Avis juridique important

|

31996L0092

Οδηγία 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 027 της 30/01/1997 σ. 0020 - 0029

ΟΔΗΓΙΑ 96/92/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 57 παράγραφος 2, το άρθρο 66 και το άρθρο 100 Α,την πρόταση της Επιτροπής (1),τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 189 Β της συνθήκης (3),Εκτιμώντας:(1) ότι ενδείκνυται να εγκριθούν μέτρα για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 7 ότι η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων 7(2) ότι η ολοκλήρωση μιας ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας 7(3) ότι οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να επηρεάσουν την πλήρη εφαρμογή της συνθήκης, και ιδίως τις διατάξεις της σχετικά με την εσωτερική αγορά και τον ανταγωνισμό 7(4) ότι η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας αποδεικνύεται ιδιαίτερη σημαντική για να καταστεί πιο αποδοτική ή παραγωγή, μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας, με παράλληλη ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και με σεβασμό της προστασίας του περιβάλλοντος 7(5) ότι η εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να δημιουργηθεί σταδιακά, προκειμένου η βιομηχανία να είναι δυνατόν να προσαρμοστεί στο νέο της περιβάλλον κατά τρόπο ευέλικτο και ορθολογικό και να ληφθούν υπόψη οι διαφορετικοί τρόποι της οργάνωσης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας 7(6) ότι η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να ευνοεί τη διασύνδεση και τη διαλειτουργικότητα των δικτύων 7(7) ότι η οδηγία 90/547/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1990, για τη διαμετακόμιση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των μεγάλων δικτύων (4) και η οδηγία 90/377/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1990, σχετικά με μια κοινοτική διαδικασία για τη διαφάνεια των τιμών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας για το τελικό βιομηχανικό καταναλωτή (5), αποτέλεσαν μια πρώτη φάση για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας 7(8) ότι η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί τώρα τη λήψη περαιτέρω μέτρων 7(9) ότι, στην εσωτερική αγορά, οι επιχειρήσεις του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να μπορούν να δρουν, με την επιφύλαξη της τήρησης των υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, με προοπτική την επίτευξη μιας ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας 7(10) ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν σήμερα διαφορετικά συστήματα ρύθμισης του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, ως συνέπεια των διαρθρωτικών διαφορών στα κράτη μέλη 7(11) ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότηταςς, πρέπει να θεσπιστεί πλαίσιο γενικών αρχών σε κοινοτικό επίπεδο, αλλά ότι ο καθορισμός των συγκεκριμένων όρων εφαρμογής θα πρέπει να επαφίεται στα κράτη μέλη, τα οποία θα μπορούν να επιλέξουν το καταλληλότερο για την ιδιαίτερη κατάστασή τους καθεστώς 7(12) ότι, ανεξάρτητα από τον επικρατούντα τρόπο οργάνωσης της αγοράς, η πρόσβαση στο δίκτυο πρέπει να είναι ανοικτή σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και να καταλήγει σε ισοδύναμα οικονομικά αποτελέσματα στα κράτη μέλη και συνεπώς σε άμεσα συγκρίσιμο επίπεδο ανοίγματος των αγορών και άμεσα συγκρίσιμο βαθμό πρόσβασης στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας 7(13) ότι, για ορισμένα κράτη μέλη, η επιβολή υποχρεώσεων παροχής υπηρεσίας κοινής ωφέλειας μπορεί να είναι αναγκαία προκειμένου να εξασφαλίζονται η ασφάλεια του εφοδιασμού, η προστασία των καταναλωτών και η προστασία του περιβάλλοντος, που, κατά τη γνώμη αυτών των κρατών μελών, δεν μπορεί να εγγυηθεί αναγκαστικά από μόνος του ο ελεύθερος ανταγωνισμός 7(14) ότι ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός μπορεί να αποτελέσει ένα από τα μέσα για την εκπλήρωση των εν λόγω υποχρεώσεων παροχής υπηρεσίας κοινής ωφέλειας 7(15) ότι η συνθήκη ορίζει συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με του περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων και του ανταγωνισμού 7(16) ότι, ειδικότερα, το άρθρο 90 παράγραφος 1 της συνθήκης υποχρεώνει τα κράτη μέλη να τηρούν αυτούς τους κανόνες ως προς τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις στις οποίες έχουν χορηγήσει ειδικά ή αποτελεσματικά δικαιώματα 7(17) ότι το άρθρο 90 παράγραφος 2 της συνθήκης ορίζει ότι στους εν λόγω κανόνες υπόκεινται, υπό ορισμένες ειδικές προϋποθέσεις, και οι επιχειρήσεις οι επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος 7(18) ότι η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα επηρεάσει τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων αυτών 7(19) ότι, επομένως, όταν τα κράτη μέλη επιβάλλουν υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας στις επιχειρήσεις του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, πρέπει να τηρούν τους οικείους κανόνες της συνθήκης, όπως τους ερμηνεύει το Δικαστήριο 7(20) ότι, κατά τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, θα πρέπει να ληφθεί πλήρως υπόψη ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, ιδίως σε τομείς όπως οι εθνικές ή ενδοκοινοτικές υποδομές που εξυπηρετούν τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας 7(21) ότι η απόφαση αριθ. 1254/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 1996, για τον καθορισμό συνόλου προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας (6) έχει συμβάλει στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων υποδομών μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας 7(22) ότι, συνεπώς, πρέπει να θεσπιστούν κοινοί κανόνες για την παραγωγή, τη μεταφορά και τα δίκτυα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας 7(23) ότι το άνοιγμα της αγοράς παραγωγής μπορεί να γίνει με βάση δύο συστήματα, το σύστημα της διαδικασίας χορήγησης αδείας και το σύστημα της διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών, τα οποία πρέπει να λειτουργούν με αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια 7(24) ότι, στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να ληφθεί υπόψη η κατάσταση των αυτοπαραγωγών και των ανεξάρτητων παραγωγών 7(25) ότι κάθε δίκτυο μεταφοράς πρέπει να υπόκειται σε κεντρικό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφάλεια, η αξιοπιστία και αποδοτικότητά του προς το συμφέρον των παραγωγών και των πελατών τους 7 ότι, συνεπώς, θα πρέπει να διορίζεται διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς, ο οποίος αναλαμβάνει την εκμετάλλευση, τη συντήρηση και, εάν χρειάζεται, την ανάπτυξή του 7 ότι η δράση του εν λόγω διαχειριστή πρέπει να είναι αντικειμενική, διαφανής και αμερόληπτη 7(26) ότι οι τεχνικοί κανόνες για τη λειτουργία των δικτύων μεταφοράς και των απευθείας γραμμών πρέπει να είναι διαφανείς και να διασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα 7(27) ότι πρέπει να καθοριστούν αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια για την κατανομή του φορτίου μεταξύ των σταθμών παραγωγής 7(28) ότι, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, μπορεί να δοθεί προτεραιότητα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές 7(29) ότι, σε επίπεδο διανομής, μπορούν να χορηγούνται σε πελάτες, που βρίσκονται σε συγκεκριμένη ζώνη, δικαιώματα εφοδιασμού και ότι πρέπει να διορίζεται διαχειριστής για την εκμετάλλευση, τη συντήρηση και, εάν χρειάζεται, την ανάπτυξη κάθε δικτύου διανομής 7(30) ότι, για λόγους διαφάνειας και αμεροληψίας, η δραστηριότητα μεταφοράς των κάθετα ολοκληρωμένων επιχειρήσεων θα πρέπει να πραγματοποιείται ανεξάρτητα από τις άλλες δραστηριότητες 7(31) ότι ότι ο μοναδικός αγοραστής πρέπει να ασκεί τη δραστηριότητά του χωριστά από τις δραστηριότητες παραγωγής και διανομής των κάθετα ολοκληρωμένων επιχειρήσεων 7 ότι χρειάζεται να περιοριστεί η ροή πληροφοριών μεταξύ των δραστηριοτήτων του μοναδικού αγοραστή και των εν λόγω δραστηριοτήτων παραγωγής και διανομής 7(32) ότι οι λογαριασμοί όλων των ολοκληρωμένων επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια, προκειμένου ιδίως να διαπιστώνονται ενδεχομένως καταχρήσεις δεσπόζουσας θέσης, όπως αδικαιολογήτως χαμηλά ή υψηλά τιμολόγια ή πρακτικές διακριτικής μεταχείρισης για ισοδύναμες παροχές 7 ότι, για το σκοπό αυτό, πρέπει να τηρούνται χωριστοί λογαριασμοί για κάθε δραστηριότητα 7(33) ότι είναι επίσης ανάγκη να προβλεφθεί η πρόσβαση των αρμόδιων αρχών στους εσωτερικούς λογαριασμούς των επιχειρήσεων, δεόντως τηρουμένης της εμπιστευτικότητας 7(34) ότι, λόγω της ποικιλίας των διαρθρώσεων και της ιδιαιτερότητας των συστημάτων στα κράτη μέλη, θα πρέπει να προβλεφθούν εναλλακτικές δυνατότητες πρόσβασης στο δίκτυο, οι οποίες θα λειτουργούν σύμφωνα με αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια 7(35) ότι θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα έγκρισης της κατασκευής και χρησιμοποίησης απευθείας γραμμών 7(36) ότι πρέπει να προβλεφθούν ρήτρες διασφάλισης και διαδικασίες επίλυσης των διαφορών 7(37) ότι θα πρέπει να αποφεύγεται κάθε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης και κάθε εξοντωτική συμπεριφορά 7(38) ότι, λόγω του κινδύνου ιδιαίτερων δυσχερειών κατά την προσαρμογή των δικτύων σε ορισμένα κράτη μέλη, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα μεταβατικών καθεστώτων και παρεκκλίσεων, ιδίως για τη λειτουργία μικρών απομονωμένων δικτύων 7(39) ότι η παρούσα οδηγία συνιστά περαιτέρω φάση ελευθέρωσης 7 ότι, και μετά τη θέση της σε εφαρμογή, θα διατηρηθούν εμπόδια στις εμπορικές συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών μελών 7 ότι, συνεπώς, μπορεί να γίνουν προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, υπό το φώς της κτηθείσας πείρας 7 ότι η Επιτροπή θα πρέπει, ως εκ τούτου, να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας,ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί Άρθρο 1 Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κοινούς κανόνες που αφορούν την παραγωγή, τη μεταφορά και τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας. Ορίζει τους κανόνες σχετικά με την οργάνωση και λειτουργία του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, την πρόσβαση στην αγορά, τα κριτήρια και τις διαδικασίες που ισχύουν για τις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και τη χορήγηση αδειών καθώς και την εκμετάλλευση των δικτύων.Άρθρο 2 Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:1. «παραγωγή»: η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 72. «παραγωγός»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέργεια 73. «αυτοπαραγωγός»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέργεια κυρίως για ιδία χρήση 74. «ανεξάρτητος παραγωγός»:α) ο παραγωγός που δεν ασκεί δραστηριότητες μεταφοράς ή διανομής στο έδαφος που καλύπτεται από το δίκτυο όπου είναι εγκατεστημένος 7β) στα κράτη μέλη όπου δεν υπάρχει κάθετα ολοκληρωμένες επιχειρήσεις και όπου εφαρμόζεται διαδικασία πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών, ο παραγωγός, σύμφωνα με τον ορισμό του στοιχείου α), ο οποίος ενδεχομένως δεν υπόκειται αποκλειστικά στην οικονομική προτεραιότητα του διασυνδεδεμένου δικτύου 75. «μεταφορά»: η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διασυνδεδεμένου δικτύου υψηλής τάσης με σκοπό την παροχή σε τελικούς πελάτες ή σε διανομείς 76. «διανομή»: η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε δίκτυα διανομής μεσαίας και χαμηλής τάσης με σκοπό την παροχή σε πελάτες 77. «πελάτες»: οι χονδρικοί ή τελικοί αγοραστές ηλεκτρικής ενέργειας και εταιρείες διανομής 78. «χονδρέμποροι πελάτες»: φυσικά ή νομικά πρόσωπα, αν αναγνωρίζεται η ύπαρξή τους από τα κράτη μέλη, που αγοράζουν ή πωλούν ηλεκτρική ενέργεια και δεν μεταφέρουν, παράγουν ή διανέμουν εντός ή εκτός του δικτύου όπου είναι εγκατεστημένα 79. «τελικός πελάτης»: ο πελάτης που αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια για ιδία χρήση 710. «διασυνδέσεις»: ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για τη διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων 711. «διασυνδεδεμένο δίκτυο»: το δίκτυο που αποτελείται από αριθμό δικτύων μεταφοράς και διανομής, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με μία ή περισσότερες διασυνδέσεις 712. «απευθείας γραμμή»: γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρωματική του διασυνδεδεμένου δικτύου 713. «οικονομική προτεραιότητα»: ιεραρχική ταξινόμηση των πηγών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας βάσει οικονομικών κριτηρίων 714. «επικουρικές υπηρεσίες»: όλες οι υπηρεσίες οι αναγκαίες για τη λειτουργία δικτύου μεταφοράς ή διανομής 715. «χρήστης δικτύου»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που τροφοδοτεί ένα δίκτυο μεταφοράς ή διανομής ή που τροφοδοτείται από ένα τέτοιο δίκτυο 716. «προμήθεια»: η παράδοση ή/και η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας σε πελάτες 717. «ολοκληρωμένη επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας»: η επιχείρηση που είναι κάθετα ή οριζόντια ολοκληρωμένη 718. «κάθε ολοκληρωμένη επιχείρηση»: η επιχείρηση που ασκεί δύο ή περισσότερες από τις ακόλουθες δραστηριότητες: παραγωγή, μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας 719. «οριζόντια ολοκληρωμένη επιχείρηση»: η επιχείρηση που ασκεί μία τουλάχιστον από τις δραστηριότητες παραγωγής προς πώληση ή μεταφοράς ή διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλη δραστηριότητα άσχετη προς την ηλεκτρική ενέργεια 720. «διαδικασία πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών»: η διαδικασία με την οποία πρόκειται να καλυφθούν προγραμματισμένες πρόσθετες ανάγκες και αντικατάσταση δυναμικότητας μέσω προμηθειών από νέο ή υφιστάμενο δυναμικό παραγωγής 721. «μακροπρόθεσμος προγραμματισμός»: ο προγραμματισμός των αναγκών για επενδύσεις σε παραγωγική και μεταφορική ικανότητα με μακροπρόθεσμη προοπτική, προκειμένου να καλυφθεί η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο και να εξασφαλιστεί ο εφοδιασμός των πελατών 722. «μοναδικός αγοραστής»: κάθε νομικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο στο δίκτυο στο οποίο είναι εγκατεστημένο, για την ενοποιημένη διαχείριση του δικτύου μεταφοράς ή/και για τη συγκεκριμένη αγορά και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας 723. «μικρό απομονωμένο δίκτυο»: κάθε δίκτυο με κατανάλωση κατώτερη των 2 500 GWh το 1996, στο οποίο ποσότητα κατώτερη του 5 % της ετήσιας κατανάλωσής του προέρχεται από διασύνδεση με άλλα δίκτυα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ Γενικοί κανόνες οργάνωσης του τομέα Άρθρο 3 1. Τα κράτη μέλη, βάση της θεσμικής τους οργάνωσης και τηρώντας δεόντως την αρχή της επικουρικότητας, μεριμνούν ώστε, με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, η εκμετάλλευση των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας να διενεργείται σύμφωνα με τις αρχές της παρούσας οδηγίας, με προοπτική την επίτευξη μιας ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και να μην γίνονται διακρίσεις μεταξύ επιχειρήσεων όσον αφορά τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις τους. Οι δύο μέθοδοι πρόσβασης στα δίκτυα, που αναφέρονται στα άρθρα 17 και 18, πρέπει να οδηγούν σε ισοδύναμα οικονομικά αποτελέσματα και συνεπώς σε άμεσα συγκρίσιμο επίπεδο ανοίγματος των αγορών και σε άμεσα συγκρίσιμο βαθμό πρόσβασης στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.2. Τηρώντας πλήρως τις οικείες διατάξεις της συνθήκης, και ιδίως το άρθρο 90, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν στις επιχειρήσεις ηλεκτρισμού υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, προς το γενικότερο οικονομικό συμφέρον, οι οποίες μπορούν να αφορούν την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας εφοδιασμού, την τακτική παροχή, την ποιότητα και τις τιμές, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος. Οι υποχρεώσεις αυτές πρέπει να ορίζονται σαφώς, να είναι διαφανείς, αμερόληπτες και επαληθεύσιμες. Οι εν λόγω υποχρεώσεις, καθώς και οι ενδεχόμενες αναθεωρήσεις τους, δημοσιεύονται και κοινοποιούνται αμελλητί από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή. Ως μέσο για την υλοποίηση των προαναφερομένων υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, μπορούν όσα κράτη μέλη το επιθυμούν να εφαρμόσουν μακροπρόθεσμο προγραμματισμό.3. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μην εφαρμόζουν τις διατάξεις των άρθρων 5, 6, 17, 18 και 21, στο μέτρο που η εφαρμογή τους θα παρεμπόδιζε, από νομική ή πραγματική άποψη, την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις ηλεκτρισμού προς το κοινό οικονομικό συμφέρον, και εφόσον η ανάπτυξη των συναλλαγών δεν επηρεάζεται σε βαθμό αντίθετο με τα συμφέροντα της Κοινότητας. Τα συμφέροντα της Κοινότητας περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη ανταγωνισμού όσον αφορά τους επιλέξιμους πελάτες σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και το άρθρο 90 της συνθήκης.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ Παραγωγή Άρθρο 4 Για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων παραγωγής, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέγουν μεταξύ διαδικασίας χορήγησης αδείας ή/και συστήματος πρόσκλησης υποβολής προσφορών. Οι άδειες χορηγούνται και οι προσκλήσεις υποβολής προσφορών πραγματοποιούνται σύμφωνα με αντικειμενικά διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια.Άρθρο 5 1. Όταν επιλέγουν τη διαδικασία χορήγησης αδειών, τα κράτη μέλη καθορίζουν τα κριτήρια χορήγησης των αδειών κατασκευής δυναμικού παραγωγής στο έδαφός τους. Τα κριτήρια αυτά μπορούν να αφορούν:α) την ασφάλεια και την προστασία των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, των εγκαταστάσεων και του συνδεόμενου εξοπλισμού 7β) την προστασία του περιβάλλοντος 7γ) τη χρήση γης και τη χωροθέτηση 7δ) τη χρήση δημόσιων εκτάσεων 7ε) την ενεργειακή απόδοση 7στ) τη φύση των πρωτογενών πηγών 7ζ) τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αιτούντος, όπως τεχνικές, οικονομικές και χρηματοοικονομικές δυνατότητες 7η) τις διατάξεις του άρθρου 3.2. Τα λεπτομερή κριτήρια και οι διαδικασίες δημοσιοποιούνται.3. Οι αιτούντες πληροφορούνται τους λόγους τυχόν άρνησης χορήγησης μιας άδειας, οι οποίοι πρέπει να είναι αντικειμενικοί και αμερόληπτοι. Οι λόγοι πρέπει να είναι απολύτως βάσιμοι και δεόντως τεκμηριωμένοι 7 διαβιβάζονται προς ενημέρωση στην Επιτροπή. Πρέπει να παρέχονται στον αιτούντα διαδικασίες προσφυγής.Άρθρο 6 1. Όταν επιλέγουν τη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών, τα κράτη μέλη ή κάθε αρμόδιος οργανισμός που ορίζεται από το οικείο κράτος μέλος συντάσσουν κατάλογο απογραφής των νέων μέσων παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης δυναμικότητας, βάσει των τακτικών προβλέψεων που αναφέρονται στην παράγραφο 2. Στον κατάλογο αυτό λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες διασύνδεσης των δικτύων. Η ανάθεση της κατασκευής του απαιτούμενου δυναμικού γίνεται με πρόσκληση υποβολής προσφορών, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο παρόν άρθρο.2. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς ή κάθε άλλη αρμόδια αρχή που ορίζεται από το οικείο κράτος μέλος καταρτίζει και δημοσιεύει υπό τον έλεγχο του κράτους, τουλάχιστον κάθε δύο έτη, τακτικές προβλέψεις όσον αφορά το δυναμικό παραγωγής και μεταφοράς που ενδέχεται να συνδεθεί με το δίκτυο, τις ανάγκες διασύνδεσης με άλλα δίκτυα, το δυνητικό δυναμικό μεταφοράς και τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Οι προβλέψεις αυτές καλύπτουν περίοδο που ορίζεται από κάθε κράτος μέλος.3. Οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών για τα μέσα παραγωγής δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας για υποβολή προσφορών.Η συγγραφή υποχρεώσεων τίθεται εγκαίρως στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενης επιχείρησης εγκατεστημένης στο έδαφος κράτους μέλους, ώστε να της δοθεί επαρκής χρόνος για να υποβάλει προσφορά.Η συγγραφή υποχρεώσεων περιέχει τη λεπτομερή περιγραφή των προδιαγραφών της σύμβασης, της ακολουθητέας από όλους τους υποψηφίους διαδικασίας, καθώς και εξαντλητικό κατάλογο των κριτηρίων που διέπουν την επιλογή των υποψηφίων και την ανάθεση της σύμβασης. Οι προδιαγραφές αυτές μπορούν να αφορούν και τους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.4. Όταν η πρόσκληση υποβολής προσφορών αφορά το απαιτούμενο δυναμικό παραγωγής, πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις προσφορές προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας που είναι εγγυημένες μακροπρόθεσμα και προέρχονται από υφιστάμενες μονάδες παραγωγής, εφόσον με τον τρόπο αυτό επιτρέπεται η κάλυψη πρόσθετων απαιτήσεων.5. Τα κράτη μέλη ορίζουν μια αρχή ή ένα δημόσιο είτε ιδιωτικό οργανισμό ανεξάρτητο από τις δραστηριότητες παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για τη διοργάνωση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της διαδικασίας πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών. Η εν λόγω αρχή ή ο οργανισμός αυτός λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο προκειμένου να διασφαλιστεί η εμπιστευτικότητα των στοιχείων που περιέχονται στις προσφορές.6. Ωστόσο, στα κράτη μέλη που έχουν επιλέξει τη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών, πρέπει να είναι δυνατόν για τους αυτοπαραγωγούς και τους ανεξάρτητους παραγωγούς να λαμβάνουν άδεια βάσει αντικειμενικών, διαφανών και αμερόληπτων κριτηρίων σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5.ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV Εκμετάλλευση του δικτύου μεταφοράς Άρθρο 7 1. Τα κράτη μέλη ορίζουν, ή ζητούν από επιχειρήσεις που είναι ιδιοκτήτριες των δικτύων μεταφοράς να ορίσουν, για τη χρονική περίοδο που θα καθορισθεί από τα κράτη μέλη βάσει κριτηρίων απόδοσης και οικονομικής ισορροπίας, διαχειριστή ο οποίος είναι υπεύθυνος για την εκμετάλλευση, διασφάλιση της συντήρησης και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ανάπτυξη του δικτύου μεταφοράς σε μια δεδομένη ζώνη, καθώς και των διασυνδέσεών του με άλλα δίκτυα προκειμένου να εξασφαλίζεται ο εφοδιασμός.2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την εκπόνηση και τη δημοσίευση τεχνικών κανόνων που ορίζουν τις στοιχειώδεις τεχνικές απαιτήσεις για το σχεδιασμό και τη λειτουργία όσον αφορά τη σύνδεση στο δίκτυο εγκαταστάσεων παραγωγής, δικτύων διανομής, εξοπλισμού άμεσα συνδεδεμένων καταναλωτών, κυκλωμάτων διασυνδέσεων και απευθείας γραμμών. Οι απαιτήσεις αυτές πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των δικτύων, να είναι αντικειμενικές και αμερόληπτες. Κοινοποιούνται στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ, του Συμβουλίου, της 28ης Μαρτίου 1983, για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών (7).3. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των ροών ενέργειας στο δίκτυο και πρέπει να συνεκτιμά τις ανταλλαγές με άλλα διασυνδεδεμένα δίκτυα. Για το σκοπό αυτό, ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς είναι υπεύθυνος για να εξασφαλίζει την ασφάλεια, αξιοπιστία και αποδοτικότητα του δικτύου και, στα πλαίσια αυτά, για να μεριμνά ώστε να είναι διαθέσιμες όλες οι αναγκαίες επικουρικές υπηρεσίες.4. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς παρέχει στο διαχειριστή κάθε άλλου δικτύου, με το οποίο είναι διασυνδεδεμένο το δίκτυό του, πληροφορίες επαρκείς για την ασφαλή και αποδοτική λειτουργία, καθώς και τη συντονισμένη ανάπτυξη και τη διαλειτουργικότητα του διασυνδεδεμένου δικτύου.5. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς αποφεύγει κάθε διάκριση μεταξύ των χρηστών ή των κατηγοριών χρηστών του δικτύου, και δη κάθε διάκριση υπέρ των θυγατρικών του επιχειρήσεων ή μετόχων του.6. Εάν το δίκτυο μεταφοράς δεν είναι ήδη ανεξάρτητο από τις δραστηριότητες του τομέα της παραγωγής και της διανομής, ο διαχειριστής πρέπει να είναι ανεξάρτητος, τουλάχιστον σε επίπεδο διαχείρισης, από τις άλλες δραστηριότητες που δεν συνδέονται με το δίκτυο μεταφοράς.Άρθρο 8 1. Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς είναι υπεύθυνος για την κατανομή φορτίων στις εγκαταστάσεις παραγωγής που βρίσκονται στη ζώνη του και για τον καθορισμό της χρήσης των διασυνδέσεων με τα άλλα δίκτυα.2. Με την επιφύλαξη της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας βάσει συμβατικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των απορρεουσών από τους όρους της πρόσκλησης προς υποβολή προσφορών, η κατανομή φορτίων στις εγκαταστάσεις παραγωγής και η χρήση των διασυνδέσεων γίνεται βάσει κριτηρίων που μπορεί να εγκρίνονται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και τα οποία πρέπει να είναι αντικειμενικά, να δημοσιεύονται και να εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις προκειμένου να εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Λαμβάνουν υπόψη την οικονομική προτεραιότητα της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από διαθέσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής ή από μεταφορές μέσω διασύνδεσης καθώς και τους τεχνικούς περιορισμούς του δικτύου.3. Το κράτος μέλος δικαιούται να επιβάλει στο διαχειριστή, όταν κατανέμει τα φορτία στις εγκαταστάσεις παραγωγής, να δίδει προτεραιότητα στις εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή απορρίμματα ή που παράγουν συνδυασμένα ενέργεια και θερμότητα.4. Ένα κράτος μέλος μπορεί, για λόγους ασφαλείας εφοδιασμού, να επιτάσσει να δίδεται προτεραιότητα κατά την κατανομή φορτίων στις εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμοποιούν εγχώριες πηγές πρωτογενούς ενεργειακού καυσίμου, σε αναλογία που δεν υπερβαίνει κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους το 15 % της συνολικής ποσότητας πρωτογενούς ενέργειας η οποία απαιτείται για την παραγωγή του ηλεκτρισμού που καταναλώνεται στο εν λόγω κράτος μέλος.Άρθρο 9 Ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς οφείλει να τηρεί την εμπιστευτικότητα των εμπορικά αυαίσθητων πληροφοριών οι οποίες περιέρχονται εις γνώση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.ΚΕΦΑΛΑΙΟ V Εκμετάλλευση του δικτύου διανομής Άρθρο 10 1. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποχρεώσουν τις εταιρείες διανομής να εφοδιάζουν πελάτες που βρίσκονται σε μια δεδομένη ζώνη. Το τιμολόγιο αυτών των προμηθειών μπορεί να ρυθμιστεί προκειμένου, για παράδειγμα, να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση των συγκεκριμένων πελατών.2. Τα κράτη μέλη ορίζουν, ή ζητούν από τις επιχειρήσεις που είναι ιδιοκτήτριες των δικτύων διανομής ή υπεύθυνες για αυτά να ορίσουν, διαχειριστή υπεύθυνο για την εκμετάλλευση, την εξασφάλιση της συντήρησης και, εάν χρειάζεται, την ανάπτυξη του δικτύου διανομής σε μια δεδομένη ζώνη, καθώς και των διασυνδέσεών του με άλλα δίκτυα.3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο διαχειριστής να ενεργεί σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 12.Άρθρο 11 1. Ο διαχειριστής του δικτύου διανομής φροντίζει να διασφαλίζει την ασφάλεια, αξιοπιστία και αποδοτικότητα του δικτύου στη ζώνη που καλύπτει, σεβόμενος δεόντως το περιβάλλον.2. Εν πάση περιπτώσει, οφείλει να απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των χρηστών ή των κατηγοριών χρηστών του δικτύου, και ιδίως από διακρίσεις υπέρ των θυγατρικών επιχειρήσεων ή των μετόχων του.3. Το κράτος μέλος δικαιούται να επιβάλει στο διαχειριστή του δικτύου διανομής, κατά την κατανομή των φορτίων στις εγκαταστάσεις παραγωγής, να δίδει προτεραιότητα στις εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή απορρίματα ή που παράγουν συνδυασμένα ενέργεια και θερμότητα.Άρθρο 12 Ο διαχειριστής του δικτύου διανομής οφείλει να τηρεί την εμπειστευτικότητα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών οι οποίες περιέρχονται εις γνώση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI Διαχωρισμός και διαφάνεια λογαριασμών Άρθρο 13 Τα κράτη μέλη ή κάθε αρμόδια αρχή που ορίζουν καθώς και οι αρμόδιες για την επίλυση των διαφορών αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 3, έχουν δικαίωμα πρόσβασης στους λογαριασμούς των επιχειρήσεων παραγωγής, μεταφοράς ή διανομής, τους οποίους χρειάζονται να συμβουλευθούν κατά τη διενέργεια των ελέγχων τους.Άρθρο 14 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι λογαριασμοί των επιχειρήσεων ηλεκτρισμού τηρούνται σύμφωνα με τις παραγράφους 2 έως 5.2. Ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς ή τη νομική μορφή τους, οι επιχειρήσεις ηλεκτρισμού καταρτίζουν, δημοσιεύουν και υποβάλλουν σε έλεγχο τους ετήσιους λογαριασμούς τους σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες τους σχετικούς με τους ετήσιους λογαριασμούς των κεφαλαιουχικών εταιρειών οι οποίοι έχουν θεσπιστεί με την τέταρτη οδηγία 78/660/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1978, βασιζόμενη στο άρθρο 54 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) της συνθήκης περί των ετήσιων λογαριασμών εταιρειών ορισμένων μορφών (8). Οι επιχειρήσεις που δεν υποχρεούνται από τον νόμο να δημοσιεύουν τους ετήσιους λογαριασμούς τους, οφείλουν να τηρούν στα κεντρικά γραφεία τους αντίγραφα στη διάθεση του κοινού.3. Οι ολοκληρωμένες ηλεκτρικές επιχειρήσεις τηρούν, στην εσωτερική λογιστική τους, χωριστούς λογαριασμούς για τις δραστηριότητες παραγωγής, μεταφοράς και διανομής, και, όπου χρειάζεται, σε ενοποιημένη βάση, για τις άλλες δραστηριότητες εκτός του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, όπως ακριβώς θα έπρατταν εάν οι εν λόγω δραστηριότητες ασκούνταν από διαφορετικές επιχειρήσεις, προκειμένου να αποφεύγονται οι διακρίσεις, οι διασταυρούμενες επιχορηγήσεις και οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Στο παράρτημα των λογαριασμών τους, περιλαμβάνουν ισολογισμό και λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως για κάθε δραστηριότητα.4. Οι επιχειρήσεις διευκρινίζουν, σε παράρτημα των ετήσιων λογαριασμών τους, τους κανόνες κατανομής του ενεργητικού και παθητικού και των δαπανών και εσόδων τους οποίους εφαρμόζουν για την κατάρτιση των χωριστών λογαριασμών που αναφέρονται στην παράγραφο 3. Οι κανόνες αυτοί μπορούν να τροποποιούνται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Οι τροποποιήσεις αυτές πρέπει να επισημαίνονται στο παράρτημα και να αιτιολογούνται δεόντως.5. Οι ετήσιοι λογαριασμοί παραθέτουν, σε παράρτημα, τις σημαντικές πράξεις που έχουν πραγματοποιηθεί με τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις, κατά την έννοια του άρθρου 41 της έβδομης οδηγίας 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1983, βασιζόμενη στο άρθρο 54 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) της συνθήκης για τους ενοποιημένους λογαριασμούς (9) ή με τις συγγενείς επιχειρήσεις, κατά την έννοια του άρθρου 33 παράγραφος 1 της ίδιας οδηγίας ή με τις επιχειρήσεις που ανήκουν στους ίδιους μετόχους.Άρθρο 15 1. Τα κράτη μέλη που ορίζουν ως μοναδικό αγοραστή μια κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση ηλεκτρισμού ή μέρος μιας κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης ηλεκτρισμού, θεσπίζουν διατάξεις που ορίζουν ότι ο μοναδικός αγοραστής πρέπει να ασκεί τη δραστηριότητά του χωριστά από τις δραστηριότητες παραγωγής και διανομής της ολοκληρωμένης επιχείρησης.2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει ροή πληροφοριών μεταξύ των δραστηριοτήτων μοναδικού αγοραστή των κάθετα ολοκληρωμένων επιχειρήσεων ηλεκτρισμού και των δραστηριοτήτων παραγωγής και διανομής αυτών των επιχειρήσεων, εκτός των πληροφοριών που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των καθηκόντων του μοναδικού αγοραστή.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII Οργάνωση της πρόσβασης στο δίκτυο Άρθρο 16 Για την οργάνωση της πρόσβασης στο δίκτυο, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέγουν μεταξύ των διαδικασιών του άρθρου 17 ή/και του άρθρου 18. Αμφότερες οι διαδικασίες εφαρμόζονται σύμφωνα με αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια.Άρθρο 17 1. Στην περίπτωση πρόσβασης στο δίκτυο κατόπιν διαπραγματεύσεων, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε οι παραγωγοί και, όπου τα κράτη μέλη επιτρέπουν την ύπαρξή τους, οι επιχειρήσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και οι επιλέξιμοι πελάτες, εντός και εκτός του εδάφους που καλύπτεται από το δίκτυο, να μπορούν να διαπραγματεύονται την πρόσβαση στο δίκτυο προκειμένου να συνάπτουν συμβάσεις προμηθειών μεταξύ τους βάσει εθελοντικών εμπορικών συμφωνιών.2. Στην περίπτωση που ο επιλέξιμος πελάτης είναι συνδεδεμένος με το δίκτυο διανομής, η πρόσβαση στο δίκτυο πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με το διαχειριστή του συγκεκριμένου δικτύου διανομής και, εάν χρειάζεται, με το διαχειριστή του δικτύου μεταφοράς.3. Για την προώθηση της διαφάνειας και τη διευκόλυνση των διαπραγματεύσεων πρόσβασης στο δίκτυο, οι διαχειριστές των δικτύων πρέπει να δημοσιεύσουν, το πρώτο έτος εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, ενδεικτική κλίμακα των τιμών για τη χρήση των δικτύων μεταφοράς και διανομής. Στο μέτρο του δυνατού, για τα επόμενα έτη, οι δημοσιευόμενες ενδεικτικές τιμές θα πρέπει να βασίζονται στο μέσο όρο των τιμών που έχουν συμφωνηθεί στις διαπραγματεύσεις του προηγηθέντος δωδεκαμήνου.4. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επιλέγουν σύστημα ρυθμιζόμενης πρόσβασης στο δίκτυο που παρέχει στους επιλέξιμους πελάτες δικαίωμα πρόσβασης, βάσει δημοσιευόμενων τιμολογίων για τη χρήση των δικτύων μεταφοράς και διανομής, τουλάχιστον ισοδύναμο, ως προς την πρόσβαση στο δίκτυο, με τα άλλα συστήματα πρόσβασης του παρόντος κεφαλαίου.5. Ο διαχειριστής του συγκεκριμένου δικτύου μεταφοράς ή διανομής μπορεί να αρνηθεί την πρόσβαση εφόσον δεν διαθέτει το αναγκαίο δυναμικό. Η άρνηση πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη, ιδίως σε σχέση με το άρθρο 3.Άρθρο 18 1. Στην περίπτωση του συστήματος του μοναδικού αγοραστή, τα κράτη μέλη ορίζουν ένα νομικό πρόσωπο ως μοναδικό αγοραστή εντός του εδάφους που καλύπτει ο διαχειριστής του δικτύου. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε:i) να δημοσιεύεται τιμολόγιο άνευ διακρίσεων για τη χρησιμοποίηση των δικτύων μεταφοράς ή διανομής 7ii) οι επιλέξιμοι πελάτες να είναι ελεύθεροι να συνάπτουν συμβάσεις προμηθειών, για την κάλυψη των αναγκών τους, με παραγωγούς και, όπου τα κράτη μέλη επιτρέπουν την ύπαρξή τους, με επιχειρήσεις προμήθειας, εκτός του εδάφους που καλύπτεται από το δίκτυο 7iii) οι επιλέξιμοι πελάτες να είναι ελεύθεροι να συνάπτουν συμβάσεις προμηθειών, για την κάλυψη των αναγκών τους, με παραγωγούς εντός του εδάφους που καλύπτεται από το δίκτυο 7iv) οι ανεξάρτητοι παραγωγοί να διαπραγματεύονται την πρόσβαση στο δίκτυο με τους διαχειριστές των δικτύων μεταφοράς και διανομής, με σκοπό τη σύναψη συμβάσεων προμηθειών με επιλέξιμους πελάτες εκτός του δικτύου, βάσει εθελοντικής εμπορικής συμφωνίας.2. Ο μοναδικός αγοραστής μπορεί να υποχρεωθεί να αγοράσει ηλεκτρική ενέργεια η οποία απετέλεσε αντικείμενο σύμβασης μεταξύ ενός επιλέξιμου πελάτη και ενός παραγωγού εγκατεστημένου εντός ή εκτός του εδάφους που καλύπτεται από το δίκτυο σε τιμή ίση με την τιμή πώλησης την οποία προσφέρει ο μοναδικός αγοραστής στους επιλέξιμους πελάτες του μείον την τιμή του δημοσιευμένου τιμολογίου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 σημείο i).3. Εάν δεν επιβάλλεται στον μοναδικό αγοραστή η υποχρέωση αγοράς της παραγράφου 2, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι συμβάσεις προμηθειών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σημεία ii) και iii) εκτελούνται είτε με πρόσβαση στο δίκτυο βάσει του δημοσιευμένου τιμολογίου της παραγράφου 1 σημείο i), είτε με συμφωνημένη κατόπιν διαπραγματεύσεων πρόσβαση στο δίκτυο σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 17. Στην τελευταία περίπτωση, ο μοναδικός αγοραστής δεν θα έχει υποχρέωση να δημοσιεύσει τιμολόγια άνευ διακρίσεων για τη χρήση του δικτύου μεταφοράς και διανομής.4. Ο μοναδικός αγοραστής μπορεί να αρνηθεί την πρόσβαση στο δίκτυο και μπορεί να αρνηθεί να αγοράσει ηλεκτρική ενέργεια από τους επιλέξιμους πελάτες, εφόσον δεν διαθέτει το απαραίτητο δυναμικό μεταφοράς ή διανομής. Η άρνηση πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη, ιδίως σε σχέση με το άρθρο 3.Άρθρο 19 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν το άνοιγμα των αγορών τους στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, έτσι ώστε να μπορούν να συνάπτονται συμβάσεις υπό τους όρους των άρθρων 17 και 18 τουλάχιστον μέχρις ένα σημαντικό βαθμό. Τα μέτρα αυτά κοινοποιούνται ετησίως στην Επιτροπή.Το μερίδιο της εθνικής αγοράς υπολογίζεται με βάση το κοινοτικό μερίδιο ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται από τους τελικούς καταναλωτές που καταναλώνουν περισσότερο από 40 GWh ανά έτος (κατά σημείο κατανάλωσης, συμπεριλαμβανομένης της αυτοπαραγωγής).Το μέσο κοινοτικό μερίδιο υπολογίζεται από την Επιτροπή με βάση πληροφορίες που της παρέχουν τακτικά τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή δημοσιεύει το μέσο αυτό κοινοτικό μερίδιο που καθορίζει το βαθμό ανοίγματος της αγοράς, στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πριν από τον Νοέμβριο κάθε έτους, μαζί με τις κατάλληλες επεξηγηματικές πληροφορίες για τον υπολογισμό.2. Το αναφερόμενο στην παράγραφο 1 μερίδιο της εθνικής αγοράς θα αυξάνεται σταδιακά κατά τη διάρκεια περιόδου έξι ετών. Η αύξηση αυτή θα υπολογίζεται με τη μείωση του αναφερόμενου στην παράγραφο 1 κοινοτικού ορίου κατανάλωσης των 40 GWh, από 40 GWh στο επίπεδο των 20 GWh ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας και στο επίπεδο των 9 GWh ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας έξι έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.3. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους εντός του εδάφους τους πελάτες που αντιπροσωπεύουν τα μερίδια που καθορίζονται στις παραγράφους 1 και 2, οι οποίοι έχουν τη νομική ικανότητα να συνάπτουν συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18. Όλοι οι τελικοί καταναλωτές που καταναλώνουν περισσότερο από 100 GWh ετησίως (κατά σημείο κατανάλωσης και συμπεριλαμβανομένης της αυτοπαραγωγής) πρέπει να περιλαμβάνονται στην παραπάνω κατηγορία.Οι εταιρείες διανομής, εάν δεν έχουν ήδη οριστεί ως επιλέξιμοι πελάτες δυνάμει της παρούσας παραγράφου, έχουν τη νομική ικανότητα να συνάπτουν συμβάσεις υπό τους όρους των άρθρων 17 και 18 για την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας την οποία καταναλώνουν οι πελάτες τους που έχουν καθοριστεί ως επιλέξιμοι εντός του δικτύου διανομής τους, προκειμένου να τους την προμηθεύουν.4. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν μέχρι τις 31 Ιανουαρίου κάθε έτους τα κριτήρια για τον καθορισμό των επιλέξιμων πελατών, οι οποίοι μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις με βάση τους όρους που αναφέρονται στα άρθρα 17 και 18. Οι πληροφορίες αυτές, μαζί με κάθε άλλη πληροφορία που τεκμηριώνει το άνοιγμα της αγοράς σύμφωνα με την παράγραφο 1, αποστέλλονται στην Επιτροπή προς δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από κράτος μέλος τροποποίηση των προδιαγραφών του, όπως αναφέρονται στην παράγραφο 3, εφόσον παρακωλύουν την ορθή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας σχετικά με την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Εάν το κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί προς το αίτημα αυτό εντός τριών μηνών, λαμβάνεται τελική απόφαση σύμφωνα με τη διαδικασία Ι του άρθρου 2 της απόφασης 87/373/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 1987, σχετικά με τη θέσπιση των διαδικασιών για την άσκηση των εκτελεστικών εξουσιών που ανατίθενται στην Επιτροπή (10).5. Προκειμένου να αποφευχθούν ελλείψεις ισορροπίας στο άνοιγμα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας κατά το διάστημα μέχρι την επανεξέταση της οδηγίας που προβλέπεται στο άρθρο 26:α) δεν μπορούν να απαγορεύονται οι συμβάσεις για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας δυνάμει των άρθρων 17 και 18 με επιλέξιμο πελάτη στο δίκτυο άλλου κράτους μέλους αν αυτός θεωρείται επιλέξιμος πελάτης και στα δύο ενεχόμενα δίκτυα 7β) σε περιπτώσεις άρνησης της διεξαγωγής συναλλαγών του είδους που περιγράφονται στο στοιχείο α) για το λόγο ότι ο πελάτης είναι επιλέξιμος σε ένα μόνο από τα δύο δίκτυα, η Επιτροπή μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της αγοράς και το κοινό συμφέρον, να υποχρεώσει το αρνούμενο μέρος να εκτελέσει την αιτούμενη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας μετά από αίτημα του κράτους μέλους στο οποίο ευρίσκεται ο επιλέξιμος πελάτης.Εκ παραλλήλου με τη διαδικασία και το χρονοδιάγραμμα που προβλέπονται στο άρθρο 26, και το αργότερο μετά την πάροδο του μισού διαστήματος που προβλέπεται σε αυτό το άρθρο, η Επιτροπή επανεξετάζει το στοιχείο β) του πρώτου εδαφίου βάσει των εξελίξεων της αγοράς και λαμβάνοντας υπόψη το κοινό συμφέρον. Υπό το φως της κτηθείσας πείρας, η Επιτροπή αξιολογεί την κατάσταση και υποβάλλει έκθεση για τις ενδεχόμενες ελλείψεις ισορροπίας στο άνοιγμα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας όσον αφορά την παρούσα παράγραφο.Άρθρο 20 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε:i) οι ανεξάρτητοι παραγωγοί και οι αυτοπαραγωγοί να μπορούν να διαπραγματεύονται πρόσβαση στο δίκτυο για τον εφοδιασμό των εγκαταστάσεων και των θυγατρικών επιχειρήσεών τους που βρίσκονται στο ίδιο ή σε άλλο κράτος μέλος, μέσω του διασυνδεδεμένου δικτύου,ii) οι παραγωγοί που βρίσκονται εκτός του εδάφους που καλύπτεται από το δίκτυο να μπορούν να συνάπτουν σύμβαση προμήθειας μετά από πρόσκληση υποβολής προσφορών για νέο δυναμικό παραγωγής και να έχουν πρόσβαση στο δίκτυο για την εκτέλεση αυτής της σύμβασης.2. Τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε τα ενδιαφερόμενα μέρη να διαπραγματεύονται καλόπιστα και να μην καταχρώνται της διαπραγματευτικής τους θέσεως, παρεμποδίζοντας στην αίσια έκβαση των εν λόγω διαπραγματεύσεων.3. Τα κράτη μέλη ορίζουν αρμόδια αρχή, που πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τα συμβαλλόμενα μέρη, για την επίλυση διαφορών σχετικών με τις εν λόγω συμβάσεις και διαπραγματεύσεις. Αυτή η αρχή επιλύει ιδίως τις διαφορές που αφορούν τις συμβάσεις, τις διαπραγματεύσεις και την άρνηση πρόσβασης και αγοράς.4. Σε περίπτωση διασυνοριακής διαφοράς, αρμόδια για την επίλυση της διαφοράς αρχή θα είναι η αρχή επίλυσης της διαφοράς η οποία καλύπτει το δίκτυο του μοναδικού αγοραστή ή του διαχειριστή του δικτύου που αρνείται τη χρησιμοποίηση του δικτύου ή την πρόσβαση σ' αυτό.5. Η προσφυγή στην αρχή αυτή δεν θίγει την άσκηση δικαιωμάτων προσφυγής δυνάμει του κοινοτικού δικαίου.Άρθρο 21 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα, στο πλαίσιο των διαδικασιών και δικαιωμάτων των άρθρων 17 και 18, προκειμένου να υπάρχει η δυνατότητα:- όλες οι εγκατεστημένες στο έδαφός τους επιχειρήσεις παραγωγής και οι επιχειρήσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, όπου τα κράτη μέλη επιτρέπουν την ύπαρξή τους, να εφοδιάζουν με απευθείας γραμμή τις εγκαταστάσεις, θυγατρικές επιχειρήσεις και επιλέξιμους πελάτες τους,- κάθε επιλέξιμος πελάτης εντός του εδάφους τους να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια και να εφοδιάζεται με απευθείας γραμμή από επιχείρηση παραγωγής και προμήθειας, όπου τα κράτη μέλη επιτρέπουν αυτούς τους προμηθευτές.2. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τα κριτήρια για τη χορήγηση αδειών κατασκευής απευθείας γραμμών στο έδαφός τους. Τα κριτήρια αυτά πρέπει να είναι αντικειμενικά και αμερόληπτα.3. Η δυνατότητα εφοδιασμού με απευθείας γραμμή που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεν θίγει τη δυνατότητα σύναψης συμβάσεων ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18.4. Τα κράτη μέλη μπορούν να θέτουν ως προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας κατασκευής απευθείας γραμμής είτε την άρνηση πρόσβασης στο δίκτυο βάσει, ανάλογα με την περίπτωση, του άρθρου 17 παράγραφος 5 ή του άρθρου 18 παράγραφος 4, είτε την κίνηση διαδικασίας επίλυσης των διαφορών δυνάμει του άρθρου 20.5. Τα κράτη μέλη μπορούν να αρνηθούν τη χορήγηση άδειας απευθείας γραμμής, εάν η χορήγηση αυτής της άδειας αντιβαίνει στις διατάξεις του άρθρου 3. Η άρνηση πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη.Άρθρο 22 Τα κράτη μέλη δημιουργούν κατάλληλους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς για τη ρύθμιση, τον έλεγχο και τη διαφάνεια, προκειμένου να αποφεύγεται κάθε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, και δη εις βάρος των καταναλωτών, καθώς και κάθε εξοντωτική συμπεριφορά. Οι μηχανισμοί αυτοί λαμβάνουν υπόψη τις διατάξεις της συνθήκης, και ιδίως το άρθρο 86.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII Τελικές διατάξεις Άρθρο 23 Σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης στην αγορά της ενέργειας και εφόσον απειλούνται η υλική ασφάλεια ή η ακεραιότητα των προσώπων, των μηχανημάτων ή των εγκαταστάσεων, ή η αρτιότητα του δικτύου, ένα κράτος μέλος μπορεί να λαμβάνει προσωρινά τα αναγκαία μέτρα διασφάλισης.Τα μέτρα αυτά πρέπει να προκαλούν τις ελάχιστες δυνατές δαιταραχές στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να μην υπερβαίνουν τα όρια που είναι απολύτως απαραίτητα για την αντιμετώπιση των αιφνίδιων δυσχερειών που έχουν προκύψει.Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος κοινοποιεί αμελλητί αυτά τα μέτρα στα άλλα κράτη μέλη και στην Επιτροπή, η οποία μπορεί να αποφασίσει ότι το εν λόγω κράτος μέλος οφείλει να τα τροποποιήσει ή να τα καταργήσει, εφόσον προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και διαταράσσουν τις συναλλαγές κατά τρόπο ασυμβίβαστο με το κοινό συμφέρον.Άρθρο 24 1. Τα κράτη μέλη, στα οποία οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ή οι εγγυήσεις λειτουργίας που χορηγήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας είναι δυνατόν να μην μπορούν να τηρηθούν λόγω των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, μπορούν να ζητήσουν να τύχουν μεταβατικού καθεστώτος, το οποίο θα μπορεί να τους παραχωρήσει η Επιτροπή, λαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, υπόψη τις διαστάσεις του σχετικού δικτύου, το επίπεδο διασύνδεσης του και τη διάρθρωση της ηλεκτροβιομηχανίας του. Η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη για τις εφαρμογές αυτές προτού λάβει απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη τις επιταγές της εμπιστευτικότητας. Η απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.2. Το μεταβατικό αυτό καθεστώς είναι χρονικά περιορισμένο και συνδέεται με την εκπόνηση των υποχρεώσεων ή εγγυήσεων που αναφέρθηκαν στην παράγραφο 1. Το μεταβατικό καθεστώς μπορεί να καλύπτει παρεκκλίσεις από τα κεφάλαια IV, VI και VII της παρούσας οδηγίας. Οι αιτήσεις μεταβατικού καθεστώτος πρέπει να κοινοποιηθούν στην Επιτροπή το αργότερο ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.3. Τα κράτη μέλη τα οποία, μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, μπορούν να αποδείξουν την ύπαρξη ουσιαστικών προβλημάτων για τη λειτουργία των μικρών απομονωμένων δικτύων τους, μπορούν να ζητήσουν να τύχουν παρεκκλίσεων από τις οικείες διατάξεις των κεφαλαίων IV, V, VI και VII, τις οποίες θα μπορεί να τους παραχωρήσει η Επιτροπή. Η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη για τις εφαρμογές αυτές προτού λάβει απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη τις επιταγές της εμπιστευτικότητας. Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η παρούσα παράγραφος ισχύει επίσης και για το Λουξεμβούργο.Άρθρο 25 1. Πριν από το τέλος του πρώτου έτους μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση για τις απαιτήσεις εναρμόνισης που δεν συνδέονται με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Εάν χρειάζεται, η Επιτροπή συνοδεύει την έκθεση με τις αναγκαίες προτάσεις εναρμόνισης για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο αποφαίνονται για τις εν λόγω προτάσεις εντός δύο ετών από την υποβολή τους.Άρθρο 26 Η Επιτροπή επανεξετάζει την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και υποβάλλει έκθεση για την κτηθείσα πείρα σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την εφαρμογή των αναφερόμενων στο άρθρο 3 γενικών κανόνων, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εξετάσουν, εν καιρώ, υπό το φως της κτηθείσας πείρας, τη δυνατότητα περαιτέρω ανοίγματος της αγοράς που θα τεθεί σε ισχύ εννέα έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, λαμβάνοντας υπόψη τη συνύπαρξη των συστημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 17 και 18.Άρθρο 27 1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία όχι αργότερα από τις 19 Φεβρουαρίου 1999. Πληροφορούν αμέσως την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά.2. Το Βέλγιο, η Ελλάδα και η Ιρλανδία, λόγω των τεχνικών ιδιομορφιών και δικτύων τους ηλεκτρικής ενέργειας, έχουν επιπλέον προθεσμία ενός έτους, δύο ετών και ενός έτους αντιστοίχως για την εφαρμογή των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα οδηγία. Τα συγκεκριμένα κράτη μέλη, κατά τη χρησιμοποίηση της δυνατότητας αυτής, πληροφορούν σχετικά την Επιτροπή.3. Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από τέτοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις αυτής της αναφοράς θεσπίζονται από τα κράτη μέλη.Άρθρο 28 Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.Άρθρο 29 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 1996.Για το Ευρωπαϊκό ΚοινοβούλιοΟ ΠρόεδροςK. HΔNSCHΓια το ΣυμβούλιοΟ ΠρόεδροςS. BARRETT(1) ΕΕ αριθ. C 65 της 14. 3. 1992, σ. 4 και ΕΕ αριθ. C 123 της 4. 5. 1994, σ. 1.(2) ΕΕ αριθ. C 73 της 15. 3. 1993, σ. 31.(3) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Νοεμβρίου 1993 (ΕΕ αριθ. C 329 της 16. 12. 1993, σ. 150), κοινή θέση του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1996 (ΕΕ αριθ. C 315 της 24ης Οκτωβρίου 1996, σ. 18) και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 1996 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα). Απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996.(4) ΕΕ αριθ. L 313 της 13. 11. 1990, σ. 30 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 95/162/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ αριθ. L 107 της 12. 5. 1995, σ. 53).(5) ΕΕ αριθ. L 185 της 17. 7. 1990, σ. 16 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 93/87/ΕΟΚ της Επιτροπής (ΕΕ αριθ. L 277 της 10. 11. 1993, σ. 32).(6) ΕΕ αριθ. L 161 της 29. 6. 1996, σ. 147.(7) ΕΕ αριθ. L 109 της 26. 4. 1983, σ. 8 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης του 1994.(8) ΕΕ αριθ. L 222 της 14. 8. 1978, σ. 11 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης του 1994.(9) ΕΕ αριθ. L 193 της 18. 7. 1983, σ. 1 7 οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης του 1994.(10) ΕΕ αριθ. L 197 της 18. 7. 1987, σ. 33.


Avis juridique important

|

32001L0055

Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 212 της 07/08/2001 σ. 0012 - 0023

Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίουτης 20ής Ιουλίου 2001σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμωνΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,Έχοντας υπόψη:τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 63 σημείο 2, στοιχεία α) και β),την πρόταση της Επιτροπής(1),τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(2),τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(3),τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών(4),Εκτιμώντας τα ακόλουθα:(1) Η χάραξη κοινής πολιτικής στον τομέα του ασύλου, συμπεριλαμβανομένων κοινών ευρωπαϊκών ρυθμίσεων για το άσυλο, αποτελεί συστατικό στοιχείο του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προοδευτική δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ανοιχτού σε εκείνους οι οποίοι, εξαναγκασμένοι από τις περιστάσεις, αναζητούν νόμιμα προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.(2) Οι περιπτώσεις μαζικής εισροής εκτοπισθέντων που δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους έχουν αυξηθεί σημαντικά κατά τα τελευταία έτη στην Ευρώπη. Στις περιπτώσεις αυτές, μπορεί να είναι απαραίτητο να τεθούν σε εφαρμογή έκτακτα συστήματα για την παροχή άμεσης προσωρινής προστασίας σ αυτούς.(3) Τα κράτη μέλη και τα όργανα της Κοινότητας εξέφρασαν την ανησυχία τους για την κατάσταση των εκτοπισθέντων στα συμπεράσματα σχετικά με τους εκτοπισθέντες λόγω του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία, τα οποία υιοθετήθηκαν από τους αρμόδιους για τη μετανάστευση Υπουργούς κατά τις συνεδριάσεις τους στο Λονδίνο στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου 1992 και στην Κοπεγχάγη την 1η και στις 2 Ιουνίου 1993.(4) Το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 25 Σεπτεμβρίου 1995, ψήφισμα για την κατανομή των βαρών υποδοχής και προσωρινής διαμονής μετακινουμένων προσώπων(5) και, στις 4 Μαρτίου 1996, την απόφαση 96/198/ΔΕΥ, περί συναγερμού και επείγοντος για την κατανομή των βαρών της υποδοχής και προσωρινής διαμονής των μετακινουμένων ατόμων(6).(5) Το πρόγραμμα δράσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 3ης Δεκεμβρίου 1998(7), προβλέπει την ταχεία θέσπιση, σύμφωνα με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, ελάχιστων προδιαγραφών παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από τρίτες χώρες, οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, και μέτρων που επιδιώκουν τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής εκτοπισθέντων.(6) Το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 27 Μαΐου 1999, συμπεράσματα σχετικά με εκτοπισθέντες από το Κοσσυφοπέδιο. Αυτά τα συμπεράσματα καλούν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξάγουν συμπεράσματα από τη στάση που τήρησαν κατά την κρίση στο Κοσσυφοπέδιο ώστε να θεσπίσουν μέτρα σύμφωνα με τη συνθήκη.(7) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά την έκτακτη σύνοδό του στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, στο Τάμπερε, αναγνώρισε την ανάγκη να επιτευχθεί συμφωνία στο θέμα της προσωρινής προστασίας των εκτοπισθέντων με βάση την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.(8) Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και να ληφθούν μέτρα που να επιδιώκουν τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων.(9) Οι προαναφερόμενες προδιαγραφές και τα μέτρα είναι αλληλένδετα και αλληλοεξαρτώμενα για λόγους αποτελεσματικότητας, συνοχής και αλληλεγγύης, και ιδίως προκειμένου να αποφευχθούν δευτερογενείς μετακινήσεις. Συνεπώς, ενδείκνυται να θεσπιστούν με την ίδια νομική πράξη.(10) Αυτή η προσωρινή προστασία θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τους πρόσφυγες. Ιδίως, δεν πρέπει να προδικάζει την αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα δυνάμει της Σύμβασης της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967, το οποίο έχει επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη.(11) Θα πρέπει να γίνεται σεβαστή η εντολή της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες όσον αφορά τους πρόσφυγες και άλλα άτομα που χρειάζονται διεθνή προστασία και να τεθεί σε εφαρμογή η προσαρτώμενη στην τελική πράξη της Συνθήκης του Άμστερνταμ Δήλωση 17 σχετικά με το άρθρο 63 τηςσΣυνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σύμφωνα με την οποία καθιερώνονται διαβουλεύσεις με τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες και άλλους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς σε θέματα σχετικά με την πολιτική ασύλου.(12) Όπως προσιδιάζει στις ελάχιστες προδιαγραφές, τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να προβλέπουν ή να διατηρούν ευνοϊκότερες διατάξεις για τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων.(13) Δεδομένου του έκτακτου χαρακτήρα των διατάξεων που θεσπίζει η παρούσα οδηγία για την αντιμετώπιση μαζικής εισροής ή επικείμενης μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από τρίτες χώρες, οι οποίοι αδυνατούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, η χορηγούμενη προστασία θα πρέπει να είναι περιορισμένης χρονικής διάρκειας.(14) Η ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων θα πρέπει να διαπιστωθεί με απόφαση του Συμβουλίου, η οποία θα πρέπει να είναι υποχρεωτική σε όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά τους εκτοπισθέντες που καλύπτονται από την απόφαση αυτήν. Θα πρέπει επίσης να προβλεφθούν οι προϋποθέσεις λήξης της ισχύος της απόφασης αυτής.(15) Θα πρέπει να προσδιοριστούν οι υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τους όρους υποδοχής και διαμονής των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων. Αυτές οι υποχρεώσεις θα πρέπει να είναι δίκαιες και να παρέχουν επαρκές επίπεδο προστασίας στους δικαιούχους.(16) Όσον αφορά τη μεταχείριση των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας δυνάμει της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη δεσμεύονται από υποχρεώσεις που απορρέουν από πράξεις διεθνούς δικαίου των οποίων είναι μέρη και οι οποίες απαγορεύουν κάθε διακριτική μεταχείριση.(17) Τα κράτη μέλη, σε συνεννόηση με την Επιτροπή, θα πρέπει να εφαρμόζουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα να είναι σύμφωνη με το πρότυπο προστασίας που προβλέπεται από την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ελεύθερης κυκλοφορίας των δεδομένων αυτών(8).(18) Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με την πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου στο πλαίσιο της προσωρινής προστασίας που παρέχεται σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών μελών και με τη συνθήκη.(19) Θα πρέπει να προβλεφθούν οι αρχές και τα μέτρα που διέπουν την επιστροφή στη χώρα καταγωγής καθώς και τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν τα κράτη μέλη όσον αφορά τα άτομα των οποίων έχει λήξει η προσωρινή προστασία.(20) Θα πρέπει να προβλεφθεί ένας μηχανισμός αλληλεγγύης για να συμβάλλει στην επίτευξη της δίκαιης κατανομής των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή σε περίπτωση μαζικής συρροής εκτοπισθέντων και την αντιμετώπιση των συνεπειών αυτής της υποδοχής. Αυτός ο μηχανισμός θα πρέπει να αποτελείται από δύο σκέλη. Το πρώτο σκέλος είναι οικονομικό και το δεύτερο σκέλος αφορά την πραγματική υποδοχή των ατόμων στα κράτη μέλη.(21) Η εφαρμογής της προσωρινής προστασίας θα πρέπει να συνοδεύεται από διοικητική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, σε συνεργασία με την Επιτροπή.(22) Είναι ανάγκη να προσδιοριστούν τα κριτήρια αποκλεισμού ορισμένων ατόμων από την παροχή προσωρινής προστασίας, σε περίπτωση μαζικής συρροής εκτοπισθέντων.(23) Δεδομένου ότι οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης, δηλαδή η θέσπιση ελάχιστων προδιαγραφών παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής συρροής εκτοπισθέντων και μέτρων για την επιδίωξη της δίκαιης κατανομής των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής εκτοπισθέντων, δεν μπορεί να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και, συνεπώς, μπορούν, λόγω των διαστάσεων ή των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.(24) Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, το Ηνωμένο Βασίλειο κοινοποίησε, με την από 27 Σεπτεμβρίου 2000 επιστολή, την επιθυμία του να συμμετάσχει στη θέσπιση και την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.(25) Σύμφωνα με το άρθρο 1 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας. Κατά συνέπεια, και με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 4 του εν λόγω Πρωτοκόλλου, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν ισχύουν για την Ιρλανδία.(26) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου για τη θέση της Δανίας, το οποίο είναι προσαρτημένο στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και, συνεπώς, δεν δεσμεύεται από αυτήν, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:ΚΕΦΑΛΑΙΟ IΓενικές διατάξειςΆρθρο 1Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να θεσπίσει ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από τρίτες χώρες οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, και να επιδιώξει τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων.Άρθρο 2Για τον σκοπό της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:α) "προσωρινή προστασία": μία διαδικασία με έκτακτο χαρακτήρα που εξασφαλίζει, σε περίπτωση μαζικής εισροής ή εάν επίκειται μαζική εισροή εκτοπισθέντων από τρίτες χώρες, οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, άμεση και προσωρινή προστασία σε αυτά τα άτομα, ιδίως εάν υπάρχει επίσης κίνδυνος το σύστημα ασύλου να μην μπορεί να αντιμετωπίσει αυτήν την εισροή χωρίς αρνητικές συνέπειες για την καλή λειτουργία του, το συμφέρον των ενδιαφερομένων ατόμων και το συμφέρον άλλων ατόμων που ζητούν προστασία·β) "Σύμβαση της Γενεύης": η σύμβαση της 28ης Ιουλίου 1951 περί του καθεστώτος των προσφύγων, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967·γ) "εκτοπισθέντες": υπήκοοι τρίτων χωρών ή απάτριδες, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα ή την περιοχή καταγωγής τους ή εκκενώθηκαν, ιδίως κατόπιν έκκλησης διεθνών οργανισμών, και των οποίων ο επαναπατρισμός υπό ασφαλείς και σταθερές συνθήκες είναι αδύνατος λόγω της επικρατούσας σε αυτή τη χώρα κατάστασης, οι οποίοι ενδεχομένως εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1Α της σύμβασης της Γενεύης ή άλλων διεθνών ή εθνικών πράξεων που παρέχουν διεθνή προστασία, και ιδιαίτερα:i) άτομα τα οποία εγκατέλειψαν ζώνες ένοπλων συγκρούσεων ή ενδημικής βίας,ii) άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο ή έχουν υπάρξει θύματα συστηματικών ή γενικευμένων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους·δ) "μαζική εισροή": άφιξη στην Κοινότητα σημαντικού αριθμού εκτοπισθέντων, οι οποίοι προέρχονται από καθορισμένη χώρα ή γεωγραφική ζώνη, ανεξαρτήτως του εάν η άφιξή τους στην Κοινότητα υπήρξε αυθόρμητη ή υποβοηθούμενη, για παράδειγμα μέσω προγράμματος εκκένωσης·ε) "πρόσφυγες": υπήκοοι τρίτων χωρών ή απάτριδες κατά την έννοια του άρθρου 1Α της σύμβασης της Γενεύης·στ) "ασυνόδευτοι ανήλικοι": υπήκοοι τρίτων χωρών ή απάτριδες ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ ετών, οι οποίοι εισέρχονται στην επικράτεια των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύονται από ενήλικα ο οποίος φέρει την ευθύνη τους, σύμφωνα με το νόμο ή το έθιμο, και για όσο χρονικό διάστημα η επιμέλειά τους δεν έχει αναληφθεί από κάποιο τέτοιο άτομο, ή ανήλικοι οι οποίοι έμειναν ασυνόδευτοι μετά την είσοδό τους στο έδαφος των κρατών μελών·ζ) "άδειες διαμονής": κάθε άδεια ή έγκριση που εκδίδεται από τις αρχές κράτους μέλους και υλοποιείται σύμφωνα με τη νομοθεσία του, η οποία επιτρέπει σε υπήκοο τρίτης χώρας ή σε απάτριδα να διαμένει στην επικράτειά του·η) "διαμένων" υπήκοος τρίτης χώρας, ο οποίος απολαύει προσωρινής προστασίας σε ένα κράτος μέλος σύμφωνα με απόφαση που λαμβάνεται δυνάμει του άρθρου 5 και ο οποίος επιθυμεί να καλέσει μέλη της οικογένειάς του/της.Άρθρο 31. Η προσωρινή προστασία δεν προδικάζει την αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα δυνάμει της σύμβασης της Γενεύης.2. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την προσωρινή προστασία τηρώντας τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες καθώς και τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τη μη επαναπροώθηση.3. Η θέσπιση, η εφαρμογή και η παύση της προσωρινής προστασίας αποτελούν το αντικείμενο τακτικών διαβουλεύσεων με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες (UNHCR) και άλλους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς.4. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στα άτομα που έχουν γίνει δεκτά βάσει καθεστώτων προσωρινής προστασίας πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.5. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να θεσπίζουν ή να διατηρούν ευνοϊκότερους όρους για τα άτομα τα οποία καλύπτει προσωρινή προστασία.ΚΕΦΑΛΑΙΟ IIΔιάρκεια και εφαρμογή της προσωρινής προστασίαςΆρθρο 41. Με την επιφύλαξη του άρθρου 6, η διάρκεια της προσωρινής προστασίας ανέρχεται σε ένα έτος. Αν δεν λήξει βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο β), μπορεί να παρατείνεται αυτοδικαίως κατά περιόδους 6 μηνών για ένα ακόμα έτος κατ' ανώτατο όριο.2. Όταν εξακολουθούν να υφίστανται λόγοι προσωρινής προστασίας, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία μετά από πρόταση της Επιτροπής, η οποία εξετάζει επίσης κάθε αίτημα κράτους μέλους να υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο, να παρατείνει την προσωρινή προστασία για ένα έτος κατ' ανώτατο όριο.Άρθρο 51. Η ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων διαπιστώνεται με απόφαση του Συμβουλίου που λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, η οποία επίσης εξετάζει κάθε αίτηση κράτους μέλους που αφορά την εκ μέρους της υποβολή πρότασης στο Συμβούλιο.2. Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει τουλάχιστον:α) περιγραφή των ειδικών ομάδων ατόμων στα οποία θα εφαρμοστεί η προσωρινή προστασία,β) την ημερομηνία έναρξης ισχύος της προσωρινής προστασίας,γ) εκτίμηση του μεγέθους των μετακινήσεων των εκτοπισθέντων.3. Η απόφαση του Συμβουλίου έχει ως αποτέλεσμα, για τους εκτοπισθέντες στους οποίους αναφέρεται, την εφαρμογή της προσωρινής προστασίας σε όλα τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Η απόφαση περιλαμβάνει τουλάχιστον:α) περιγραφή των ειδικών ομάδων ατόμων στα οποία παρέχεται προσωρινή προστασία,β) την ημερομηνία έναρξης ισχύος της προσωρινής προστασίας,γ) πληροφορίες που λαμβάνουν τα κράτη μέλη όσον αφορά τη δυνατότητα υποδοχής τους,δ) πληροφορίες της Επιτροπής, της UNHCR και άλλων σχετικών διεθνών οργανισμών.4. Η απόφαση του Συμβουλίου βασίζεται:α) στην εξέταση της κατάστασης και του μεγέθους των μετακινήσεων των εκτοπισθέντων,β) στην αξιολόγηση της σκοπιμότητας ενεργοποίησης της προσωρινής προστασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες επείγουσας βοήθειας και επιτόπιων δράσεων ή την ανεπάρκεια των εν λόγω μέτρων,γ) στις πληροφορίες που λαμβάνουν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, η UNHCR και άλλοι σχετικοί διεθνείς οργανισμοί.5. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται για την απόφαση του Συμβουλίου.Άρθρο 61. Η προσωρινή προστασία λήγει:α) όταν συμπληρώνεται η μέγιστη διάρκεια, ήβ) οποτεδήποτε, με απόφαση του Συμβουλίου η οποία θεσπίζεται με ειδική πλειοψηφία, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, η οποία εξετάζει επίσης οποιαδήποτε αίτηση κράτους μέλους που υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο.2. Η απόφαση του Συμβουλίου βασίζεται στη διαπίστωση ότι η κατάσταση στη χώρα καταγωγής επιτρέπει τον ασφαλή και μόνιμο επαναπατρισμό των ατόμων στα οποία είχε χορηγηθεί προσωρινή προστασία, τηρουμένων δεόντως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και των υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά τη μη επαναπροώθηση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται σχετικά με την απόφαση του Συμβουλίου.Άρθρο 71. Τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν την προβλεπόμενη από την παρούσα οδηγία προσωρινή προστασία σε συμπληρωματικές κατηγορίες εκτοπισθέντων, πέραν αυτών που περιλαμβάνονται στην απόφαση του Συμβουλίου που προβλέπεται από το άρθρο 5, τα οποία έχουν εκτοπιστεί για τους ίδιους λόγους και από την ίδια χώρα ή περιοχή καταγωγής. Απευθύνουν αμέσως κοινοποίηση στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.2. Οι διατάξεις των άρθρων 24, 25 και 26 δεν εφαρμόζονται κατά τη χρήση της αναφερόμενης στην παράγραφο 1 δυνατότητας, εξαιρουμένης της διαρθρωτικής στήριξης που περιλαμβάνεται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους πρόσφυγες το οποίο συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 2000/596/ΕΚ(9), υπό τους όρους που προβλέπονται από την εν λόγω απόφαση.ΚΕΦΑΛΑΙΟ IIIΥποχρεώσεις των κρατών μελών έναντι των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίαςΆρθρο 81. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας να διαθέτουν άδεια διαμονής καθ' όλη τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας. Προς τον σκοπό αυτό, τους χορηγούνται έγγραφα ή άλλα ισοδύναμα δικαιολογητικά.2. Ανεξάρτητα από τη διάρκεια ισχύος των αδειών διαμονής που προβλέπονται στην παράγραφο 1, η μεταχείριση που επιφυλάσσουν τα κράτη μέλη στα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας δεν μπορεί να είναι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που καθορίζεται στα άρθρα 9 έως 16.3. Τα κράτη μέλη παρέχουν, εν ανάγκη, στα άτομα που γίνονται δεκτά να εισέλθουν στο έδαφός τους με σκοπό την παροχή προσωρινής προστασίας, οποιαδήποτε διευκόλυνση για να αποκτήσουν τις απαιτούμενες θεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των θεωρήσεων διέλευσης. Οι διατυπώσεις πρέπει να μειώνονται στο ελάχιστο λόγω του επείγοντος της κατάστασης. Οι θεωρήσεις θα πρέπει να παρέχονται ατελώς ή να μειώνεται στο ελάχιστο το κόστος τους.Άρθρο 9Τα κράτη μέλη παρέχουν στα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας έγγραφο, σε γλώσσα που να γίνεται κατανοητή από αυτούς, στο οποίο εκτίθενται με σαφήνεια οι διατάξεις σχετικά με την προσωρινή προστασία που τους αφορούν.Άρθρο 10Προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου που αναφέρεται στο άρθρο 5, τα κράτη μέλη καταχωρούν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας στο έδαφός τους, τα οποία αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ, σημείο α).Άρθρο 11Κράτος μέλος δέχεται εκ νέου στο έδαφός του άτομο το οποίο απολαύει προσωρινής προστασίας σε περίπτωση που το άτομο αυτό παραμένει ή επιχειρεί να εισέλθει παράνομα στο έδαφος άλλου κράτους μέλους κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτεται από την απόφαση του Συμβουλίου που αναφέρεται στο άρθρο 5. Τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίζουν, βάσει διμερούς συμφωνίας, ότι το παρόν άρθρο δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί.Άρθρο 12Τα κράτη μέλη παρέχουν, για μια περίοδο που δεν υπερβαίνει την περίοδο προσωρινής προστασίας, το δικαίωμα, στα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας, να ασκούν μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, τηρουμένων των κανόνων που εφαρμόζονται στο επάγγελμα,καθώς και δραστηριότητες, όπως εκπαιδευτικά προγράμματα για ενήλικες, επαγγελματική κατάρτιση και πρακτική εξάσκηση. Για λόγους πολιτικής στον τομέα της αγοράς εργασίας, τα κράτη μέλη δύνανται να δίδουν προτεραιότητα σε πολίτες της ΕΕ και σε πολίτες των κρατών που δεσμεύονται από τη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο καθώς επίσης σε νομίμως διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι λαμβάνουν επίδομα ανεργίας. Εφαρμόζεται το ισχύον γενικό δίκαιο των κρατών μελών σχετικά με την αμοιβή, την πρόσβαση στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης όσον αφορά τη μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, καθώς και άλλους όρους εργασίας.Άρθρο 131. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας, έχουν πρόσβαση σε κατάλληλο κατάλυμα ή λαμβάνουν, εν ανάγκη, τα μέσα για να εξασφαλίσουν τη στέγασή τους.2. Τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας, λαμβάνουν την απαραίτητη υποστήριξη σε θέματα κοινωνικής βοήθειας και διαβίωσης, όταν δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους, καθώς και σε θέματα ιατρικής περίθαλψης. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, η απαραίτητη υποστήριξη σε θέματα ιατρικής περίθαλψης περιλαμβάνει τουλάχιστον τις πρώτες βοήθειες και την αναγκαία θεραπεία ασθενειών.3. Όταν τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ασκούν μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, λαμβάνεται υπόψη, κατά τον καθορισμό του επιπέδου της προβλεπόμενης βοήθειας, η ικανότητά τους να συμβάλλουν στις ανάγκες τους.4. Τα κράτη μέλη προβλέπουν την αναγκαία βοήθεια, ιατρική ή άλλη, για τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας που έχουν ιδιαίτερες ανάγκες, όπως οι ασυνόδευτοι ανήλικοι ή τα άτομα που έχουν υποστεί βασανιστήρια, βιασμούς ή άλλες σοβαρές μορφές ψυχικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας.Άρθρο 141. Τα κράτη μέλη παρέχουν στα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας και τα οποία δεν υπερβαίνουν το 18ο έτος ηλικίας, πρόσβαση στο εκπαιδευτικό σύστημα, υπό τους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους του κράτους μέλους υποδοχής. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν ότι η πρόσβαση αυτή πρέπει να περιορίζεται στο σύστημα δημόσιας εκπαίδευσης.2. Τα κράτη μέλη δύνανται να παρέχουν στους ενήλικες που απολαύουν προσωρινής προστασίας, πρόσβαση στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα.Άρθρο 151. Για τον σκοπό του παρόντος άρθρου, στις περιπτώσεις οικογενειών που υπήρχαν ήδη στη χώρα καταγωγής και χωρίστηκαν λόγω των συνθηκών μαζικής εισροής, τα ακόλουθα άτομα θεωρούνται ως τμήμα της οικογένειας:α) ο/η σύζυγος του διαμένοντος ή το άτομο με το οποίο συμβιώνει σε ελεύθερη ένωση στα πλαίσια σταθερής σχέσης, εάν η νομοθεσία ή η πρακτική του οικείου κράτους μέλους αντιμετωπίζει τα ζευγάρια τα οποία συμβιώνουν σε ελεύθερη ένωση κατ' ανάλογο τρόπο με τα έγγαμα ζευγάρια δυνάμει της νομοθεσίας του περί αλλοδαπών, τα ανήλικα άγαμα τέκνα του διαμένοντος ή του/της συζύγου του/της, χωρίς διάκριση ως προς τα γεννηθέντα από ή χωρίς γάμο ή τα εξ υιοθεσίας,β) άλλοι στενοί συγγενείς που ζουν μαζί ως τμήμα της οικογενειακής μονάδας κατά τη χρονική στιγμή των γεγονότων που οδήγησαν στη μαζική εισροή, και που συντηρούνται πλήρως ή κυρίως από τον διαμένοντα κατά τη στιγμή αυτή.2. Στις περιπτώσεις όπου τα χωρισμένα μέλη της οικογενείας απολαύουν προσωρινής προστασίας σε διάφορα κράτη μέλη, τα κράτη μέλη επανενώνουν τα μέλη της οικογενείας εφόσον διαπιστώνουν ότι τα μέλη της οικογενείας εμπίπτουν στην περιγραφή της παραγράφου 1, στοιχείο α), λαμβάνοντας υπόψη την επιθυμία των εν λόγω μελών της οικογενείας. Τα κράτη μέλη δύνανται να επανενώνουν τα μέλη της οικογενείας, εφόσον διαπιστώνουν ότι τα μέλη της οικογένειας εμπίπτουν στην περιγραφή της παραγράφου 1, στοιχείο β), λαμβάνοντας υπόψη, βάσει κατά περίπτωση εξέτασης, το κατά πόσον θα δεινοπαθήσουν εάν δεν πραγματοποιηθεί η επανένωση.3. Όταν ο διαμένων απολαύει προσωρινής προστασίας σε ένα κράτος μέλος και ένα ή ορισμένα από τα μέλη της οικογενείας του δεν ευρίσκονται ακόμα σε κράτος μέλος, το κράτος μέλος όπου ο διαμένων απολαύει προσωρινής προστασίας επανενώνει τα μέλη της οικογενείας, τα οποία χρήζουν προστασίας, με τον διαμένοντα στην περίπτωση που διαπιστώσει ότι τα μέλη της οικογενείας εμπίπτουν στην περιγραφή της παραγράφου 1, στοιχείο α). Το κράτος μέλος δύναται να επανενώσει τα μέλη της οικογενείας που χρήζουν προστασίας, με τον διαμένοντα, εφόσον διαπιστώσει ότι τα μέλη της οικογενείας εμπίπτουν στην περιγραφή της παραγράφου 1, στοιχείο β), λαμβάνοντας υπόψη, βάσει κατά περίπτωση εξέτασης, το κατά πόσον θα δεινοπαθήσουν εάν δεν πραγματοποιηθεί η επανένωση.4. Κατά την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη το ύψιστο συμφέρον του τέκνου.5. Τα οικεία κράτη μέλη αποφασίζουν, λαμβανομένων υπόψη των άρθρων 25 και 26, σε ποιό κράτος μέλος θα πραγματοποιηθεί η επανένωση.6. Στα επανενωθέντα μέλη της οικογένειας, χορηγούνται άδειες διαμονής δυνάμει της προσωρινής προστασίας. Για το σκοπό αυτό, εκδίδονται έγγραφα ή άλλα ισοδύναμα αποδεικτικά στοιχεία. Οι μεταφορές μελών της οικογενείας στο έδαφος άλλου κράτους μέλους για τον σκοπό της επανένωσης δυνάμει της παραγράφου 2, έχουν ως αποτέλεσμα την αφαίρεση των αδειών διαμονής που έχουν εκδοθεί και τη λήξη των υποχρεώσεων έναντι των αφορωμένων ατόμων ως προς την προσωρινή προστασία, στο κράτος μέλος αναχώρησης.7. Για την πρακτική εφαρμογή του παρόντος άρθρου, ενδέχεται να χρειάζεται συνεργασία με τους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς.8. Τα κράτη μέλη, κατόπιν αίτησης άλλου κράτους μέλους, παρέχουν πληροφορίες όπως περιέχονται στο παράρτημα ΙΙ, σχετικά με το άτομο που τελεί υπό προσωρινή προστασία, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διεκπεραίωση ζητήματος δυνάμει του παρόντος άρθρου.Άρθρο 161. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, το συντομότερο δυνατό, μέτρα για να εξασφαλίσουν την αναγκαία εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανηλίκων που απολαύουν προσωρινής προστασίας μέσω επιτροπείας ή, όπου απαιτείται, την εκπροσώπησή τους από οργανισμό υπεύθυνο για τη μέριμνα και την ευημερία των ανηλίκων ή με οποιοδήποτε άλλο είδος κατάλληλης εκπροσώπησης.2. Κατά τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι ανατίθενται:α) σε ενήλικους συγγενείς,β) σε οικογένεια υποδοχής,γ) σε κέντρα υποδοχής με ειδική πρόβλεψη για ανηλίκους ή σε άλλα καταλύματα κατάλληλα για ανηλίκους,δ) στο άτομο που ανέλαβε τη φροντίδα του τέκνου κατά τη φυγή.Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να πραγματοποιηθεί αυτή η ανάθεση. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη συγκατάθεση ενήλικου ατόμου ή των ενδιαφερόμενων ατόμων. Λαμβάνεται υπόψη η γνώμη του παιδιού ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του.ΚΕΦΑΛΑΙΟ IVΠρόσβαση στη διαδικασία ασύλου στο πλαίσιο της προσωρινής προστασίαςΆρθρο 171. Τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας πρέπει να μπορούν να υποβάλλουν οιαδήποτε στιγμή αίτηση ασύλου.2. Η εξέταση αίτησης ασύλου η οποία δεν έχει ακόμα διεκπεραιωθεί πριν το τέλος της περιόδου προσωρινής προστασίας, ολοκληρώνεται μετά το τέλος αυτής της περιόδου.Άρθρο 18Εφαρμόζονται τα κριτήρια και οι μηχανισμοί καθορισμού του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης χορήγησης ασύλου. Ειδικότερα, το κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλει άτομο που απολαύει προσωρινής προστασίας, βάσει της παρούσας οδηγίας, είναι το κράτος μέλος που αποδέχθηκε τη μεταφορά του ατόμου αυτού στο έδαφός του.Άρθρο 191. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι το ευεργέτημα της προσωρινής προστασίας δεν σωρεύεται με το νομικό καθεστώς αιτούντος άσυλο όταν εξετάζεται η αίτηση.2. Όταν, κατά το πέρας της εξέτασης αίτησης ασύλου, δεν χορηγείται το καθεστώς του πρόσφυγα ή, ενδεχομένως, άλλο είδος προστασίας σε κάποιο άτομο το οποίο είναι επιλέξιμο ή απολαύει προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη προβλέπουν, με την επιφύλαξη του άρθρου 28, ότι το συγκεκριμένο άτομο απολαύει ή εξακολουθεί να απολαμβάνει προσωρινής προστασίας για το υπολειπόμενο διάστημα αυτής της προστασίας.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VΕπαναπατρισμός και μέτρα μετά τη λήξη της προσωρινής προστασίαςΆρθρο 20Μετά τη λήξη της προσωρινής προστασίας, εφαρμόζεται το γενικό δίκαιο για την προστασία και τους αλλοδαπούς στα κράτη μέλη, με την επιφύλαξη των άρθρων 21, 22 και 23.Άρθρο 211. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να καταστήσουν εφικτό τον εκούσιο επαναπατρισμό των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή των οποίων η προσωρινή προστασία έχει λήξει. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι διατάξεις που διέπουν τον εκούσιο επαναπατρισμό των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας, να εξασφαλίζουν τον επαναπατρισμό τους στα πλαίσια σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα άτομα αυτά λαμβάνουν την απόφαση να επαναπατριστούν έχοντας πλήρη επίγνωση των συνεπειών. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν τη δυνατότητα διερευνητικών επισκέψεων.2. Καθ' όσο χρόνο η προσωρινή προστασία δεν έχει λήξει, τα κράτη μέλη εξετάζουν ευνοϊκά, με βάση τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα καταγωγής, τις αιτήσεις επιστροφής στο κράτος μέλος υποδοχής προσώπων που έχουν τύχει προσωρινής προστασίας και έχουν ασκήσει το δικαίωμά τους για εκούσιο επαναπατρισμό.3. Κατά τη λήξη της προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν την παράταση των υποχρεώσεων που προβλέπονται από το κεφάλαιο ΙΙΙ για μεμονωμένα άτομα που είχαν καλυφθεί από προσωρινή προστασία και επωφελούνται προγράμματος εκούσιου επαναπατρισμού. Αυτή η παράταση ισχύει μέχρι την ημερομηνία του επαναπατρισμού.Άρθρο 221. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι τα άτομα των οποίων η προσωρινή προστασία έχει λήξει και τα οποία δεν είναι επιλέξιμα για να γίνουν δεκτά, επαναπατρίζονται αναγκαστικά, στα πλαίσια σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.2. Σε περιπτώσεις αναγκαστικού επαναπατρισμού, τα κράτη μέλη εξετάζουν τους επιτακτικούς ανθρωπιστικούς λόγους που ενδέχεται να καθιστούν αδύνατο ή παράλογο τον επαναπατρισμό σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.Άρθρο 231. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα όσον αφορά τους όρους διαμονής των ατόμων τα οποία έχουν τύχει προσωρινής προστασίας και, λόγω της κατάστασης της υγείας τους, δεν μπορούν λογικά να ταξιδέψουν, παραδείγματος χάριν εάν υποφέρουν από σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις εάν διακοπεί η θεραπεία τους. Για όσο διάστημα ευρίσκονται σε αυτή την κατάσταση, δεν μπορούν να απομακρυνθούν.2. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν στις οικογένειες με ανήλικα τέκνα τα οποία φοιτούν στο σχολείο σε κράτος μέλος, να επωφελούνται προϋποθέσεων παραμονής που να επιτρέπουν στα αφορώμενα τέκνα να ολοκληρώσουν την τρέχουσα σχολική περίοδο.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIΑλληλεγγύηΆρθρο 24Τα μέτρα που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία επιδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους πρόσφυγες, που συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 2000/596/ΕΚ του Συμβουλίου, υπό τους όρους που προβλέπονται από την εν λόγω απόφαση.Άρθρο 251. Τα κράτη μέλη υποδέχονται με πνεύμα κοινοτικής αλληλεγγύης, τα άτομα που είναι επιλέξιμα για προσωρινή προστασία. Καθορίζουν - αριθμητικά ή γενικά - τις δυνατότητές τους υποδοχής των εν λόγω ατόμων. Αυτές οι πληροφορίες περιλαμβάνονται στην απόφαση του Συμβουλίου, που προβλέπεται από το άρθρο 5. Τα κράτη μέλη μπορούν να προσδιορίζουν συμπληρωματικές δυνατότητες υποδοχής, μετά την έκδοση αυτής της απόφασης, με κοινοποίηση στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Η UNHCR ενημερώνεται ταχέως σχετικά με αυτές τις πληροφορίες.2. Τα οικεία κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, εξασφαλίζουν ότι τα επιλέξιμα άτομα που ορίζονται στην απόφαση του Συμβουλίου, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 5 και τα οποία δεν έχουν ακόμη φθάσει στην Κοινότητα, έχουν εκφράσει την επιθυμία τους να γίνουν δεκτά στο έδαφός τους.3. Όταν ο αριθμός των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας μετά από ξαφνική και μαζική εισροή υπερβαίνει τις δυνατότητες υποδοχής που αναφέρονται στην παράγραφο 1, το Συμβούλιο εξετάζει, ως επείγον ζήτημα, την κατάσταση και λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης συστάσεως για συμπληρωματική βοήθεια προς το πληγέν κράτος μέλος.Άρθρο 261. Κατά τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη συνεργάζονται μεταξύ τους, για τη μεταφορά της διαμονής των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, υπό τον όρο ότι τα ενδιαφερόμενα άτομα έχουν συγκατατεθεί σε αυτή τη μεταγωγή.2. Το κράτος μέλος γνωστοποιεί τις αιτήσεις μεταγωγής στα άλλα κράτη μέλη και απευθύνει κοινοποίηση στην Επιτροπή και την UNHCR. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στο αιτούν κράτος μέλος τις δυνατότητές τους υποδοχής των μεταφερομένων ατόμων.3. Τα κράτη μέλη, κατόπιν αίτησης άλλου κράτους μέλους, παρέχουν πληροφορίες όπως περιέχονται στο παράρτημα ΙΙ, σχετικά με το άτομο που απολαύει προσωρινής προστασίας, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διεκπεραίωση ζητήματος δυνάμει του παρόντος άρθρου.4. Όταν η μεταγωγή πραγματοποιείται από ένα κράτος μέλος σε άλλο, η άδεια διαμονής στο κράτος μέλος αναχώρησης και οι υποχρεώσεις έναντι των αφορωμένων ατόμων ως προς την προσωρινή προστασία στο κράτος μέλος αναχώρησης λήγουν. Το νέο κράτος μέλος υποδοχής παρέχει προσωρινή προστασία στα συγκεκριμένα άτομα.5. Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν το υπόδειγμα άδειας διέλευσης που περιέχεται στο παράρτημα Ι, για τη μεταγωγή ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας μεταξύ κρατών μελών.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIIΔιοικητική συνεργασίαΆρθρο 271. Για τον σκοπό της διοικητικής συνεργασίας που είναι απαραίτητη για την εφαρμογή της προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη ορίζουν ένα εθνικό σημείο επαφής, τα στοιχεία του οποίου διαβιβάζουν μεταξύ τους και στην Επιτροπή. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, σε συνεργασία με την Επιτροπή, όλα τα απαραίτητα μέτρα για να υπάρχει άμεση συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμοδίων αρχών.2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν, τακτικά και το ταχύτερο δυνατόν, δεδομένα σχετικά με τον αριθμό των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας καθώς και κάθε πληροφορία για τις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που συνδέονται με την εφαρμογή της προσωρινής προστασίας.ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIIIΕιδικές διατάξειςΆρθρο 281. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποκλείουν από την προσωρινή προστασία άτομο εφόσον:α) Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι:i) διέπραξε έγκλημα κατά της ειρήνης, έγκλημα πολέμου ή έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, όπως ορίζονται από τις διεθνείς πράξεις που έχουν συνταχθεί για να ρυθμίζουν αυτά τα εγκλήματα,ii) διέπραξε σοβαρό έγκλημα που δεν είναι πολιτικό εκτός του κράτους μέλους υποδοχής πριν γίνει δεκτό στο εν λόγω κράτος μέλος, ως άτομο που απολαύει προσωρινής προστασίας. Η αυστηρότητα της αναμενόμενης δίωξης πρέπει να σταθμίζεται ανάλογα με τη φύση του εγκλήματος για το οποίο είναι ύποπτο το συγκεκριμένο άτομο. Ιδιαίτερα σκληρές πράξεις, ακόμα και αν διαπράττονται με υποτιθέμενο πολιτικό στόχο, μπορούν να χαρακτηρίζονται ως σοβαρά εγκλήματα που δεν είναι πολιτικά. Αυτό ισχύει τόσο για τους συμμετέχοντες στο έγκλημα όσο και για τους ηθικούς αυτουργούς,iii) έχει κριθεί ένοχος πράξεων που αντιβαίνουν στους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών.β) Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται επικίνδυνο για την ασφάλεια του κράτους μέλους υποδοχής ή είναι επικίνδυνο για την κοινωνία του κράτους μέλους υποδοχής, διότι έχει καταδικαστεί με αμετάκλητη απόφαση για ιδιαίτερα σοβαρό έγκλημα.2. Οι αναφερόμενοι στην παράγραφο 1 λόγοι αποκλεισμού πρέπει να θεμελιώνονται αποκλειστικά στην προσωπική συμπεριφορά του συγκεκριμένου ατόμου. Οι αποφάσεις ή τα μέτρα αποκλεισμού πρέπει να βασίζονται στην αρχή της αναλογικότητας.ΚΕΦΑΛΑΙΟ IXΤελικές διατάξειςΆρθρο 29Τα άτομα τα οποία έχουν αποκλειστεί από το ευεργέτημα της προσωρινής προστασίας ή της οικογενειακής επανένωσης σε κράτος μέλος, έχουν δικαίωμα άσκησης ενδίκων μέσων στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.Άρθρο 30Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες κυρώσεων που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης των εθνικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί κατ' εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, λογικές και αποτρεπτικές.Άρθρο 311. Το αργότερο δύο έτη μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 32, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας στα κράτη μέλη και προτείνει, ενδεχομένως, τις απαραίτητες τροποποιήσεις. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή κάθε κατάλληλη πληροφορία για την κατάρτιση αυτής της έκθεσης.2. Μετά την υποβολή της έκθεσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση τουλάχιστον ανά πενταετία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας στα κράτη μέλη.Άρθρο 321. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις ώστε να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2002. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.2. Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.Άρθρο 33Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.Άρθρο 34Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 2001.Για το ΣυμβούλιοΟ ΠρόεδροςJ. Vande Lanotte(1) ΕΕ C 311 E της 31.10.2000, σ. 251.(2) Γνώμη η οποία διατυπώθηκε στις 13 Μαρτίου 2001 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).(3) ΕΕ C 155 της 29.5.2001, σ. 21.(4) Γνώμη η οποία διατυπώθηκε στις 13 Ιουνίου 2001 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).(5) ΕΕ C 262 της 7.10.1995, σ. 1.(6) ΕΕ L 63 της 13.3.1996, σ. 10.(7) ΕΕ C 19 της 20.1.1999, σ. 1.(8) ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31.(9) ΕΕ L 252 της 6.10.2000, σ. 12.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I>PIC FILE= "L_2001212EL.002102.TIF">ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΟι πληροφορίες που αναφέρονται στα άρθρα 10, 15 και 26 της παρούσας οδηγίας, περιλαμβάνουν, εν ανάγκη, ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα έγγραφα ή δεδομένα:α) δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (όνομα, ιθαγένεια, ημερομηνία και τόπος γέννησης, οικογενειακή κατάσταση, οικογενειακός δεσμός) του εν λόγω ατόμου,β) έγγραφα ταυτότητας και ταξιδιωτικά έγγραφα του εν λόγω ατόμου,γ) έγγραφα που αποδεικνύουν την ύπαρξη οικογενειακού δεσμού (πιστοποιητικό γάμου, πιστοποιητικό γέννησης, πιστοποιητικό υιοθεσίας),δ) άλλες πληροφορίες που είναι σημαντικές για τον καθορισμό της ταυτότητας του ατόμου ή του οικογενειακού δεσμού,ε) άδειες παραμονής, θεωρήσεις ή αποφάσεις απόρριψης της αίτησης άδειας παραμονής του εν λόγω ατόμου, που έχουν εκδοθεί από το κράτος μέλος και έγγραφα στα οποία βασίστηκαν οι αποφάσεις,στ) αιτήσεις άδειας παραμονής και θεώρησης που έχει υποβάλει το εν λόγω άτομο στο κράτος μέλος και οι οποίες εκκρεμούν, καθώς και το στάδιο στο οποίο ευρίσκεται η διαδικασία διεκπεραίωσης των αιτήσεων αυτών.Το κράτος μέλος που παρέχει τα στοιχεία κοινοποιεί στο αιτούν κράτος μέλος τυχόν διορθωμένες πληροφορίες.