               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 20.5.2020
            COM(2020) 502 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Βουλγαρίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας του 2020

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Βουλγαρίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας του 2020

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών
                  2
               , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Λήφθηκε δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Βουλγαρία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2020 για τη Βουλγαρία
                  3
                δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκαν η πρόοδος της Βουλγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019
                  4
               , η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Βουλγαρίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Επιπλέον, η έκθεση περιλάμβανε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν επίσης στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Με βάση την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Βουλγαρία δεν εμφανίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες. Τα τελευταία έτη, οι ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού τομέα συνδυάζονταν με υψηλά επίπεδα χρέους και μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον εταιρικό τομέα. Δεν εντοπίζονται πλέον ανισορροπίες, διότι τα συνεπή μέτρα πολιτικής και το ευνοϊκό μακροοικονομικό περιβάλλον έχουν μειώσει περαιτέρω τον κίνδυνο και τις ευπάθειες.

               (3)Στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως παγκόσμια πανδημία την έξαρση της νόσου COVID-19. Η πανδημία συνιστά σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σοκ στην καταναλωτική ζήτηση και αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών, καθώς και δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό σοκ, το οποίο έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση
                  5
                με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

               (4)Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

               (5)Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης
                  6
               . Η ρήτρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Συμβούλιο την άποψή της σύμφωνα με την οποία, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την έξαρση της νόσου COVID-19, οι τρέχουσες συνθήκες επιτρέπουν την ενεργοποίηση της ρήτρας. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, να εγκρίνει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τον συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του Συμφώνου.

               (6)Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, τον μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στον τόπο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να εκπονήσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενσωματώνοντας, μεταξύ άλλων, την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και αντλώντας όλα τα διδάγματα από την κρίση.

               (7)Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η ενιαία αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση ανέδειξε την ανάγκη ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στο σύστημα υγείας, η οποία περιλαμβάνει ιδίως βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Πρόκειται για καθοριστικά στοιχεία όσον αφορά την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

               (8)Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια
                  7
                για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις εξαιρετικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παρέχουν πρόσθετη ευελιξία, καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για το λογιστικό έτος 2020-2021. Η Βουλγαρία ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο από τις προκλήσεις.

               (9)Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας ενδέχεται να είναι άνισα κατανεμημένες στις βουλγαρικές περιφέρειες λόγω διαφορών στα πρότυπα εξειδίκευσης, ιδίως σε περιοχές που εξαρτώνται σημαντικά από επιχειρηματικές δραστηριότητες με διά ζώσης επαφή με τους καταναλωτές. Αυτό το ενδεχόμενο συνεπάγεται σημαντικό κίνδυνο διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων στο εσωτερικό της Βουλγαρίας, δηλαδή επιδείνωση της ήδη παρατηρούμενης τάσης διεύρυνσης των ανισοτήτων μεταξύ της πρωτεύουσας και της υπόλοιπης χώρας, καθώς και μεταξύ των αστικών και των αγροτικών περιοχών. Σε συνδυασμό με τον κίνδυνο προσωρινής αποδυνάμωσης της διαδικασίας σύγκλισης μεταξύ κρατών μελών, η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί στοχευμένες απαντήσεις πολιτικών.

               (10)Στις 30 Απριλίου 2020, η Βουλγαρία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης του 2020. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (11)Η Βουλγαρία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (12)Με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα επιδεινωθεί από πλεόνασμα 2,1 % του ΑΕΠ το 2019 σε έλλειμμα 3,1 % του ΑΕΠ το 2020. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, μετά τη μείωσή του στο 20,4 % του ΑΕΠ το 2019, αναμένεται να αυξηθεί στο 25,8 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από τη μεγάλη αβεβαιότητα που οφείλεται στην πανδημία COVID-19.

               (13)Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Βουλγαρία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανήλθαν στο 1,3 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν υψηλότερες δαπάνες για τις υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και ασφάλειας, καθώς και για το καθεστώς στήριξης της απασχόλησης σε τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Επιπλέον, η Βουλγαρία ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στη στήριξη της ρευστότητας για τις επιχειρήσεις και τα οποία εκτιμώνται από το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 σε 0,6 % του ΑΕΠ. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν εγγυήσεις από την κρατική Βουλγαρική Τράπεζα Ανάπτυξης και αναβολές καταβολής φόρων όσον αφορά τους φόρους εισοδήματος εταιρειών. Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Βουλγαρία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην έξαρση της νόσου COVID-19. Η πλήρης εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών προς την επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

               (14)Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και αμετάβλητες πολιτικές, προβλέπεται ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Βουλγαρίας θα είναι 2,8 % του ΑΕΠ το 2020 και 1,8 % το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει κάτω του 60 % του ΑΕΠ το 2020 και το 2021.

               (15)Στις 20 Μαΐου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της αναμενόμενης από τη Βουλγαρία υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Μετά την αξιολόγηση όλων των σχετικών παραγόντων, η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πληρούται το κριτήριο του χρέους, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997 του Συμβουλίου.

               (16)Στις 13 Μαρτίου 2020, η Βουλγαρία κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από τις 13 Μαρτίου 2020 έως τις 13 Απριλίου 2020, η οποία στη συνέχεια παρατάθηκε έως τις 13 Μαΐου 2020 και, αργότερα, έως τις 14 Ιουνίου 2020. Στις 6 Απριλίου 2020, το κοινοβούλιο ενέκρινε πρόταση τροποποίησης του κρατικού προϋπολογισμού του 2020, η οποία υποβλήθηκε από την κυβέρνηση. Ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει έλλειμμα ύψους 3,5 δισ. βουλγαρικών λεβ (BGN) (2,9 % του ΑΕΠ), λόγω της αύξησης των δαπανών για μέτρα που σχετίζονται με την κρίση και της αναμενόμενης μείωσης των εσόδων κατά 2,4 δισ. Προβλέπεται πενταπλάσια αύξηση του ανώτατου ορίου του νέου χρέους που μπορεί να εκδώσει η κυβέρνηση, από 2,2 δισ. BGN σε 10 δισ. BGN. Συνολικά, η Βουλγαρία κινητοποίησε χρηματοδοτικό πακέτο ύψους άνω των 870 εκατ. BGN στο πλαίσιο διαφόρων επιχειρησιακών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 με σκοπό τη στήριξη του συστήματος υγείας και την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας.

               (17)Για την αντιμετώπιση της κρίσης, η Βουλγαρία θέσπισε μέτρο στήριξης της απασχόλησης μέσω του οποίου το κράτος δεσμεύεται να καταβάλει το 60 % των αποδοχών των εργαζομένων και της συνδεδεμένης εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης για περίοδο που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες, υπό την προϋπόθεση ότι ο εργοδότης καταβάλλει τη διαφορά και δεσμεύεται να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας των εργαζομένων. Μεταξύ των επιλέξιμων εταιρειών περιλαμβάνονται όσες επηρεάζονται άμεσα από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν λόγω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Είναι επίσης επιλέξιμες και εταιρείες από άλλους τομείς, οι οποίες είναι σε θέση να αποδείξουν μείωση των εσόδων κατά 20 % τον Μάρτιο του 2020 σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2019.

               (18)Το κεφάλαιο της Βουλγαρικής Τράπεζας Ανάπτυξης αυξήθηκε για να στηρίξει τη ρευστότητα στην οικονομία. Χορηγήθηκαν 500 εκατ. BGN για εγγυήσεις χαρτοφυλακίου σε τράπεζες για την παροχή πιο ευέλικτων όρων επιχειρηματικών δανείων σε επιχειρήσεις, καθώς και 200 εκατ. BGN για εγγυήσεις για άτοκα δάνεια ύψους έως και 4 500 BGN σε άτομα που τέθηκαν σε άδεια άνευ αποδοχών από τις εταιρείες τους ή σε αυτοαπασχολούμενους. Η Βουλγαρική Τράπεζα Ανάπτυξης θα εφαρμόσει επίσης καθεστώς εγγυήσεων ύψους 100 εκατ. EUR για δάνεια σε ΜΜΕ που χρηματοδοτούνται από το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Καινοτομία και ανταγωνιστικότητα» στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης. Ο διαχειριστής κεφαλαίων των χρηματοδοτικών μέσων στη Βουλγαρία επανεξέτασε το χαρτοφυλάκιό του και προσαρμόζει τα οικεία μέσα στήριξης των επιχειρήσεων στην τρέχουσα οικονομική πραγματικότητα. Η Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας θέσπισε δέσμη μέτρων ύψους 9,3 δισ. BGN, τα οποία έχουν ως στόχο να διατηρηθεί η ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος και να ενισχυθεί η ευελιξία του, ώστε να μειωθούν οι αρνητικές επιπτώσεις των περιορισμών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

               (19)Η οικονομία της Βουλγαρίας έχει πληγεί σοβαρά από την κρίση, η οποία επηρέασε τόσο τον τομέα των υπηρεσιών όσο και τον τομέα της μεταποίησης. Οι αρνητικές επιπτώσεις επιδεινώθηκαν από τη μείωση της ζήτησης και της προσφοράς, καθώς και από τις διαταραχές στις παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες. Τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης μπορούν να συμβάλουν στον μετριασμό των συνεπειών της κρίσης, αλλά η ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή τους θα είναι καίριας σημασίας για τη διατήρηση της απασχόλησης και τη βελτίωση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, και των ανεξάρτητων εργαζομένων. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και εφαρμογής των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, η Βουλγαρία ήρε τις απαγορεύσεις εξαγωγών για τα μέσα ατομικής προστασίας και καθιέρωσε «πράσινες λωρίδες» για ταχείς ελέγχους στα σημεία διέλευσης των συνόρων.

               (20)Η νόσος COVID-19 επιβάρυνε περαιτέρω το βουλγαρικό σύστημα υγείας, το οποίο χαρακτηρίζεται ήδη από περιορισμένη προσβασιμότητα λόγω χαμηλής δημόσιας χρηματοδότησης, περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη υγείας, χαμηλό αριθμό νοσηλευτών και άνιση γεωγραφική κατανομή των εργαζομένων στον τομέα της υγείας. Συνεπώς, υπάρχει περιθώριο να ενισχυθεί η συνολική ανθεκτικότητα, η προσβασιμότητα και η ικανότητα του βουλγαρικού συστήματος υγείας. Η παροχή περισσότερης φροντίδας (γενικής και εξειδικευμένης) σε εξωτερικά ιατρεία, μεταξύ άλλων με τη χρήση τηλεγνωματεύσεων, θα αποσυμφορήσει τα νοσοκομεία, ενώ οι εξετάσεις και οι θεραπευτικές αγωγές θα πρέπει να είναι διαθέσιμες για όλους, ανεξάρτητα από το καθεστώς ασφάλισης υγείας. Η κατάλληλη πρόσβαση σε εργαζομένους στον τομέα της υγείας και στις υπηρεσίες τους θα πρέπει να εξασφαλίζεται σε ολόκληρη την επικράτεια. Η ενοποίηση της πρωτοβάθμιας και της μακροπρόθεσμης περίθαλψης, καθώς και της περίθαλψης σε επίπεδο κοινότητας, είναι ζωτικής σημασίας για τους ηλικιωμένους και τις πλέον ευπαθείς ομάδες.

               (21)Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, η ανεργία αναμένεται να ανέλθει στο 7,0 % το 2020 και να μειωθεί στο 5,8 % το 2021. Από την αρχή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η ανεργία αυξήθηκε ταχύτατα στον κλάδο της φιλοξενίας, σε μεγάλες πόλεις και μεταξύ των ατόμων με έως και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η κυβέρνηση έλαβε μέτρα για την προστασία της απασχόλησης, ιδίως συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας, τα οποία θα πρέπει να εφαρμοστούν ταχέως και να ενισχυθούν περαιτέρω. Σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, το τρέχον πλαίσιο δικαιολογεί την παροχή ευρείας στήριξης σε εργοδότες και εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων, με σκοπό να προληφθούν περαιτέρω απώλειες θέσεων εργασίας. Θα πρέπει να ενισχυθούν η ικανότητα του εθνικού οργανισμού απασχόλησης και τα μέτρα που εφαρμόζει, ώστε να αντιμετωπιστούν οι δυσμενείς επιπτώσεις στην αγορά εργασίας. Οι περαιτέρω προσπάθειες για την ενεργοποίηση και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων, καθώς και για την επανειδίκευση, θα είναι καθοριστικής σημασίας για την επιστροφή των ατόμων στην εργασία, ενώ θα προετοιμάσουν παράλληλα το εργατικό δυναμικό για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση. Η κρίση μπορεί επίσης να έχει σημαντικές επιπτώσεις στους εργαζομένους σε άτυπη απασχόληση, με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνική προστασία. Τα στοχευμένα μέτρα πολιτικής θα μπορούσαν να εμποδίσουν τους μη προστατευόμενους εργαζομένους και τις πλέον ευπαθείς ομάδες να βυθιστούν βαθύτερα στη φτώχεια και θα μπορούσαν επίσης να βελτιώσουν τα μέσα βιοπορισμού τους κατά τη διάρκεια της ανάκαμψης.

               (22)Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 πλήττει δυσανάλογα τις ευπαθείς ομάδες και επιδεινώνει τις υφιστάμενες κοινωνικές προκλήσεις. Το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν ήδη υψηλό πριν από την κρίση, ιδίως μεταξύ των παιδιών, των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και των Ρομά, ενώ οι κοινωνικές μεταβιβάσεις κατάφεραν να μειώσουν τη φτώχεια σε περιορισμένο μόνο βαθμό. Η εισοδηματική ανισότητα ήταν από τις μεγαλύτερες στην ΕΕ και τα συστήματα φορολογίας και παροχών σημείωναν μία από τις χειρότερες επιδόσεις όσον αφορά τη μείωσή της. Η κρίση απαιτεί μέτρα για την κάλυψη των κενών που είχαν ήδη εντοπιστεί κατά τα προηγούμενα έτη, και ιδίως στο σύστημα ελάχιστου εισοδήματος, το οποίο είναι ένα από τα λιγότερο επαρκή στην ΕΕ για την έξοδο των αποδεκτών από τη φτώχεια. Εξακολουθούν να είναι επίκαιρα ζητήματα όπως η διασφάλιση κοινωνικής προστασίας για όλους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων σε άτυπη απασχόληση, των αυτοαπασχολούμενων και των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα, η εξασφάλιση εισοδηματικής στήριξης, τροφίμων και επαρκών κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και η παροχή στέγασης και στήριξης έκτακτης ανάγκης για τους αστέγους. Η μεταρρύθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών θα συμβάλει στη σταθεροποίηση του συστήματος, ενώ η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών θα καταστήσει δυνατή την περαιτέρω προσέγγιση των ατόμων που δεν είναι σε θέση να φροντίσουν τους εαυτούς τους και των ατόμων με αναπηρία. Πολλά νοικοκυριά Ρομά, που ήταν βυθισμένα στη φτώχεια ήδη πριν από την κρίση, χρειάζονται υπηρεσίες διαμεσολάβησης, καθώς και βασικές υπηρεσίες και στήριξη.

               (23)Η ενισχυμένη παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης και κατάρτισης και η βελτίωση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού θα στηρίξουν επίσης σε μεγάλο βαθμό την ανάκαμψη και θα προωθήσουν τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα. Υπάρχει ακόμη περιθώριο να βελτιωθούν η ποιότητα, η συνάφεια με την αγορά εργασίας και η συμμετοχικότητα της εκπαίδευσης και κατάρτισης στη Βουλγαρία. Η Βουλγαρία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών στα οποία το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο έχει τη μεγαλύτερη επιρροή στα μαθησιακά αποτελέσματα. Η ένταξη των Ρομά στην εκπαίδευση εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, καθώς τα ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου είναι ιδιαίτερα υψηλά μεταξύ των Ρομά και στις αγροτικές περιοχές. Το συνολικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων του πληθυσμού (ηλικίας 16-74 ετών) είναι χαμηλό, συμπεριλαμβανομένων των νέων (ηλικίας 16-19 ετών). Η βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων, για παράδειγμα μέσω τίτλων και προγραμμάτων σπουδών με περισσότερο ψηφιακό προφίλ, θα μπορούσε να συμβάλει στην προσαρμογή στις αλλαγές της αγοράς εργασίας λόγω της ψηφιοποίησης και στην ανάγκη για ψηφιακή εξ αποστάσεως εργασία. Ταυτόχρονα, το 11 % των μαθητών εξακολουθεί να μην διαθέτει υπολογιστές και/ή πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ 2 000 καθηγητές δεν έχουν υπολογιστές. Ως εκ τούτου, η τρέχουσα κατάσταση της εξ αποστάσεως μάθησης ενδέχεται να επιδεινώσει τις ήδη μεγάλες ανισότητες στην εκπαίδευση και κατάρτιση: η βελτίωση των ψηφιακών γνώσεων όλων των μαθητών και η πρόσβασή τους σε επαρκή τεχνική υποδομή θα έχουν θετικό μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στην πρόσβασή τους στην εκπαίδευση, ιδίως όσον αφορά τις ευπαθείς ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά, και θα συμβάλουν έτσι στη μείωση των υψηλών ποσοστών σχολικής διαρροής τους.

               (24)Η κρίση ανέδειξε τη στρατηγική σημασία μιας αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης και μιας εύρυθμα λειτουργούσας ψηφιακής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων της ηλεκτρονικής υγείας και των ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα αυτόν τυγχάνουν στήριξης από την ΕΕ, αλλά η εφαρμογή τους προχωρεί με πολύ αργούς ρυθμούς, γεγονός που επηρέασε αρνητικά την αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα κατά τη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας. Ως εκ τούτου, η Βουλγαρία υστερεί στην παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών, η χρήση των οποίων από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. Θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν πλήρως τα ζητήματα που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια και την ασφάλεια των υποδομών ζωτικής σημασίας. Στο μέλλον, η αποτελεσματική δημόσια διοίκηση θα είναι καίριας σημασίας για να διασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων ανάκαμψης. Εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερη σημασία η συνεργασία και ο συντονισμός σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, καθώς και την εποπτεία της αγοράς. Η ισχυρότερη κανονιστική προβλεψιμότητα και σταθερότητα, ο αποτελεσματικός έλεγχος της εφαρμογής των πολιτικών και η μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης θα βελτιώσουν το επιχειρηματικό περιβάλλον και θα προωθήσουν τις επενδύσεις, επηρεάζοντας θετικά την ταχύτητα της ανάκαμψης.

               (25)Για την τόνωση της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευσθούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Η κρίση ανέδειξε περαιτέρω τη σημασία της ψηφιοποίησης και της καινοτομίας, τομείς στους οποίους η Βουλγαρία, και ιδίως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της (ΜΜΕ), σημειώνουν επιδόσεις πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ένα σημαντικό παράδειγμα τέτοιου ζητήματος είναι το φάσμα που σχεδιάζεται να εκχωρηθεί στις πρωτοπόρες ζώνες 5G, το οποίο υπολείπεται αυτού που απαιτείται για την έγκαιρη και αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών 5G. Πρέπει ακόμη να αντιμετωπιστούν τα γνωστά ζητήματα στο πλαίσιο του συστήματος έρευνας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως ο κατακερματισμός, η χαμηλή χρηματοδότηση και η περιορισμένη μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας. Ταυτόχρονα, η Βουλγαρία είναι η οικονομία της ΕΕ με την υψηλότερη ένταση πόρων, ενέργειας και εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με σημαντικές επενδυτικές ανάγκες στους τομείς της ενέργειας και της απανθρακοποίησης, ώστε να διευκολυνθεί η μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα, όπως περιγράφεται στο εθνικό σχέδιο της Βουλγαρίας για την ενέργεια και το κλίμα.

               (26)Βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο οι προσπάθειες μετασχηματισμού για την αντιμετώπιση της υψηλής ενεργειακής έντασης, της υπέρμετρης εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και της μη αποδοτικής χρήσης της ενέργειας και των πόρων στη Βουλγαρία. Το εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα τονίζει τη δέσμευση της Βουλγαρίας για την απανθρακοποίηση της οικονομίας της έως το 2050 στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αλλά αναφέρει επίσης την πρόθεσή της να διατηρήσει την εξάρτησή της από τις εγχώριες πηγές λιγνίτη από το 2050 και μετά. Η κάλυψη και η ποιότητα των υποδομών μεταφορών στη Βουλγαρία παραμένουν κάτω από τον ενωσιακό μέσο όρο και το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών εξακολουθεί να είναι ελλιπές. Το δίκτυο πολυτροπικών πλατφορμών, ορισμένα σιδηροδρομικά και οδικά τμήματα, τα ευρωπαϊκά συστήματα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας και τα Συστήματα Ευφυών Μεταφορών εξακολουθούν να είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένα. Πρέπει να αντιμετωπιστούν σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα, δεδομένου ότι επηρεάζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και δημιούργησαν πρόσθετους κινδύνους για την υγεία κατά τη διάρκεια της κρίσης λόγω COVID-19. Η Βουλγαρία συγκαταλέγεται στα κράτη μέλη με τη μεγαλύτερη συχνότητα θανάτων που σχετίζονται με τη ρύπανση, ενώ η διαχείριση των αποβλήτων και η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις συλλογής και επεξεργασίας αστικών λυμάτων εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης για την περίοδο 2021-2027 θα μπορούσε να βοηθήσει τη Βουλγαρία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης χώρας
                  8
               . Με τον τρόπο αυτόν, η Βουλγαρία θα μπορέσει να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν καλύτερα το εν λόγω ταμείο.

               (27)Η ύπαρξη ενός εύρυθμα λειτουργικού πλαισίου αφερεγγυότητας θα είναι σημαντική για την ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας μετά την κρίση λόγω COVID-19, η οποία ενδέχεται να επιφέρει σημαντική αύξηση των πτωχεύσεων. Το πλαίσιο αυτό θα καταστήσει επίσης δυνατή την ταχύτερη εξυγίανση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτόν την περαιτέρω συσσώρευσή τους. Ταυτόχρονα, η αναποτελεσματικότητα του πλαισίου αφερεγγυότητας έχει ως αποτέλεσμα αργές και δαπανηρές διαδικασίες αφερεγγυότητας. Τον Ιούνιο του 2019, εγκρίθηκε ο χάρτης πορείας του πλαισίου αφερεγγυότητας και εντοπίστηκαν σχετικά κενά. Η Βουλγαρία έχει αρχίσει την εφαρμογή του και προετοιμάζει τα επόμενα βήματα, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών αλλαγών και των δραστηριοτήτων ανάπτυξης ικανοτήτων.

               (28)Η Βουλγαρία θέσπισε το 2019 διάφορους νόμους για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της τέταρτης και της πέμπτης οδηγίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η εφαρμογή των οποίων εκκρεμεί. Η προσφάτως ολοκληρωθείσα εθνική εκτίμηση επικινδυνότητας καταδεικνύει αδυναμίες που απαιτούν επειγόντως μετριασμό για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Οι κίνδυνοι που συνδέονται με παραχώρηση υπηκοότητας μέσω επενδυτικών προγραμμάτων και μέσω εικονικών περιουσιακών στοιχείων δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί δεόντως. Πρέπει να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν μέτρα με σκοπό οι υπόχρεες οντότητες να εφαρμόσουν αποτελεσματικά το πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής και της επιβολής του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι περιορισμένη και η χρήση χρηματοοικονομικών πληροφοριών είναι ανεπαρκής.

               (29)Ενώ οι παρούσες συστάσεις επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019, που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019, κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων έως και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι εν λόγω συστάσεις εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του ετήσιου κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Το ίδιο ισχύει και για τις συστάσεις που αφορούν οικονομικές πολιτικές σχετικές με επενδύσεις. Αυτές οι τελευταίες συστάσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα άμβλυνσης και στρατηγικές εξόδου όσον αφορά την τρέχουσα κρίση.

               (30)Οι βουλγαρικές τράπεζες είναι, σε γενικές γραμμές, κερδοφόρες και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες. Παρά κάποιες μειώσεις τα τελευταία έτη, το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) (7,2 % το τρίτο τρίμηνο του 2019) παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, ιδίως από μη χρηματοοικονομικές εταιρείες και για εγχώριες τράπεζες, και στο πλαίσιο αυτό εξακολουθούν να είναι σημαντικές οι περαιτέρω προσπάθειες για την προώθηση μιας λειτουργικής δευτερογενούς αγοράς ΜΕΔ. Ο σχηματισμός προβλέψεων για τα ΜΕΔ ακολουθεί καθοδική πορεία από τα τέλη του 2018, ενώ συνοδεύεται ενίοτε από σχηματισμό ανεπαρκών προβλέψεων για τα υφιστάμενα ΜΕΔ που βρίσκονται σε μεγάλη καθυστέρηση. Η συνολική αξιολόγηση που διενήργησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποκάλυψε την ανάγκη αύξησης κεφαλαίου σε δύο τράπεζες. Η ανακεφαλαιοποίηση ολοκληρώνεται επί του παρόντος. Η αυξημένη παροχή ρευστότητας από τις τράπεζες για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κρίσης λόγω COVID-19 και για την αναζωογόνηση της οικονομικής ανάπτυξης θα πρέπει να συνδυάζεται με την εφαρμογή, από την πλευρά των τραπεζών, αξιολόγησης του πιστωτικού κινδύνου και συνετών πιστοδοτικών κριτηρίων, υγιών πρακτικών αποτίμησης και επακριβούς αναφοράς τυχόν επιδείνωσης της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού.

               (31)Η Επιτροπή παρακολουθεί την πρόοδο της Βουλγαρίας στους τομείς της δικαστικής μεταρρύθμισης και της καταπολέμησης της διαφθοράς στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου (ΜΣΕ). Στην τελευταία έκθεση του ΜΣΕ του Οκτωβρίου του 2019 επισημαίνεται ότι η πρόοδος που σημείωσε η Βουλγαρία επαρκεί για την τήρηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Βουλγαρία κατά την προσχώρησή της στην ΕΕ. Η Βουλγαρία προέβη σε εκτεταμένη μεταρρύθμιση του νομικού της πλαισίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς· ωστόσο, απαιτείται σταθερό ιστορικό επιδόσεων όσον αφορά τις τελεσίδικες καταδικαστικές αποφάσεις σε υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης του κοινού. Επιπλέον, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις, ιδίως η διασφάλιση αποτελεσματικών ποινικών ερευνών, η επανεξισορρόπηση του φόρτου εργασίας μεταξύ των δικαστηρίων και ο εξορθολογισμός των τοπικών εισαγγελικών αρχών. Τα ζητήματα αυτά παρακολουθούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου. Στο πλαίσιο του εν λόγω μηχανισμού, η Επιτροπή συνεχίζει να παρακολουθεί τη δικαστική μεταρρύθμιση και την καταπολέμηση της διαφθοράς στη Βουλγαρία. Συνεπώς, οι τομείς αυτοί δεν καλύπτονται από τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις για τη Βουλγαρία, αλλά έχουν σημασία για την ανάπτυξη θετικού κοινωνικοοικονομικού περιβάλλοντος στη χώρα.

               (32)Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για τον συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Τα κράτη μέλη έχουν καταγράψει, στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των κατωτέρω συστάσεων, η Βουλγαρία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

               (33)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Βουλγαρίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2020 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς τη Βουλγαρία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Βουλγαρία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο Ένωσης κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (34)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 και η γνώμη του
                  9
                αποτυπώνεται ειδικότερα στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στη Βουλγαρία να μεριμνήσει το 2020 και το 2021 προκειμένου:

               1.να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, τη βιωσιμότητα της οικονομίας και, ακολούθως, τη στήριξη της ανάκαμψης· όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων· να κινητοποιήσει επαρκείς οικονομικούς πόρους για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της προσβασιμότητας και της ικανότητας του συστήματος υγείας και να διασφαλίσει ισορροπημένη γεωγραφική κατανομή των εργαζομένων στον τομέα της υγείας·

               2.να εξασφαλίσει επαρκή κοινωνική προστασία και την παροχή βασικών υπηρεσιών για όλους και να ενισχύσει τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας· να βελτιώσει την πρόσβαση στην τηλεργασία και να προωθήσει τις ψηφιακές δεξιότητες και την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση· να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις όσον αφορά την επάρκεια του συστήματος ελάχιστου εισοδήματος·

               3.να εξορθολογίσει και να επιταχύνει τις διαδικασίες για την παροχή αποτελεσματικής στήριξης στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνεχή πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση και ευέλικτες ρυθμίσεις πληρωμής· να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για την τόνωση της οικονομικής ανάκαμψης· να επικεντρώσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας και πόρων, σε περιβαλλοντικές υποδομές και σε βιώσιμες μεταφορές, συμβάλλοντας στην προοδευτική απανθρακοποίηση της οικονομίας, μεταξύ άλλων και στις περιφέρειες εξόρυξης άνθρακα·

               4.να ελαχιστοποιήσει τη διοικητική επιβάρυνση των επιχειρήσεων βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης και ενισχύοντας την ψηφιακή διακυβέρνηση· να εξασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία του πλαισίου αφερεγγυότητας· να εντείνει τις προσπάθειες για να διασφαλίσει την επαρκή εκτίμηση επικινδυνότητας, τον μετριασμό των κινδύνων, την αποτελεσματική εποπτεία και επιβολή του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

                     (3)

                        SWD(2020) 501 final.

                     (4)

                        ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 117-122.

                     (5)

                        COM(2020) 112 final.

                     (6)

                        COM(2020) 123 final.

                     (7)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης του COVID-19 (Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5), και κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

                     (8)

                        SWD(2020) 501 final.

                     (9)

                        Βάσει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.


               ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
            Βρυξέλλες, 20.5.2020
            COM(2020) 503 final
            Σύσταση για
            ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
            σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχίας του 2020

               Σύσταση για

               ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

               σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχίας του 2020

               ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

               Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

               Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών
                  1
               , και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

               Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

               Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

               Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

               (1)Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Στην εν λόγω επισκόπηση ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Τσεχία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

               (2)Η έκθεση χώρας του 2020 για την Τσεχία
                  2
                δημοσιεύθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Τσεχίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019
                  3
               , η συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Τσεχίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

               (3)Στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως την έξαρση της νόσου COVID-19 παγκόσμια πανδημία. Η πανδημία συνιστά σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, κλυδωνισμούς στην καταναλωτική ζήτηση και έχει αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών, καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό κλυδωνισμό, ο οποίος έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση
                  4
                με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

               (4)Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Τα μέτρα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

               (5)Στις 20 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης
                  5
               . Η ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Συμβούλιο την άποψή της ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την έξαρση της νόσου COVID-19, οι τρέχουσες συνθήκες επιτρέπουν την ενεργοποίηση της ρήτρας. Στις 23 Μαρτίου 2020, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την αξιολόγηση της Επιτροπής. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα. Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, να εγκρίνει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές υποχρεώσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τον συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του Συμφώνου.

               (6)Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, τον μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στον τόπο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να εκπονήσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, ενσωματώνοντας, μεταξύ άλλων, την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και αντλώντας όλα τα διδάγματα από την κρίση.

               (7)Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η ενιαία αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστούν η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση ανέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας, τα οποία περιλαμβάνουν ιδίως βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Πρόκειται για καθοριστικά στοιχεία όσον αφορά την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

               (8)Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια
                  6
                για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις εξαιρετικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παρέχουν πρόσθετη ευελιξία, καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για το λογιστικό έτος 2020-2021. Η Τσεχία ενθαρρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο από τα εν λόγω προβλήματα.

               (9)Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας ενδέχεται να είναι άνισα κατανεμημένες μεταξύ περιφερειών λόγω διαφορετικών προτύπων εξειδίκευσης. Ως εκ τούτου, η τρέχουσα κατάσταση ενέχει ουσιαστικό κίνδυνο να διευρύνει τις περιφερειακές και εδαφικές ανισότητες εντός της Τσεχίας ή να δημιουργήσει νέες εδαφικές ανισότητες σε υποπεριφερειακό επίπεδο, επιδεινώνοντας επίσης την ήδη παρατηρούμενη τάση της διεύρυνσης των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών Karlovarský και Ústecký και της υπόλοιπης χώρας. Σε συνδυασμό με τον κίνδυνο προσωρινής αποδυνάμωσης της διαδικασίας σύγκλισης μεταξύ κρατών μελών, η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί στοχευμένες απαντήσεις πολιτικής.

               (10)Στις 7 Μαΐου 2020, η Τσεχία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και, στις 30 Απριλίου 2020, το εθνικό της πρόγραμμα σύγκλισης του 2020. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

               (11)Η Τσεχία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

               (12)Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, η κυβέρνηση αναμένει να επιδεινωθεί το ονομαστικό ισοζύγιο από πλεόνασμα 0,3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2019 σε έλλειμμα 5,1 % του ΑΕΠ το 2020. Το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί κάτω του 4,1 % του ΑΕΠ το 2021. Μετά τη μείωση στο 30,8 % του ΑΕΠ το 2019, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 37 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από την υψηλή αβεβαιότητα που σχετίζεται με την πανδημία COVID-19.

               (13)Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Τσεχία έχει λάβει δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του οικείου συστήματος υγείας, την ανάσχεση της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης για το 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανέρχονται σε 4 % του ΑΕΠ. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται αντισταθμιστικά μέτρα φορολογικού ευεργετήματος και η διαγραφή των υποχρεώσεων κοινωνικής ασφάλισης και ασφάλισης υγείας για έξι μήνες για τους αυτοαπασχολούμενους (1 % του ΑΕΠ), ένα σύστημα μειωμένου ωραρίου εργασίας (1 % του ΑΕΠ), η διαγραφή των προκαταβολών φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών τον Ιούνιο 2020 (0,8 % του ΑΕΠ) και μέτρα σχετικά με την υγεία (0,7 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η Τσεχία ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στη στήριξη της ρευστότητας για τις επιχειρήσεις. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται κυρίως συστήματα εγγυήσεων για την παροχή δανείων σε ΜΜΕ και μεγάλες επιχειρήσεις. Ωστόσο, το πρόγραμμα σύγκλισης δεν προσδιορίζει ποσοτικά τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις που συνδέονται με αυτά τα νέα μέτρα. Τα περισσότερα από τα μέτρα στα οποία βασίζεται το πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020. Δεν ήταν δυνατόν να συμπεριληφθούν ορισμένα μέτρα που δεν μπορούσαν να προσδιοριστούν ποσοτικά ή είχαν παραταθεί πέραν της καταληκτικής ημερομηνίας. Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Τσεχία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην έξαρση της νόσου COVID-19. Η πλήρης εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών προς την επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

               (14)Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και αμετάβλητες πολιτικές, προβλέπεται ότι το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης της Τσεχίας θα είναι -6,7 % του ΑΕΠ το 2020 και -4,0 % το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει κάτω του 60 % του ΑΕΠ το 2020 και το 2021.

               (15)Στις 20 Μαΐου 2020, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της αναμενόμενης υπέρβασης από την Τσεχία του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση προκύπτει ότι το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997, δεν πληρούται.

               (16)Η Τσεχία κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μεταξύ της 12ης Μαρτίου 2020 και της 17ης Μαΐου 2020 για να καμφθεί ο αντίκτυπος της πανδημίας COVID-19, με το κλείσιμο των σχολείων, τον περιορισμό των εκδηλώσεων και της λειτουργίας των καταστημάτων, και με τον σημαντικό περιορισμό των συναθροίσεων. Μεταξύ της 15ης Μαρτίου 2020 και της 17ης Μαΐου 2020, τα χερσαία σύνορα έκλεισαν επίσης εν μέρει. Το γεγονός αυτό έχει περιορίσει τους εξερχόμενους Τσέχους εργαζόμενους και τους εισερχόμενους αλλοδαπούς εργαζόμενους, δημιουργώντας στένωση της τοπικής εργασίας, ιδίως όσον αφορά τον κατασκευαστικό τομέα και την εποχιακή εργασία, και επηρέασε τις βασικές αλυσίδες εφοδιασμού. Για να βοηθήσει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις εν μέσω της κρίσης, η κυβέρνηση ανήγγειλε μια δέσμη κινήτρων που περιλαμβάνει μέτρα άμεσης στήριξης και δημόσιες εγγυήσεις. Αν και αυτό μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, η οικονομία αναμένεται ακόμη να υποστεί σοβαρό πλήγμα το 2020, καθώς η εξωτερική ζήτηση μειώνεται και τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας διαταράσσουν την οικονομική δραστηριότητα. Το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να ανακάμψει σταδιακά το 2021, αλλά είναι μάλλον απίθανο να φθάσει στις τιμές του 2019 κατά την περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις. Ο αντίκτυπος σε τομείς όπως οι μεταφορές, ο τομέας φιλοξενίας και ο τουρισμός αναμένεται να είναι σημαντικός. Η ανεργία θα αυξηθεί, αλλά θα αντισταθμιστεί από την προηγούμενη στενότητα της αγοράς εργασίας, τη δέσμη κινήτρων και το χαμηλό μερίδιο των συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Για να εξασφαλιστεί η στήριξη της ρευστότητας, οι αρχές δρομολόγησαν μια σειρά καθεστώτων κρατικών εγγυήσεων για τις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών. Προβλέπεται επίσης η αναβολή της χορήγησης καταναλωτικών δανείων και της εξόφλησης ενυπόθηκων δανείων για τρεις ή έξι μήνες για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από την κρίση. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και εφαρμογής των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα. Η Εθνική Τράπεζα της Τσεχίας θέσπισε επίσης διάφορα μέτρα για την άμβλυνση του αντικτύπου της κρίσης στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

               (17)Οι έγκαιρες προσπάθειες μετριασμού των επιπτώσεων της νόσου COVID-19 συνέβαλαν στην επιβράδυνση της διασποράς του ιού στην Τσεχία. Έχουν ληφθεί μέτρα για την αύξηση της προμήθειας ιατρικού εξοπλισμού και τη διασφάλιση της απαραίτητης υποδομής και, ως εκ τούτου, την προετοιμασία του συστήματος υγείας για την αντιμετώπιση της αυξημένης ζήτησης. Η κατάσταση της υγείας του τσεχικού πληθυσμού βελτιώθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, προσεγγίζοντας τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές περιφερειακές διαφορές όσον αφορά το προσδόκιμο ζωής, οι οποίες καθορίζονται εν μέρει από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και παράγοντες συμπεριφοράς. Ενώ το συνολικό επίπεδο των αναγκών ιατρικής φροντίδας που δεν καλύπτονται κατά δήλωση των ίδιων των ατόμων είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ, εξακολουθούν να υφίστανται περιφερειακές ανισότητες όσον αφορά την κατανομή των πόρων και του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης που αντιμετώπισαν αυξημένες πιέσεις. Ένα σημαντικό ποσοστό του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας αναμένεται να συνταξιοδοτηθεί τα επόμενα χρόνια. Για να μετριαστεί ο αντίκτυπος της COVID-19, θα πρέπει να βελτιωθούν η ανθεκτικότητα και η ετοιμότητα για την αντιμετώπιση της κρίσης του συστήματος υγείας, και παράλληλα να υποστηριχτεί η ίση πρόσβαση σε αυξημένη παροχή υπηρεσιών πρωτοβάθμιας περίθαλψης και ολοκληρωμένων υπηρεσιών φροντίδας ώστε να μειωθούν οι αποτρέψιμες εισαγωγές στα νοσοκομεία Με αυτόν τον τρόπο μπορεί επίσης να βελτιωθεί η πρόληψη και να μετριαστούν οι κίνδυνοι άλλων παθήσεων. Οι λύσεις ηλεκτρονικής υγείας εξακολουθούν να είναι περιορισμένες παρά την ύπαρξη εθνικής στρατηγικής 2016-2020 για την ηλεκτρονική υγεία.

               (18)Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2019 και στις αρχές του 2020, η αγορά εργασίας της Τσεχίας παρέμεινε εύρωστη, ενώ οι περισσότεροι δείκτες δείχνουν θετικά αποτελέσματα. Το ποσοστό απασχόλησης εξακολούθησε να αυξάνεται και η ανεργία έπεσε στα χαμηλότερα επίπεδα που σημειώθηκαν ποτέ. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, η ανεργία αναμένεται να αυξηθεί σε 5,0 % το 2020 και να υποχωρήσει ελαφρά σε 4,2 % το 2021. Η κυβέρνηση ανταποκρίθηκε αμέσως στην έξαρση της νόσου COVID-19 λαμβάνοντας πολλά μέτρα για την προστασία των εισοδημάτων και της απασχόλησης, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους. Ωστόσο, ορισμένες ευάλωτες ομάδες στην αγορά εργασίας (εργαζόμενοι με βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, εκείνοι που προσλαμβάνονται μέσω γραφείων εύρεσης προσωρινής απασχόλησης) δεν προστατεύονται πλήρως από τα προτεινόμενα μέτρα άμβλυνσης. Το κλείσιμο των παιδικών σταθμών και των σχολείων κατά τη διάρκεια του περιορισμού της κυκλοφορίας μπορεί να έχει πλήξει ιδιαίτερα τις εργαζόμενες γυναίκες με σημαντικές ευθύνες φροντίδας παιδιού. Η προώθηση των επενδύσεων στην παιδική φροντίδα και στη μακροχρόνια φροντίδα σε συνδυασμό με ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, όπως η τηλεργασία, θα πρέπει να εξομαλύνουν τη μετάβαση εξόδου από την κρίση. Πιο στοχευμένες ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας και η παροχή δεξιοτήτων, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, στηρίζουν τόσο τη διατήρηση των εργαζομένων στην απασχόληση όσο και τη μετάβαση από μια θέση εργασίας σε άλλη. Οι δράσεις ευαισθητοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης μπορούν επίσης να διευκολύνουν την επιτυχή επάνοδο στην αγορά εργασίας, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες. Η ευκολότερη και ταχύτερη πρόσβαση στην κοινωνική προστασία θα συμβάλει στην αποφυγή των παγίδων που οδηγούν στη φτώχεια και των εξώσεων. Τα αποτελέσματα στον τομέα της εκπαίδευσης εξακολουθούν να επηρεάζονται σοβαρά από τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και τις χαμηλές επενδύσεις. Η εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική εκπαίδευση και κατάρτιση χωρίς αποκλεισμούς, μεταξύ άλλων και στο ψηφιακό πλαίσιο, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των επιπέδων δεξιοτήτων και στην επέκταση της ψηφιακής μάθησης. Η προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων, μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης και της συνεχούς κατάρτισης για εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές, έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι δημόσιες δαπάνες ανά σπουδαστή σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης παραμένουν σχετικά χαμηλές. Οι ελλείψεις καταρτισμένων εκπαιδευτικών καταδεικνύουν την ανάγκη να αυξηθεί η ελκυστικότητα του επαγγέλματος, ιδίως για τους ταλαντούχους νέους.

               (19)Η Τσεχία συγκαταλέγεται στις χώρες που θα μπορούσαν να επηρεαστούν ιδιαίτερα από τις τεχνολογικές αλλαγές και που χρειάζονται σημαντικές επενδύσεις στον τομέα αυτό. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα απαιτήσει στήριξη, μεταξύ άλλων και στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, μέσω στοχευμένων επενδύσεων σε έξυπνες λύσεις και δεξιότητες. Ο στόχος για πλήρη σταθερή ευρυζωνική κάλυψη έχει επιτευχθεί, αλλά οι κινητές ευρυζωνικές επικοινωνίες εξακολουθούν να είναι σχετικά ακριβές. Οι καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των υποδομών θα μπορούσαν να επηρεάσουν ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες και τις διαρθρωτικά αδύναμες περιοχές που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο απομόνωσης. Αυτό ενδέχεται να έχει επίσης αρνητικές συνέπειες στην παρακολούθηση και τον έλεγχο της πανδημίας. Για την κάλυψη των αναγκών συνδεσιμότητας χρειάζονται επενδύσεις σε δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας, σταθερά και κινητά, και κατάλληλα μέτρα από την πλευρά της ζήτησης. Για την επίτευξη αυτού του στόχου θα είναι απαραίτητη η έγκαιρη εκχώρηση του φάσματος 5G υπό προβλέψιμες συνθήκες που ευνοούν τις επενδύσεις.  Η υιοθέτηση υπερταχέων ευρυζωνικών υπηρεσιών περιορίζεται από τη χαμηλή ζήτηση που οφείλεται σε διάφορες μεταβλητές, όπως η τιμή της σύνδεσης, καθώς και η αγοραστική δύναμη, η ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού. Οι αρχές έχουν δεσμευτεί για την ανάπτυξη και την ενσωμάτωση νέων ψηφιακών τεχνολογιών, αλλά αυτό εμποδίζεται από τα σταθερά χαμηλά επίπεδα δεξιοτήτων. Οι αρχές έχουν δεσμευτεί να ενθαρρύνουν λύσεις που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά η Τσεχία εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τα κράτη μέλη τα οποία προηγούνται όσον αφορά την έρευνα και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε αυτόν τον τομέα.

               (20)Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευσθούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Στο εθνικό σχέδιο της Τσεχίας για την ενέργεια και το κλίμα αναφέρεται ότι υπάρχουν σημαντικές επενδυτικές ανάγκες για την επίτευξη της κλιματικής και ενεργειακής μετάβασης και την προώθηση της κλιματικής ουδετερότητας. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση της προώθησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της ενεργειακής απόδοσης, των υποδομών και τμημάτων του συστήματος μεταφοράς. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη ορατές με τη μορφή ξηρασιών και πλημμυρών, οι οποίες προκαλούν σημαντικές οικονομικές απώλειες. Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί επίσης χρόνιο πρόβλημα. Ταυτόχρονα, οι φόροι ρύπανσης είναι πολύ χαμηλοί. Ο άνθρακας εξακολουθεί να επικρατεί στον τομέα της ενέργειας και να αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη της οικονομικής δραστηριότητας σε τρεις περιφέρειες της Τσεχίας. Η περιορισμένη ικανότητα ανάπτυξης των φορέων υλοποίησης έργων και η περιορισμένη συμβουλευτική υποστήριξη που παρέχεται από τις αρχές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη μιας σειράς ώριμων έργων υλοποίησης της διττής κλιματικής και ψηφιακής μετάβασης σε αυτές τις περιοχές. Γενικά, η μετάβαση από τον άνθρακα αναμένεται να έχει σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και φαίνεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχει εκδηλωθεί μεγάλη προθυμία για επενδύσεις σε τεχνολογίες με μηδενικές και χαμηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ο τομέας δεν διαθέτει οικονομικά κίνητρα και κατάλληλο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για τη στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξής του. Επίσης, φαίνεται ότι υπάρχει χαμηλό επίπεδο ευαισθητοποίησης σχετικά με τα ευρύτερα οφέλη της ενεργειακής απόδοσης. Η στροφή προς την ηλεκτροκίνηση ήταν μάλλον αργή και οι οδικές μεταφορές γίνονται ένας από τους κύριους καταναλωτές ενέργειας. Οι φόροι επί των μεταφορών είναι χαμηλοί και δεν καθορίζονται ανάλογα με τις εκπομπές CO2. Η υποδομή φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων είναι ακόμη σε εμβρυακή φάση. Οι επιδόσεις της διαχείρισης των αποβλήτων εξακολουθούν να είναι μέτριες με γνώμονα πιο φιλόδοξους στόχους. Λείπει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ανάπτυξη του δυναμικού της κυκλικότητας της οικονομίας. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης για την περίοδο 2021-2027 θα μπορούσε να βοηθήσει την Τσεχία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης χώρας
                  7
               . Με τον τρόπο αυτό η Τσεχία θα μπορέσει να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο το εν λόγω ταμείο.

               (21)Η πρόσβαση σε συμβατική χρηματοδότηση είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά η παροχή κεφαλαίων κινδύνου είναι λιγότερο ανεπτυγμένη. Η χρηματοδότηση για τις εγχώριες επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου, ιδίως στο προλειτουργικό και στο μεταγενέστερο στάδιο ανάπτυξης παραμένει περιορισμένη. Ενώ ορισμένες επιτυχημένες καινοτόμες πρωτοβουλίες έχουν φτάσει στην αγορά, η χρηματοδότηση επιχειρηματικών και ιδίων κεφαλαίων παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η έρευνα και η καινοτομία στην Τσεχία παρεμποδίζονται από την έλλειψη συστημικής μεταρρύθμισης. Αν και η σταθερή αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη συνεχίζεται, οι μεγάλες, κυρίως αλλοδαπής ιδιοκτησίας, εταιρείες επενδύουν αισθητά περισσότερο σε άυλα στοιχεία, όπως η έρευνα και ανάπτυξη, από ό, τι οι μικρές και μεσαίες εγχώριες επιχειρήσεις. Η βιομηχανία μεσαίας και υψηλής τεχνολογίας αντιμετωπίζει προβλήματα έλλειψης δεξιοτήτων λόγω του χαμηλού αριθμού πτυχιούχων στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) και της ανεπαρκούς κατάρτισης των πτυχιούχων. Ταυτόχρονα, η προώθηση και η στήριξη της επιχειρηματικότητας εξακολουθούν να είναι περιορισμένες, γεγονός που παρεμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας. Ο υψηλός βαθμός κατακερματισμού του τομέα της έρευνας έχει ως αποτέλεσμα τον υπερβολικό διασκορπισμό της χρηματοδότησης σε έρευνα και ανάπτυξη. Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα παρεμποδίζεται από τις τρέχουσες πρακτικές αξιολόγησης της σταδιοδρομίας των ερευνητών. Η στενότερη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, ιδίως μέσω επιχειρήσεων τεχνοβλαστών, θα μπορούσε να επιταχύνει τη μεταφορά τεχνολογίας και τη διάδοση της καινοτομίας.

               (22)Τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας λόγω της COVID-19 έχουν επιβαρύνει τις αλυσίδες εφοδιασμού και πολλές επιχειρήσεις δεν έχουν κατορθώσει να λειτουργήσουν, ενώ παράλληλα δεν διαθέτουν αποθέματα ρευστότητας. Η αυτοκινητοβιομηχανία και ο τομέας των υπηρεσιών έχουν πληγεί περισσότερο. Οι δραστηριότητες εποπτείας της αγοράς είναι διάσπαρτες σε υπερβολικά πολλές αρχές, ενώ η συνεργασία και ο συντονισμός δεν είναι τα καλύτερα δυνατά. Τα επίσημα καθεστώτα για την παροχή κρατικών εγγυήσεων στις επιχειρήσεις υπερκαλύφθηκαν γρήγορα. Υπάρχει περιθώριο για καλύτερο συντονισμό και ταχύτερες διαδικασίες για τη διοχέτευση της στήριξης στις επιχειρήσεις. Ορισμένοι ενδιαφερόμενοι φορείς θεωρούν ότι τα μέτρα που έλαβαν οι αρχές για την άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης της COVID-19 είναι γραφειοκρατικά και αργούν να εφαρμοστούν στην πραγματική οικονομία. Υπάρχει περιθώριο για καλύτερη ανάλυση των δεδομένων που είναι αναγκαία για την ταχεία, ενημερωμένη και βέλτιστη λήψη αποφάσεων σχετικά με στοχευμένες στρατηγικές και μέτρα οικονομικής ανάκαμψης. Γενικά, ο επιχειρηματικός τομέας εκτιμά ότι η ταχέως μεταβαλλόμενη νομοθεσία και οι πολύπλοκες διοικητικές διαδικασίες συνιστούν εμπόδια για τις επενδύσεις. Ο διοικητικός φόρτος είναι ιδιαίτερα προβληματικός για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις όσον αφορά τις πάσης φύσεως άδειες. Οι χρονοβόρες και επαχθείς διαδικασίες για την απόκτηση άδειας κατασκευής αποτελούν σημαντικό εμπόδιο. Η προτεινόμενη νέα νομοθεσία για τον κατασκευαστικό τομέα δέχεται επικρίσεις. Η Τσεχία συγκαταλέγεται μεταξύ των λιγότερο προηγμένων κρατών μελών όσον αφορά τη χρήση ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Ο αριθμός των χρηστών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης παραμένει πολύ χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η χώρα εφαρμόζει το οικείο σχέδιο ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Από το 2020, η χώρα έχει ένα νέο «ψηφιακό σύνταγμα» που δίνει το δικαίωμα το αργότερο από το 2025 να λαμβάνονται σχεδόν όλες οι δημόσιες υπηρεσίες ηλεκτρονικά. Ωστόσο, μόνο το 10 % περίπου των δήμων προσφέρουν διαδικτυακές λύσεις. Το κοινοβούλιο εξετάζει επί του παρόντος μια αλλαγή του φορολογικού κώδικα που αποσκοπεί στην αύξηση της ψηφιοποίησης του φορολογικού συστήματος, δεδομένου ότι το ποσοστό ηλεκτρονικής αρχειοθέτησης παραμένει μάλλον χαμηλό για ορισμένους φόρους.

               (23)Ενώ οι παρούσες συστάσεις επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019, που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019, κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων έως και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι εν λόγω συστάσεις εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του ετήσιου κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Το ίδιο ισχύει και για τις συστάσεις που αφορούν οικονομικές πολιτικές σχετικές με επενδύσεις. Αυτές οι τελευταίες συστάσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα άμβλυνσης και στρατηγικές εξόδου όσον αφορά την τρέχουσα κρίση.

               (24)Οι επιδόσεις του δημόσιου τομέα και η αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης της Τσεχίας κατατάσσονται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Σύμφωνα με τους διεθνείς δείκτες, έχει σχετικά καλές επιδόσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε κυβερνητικές πληροφορίες σε θέματα χάραξης πολιτικής. Οι επιδόσεις της όσον αφορά τον επαγγελματισμό της δημόσιας διοίκησης, τη διαφάνεια της κυβέρνησης και τον έλεγχο της διαφθοράς είναι λιγότερο καλές. Η βελτίωση του στρατηγικού σχεδιασμού και του συντονισμού μεταξύ υπουργείων και η μείωση του κατακερματισμού της τοπικής αυτοδιοίκησης θα βελτίωνε την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Το πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις έχει βελτιωθεί, αλλά ενδέχεται να χρήζει περαιτέρω προσαρμογής. Παρά τις μικρές βελτιώσεις, η διαφθορά εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας για τις επιχειρήσεις και ενδέχεται να παρεμποδίζει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα. Η έγκριση διαφόρων μέτρων κατά της διαφθοράς, όπως το νομοσχέδιο για την εκπροσώπηση συμφερόντων ή σχετικά με την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, εξακολουθεί να εκκρεμεί.

               (25)Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για τον συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Τα κράτη μέλη έχουν συνεκτιμήσει, στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των κατωτέρω συστάσεων, η Τσεχία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

               (26)Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Τσεχίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση χώρας του 2020. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020, καθώς και τη συνέχεια που δόθηκε στις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί προς την Τσεχία κατά τα προηγούμενα έτη. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Τσεχία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

               (27)Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 και η γνώμη του
                  8
                αποτυπώνεται ειδικότερα στη σύσταση 1 κατωτέρω.

               ΣΥΝΙΣΤΑ στην Τσεχία να μεριμνήσει το 2020 και το 2021 προκειμένου:

               1.να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, τη βιωσιμότητα της οικονομίας και, ακολούθως, τη στήριξη της ανάκαμψης, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων, να διασφαλίσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας, να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, την πρωτοβάθμια περίθαλψη και την ενσωμάτωση της περίθαλψης, και την ανάπτυξη υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας,

               2.να στηρίξει την απασχόληση μέσω ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, της παροχής δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών δεξιοτήτων, και της πρόσβασης στην ψηφιακή μάθηση,

               3.να στηρίξει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, αξιοποιώντας περισσότερο τα χρηματοδοτικά μέσα για τη διασφάλιση της στήριξης της ρευστότητας, τη μείωση του διοικητικού φόρτου και τη βελτίωση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για την τόνωση της οικονομικής ανάκαμψης, να εστιάσει τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές και τεχνολογίες υψηλής χωρητικότητας, στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, και στις υποδομές βιώσιμων μεταφορών, μεταξύ άλλων και στις περιοχές εξόρυξης άνθρακα, να εξασφαλίσει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τις καινοτόμες επιχειρήσεις και να βελτιώσει τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης.

               Βρυξέλλες,

                     Για το Συμβούλιο

                     Ο Πρόεδρος

                     (1)

                        ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

                     (2)

                        SWD (2020) 502 final.

                     (3)

                        ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 117.

                     (4)

                        COM(2020) 112 final.

                     (5)

                        COM(2020) 123 final.

                     (6)

                        Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαρτίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης του COVID-19 (Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5), και κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

                     (7)

                        SWD (2020) 502 final.

                     (8)

                        Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου.