Cơm âm phủ là một món ăn nổi tiếng của thành phố Huế, được một nhà hàng tên là "Âm Phủ" có tuổi thọ hơn 80 năm sáng tạo ra, lâu dần quen miệng nên gọi là cơm âm phủ.

Hiện nay, món cơm âm phủ được nhiều nhà hàng quán xá ở nhiều tỉnh thành khác nhau tại Việt Nam phục vụ dẫn đến những sự khác biệt nhỏ trong cách chế biến. Hai công thức sau chỉ là ví dụ:

Có giả thiết cho rằng, cơm âm phủ được bán vào rằm tháng 7 hàng năm thời Minh Mạng. Người dân lao động thời đó khốn khổ, đói khát như những vong hồn nên khi thấy những quán cơm âm phủ họ đều ăn như ma đói. Chính vì thế, cơm âm phủ được gọi là cơm cô hồn. 
Tương truyền, cơm Âm Phủ ngày xưa chính là cơm bán về đêm, hay còn gọi là giờ âm, chuyên phục vụ cho những người nhân công bốc vác làm việc khuya tại Đất Cố Đô. Món cơm này được kết hợp bởi nhiều món ăn còn lại trong ngày từ các tiệm cơm. Khi thành phố ngày càng phát triển thì các tiệm cơm như vậy dần biến mất, và hiện nay, chỉ còn một tiệm cơm gia truyền với tên gọi đặc trưng "Quán cơm Âm Phủ", trên đường Nguyễn Thái Học, đối diện sân vận động Huế.