final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q717555--Họ Doãn ở Việt Nam-1--vi-0034-231

Doãn (họ)

nhỏ|Mộ tổ họ Doãn Việt Nam
nhỏ|phải|Lăng mộ tổ họ Doãn Việt Nam tại chân núi Nưa, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
nhỏ|trái|Đền thờ họ Doãn Việt Nam ở Cổ Định, thôn 5, làng Bính, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Cho đến nay chưa có tài liệu nào nói rằng có sự liên hệ về huyết thống hay nguồn gốc giữa họ Doãn ở Việt Nam và họ Doãn ở Trung Quốc. Họ Doãn là một dòng họ lâu đời ở Việt Nam. Người họ Doãn có mặt trên vùng đất Kẻ Nưa - Nông Cống (nay là Cổ Định, thị trấn Nưa huyện Triệu Sơn) tỉnh Thanh Hóa khoảng từ thời Hùng Vương (ít nhất cũng được trên 2000 năm)Hợp phả họ Doãn, Hà Nội - 1992, (lưu hành trong nội tộc họ Doãn), Lời giới thiệu Hợp phả này là của Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam Doãn Tuế- nguyên Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam.Quan hệ dòng họ-Mai Thanh Hải. Tuy là một dòng họ có từ lâu đời nhưng phát triển chậm (do sinh con cháu ít và thưa lại thường hay di cư) nên ngày nay họ Doãn vẫn là một dòng họ không lớn lắm ở Việt Nam. Ngày giỗ tổ của họ Doãn toàn quốc (được chọn là ngày kỵ húy (ngày mất) của cụ tổ họ Doãn làng Cổ Định) là ngày 19 tháng 3 âm lịch hàng năm. Cụ tổ họ Doãn là một trong mười người đầu tiên khai hoang lập chạ Kẻ Nưa (dưới chân dãy núi Ngàn Nưa) vào thời Hùng Vương. Đến thời thuộc nhà Hán chạ Kẻ Nưa được gọi là Cà Ná giáp; thời thuộc nhà Tùy - nhà Đường sách sử ghi là Cà Ná Giáp, dân giã gọi là Kẻ Nưa; thời nhà Lý - nhà Trần được đổi thành hương Cổ Na. Thời Lê sơ, Lê Thái Tổ đổi Cổ Na thành Cổ Ninh, thời Lê trung hưng được đổi thành Cổ Định (do tránh gọi tên húy của vua Lê Duy Ninh), thời nhà Nguyễn thuộc tổng Cổ Định huyện Nông Cống phủ Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hóa, sau Cách mạng tháng Tám đổi tên thành Tân Ninh (với chữ Tân nghĩa là mới), nay là thị trấn Nưa.

Họ Doãn Việt Nam là một họ văn hiến có nhiều đóng góp cho dân tộc Việt Nam. Trong lịch sử Việt Nam, kể từ thời nhà Lý cho đến ngày nay, họ Doãn cũng có những cá nhân xuất chúng đóng góp công sức cho dân tộc Việt Nam. Tổng số tiến sĩ nho học thống kê được trong lịch sử khoa cử nho học Việt Nam là 6 ngướiCác nhà khoa bảng Việt Nam 1075-1919, Ngô Đức Thọ, trang 839. (không kể Doãn Bang Hiến thời nhà Trần không được ghi chép trong sách hay văn bia khoa cử).

 Người Việt Nam họ Doãn có danh tiếng
nhỏ|Các sách về truyền thống họ Doãn
nhỏ|phải|Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết về mục đích chuyến đi sứ sang Minh của Doãn Hoành Tuấn, năm 1480.
 Doãn Anh Khái 尹英槩Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển bốn bản chữ Hán, Lý Thần Tông, trang 75., ?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa, giữ chức Lệnh thư gia (thời nhà Lý, triều Lý Thần Tông), đi sứ nhà Tống để đáp lễ việc nhà Tống phong tước Giao Chỉ quận vương cho vua Lý vào năm 1130Đại Việt Sử Ký Toàn Thư - Bản Kỷ Toàn Thư Q3(b)- Nhà Lý (1054 - 1138)
 Doãn Tử Tư 尹子思Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển năm bản chữ Hán, Lý Anh Tông, trang 12. (?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa, (thời nhà Lý, triều Lý Anh Tông), làm Trung vệ đại phu, dẫn đầu sứ bộ sang nhà Tống và khiến nhà Tống công nhận Đại Việt là một nước độc lập với cái tên là An Nam quốc (xem Quốc hiệu Việt Nam) Quốc hiệu Việt Nam-sử gia Trần Gia PhụngKhâm định Việt sử thông giám cương mục. Tống sử viết: "九月甲申。...。乙未，交阯入貢。"Tống sử, quyển 33, Tống Hiếu Tông. (Tháng 9 âm năm Giáp Thân,..., ngày Ất Mùi (ngày 13 tháng 9 âm năm Giáp Thân tức là ngày 30 tháng 9 năm 1164Academia Sinica, Chinese-Western Calendar Converter.), Giao Chỉ sang triều cống.)
Doãn Ân Phủ 尹恩甫 (?-?), nhà thơ, quê phủ Bình Giang châu Thượng Hồng lộ Lạng Giang thời nhà Trần (nay thuộc Hải Dương), làm quan dưới các thời Trần Anh Tông và Trần Minh Tông. Doãn Ân Phủ được vua Trần Minh Tông cử đi sứ sang nhà Nguyên Trung Quốc năm 1317.
 Doãn Bang Hiến 尹邦憲Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển chín bản chữ Hán, Trần Minh Tông, trang 20. hay Doãn Băng Hài (1272-1322 (1332Hợp phả họ Doãn 1992)), quê làng Cổ Định Thanh Hóa, đỗ Thái học sinh hạng Đồng tiến sĩ xuất thân (thứ 8 (đệ bát danh)) năm Giáp Thìn - 1304 (thời nhà Trần, triều Trần Anh Tông), giữ chức Hàn lâm Hiệu úy, Thượng thư bộ Lại năm 1314 (là vị thượng thư bộ Lại đầu tiên thời quân chủ ở Việt Nam)Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, Quan chức chí., sau đổi làm Thượng thư bộ Hình (năm 1322), hàm Thiếu Bảo. Năm Nhâm Tuất niên hiệu Đại Khánh thứ 9 (1322) làm Chánh sứ (sứ giả) đi sứ sang nhà Nguyên giải quyết tranh chấp biên giới giữa hai nước (khi về mất ở dọc đường)Đại Việt sử ký tiền biên, bản kỷ, quyển VI, Trần Minh Tông, trang 423.Những sứ thần Đại Việt ngày xưa như thế đấy, Quê hương online, ngày 05/09/2006., được phong tước Hương hầu, hàm Thiếu phó, được vua ban 100 mẫu đất (khoảng 0,5 km²) lập nên làng Doãn Xá (尹舍) thuộc tổng Lê Nguyễn, huyện Đông Sơn phủ Thiệu ThiênCuốn Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX, trang 112., Thanh Hóa, nay là các thôn Ngọc Lậu, Đà Ninh, Đại Từ thuộc xã Đông Thịnh huyện Đông Sơn và thôn Nhuệ Sâm xã Đông Xuân (từ 2015 đến nay thuộc thị trấn Rừng Thông)Bài Vài nét về sự hình thành làng xã ở vùng đồng bằng sông Mã của Hà Mạnh Khoa và một phần các xã Đông Yên (làng Doãn), Đông Văn (thôn Thiều). Đại Việt sử ký chép: "Nhâm Tuất, [Đại Khánh] năm thứ 9 [1322] (Nguyên Chí Trị năm thứ 2)... Mùa hạ, người Nguyên tranh giành bờ cõi, sai ty Hành khiển Hình bộ Thượng thư là Doãn Bang Hiến sang Nguyên tranh luận. Bang Hiến mất ở dọc đường, vua rất thương tiếc." Nguyên sử quyển 28, Nguyên Anh Tông chép: "英宗二: 二年春正月己巳朔，安南、占城各遣使來貢方物。...。十一月甲午朔，日有食之。...。安南國遣使來貢方物，回賜金四百五十兩、金幣九，帛如之。癸卯，地震。"Nguyên sử quyển 28, Nguyên Anh Tông.([Nguyên] Anh Tông 2: Năm thứ 2, mùa xuân tháng giêng, ngày mùng một Kỷ Tỵ (ngày 18 tháng 1 năm 1322), An Nam và Chiêm Thành sai sứ giả đến cống phương vật... Tháng 11 ngày mùng một Giáp Ngọ (ngày 09 tháng 12 năm 1322), có nhật thực, An Nam quốc sai sứ giả đến cống phương vật. [Vua Nguyên] tặng lại 450 lượng vàng, 9 tiền vàng, và tơ lụa. Ngày Quý Mão (18 tháng 12 năm 1322) có động đất.)
Doãn Thuấn Thần (尹舜臣Ức Trai di tập, quyển 6, Dư địa chí, bản chữ Hán, Nguyễn Trãi, trang 30-31.,?-?), được Trần Dụ Tông cử đi sứ nhà Minh năm 1368 ngay sau khi nhà Minh lập quốc, để đáp lễ chuyến thiết lập bang giao của sứ thần Dịch Tế Dân do Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương) cử sang Đại Việt. Vua nhà Minh hỏi về quốc sử và úy lạo sứ thần Doãn Thuấn Thần, khen tặng phong tục Đại Việt là: 文獻之邦 (Văn hiến chi bang, đất nước văn hiến)Nguyễn Trãi toàn tập, phần Địa dư chí, trang 243, nhà xuất bản Khoa học Xã hội (1976)Ai đã gọi Việt Nam là nước văn hiến? BBC tiếng Việt, Phạm Cao Dương, 20 Tháng 9 năm 2007.Nghĩa từ nguyên của từ “Văn hiến” qua bối cảnh tri thức nho giáo Việt Nam-Trung Hoa, Trần Trọng Dương, kèm ngự ban bài thơ: 安南際有陳, 風俗不元人, 衣冠周制度, 禮樂宋君臣。An Nam tế hữu Trần, Phong tục bất Nguyên nhân, Y quan Chu chế độ, Lễ nhạc Tống quân thần. (An Nam lân bang có nhà Trần, Phong tục chẳng như người Nguyên, Mũ áo vẫn giống nhà Chu, Lễ nhạc như vua tôi nhà Tống.)
 Doãn Nỗ 尹弩 (Lê Nỗ 黎弩) (1393-1439), quê Cổ Định Thanh Hóa, (thời Lê sơ, triều Lê Lợi), Trụ quốc công thượng tướng quân, được phong tước Quang Phục hầu, tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn, một Khai quốc công thần nhà Lê. Doãn Nỗ là cháu 4 đời của Doãn Bang Hiến.
 Doãn Hoành Tuấn hay Doãn Hoằng Tuấn 尹宏濬Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 23 bản chữ Hán, Lê Thánh Tông, trang 33., (Khâm định Việt sử thông giám cương mục bản dịch quốc ngữ chép là Doãn Hoành Tấn) (?-?), (thời Lê sơ, triều Lê Thánh Tông), đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1478Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Mậu Tuất niên hiệu Hồng Đức thứ 9 (1478), Thượng thư bộ Lễ, đi sứ nhà Minh năm 1480 mang thư trả lời nhà Minh của vua Lê về việc Đại Việt chinh phạt Ai Lao và tranh chấp biên giới Đại Việt-Đại Minh năm 1479.Việt sử thông giám cương mục, chính biên, tập XII trang 1155-1157, tức chính biên quyển 23 trang 25-27Đại Việt sử ký Bản kỷ thực lục - quyển XIII - nhà Lê, quê An Duyên xã Tô Hiệu huyện Thường Tín tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết: "[...] công văn kể hết tình trạng đánh cướp (của quân nhà Minh) từ đầu đến cuối, nhân tiện kỳ (sứ thần Đại Việt đi sứ), đem trình lên tổng đốc Lưỡng Quảng tra khám xét hỏi. Gặp lúc đó, hoàng đế nhà Minh có sắc văn (gửi sang Đại Việt) nói rằng: Gần đây, được tin viên trấn thủ Vân Nam tâu rằng quốc vương An Nam vô cớ tự tiện điều binh mã đánh phá nước Lão Qua, rồi đánh tiếp nước Bát Bá Tức Phụ. Nếu (vua An Nam) từng làm như thế trước đây, thì hãy rút quân ngay!


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q717555--Họ Doãn ở Việt Nam-1--vi-0034-245

Doãn (họ)

nhỏ|phải|Chữ Doãn.
Doãn là một họ của người ở vùng Văn hóa Đông Á, phổ biến ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 尹, Bính âm: Yin) và Triều Tiên (Hangul: 윤, Romaja quốc ngữ: Yun).

Tại Trung Quốc họ Doãn đứng thứ 100 trong danh sách Bách gia tính. Về mức độ phổ biến họ Doãn xếp thứ 95 ở Trung Quốc theo số liệu thống kê năm 2006. Ở Hàn Quốc Yun là một họ rất phổ biến, họ này xếp thứ 9 theo số liệu thống kê năm 2000.

Doãn và Đoàn viết không dấu đều thành "Doan". Để phân biệt tránh nhầm họ cũng như tránh bị đọc sai sang âm /d/ ("đờ"), một số người viết thành "Dzoan", cũng để gợi đúng âm /z/ ("dờ"), ví dụ như Nguyễn Dzoãn Cẩm Vân.

Chữ Hán 尹 của họ Doãn còn có âm Hán Việt khác là "duẫn", tuy nhiên trong lịch sử chưa có ai mang họ được đọc là "Duẫn".

Doãn Vĩ (尹緯), tư đồ nhà Hậu Tần Doãn Tri Chương (尹知章), học giả thời nhà Đường ̈Doãn phu nhân (Tống Thái Tông), Hoàng hậu của vua Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa. Doãn Chí Bình (尹志平) (1169 -1251), trưởng môn Toàn Chân giáo thời nhà Nguyên Doãn Kế Thiện 尹繼善 (1694－1771), quan nhà Thanh triều Càn Long làm tới chức Tổng đốc Lưỡng Giang (4 lần), Tổng đốc Xuyên - Thiểm (3 lần), Tổng đốc Vân - Quý (1 lần), Tổng đốc Lưỡng Quảng (1 lần năm 1748 được bổ nhiệm nhưng chưa nhậm chức), Văn Hoa điện đại học sĩ.

– Doãn Trác hậm hực về việc quân đội Trung Quốc không tiêu diệt được tàu chỉ huy Izumo Nhật trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai; nhưng lại lên gân đòi hỏi tàu sân bay Izumo hiện tại của Nhật tuân thủ “9 không”.
Tờ Thời báo Hoàn Cầu Trung Quốc ngày 20/3 đăng bài viết “Thiếu tướng Quân đội Trung Quốc: Tàu sân bay Nhật Bản đến Biển Đông cần tuân thủ quy tắc, Quân đội Trung Quốc đang canh chừng” của học giả Trung Quốc, Thiếu tướng đã nghỉ hưu Doãn Trác.
Theo bài viết, tàu sân bay trực thăng Izumo là tàu chiến lớn nhất Nhật Bản, sẽ đến Biển Đông vào tháng 5/2017. Trong lịch sử, từng có một chiếc tàu chiến Nhật, cũng mang tên là Izumo.
Chiếc tàu chiến đó hoàn toàn không xa lạ với nhân dân Trung Quốc, bởi vì, trong lịch sử, nó được Nhật Bản điều động đến tham chiến ở Thượng Hải, Trung Quốc – với vai trò Kỳ hạm ở nước ngoài đầu tiên của Hải quân Nhật Bản và đã tham gia nhiều chiến dịch.
Trước sau trận chiến 13/8/1937, tàu Izumo tham gia tấn công Trung Quốc, đã dùng đại pháo bắn phá ác liệt vào trận địa của quân đội Trung Quốc, yểm trợ cho quân đội Nhật tấn công.
Khi đó, tàu Izumo còn bắn phá các nhà máy, trường học và nhà dân ở Thượng Hải, gây ra tổn thất to lớn cho sinh mạng và tài sản của nhân dân Trung Quốc.
Trong cuộc chiến này, phi công Trung Quốc đã lái máy bay va chạm với tàu Izumo và bị hy sinh. Ngoài ra, Trung Quốc còn điều thuyền máy đánh lén tàu Izumo, khiến cho con tàu này bị trọng thương.
Nhưng lực lượng đánh chìm nó lại là quân đội Mỹ, thời gian vào ngày 24/7/1945. Không thể tự đánh chìm tàu chiến Izumo là một “mối hận thù” lớn của quân đội Trung Quốc – Tướng học giả Doãn Trác cảm thấy khó chịu.
Mặc dù tàu Izumo đã chìm, nhưng tướng Doãn Trác cho rằng, “âm hồn” của nó không mất đi, “một số phần tử cánh hữu” Nhật Bản đã tận dụng cơ hội mở rộng quân đội để “mượn xác hoàn hồn”.
Ngày 25/3/2015, một chiếc tàu chiến lớn nhất của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản đã được hạ thủy và lại được đặt tên là Izumo. Được biết, con tàu mới này dài 248 m, lượng giãn nước đầy 27.000 tấn, vượt tàu sân bay Phi Long của Hải quân Nhật Bản trong thời kỳ Chiến tranh thế giới lần thứ hai, vượt tàu sân bay trực thăng hoặc tàu sân bay hạng nhẹ của một số nước hiện nay, tương tự tàu tấn công đổ bộ của Mỹ.
Tàu này đã trang bị 3 hệ thống vũ khí tác chiến tầm gần Phalanx và 2 hệ thống phóng tên lửa RAM, ít nhất chở được 20 máy bay trực thăng, đồng thời đã dành không gian để chở máy bay cánh cố định F-35B, nó có tính tấn công.
Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Hiến pháp Nhật Bản cấm Lực lượng Phòng vệ sở hữu tàu sân bay kiểu tấn công. Vì vậy Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản “thay hình đổi dạng”, gọi tàu Izumo là “tàu hộ vệ”.
Chính chiếc tàu chiến mang “danh tiếng” này gần đây lại muốn bắt đầu thực hiện một “chuyến đi xa” có phạm vi địa lý lớn nhất sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Doãn Trác cho rằng, điều này “không thể không cảnh giác”.
Bởi vì theo ông Doãn Trác, Nhật Bản là một trong những nguồn gốc gây ra Chiến tranh thế giới lần thứ hai, đến nay lại còn “chưa thức tỉnh sâu sắc” với tội ác chiến tranh của họ.
Hơn nữa, Nhật Bản lại là nước “đi xâm chiếm các nước Đông Nam Á và các đảo ở Biển Đông”. Sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới lần thứ hai, trong các văn kiện quốc tế, Nhật Bản đã từng cam kết: “rút khỏi Đài Loan, Bành Hồ và các đảo ở Biển Đông”.
Các văn kiện quốc tế viết như vậy, nhưng không phải viết là những vùng lãnh thổ này đều thuộc về Trung Quốc. Tuy nhiên, Chính phủ Trung Quốc lại thường xuyên lấy cớ này để ngang ngược đòi chủ quyền các đảo, đá ngầm và quyền lợi biển ở Biển Đông – tức yêu sách “đường lưỡi bò” vô lý.
Hiện nay, Nhật Bản quay trở lại Biển Đông, hơn nữa quay trở lại bằng quân sự. Vì vậy, Doãn Trác cho rằng, Nhật Bản muốn “lật án” lịch sử, làm đảo lộn trật tự chính trị, kinh tế quốc tế sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Đây là điều mà các nước châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Trung Quốc “không cho phép”.
Như vậy, ông Doãn Trác đã kéo các nước châu Á – Thái Bình Dương vào để cho có “đồng minh” phản đối Nhật Bản điều tàu chiến đến Biển Đông. Trên thực tế, chưa có nước nào lên tiếng phản đối điều này.
Theo Doãn Trác, nếu tàu Izumo đi qua Biển Đông và đến thăm các nước Đông Nam Á thì nó phải tuân thủ các quy tắc quốc tế. Nếu đi vào cái gọi là “lãnh hải” Trung Quốc thì phải “đi qua vô hại”, tức là “không gây thiệt hại cho hòa bình, an ninh và trật tự tốt đẹp của các nước ven biển”, cũng “không vi phạm các quy tắc của luật pháp quốc tế, chạy liên tục và nhanh qua lãnh hải”.
Doãn Trác cho rằng, tàu Izumo phải làm được “9 không”, bao gồm:
Không được tiến hành bất cứ đe dọa vũ lực nào hoặc sử dụng vũ lực đối với “chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị” của các nước ven biển;
Không được dùng bất cứ loại vũ khí nào tiến hành tập luyện hoặc diễn tập;
Không được dùng bất cứ hình thức nào để thu thập tình báo làm cho quốc phòng hoặc an ninh của các nước duyên hải bị thiệt hại;
Không được tiến hành bất cứ hành vi tuyên truyền nào gây ảnh hưởng đến chủ quyền và an ninh các nước duyên hải;
Không được cất hạ cánh hoặc tiếp nhận bất cứ máy bay nào trên tàu;
Không được phóng, hạ cánh hoặc tiếp nhận bất cứ trang bị quân sự nào trên tàu;
Không được tiến hành hoạt động nghiên cứu hoặc đo đạc;
Không được tiến hành bất cứ hành vi nào gây nhiễu hệ thống thông tin hoặc các phương tiện, thiết bị khác của các nước ven biển;
Không được tiến hành bất cứ hoạt động nào khác không liên quan đến việc đi qua,
Đây không phải là “lễ nghĩa đặc biệt” dành cho tàu Izumo. Đây là “quyền lợi thiêng liêng” mà Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) dành cho Trung Quốc – tướng học giả Doãn Trác ngang nhiên coi Trung Quốc là chủ nhân duy nhất ở Biển Đông.
Doãn Trác kết luận rằng, phải “lập ra quy củ” cho tàu sân bay trực thăng Izumo Nhật Bản khi đi qua Biển Đông. Quân đội Trung Quốc cần theo dõi chặt chẽ nhất cử nhất động của “kẻ thù cũ” này.
Doãn Trác yêu cầu Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản muốn thực hiện phòng vệ tốt ở “cửa nhà” của mình thì “đừng thò cái tay ra quá dài”.


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q717555--Họ Doãn ở Việt Nam-1--vi-0034-230

Doãn (họ)

nhỏ|Mộ tổ họ Doãn Việt Nam
nhỏ|phải|Lăng mộ tổ họ Doãn Việt Nam tại chân núi Nưa, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
nhỏ|trái|Đền thờ họ Doãn Việt Nam ở Cổ Định, thôn 5, làng Bính, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Cho đến nay chưa có tài liệu nào nói rằng có sự liên hệ về huyết thống hay nguồn gốc giữa họ Doãn ở Việt Nam và họ Doãn ở Trung Quốc. Họ Doãn là một dòng họ lâu đời ở Việt Nam. Người họ Doãn có mặt trên vùng đất Kẻ Nưa - Nông Cống (nay là Cổ Định, thị trấn Nưa huyện Triệu Sơn) tỉnh Thanh Hóa khoảng từ thời Hùng Vương (ít nhất cũng được trên 2000 năm)Hợp phả họ Doãn, Hà Nội - 1992, (lưu hành trong nội tộc họ Doãn), Lời giới thiệu Hợp phả này là của Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam Doãn Tuế- nguyên Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam.Quan hệ dòng họ-Mai Thanh Hải. Tuy là một dòng họ có từ lâu đời nhưng phát triển chậm (do sinh con cháu ít và thưa lại thường hay di cư) nên ngày nay họ Doãn vẫn là một dòng họ không lớn lắm ở Việt Nam. Ngày giỗ tổ của họ Doãn toàn quốc (được chọn là ngày kỵ húy (ngày mất) của cụ tổ họ Doãn làng Cổ Định) là ngày 19 tháng 3 âm lịch hàng năm. Cụ tổ họ Doãn là một trong mười người đầu tiên khai hoang lập chạ Kẻ Nưa (dưới chân dãy núi Ngàn Nưa) vào thời Hùng Vương. Đến thời thuộc nhà Hán chạ Kẻ Nưa được gọi là Cà Ná giáp; thời thuộc nhà Tùy - nhà Đường sách sử ghi là Cà Ná Giáp, dân giã gọi là Kẻ Nưa; thời nhà Lý - nhà Trần được đổi thành hương Cổ Na. Thời Lê sơ, Lê Thái Tổ đổi Cổ Na thành Cổ Ninh, thời Lê trung hưng được đổi thành Cổ Định (do tránh gọi tên húy của vua Lê Duy Ninh), thời nhà Nguyễn thuộc tổng Cổ Định huyện Nông Cống phủ Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hóa, sau Cách mạng tháng Tám đổi tên thành Tân Ninh (với chữ Tân nghĩa là mới), nay là thị trấn Nưa.

Họ Doãn Việt Nam là một họ văn hiến có nhiều đóng góp cho dân tộc Việt Nam. Trong lịch sử Việt Nam, kể từ thời nhà Lý cho đến ngày nay, họ Doãn cũng có những cá nhân xuất chúng đóng góp công sức cho dân tộc Việt Nam. Tổng số tiến sĩ nho học thống kê được trong lịch sử khoa cử nho học Việt Nam là 6 ngướiCác nhà khoa bảng Việt Nam 1075-1919, Ngô Đức Thọ, trang 839. (không kể Doãn Bang Hiến thời nhà Trần không được ghi chép trong sách hay văn bia khoa cử).

 Người Việt Nam họ Doãn có danh tiếng
nhỏ|Các sách về truyền thống họ Doãn
nhỏ|phải|Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết về mục đích chuyến đi sứ sang Minh của Doãn Hoành Tuấn, năm 1480.
 Doãn Anh Khái 尹英槩Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển bốn bản chữ Hán, Lý Thần Tông, trang 75., ?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa, giữ chức Lệnh thư gia (thời nhà Lý, triều Lý Thần Tông), đi sứ nhà Tống để đáp lễ việc nhà Tống phong tước Giao Chỉ quận vương cho vua Lý vào năm 1130Đại Việt Sử Ký Toàn Thư - Bản Kỷ Toàn Thư Q3(b)- Nhà Lý (1054 - 1138)
 Doãn Tử Tư 尹子思Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển năm bản chữ Hán, Lý Anh Tông, trang 12. (?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa, (thời nhà Lý, triều Lý Anh Tông), làm Trung vệ đại phu, dẫn đầu sứ bộ sang nhà Tống và khiến nhà Tống công nhận Đại Việt là một nước độc lập với cái tên là An Nam quốc (xem Quốc hiệu Việt Nam) Quốc hiệu Việt Nam-sử gia Trần Gia PhụngKhâm định Việt sử thông giám cương mục. Tống sử viết: "九月甲申。...。乙未，交阯入貢。"Tống sử, quyển 33, Tống Hiếu Tông. (Tháng 9 âm năm Giáp Thân,..., ngày Ất Mùi (ngày 13 tháng 9 âm năm Giáp Thân tức là ngày 30 tháng 9 năm 1164Academia Sinica, Chinese-Western Calendar Converter.), Giao Chỉ sang triều cống.)
Doãn Ân Phủ 尹恩甫 (?-?), nhà thơ, quê phủ Bình Giang châu Thượng Hồng lộ Lạng Giang thời nhà Trần (nay thuộc Hải Dương), làm quan dưới các thời Trần Anh Tông và Trần Minh Tông. Doãn Ân Phủ được vua Trần Minh Tông cử đi sứ sang nhà Nguyên Trung Quốc năm 1317.
 Doãn Bang Hiến 尹邦憲Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển chín bản chữ Hán, Trần Minh Tông, trang 20. hay Doãn Băng Hài (1272-1322 (1332Hợp phả họ Doãn 1992)), quê làng Cổ Định Thanh Hóa, đỗ Thái học sinh hạng Đồng tiến sĩ xuất thân (thứ 8 (đệ bát danh)) năm Giáp Thìn - 1304 (thời nhà Trần, triều Trần Anh Tông), giữ chức Hàn lâm Hiệu úy, Thượng thư bộ Lại năm 1314 (là vị thượng thư bộ Lại đầu tiên thời quân chủ ở Việt Nam)Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, Quan chức chí., sau đổi làm Thượng thư bộ Hình (năm 1322), hàm Thiếu Bảo. Năm Nhâm Tuất niên hiệu Đại Khánh thứ 9 (1322) làm Chánh sứ (sứ giả) đi sứ sang nhà Nguyên giải quyết tranh chấp biên giới giữa hai nước (khi về mất ở dọc đường)Đại Việt sử ký tiền biên, bản kỷ, quyển VI, Trần Minh Tông, trang 423.Những sứ thần Đại Việt ngày xưa như thế đấy, Quê hương online, ngày 05/09/2006., được phong tước Hương hầu, hàm Thiếu phó, được vua ban 100 mẫu đất (khoảng 0,5 km²) lập nên làng Doãn Xá (尹舍) thuộc tổng Lê Nguyễn, huyện Đông Sơn phủ Thiệu ThiênCuốn Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX, trang 112., Thanh Hóa, nay là các thôn Ngọc Lậu, Đà Ninh, Đại Từ thuộc xã Đông Thịnh huyện Đông Sơn và thôn Nhuệ Sâm xã Đông Xuân (từ 2015 đến nay thuộc thị trấn Rừng Thông)Bài Vài nét về sự hình thành làng xã ở vùng đồng bằng sông Mã của Hà Mạnh Khoa và một phần các xã Đông Yên (làng Doãn), Đông Văn (thôn Thiều). Đại Việt sử ký chép: "Nhâm Tuất, [Đại Khánh] năm thứ 9 [1322] (Nguyên Chí Trị năm thứ 2)... Mùa hạ, người Nguyên tranh giành bờ cõi, sai ty Hành khiển Hình bộ Thượng thư là Doãn Bang Hiến sang Nguyên tranh luận. Bang Hiến mất ở dọc đường, vua rất thương tiếc." Nguyên sử quyển 28, Nguyên Anh Tông chép: "英宗二: 二年春正月己巳朔，安南、占城各遣使來貢方物。...。十一月甲午朔，日有食之。...。安南國遣使來貢方物，回賜金四百五十兩、金幣九，帛如之。癸卯，地震。"Nguyên sử quyển 28, Nguyên Anh Tông.([Nguyên] Anh Tông 2: Năm thứ 2, mùa xuân tháng giêng, ngày mùng một Kỷ Tỵ (ngày 18 tháng 1 năm 1322), An Nam và Chiêm Thành sai sứ giả đến cống phương vật... Tháng 11 ngày mùng một Giáp Ngọ (ngày 09 tháng 12 năm 1322), có nhật thực, An Nam quốc sai sứ giả đến cống phương vật. [Vua Nguyên] tặng lại 450 lượng vàng, 9 tiền vàng, và tơ lụa. Ngày Quý Mão (18 tháng 12 năm 1322) có động đất.)
Doãn Thuấn Thần (尹舜臣Ức Trai di tập, quyển 6, Dư địa chí, bản chữ Hán, Nguyễn Trãi, trang 30-31.,?-?), được Trần Dụ Tông cử đi sứ nhà Minh năm 1368 ngay sau khi nhà Minh lập quốc, để đáp lễ chuyến thiết lập bang giao của sứ thần Dịch Tế Dân do Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương) cử sang Đại Việt. Vua nhà Minh hỏi về quốc sử và úy lạo sứ thần Doãn Thuấn Thần, khen tặng phong tục Đại Việt là: 文獻之邦 (Văn hiến chi bang, đất nước văn hiến)Nguyễn Trãi toàn tập, phần Địa dư chí, trang 243, nhà xuất bản Khoa học Xã hội (1976)Ai đã gọi Việt Nam là nước văn hiến? BBC tiếng Việt, Phạm Cao Dương, 20 Tháng 9 năm 2007.Nghĩa từ nguyên của từ “Văn hiến” qua bối cảnh tri thức nho giáo Việt Nam-Trung Hoa, Trần Trọng Dương, kèm ngự ban bài thơ: 安南際有陳, 風俗不元人, 衣冠周制度, 禮樂宋君臣。An Nam tế hữu Trần, Phong tục bất Nguyên nhân, Y quan Chu chế độ, Lễ nhạc Tống quân thần. (An Nam lân bang có nhà Trần, Phong tục chẳng như người Nguyên, Mũ áo vẫn giống nhà Chu, Lễ nhạc như vua tôi nhà Tống.)
 Doãn Nỗ 尹弩 (Lê Nỗ 黎弩) (1393-1439), quê Cổ Định Thanh Hóa, (thời Lê sơ, triều Lê Lợi), Trụ quốc công thượng tướng quân, được phong tước Quang Phục hầu, tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn, một Khai quốc công thần nhà Lê. Doãn Nỗ là cháu 4 đời của Doãn Bang Hiến.
 Doãn Hoành Tuấn hay Doãn Hoằng Tuấn 尹宏濬Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 23 bản chữ Hán, Lê Thánh Tông, trang 33., (Khâm định Việt sử thông giám cương mục bản dịch quốc ngữ chép là Doãn Hoành Tấn) (?-?), (thời Lê sơ, triều Lê Thánh Tông), đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1478Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Mậu Tuất niên hiệu Hồng Đức thứ 9 (1478), Thượng thư bộ Lễ, đi sứ nhà Minh năm 1480 mang thư trả lời nhà Minh của vua Lê về việc Đại Việt chinh phạt Ai Lao và tranh chấp biên giới Đại Việt-Đại Minh năm 1479.Việt sử thông giám cương mục, chính biên, tập XII trang 1155-1157, tức chính biên quyển 23 trang 25-27Đại Việt sử ký Bản kỷ thực lục - quyển XIII - nhà Lê, quê An Duyên xã Tô Hiệu huyện Thường Tín tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết: "[...] công văn kể hết tình trạng đánh cướp (của quân nhà Minh) từ đầu đến cuối, nhân tiện kỳ (sứ thần Đại Việt đi sứ), đem trình lên tổng đốc Lưỡng Quảng tra khám xét hỏi. Gặp lúc đó, hoàng đế nhà Minh có sắc văn (gửi sang Đại Việt) nói rằng: Gần đây, được tin viên trấn thủ Vân Nam tâu rằng quốc vương An Nam vô cớ tự tiện điều binh mã đánh phá nước Lão Qua, rồi đánh tiếp nước Bát Bá Tức Phụ. Nếu (vua An Nam) từng làm như thế trước đây, thì hãy rút quân ngay! Vua (Lê Thánh Tông) đem sắc văn đó ra cho đình thần xem. Lê Thọ Vực bày cách rằng: Bây giờ nên dùng lời quyền biến đáp lại (vua nhà Minh) là vì có người ở Đông Quan (nước tôi) chạy trốn sang Lão Qua, nên tôi tự sai binh lên biên cảnh truy bắt, chứ thực không liên quan gì đến Lão Qua và Bát Bá. (Vua Lê) bèn sai hàn lâm thị thư Lương Thế Vinh nghĩ ra soạn thành biểu văn phúc tấu đề cập tới việc tướng La Truyền phá (rào lũy biên giới), việc Lý Quảng Ninh bắt (phái viên triều đình Đại Việt) kể hết vào tờ tư. Rồi (vua Lê) sai các chính, phó sứ Nguyễn Văn Chất, Doãn Hoành Tuấn, Vũ Duy Giáo theo lệ cống sứ hàng năm, (mang theo cả biểu văn phúc tấu), sang nhà Minh tùy từng khoản mà ứng đối."
 Doãn Đình Tá 尹廷佐 hay Doãn Đình Tuấn 尹廷俊 (?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa (nay thuộc thị trấn Nưa huyện Triệu Sơn), đõ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi niên hiệu Cảnh Thống thứ 2 (1499) thời vua Lê Hiến TôngDoãn Đình Tá trong Đỉnh khiết Đại Việt Lịch triều Đăng khoa lục, quyển 1, trang 60, bản chụp kỹ thuật sốː 尹廷佐農貢古定人任至憲察使, Đệ tam Tiến sĩ (thứ 15) Doãn Đình Tá người Cổ Định huyện Nông Cống làm quan tới chức Hiến sát sứ.Các nhà khoa bảng Việt Nam 1075-1919, Ngô Đức Thọ, trang 229., làm quan Hiến sát sứ, hàm Thiếu bảo.
 Doãn Mậu Khôi 尹茂魁 (?-?), cháu (gọi bằng bác ruột và thừa tự) Doãn Hoành Tuấn, quê An Duyên Thường Tín Hà Tây, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1502Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Cảnh Thống thứ 5 (1502), Thượng thư bộ Lễ, tước Tường An hầu, tới thời Lê Uy Mục được cử đi sứ nhà Minh 1507 Doãn Mậu Khôi đi sứ sang Trung Hoa, mừng Minh Võ Tông lên ngôi, tháng 11 năm 1507 (Khâm định Việt sử thông giám cương mục )., sau là Tả phủ tả Đô đốc trấn giữ xứ Hải Dương, sang triều nhà Mạc làm Thượng thư kiêm chưởng Hàn lâm việnCác nhà khoa bảng triều Lê sơ làm quan triều Mạc, phần 2, mục 768.Doãn Mậu Khôi (?-?), trang web Mạc tộc., hàm Thái bảo, tước Hương Giang công, thọ 100 tuổi.
 Doãn Đại Hiệu 尹大效  Bia số 5 Văn miếu Bắc Ninh: Văn bia đề danh tiến sĩ từ khoa Kỷ Sửu (1529) đến khoa Canh Tuất (1550) hay Doãn Văn Hiệu 尹文效,Các nhà khoa bảng triều Mạc, phần 2, mục 1215.Doãn Văn Hiệu(?-?), trang web Mạc tộc. (?-?) người làng Yên Ninh từng thuộc xã Hoàng Ninh huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm Tân Sửu - 1541, làm quan đến chức Tổng binh, được phong tước Đằng Khê bá, dòng dõi ngành trưởng của tiến sĩ Doãn Mậu Khôi (cháu gọi bằng ông nội).
 Doãn Đình Đống hay Doãn Đình Bảo, con trai thứ tư của Doãn Mậu Khôi, làm quan thời nhà Mạc, triều Mạc Mậu Hợp, tới các chức Khâm sai sứ Hải Dương, Tuyên Quang, quan Hiến sát sứ Ninh Sóc vệ hương (Ninh Sóc là tên cũ của xứ Thái Nguyên), Quốc ty sứ xá nhân, Tổng tri giám sát ngự sử, được phong tước La Sơn hầu, về Giao Thủy Nam Định định cư.
 Doãn Mậu Đàm 尹茂覃 hay còn gọi là Doãn Đàm 尹潭 (1557-?), cháu gọi Doãn Mậu Khôi bằng ông nội, gọi Doãn Đình Đống bằng chú, quê gốc An Duyên Thường Tín Hà Tây, sau chuyển cư tới thôn Cự Phú xã Tam Đa huyện Phù Cừ tỉnh Hưng Yên, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1586Các nhà khoa bảng triều Mạc, phần cuối, mục 1528. Doãn Đàm (1557-?), trang web Mạc tộc.Quyết định 2472/QĐ-UBND xếp hạng di tích cấp tỉnh Hưng Yên., làm Hiến sát sứ Kinh Bắc, Thừa chính sứ Nghệ An, được phong tước Thọ Nham tử. Năm 1593, nhà Mạc thua chạy, ông bị quân nhà Lê-Trịnh bắt được Lê Quý Đôn toàn tập-Đại Việt thông sử, nghịch thần truyện (họ Mạc), Mạc Kính Chỉ, trang 364., nhưng sau được thả và ra làm quan nhà Hậu Lê đến chức Hiến sát sứ Kinh Bắc.
 Doãn Hy (尹僖Đại Việt sử ký toàn thư.,1572-1643), quê Cổ Định Thanh Hóa, làm quan Tả thị lang bộ Hộ kiêm Huy văn viện thiên sự (triều Trịnh Tùng), hàm Thiếu bảo, nhiều lần theo chúa Bình An vương Trịnh Tùng đánh nhà Mạc, khoảng cuối năm Nhâm Tuất tới đầu năm Quý Hợi (1623) khi Trịnh Xuân nổi loạn. Ông đã cứu thoát Trịnh Tùng nên khi Trịnh Tráng lên ngôi (6/1623) coi ông là ân nhân đã phong cho ông làm Nhân quận công, truy tặng Thượng thư bộ Công.Đại Việt sử ký bản kỷ tục biên
 Doãn Năng (尹能, 1600-1643). Người Làng Phù Lưu phủ Đông Thành trấn Thanh Hoá (nay là thôn Chợ Mới, làng Nhuệ Sâm, xã Đông Xuân huyện Đông Sơn, Thanh Hóa).


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q717555--Họ Doãn ở Việt Nam-1--vi-0034-237

Doãn (họ)

nhỏ|Mộ tổ họ Doãn Việt Nam
nhỏ|phải|Lăng mộ tổ họ Doãn Việt Nam tại chân núi Nưa, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
nhỏ|trái|Đền thờ họ Doãn Việt Nam ở Cổ Định, thôn 5, làng Bính, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Cho đến nay chưa có tài liệu nào nói rằng có sự liên hệ về huyết thống hay nguồn gốc giữa họ Doãn ở Việt Nam và họ Doãn ở Trung Quốc. Họ Doãn là một dòng họ lâu đời ở Việt Nam. Người họ Doãn có mặt trên vùng đất Kẻ Nưa - Nông Cống (nay là Cổ Định, thị trấn Nưa huyện Triệu Sơn) tỉnh Thanh Hóa khoảng từ thời Hùng Vương (ít nhất cũng được trên 2000 năm)Hợp phả họ Doãn, Hà Nội - 1992, (lưu hành trong nội tộc họ Doãn), Lời giới thiệu Hợp phả này là của Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam Doãn Tuế- nguyên Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam.Quan hệ dòng họ-Mai Thanh Hải. Tuy là một dòng họ có từ lâu đời nhưng phát triển chậm (do sinh con cháu ít và thưa lại thường hay di cư) nên ngày nay họ Doãn vẫn là một dòng họ không lớn lắm ở Việt Nam. Ngày giỗ tổ của họ Doãn toàn quốc (được chọn là ngày kỵ húy (ngày mất) của cụ tổ họ Doãn làng Cổ Định) là ngày 19 tháng 3 âm lịch hàng năm. Cụ tổ họ Doãn là một trong mười người đầu tiên khai hoang lập chạ Kẻ Nưa (dưới chân dãy núi Ngàn Nưa) vào thời Hùng Vương. Đến thời thuộc nhà Hán chạ Kẻ Nưa được gọi là Cà Ná giáp; thời thuộc nhà Tùy - nhà Đường sách sử ghi là Cà Ná Giáp, dân giã gọi là Kẻ Nưa; thời nhà Lý - nhà Trần được đổi thành hương Cổ Na. Thời Lê sơ, Lê Thái Tổ đổi Cổ Na thành Cổ Ninh, thời Lê trung hưng được đổi thành Cổ Định (do tránh gọi tên húy của vua Lê Duy Ninh), thời nhà Nguyễn thuộc tổng Cổ Định huyện Nông Cống phủ Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hóa, sau Cách mạng tháng Tám đổi tên thành Tân Ninh (với chữ Tân nghĩa là mới), nay là thị trấn Nưa.

Họ Doãn Việt Nam là một họ văn hiến có nhiều đóng góp cho dân tộc Việt Nam. Trong lịch sử Việt Nam, kể từ thời nhà Lý cho đến ngày nay, họ Doãn cũng có những cá nhân xuất chúng đóng góp công sức cho dân tộc Việt Nam. Tổng số tiến sĩ nho học thống kê được trong lịch sử khoa cử nho học Việt Nam là 6 ngướiCác nhà khoa bảng Việt Nam 1075-1919, Ngô Đức Thọ, trang 839. (không kể Doãn Bang Hiến thời nhà Trần không được ghi chép trong sách hay văn bia khoa cử).

 Người Việt Nam họ Doãn có danh tiếng
nhỏ|Các sách về truyền thống họ Doãn
nhỏ|phải|Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết về mục đích chuyến đi sứ sang Minh của Doãn Hoành Tuấn, năm 1480.
 Doãn Anh Khái 尹英槩Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển bốn bản chữ Hán, Lý Thần Tông, trang 75., ?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa, giữ chức Lệnh thư gia (thời nhà Lý, triều Lý Thần Tông), đi sứ nhà Tống để đáp lễ việc nhà Tống phong tước Giao Chỉ quận vương cho vua Lý vào năm 1130Đại Việt Sử Ký Toàn Thư - Bản Kỷ Toàn Thư Q3(b)- Nhà Lý (1054 - 1138)
 Doãn Tử Tư 尹子思Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển năm bản chữ Hán, Lý Anh Tông, trang 12. (?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa, (thời nhà Lý, triều Lý Anh Tông), làm Trung vệ đại phu, dẫn đầu sứ bộ sang nhà Tống và khiến nhà Tống công nhận Đại Việt là một nước độc lập với cái tên là An Nam quốc (xem Quốc hiệu Việt Nam) Quốc hiệu Việt Nam-sử gia Trần Gia PhụngKhâm định Việt sử thông giám cương mục. Tống sử viết: "九月甲申。...。乙未，交阯入貢。"Tống sử, quyển 33, Tống Hiếu Tông. (Tháng 9 âm năm Giáp Thân,..., ngày Ất Mùi (ngày 13 tháng 9 âm năm Giáp Thân tức là ngày 30 tháng 9 năm 1164Academia Sinica, Chinese-Western Calendar Converter.), Giao Chỉ sang triều cống.)
Doãn Ân Phủ 尹恩甫 (?-?), nhà thơ, quê phủ Bình Giang châu Thượng Hồng lộ Lạng Giang thời nhà Trần (nay thuộc Hải Dương), làm quan dưới các thời Trần Anh Tông và Trần Minh Tông. Doãn Ân Phủ được vua Trần Minh Tông cử đi sứ sang nhà Nguyên Trung Quốc năm 1317.
 Doãn Bang Hiến 尹邦憲Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển chín bản chữ Hán, Trần Minh Tông, trang 20. hay Doãn Băng Hài (1272-1322 (1332Hợp phả họ Doãn 1992)), quê làng Cổ Định Thanh Hóa, đỗ Thái học sinh hạng Đồng tiến sĩ xuất thân (thứ 8 (đệ bát danh)) năm Giáp Thìn - 1304 (thời nhà Trần, triều Trần Anh Tông), giữ chức Hàn lâm Hiệu úy, Thượng thư bộ Lại năm 1314 (là vị thượng thư bộ Lại đầu tiên thời quân chủ ở Việt Nam)Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, Quan chức chí., sau đổi làm Thượng thư bộ Hình (năm 1322), hàm Thiếu Bảo. Năm Nhâm Tuất niên hiệu Đại Khánh thứ 9 (1322) làm Chánh sứ (sứ giả) đi sứ sang nhà Nguyên giải quyết tranh chấp biên giới giữa hai nước (khi về mất ở dọc đường)Đại Việt sử ký tiền biên, bản kỷ, quyển VI, Trần Minh Tông, trang 423.Những sứ thần Đại Việt ngày xưa như thế đấy, Quê hương online, ngày 05/09/2006., được phong tước Hương hầu, hàm Thiếu phó, được vua ban 100 mẫu đất (khoảng 0,5 km²) lập nên làng Doãn Xá (尹舍) thuộc tổng Lê Nguyễn, huyện Đông Sơn phủ Thiệu ThiênCuốn Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX, trang 112., Thanh Hóa, nay là các thôn Ngọc Lậu, Đà Ninh, Đại Từ thuộc xã Đông Thịnh huyện Đông Sơn và thôn Nhuệ Sâm xã Đông Xuân (từ 2015 đến nay thuộc thị trấn Rừng Thông)Bài Vài nét về sự hình thành làng xã ở vùng đồng bằng sông Mã của Hà Mạnh Khoa và một phần các xã Đông Yên (làng Doãn), Đông Văn (thôn Thiều). Đại Việt sử ký chép: "Nhâm Tuất, [Đại Khánh] năm thứ 9 [1322] (Nguyên Chí Trị năm thứ 2)... Mùa hạ, người Nguyên tranh giành bờ cõi, sai ty Hành khiển Hình bộ Thượng thư là Doãn Bang Hiến sang Nguyên tranh luận. Bang Hiến mất ở dọc đường, vua rất thương tiếc." Nguyên sử quyển 28, Nguyên Anh Tông chép: "英宗二: 二年春正月己巳朔，安南、占城各遣使來貢方物。...。十一月甲午朔，日有食之。...。安南國遣使來貢方物，回賜金四百五十兩、金幣九，帛如之。癸卯，地震。"Nguyên sử quyển 28, Nguyên Anh Tông.([Nguyên] Anh Tông 2: Năm thứ 2, mùa xuân tháng giêng, ngày mùng một Kỷ Tỵ (ngày 18 tháng 1 năm 1322), An Nam và Chiêm Thành sai sứ giả đến cống phương vật... Tháng 11 ngày mùng một Giáp Ngọ (ngày 09 tháng 12 năm 1322), có nhật thực, An Nam quốc sai sứ giả đến cống phương vật. [Vua Nguyên] tặng lại 450 lượng vàng, 9 tiền vàng, và tơ lụa. Ngày Quý Mão (18 tháng 12 năm 1322) có động đất.)
Doãn Thuấn Thần (尹舜臣Ức Trai di tập, quyển 6, Dư địa chí, bản chữ Hán, Nguyễn Trãi, trang 30-31.,?-?), được Trần Dụ Tông cử đi sứ nhà Minh năm 1368 ngay sau khi nhà Minh lập quốc, để đáp lễ chuyến thiết lập bang giao của sứ thần Dịch Tế Dân do Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương) cử sang Đại Việt. Vua nhà Minh hỏi về quốc sử và úy lạo sứ thần Doãn Thuấn Thần, khen tặng phong tục Đại Việt là: 文獻之邦 (Văn hiến chi bang, đất nước văn hiến)Nguyễn Trãi toàn tập, phần Địa dư chí, trang 243, nhà xuất bản Khoa học Xã hội (1976)Ai đã gọi Việt Nam là nước văn hiến? BBC tiếng Việt, Phạm Cao Dương, 20 Tháng 9 năm 2007.Nghĩa từ nguyên của từ “Văn hiến” qua bối cảnh tri thức nho giáo Việt Nam-Trung Hoa, Trần Trọng Dương, kèm ngự ban bài thơ: 安南際有陳, 風俗不元人, 衣冠周制度, 禮樂宋君臣。An Nam tế hữu Trần, Phong tục bất Nguyên nhân, Y quan Chu chế độ, Lễ nhạc Tống quân thần. (An Nam lân bang có nhà Trần, Phong tục chẳng như người Nguyên, Mũ áo vẫn giống nhà Chu, Lễ nhạc như vua tôi nhà Tống.)
 Doãn Nỗ 尹弩 (Lê Nỗ 黎弩) (1393-1439), quê Cổ Định Thanh Hóa, (thời Lê sơ, triều Lê Lợi), Trụ quốc công thượng tướng quân, được phong tước Quang Phục hầu, tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn, một Khai quốc công thần nhà Lê. Doãn Nỗ là cháu 4 đời của Doãn Bang Hiến.
 Doãn Hoành Tuấn hay Doãn Hoằng Tuấn 尹宏濬Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 23 bản chữ Hán, Lê Thánh Tông, trang 33., (Khâm định Việt sử thông giám cương mục bản dịch quốc ngữ chép là Doãn Hoành Tấn) (?-?), (thời Lê sơ, triều Lê Thánh Tông), đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1478Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Mậu Tuất niên hiệu Hồng Đức thứ 9 (1478), Thượng thư bộ Lễ, đi sứ nhà Minh năm 1480 mang thư trả lời nhà Minh của vua Lê về việc Đại Việt chinh phạt Ai Lao và tranh chấp biên giới Đại Việt-Đại Minh năm 1479.Việt sử thông giám cương mục, chính biên, tập XII trang 1155-1157, tức chính biên quyển 23 trang 25-27Đại Việt sử ký Bản kỷ thực lục - quyển XIII - nhà Lê, quê An Duyên xã Tô Hiệu huyện Thường Tín tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết: "[...] công văn kể hết tình trạng đánh cướp (của quân nhà Minh) từ đầu đến cuối, nhân tiện kỳ (sứ thần Đại Việt đi sứ), đem trình lên tổng đốc Lưỡng Quảng tra khám xét hỏi. Gặp lúc đó, hoàng đế nhà Minh có sắc văn (gửi sang Đại Việt) nói rằng: Gần đây, được tin viên trấn thủ Vân Nam tâu rằng quốc vương An Nam vô cớ tự tiện điều binh mã đánh phá nước Lão Qua, rồi đánh tiếp nước Bát Bá Tức Phụ. Nếu (vua An Nam) từng làm như thế trước đây, thì hãy rút quân ngay! Vua (Lê Thánh Tông) đem sắc văn đó ra cho đình thần xem. Lê Thọ Vực bày cách rằng: Bây giờ nên dùng lời quyền biến đáp lại (vua nhà Minh) là vì có người ở Đông Quan (nước tôi) chạy trốn sang Lão Qua, nên tôi tự sai binh lên biên cảnh truy bắt, chứ thực không liên quan gì đến Lão Qua và Bát Bá. (Vua Lê) bèn sai hàn lâm thị thư Lương Thế Vinh nghĩ ra soạn thành biểu văn phúc tấu đề cập tới việc tướng La Truyền phá (rào lũy biên giới), việc Lý Quảng Ninh bắt (phái viên triều đình Đại Việt) kể hết vào tờ tư. Rồi (vua Lê) sai các chính, phó sứ Nguyễn Văn Chất, Doãn Hoành Tuấn, Vũ Duy Giáo theo lệ cống sứ hàng năm, (mang theo cả biểu văn phúc tấu), sang nhà Minh tùy từng khoản mà ứng đối."
 Doãn Đình Tá 尹廷佐 hay Doãn Đình Tuấn 尹廷俊 (?-?), quê Cổ Định Thanh Hóa (nay thuộc thị trấn Nưa huyện Triệu Sơn), đõ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi niên hiệu Cảnh Thống thứ 2 (1499) thời vua Lê Hiến TôngDoãn Đình Tá trong Đỉnh khiết Đại Việt Lịch triều Đăng khoa lục, quyển 1, trang 60, bản chụp kỹ thuật sốː 尹廷佐農貢古定人任至憲察使, Đệ tam Tiến sĩ (thứ 15) Doãn Đình Tá người Cổ Định huyện Nông Cống làm quan tới chức Hiến sát sứ.Các nhà khoa bảng Việt Nam 1075-1919, Ngô Đức Thọ, trang 229., làm quan Hiến sát sứ, hàm Thiếu bảo.
 Doãn Mậu Khôi 尹茂魁 (?-?), cháu (gọi bằng bác ruột và thừa tự) Doãn Hoành Tuấn, quê An Duyên Thường Tín Hà Tây, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1502Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Cảnh Thống thứ 5 (1502), Thượng thư bộ Lễ, tước Tường An hầu, tới thời Lê Uy Mục được cử đi sứ nhà Minh 1507 Doãn Mậu Khôi đi sứ sang Trung Hoa, mừng Minh Võ Tông lên ngôi, tháng 11 năm 1507 (Khâm định Việt sử thông giám cương mục )., sau là Tả phủ tả Đô đốc trấn giữ xứ Hải Dương, sang triều nhà Mạc làm Thượng thư kiêm chưởng Hàn lâm việnCác nhà khoa bảng triều Lê sơ làm quan triều Mạc, phần 2, mục 768.Doãn Mậu Khôi (?-?), trang web Mạc tộc., hàm Thái bảo, tước Hương Giang công, thọ 100 tuổi.
 Doãn Đại Hiệu 尹大效  Bia số 5 Văn miếu Bắc Ninh: Văn bia đề danh tiến sĩ từ khoa Kỷ Sửu (1529) đến khoa Canh Tuất (1550) hay Doãn Văn Hiệu 尹文效,Các nhà khoa bảng triều Mạc, phần 2, mục 1215.Doãn Văn Hiệu(?-?), trang web Mạc tộc. (?-?) người làng Yên Ninh từng thuộc xã Hoàng Ninh huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm Tân Sửu - 1541, làm quan đến chức Tổng binh, được phong tước Đằng Khê bá, dòng dõi ngành trưởng của tiến sĩ Doãn Mậu Khôi (cháu gọi bằng ông nội).
 Doãn Đình Đống hay Doãn Đình Bảo, con trai thứ tư của Doãn Mậu Khôi, làm quan thời nhà Mạc, triều Mạc Mậu Hợp, tới các chức Khâm sai sứ Hải Dương, Tuyên Quang, quan Hiến sát sứ Ninh Sóc vệ hương (Ninh Sóc là tên cũ của xứ Thái Nguyên), Quốc ty sứ xá nhân, Tổng tri giám sát ngự sử, được phong tước La Sơn hầu, về Giao Thủy Nam Định định cư.
 Doãn Mậu Đàm 尹茂覃 hay còn gọi là Doãn Đàm 尹潭 (1557-?), cháu gọi Doãn Mậu Khôi bằng ông nội, gọi Doãn Đình Đống bằng chú, quê gốc An Duyên Thường Tín Hà Tây, sau chuyển cư tới thôn Cự Phú xã Tam Đa huyện Phù Cừ tỉnh Hưng Yên, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1586Các nhà khoa bảng triều Mạc, phần cuối, mục 1528. Doãn Đàm (1557-?), trang web Mạc tộc.Quyết định 2472/QĐ-UBND xếp hạng di tích cấp tỉnh Hưng Yên., làm Hiến sát sứ Kinh Bắc, Thừa chính sứ Nghệ An, được phong tước Thọ Nham tử. Năm 1593, nhà Mạc thua chạy, ông bị quân nhà Lê-Trịnh bắt được Lê Quý Đôn toàn tập-Đại Việt thông sử, nghịch thần truyện (họ Mạc), Mạc Kính Chỉ, trang 364., nhưng sau được thả và ra làm quan nhà Hậu Lê đến chức Hiến sát sứ Kinh Bắc.
 Doãn Hy (尹僖Đại Việt sử ký toàn thư.,1572-1643), quê Cổ Định Thanh Hóa, làm quan Tả thị lang bộ Hộ kiêm Huy văn viện thiên sự (triều Trịnh Tùng), hàm Thiếu bảo, nhiều lần theo chúa Bình An vương Trịnh Tùng đánh nhà Mạc, khoảng cuối năm Nhâm Tuất tới đầu năm Quý Hợi (1623) khi Trịnh Xuân nổi loạn. Ông đã cứu thoát Trịnh Tùng nên khi Trịnh Tráng lên ngôi (6/1623) coi ông là ân nhân đã phong cho ông làm Nhân quận công, truy tặng Thượng thư bộ Công.Đại Việt sử ký bản kỷ tục biên
 Doãn Năng (尹能, 1600-1643). Người Làng Phù Lưu phủ Đông Thành trấn Thanh Hoá (nay là thôn Chợ Mới, làng Nhuệ Sâm, xã Đông Xuân huyện Đông Sơn, Thanh Hóa). Trong Đại Việt sử ký có ghi: "Năm Bính Thân 1656 triều Lê Trung Hưng, niên hiệu Thịnh Đức Thứ 4 đời Vua Lê Thần Tông về việc truy xét những người chết trận, Tặng, Phong ghi "Doãn Năng làm Đô đốc đồng tri-Táo Quận Công cấp cho ruộng, dân, lộc và lập đền thờ". "Năm Quý Mùi Dương Hoà thứ 8 đời Vua Lê Thần Tông (1643) Hữu tướng Táo Quận Công, Tiền Đô Đốc cùng con trai tử trận ở thành Trào Khẩu- Hưng Nguyên. Dân chúng lập miếu để thờ phụng".
 Doãn Huy Hào (1735-1807) phò vua Quang Trung được phong chức Binh Khoa đô Cấp sự trung (tước Tuân Đức tử) là cụ tổ chi thứ nhất của họ Doãn làng Phú Mỹ xã Ngọc Mỹ huyện Quốc Oai Hà Nội, hiện táng tại Chùa Vạc, thôn Văn Khê, xã Nghĩa Hương huyện Quốc Oai Hà Nội.
 Doãn Văn Xuân 尹文春 (?-1836), hương cống khoa Kỷ Mão (1819) cùng Trương Đăng Quế làm Trực học dạy hoàng tử con vua Minh MạngQuốc triều chính biên toát yếu, quyển III, trang 58., án sát Quảng Yên, án sát Bắc Ninh, lang trung Trấn Tây Thành và án sát Định Tường (1836)Đại Nam thực lục, chính biên, tập 4, đệ nhị kỷ, quyển CLXXV, trang 1051., quê xã Quảng Phú tổng Hưng Thịnh Hạ huyện Lễ Dương phủ Thăng Hoa trấn Quảng Nam (nay thuộc phường An Phú, thành phố Tam Kỳ tỉnh Quảng Nam)Doãn Văn Xuân trên trang web Cồ Việt.Huynh đệ đồng khai khoa, Đà Nẵng Online, ngày 14/01/2018..
 Doãn Uẩn 尹蘊 (1795-1850), đời thứ 9 kể từ Doãn Đình Đống, An Tây mưu lược tướng, Thượng thư bộ Binh, Tổng đốc An Giang - Hà Tiên thời nhà Nguyễn, được phong tước Tuy Tĩnh tử truy tặng hàm Hiệp biện Đại học sĩ, quê Song Lãng Vũ Thư Thái Bình.
 Doãn Khuê 尹奎 (1813-1878), em họ Doãn Uẩn, đời thứ 9 kể từ Doãn Đình Đống, quê Song lãng Vũ Thư Thái Bình, đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân năm 1838 (thời nhà Nguyễn)Bia số 6-Huế: Văn bia đề danh tiến sĩ khoa thi Hội năm Mậu Tuất, triều Minh Mệnh (1838), Đốc học kiêm Hải phòng sứ, Doanh điền sứ, hàm Quang lộc tự khanh, là lãnh đạo của cuộc kháng chiến chống Pháp ở Bắc kỳ lần thứ nhất (tại địa bàn hai tỉnh Thái Bình và Nam Định ngày nay) năm 1873-1874.
 Doãn Chính 尹正 (1829-1862), Tuy Tịnh nam (con cả Doãn Uẩn), quyền tri phủ Phú Bình (Thái Nguyên), chống phỉ nhà Thanh (tàn dư Thái Bình thiên quốc), bị vây hãm, hết lương, phải tuẫn tiết, được Tự Đức tặng hàm Thị giảng (thị độc học sĩ)Thái Bình phong vật chí.Đại Nam thực lục, chính biên, đệ tứ kỷ, tập 7, trang 780 và 784.. Sách Thái Bình phong vật chí chépː sau khi ông tuẫn tiết, quân triều đình nhà Nguyễn đánh và thu lại được phủ thành Phú Bình, Nguyễn Tri Phương khi đó đang là Kinh lược đại thần ở Bắc Kỳ đến tận phủ thành Phú Bình lập đàn tế, bài văn tế có câuː遠不愧古人, 近不愧名臣之後, 下則為河岳, 上則為日星之光。Viễn bất quý cố nhân, cận bất quý danh thần chi hậu, Hạ tắc vi hà nhạc, thượng tắc vi nhật tinh chi quang. (Xa không thẹn với cổ nhân, gần không thẹn là con danh thần, Sống với đời ví như sông núi, thác về trời sánh tựa ánh dương dạng ngời.)Tài liệu địa chí Thái Bình, tập 1, Nguyễn Quang Ân và Nguyễn Thanh, trang 176-177.
 Doãn Đê (尹氐) (1840-1874), tức Doãn Chi, con cả của Doãn Khuê, tri huyện Chân Định (Kiến Xương - Thái Bình), tri phủ Nam Sách - Hải Dương, tham gia lãnh đạo kháng chiến chống Pháp năm 1873-1874, tại Thái Bình, Nam Định.


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q5468340--Thời kỳ tiền thân-1--vi-0034-409

Trường Đại học Ngoại thương

Trường Đại học Ngoại thương (tên gọi quốc tế: Foreign Trade University, viết tắt: FTU, còn được gọi vắn tắt là: Ngoại thương) là trường đại học công lập của Việt Nam, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, trụ sở tại số 91 phố Chùa Láng, phường Láng Thượng, quận Đống Đa, thủ đô Hà Nội. Ngoại thương là một trường đại học trải qua lịch sử Việt Nam thời hiện đại trong nhiều giai đoạn và thời kỳ, ảnh hưởng sâu sắc và toàn diện về cả kinh tế và xã hội đất nước. Trường ra đời năm 1960 từ khởi nguồn tiền thân là một bộ môn thuộc Trường Đại học Kinh tế – Tài chính (nay là Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý, tập trung vào kinh tế và tài chính, tích hợp cùng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân; được chính thức tách ra với tên gọi ban đầu là Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương năm 1962, tích hợp cùng Học viện Ngoại giao. Năm 1967, trường Ngoại thương chính thức được thành lập thuộc Bộ Ngoại thương,Bộ Ngoại thương được thành lập từ năm 1958, trải qua một số thời kỳ, cùng tích hợp với Bộ Nội thương, Bộ Công nghiệp nặng, Bộ Công nghiệp nhẹ, Bộ Lương thực và Thực phẩm, Bộ Thương mại rồi chính thức trở thành Bộ Công Thương từ năm 2007. rồi chuyển sang Bộ Đại học và Trung học Chuyên nghiệp năm 1985, tái thiết trở thành Bộ Giáo dục và Đào tạo từ năm 1984 cho đến ngày nay.

Trường Ngoại thương có ba cơ sở, ngoài trụ sở chính ở thủ đô Hà Nội là Trường Đại học Ngoại thương cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh và cơ sở III ở thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Trường tập trung đào tạo các lĩnh vực về kinh tế bao gồm kinh tế đối ngoại, kinh doanh quốc tế, thương mại quốc tế, hợp tác kinh tế quốc tế, quản trị cùng các mảng khác như tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán, luật kinh tế và ngoại ngữ đa dạng; đồng thời dàn trải đào tạo cử nhân, thạc sĩ, nghiên cứu sinh khoa học, tiến sĩ. Trường nằm trong những trường xuất sắc nhất đất nước, và cũng là một trong những đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ về ngân sách giáo dục đầu tiên.Tự chủ ngân sách giáo dục: trong nhiều giai đoạn của Việt Nam, ngân sách giáo dục đại học được chi trả bởi Nhà nước, dần từ 2010, một số trường được thí điểm giải pháp tự chủ ngân sách, trong đó có Ngoại thương.

Từ thế kỷ XXI, trong thời kỳ đổi mới, Việt Nam bước vào công cuộc biến chuyển đất nước, tập trung phát triển kinh tế, giữ vững ổn định xã hội. Người ngoại thương thế hệ mới dần thể hiện vai trò và sức ảnh hưởng mạnh mẽ của mình. Với tư cách ban đầu là trường kinh tế, Ngoại thương mở rộng đào tạo đa phương diện, hướng tới kinh tế, xã hội, công nghệ toàn cầu hóa, quan hệ kinh tế quốc tế; không ngừng thu hút và thúc đẩy nguồn nhân lực trong mục tiêu trở thành một tổ chức giáo dục tầm cỡ khu vực và thế giới.

Ngành học Ngoại thương chính thức ra đời vào ngày 20 tháng 8 năm 1960, sơ khai là một bộ môn trong Khoa Quan hệ quốc tế do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý, vị trí đặt tại Trường Đại học Kinh tế – Tài chính (tiền thân của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, NEU). Trong Khoa Quan hệ quốc tế có hai bộ môn là Bộ môn Ngoại giao (tiền thân của Học viện Ngoại giao, DAV) và Bộ môn Ngoại thương. Từ thời điểm ban đầu, bộ ba trường NEU, FTU và DAV tích hợp lại với nhau, dần dần thay đổi và vẫn giữ vững liên kết cho đến thời hiện đại. Khóa đầu tiên của Bộ môn Ngoại thương được chiêu sinh vào năm học 1960 – 1961 với 42 sinh viên. Ngày 20 tháng 6 năm 1962, theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng, Khoa Quan hệ Quốc tế tách khỏi Trường Đại học Kinh tế – Tài chính để thành lập Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương tức DAV và FTU tiền thân trực thuộc Bộ Ngoại giao. Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương có trụ sở đặt tại làng Láng, tỉnh Hà Đông cũ, nay là phường Láng Thượng, trên khu đất của Trường Đại học Ngoại thương và Học viện Ngoại giao hiện nay.

Ở mốc lịch sử này, Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương trở thành một cơ sở giáo dục đại học độc lập, có chức năng đào tạo chuyên sâu cán bộ làm công tác Ngoại thương có trình độ cao bởi Khoa Ngoại thương. Năm 1965, trường được chính thức công nhận thuộc hệ thống các trường đại học của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quyết định số 187/CP ngày 3 tháng 9 năm 1965 về việc công nhận trường đại học. Cơ sở vật chất ngày đầu mới thành lập của trường tọa lạc trên khu đất khoảng 4,0 hecta nguyên là cơ sở xay xát và nhà kho chứa thóc của Bộ Lương thực.Bộ Lương thực tồn tại trong giai đoạn chiến tranh, là tiền thân của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được thành lập từ năm 2007. Lúc ban đầu, cơ sở này có khoảng 10 dãy nhà cấp bốn với tường gạch, lợp ngói đã cũ nát và các dãy nhà này được cải tạo thành các lớp học, các phòng ở cho sinh viên và cho một số cán bộ, giảng viên của trường. Thời kỳ tiền thân đánh dấu sự ra đời của trường Ngoại thương, khởi đầu giáo dục chính thức với các khóa học cùng những giảng viên đầu tiên có thể kể tới các nhà giáo Lê Văn Ngọ, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Đức Dỵ, Nguyễn Doãn Đính, Doãn Tường Vân, Lê Đức Dục, và Thủ tướng miền Nam Việt Nam Huỳnh Tấn Phát

Lúc ban đầu, cơ sở này có khoảng 10 dãy nhà cấp bốn với tường gạch, lợp ngói đã cũ nát và các dãy nhà này được cải tạo thành các lớp học, các phòng ở cho sinh viên và cho một số cán bộ, giảng viên của trường. Thời kỳ tiền thân đánh dấu sự ra đời của trường Ngoại thương, khởi đầu giáo dục chính thức với các khóa học cùng những giảng viên đầu tiên có thể kể tới các nhà giáo Lê Văn Ngọ, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Đức Dỵ, Nguyễn Doãn Đính, Doãn Tường Vân, Lê Đức Dục, và Thủ tướng miền Nam Việt Nam Huỳnh Tấn Phát.

[HƯỚNG TỚI KỶ NIỆM 60 NĂM THÀNH LẬP TRƯỜNG]
Ngành ĐHNT ra đời từ ngày 20/8/1960, nhưng thời sơ khai chỉ là một bộ môn trong khoa Quan hệ quốc tế do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý về nội dung và trong sự điều hành quản lý chung của trường ĐH Kinh tế - Tài chính (thường gọi tắt là trường Kinh - Tài), nay là trường ĐH Kinh tế Quốc dân. Điểm cần lưu ý ở đây là Khoa Quan hệ Quốc tế khi đó có quy chế tương đối độc lập và được sự quan tâm đặc biệt của đồng chí Ung Văn Khiêm - Bộ trưởng Bộ Ngoại giao lúc đó và Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Các đồng chí lãnh đạo Đảng và Chính phủ cũng dành nhiều thời gian tới thăm và động viên cán bộ, giảng viên và sinh viên của khoa.
Khoa Quan hệ Quốc tế được đặt văn phòng tại tầng 2 trong 1 toà nhà 3 tầng của trường Kinh tế - Tài chính. Chủ nhiệm khoa là ngưòi do Bộ Ngoại giao cử về phụ trách, và chủ nhiệm khoa đầu tiên là ông Dương Thiết Sơn và sau đó là ông Phạm Ngọc Quế. Khoa Quan hệ quốc tế ban đầu chỉ có 2 bộ môn: bộ môn Ngoại giao và bộ môn Ngoại thương. Trưởng Bộ môn Ngoại thương (tiền thân của trường ĐHNT ngày nay) là ông Lê Văn Mỹ (quyền chủ nhiệm bộ môn) và giảng viên lúc ban đầu có thầy Nguyễn Xuân Thảo và một số cán bộ của Bộ Ngoại thương được điều động về. Đội ngũ cán bộ giảng viên của Bộ môn Ngoại thương hầu hết được điều động về từ Bộ Ngoại thương và du học từ Trung Quốc hoặc Liên Xô tốt nghiệp về nước và được cử về. Tới cuối năm 1961 các thầy giáo đầu tiên của Bộ môn Ngoại thương là luật sư Lê Văn Ngọ, Thày Nguyễn Đức Dỵ và Thầy Nguyễn Doãn Đính tốt nghiệp ĐH Ngoại thương Bắc Kinh. Số du học sinh tốt nghiệp tiếp theo về từ Trung Quốc có các thầy Doãn Tường Vân, Lê Đức Dục, Huỳnh Tấn Phát . Như vậy, thuở ban đầu tiền thân của trường Đại học Ngoại thương chỉ vẻn vẹn có gần 10 giảng viên và ít bữa sau khi thành lập, luật sư Lê Văn Ngọ được bổ nhiệm làm chủ nhiệm Bộ môn. Với đội ngũ giảng viên ít ỏi như vậy, nên các môn học cơ sở như Địa lý, Thống kê, Kinh tế, Toán…vv đều do các giảng viên của trường đại học Kinh tế - Tài chính giảng dạy. Các giảng viên do Bộ Ngoại thương cử về chủ yếu đảm nhận giảng dạy các môn học về nghiệp vụ ngoại thương như các kiến thức về Luật, Kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương và Lý luận về Ngoại thương.
Ảnh: Từ trái sang, hàng đầu: Thầy Chí, Thầy Lê Văn Ngọ (Phó Hiệu Trưởng phụ trách trường), Thầy Thiện, Thầy Dương , Thầy Nguyễn Tâm (Bí thư Đảng ủy trường), Thầy Nhạ.
Hàng sau: Thầy Kỳ Anh, Thầy Thạch, Thầy Đỗ Đính (Chuyên trách Đoàn và sau là thứ trưởng bộ Thương mại ) và Thầy Thảo.


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q5468340--Thời kỳ tiền thân-1--vi-0034-410

Trường Đại học Ngoại thương


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q5468340--Thời kỳ tiền thân-1--vi-0034-412

Trường Đại học Ngoại thương

Ngành học Ngoại thương chính thức ra đời vào ngày 20 tháng 8 năm 1960, sơ khai là một bộ môn trong Khoa Quan hệ quốc tế do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý, vị trí đặt tại Trường Đại học Kinh tế – Tài chính (tiền thân của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, NEU). Trong Khoa Quan hệ quốc tế có hai bộ môn là Bộ môn Ngoại giao (tiền thân của Học viện Ngoại giao, DAV) và Bộ môn Ngoại thương. Từ thời điểm ban đầu, bộ ba trường NEU, FTU và DAV tích hợp lại với nhau, dần dần thay đổi và vẫn giữ vững liên kết cho đến thời hiện đại.


final-lid-disam-match/mega-cliqa-0034.jsonl--Q5468340--Thời kỳ tiền thân-1--vi-0034-413

Trường Đại học Ngoại thương

Ngành học Ngoại thương chính thức ra đời vào ngày 20 tháng 8 năm 1960, sơ khai là một bộ môn trong Khoa Quan hệ quốc tế do Bộ Ngoại giao trực tiếp quản lý, vị trí đặt tại Trường Đại học Kinh tế – Tài chính (tiền thân của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, NEU). Trong Khoa Quan hệ quốc tế có hai bộ môn là Bộ môn Ngoại giao (tiền thân của Học viện Ngoại giao, DAV) và Bộ môn Ngoại thương. Từ thời điểm ban đầu, bộ ba trường NEU, FTU và DAV tích hợp lại với nhau, dần dần thay đổi và vẫn giữ vững liên kết cho đến thời hiện đại. Khóa đầu tiên của Bộ môn Ngoại thương được chiêu sinh vào năm học 1960 – 1961 với 42 sinh viên. Ngày 20 tháng 6 năm 1962, theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng, Khoa Quan hệ Quốc tế tách khỏi Trường Đại học Kinh tế – Tài chính để thành lập Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương tức DAV và FTU tiền thân trực thuộc Bộ Ngoại giao. Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương có trụ sở đặt tại làng Láng, tỉnh Hà Đông cũ, nay là phường Láng Thượng, trên khu đất của Trường Đại học Ngoại thương và Học viện Ngoại giao hiện nay.

Ở mốc lịch sử này, Trường Cán bộ Ngoại giao – Ngoại thương trở thành một cơ sở giáo dục đại học độc lập, có chức năng đào tạo chuyên sâu cán bộ làm công tác Ngoại thương có trình độ cao bởi Khoa Ngoại thương. Năm 1965, trường được chính thức công nhận thuộc hệ thống các trường đại học của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quyết định số 187/CP ngày 3 tháng 9 năm 1965 về việc công nhận trường đại học. Cơ sở vật chất ngày đầu mới thành lập của trường tọa lạc trên khu đất khoảng 4,0 hecta nguyên là cơ sở xay xát và nhà kho chứa thóc của Bộ Lương thực.Bộ Lương thực tồn tại trong giai đoạn chiến tranh, là tiền thân của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được thành lập từ năm 2007.