Avis juridique important

|

31975L0716

Οδηγία 75/716/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 1975 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των αναφερομένων στην περιεκτικότητα σε θείο ορισμένων υγρών καυσίμων

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 307 της 27/11/1975 σ. 0022 - 0024 Φινλανδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 1 σ. 0241  Ελληνική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 1 σ. 0089  Σουηδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 1 σ. 0241  Ισπανική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 13 τόμος 4 σ. 0171  Πορτογαλική ειδική έκδοση : Κεφάλαιο 13 τόμος 4 σ. 0171

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 24ης Νοεμβρίου 1975 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των Κρατών Μελών των αναφερομένων στην περιεκτικότητα σε θείο ορισμένων υγρών καυσίμωνΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,  Έχοντας υπόψη:  τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 100,  την πρόταση της Επιτροπής,  τη γνώμη της Συνελεύσεως(1),  τη γνώμη της Κοινωνικής και Οικονομικής Επιτροπής(2),  Εκτιμώντας:  ότι οι νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις που ισχύουν στα Κράτη Μέλη καθορίζουν όρια για την περιεκτικότητα σε θείο των υγρών καυσίμων- ότι οι διατάξεις αυτές διαφέρουν από το ένα Κράτος Μέλος στο άλλο- ότι οι διαφορές μεταξύ των νομοθεσιών αυτών υποχρεώνουν τις επιχειρήσεις πετρελαίου της Κοινότητος να διαφοροποιούν την παραγωγή τους, σε ό,τι αφορά τη μεγίστη περιεκτικότητα σε θείο, ανάλογα με το Κράτος Μέλος προορισμού- ότι εμποδίζουν ως εκ τούτου  τις συναλλαγές των προϊόντων αυτών και έχουν εκ του γεγονότος αυτού άμεση επίπτωση στην οργάνωση και λειτουργία της κoινής αγοράς- ότι ορισμένα Κράτη Μέλη έχουν κοινοποιήσει στην Επιτροπή σχέδια που αναφέρονται ιδίως στην σταθεροποίηση και προοδευτική μείωση της περιεκτικότητας σε θείο των καυσίμων, προκειμένου να γίνει δυνατή η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του θείου- ότι λόγω της σημαντικής επιπτώσεως της περιεκτικότητας σε θείο ορισμένων υγρών καυσίμων στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, και λαμβανομένων υπόψη και των ανωτέρω σχεδίων, είναι αναγκαίο, επί κοινοτικού επιπέδου, να μειωθεί προοδευτικά και αισθητά η  περιεκτικότητα σε θείο του ντήζελ- ότι η παρούσα οδηγία είναι ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση της μειώσεως της περιεκτικότητας σε θείο των υγρών καυσίμων γενικώς και όχι μόνο του ντήζελ- ότι είναι αναγκαίο, για να λάβουμε υπόψη τις οικονομικές και τεχνικές συνέπειες που προέρχονται από τη μείωση και τον περιορισμό της περιεκτικότητας σε θείο του ντήζελ, όπως και τις τοπικές συνθήκες που επικρατούν στα Κράτη Μέλη, να ορισθούν από την 1η  Οκτωβρίου 1976 δύο τύποι ντήζελ, ο ένας για γενική χρήση, ο άλλος για χρήση περιορισμένη σε ζώνες που δύνανται να καθορισθούν από τα Κράτη Μέλη- ότι για να ληφθεί υπόψη μία ενδεχόμενη αισθητή εξέλιξη στα προσεχή έτη των απαιτήσεων του περιβάλλοντος ή της προόδου της τεχνικής αποθειώσεως ή των ουσιωδών μεταβολών της οικονομικής καταστάσεως στην Κοινότητα, σε συνδυασμό με τον εφοδιασμό σε αργό  πετρέλαιο, πρέπει να προβλεφθεί μία απλοποιημένη διαδικασία αναθεωρήσεως των περιεκτικοτήτων σε θείο που προβλέπονται για τους δύο τύπους ντήζελ από το 1980- ότι, εν τούτοις, μία τέτοια αναθεώρηση δε θα μπορούσε να γίνει παρά μόνο πριν από την 1η  Οκτωβρίου 1977- ότι, η βιομηχανία πρέπει να έχει πληροφορηθεί πολλά χρόνια πριν τις περιεκτικότητες σε θείο που επιβάλλονται, για να εκπονήσει τα προγράμματά της για τις εγκαταστάσεις αποθειώσεως- ότι μία αιφνίδια αλλαγή του εφοδιασμού σε αργό πετρέλαιο που να οδηγεί σε αύξηση της μέσης περιεκτικότητάς του σε θείο μπορεί, λαμβανομένων υπόψη των διαθεσίμων δυνατοτήτων αποθειώσεως, να θέσει σε κίνδυνο τον εφοδιασμό των καταναλωτών σε ένα Κράτος  Μέλος- ότι συνεπώς συντρέχει λόγος να εξουσιοδοτηθεί το Κράτος Μέλος αυτό, με ορισμένους όρους, να παρεκκλίνει στην εσωτερική του αγορά από τα όρια που προβλέπονται για τις περιεκτικότητες σε θείο- ότι το δεύτερο στάδιο του προγράμματος μειώσεως της περιεκτικότητας σε θείο του ντήζελ θέτει στην Ιρλανδία ειδικά προβλήματα οικονομικής και τεχνικής φύσεως- ότι, μία περιορισμένη παρέκκλιση ως προς το χρόνο, όσον αφορά τη χώρα αυτή, δεν θα έπρεπε να  έχει αρνητικές επιπτώσεις επί των συναλλαγών του ντήζελ δεδομένου ότι κατά την παρούσα στιγμή και σύμφωνα με τη σημερινή κατάσταση οι ιρλανδικές εγκαταστάσεις διϋλίσεως δεν καλύπτουν παρά μόνο ένα μέρος των εσωτερικών αναγκών, και ότι, στο μέλλον, κάθε  ποσότητα ντήζελ που θα εξάγεται από τη χώρα αυτή προς ένα άλλο Κράτος Μέλος θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της οδηγίας που εφαρμόζονται στο Κράτος αυτό- ότι με αυτές τις συνθήκες, συντρέχει λόγος να προβλέψουμε μία παρέκκλιση πέντε ετών,  όσον αφορά το δεύτερο στάδιο για την Ιρλανδία- ότι είναι χρήσιμο να ελέγχουμε με δειγματοληψία την περιεκτικότητα σε θείο του ντήζελ που διατίθεται στην αγορά- ότι η περιεκτικότητα αυτή πρέπει να ευρίσκεται με μία ομοιόμορφη μέθοδο,  ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:   Άρθρο 1  1. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, νοείται ως:  α) ντήζελ:  κάθε προϊόν πετρελαίου που ορίζεται στην υποκλάση 27.10 Γ Ι του Κοινού Δασμολογίου, εκδόσεως 1ης Ιανουαρίου 1974, ή που, με τα όρια αποστάξεώς του, αποτελεί μέρος των μέσων κλασμάτων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα και του οποίου  τουλάχιστον το 85% κ.ο., περιλαμβανομένων και των απωλειών της αποστάξεως, αποστάζουν στους 350o C.  β) ντήζελ τύπου Α:  κάθε ντήζελ με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο, του οποίου η χρησιμοποίηση δεν υπόκειται σε περιορισμούς στα Κράτη Μέλη- γ) ντήζελ τύπου Β:  κάθε ντήζελ που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί:  - στις ζώνες όπου τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρυπάνσεως από διοξείδιο του θείου επί της επιφανείας του εδάφους είναι επαρκώς χαμηλά, ή - στις ζώνες όπου το εμφανιζόμενο μέρος της ατμοσφαιρικής ρυπάνσεως με διοξείδιο του θείου που προέρχεται από ντήζελ δεν είναι σημαντικό.  2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στο ντήζελ:  - που χρησιμοποιείται στους κεντρικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας,  - που χρησιμοποιείται στα πλοία θαλάσσης,  - που περιέχεται στις δεξαμενές καυσίμων των πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας ή των οχημάτων με κινητήρα κατά τη διέλευση από μία ζώνη στην άλλη ή δια μεθορίου που χωρίζει ένα τρίτο Κράτος από ένα Κράτος Μέλος.   Άρθρο 2  1. Τα Κράτη Μέλη λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε:  - το ντήζελ τύπου Α να μη δύναται να διατεθεί στην αγορά στο εσωτερικό της Κοινότητος παρά μόνο αν η περιεκτικότητά του σε ενώσεις θείου, εκφραζομένων σε θείο, δεν υπερβαίνει το 0,5% κατά βάρος από της 1ης Οκτωβρίου 1976 και το 0,3% κατά βάρος από της  1ης Οκτωβρίου 1980,  - το ντήζελ τύπου Β να μη δύναται να διατεθεί στην εσωτερική αγορά της Κοινότητος παρά μόνο αν η περιεκτικότητά του σε ενώσεις θείου, εκφραζομένων σε θείο, δεν υπερβαίνει το 0,8% κατά βάρος από της 1ης Οκτωβρίου 1976 και το 0,5% κατά βάρος από της 1ης  Οκτωβρίου 1980.  2. Αν οι απαιτήσεις του περιβάλλοντος ή η τεχνικέ πρόοδος επί του θέματος της αποθειώσεως εξελλίσσονται αισθητά, ή αν η οικονομική κατάσταση στην Κοινότητα σε ό,τι αφορά τον εφοδιασμό σε αργό πετρέλαιο τροποποιείται ουσιωδώς, η Επιτροπή δύναται να  προτείνει με δική της πρωτοβουλία, ή κατόπιν αιτήσεως ενός Κράτους Μέλους, την τροποποίηση των περιεκτικοτήτων σε θείο που προβλέπονται στην παράγραφο 1 για την περίοδο που αρχίζει από την 1η Οκτωβρίου 1980. Το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία και το  αργότερο μέχρι την 1ηΟκτωβρίου 1977 δύναται να αποφασίσει για τις τροποποιήσεις αυτές.  3. Αν, εκ του γεγονότος μίας αιφνίδιας αλλαγής στον εφοδιασμό σε αργό πετρέλαιο, επέρχονται τροποποιήσεις στην περιεκτικότητα σε θείο του πετρελαίου αυτού με κίνδυνο, λαμβανομένης υπόψη και της ανεπάρκειας των διαθέσιμων δυνατοτήτων αποθειώσεως, να  παρεμποδισθεί ο εφοδιασμός των καταναλωτών, ένα Κράτος Μέλος δύναται να αποδεχθεί στο έδαφός του ντήζελ που δεν είναι σύμφωνο με τις προδιαγραφές της παραγράφου 1. Ευθύς αμέσως πληροφορεί περί τούτου την Επιτροπή που, εντός διαστήματος τριών μηνών και  αφού συμβουλευθεί τα άλλα Κράτη Μέλη, αποφασίζει για τη διάρκεια και τους όρους της παρεκκλίσεως αυτής.  4. Η ιρλανδική κυβέρνηση δύναται να αναβάλει μέχρι της 1ης Οκτωβρίου 1985 την εφαρμογή της παραγράφου 1 για το δεύτερο στάδιο του προγράμματος μειώσεως της περιεκτικότητας σε θείο του ντήζελ.   Άρθρο 3  Τα Κράτη Μέλη δύνανται να εφαρμόσουν τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 1 με ταχύτερο ρυθμό από εκείνον που προβλέπεται από το άρθρο αυτό.   Άρθρο 4  Τα Κράτη Μέλη δεν δύνανται, για λόγους που σχετίζονται με την περιεκτικότητα σε θείο, να απαγορεύσουν, περιορίσουν ή παρεμποδίσουν τη διάθεση στην αγορά ντήζελ μετά από τις ημερομηνίες εφαρμογής που προβλέπονται στο άρθρο 2, λαμβανομένου υπόψη  και του άρθρου 3, αν το ντήζελ αυτό ανταποκρίνεται στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας.   Άρθρo 5  Τα Κράτη Μέλη καθορίζουν τις ζώνες όπου επιτρέπεται η χρήση του ντήζελ τύπου Β. Πληροφορούν τα άλλα Κράτη Μέλη και την Επιτροπή για τις αποφάσεις τους καθώς και για τα κριτήρια που ελήφθησαν υπόψη κατά τον καθορισμό.   Άρθρο 6  Η Επιτροπή επιβλέπει τα αποτελέσματα της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, ιδίως των άρθρων 2 και 5, και σε συνάρτηση με τα νέα διαθέσιμα δεδομένα, που αφορούν στα μετρηθέντα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρυπάνσεως που οφείλεται στο διοξείδιο του  θείου, καθώς και με τις προόδους που πραγματοποιήθηκαν επί του καθορισμού των στόχων ποιότητος του αέρος στην Κοινότητα, διατυπώνει, κατά περίπτωση, τις κατάλληλες προτάσεις, το αργότερο μέχρι την 1η Οκτωβρίου 1980.   Άρθρο 7  1. Τα Κράτη Μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να ελέγχουν με δειγματοληψία την περιεκτικότητα σε θείο του ντήζελ που διατίθεται στην αγορά.  2. Η μέθοδος αναγωγής που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας σε θείο του ντήζελ που διατίθεται στην αγορά, είναι εκείνη που ορίζεται από το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 41, πρώτη έκδοση, Νοέμβριος 1975.  Μέχρι της θέσεως σε ισχύ του ευρωπαϊκού προτύπου ΕΝ 41, ο έλεγχος και η στατιστική ερμηνεία των αποτελεσμάτων του διενεργείται σύμφωνα με το πρότυπο που χρησιμοποιείται στη χώρα στο έδαφος της οποίας διατίθεται στο εμπόριο το ντήζελ.  Η στατιστική ερμηνεία των αποτελεσμάτων του ελέγχου που πραγματοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας σε θείο του εμπορευσίμου ντήζελ πρέπει, εφ'όσον δεν υπάρχει εθνικό πρότυπο επί του θέματος, να πραγματοποιείται σύμφωνα με το πρότυπο BS  4306/1968 "Application of precision data to specifications for petroleum products".   Άρθρο 8  1. Τα Κράτη Μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να προσαρμοσθούν με την παρούσα οδηγία σε μία προθεσμία εννέα μηνών που υπολογίζεται από την κοινοποίησή της και πληροφορούν προς τούτο αμέσως  την Επιτροπή.  2. Τα Κράτη Μέλη μεριμνούν για την κοινοποίηση στην Επιτροπή του κειμένου των διατάξεων του εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.   Άρθρο 9  Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα Κράτη Μέλη.  Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 24 Νοεμβρίου 1975.  Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος B. VISENTINI  (1) ΕΕ αριθ. Α 76 της 3.7.1974, σ. 46.  (2) ΕΕ αριθ. Α 16 της 23.1.1975, σ. 6.


title: Οδηγία του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1980 όσον αφορά τις οριακές τιμές και τις καθοδηγητικές τιμές ποιότητας της ατμόσφαιρας για το διοξείδιο του θείου και τα αιωρούμενα σωματίδια

text:
                                             Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων                                          5
38CL0779
Αριθ. L 229/30                               Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων                                 30. 8 . 80
                                                      ΟΔΗΓΊΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
                                                           της 15ης Ιουλίου 1980
               όσον αφορά τις οριακές τιμές και τις καθοδηγητικές τιμές ποιότητας της ατμόσφαιρας για το
                                             διοξείδιο του θείου και τα αιωρούμενα σωματίδια
                                                               (80/779/ΕΟΚ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,                                  που απαιτούνται για το σκοπό αυτο δεν προβλέπονται
                                                                         από τη συνθήκη, πρέπει να γίνει προσφυγή στο άρθρο
Έχοντας υπόψη :                                                          235 της συνθήκης *
τη συνθήκη νια την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής                     ότι πρέπει, με στόχο κυρίως την προστασία της υγείας
Κοινότητας, και ιδίως τα άρθρα 100 και 235,                              του ανθρώπου, να καθορισθούν γι' αυτούς τους δύο
την πρόταστ της Επιτροπής,                                               ρυπαντές οριακές τιμές των οποίων η υπέρβαση δεν
                                                                         πρέπει να επιτρέπεται στην επικράτεια των κρατών
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ('),                                μελών κατά τη διάρκεια καθορισμένων χρονικών
                                                                         περιόδων ότι οι τιμές αυτές θα πρέπει να βασίζονται
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής                        στα αποτελέσματα των εργασιών στο πλαίσιο της Πα
O,                                                                       γκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, ιδίως όσον αφορά τις σχέ
Εκτιμώντας :                                                             σεις δόσης/αποτελέσματος, που εξετάζονται ταυτόχρονα
                                                                         για το διοξείδιο του θείου και τα αιωρούμενα σωμα
ότι τα προγράμματα δράσης των Ευρωπαϊκών Κοι                            τίδια '
νοτήτων σε θέματα περιβάλλοντος του 1973 (3) και 1977
(4) προβλέπουν ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη                     ότι, παρά τα λαμβανόμενα μέτρα, η τήρηση των οριακών
λήψη μέτρων κατά του διοξειδίου του θείου και των αιω                   τιμών μπορεί να μην είναι δυνατή σε ορισμένες ζώνες '
ρούμενων σωματιδίων λόγω της τοξικότητάς τους και                        ότι, για το λόγο αυτό, πρέπει να επιτρέπονται στα κράτη
της κατάστασης των γνώσεων σχετικά με τις επιπτώσεις                     μέλη περιορισμένες χρονικά παρεκκλίσεις, με τον όρο
τους ττην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον                          ότι τα κράτη αυτά θα υποβάλλουν στην Επιτροπή προ
                                                                         γράμματα για την προοδευτική βελτίωση της ποιότητας
ότι οποιαδήποτε ασυμφωνία μεταξύ των διατάξεων που                       του αέρα σ' αυτές τις ζώνες '
ήδη Εφαρμόζονται ή που βρίσκονται στο στάδιο της προ
ετοιμασίας στα διάφορα κράτη μέλη όσον αφορά το διο                     ότι πρέπει επίσης να ορισθούν καθοδηγητικές τιμές που
ξείδιο του θείου και τα αιωρούμενα σωματίδια στον                        θα χρησιμεύσουν για την μακροπρόθεσμη πρόληψη στον
 αέρα μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία άνισων                           τομέα της υγείας και της προστασίας του περιβάλλοντος
συνθηκών ανταγωνισμού και, συνεπώς, να έχει άμεση                        και οι οποίες θα αποτελέσουν σημεία αναφοράς για τη
 επίπτωση στη λειτουργία της κοινής αγοράς ' ότι, για το                 θέσπιση ειδικών καθεστώτων στο εσωτερικό των ζωνών
λόγο αυτό, πρέπει να επιτευχθεί στον τομέα αυτό η προ                   που καθορίζουν τα κράτη μέλη *
σέγγιση των νομοθετικών διατάξεων που προβλέπεται                        ότι τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει της παρούσας
στο άρθρο 100 της συνθήκης '                                             οδηγίας πρέπει να είναι από οικονομική άποψη πραγμα
 ότι αια από τις βασικές αποστολές της Ευρωπαϊκής                        τοποιήσιμα και να συμβιβάζονται με μια ισόρροπη ανά
 Οικονομικής Κοινότητας είναι να προάγει την αρμονική                    πτυξη 1
 ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων στο σύνολο
 της Κοινότητας και τη συνεχή και ισόρροπη επέκτασή                      ότι πρέπει να θεσπισθεί κατάλληλος έλεγχος της
 τους. αποστολή που δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς καταπο                   ποιότητας της ατμόσφαιρας, και ιδιαίτερα της τήρησης
 λέμηση της ρύπανσης, βελτίωση της ποιότητας ζωής και                    των οριακών τιμών ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να
 προστασία του περιβάλλοντος· ότι, επειδή οι εξουσίες                    ιδρύσουν σταθμούς μέτρησης, αποστολή των οποίων θα
                                                                         είναι η παροχή των στοιχείων που απαιτούνται για την
                                                                         εφαρμογή της οδηγίας '
C) ΕΕ αριθ. C 83 της 4. 4. 1977, σ. 44.
(2) ΕΕ αριθ. C 204 της 30. 8. 1976, σ. 34.                               ότι, επειδή στα κράτη μέλη εφαρμόζονται διαφορετικές
(3) ΕΕ αριθ. C 1 12 της 20. 12. 1973, σ. 1 .                             μέθοδοι δειγματοληψίας και ανάλυσης, πρέπει να επιτρέ
(') ΕΕ αριθ. C 139 της 13. 6. 1977, σ. 1 .                               πεται, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, η χρησιμο
 ---pagebreak---  6                                 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων
ποίηση μεθοόων δειγματοληψίας και μέτρησης διαφορε        που αναφέρονται στο παράρτημα II για καθορισμένες
τικών από τις μεθόδους αναφοράς που προβλέπει η            χρονικές περιόδους και οι οποίες προορίζονται να χρησι
οδηγία "                                                   μεύσουν :
ότι, εξαιτίας της εφαρμογής εκ μέρους ορισμένων            — για την μακροπρόθεσμη πρόληψη σε θέματα υγείας
κρατών μελών ιδιαίτερων μεθόδων δειγματοληψίας και              και προστασίας του περιβάλλοντος,
ανάλυσης που δεν είναι εύκολο να συσχετισθούν με τις       — ως σημεία αναφοράς για τη θέσπιση ειδικών
μεθόδους αναφοράς, είναι αναγκαίο να καθορίσει η                καθεστώτων στο εσωτερικό ζωνών που καθορίζουν
οδηγία διαφορετικές οριακές τιμές που πρέπει να                τα κράτη μέλη.
τηρούνται σε περίπτωση εφαρμογής των μεθόδων                                        Άρνρο 3
αυτών ότι, επιπλέον, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη
πρέπει να εκτελούν, σε σειρά αντιπροσωπευτικών              1 . Με την επιφύλαξη των κατωτέρω διατάξεων, τα
σταθμών, παράλληλες μετρήσεις εφαρμόζοντας, εκτός          κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε, από
από τις δικές τους μεθόδους μέτρησης, τις μεθόδους ανα    την 1η Απριλίου 1983, οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του
φοράς ' ότι η Επιτροπή, έχοντας υπόψη αυτές τις παράλ     θείου και αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα
ληλες μετρήσεις και την ανάγκη αποφυγής μεροληπτικών       να μην υπερβαίνουν τις οριακές τιμές που προβλέπονται
διατάξεων, θα πρέπει να υποβάλει νέες προτάσεις *          στο παράρτημα I.
ότι, σε συνάρτηση με την τεχνική και επιστημονική          2. Στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος κρίνει ότι οι
πρόοδο που σημειώνεται στον τομέα αυτό, είναι επι         συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου και αιωρούμενων
θυμητή η μεταγενέστερη ανάπτυξη των μεθόδων ανα           σωματιδίων στην ατμόσφαιρα είναι δυνατό, παρά τα
φοράς για τη δειγματοληψία και την ανάλυση που αναφέ       μέτρα που έχουν ληφθεί, να υπερβούν, μετά από την 1η
ρονται στην παρούσα οδηγία " ότι, προκειμένου να διευ     Απριλίου 1983, σε ορισμένες ζώνες, τις οριακές τιμές που
κολυνθεί η διεξαγωγή των απαραίτητων προς το σκοπό         προβλέπονται στο παράρτημα I, το κράτος αυτό ενη
αυτό εργασιών, πρέπει να προβλεφθεί διαδικασία που να       μερώνει σχετικά την Επιτροπή πριν από την 1η Οκτω
καθιερώνει στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών        βρίου 1982.
και της Επιτροπής στα πλαίσια της επιτροπής για την         Το κράτος μέλος διαβιβάζει ταυτόχρονα στην Επιτροπή
προσαρμογή στην τεχνική και επιστημονική πρόοδο,            προγράμματα με στόχο την προοδευτική βελτίωση της
                                                            ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στις ζώνες αυτές. Τα
                                                           προγράμματα αυτά, που έχουν καταρτισθεί με βάση
 ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ :                               κατάλληλα στοιχεία σχετικά με τη φύση, την προέλευση
                                                            και την εξέλιξη της ρύπανσης, περιγράφουν ιδιαίτερα τα
                        Άράρο 1                             μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί ή που πρόκειται να
                                                            ληφθούν, καθώς και τις διαδικασίες που εφαρμόζονται ή
Αντικείμενο της παρούσας οδηγίας είναι o καθορισμός         που πρόκειται να εφαρμοσθούν από το κράτος μέλος.
οριακών ημών (παράρτημα I) και καθοδηγητικών τιμών          Στόχος των μέτρων και των διαδικασιών αυτών πρέπει
(παράρτημα II) για το διοξείδιο του θείου και τα αιωρού   να είναι η μείωση, στο εσωτερικό αυτών των ζωνών, των
μενα σωματίδια στην ατμόσφαιρα, καθώς και o καθο           συγκεντρώσεων διοξειδίου του θείου και αιωρούμενων
ρισμός των όρων εφαρμογής των τιμών αυτών με στόχο          σωματιδίων στην ατμόσφαιρα σε επίπεδα κατώτερα ή
 τη βελτίωση :                                              ίσα προς τα επίπεδα των οριακών τιμών που προβλέ
— της προστασίας της υγείας του ανθρώπου,                  πονται στο παράρτημα I, το συντομότερο δυνατόν και,
— της προστασίας του περιβάλλοντος.                         το αργότερο, μέχρι την 1η Απριλίου 1993 .
                                                                                Άρνρο 4
                        Άρΰρο 2
                                                            1.   Στις ζώνες όπου το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος
1 . Ως «οριακές τιμές» νοούνται :                           κρίνει ότι είναι αναγκαίο να περιορισθεί ή να προληφθεί
— οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου και αιωρού         η προβλεπόμενη αύξηση της ρύπανσης από διοξείδιο του
    μενων σωματιδίων που εξετάζονται ταυτόχρονα             θείου και αιωρούμενα σωματίδια, ρύπανση που οφεί
    σύμφωνα με τον πίνακα A του παραρτήματος I              λεται κυρίως στην αστική ή βιομηχανική ανάπτυξη, το
    καθώς, και                                              κράτος μέλος καθορίζει, λαμβάνοντας ως σημείο ανα
— οι συγκετρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων που εξετά         φοράς τις καθοδηγητικές τιμές που προβλέπονται στο
    ζονται χωριστά σύμφωνα με τον πίνακα B του              παράρτημα II, τιμές που πρέπει να είναι χαμηλότερες
    παραρτήματος I,                                         από τις οριακές τιμές του παραρτήματος I.
οι οποίες δεν πρέπει να υπερβαίνονται στο σύνολο της        2. Στις ζώνες της επικράτειάς του όπου το κράτος
επικράτειας των κρατών μελών κατά τη διάρκεια καθο         μέλος κρίνει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προστασία
ρισμένων χρονικών περιόδων και σύμφωνα με τις               στο περιβάλλον, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος καθο
συνθήκες που ορίζονται στα ακόλουθα άρθρα, με στόχο         ρίζει τιμές που είναι γενικά χαμηλότερες από τις
κυρίως την προστασία της υγείας του ανθρώπου.               καθοδηγητικές τιμές του παραρτήματος II.
2 . Ως « καθοδηγητικές τιμές» νοούνται οι συγκεντρώ        3 . Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά
σεις διοξειδίου του θείου και αιωρούμενων σωματιδίων        με τις τιμές, τις προθεσμίες και τα χρονοδιαγράμματα
 ---pagebreak---                                    Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων                                     7
που έχουν καθορίσει για τις ζώνες που αναφέρονται στις                               Άρύρο 10
παραγράφους 1 και 2, καθώς και σχετικά με τα                1 .- Για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη
κατάλληλα μέτρα που ενδεχόμενα έχουν λάβει.
                                                           μέλη χρησιμοποιούν είτε τις μεθόδους αναφοράς για τη
                                                           δειγματοληψία και την ανάλυση που αναφέρονται στο
                         Άo ι/οο 5                         παράρτημα III, είτε οποιαδήποτε άλλη μέθοδο δειγμα
                                                           τοληψίας και ανάλυσης σχετικά με την οποία αποδει
 Εκτός από τις διατάςεις που αναφέρονται στο άρθρο 3       κνύουν στην Επιτροπή σε τακτικά χρονικά διαστήματα :
παράγραφος 1 και στο άρθρο 4 παράγραφος 1 , τα κράτη
μέλη, ενδιαφερόμενα για τη λήψη συμπληρωματικών            — είτε ότι η μέθοδος αυτή εξασφαλίζει ικανοποιητική
προφΛακτικών μέτρων για τη διασφάλιση της προστα                συσχέτιση των αποτελεσμάτων με τα αποτελέσματα
σίας της υγείας και του περιβάλλοντος, επιδιώκουν να             που λαμβάνονται κατά την εφαρμογή της μεθόδου
πλησιάσουν τις καθοδηγητικές τιμές του παραρτήματος              αναφοράς,
 II εκεί όπου οι συγκεντρώσεις που μετρούνται υπερβαί     — είτε ότι οι μετρήσεις που γίνονται παράλληλα με τη
νουν τις τιμές αυτές.                                            μέθοδο αναφοράς σε μια σειρά αντιπροσωπευτικών
                                                                 σταθμών, που έχουν επιλεγεί σύμφωνα με τις διατά
                         Αρ&ρο 6                                 ξεις του άρθρου β, αποδεικνύουν ότι υπάρχει σταθερή
Τα οατη με/.η ιδρυουν σταθμούς μέτρησης, αποστολή                λογικά σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων που λαμβά
των οποίων είναι να παρέχουν τα στοιχεία που απαι               νονται εφαρμόζοντας αυτή τη μέθοδο και των αποτε
τούνται για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, ιδιαί            λεσμάτων που λαμβάνονται εφαρμόζοντας τη μέθοδο
τερα στις ζώνες εκείνες όπου μπορεί να σημειωθεί προ            αναφοράς.
σέγγιση ή υπέρβαση των οριακών τιμών που προβλέ
πονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 , καθώς και στις ζώνες     2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας
που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 ' οι              οδηγίας, ένα κράτος μέλος μπορεί επίσης να χρησιμο
σταθμοί πρέπει να εγκατασταθούν σε χώρους όπου η           ποιήσει, ενώ αναμένεται η απόφαση του Συμβουλίου
ρύπανση θεωρείται ότι είναι μεγαλύτερη και όπου οι         σχετικά με τις προτάσεις της Επιτροπής που αναφέ
συγκεντρώσεις που μετρούνται είναι αντιπροσωπευτικές       ρονται στην παράγραφο 4, τις μεθόδους δειγματοληψίας
των τοπικών συνθηκών.                                      και ανάλυσης που προβλέπονται στο παράρτημα IV,
                                                            καθώς και τις τιμές που συνδέονται με τις μεθόδους
                        Άονρο 7                            αυτές και που καθορίζονται επίσης στο παράρτημα IV,
1.    Απο την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, τα       αντί για τις οριακές τιμές που προβλέπονται στο
κράττ μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή, το αργότερο έξι       παράρτημα I.
μήνες μετά το τέλος (3 1 Μαρτίου) της ετήσιας περιόδου
αναφοράς, σχετικά με τις περιπτώσεις υπέρβασης των         3 . Το κράτος μέλος που αποφασίζει να εφαρμόσει τις
οριακών τιμών που προβλέπονται στο παράρτημα I και         διατάξεις της παραγράφου 2 πρέπει να πραγματοποιήσει
σχετικά με τις συγκεντρώσεις που έχουν καταγραφεί.         παράλληλες μετρήσεις σε μια σειρά αντιπροσωπευτικών
                                                           σταθμών μέτρησης, που έχουν επιλεγεί σύμφωνα με τις
2.    Γνωστοποιούν επίσης στην Επιτροπή, το αργότερο       διατάξεις του άρθρου 6, για να διαπιστωθεί η αντίστοιχη
ένα έτος μετά το τέλος της ετήσιας περιόδου αναφοράς,      αυστηρότητα των οριακών τιμών που ορίζονται στο
τους λόγους αυτών των υπερβάσεων, καθώς και τα μέτρα       παράρτημα IV και στο παράρτημα I. Τα αποτελέσματα
που έλαβαν -νια να αποφευχθεί η επανάληψή τους.            αυτών των παράλληλων μετρήσεων, συμπεριλαμβανο
3.    Επιπλέον, τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επι       μένων ιδιαίτερα των περιπτώσεων κατά τις οποίες
τροπή, ύστερα από αίτηση της, πληροφορίες σχετικά με       σημειώθηκε υπέρβαση των οριακών τιμών που ορίζονται
τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου και αιωρούμενων     στο παράρτημα I καθώς και των συγκεντρώσεων που
σωματιδίων στις ζώνες που έχουν καθορίσει σύμφωνα με       έχουν μετρηθεί, ανακοινώνονται τακτικά στην Επιτροπή,
το άρ-3ρο 4 παράγραφοι 1 και 2.                            τουλάχιστο δύο φορές το έτος, για να συμπεριληφθούν
                                                           στην ετήσια έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 8.
                        Αρνρο 8
                                                           4.      H Επιτροπή, μετά την πάροδο πέντε ετών αλλά
H Επιτροπή δημοσιεύει κάθε χρόνο συνοπτική έκθεση          μέσα σε έξι έτη από τη λήξη της προθεσμίας των 24
σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.              μηνών που αναφέρεται στο άρθρο 15 παράγραφος 1 ,
                                                           υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τα αποτε
                        Αρνρο 9                            λέσματα των παράλληλων μετρήσεων που έχουν εκτε
                                                           λεσθεί δυνάμει της παραγράφου 3 και, λαμβάνοντας
H εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει της          υπόψη κυρίως αυτά τα αποτελέσματα και την ανάγκη
παρούσας οδηγίας δεν πρέπει να έχει ως συνέπεια            αποφυγής μεροληπτικών διατάξεων, υποβάλλει προτά
αισθητή υποβάθμιση της ποιότητας του αέρα εκεί όπου        σεις σχετικά με την παράγραφο 2 και το παράρτημα IV.
το επίπεδο ρύπανσης από διοξείδιο του θείου και αιωρού    H Επιτροπή, στην έκθεσή της που προβλέπεται στο
μενα σωματίδια, τη στιγμή της θέσης σε ισχύ της οδη       άρθρο 8, αναφέρει αν διαπίστωσε σημαντικές και επανα
γίας, είναι χαμηλό σε σχέση με τις οριακές τιμές που       λαμβανόμενες υπερβάσεις των οριακών τιμών του πα
προβλέπονται στο παράρτημα I.                               ραρτήματος I.
 ---pagebreak---  8                                 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων
5. H Επιτροπή εκτελεί, σε επιλεγμένους τόπους στα                                 Άσνρο 14
κράτη αέλη και σε συνεργασία με αυτά, μελέτες δειγμα
τοληψίας και ανάλυσης, αφενός, του διοξειδίου του          1 . Στην περίπτωση που γίνεται προσφυγή στη διαδι
θείου και, αφετέρου, του μαύρου καπνού και των αιωρού     κασία που ορίζεται στο παρόν άρθρο, η επιτροπή συγκα
 μενων σωματιδίων. Οι μελέτες αυτές έχουν στόχο κυρίως     λείται από τον πρόεδρό της, είτε με δική του πρωτο
να προωθήσουν την εναρμόνιση των μεθόδων δειγμα           βουλία είτε ύστερα από αίτηση του αντιπροσώπου ενός
τοληψίας και ανάλυσης αυτών των ρυπαντών.                  κράτους μέλους.
                                                           2. O εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επι
                                                           τροπή σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. H επι
                        Άρνρο 11                           τροπή γνωμοδοτεί σχετικά με το σχέδιο αυτό μέσα σε
 1 . Πριν απο τον καθορισμό, σε μεθοριακές περιοχές,       προθεσμία που μπορεί να καθορίζει o πρόεδρος ανάλογα
τιμών για τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου και       με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος. H επιτροπή
αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα σύμφωνα με          αποφασίζει με πλειοψηφία 41 ψήφων. Οι ψήφοι των
το άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2, τα κράτη μέλη προβαί       κρατών μελών σταθμίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις
νουν σε σχετικές διαβουλεύσεις. H Επιτροπή μπορεί να       του άρθρου 148 παράγραφος 2 της συνθήκης. O πρό
παρίσταται σ' αυτές τις διαβουλεύσεις.                     εδρος δεν μετέχει στην ψηφοφορία.
                                                           3. H Επιτροπή εγκρίνει τα μέτρα που προτείνονται
2. Σε περίπτωση υπέρβασης ή κινδύνου υπέρβασης των         εφόσον είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής.
οριακών τιμών του παραρτήματος I ή των τιμών που           Όταν τα προτεινόμενα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τη
προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2 εξαιτίας       γνώμη της επιτροπής ή ελλείψει γνώμης, η Επιτροπή υπο
σημαντικής ρύπανσης που προέρχεται ή που μπορεί να         βάλλει χωρίς καθυστέρηση, στο Συμβούλιο, πρόταση
προέρχεται από ένα άλλο κράτος μέλος και εφόσον οι         σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Το Συμ
τιμές αυτές έχουν αποτελέσει, σύμφωνα με την παρά         βούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία.
γραφο 1 , αντικείμενο προηγούμενων διαβουλεύσεων, τα
                                                           Αν το Συμβούλιο δεν αποφασίσει μέσα σε προθεσμία
ενδιαφερόμενα κράτη μέλη διαβουλεύονται με στόχο την
                                                           τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής της πρό
εξομάλυνση της κατάστασης. H Επιτροπή μπορεί να
                                                           τασης της Επιτροπής, τα προτεινόμενα μέτρα εγκρί
παρίσταται σ' αυτές τις διαβουλεύσεις.
                                                           νονται από την Επιτροπή.
                                                                                Άσπρο 15
                        Άρνρο 12
                                                            1 . Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομο
H διαδικασία των άρθρων 13 και 14, που αποβλέπει στην      θετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για τη
προσαρμογή της παρούσας οδηγίας στην τεχνική               συμμόρφωσή τους προς την παρούσα οδηγία σε προ
πρόοδο, αναφέρεται στη μεταγενέστερη ανάπτυξη των          θεσμία 24 μηνών από την κοινοποίησή της και ενημερώ
μεθόδων αναφοράς για τη δειγματοληψία και την ανά         νουν αμέσως την Επιτροπή.
λυση που προβλέπονται στο παράρτημα III. H προσαρ
μογή αυτή δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την άμεση       2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κεί
ή έμμεση τροποποίηση των εφαρμοζόμενων τιμών συ           μενα των διατάξεων εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν
νκέντρωσης που ορίζονται στα παραρτήματα I και II.         στον τομέα που καλύπτεται από την παρούσα οδηγία.
                                                                                Άρνρο 16
                        Ασνρο 13                           H παρούσα οδηγία απευθυνεται στα κράτη μέλη.
1 . Για τους σκοπούς του άρθρου 12, συνιστάται επι
τροπή "Ία την προσαρμογή της παρούσας οδηγίας στην
επιστημονική και τεχνική πρόοδο, που στο εξής καλείται     Βρυξέλλες, 15 Ιουλίου 1980.
·<επιτροπή», η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους
των κρατών μελών και προεδρεύεται από εκπρόσωπο της                                           Για το Ινμβονλιο
Επιτροπής.
                                                                                O Πρόεδρος
2.    H επιτροπή θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό της.                                           J. SANTER
 ---pagebreak---                          Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων                                             9
                                              ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
        ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΠΑ ΤΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ
                           (όπως μετρούνται με τη μέθοδο του μαύρου καπνού)
                                                 ΠΙΝΑΚΑΣ A
Οριακές τιμές για το διοξείδιο του ϋείου (εκφρασμένες σε μ^/πι5) με τις συνάφειες τιμές για τα αιωρούμε
         να σωματίδια [όπως μετρούνται με τη μέθοδο του μαυρου καπνού (*)], εκφασμένες σε με/ιη'
        Περίδος αναφοράς         Οριακή τιμή για το διοξείδιο του θείου Συναφής τιμή για τα αιωρούμενα σωματίδια
                                                  80                                      > 40
                                (διάμεσος των καθημερινών μέσων          (διάμεσος των καθημερινών μέσων
                                τιμών που λαμβάνονται στη διάρ          τιμών που λαμβάνονται στη διάρ
                                           κεια του έτους)                          κεια του έτους)
             Έτος
                                                  120                                     «S 40
                                (διάμεσος των καθημερινών μέσων          (διάμεσος των καθημερινών μέσων
                                τιμών που λαμβάνονται στη διάρ          τιμών που λαμβάνονται στη διάρ
                                           κεια του έτους)                          κεια του έτους)
                                                  130                                     > 60
                                (διάμεσος των καθημερινών μέσων          (διάμεσος των καθημερινών μέσων
                                τιμών που λαμβάνονται στη διάρ          τιμών που λαμβάνονται στη διάρ
           Χειμώνας                      κεια του χειμώνα)                         κεια του χειμώνα)
      (1 Οκτωβρίου έως
         31 Μαρτίου)                              180                                     < 60
                                (διάμεσος των καθημερινών μέσων          (διάμεσος των καθημερινών μέσων
                                τιμών που λαμβάνονται στη διάρ          τιμών που λαμβάνονται στη διάρ
                                         κεια του χειμώνα)                         κεια του χειμώνα)
                                                250 0                                     > 150
                                (98ο εκατοστημόριο όλων των κα          (98ο εκατοστημόριο όλων των κα
                                θημερινών μέσων τιμών που λαμβά         θημερινών μέσων τιμών που λαμβά
             Έτος                 νονται στη διάρκεια του έτους)           νονται στη διάρκεια του έτους)
(αποτελείται από μονάδες
     περιόδων μέτρησης
                                                350 O                                     < 150
           24 ωρών)
                                (98ο εκατοστημόριο όλων των κα          (98ο εκατοστημόριο όλων των κα
                                θημερινών μέσων τιμών που λαμβά         θημερινών μέσων τιμών που λαμβά
                                  νονται στη διάρκεια του έτους)           νονται στη διάρκεια του έτους)
(!) Τα αποτελέσματα των μετρήσεων μαύρου καπνού σύμφωνα με τη μέθοδο του ΟΟΣΑ, έχουν μετατραπεί
    σε σταθμικές μονάδες, όπως αυτό περιγράφεται από τον ΟΟΣΑ (βλέπε παράρτημα III).
(:) Τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι η τιμή αυτή δεν
    θα ξεπερνιέται για περισσότερες από τρεις συνεχόμενες ημέρες. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να
    καταβάλλουν προσπάθειες για να προλαμβάνουν και να μειώνουν τέτοιες υπερβάσεις της τιμής αυτής.
 ---pagebreak--- 10                           Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
                                                ΠΙΝΑΚΑΣ B
   Οριακές τιμές για τα αιωρούμενα σωματίδια [όπως μετρούνται με τη μέθοδο του μαυρου καπνού (')Ι,
                                            εκφρασμένες σε με/m5
               Περίοδος αναφοράς                      Οριακή τιμή για τα αιωρούμενα σωματίδια
                     Έτος                                                80
                                         (διάμεσος των καθημερινών μέσων τιμών που λαμβάνονται στη
                                                               διάρκεια του έτους)
                  Χειμώνας                                               130
        (Î Οκτωβρίου έως 31 Μαρτίου)     (διάμεσος των καθημερινών μέσων τιμών που λαμβάνονται στη
                                                             διάρκεια του χειμώνα)
                     Έτος                                              250 0
      (αποτελείται από μονάδες περιό    (98ο εκατοστημόριο όλων των καθημερινών μέσων τιμών που
          δων μέτρησης των 24 ωρών)                   λαμβάνονται στη διάρκεια του έτους)
   (:) Τα αποτε/χσματα των μετρήσεων μαύρου καπνού σύμφωνα με τη μέθοδο του ΟΟΣΛ έχουν μετατραπεί
       σε σταθμικές μονάδες, όπως αυτό περιγράφεται από τον ΟΟΣΑ (βλέπε παράρτημα III).
   (:) Τα κράτη μέλη πρέπει να λαβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι η τιμή αυτή δεν
       δα ξεπερνιέται για περισσότερες από τρεις συνεχόμενες ημέρες. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να
       καταβάλλουν προσπάθειες για να προλαμβάνουν και να μειώνουν τέτοιες υπερβάσεις της τιμής αυτής.
 ---pagebreak---                           Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων                              1
                                             ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
   ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΈΣ ΤΙΜΕΣ ΠΑ ΤΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ
                             (όπως μετρούνται με τη μέθοδο του μαύρου καπνού)
                                                 ΠΙΝΑΚΑΣ A
                 (Καθοδηγητικές τιμές για το διοξείδιο του θειου , εκφρασμένες σε Μ^ΠΙ1)
           Περίοδος αναφοράς                          Καθοδηγητική τιμή για το διοξείδιο του θείου
                 Έτος                                                 40 έως 60
                                         (αριθμητικός μέσος των καθημερινών μέσων τιμών που λαμβά
                                                          νονται στη διάρκεια του έτους)
                24 ώρες                                              100 έως 150
                                                              (καθημερινή μέση τιμή)
                                                 ΠΙΝΑΚΑΣ B
Καθοδηγητικές τιμές για τα αιωρούμενα σωματίδια [όπως μετρούνται με τη μέθοδο του μαύρου κα¬
                                       πνού (')), εκφασμένες σε Μ^ΠΙ1
           Περίοδος αναφοράς                         Καθοδηγητική τιμή για τα αιωρούμενα σωματίδια
                 Έτος                                                 40 έως 60
                                         (αριθμητικός μέσος των καθημερινών μέσων τιμών που λαμβά
                                                          νονται στη διάρκεια του έτους)
                24 ώρες                                              100 έως 150
                                                              (καθημερινή μέση τιμή)
(-) Τα αποτελέσματα των μετρήσεων μαύρου καπνού συμφωνά με τη μέθοδο του ΟΟΣΑ έχουν μετατραπεί
    σε σταθμικές μονάδες, όπως αυτό περιγράφεται από τον ΟΟΣΑ (βλέπε παράρτημα ΠΙ).
 ---pagebreak--- 12                        Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
                                            ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III
   ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑ ΤΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟ
                            ΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΑΥΤΗΣ
                                        A. ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ
   H μέθοδος αναφοράς δειγματοληψίας για τον προσδιορισμό του διοξειδίου του θείου χρησιμοποιεί τον
   εξοπλισμό που περιγράφεται στο διεθνές πρότυπο ISO-4219, πρώτη έκδοση 1979/09/ 15. η περίοδος δειγμα
   τοληψίας είναι κανονικά 24 ώρες.
   H μέθοδος αναφοράς για την ανάλυση είναι η μέθοδος που περιγράφεται λεπτομερειακά στο παράρτημα V
   και που βασίζεται στο σχέδιο του διεθνούς προτύπου ISODP-6767, αναθεώρηση Φεβρουαρίου 1979 :
   «Ποιότητα της ατμόσφαιρας — Προσδιορισμός της συγκέντρωσης μάζας του διοξειδίου του θείου στην
   ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος — Μέθοδος τετραχλωροϋδραγυρικού άλατος (TCM) /παραροζανιλίνης» . H
   αναλυτική μέθοδος αυτή βασίζεται στην αρχή της χρωματογραφικής αντίδρασης με παραροζανιλίνη.
                                      B. ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ
   Για τον προσδιορισμό του μαυρου καπνού και τη μετατροπή του σε σταθμικές μονάδες, θεωρείται ως
   μέθοδος αναφοράς η μέθοδος που έχει προτυποποιήσει η ομάδα εργασίας του ΟΟΣΑ για τις μεθόδους
   μέτρησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και τις τεχνικές έρευνας ( 1964).
   Για τις παραπάνω μεθόδους που έχουν τυποποιηθεί από τον ISO και τον ΟΟΣΑ αντίστοιχα, τα κείμενα
   των μεταφράσεων που έχουν δημοσιευθεί από τους οργανισμούς αυτούς θα θεωρούνται αυθεντικά, καθώς
   και τα κείμενα των άλλων μεταφράσεων που η Επιτροπή θα θεωρήσει ότι συμφωνούν με αυτά.
 ---pagebreak---                            Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων                                       13
                                               ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΠΑ ΤΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ (ΟΠΩΣ
ΜΕΤΡΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΜΙΑ ΣΤΑΘΜΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ), ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡ
                                          ΘΡΟΥ 10 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2
                                                  ΠΙΝΑΚΑΣ A
                       Οριακές τιμές για το διοξείδιο του θειου, εκφρασμενες σε με/πι5
            Περίοδος αναφοράς                              Οριακή τιμή για το διοξείδιο του θείου
                  Έτος                                                      140
                                           (αριθμητικός μέσος των τριακοντάλεπτων τιμών που λαμβάνο
                                                             νται στη διάρκεια του έτους)
                  Έτος                                                      400
    (αποτελείται από μονάδες τρια         (95ο εκατοστημόριο όλων των τριακοντάλεπτων τιμών που
    κοντάλεπτων περιόδων           μέ                   λαμβάνονται στη διάρκεια του έτους)
                 τρησης)
                                                  ΠΙΝΑΚΑΣ B
Οριακές τιμές για τα αιρούμενα σωματίδια |όπως μετρούνται με τη σταθμική μέθοδο που περιγράφεται
                                 στο τμήμα ίί) παρακάτω], εκφασμένες σε μg/mî
            Περίοδος αναφοράς                            Οριακή τιμή για τα αιωρούμενα σωματίδια
                  Έτος                                                      150
                                           (αριθμητικός μέσος των καθημερινών μέσων τιμών που λαμβά
                                                            νονται στη διάρκεια του έτους)
                  Έτος                                                      300
    (αποτελείται από μονάδες πε           (95ο εκατοστημόριο όλων των καθημερινών μέσων τιμών που
        ριόδων μέτρησης 24 ωρών)                         λαμβάνονται στη διάρκεια του έτους)
Οι μέθοδοι δειγματοληψίας και ανάλυσης που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του άρθρου 10 παράγραφος 2
είναι :
 il Για το διοξείδιο του θείου
     — Μένοόο; δειγματοληψίας
        Χρησιμοποιούνται σταθμοί μέτρησης που επιτρέπουν «τυχαία δειγματοληψία», ενταγμένοι σε
        κάναβο του τύπου που δίνεται στο σχήμα 1 . Σε κάθε σημείο του κανάβου λαμβάνονται ετήσια τουλά
        χιστον 13 δείγματα ανάμεσα στις 8 π.μ. και στις 4 μ.μ. τις εργάσιμες ημέρες. Τα διάφορα δείγματα
        συλλέγονται κατά τριακοντάλεπτες περιόδους με συνεχή μέτρηση, σε κανονικά διαστήματα στη
        διάρκεια του έτους, π.χ. με τον εξής τρόπο :
        Την πρώτη ημέρα λαμβάνονται δείγματα στα σημεία «α» του σχήματος 1 , τη δεύτερη ημέρα στα
        σημεία «6», την τρίτη στα σημεία «γ » και την τέταρτη στα σημεία «δ ». H δειγματοληψία αυτή
        επαναλαμβάνεται για κάθε σημείο σε διαστήματα τεσσάρων εβδομάδων για διάφορες τριακοντά
        λεπτες περιόδους που επιλέγονται τυχαία.
        — Περίοδος εκτίμησης :              Ένα έτος.
        — Αριθμός σημείων :                  16 σε κάναβο.
        — Διάρκεια δειγματοληψίας :          30 λεπτά συνεχώς ανάμεσα στις 8 π.μ. και στις 4 μ.μ., τις εργά
                                             σιμες ημέρες.
        — Αριθμός δειγμάτων ανά σημείο : Τουλάχιστον 13.
        — Συνολικός αριθμός δειγμάτων : Τουλάχιστον 208.
 ---pagebreak--- 4                           Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων
                 α           β            α           β
                 y           δ            y           δ
                 α           β            α          β
                 y           δ            γ          δ
                              «- 1 km -»·
                               Ζχήμαΐ
                      Διάγραμμα δειγματοληψίας
      — Μένοδος ανάλυσης
         H μέθοδος αναφοράς του παραρτήματος III. Εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 10 παράγρα
         φος 1 .
  ii) Για τα αιωρούμενα σωματίδια
      — Μέ&οδος δειγματοληψίας
         t . Τα αιωρούμενα σωματίδια συλλέγονται πάνω σε φίλτρο μεμβράνης ή γυάλινων ινών.
         2. H διάταξη δειγματοληψίας αποτελείται από :
             — ένα φίλτρο,
             — ένα υποστήριγμα φίλτρου,
             — μία αντλία, και
             — έναν ογκομετρικό μετρητή αερίου.
         3. Στη διάταξη δειγματοληψίας δεν περιλαμβάνεται συσκευή διαχωρισμού των σωματιδίων.
         4. H διάρκεια της δειγματοληψίας είναι 24 ώρες.
         5. Το φίλτρο προστατεύεται από την άμεση απόθεση σωματιδίων με καθίζηση και από την άμεση
             επίδραση των ατμοσφαιρικών συνθηκών.
         6. Τα φίλτρα που χρησιμοποιούνται πρέπει να έχουν απόδοση ανώτερη από 99 °/ο για σωματίδια με
             αεροδυναμική διάμετρο 0,3 μπι.
         7. H ταχύτητα του αέρα στην επιφάνεια του φίλτρου περιλαμβάνεται μεταξύ 33 και 55 cm/sec. H
             ελάττωση της ταχύτητας στη διάρκεια της δειγματοληψίας δεν πρέπει να ξεπερνά το 5 °/ο αν
             χρησιμοποιούνται φίλτρα γυάλινων ινών, ή το 25 % αν χρησιμοποιούνται φίλτρα μεμβράνης.
         8. O αριθμός των δειγματοληψιών στη διάρκεια του έτους πρέπει να είναι τουλάχιστον 100 και να
             κατανέμεται ομοιόμορφα στη διάρκεια της περιόδου αυτής.
      — Μέ&οδος ανάλ.νσης
         α) H ανάλυση γίνεται με ζύγιση.
         β) 1 . Τα φίλτρα μεμβράνης προετοιμάζονται, πριν και μετά από τη δειγματοληψία, με έκθεση σε
                σταθερή θερμοκρασία μεταξύ 90 και 100 0 C για δύο ώρες και κατόπιν τοποθετούνται σε
                ξηραντήρα για δύο ώρες πριν από τη ζύγιση τους.
             2. Τα φίλτρα γυάλινων ινών προετοιμάζονται, πριν και μετά από τη δειγματοληψία, με έκθεση
                για περίοδο 24 ωρών σε ατμόσφαιρα 20 ° C και 50 ο/ο σχετικής υγρασίας πριν από τη ζύγιση
                τους.
 ---pagebreak---                          Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων                                  15
                                            ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
             ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ
Ποιότητα της ατμόσφαιρας — Προσδιορισμός της συγκέντρωσης μάζας του διοξειδίου του θείου στην ατμό
      σφαιρα του περιβάλλοντος — Μέθοδος τετραχλωροϋδραργυρικού άλατος (TCM) παραροζανιλίνης
1.         ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
           Το σχέδιο αυτό διεθνούς προτύπου ορίζει μια φασματοφωτομετρική μέθοδο για τον προσδιο
           ρισμό της συγκέντρωσης μάζας του διοξειδίου του θείου στην ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος.
           Το πρότυπο περιλαμβάνει μέθοδο δειγματοληψίας και μέθοδο ανάλυσης.
2.          ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
           Με τη μέθοδο που περιγράφεται στο πρότυπο αυτό, είναι δυνατός o προσδιορισμός των συ
           γκεντρώσεων του διοξειδίου του θείου στην ατμόσφαιρα, από 7 έως 1 150 μg/m\
           Σημείωση
           Αν πρόκειται να προσδιοριστούν υψηλότερες συγκεντρώσεις, είναι δυνατό να ληφθούν κλά
           σματα του διαλύματος δείγματος ή μικρότερα δείγματα αέρα από ό,τι καθορίζονται στο πρό
           τυπο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, η απόδοση απορρόφησης του συστήματος πρέπει να καθορι
           στεί για τους όγκους και τις συγκεντρώσεις που εξετάζονται.
           Οι παρεμβολές από τα βαρέα μέταλλα, τα οξείδια του αζώτου, το όζον και τις αναγμένες ενώ
           σεις του θείου (π.χ. υδρόθειο και μερκαπτάνες) εξαλείφονται ή ελαχιστοποιούνται. Δεν υπάρ
           χουν παρεμβολές από το θειικό οξύ και τα θειικά άλατα. Καμία παρεμβολή λόγω τριοξειδίου
           του θείου δεν έχει διαπιστωθεί πειραματικά, εφόσον η ένωση αυτή είναι πιθανό να ενυδατώ
           νεται προς θειικό οξύ μέσα στο απορροφητικό διάλυμα.
3.         ΑΡΧΗ
           Ένα μετρημένο δείγμα αέρα λαμβάνεται διαμέσου διαλύματος τετραχλωροϋδραργυρικού
           νατρίου (TCM) και το διοξείδιο του θείου που βρίσκεται στον αέρα απορροφάται" με σχημα
           τισμό ενός σύμπλοκου διχλωροθειωδοϋδραργυρικού άλατος.
           Στο διάλυμα δείγματος προστίθεται διάλυμα σουλφαμικού οξέος για την εξουδετέρωση του
           νιτρώδους ανιόντος που σχηματίζεται από τα οξείδια του αζώτου που υπάρχουν στον αέρα. Στο
           διάλυμα κατόπιν προστίθενται διαλύματα φορμαλδεΰδης και υδροχλωρικής παραροζανιλίνης
           που περιέχει φωσφορικό οξύ, έτσι ώστε να ληφθεί ρΗ ίδο με 1,6 ± 0,1 .
           H παραροζανιλίνη, η φορμαλδεΰδη και το διθειώδες ανιόν αντιδρούν για να σχηματίσουν το
           έντονα χρωματισμένο μεθυλοσουλφονικό οξύ της παραροζανιλίνης, που συμπεριφέρεται ως
           διχρωματικός δείκτης (λ max = 548 nm σε ρΗ 1,6 ± 0,1 ).
           H συγκέντρωση του διοξειδίου του θείου λαμβάνεται από μια καμπύλη βαθμολόγησης που προ
           κύπτει με δάση τα αέρια μείγματα βαθμολόγησης (6.3.1 ). Ανάλογα με τον διαθέσιμο εξοπλισμό
           στο εργαστήριο, μπορεί μερικές φορές να είναι χρήσιμη, ως έλεγχος, η αντικατάσταση των
           αερίων μειγμάτων βαθμολόγησης από διαλύματα διθειώδους νατρίου με γνωστή συγκέντρωση.
           H διαδικασία όμως αυτή θα έπρεπε να χρησιμοποιείται μόνο μετά από μια ακριβή βαθμο
           λόγηση με συσκευή διαποτισμού.
4.         ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ
4.1 .      Όλα τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυτικής ποιότητας (pro analysi).
           Αν δεν υποδεικνύεται αλλιώς, το νερό που χρησιμοποιείται πρέπει να είναι αποσταγμένο νερό,
           απαλλαγμένο από οξειδωτικά μέσα και, κατά προτίμηση, να έχει υποστεί διπλή απόσταξη σε
           συσκευή ολόκληρη από γυαλί.
4.2.       Απορροφητικό διάλυμα : 0,04 mole/1 τετραχλωροϋδραργυρικού νατρίου (TCM).
           Διαλύουμε 10,9 g χλωριούχου υδραργύρου (II), 4,7 g χλωριούχου νατρίου και 0,07 g άλατος
           δινατρίου του αιθυλενοδιαμινο-τετραοξικού οξέος (EDTA) σε νερό και αραιώνουμε έως όγκο 1
           λίτρου.
           Το διάλυμα είναι σταθερό για αρκετούς μήνες και πρέπει να απορριφτεί αν σχηματιστεί ίζημα.
 ---pagebreak--- 16                       Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
          Σημαωοεις
          1 . H ποσότητα του EDTA που προστίθεται εξαλείφει τις πιθανές παρεμβολές που οφείλονται
              στα βαρέα μέταλλα, έως 60 μg σιδήρου (III), 10 μg μαγγανίου (II), 10 μg χρωμίου (III), 10 μg
              χαλκού (II) και 22 μ§ βαναδίου (V) σε 10 ml διαλύματος απορρόφησης.
          2. Το διάλυμα είναι πολύ τοξικό και o χειρισμός του πρέπει να είναι ανάλογος. Μια μέθοδος
              για ανάκτηση του υδραργύρου μετά την ανάλυση δίνεται στο παράρτημα Γ. Αν το διάλυμα
              απορρόφησης έρθει σε επαφή με το δέρμα, πρέπει να εκπλυθεί με νερό αμέσως.
   4.3.   Υδροχλωρικό οξυ, 1 mole/1
          Αραιώνουμε 86 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (p = 1,19 g/ml), έως όγκο 1 λίτρου.
    4.4    Μητρικό διάλυμα υδροχλωρικής παραροζανιλίνης, 0,2 ο/ο
           Διαλύουμε 0,2 g υδροχλωρικής παραροζανιλίνης (C19H17N3 HC1) σε 100 ml υδροχλωρικού
           οξέος (4.3).
           Σημείωση
           H υδροχλωρική παραροζανιλίνη που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του μητρικού διαλύ
           ματος πρέπει να έχει καθαρότητα μεγαλύτερη από 95 °/ο (βλέπε παράρτημα Δ) και να παρου
           σιάζει μέγιστη απορρόφηση στα 540 nm σε ρυθμιστικό διάλυμα οξικού οξέος — οξικού νατρίου
           (0,1 mole/1). Επιπλέον, η απορρόφηση του τυφλού αντιδραστηρίου δεν πρέπει να ξεπερνά τα
           0,10 όταν αυτό παρασκευάζεται σύμφωνα με τη διαδικασία του τμήματος 6.2.
           Τα αντιδραστήρια που δεν ικανοποιούν τις απαιτήσεις αυτές πρέπει να απορριφτούν ή να καθα
           ριστούν. O καθαρισμός μπορεί να γίνει με κρυστάλλωση ή εκχύλιση (βλέπε παράρτημα Δ).
   4.5.   Φωσφορικό οξύ, 3 moles/1
          Αραιώνουμε 205 ml πυκνού φωσφορικού οξέος (p = 1,69 g/ml) σε νερό έως όγκο 1 λίτρου.
   4.6.   Διάλυμα αντιδραστηρίου παραροζανιλίνης
           Με τη βοήθεια σιφωνίου μεταφέρουμε 20 ml του μητρικού διαλύματος της υδροχλωρικής παρα
           ροζανιλίνης (4.4) και 25 m! φωσφορικού οξέος (4.5) σε ογκομετρική φιάλη των 250 ml και αραιώ
          νουμε με νερό ώς τη χαραγή.
          Το αντιδραστήριο αυτό είναι σταθερό για αρκετούς μήνες, αν αποθηκευτεί σε σκοτεινό χώρο.
    4.7.    Δοκιμαστικό διάλυμα φορμαλδεύδης
            Με τη βοήθεια σιφωνίου μεταφέρουμε 5 ml διαλύματος φορμαλδεύδης (HCHO) 40 °/ο σε ογκο
           μετρική φιάλη του 1 λίτρου και αραιώνουμε με νερό ώς τη χαραγή. Το διάλυμα αυτό παρασκευά
           ζεται καθημερινά.
   4.8.   Δοκιμαστικό διάλυμα σουλφαμικού οξέος 0,6 ο/ο
          Διαλύουμε 0,6 g σουλφαμικού οξέος (NH2SO3H) σε 100 ml νερού. Το διάλυμα αυτό είναι στα
          θερό για μερικές ημέρες αν προστατεύεται από τον αέρα.
   4.9.   Μητρικό διάλυμα δνθχιώδους νατρίου
          Διαλύουμε 0,3 g μεταδιθειώδους νατρίου (Na2S2Û5) σε 500 mi αποσταγμένου νερού που έχει
          πρόσφατα βραστεί και ψυχτεί (είναι προτιμότερο το διπλά αποσταγμένο νερό που έχει απα
          εριωθεί).Το διάλυμα περιέχει 320 ώς 400 μ^ ισοδυνάμου διοξειδίου του θείου ανά ml. Προσδιορί
          ζουμε την πραγματική συγκέντρωση προσθέτοντας περίσσεια ιωδίου σε ένα κλάσμα του διαλύ
          ματος και τιτλοδοτώντας με πρότυπο διάλυμα θειοθειικού νατρίου (βλέπε παράρτημα B).
          Το διάλυμα είναι ασταθές.
   4. 10. Πρότυχο διάλυμα δνθ-ειήδους νατρίου
          Αμέσως μετά την τιτλοδότηση του μητρικού διαλύματος διθειώδους νατρίου (4.9), μεταφέρουμε
          με σιφώνιο 2,0 ml του διαλύματος σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και συμπληρώνουμε ώς τη
          χαραγή με το διάλυμα του τετραχλωροϋδραργυρικού νατρίου (4.2).
          Το διάλυμα αυτό είναι σταθερό για 30 ημέρες αν αποθηκευτεί στους 5 °C. Στη θερμοκρασία του
          περιβάλλοντος είναι σταθερό για μία ημέρα μόνο.
 ---pagebreak---                       Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων                                   17
5.      ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ
5. 1 . Εξοπλισμός δειγματοληψίας
       O εξοπλισμός που πρέπει να χρησιμοποιείται για τη δειγματοληψία ορίζεται στο ISO/DIS 4219,
       «Ποιότητα της ατμόσφαιρας — Προσδιορισμός των αέριων συστατικών στην ατμόσφαιρα του
       περιβάλλοντος — Εξοπλισμός δειγματοληψίας» (σχήμα 1 ).
                                             Σχήμα 1
                         Διάγραμμα βαθμίδων του εξοπλισμού δειγματοληψίας
       Είσοδος          Φίλτρο        Φιάλη          Προστατευ-    Μετρητής       Αντλία δειγμα
       αέρα             σωματιδίων    απορ          τικό φίλτρο   αερίου ή       τοληψίας
                        και υποδο-    ρόφησης                      ρυθμιστής
                        χέας φίλ                                  ροής αέρα
                        τρου
       Αντί για μετρητή αερίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί υποδερμικη βελόνα ως κρίσιμο στόμιο, μέσα
       σε ένα δοχείο με ρυθμιζόμενη θερμοκρασία. Στην περίπτωση αυτή, η αντλία θα πρέπει να
       μπορεί να φτάνει το επίπεδο P(j/Pu ^ 0,5, όπου Pj και Pu είναι οι πιέσεις κατάντη και ανάντη
       της βελόνας αντίστοιχα (βλέπε 5.5). Το διάγραμμα της διάταξης αυτής δίνεται στο σχήμα 2.
                                            Σχήμα 2
       Είσοδος          Φιάλη      Φιάλη     Συλ-        Μανόμε- Κρίσιμο      Μανόμε- Αντλία
       αέρα             απορ-      απορ-     λέκτης      τρο       στόμιο     τρο
                        ρόφησης    ρόφησης
5.2.   Φιάλες απορρόφησης
       Οι φιάλες απορρόφησης πρέπει να έχουν απόδοση απορρόφησης για το διοξείδιο του θείου ίση
       με 95 <Vo τουλάχιστον. Παραδείγματα κατάλληλων φιαλών απορρόφησης δίνονται στο
       παράρτημα A.
       H απόδοση απορρόφησης μεταβάλλεται με τη γεωμετρία της φιάλης, το μέγεθος των φυσαλ
       λίδων αερίου και το χρόνο επαφής τους με το διάλυμα. Μπορούμε να την προσδιορίσουμε
       παρεμβάλλοντας στη διάταξη δειγματοληψίας μια δεύτερη φιάλη απορρόφησης σε σειρά με την
       πρώτη και συσχετίζοντας την ποσότητα του διοξειδίου του θείου που βρίσκεται στην πρώτη
       φιάλη με το σύνολο της ποσότητας του διοξειδίου του θείου στις δύο φιάλες. Όταν χρησιμο
       ποιούμε μικρούς προσκρουστήρες (impingers) σύμφωνα με τις συνθήκες που περιγράφονται στο
       τμήμα 6.1 , η απόδοση απορρόφησης είναι ανώτερη από 98 °/ο.
       H χρήση μειγμάτων διοξειδίου του θείου και αέρα για βαθμολόγηση, όπως περιγράφεται στο
       τμήμα 6.3.1 , δίνει αυτόματα την απόδοση απορρόφησης του συστήματος.
5.3.   Απορροφητής υδοοθΐίου
       Είναι γυάλινος σωλήνας, γεμάτος με υαλοβάμβακα εμποτισμένο με διάλυμα που περιέχει 0,5 ο/ο
       θειικό άργυρο (Ag2S04) και 2,5 °/ο όξινο θειικό κάλιο (KHSO4). O εμποτισμός γίνεται αναγκά
       ζοντας το διάλυμα να περάσει δύο φορές μέσα από το σωλήνα και ξηραίνοντας τον υαλοβάμ
       βακα με θέρμανση σε ρεύμα αζώτου.
5.4.   Φιάλες δειγματοληψίας
       Φιάλες από πολυαιθυλένιο, των 100 ml, για τη μεταφορά στο εργαστήριο των διαλυμάτων
       απορρόφησης που έχουν εκτεθεί
5.5.   Μανόμετρο
       Δύο μανόμετρα με ακρίβεια ως τα 1 000 Pa για τη μέτρηση των πιέσεων όταν χρησιμοποιείται
       το κρίσιμο στόμιο αντί για μετρητή αερίου.
 ---pagebreak--- 18                    Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
   S.6. Φασματοφωτόμετρο ή χρωματόμετρο
        Ένα φασματοφωτόμετρο ή χρωματόμετρο κατάλληλο για μέτρηση της απορρόφησης στα
        550 nm περίπτου. Με το φασματοφωτόμετρο πρέπει να χρησιμοποιείται μήκος κύματος ίσο με
        548 nm. Αν χρησιμοποιείται χρωματόμετρο, το φίλτρο πρέπει να έχει μέγιστη εκπομπή στα
        550 nm περίπου. Είναι δυνατό να δημιουργηθούν προβλήματα για το τυφλό αντιδραστήριο με
        τις συσκευές που έχουν πλάτος φασματικής ζώνης μεγαλύτερο από 20 nm.
        'Οταν μετρούμε την απορρόφηση πρέπει να χρησιμοποιούμε το ίδιο γυάλινο δοχείο για τα δείγ
        ματα και τα πρότυπα διαλύματα. Αν χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα δοχεία, αυτά
        πρέπει να είνει φασματοφωτομετρικά ισοδύναμα.
   6.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
   β.]. Δειγματοληψία
        Μεταφέρουμε 10 ml του διαλύματος TCM (4.2) σε μια φιάλη απορρόφησης και την τοποθε
        τούμε στο σύστημα δειγματοληψίας (σχήμα 1 ). Στη διάρκεια της δειγματοληψίας προστα
        τεύουμε το διάλυμα απορρόφησης από το ηλιακό φως, καλύπτοντας τη φιάλη απορρόφησης με
        ένα κατάλληλο περίβλημα όπως φύλο αλουμινίου, για να αποφύγουμε τη διάσπαση. H διάρκεια
        και η παροχή της αναρρόφησης εξαρτιούνται από τη συγκέντρωση του διοξειδίου του θείου
        στην ατμόσφαιρα.
        Με τους μικρούς προσκρουστήρες, η παροχή πρέπει να είναι μεταξύ 0,5 και 1,0 1/min. H ελά
        χιστη ποσότητα του αέρα που αναρροφιέται πρέπει να είναι 25 1.
        Για να λάβουμε τα καλύτερα αποτελέσματα, η παροχή και η διάρκεια της δειγματοληψίας
        πρέπει να εκλεγούν ώστε να επιτευχθεί απορρόφηση ίση με 0,5 έως 3,0 μ§ (0,2 έως 1,2 μΐ στους
        25 0 C και 101,325 kPa) διοξειδίου του θείου ανά ml του απορροφητικού διαλύματος.
        Αν πιστεύεται βάσιμα ότι η ατμόσφαιρα περιέχει υδρόθειο, αυτό πρέπει να αφαιρεθεί μέσω ενός
        απορροφητή υδροθείου (5.3). Τοποθετούμε τον απορροφητή ανάμεσα στο φίλτρο σωματιδίων
        και στη φιάλη απορρόφησης.
        Μετά τη δειγματοληψία, προσδιορίζουμε τον όγκο του αέρα στον οποίο έγινε αυτή και σημειώ
        νουμε την ατμοσφαιρική πίεση και θερμοκρασία (7.1 , σημείωση). Αν το δείγμα πρέπει να δια
        τηρηθεί για περισσότερες από 24 ώρες πριν από την ανάλυση, το διατηρούμε στους 5 °C.
        Σημείωση
        Αν το διάλυμα δείγματος παρουσιάσει ίζημα, αυτό πιθανώς να οφείλεται στην αντίδραση του
        Hg (II) με μια αναγμένη ένωση του θείου. Αφαιρούμε το ίζημα με διήθηση ή φυγοκέντριση πριν
        από την ανάλυση.
   6.2. Ανάλυση
        Αφήνουμε τα δείγματα να ηρεμήσουν για 20 λεπτά τουλάχιστον μετά τη δειγματοληψία, ώστε
        να διασπαστεί το παγιδευμένο όζον. Μεταφέρουμε κατόπιν το διάλυμα δείγματος ποσοτικά σε
        μια ογκομετρική φιάλη των 25 ml χρησιμοποιώντας 5 ml περίπου νερό για έκπλυση.
        Προετοιμάζουμε ένα τυφλό αντιδραστήριο, προσθέτοντας 10 ml απορροφητικού διαλύματος
        που δεν έχει εκτεθεί (4.2) σε ογκομετρική φιάλη των 25 ml, προσθέτουμε τα αντιδραστήρια
        όπως περιγράφεται παρακάτω και καταγράφουμε την απορρόφηση σε σύγκριση με αποσταγ
        μένο νερό, χρησιμοποιώντας δοχεία των 10 mm. Συγκρίνουμε την τιμή αυτή με την τιμή που
        είχε καταγραφεί για το τυφλό αντιδραστήριο κατά την προετοιμασία της καμπύλης βαθμο
        λόγησης. Διαφορά μεγαλύτερη από 10 ο/ο ανάμεσα στις δύο τιμές υποδείχνει μόλυνση του απο
        σταγμένου νερού ή των αντιδραστηρίων ή ακόμη διάσπαση των τελευταίων αυτών, οπότε
        πρέπει να παρασκευάσουμε πρόσφατα αντιδραστήρια.
        Προσθέτουμε 1 ml διαλύματος σουλφαμικού οξέος (4.8) σε κάθε φιάλη και αφήνουμε για 10
        λεπτά το διάλυμα να αντιδράσει ώστε να εξουδετερωθούν τα νιτρικά ιόντα από τα οξείδια του
        αζώτου. Κατόπιν μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 2 ml του διαλύματος φορμαλδεΰδης (4.7) και
        5 ml του αντιδραστηρίου παραροζανιλίνης (4.6) στις φιάλες. Συμπληρώνουμε ώς τη χαραγή με
        πρόσφατα βρασμένο και ψυγμένο αποσταγμένο νερό και τις τοποθετούμε σε θερμοστατικό
        θάλαμο στους 20 " C. Μετά 30 έως 60 λεπτά μετρούμε την απορρόφηση του δείγματος και του
        τυφλού αντιδραστηρίου με αποσταγμένο νερό στο δοχείο αναφοράς.
        Δεν πρέπει να αφήσουμε το χρωματισμένο διάλυμα να μείνει στο δοχείο, διότι ένα λεπτό
        στρώμα χρώματος θα αποτεθεί στα τοιχώματα.
 ---pagebreak---                        Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων                                     19
         Ζημειωοη
         Προσθέτοντας κατά καθορισμένα χρονικά διαστήματα τα διάφορα αντιδραστήρια, π.χ. ένα
         λεπτό, έχουμε καλύτερη αναπαραγωγισιμότητα της ανάπτυξης των χρωμάτων.
         Τα διαλύματα με απορρόφηση μεγαλύτερη από την απορρόφηση της υψηλότερης συγκέντρωσης
         που χρησιμοποιείται για βαθμολόγηση, μπορούν να αραιωθούν έως έξι φορές με το τυφλό αντι
         δραστήριο, ώστε να ληφθεί ένδειξη σε πλήρη κλίμακα. H τιμή αυτή πάντως έχει ενδεικτική αξία
         μόνο στό διάστημα ± 1 0 °/ο της πραγματικής τιμής απορρόφησης.
ό.3.     Βαθμολόγηση
6.3. 1 . Βανμολόνησημεμείγμα διοξειδίου τον νείου και αέρα
         Τα μείγματα διοξειδίου του θειου και αέρα προετοιμάζονται συμφωνά με το πρότυπο ISO/DIS
         6349.
         Για να χαράξουμε την καμπύλη βαθμολόγησης που έχει συντεταγμένες την απορρόφηση και τη
         συγκέντρωση του διοξειδίου του θείου, χρειαζόμαστε τουλάχιστον τέσσερις διαφορετικές συ
         γκεντρώσεις του διοξειδίου του θείου μέσα στο διάστημα που ορίζεται στο τμήμα 2.
         Οι διαδικασίες δειγματοληψίας και ανάλυσης που περιγράφονται στα τμήματα 6.1 και 6.2, αντί
         στοιχα, εφαρμόζονται σε καθένα από τα αέρια μείγματα βαθμολόγησης. Μετρώντας τις τιμές
         απορρόφησης σε συνάρτηση με τις δεδομένες συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου, κατασκευά
         ζουμε την καμπύλη βαθμολόγησης.
6.3.2.    Βχύμολόγηοημε διώΐυμα δινειώδονς νατρίου
          Με τη βοήθεια βαθμολογημένου σιφωνίου μεταφέρουμε διαδοχικά 0, 1,0, 2,0, 3,0, 4,0 και 5,0 ml
         από το πρότυπο διάλυμα διθειώδους νατρίου (4.10) σε μια σειρά ογκομετρικών φιαλών των 25
         ml . Προσθέτουμε σε κάθε φιάλη αρκετή ποσότητα διαλύματος τετραχλωροϋδραργυρικού
         νατρίου (4.2) ώστε o όγκος να είναι 10 ml περίπου. Μετά προσθέτουμε τα αντιδραστήρια όπως
         περιγράφεται στο τμήμα 6.2. Μετρούμε τις απορροφήσεις με αποσταγμένο νερό στο δοχείο
         αναφοράς. Για μεγαλύτερη ακρίβεια είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί λουτρό σταθερής θερ
         μοκρασίας. H θερμοκρασία κατά τη βαθμολόγηση δεν πρέπει να διαφέρει από τη θερμοκρασία
          κατά την ανάλυση περισσότερο από ± 1 °C.
          Καταστρώνουμε διάγραμμα με τεταγμένες τις απορροφήσεις των διαλυμάτων και τετμημένες τα
         mg του διοξειδίου του θείου που υπολογίζονται σύμφωνα με το παράρτημα B. Λαμβάνουμε μια
         γραμμική σχέση. Το σημείο τομής με τον κάθετο άξονα της ευθείας γραμμής που προσαρμό
         ζεται άριστα στα σημεία βρίσκεται συνήθως μέσα στα όρια των 0,02 μονάδων απορρόφησης της
         ένδειξης για το τυφλό αντιδραστήριο (μηδενικό πρότυπο), αν χρησιμοποιηθούν δοχεία των 10
          mm . Υπολογίζουμε το συντελεστή βαθμολόγησης (η αντίστροφη κλίση της ευθείας). O συντε
         λεστής βαθμολόγησης αυτός μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό των αποτελε
         σμάτων, αρκεί να μην υπάρχουν σημαντικές μεταβολές της θερμοκρασίας ή του ρΗ. Συνιστάται
         η λήψη ενός τουλάχιστον δείγματος μάρτυρα κατά σειρά προσδιορισμών ώστε να διασφαλί
         ζεται η αξιοπιστία του παράγοντα αυτού.
7.       ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
7.1 .    Υπολογισμός
         Υπολογίζουμε τη συγκέντρωση μάζας του διοξειδίου του θείου ως εξής :
                                          SO     !£a^ibi
                                             2       y
         όπου :
         S02            συγκέντρωση μάζας του διοξειδίου του θείου σε μg/m\
         f              συντελεστής βαθμολόγησης (βλέπε 6.3.2).
         as             απορρόφηση του διαλύματος δείγματος.
         ab             απορρόφηση του τυφλού διαλύματος.
         V              όγκος του δείγματος αέρα σε m}.
 ---pagebreak--- 20                        Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
           Σημείωοη
           Αν ζητείται η συγκέντρωση μάζας του διοξειδίου του θείου στις συνθήκες αναφοράς (25 °C,
            1 bar), πρέπει να αντικατασταθεί o όγκος του δείγματος αέρα (V) με την αντίστοιχη τιμή του
           όγκου κάτω από τις συθήκες αναφοράς (VR):
           οπου :
           p            = βαρομετρική πίεση, σε bar.
           T            = θερμοκρασία του δείγματος αέρα, σε 0 C.
   7.2 .   Όριο ανίχνευσης
           Το όριο ανίχνευσης του διοξειδίου του θείου σε 10 ml του διαλύματος δείγματος του TCM
           βρίσκεται μεταξύ 0,2 και 1,0 μ§ (με δάση το διπλάσιο της τυπικής απόκλισης). Αυτό αντιστοιχεί
           σε συγκεντρώσεις μάζας του διοξειδίου του θείου μεταξύ 7 και 33 μ§/ιη3 (0,02 έως 0,01 1 ppm) σε
           δείγμα αέρα ίσο με 30 I (π.χ. δειγματοληψία μιας ώρας με 0,5 1/min).
   7.3.  . Ακρίβεια
           H ακρίβεια της μεθόδου δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη με βεβαιότητα για τις διάφορες συ
           γκεντρώσεις διοξειδίου του θείου και η απόλυτη απόδοση συλλογής δεν είναι γνωστή για τη
           μεγάλη ποικιλία των δυνατών συστημάτων δειγματοληψίας και ελέγχου. Για ό,τι αφορά την
           αναπαραγωγισιμότητα, έχει βρεθεί ότι η σχετική τυπική απόκλιση για μια συγκρίσιμη μέθοδο
           με το TCM είναι 17 με/ιτι} σε συγκέντρωση ίση με 1 000 μ§/πι5 (').
   8.      ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
           (') H. C. McKee, R. E. Childers, O. Saenz : Collaborative Study of Reference Method for Determi
               nation of Sulphur Dioxide in the Atmosphere (Pararosaniline Method). Contract CPA 70—40,
               SwRI Project 21—2811 . Environmental Protection Agency, Research Triangle Park. N. C.,
               September 1971 .
                                             ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ A
                                   ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΤΩΝ
           Φιάλη Muenke                                                           Μικρός προσκρου
           75 ml, 4 οπές, μία στον πυθμένα, 0 1,5 η                                     στήρας
           καθεμία                                                                    (impinger)
 ---pagebreak---                          Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων                                     21
                                             ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B
            ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΔΙΘΕΙΩΔΟΥΣ ΝΑΤΡΙΟΥ (4.9)
B. 1 .     Αντιδραστήρια
B. 1 . 1 . Μητρικό διάλυμα ιωδίου, 0,05 moles/l
           Ζυγίζουμε 12,7 g ιωδίου (12) μέσα σε ποτήρι των 250 ml, προσθέτουμε ,40 g ιωδιούχου καλίου
           (ΚΙ) και 25 ml νερού. Αναδεύουμε έως ότου να διαλυθούν όλα και μεταφέρουμε το διάλυμα
           ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη του 1 λίτρου. Αραιώνουμε με νερό ώς τη χαραγή.
B. 1 .2.   Δοκιμαστικό όιάλνμα ιωδίου, 0,005 moles/l περίπου
           Αραιώνουμε 50 ml του μητρικού διαλύματος ιωδίου (B. 1 . 1 ) με νερό ώς τα 500 ml.
B. 1.3.    Διάλυμα αμύλου (δείκτης), 0,2 °/ο
           Κονιοποιούμε 0,4 g διαλυτού αμύλου και 0,002 g ιωδιούχου υδραργύρου (II) (Hgh) (συ
           ντηρητικό), με λίγο νερό και προσθέτουμε τον πολτό αργά σε 200 ml νερού που βράζει. Συνεχί
           ζουμε το βρασμό έως ότου το διάλυμα γίνει διαυγές, το ψύχουμε και το μεταφέρουμε σε μια
           φιάλη με γυάλινο πώμα.
B. 1 .4.    Διάλυμα ΰειοάειικού νατρίου, 0, / moles/l περίπου
            Διαλύουμε 25 g θειοθειικού νατρίου (Na2S203. Η20) σε 1 λίτρο πρόσφατα βρασμένου και απο
            σταγμένου νερού και προσθέτουμε 0,1 g ανθρακικού νατρίου στο διάλυμα. Αφήνουμε το διά
            λυμα να ηρεμήσει για μια ημέρα πριν από την τιτλοδότηση.
            Για την τιτλοδότηση, ζυγίζουμε 1,5 g ιωδικού καλίου (ΚΙ03), με καθαρότητα πρότυπης ουσίας,
            που έχει ςηρανθεί στους 180 °C, μέσα σε ογκομετρική φιάλη των 500 ml και αραιώνουμε με
            νερό ως τη χαραγή. Μεταφέρουμε με σιφώνιο 50 ml του ιωδικού διαλύματος σε φιάλη ιωδίου
            των 500 ml. Προσθέτουμε 2 g ιωδιούχου καλίου και 10 ml μιας αραίωσης 1 : 10 πυκνού ιδροχλω
            ρικού οξέος. Πωματίζουμε τη φιάλη. Μετά πέντε λεπτά τιτλοδοτούμε με το διάλυμα του θειο
            θειικού νατρίου έως ότου να ληφθεί ένα ασθενές κίτρινο χρώμα. Προσθέτουμε 5 ml του δείκτη
            αμύλου και ολοκληρώνουμε την τιτλοδότηση. Υπολογίζουμε τη μοριακότητα (M) του διαλύ
            ματος θειοθειικού νατρίου ως εξής :
B. Î .5.   Διάλυμα άειο-άειικον νατρίου, 0,0] moles/l περίπου
           Αραιώνουμε 50,0 ml του διαλύματος θειοθειικού νατρίου (B. 1 .4) με νερό ως τα 500 ml και ανα
           δεύουμε. Το διάλυμα δεν είναι σταθερό και πρέπει να παρασκευάζεται κάθε ημέρα που πρό
           κειται να χρησιμοποιηθεί, με αραίωση του τιτλοδοτημένου διαλύματος θειοθειικού νατρίου
           (B. 1 .4)
Β.2 .      Διαδικασία
           Προσθέτουμε 25 ml νερού σε μια φιάλη των 500 ml και μεταφέρουμε με σιφώνιο 50 ml του
           διαλύματος ιωδίου (B. 1 .2) σε αυτή (φιάλη Α/τυφλού διαλύματος). Μεταφέρουμε με σιφώνιο 25
           ml του μητρικού διαλύματος διθειώδους νατρίου (4.9) σε μια δεύτερη φιάλη των 500 ml, καθώς
           και 50 ml του διαλύματος ιωδίου (B. 1 .2) στη φιάλη αυτή (φιάλη Β/δείγματος). Πωματίζουμε τις
           φιάλες και αφήνουμε τα διακύματα να αντιδράσουν για πέντε λεπτά. Χρησιμοποιώντας
           προχοΐδα που περιέχει διάλυμα θειοθειικού νατρίου (B. 1 .5), τιτλοδοτούμε κάθε φιάλη έως ότου
           να ληφθεί ένα ασθενές κίτρινο χρώμα. Κατόπιν προσφθέτουμε 5 ml διαλύματος αμύλου (B. 1 .3)
           και συνεχίζουμε την τιτλοδότηση έως ότου εξαφανισθεί το μπλε χρώμα. Υπολογίζουμε τη συ
           γκέντρωση του διοξειδίου του θείου στο μητρικό διάλυμα διθειώδους νατρίου (4.9) ως εξής:
                                         ,  , ,,       (A - B) x M x K
                                     S02^/ml) = i
 ---pagebreak--- 22                                  Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκων Κοινοτήτων
   orov :
   A = o όγκος του διαλύματος θειοθειικού νατρίου (B. 1 .5) που απαιτείται για την τιτλοδότηση του τυφλου
              διαλύματος (ml).
   B = o όγκος του διαλύματος θειοθειικού νατρίου (B. 1 .5) που απαιτείται για την τιτλοδότηση του δεί
              γματος (ml).
   M = η μοριακότητα του διαλύματος θειοθειικού νατρίου (= 0,01 ).
   K = μικροϊσοδύναμο βάρους για το διοξείδιο του θείου (= 32,030).
   V = o όγκος του μητρικού διαλύματος διθειώδους νατρίου που χρησιμοποιήθηκε (ml).
   H συγκέντρωση του διοξειδίου του θείου στο πρότυπο διθειώδες διάλυμα (4.10) βρίσκεται διαιρώντας το
   αποτέλεσμα διά 50.
                                                      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ
                  ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ
                   Το παράρτημα αυτό περιγράφει μια μέθοδο για την απομάκρυνση του υδραργύρου από τα διαλύ
                   ματα που απομένουν μετά τη χρήση του απορροφητικού διαλύματος (4.2).
   Γ. 1 .          Αντιδραστήρια
   Γ. 1 . 1 .      Διαλυμα υδροςειδίου του νατρίου, περίπου 400 g NaOH ανά λίτρο.
   Γ. 1 .2.        Υπεροξείδιο του υδρογόνου Η202, περίπου 30 °/ο, τεχνική ποιότητα.
   Γ. 1 .3.        Θειούχο νάτριο (Na2S · 9Η20), τεχνική ποιότητα.
   Γ.2.            Διαδικασία
                   Συλλέγουμε τα διαλύματα που απομένουν και που η περιεκτικότητά τους σε Hg είναι πολύ
                   μεγάλη για να απορριφτούν στο νεροχύτη, μέσα σε δοχείο από πολυαιθυλένιο, με όγκο 50 1
                   περίπου. Όταν o όγκος των παραπάνω διαλυμάτων φθάσει τα 40 1 περίπου, προσθέτουμε κατά
                   σειρά, ενώ αναδεύουμε το διάλυμα με φυσαλλίδες αέρα, έναν όγκο διαλύματος υδροξειδίου του
                   νατρίου (Γ. 1.1 ) που επαρκεί για την εξουδετέρωση και περίσσεια 400 ml, 100 g θειούχου νατρίου
                   (Γ. 1 .3) και μετά δέκα λεπτά, αργά, 400 ml διαλύματος υπεροξειδίου του υδρογόνου (Γ. 1 .2).
                   Αφήνουμε σε ηρεμία το μείγμα για 24 ώρες και κατόπιν αναρροφούμε και απορρίπτουμε το
                   διαυγές υγρό. Μεταφέρουμε το υπόλειμμα σε ένα άλλο δοχείο.
                                                      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ
                    ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΧΛΩΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΟΖΑΝΙΛΙΝΗΣ
   Δ. 1 .          Δοκιμή καθαρότητας του αντιδραστηρίου
                   Αραιώνουμε 1 ml του διαλύματος υδροχλωρικής παραροζανιλίνης (PRA) (4.4) με αποσταγμένο
                   νερό ως τα 100 mi. Μεταφέρουμε 5 ml σε μια ογκομετρική φιάλη των 50 ml και προσθέτουμε 5
                   ml ρυθμιστικού διαλύματος οξικού οξέος — οξικού νατρίου 0,1 M. Αραιώνουμε ως τη χαραγή
                   με νερό και αναδεύουμε.
                   Περιμένουμε μια ώρα και κατόπιν μετρούμε την απορρόφηση του διαλύματος σε ένα φασμα
                   τοφωτόμετρο στα 540 mm σε ένα δοχείο των 10 mm.
                   Υπολογίζουμε τη συγκέντρωση της παραροζανιλίνης (PRA) ως εξής :
                                               o/oPRA = αππορροφηση x K
                                                                  100 mg
                   όπου :
                   K = 21 300.
                   Αν η καθαρότητα της παραροζανιλίνης είναι μικρότερη από 95 ο/ο, το αντιδραστήριο πρέπει να
                   καθαριστεί με χρήση μιας από τις διαδικασίες που περιγράφονται στα Δ.2 και Δ.3.
 ---pagebreak---                    Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων                                          23
Δ.2.  Καθχφισμός με εκχύλιση
      Σε μια διαχωριστική χοάνη των 250 ml αναμειγνύουμε 100 ml 6ουτανόλης-1 και 100 ml HC1 1 M
      και αφήνουμε το μείγμα να ισορροπήσει. Ζυγίζουμε 0,1 g υδροχλωρικής παραροζανιλίνης (PRA)
      μέσα σε ένα ποτήρι. Προσθέτουμε 50 ml της όξινης στιβάδας και αφήνουμε το διάλυμα να
     ηρεμήσει για αρκετά λεπτά. Προσθέτουμε 50 ml της στιβάδας της 6ουτανόλης-1 σε μια διαχωρι
     στική χοάνη των 125 ml. Μεταφέρουμε το όξινο διάλυμα που περιέχει τη χρωστική ουσία στη
     χοάνη και εκχυλίζουμε. H ιώδης ακαθαρσία θα περάσει στην οργανική φάση. Μεταφέρουμε
     την κατώτερη (υδατική) φάση σε μια άλλη διαχωριστική χοάνη και προσθέτουμε τμήματα των
     20 m! 6ουτανόλης-1 . Κανονικά αυτό αρκεί για να απομακρυνθεί το μεγαλύτερο μέρος της
     ιώδους ακαθαρσίας που συνεισφέρει στο τυφλό αντιδραστήριο. Αν η ιώδης ακαθαρσία εμφανί
     ζεται ακόμη στη φάση της 6ουτανόλης-1 μετά από πέντε εκχυλίσεις, πρέπει να απορρίψουμε την
     παρτίδα αυτή της χρωστικής ουσίας.
      Μετά την τελική εκχύλιση διηθούμε την υδατική φάση διαμέσου ενός πώματος από μπαμπάκι
      μέσα σε ογκομετρική φιάλη των 50 ml και συμπληρώνουμε με HC1 1 M. Αυτό το μητρικό αντι
     δραστήριο θα έχει κιτρινοκόκκινο χρώμα.
     Σημείωοη
     Ορισμένες παρτίδες 6ουτανόλης-1 περιέχουν οξειδωτικά μέσα που δημιουργούν απαίτηση διο
     ξειδίου του θείου. Ελέγχουμε, αναδεύοντας 20 ml 6ουτανόλης-1 με 5 ml διαλύματος ιωδιούχου
     καλίου 15 °/ο. Αν εμφανιστεί κίτρινος χρωματισμός στη φάση της αλκοόλης, αποστάζουμε πάλι
     τη 6ουτανόλη-1 από το οξείδιο του αργύρου.
Δ.3. Καθαρισμός με ανακρυστάλλωση
     Διαλύουμε 1 g υδροχλωρικής παραροζανιλίνης σε 250 ml υδροχλωρικού οξέος 2,5 M. Αφήνουμε
     σε ηρεμία το διάλυμα για δύο ώρες σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Μετά τη διήθηση η παρα
     ροζανιλίνη καταβυθίζεται πάλι με προσθήκη μιας μικρής περίσσειας διαλύματος υδροξειδίου
     του νατρίου 2,5 M.
     Ελέγχουμε το ίζημα σε διηθητικό χωνί (πορώδες 3). Το διήθημα πρέπει να είναι άχρωμο. Εκπλύ
     νουμε το ίζημα με αποσταγμένο νερό για να απομακρύνουμε την περίσσεια του υδροξειδίου του
     νατρίου και το χλωριούχο νάτριο που σχηματίζονται.
     Διαλύουμε το ίζημα σε 70 ml μεθανόλης σε κατάσταση βρασμού και τελικά προσθέτουμε 300 ml
     νερού στους 80 °C. Αφήνουμε το διάλυμα να ηρεμήσει στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. H
     παραροζανιλίνη καταβυθίζεται πάλι αργά. H απόδοση της ανακρυστάλλωσης είναι 64 ο/ο
     περίπου. Το χρώμα της παραροζανιλίνης σκουραίνει ανάμεσα στους 200 και 205 °C ενώ αυτή
     διασπάται στους 285 °C.
     Βιβλιογραφία
     H. G. C. King and U. G. Pruden : «The determination of sulphur dioxide with rosaniline dyes». Ana
     lyst 94, 43—48 ( 1969).