, το οποίο έχει συσταθεί βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2016/1148 θα πρέπει να υποστηρίξουν τη διαδικασία αυτή.

                  11)

                  Λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία και έως την 1η Οκτωβρίου 2019, τα κράτη μέλη με την υποστήριξη της Επιτροπής και από κοινού με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Κυβερνοασφάλειας (ENISA) θα πρέπει να ολοκληρώσουν κοινή επανεξέταση της ενωσιακής έκθεσης σε κινδύνους που αφορούν υποδομές οι οποίες υποστηρίζουν το ψηφιακό οικοσύστημα, ιδίως δίκτυα 5G.

                  12)

                  Η εν λόγω κοινή επανεξέταση θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην ανάλυση των κινδύνων για τα ιδιαίτερα ευαίσθητα ή ευάλωτα στοιχεία που περιλαμβάνονται στα βασικά στοιχεία των δικτύων 5G, στο κέντρο επιχειρήσεων και συντήρησης, καθώς και στα στοιχεία του δικτύου πρόσβασης 5G που χρησιμοποιούνται για βιομηχανικές εφαρμογές.

                  13)

                  Σε δεύτερο στάδιο, αυτή η κοινή επανεξέταση θα πρέπει να επεκταθεί και σε άλλα στρατηγικά στοιχεία της ψηφιακής αλυσίδας αξίας.

         Κοινή εργαλειοθήκη της Ένωσης για την αντιμετώπιση των κινδύνων

                  14)

                  Οι εργασίες της ομάδας συνεργασίας θα πρέπει να προσδιορίζουν τα μέτρα βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο του τύπου που προβλέπεται στο σημείο 4. Με βάση αυτές τις εθνικές βέλτιστες πρακτικές, θα πρέπει να συμφωνηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019 μια εργαλειοθήκη κατάλληλων, αποτελεσματικών και αναλογικών μέτρων διαχείρισης επικινδυνότητας για τον μετριασμό των προσδιορισμένων κινδύνων κυβερνοασφάλειας σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, για την παροχή συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με τη θέσπιση ελάχιστων κοινών απαιτήσεων για την περαιτέρω εγγύηση υψηλού επιπέδου κυβερνοασφάλειας των δικτύων 5G σε ολόκληρη την Ένωση.

                  15)

                  Η εν λόγω εργαλειοθήκη θα πρέπει να περιλαμβάνει:

                              α)

                              κατάλογο των ειδών κινδύνων που μπορούν να επηρεάσουν την κυβερνοασφάλεια των δικτύων 5G (π.χ. κίνδυνος αλυσίδας εφοδιασμού, κίνδυνος ευπάθειας του λογισμικού, κίνδυνος του ελέγχου πρόσβασης, κίνδυνοι που απορρέουν από το νομικό πλαίσιο και το πλαίσιο πολιτικής στο οποίο ενδέχεται να υπόκεινται οι προμηθευτές εξοπλισμού τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών σε τρίτες χώρες)· και

                              β)

                              δέσμη πιθανών μέτρων μετριασμού (π.χ. πιστοποίηση τρίτων μερών για υλισμικό, λογισμικό ή υπηρεσίες, τυπικές δοκιμές ή έλεγχοι συμμόρφωσης υλισμικού και λογισμικού, διαδικασίες διασφάλισης της ύπαρξης και εφαρμογής ελέγχων πρόσβασης, προσδιορισμός των προϊόντων, υπηρεσιών ή προμηθευτών που θεωρούνται δυνητικά μη ασφαλή κ.λπ.). Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπίζουν κάθε είδος κινδύνου ασφάλειας που προσδιορίζεται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη μετά την εκτίμηση επικινδυνότητας.

                  16)

                  Μόλις ολοκληρωθούν τα ευρωπαϊκά συστήματα πιστοποίησης της κυβερνοασφάλειας που αφορούν δίκτυα 5G, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν, σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, εθνικούς τεχνικούς κανονισμούς που προβλέπουν την υποχρεωτική πιστοποίηση προϊόντων, υπηρεσιών ή συστημάτων τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών που καλύπτονται από τα εν λόγω συστήματα.

                  17)

                  Τα κράτη μέλη, από κοινού με την Επιτροπή, θα πρέπει να προσδιορίσουν τους όρους προστασίας των δημόσιων δικτύων από μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση οι οποίοι πρέπει να συνδέονται με τη γενική άδεια και τις απαιτήσεις ασφάλειας των δικτύων για τους σκοπούς των υποχρεωτικών δεσμεύσεων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν σε διαδικασίες χορήγησης δικαιωμάτων χρήσης φάσματος στις ζώνες 5G δυνάμει της οδηγίας 2002/20/ΕΚ. Οι απαιτήσεις αυτές θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται, όπου είναι δυνατόν, στα μέτρα που λαμβάνονται στο σημείο 4 στοιχείο γ).

                  18)

                  Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργάζονται με την Επιτροπή για την εκπόνηση ειδικών απαιτήσεων ασφάλειας που θα μπορούσαν να εφαρμόζονται στο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων που συνδέονται με δίκτυα 5G. Εν προκειμένω θα πρέπει να περιλαμβάνονται υποχρεωτικές απαιτήσεις για την εφαρμογή συστημάτων πιστοποίησης της κυβερνοασφάλειας στις δημόσιες συμβάσεις, εφόσον τα εν λόγω συστήματα δεν είναι ακόμη δεσμευτικά για όλους τους προμηθευτές και τους φορείς εκμετάλλευσης.

            V.   ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ

                  19)

                  Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργαστούν με την Επιτροπή για την επανεξέταση των επιπτώσεων της παρούσας σύστασης έως την 1η Οκτωβρίου 2020, με σκοπό να καθορίσουν την πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Η επανεκτίμηση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πόρισμα της συντονισμένης ενωσιακής εκτίμησης επικινδυνότητας και την ενωσιακή εργαλειοθήκη.

         Στρασβούργο, 26 Μαρτίου 2019.

               Για την Επιτροπή

            Julian KING

               Μέλος της Επιτροπής

         (1)  COM(2016) 588 final.

         (2)  Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 21ης και της 22ας Μαρτίου 2019.

         (3)  Η Κατάσταση της Ένωσης το 2018 — Η ώρα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας, 12 Σεπτεμβρίου 2018.

         (4)  JOIN (2019) 5 final.

         (5)  www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA+P8-TA-2019-0156+0+DOC+PDF+V0//EN.

         (6)  Οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία-πλαίσιο) (ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 33) και οι ειδικές οδηγίες.

         (7)  Οδηγία (ΕΕ) 2018/1972 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (ΕΕ L 321 της 17.12.2018, σ. 36).

         (8)  Οδηγία 2002/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, για την αδειοδότηση δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία για την αδειοδότηση) (ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 21).

         (9)  Οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2002, σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία για την προστασία ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες) (ΕΕ L 201 της 31.7.2002, σ. 37).

         (10)  https://resilience.enisa.europa.eu/article-13.

         (11)  Οδηγία (EE) 2016/1148 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 2016, σχετικά με μέτρα για υψηλό κοινό επίπεδο ασφάλειας συστημάτων δικτύου και πληροφοριών σε ολόκληρη την Ένωση (ΕΕ L 194 της 19.7.2016, σ. 1).

         (12)  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον ENISA, τον «οργανισμό της ΕΕ για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο», και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 526/2013, καθώς και σχετικά με την πιστοποίηση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο στον τομέα της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών («πράξη για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο») [COM(2017) 477 final — 2017/0225 (COD)].

         (13)  Οδηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 65).

         (14)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1).

         (15)  Κανονισμός (ΕΕ) 2019/452 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2019, για τη θέσπιση πλαισίου για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ένωση (ΕΕ L 79I της 21.3.2019, σ. 1).

         (16)  Η διαδικασία δημοπρασίας για τουλάχιστον μία ζώνη φάσματος έχει προγραμματιστεί εντός του 2019 σε 11 κράτη μέλη: Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Λιθουανία, Πορτογαλία. Έξι ακόμη δημοπρασίες έχουν προγραμματιστεί για το 2020: Ισπανία, Μάλτα, Λιθουανία (διαφορετικές συχνότητες), Σλοβακία, Πολωνία, Ηνωμένο Βασίλειο. Πηγή: http://5gobservatory.eu/observatory-overview/observatory-reports/.