Tiểu thừa

Tiểu thừa (zh. 小乘, sa. hīnayāna, bo. theg dman) nghĩa là "cỗ xe nhỏ". Tiểu thừa được một số đại biểu phái Đại thừa (sa. mahāyāna) thường dùng chỉ những người theo truyền thống Phật giáo Nam truyền. Ngày nay ý nghĩa chê bai của danh từ này đã mất đi và không còn được sử dụng. Giới học thuật Phật giáo hiện đại thay vào đó sử dụng thuật ngữ Phật giáo Nikaya hay Phật giáo Bộ phái để chỉ các trường phái Phật giáo thời kỳ Bộ phái.

Xét theo lịch sử, quá trình tập kết kinh điển, truyền thừa thì các kinh điển của "Phật giáo nguyên thủy" lại có tính chất đáng tin cậy hơn, được kết tập gần nhất sau thời gian Đức Phật diệt độ (khoảng 100 năm). Các bộ kinh khác của "Đại thừa", "Kim cang thừa", "Tối thượng thừa" lại được hình thành sau đó khá lâu do các vị Tổ Đại thừa sáng lập.

Một từ chỉ các tu sĩ theo truyền thống Phật giáo Nam truyền thường gặp trong kinh là Thanh văn (zh. 聲聞, sa. śrāvaka) hay Thượng tọa bộ (Theravāda).

 Tạng Kinh:
Kinh Trường bộ: http://buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-truongbo/truong00.htm

Kinh Trung Bộ: http://buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-trungbo/trung00.htm

Kinh Tương Ưng Bộ: http://buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-tuongungbo/tu-00.htm

Kinh Tăng Chi: http://buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-tangchibo/tangchi00.htm
 Tạng Luận: http://buddhanet.net/budsas/uni/u-vdp/vdp-index.htm
 Tạng Luật: http://buddhanet.net/budsas/uni/index.htm
 Sách Diệu Pháp Yếu lược: Chi tiết về các hội nghị kết tập Kinh điển trong lịch sử, không có Kinh Đại Thừa nào được kết tập trong các hội nghị này, tại: http://www.budsas.org/uni/u-saddhamma/sad-0.htm
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會.

Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển.

|
|
Căn bản Phật pháp
|
|
Lịch
sử
|
||
|
|
|
Nghi lễ
|
|
Giới học
|
||
|
|
|
Định học
|
|
Tuệ học
|
||
|
|
|
Tam tạng kinh điển
|
|
Kinh
- Kinh Tiểu Bộ,
I (Tiểu tụng, Pháp cú, Phật tự thuyết, Phật thuyết như vậy, Kinh
tập). Hòa thượng Thích Minh Châu dịch.
-
Kinh Tiểu Bộ, II (Thiên cung sự, Ngạ quỷ sự). Gs Trần Phương Lan dịch.
- Kinh Tiểu Bộ,
III (Trưởng lão tăng kệ, Trưởng lão ni kệ). Hòa thượng Thích Minh Châu dịch.
- Kinh Tiểu Bộ, IV
(Chuyện Tiền thân, 1-120). Hòa thượng Thích Minh Châu dịch.
- Kinh Tiểu Bộ, V
(Chuyện Tiền thân, 121-263).
Hòa thượng Thích Minh Châu và Giáo sư Trần Phương Lan dịch.
- Kinh Tiểu Bộ, VI
(Chuyện Tiền thân, 264-395).
Hòa thượng Thích Minh Châu và Giáo sư Trần Phương Lan dịch.
- Kinh Tiểu Bộ, VII
(Chuyện Tiền thân, 396-473).
Giáo sư Trần Phương Lan dịch.
- Kinh Tiểu Bộ, VIII
(Chuyện Tiền thân, 474-520).
Giáo sư Trần Phương Lan dịch.
- Kinh Tiểu Bộ, IX
(Chuyện Tiền thân, 521-539).
Giáo sư Trần Phương Lan dịch.
- Kinh Tiểu Bộ,
X
(Chuyện Tiền thân, 540-547).
Giáo sư Trần Phương Lan dịch.
|
|
Luật
Thắng pháp
|
|
Hán Tạng
|
||
|
|
|
Sách
|
|
- An bình tĩnh lặng. Bình
Anson.
- An lạc
từng bước chân. Thích Nhất Hạnh.
- Asoka. Cuộc đời
và sự nghiệp vua A-dục. Tuyển tập.
- Ánh đạo vàng.- Cuộc
đời Ðức Phật. Võ Ðình Cường.
- Ân đức Tam Bảo.
Về ý nghĩa của Phật, Pháp, Tăng. Hòa thượng Bửu Chơn.
- Ba đặc tướng của
đời sống. Bàn về Khổ, Vô thường và Vô ngã. Phạm Kim Khánh.
- Ba mươi bảy phẩm trợ
đạo (The Requisites of Enlightenment). Giảng giải chi tiết về các phần
bồ-đề. Hòa thượng Ledi Sayadaw (Phạm Kim Khánh dịch).
-
Ba mươi ngày
Thiền Quán - Kim chỉ nam Thiền Vipassana (The Experience of
Insight). Joseph Goldstein (Nguyễn Duy Nhiên dịch).
-
Ba ngày luận đạo.
Vấn đáp về các điểm căn bản. Maha Thongkham Medivongs.
- Bài học
nhân một đám táng. Bài giảng về vô thường. Thiền sư Maha Boowa
(Phạm Kim Khánh dịch).
- Bát Chánh Đạo: Con Đường Đến
Hạnh Phúc. Hòa thượng Henepola Gunaratana. Diệu Liên Lý
Thu Linh dịch.
- Biết và
Thấy (Knowing and Seeing). Thiền sư Pa-Auk Tawya Sayadaw (U
Acinna). Tỳ khưu Pháp Thông dịch. - Cẩm nang hành thiền Chỉ-Quán.
-
Bố Thí Độ (Dāna Pāramitā).
Tỳ khưu Chánh Minh.
-
Bồ tát và Tánh không trong Kinh tạng Pali
và Đại thừa. Thích Nữ Giới Hương.
- Bước đầu học
Phật. Các vấn đề căn bản. Hòa thượng Thích Thanh Từ.
- Bước Sen - Nữ Tu & Cư Sĩ Phật Giáo: Cuộc
Sống,Tình Yêu & Thiền Định (Walking On Lotus Flowers - Buddhist
Women: Living, Loving and Meditating). M. Batchelor (Diệu-Ngộ Mỹ Thanh
& Diệu-Linh Lý Thu Linh dịch).
- Các vấn đề của xã
hội hôm nay (Human Life and Problems). Hòa thượng K. Sri Dhammananda (Thích
Tâm Quang dịch).
- Cách Nhìn Pháp (The Vision of
Dhamma). Hòa thượng Nyanaponika (Tu nữ Huyền Châu dịch).
- Cành lá vô ưu. -
Tuyển tập các bài pháp ngắn. Hòa thượng Thích Thanh Từ.
- Căn bản
pháp hành thiền. Thiền sư Brahmavamso (Thiện Nhựt & Bình Anson
dịch).
- Căn bản
Phật giáo. Mười bài viết ngắn. Bình Anson.
- Căn
bản Thiền Minh Sát. Song ngữ Anh-Việt. Thiền sư Mahasi (Phạm
Kim Khánh dịch).
- Cẩm nang Quy y Tam bảo.
Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Cẩm Nang Tu Học dành cho tầng lớp tại
gia cư sĩ (Tập I). Tỳ khưu Giác Hạnh.
- Cây Giác
Ngộ (The
Tree of Enlightenment). Peter D. Santina, Thích Tâm Quang chuyển dịch.
- Chánh
pháp và Hạnh phúc. Tuyển tập các bài pháp luận. Hòa thượng
Thích Minh Châu.
- Chẳng có ai cả (No Ajahn
Chah). Ajahn Chah - Tỳ khưu Khánh Hỷ chuyển dịch.
- Chân Đế và Tục Đế. Áp dụng
thiền minh sát. Hòa thượng Thondara. Tỳ khưu Khánh Hỷ dịch.
- Chế ngự cơn giận,
trải rộng lòng từ. Pháp hành thiền từ bi. Tỳ khưu Visuddhàcàra
(Nhung Gia dịch).
- Chết có thật đáng sợ
không? Về sự chết và tang lễ. Hòa thượng Dhammananda (Thích Tâm
Quang dịch).
- Chết
trong An bình (Loving and Dying). Tỳ Khưu Visuddhacara (Thích
Tâm Quang dịch).
-
Chỉ là một cội
cây thôi - Các bài giảng ngắn của thiền sư Ajahn Chah. Tỳ khưu
Khánh Hỷ dịch.
- Chìa Khóa vào Chơn Lý Thiên Nhiên.
Tỳ khưu Phật Lệ (Buddhadàsa Bhikkhu), Thiện Nhựt phỏng dịch.
- Chiếu kiến nghiệp
xứ. - Cẩm nang hành thiền minh sát. Tỳ khưu Giác Chánh.
- Chín yếu tố phát
triển thiền quán. - Chi tiết hành trì thiền minh sát tuệ. Thiền
Sư Kundalàbhivamsa (Tỳ khưu Thiện Minh dịch).
- Chú Giải Kinh Căn Bản Pháp Môn
(Trung bộ kinh). Bhikkhu Bodhi.
Tỳ khưu Giác Lộc dịch.
- Chú giải kinh Phạm Võng (Trường
bộ kinh). Bhikkhu Bodhi. Tỳ khưu Giác Lộc dịch.
-
Chuyển Pháp
Luân. Trích giảng kinh điển, về Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo.
Huỳnh Văn Niệm soạn dịch.
- Chuyện cửa thiền.
Các mẫu chuyện đạo. Minh Đức Triều Tâm Ảnh.
- Chuyện ngụ
ngôn "Bốn con rắn". Hòa thượng Narada (Phạm Kim Khánh dịch).
- Chứng đạo ca.
Ca khúc giải thoát. Thiền sư Bhùridatto (Ajahn Mun). Phạm Kim Khánh dịch.
- Con đường cổ
xưa. - Trích giảng kinh điển về Tứ Diệu Ðế và Bát Chánh Ðạo.
Hòa thượng Piyadassi (Tỳ khưu Pháp Thông dịch).
- Con đường cũ xa
xưa. - Giảng luận về Bát Chánh Ðạo. Phạm Kim Khánh.
- Con đường duy nhất
- Những
lời giảng dạy về Thiền Minh Sát. Hòa Thượng Mahasi (Tỳ khưu Khánh Hỷ và
Tỳ khưu Pháp Luân dịch).
- Con đường giải thoát khổ.
Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Con đường hạnh
phúc - Toàn bộ 23 bài giáo lý căn bản. Tỳ khưu Viên
Minh & Tỳ khưu Khánh Hỷ .
- Con đường thiền chỉ và thiền quán.
Hòa thượng H. Gunaratna. Tỳ khưu Pháp Thông dịch.
- Con đường xưa
- Tóm tắt Bát chánh đạo. Hòa thượng Piyadassi (Minh Châu & Ðặng Tấn
Hậu trích dịch).
- Công hạnh Ba-la-mật.
Thích Nữ Ngọc Duyên biên soạn.
-
Cuộc đời
Ðức Phật. A. F. Herold (Tịnh Minh dịch).
- Cuộc đời
Đức Phật - Truyện thơ. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
- Cuộc đời bà
Visakha, vị nữ đại hộ pháp thời Ðức Phật. Nguyễn
Ðiều.
-
Cuộc đời ông
Cấp Cô Ðộc, vị nam đại hộ pháp thời Ðức Phật.
Nguyễn Ðiều.
- Cuộc đời ngài
A-nan-đa, vị thị giả thánh tăng đệ nhất đa văn. Nguyễn
Ðiều.
-
Cuộc đời ngài
A-nậu-lâu-đà, vị tăng đệ nhất thiên nhãn. Nguyễn Ðiều.
-
Cuộc đời ngài Buddhaghosa.
Tỳ khưu Indacanda dịch.
-
Cuộc đời ngài
Ca-diếp, vị tăng thống đầu tiên. Nguyễn Ðiều.
-
Cuộc đời
ngài Mục-kiền-liên, vị thánh tăng đệ nhất thần thông. Nguyễn
Ðiều.
-
Cuộc đời ngài
Xá-lợi-phất, vị tăng đệ nhất trí tuệ. Nguyễn Ðiều.
- Cư sĩ giới pháp.
Tỳ khưu
Giác Giới (Bodhisīla Bhikkhu).
- Cư trần lạc đạo,
tập 1. Các bài pháp luận ngắn. Cư sĩ Chính Trực.
-
Cư trần lạc
đạo, tập 2. Các bài pháp luận ngắn. Cư sĩ Chính Trực.
-
Cư trần lạc đạo, tập 3. Cư sĩ Chính
Trực.
- Cương Yếu Giới Luật.
Hòa thượng
Thích Thiện Siêu.
- Dẫn lối
về nguồn. Căn bản Phật Pháp. Trà Giang Tử (Tỳ khưu Định Lực).
- Đại Cương Lịch Sử Phật Giáo Thế
Giới. (A Concise History Of Buddhism). Andrew Skilton
(Dharmacari Sthiramati) Tỳ khưu Thiện Minh chuyển dịch.
- Ðại Niệm Xứ
- Giảng giải kinh Ðại Niệm Xứ và thiền minh sát tuệ. Thiền sư U
Silananda (Tỳ khưu Khánh Hỷ dịch).
- Ðạo
đức Phật giáo và hạnh phúc con người. - 29 bài trích giảng kinh
điển. Hòa thượng Thích Minh Châu.
- Đạo gì? Hồi
ký một nhà tu. Thích Trí Siêu.
- Ðạo Phật đi vào
cuộc đời. Các bài tiểu luận. Thích Nhất Hạnh.
- Ðạo Phật ngày nay.
Thích Nhất Hạnh.
-
Ðạo Phật
qua nhận thức mới. Áp dụng đạo Phật trong thời đại mới. Trần
Thạc Ðức.
- Ðạo Phật và tuổi
trẻ.- Các lời khuyên giới Phật tử trẻ. Hòa thượng Thích
Thanh Từ
-
Ðạo trường
siêu thanh. Truyện thơ Phật giáo. Tỳ khưu Giác Chánh.
- Đến Bờ Kia - Pāramitā hay Pāramī:
Tổng quát về Balamật. Tỳ khưu Chánh Minh.
- Đi ngược dòng. Bốn
bài pháp về hành thiền. Ni sư Kee Nanayon (Nguyên Mỹ dịch).
- Địa vị người
phụ nữ trong giáo lý Đức Phật. Tiểu luận. Thích Nữ Huệ
Hướng.
- Điều Phục Tâm Ý: Trích dẫn kinh
điển. Bình Anson biên dịch.
-
Ðịnh nghiệp
trong Phật giáo. Hòa thượng Thích Thiện Siêu.
- Đoạn trừ lậu hoặc. Giảng giải
kinh Tất Cả Lậu Hoặc (Trung Bộ). Hòa thượng Buddharakkhita. Tỳ khưu
Pháp Thông dịch.
- Đối mặt với Thực Tại - Con đường của thương yêu.
Ni sư Pema Chodron. Nguyên Hạnh dịch.
- Ðời sống bấp
bênh. - Ðối phó với sự chết. Hòa thượng Sri Dhammananda (Phạm
Kim Khánh dịch).
-
Ðức Phật
của chúng ta.- Tuyển tập các bài viết về Ðức Phật. Hòa thượng
Thích Minh Châu.
- Đức Phật
đã dạy những gì (What the Buddha taught) - Căn bản đạo Phật. Hòa thượng
Walpola Rahula (Thích Nữ Trí Hải dịch).
- Đức Phật
Gotama, Tối thượng Y vương. Cách chữa các tâm bệnh. Ananda
Nimalasuria (Phạm Kim Khánh dịch).
-
Ðức Phật lịch
sử (The Historical Buddha). - Cuộc đời Ðức Phật, dựa theo kinh điển
và tài liệu khảo cỗ. H.W. Schumann (Nguyên Tâm Trần Phương Lan dịch)
-
Ðức Phật
và Giáo Pháp của Ngài. Tài liệu giảng dạy song ngữ Anh-Việt.
E. K. S. Hunt (Tịnh Minh soạn dịch).
-
Đức Phật
và Phật Pháp (The Buddha and His Teachings) - Cuộc đời Đức Phật,
Tăng Đoàn, và Giáo Pháp. Hòa thượng Narada (Phạm Kim Khánh dịch).
-
Ðường vào
nội tâm. Các câu chuyện đạo. Thích nữ Trí Hải.
- Đường đến giác ngộ: 37 Phần Bồ đề. Giảng giải chi tiết.
Tỳ khưu
Chánh Minh.
-
Ðường về xứ
Phật. - Các di tích lịch sử tại Ấn Ðộ. Hoà thượng Thích
Minh Châu, Thích Thiện Châu, Thích Huyền Vi.
- Giác Minh. - Những
lời giảng dạy của Thiền sư Ajahn Chah. Phạm Kim Khánh dịch.
- Giác niệm về Hơi thở
(Mindfulness
with Breathing). Tỳ khưu Phật Lệ Buddhadasa. Cư sĩ Thiện Nhựt dịch.
- Giáo lý nhà Phật.
Trích lục kinh điển. Huỳnh Văn Niệm.
- Giáo lý đạo Phật về
Tái sanh. Hòa thượng Narada (Nguyễn Trạch Thiện dịch).
- Giáo trình Thiền Minh Sát Tuệ (Vipassanā bhavana).
Thiền sư Ajahn Naeb. Tỳ khưu
Thiện Minh dịch.
-
Giải đáp thắc
mắc người cư sĩ. - Các câu hỏi thông thường trong Ðạo Phật. Maha
Thongkham Medivongs.
- Giải Thoát Bằng Năm Tập Hợp
(The
Five Aggregates: Understanding Theravāda Psychology and Soteriology). Giáo sư Mathieu Boisvert. Như Nhiên dịch.
- Giải về Kiếp.
Hòa thượng Giới
Nghiêm Thitasilo.
- Giảng giải 38 pháp Hạnh Phúc.
Pháp sư Maha Thongkham Medivongs.
- Giới thiệu Đạo Phật. 21 bài viết
ngắn. Bình Anson biên tập.
-
Giới thiệu
Phật giáo Nguyên thủy VN. Lịch sử thành lập, các ngôi chùa chính,
nghi thức và lễ hội.
- Giới
thiệu văn học kinh điển Pàli (An Introduction to Pàli Literature).
S. C. Banerji. Tỳ khưu Giác Nguyên dịch Việt.
- Góp nhặt. -
Các vấn đề tu học. Thích Trí Siêu.
- Hành Hương Xứ Phật. Di tích và hình
ảnh lịch sử tại Nepal và Ấn Độ. Phạm Kim Khánh.
- Hành hương 2002 - Tường trình.
Thăm viếng các chùa ở Việt Nam & Thái Lan. Bình Anson.
- Hành hương 2003 - Nhật ký.
Thăm viếng các chùa ở Việt Nam & Thái Lan. Bình Anson.
- Hành hương 2004
- Nhật Ký. Thăm viếng Ấn Độ, Nepal, Thái Lan và
Việt Nam, tháng 11 năm 2004. Bình Anson.
- Hành hương 2004 - Hình ảnh. Hình ảnh các Phật tích ở Ấn Độ và
Nepal. Bình Anson.
- Hành hương 2006
- Nhật Ký. Thăm viếng Sri
Lanka, Thái Lan và
Việt Nam, tháng 2 năm 2006. Bình Anson.
- Hành hương 2007
- Hình ảnh. Thăm viếng
170 chùa tại
Việt Nam, tháng 1 năm 2007. Bình Anson.
- Hành hương 2008
- Hình ảnh. Thăm viếng
100 chùa tại
Việt Nam, tháng 1 năm 2007. Bình Anson.
-
Hành thiền.
Pháp thiền của Ðức Phật. Hòa thượng Thích Minh Châu.
- Hành trình đến Chánh Niệm: Tự truyện
của Bhante Gunaratana. Bhante Henepola Gunaratana & Jeanne
Malmgren. Diệu Liên Lý Thu Linh dịch.
- Hạnh phúc an lành.
Giảng kinh Đại Hạnh Phúc. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Hạnh phúc an lành,
tập 2: Hiếu Nghĩa. Giảng kinh Đại Hạnh Phúc. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Hạnh phúc an lành,
tập 3: Nhẫn Nại. Giảng kinh Đại Hạnh Phúc. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Hạnh phúc mộng và thực: Giảng giải Kinh
Tam-Di-Đề (Samiddhi Sutta). Thích Nhất Hạnh.
- Hạnh Phúc và Con
Đường Tu Học.
Nguyễn Duy Nhiên.
- Hãy đến để thấy: Phật Giáo, Con đường
đưa đến hạnh phúc. Ni sư Ayya Khema. Chơn Minh Nguyễn Văn Phú,
Tịnh Nghiêm Nghiêm Xuân Cường, Diệu Liên Lý Thu Linh dịch.
- Hình tượng Đức Phật theo
truyền thống dân gian Thái Lan.
-
Họ đã nghĩ
như thế. - Tuyển tập các bài pháp của đệ tử Âu Mỹ của ngài
Ajahn Chah. Tỳ khưu Giác Nguyên dịch.
- Hoa Ngọc Lan.
- Hồi ký một nhà tu. Thích Chơn Thiện.
- Hòa thượng Piyadassi, Vị Sứ giả Hòa bình
- Cuộc đời và Thời đại. Kirthie Abeyesekera. Tu nữ Huyền Châu
dịch.
- Hỏi hay, Ðáp đúng.
- Các câu hỏi thông thường về đạo Phật. Tỳ khưu Dhammika (Thích
Nguyên Tạng dịch).
-
Hôn nhân hạnh
phúc (A happy married life). - Lời khuyên cho cuộc sống gia đình.
Hòa
thượng Dhammananda (Tỳ khưu Thiện Minh dịch).
- Hương vị giải thoát. Các bài giảng ngắn.
Thiền sư Ajahn Chah
(Phạm Kim Khánh) dịch.
-
Hưong vị pháp
bảo. - Tuyển tập các bài pháp luận. Thiền sư U Silananda.
- Kinh An Ban Thủ Ý lược giải.
Thích Đạt Đạo biên soạn.
- Kinh Duyên Sinh.
Đặng
Huy Hoàng.
- Khái lược về Duyên hệ.
Tỳ khưu Chánh Minh.
- Khái niệm và Thực tại trong Tư tưởng
Phật giáo nguyên thủy - Luận đề về ‘Papañca’ và
‘Papañca-Saññā-Sankhā’ (Concept and Reality). Bhikkhu Ñānananda (Tỳ khưu Giác Lộc dịch).
- Khéo Vấn, Khéo Đáp
(Good
Question, Good Answer) - Các câu hỏi thông thường về Ðạo Phật. Tỳ khưu
Shravasti Dhammika (Phạm Kim Khánh & Bình Anson dịch).
- Khi nào chim sắt bay: Hành trình Phật
Giáo về phương Tây (When the Iron Eagle flies - Buddhism for the
West). Ni Sư Ayya Khema. Diệu Liên Lý Thu Linh biên dịch.
- Khó khăn trong cuộc
đời và trách nhiệm con người. Các lời khuyên thực tế trong cuộc
sống. Hòa thượng K. Sri Dhammananda (Thích Tâm Quang dịch).
-
Khóa Thiền Minh
Sát 10 ngày. Thiền sư S.N. Goenka (Thích Minh Diệu dịch).
- Kinh
nghiệm nội quán. Các bài giảng trong khóa thiền minh sát 30 ngày.
Joseph Goldstein (Chánh Trực dịch).
- Kinh Giới Hạnh (Silavanta Sutta).
Hòa thượng Thiền sư Silananda (Nita
Truitner dịch Việt).
-
Kinh Vô Ngã Tướng. Giảng luận và thiền tập.
Thiền sư Mahasi Sayadaw (Phạm Kim Khánh dịch).
-
Kinh Vô Ngã Tướng.
Thiện Nhựt thuyết trình.
- Lá thư bạn đạo.
Tâm tình gửi các bạn Phật tử. Nghệ sĩ Bạch Tuyết.
-
Làm sao thực hành Giáo lý của Ðức Phật.
Hòa thượng Sri Dhammananda. (Thích Tâm Quang dịch).
- Lễ Dâng Y Kathina.
Tỳ
khưu Hộ Pháp.
-
Lịch sử Ðức
Phật tổ Cồ-Ðàm. Maha Thongkham Medivongs.
- Lịch sử
kết tập kinh điển và truyền giáo. Về 6 kỳ kết tập và 9 đoàn truyền
giáo. Tỳ khưu Thiện Minh.
-
Lời Kinh Xưa, Buổi Sáng Nầy.
Nguyễn Duy Nhiên.
- Lợi ích chữa bệnh
trong Thiền quán. Thiền sư Mahasi Sayadaw (Tỳ khưu Tăng Ðịnh
dịch).
- Luân lý
Phật giáo và xã hội. Các bổn phận và đời sống của cư sĩ. Hòa thượng W. Rahula (Phạm Kim Khánh
dịch).
- Luận giải kinh Căn bản Pháp môn.
Tỳ khưu Chánh Minh.
- Luận giải
kinh Chánh Tri Kiến.
Tỳ khưu Chánh Minh.
- Lý
Nhân Quả. Lý thuyết về nghiệp và nhân quả. Hòa thượng Narada
(Phạm Kim Khánh dịch).
-
Lý thuyết Nhân
tính qua kinh tạng Pàli. Luận án Tiến sĩ. Thích Chơn Thiện.
- Lý thuyết
& Thực tế. Bình Anson biên dịch.
- Mặt hồ tĩnh lặng
(A still forest pool) - Cốt tủy của Thiền Phật giáo. Thiền sư Ajahn Chah
(Tỳ khưu Khánh Hỷ dịch).
- Minh sát diễn giải.
Tathāpaññā dịch Việt, Tỳ khưu Chánh Minh hiệu đính.
- Minh Sát tu tập (Vipassana
bhavana). Thiền sư Acharn Naeb. Tỳ khưu Pháp Thông dịch.
- Minh sát tuệ.
Kinh nghiệm tu thiền. Frank Tullius (Thích Nữ Tuệ Dung dịch).
-
Một cuộc đời,
một ngôi sao. Chi tiết về cuộc đời ngài Xá-Lợi-Phất. Minh Đức
Triều Tâm Ảnh.
- Một kỹ
thuật sống. Leonard A. Bullen (Minh Nguyệt dịch).
-
Mục đích của cuộc đời. Hòa thượng Sri
Dhammananda (Thích Tâm Quang dịch).
-
Mười
ngày thiền tập. Các bài pháp trong khóa Thiền 10 ngày.
Thiền sư Khippanno Kim Triệu.
- Mười pháp Ba-la-mật.
Hòa thượng Narada (Phạm Kim Khánh dịch).
- Mười
pháp tùy niệm - Trích dẫn kinh điển. Tỳ khưu Thanissaro (Bình Anson
biên dịch).
|
|
- Năm chữ vàng trong Kinh tạng Pali.
Như Quang.
- Nền tảng của Ðạo Phật. Các bài thuyết
giảng căn bản. Peter De Santina. (Thích Tâm Quang dịch).
- Nền tảng Phật Giáo: 1. Tam Bảo. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Nền tảng Phật Giáo: 2. Quy Y Tam Bảo. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Nền tảng Phật Giáo: 3. Hành Giới. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Nền tảng Phật Giáo:
4. Nghiệp và Quả. Tỳ khưu Hộ Pháp
- Ngàn xưa hương bối.
Các câu chuyện đạo. Tỳ khưu Giới Ðức (Minh Ðức Triều Tâm Ảnh).
- Ngay trong kiếp
sống nầy. - Hướng dẫn hành thiền minh sát. Thiền sư U Pandita
(Tỳ khưu Khánh Hỷ dịch).
- Ngập
sâu trong ân sủng (Knee deep in grace). - Cuộc đời và lời dạy của
nữ thiền sư Dipa ma. Amy Schmidt (Thiện Nhựt dịch).
- Nghệ
thuật tạo Hạnh phúc (The Art of Happiness). Đức Đạt Lai Lạt Ma,
Thích Tâm Quang chuyển dịch.
- Nghi
lễ và Tự viện Phật giáo Nam tông Việt Nam. - Các thông tin căn bản. Tỳ khưu Thiện Minh.
- Ngôi nhà thật sự của
ta. Bài pháp về sự già bệnh và chết. Thiền sư Ajahn Chah (Phạm
Kim Khánh dịch).
- Ngục tù của đời sống. Tỳ
khưu Phật Lệ (Buddhadàsa Bhikkhu), Thiện Nhựt phỏng dịch.
- Nguồn an lạc. Mười bài pháp ngắn.
Hòa thượng Thích Thanh Từ.
- Nguồn Mạch Tâm Linh. Thích
Nữ Trí Hải.
- Người Phật Tử và Con Đường Tu Phật.
Phạm Kim Khánh.
- Nhặt lá bồ đề,
1. Tuyển tập các bài pháp ngắn. Hòa thượng Thích Thanh Từ.
- Nhặt lá bồ đề,
2. Tuyển tập các bài pháp ngắn. Hòa thượng Thích Thanh Từ.
- Nhặt lá bồ đề,
3. Tuyển tập các bài pháp ngắn. Hòa thượng Thích Thanh Từ.
- Những bước thăng
trầm. Về 8 pháp thế gian. Hòa thượng Narada (Phạm Kim Khánh dịch).
- Những chuyện luân hồi hiện đại. Các điều
tra nghiên cứu về tái sinh và luân hồi. Thích Tâm Quang trích dịch.
- Những
giai đoạn tiến triển của Thiền Minh Sát (song ngữ Anh-Việt). Thiền sư Mahasi. Phạm Kim Khánh dịch.
- Những hạt ngọc
trí tuệ (Gems of Buddhist wisdom).- Tuyển tập các bài pháp luận giá
trị. Thích Tâm Quang dịch.
- Những hạt
sương.- Tuyển tập các bài biên khảo. Thích Chơn Thiện.
- Những
lời dạy của Ðức Phật về hòa bình. Bài giảng song ngữ Việt-Anh
có kèm các đoạn kinh Pàli. Hòa thượng Thích Minh Châu.
- Những Lời Dạy Vàng của Đức Phật.
Tỳ khưu Thiện Minh Varapanno.
- Những thánh địa Phật Giáo tại Ấn Độ
(Nguyên bản: Buddhist Shrines In India). Thích nữ Minh Tâm dịch.
- Những
tôn giáo lớn trong đời sống nhân loại. Floyd H. Ross & Tynette
Hills (Thích Tâm Quang dịch).
- Những vấn đề của
kiếp nhân sinh. Hòa thượng Narada (Phạm Kim Khánh dịch).
- Niệm ân
đức Phật. Giảng luận về 9 ân đức Phật và phương pháp niệm Phật.
Susanta Nguyễn.
- Niệm
và người hành thiền. Phỏng vấn về pháp hành tại các trung tâm
thiền. Thiền sư U Pandita (Phạm Kim Khánh dịch).
- Nơi ấy cũng
là bây giờ và ở đây. Chánh niệm trong đời sống hằng ngày. Jon
Kabat-Zinn (Nguyễn Duy Nhiên dịch).
- Nữ Thiền sư Phật giáo tại Hoa Kỳ.
Lenore Friedman, Tỳ khưu Thiện Minh dịch.
- Ốc đảo tự thân (Be an Island).- Các bài pháp
về tu học. Ni sư Ayya Khema (Diệu Liên dịch).
- Pháp Chánh Ðịnh và Sưu Tập Pháp.- Các
đề mục hành thiền và cách thức tu tập. Hòa thượng Hộ Tông.
- Pháp Duyên
khởi. - Luận giảng chi tiết về luật Duyên Khởi và Thiền quán
minh sát tuệ. Trưởng lão Mahasi Sayadaw (Tỳ khưu Minh Huệ dịch).
- Pháp độ. Tỳ khưu Chánh
Minh.
- Pháp hành đưa đến bình an.
Thiền Sư U Pandita (Tỳ khưu Pháp Luân dịch).
- Pháp luận. Tỳ khưu
Thanissaro (Thích Nữ Chân Giải Nghiêm dịch).
-
Pháp trích lục.
- Trích lục kinh điển. Huỳnh Văn Niệm trích dịch.
-
Pháp trích lục
- 2. - Trích lục kinh điển. Huỳnh Văn Niệm trích dịch.
- Pháp Tứ
niệm xứ áp dụng vào đời sống hiện đại. Các lời khuyên thực tế. V.F. Gunaratna (Lê Thị Ánh dịch).
- Phát triển Tuệ giác.
15 nguyên tắc hành thiền Minh sát. Ajahn Naeb (Uyển Minh dịch).
-
Phật Giáo dưới
mắt nhà trí thức. Các lời bình luận về đạo Phật. Hòa thượng
Dhammananda (Thích Tâm Quang dịch).
- Phật
Giáo, một phương pháp luyện tâm. Ứng dụng của Tứ Diệu Đế và Bát
Chánh Đạo. Leonard Bullen (Phạm Kim Khánh dịch).
- Phật
Giáo, nhìn toàn diện (The Spectrum of Buddhism). Tập hợp các bài
giảng luận quan trọng. Hòa thượng Piyadassi (Phạm Kim Khánh dịch).
- Phật Giáo, nền tảng
của khoa học. Hòa thượng Payutto. (Thích Tâm Quang dịch).
- Phật
giáo tư tưởng luận (1): Nguyên thủy. Kimura Taiken (Hòa
thượng Thích Quảng Độ dịch).
- Phật
giáo tư tưởng luận (2): Tiểu thừa. Kimura Taiken (Hòa thượng
Thích Quảng Độ dịch).
- Phật
giáo tư tưởng luận (3): Đại thừa. Kimura Taiken (Hòa thượng
Thích Quảng Độ dịch).
- Phật giáo VN và hướng
đi nhân bản. - Tuyển tập các bài giảng luận. Trần Thạc Ðức
(Thích Nhất Hạnh).
-
Phật học cơ
bản. - Phật học hàm thụ. Ban Hoằng pháp GHPGVN.
- Phật học khái luận.
- Căn bản Phật Pháp dựa theo kinh điển nguyên thủy. Thích Chơn Thiện.
- Phật lý cơ
bản - Về 37 phần bồ đề. Thích Đức Thắng.
- Phật ngôn diễn giảng.
Tỳ khưu
Padhānakāmo Dũng Chí.
- Phật ở trong lòng.
Hòa thượng
Thích Thiện Siêu.
- Phật pháp
cho sinh viên (Buddha Dhamma for students). Các câu hỏi đáp. Hòa thượng Buddhadasa. Thiện Nhựt dịch.
- Phật pháp giảng giải.
- Các bài giảng căn bản về Đạo Phật. Hòa thượng U Thittila (Tỳ khưu
Pháp Thông dịch).
- Phật
pháp vấn đáp. Bình Anson biên dịch.
- Phật tử. -
Những câu hỏi thông thường về đạo Phật. Hòa thượng Thích Thiện
Châu.
-
Phật và
Thánh chúng. Các bài giảng trong trường Cơ bản Phật học về cuộc
đời Đức Phật và các vị đệ tử. Thích Minh Tuệ.
-
Phật và Thánh chúng. Cao Hữu Ðính.
- Phép lạ của sự tỉnh thức.
Thích Nhất Hạnh.
- Phương thức nhẹ nhàng
của Thiền Phật giáo. Bài giảng trong khóa thiền 7 ngày. Godwin
Samararatne (Nguyên Mỹ dịch).
- Quà Tặng Cuộc Đời: Tự truyện của một Tỳ
Kheo Ni người Tây phương. Ni Sư Ayya Khema. Diệu Liên Lý Thu
Linh dịch.
- Quả
Dự Lưu (1) - Trích dẫn kinh điển. Tỳ khưu Thanissaro (Bình Anson
biên dịch).
- Quả Dự Lưu (2) - Trích dẫn kinh
điển. Tỳ khưu Thanissaro (Bình Anson biên dịch).
-
Quan điểm về Nghiệp trong Phật giáo Nguyên thủy.
Thích Hạnh
Bình.
-
So sánh kinh
Trung A-hàm và kinh Trung Bộ. Luận án Tiến sĩ . Hòa thượng
Thích Minh Châu (Thích Nữ Trí Hải dịch).
-
Sống Thiền (Living Meditation, Living Insight).
Bs Thyn Thyn
(Từ Thám dịch).
- Sống trong
hiện tại. Ananda Pereira (Phạm Kim Khánh dịch).
- Sống trong từng
sát-na. Thiền tập theo kinh Tứ niệm xứ. Trường Đinh.
- Suối Đạo Thi Phẩm.
Ni Trưởng
Thích Nữ Huỳnh Liên (Thích Nữ Hằng Liên tuyển chọn).
- Sự Vi Diệu Của Đấng Giác Ngộ.
Thích Nữ Ngọc Duyên.
- Sử liệu về Xá-lợi Răng Phật (Datthavamsa).
Nguyên tác Pali: Dhammakitti Rājaguru Thera. Tỳ khưu Indacanda dịch.
- Sử liệu về Bảo tháp
Xá-lợi Phật (Thupavamsa). Nguyên tác Pali: Vacissarat Thera. Tỳ khưu Indacanda dịch.
- Tam
độc và pháp đối trị. Giải về tham, sân, si. Maha Thongkham
Medhivongs
- Tam Quy, Ngũ Giới.
Phạm Kim
Khánh.
-
Tám sự tích Phật lực. Sự tích của bài kệ
Hạnh phúc thù thắng. Tỳ khưu Hộ Pháp.
-
Tăng-già
thời Đức Phật. Nếp sống và sinh hoạt Tăng đoàn thời nguyên thủy.
Thích Chơn Thiện.
- Tâm lý
học Phật giáo. Thích Tâm Thiện.
- Tâm lý và Triết
học Phật giáo trong đời sống hằng ngày. Giảng giải ứng dụng
Vi Diệu Pháp. Nina Van Gorkom (Tỳ khưu Thiện Minh dịch).
- Tâm và Đạo - Quán tưởng về cuộc
sống trong Đạo Phật (The Mind and The Way - Buddhist Relections on
Life). Ajahn Sumedho (Susanta Nguyễn dịch).
- Tâm
Từ. Pháp hành thiền từ bi dựa theo kinh điển. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Tâm Từ vô lượng. Trích dẫn
Kinh tạng. Mai Hiên biên soạn.
- Thập độ Ba-la-mật.
Các truyện tiền thân và 10 pháp Ba-la-mật. Hòa thượng Hộ Tông.
- Thập
nhị nhân duyên. Giảng giải 12 yếu tố của lý nhân duyên. Hòa thượng Piyadassi (Phạm Kim Khánh dịch).
- Thiền chỉ tịnh
minh giải. Giải về ý nghĩa Chỉ Tịnh theo Thắng pháp Yếu hiệp. Hòa
thượng Jotika (Tỳ khưu Pháp Nhiên dịch).
- Thiền định và
Sức khỏe (Quán niệm hơi thở). Tỳ khưu Thiện Minh (Bhikkhu
Varapanno).
-
Thiền giữa
đời thường. Sưu tập các lá thư của ngài thiền sư Jotika (Tỳ
khưu Thiện Minh dịch).
-
Thiền học Nam
truyền. Hướng dẫn hành thiền. Joseph Goldstein và Jack Kornfield (Tỳ
khưu Giác Nguyên dịch).
- Thiền Minh Sát bằng tiếng Việt thông
thường (Mindfulness in Plain
English). Hòa thượng Henepola Gunaratana (Chơn Quán Trần Ngọc
Lợi dịch).
- Thiền Quán, Con Đường Hạnh Phúc
(It's Easier Than You Think). Sylvia Boorstein. (Nguyễn Duy Nhiên dịch).
- Thiền quán - Tiếng
chuông vượt thời gian. Các bài giảng và tham vấn về thiền minh
sát. Thiền sư U Ba Khin và Goenka (Tỳ khưu Thiện Minh dịch).
-
Thiền Quán và Tâm Thức.
Jack Kornfield, Nguyễn Duy Nhiên dịch.
- Thiền sư Dipa Ma - Một thời để nhớ. Cuộc đời của nữ thiền sư Dipa
Ma. Amy Schmidt (Tỳ khưu Thiện Minh dịch)
-
Thiền sư
đương thời. - Về các vị thiền sư Nguyên thủy. Jack Kornfield (Tỳ
khưu Thiện Minh dịch).
-
Thiền tâm Từ.
- Về pháp hành thiền lòng Từ Bi và kinh nghiệm tu tập. Sharon Salzberg (Tỳ
khưu Thiện Minh dịch).
- Thiền tập.
Cư sĩ Nguyên Giác
biên dịch.
-
Thiền tập
trong Phật giáo. Pháp hành thiền Nguyên thủy. Hòa thượng
Piyadassi (Phạm Kim Khánh dịch)
-
Thiền Tứ
Niệm Xứ. Hướng dẫn hành thiền. Thích Trí Siêu.
- Thiền Tứ Niệm Xứ - Minh Sát Tuệ.
Hòa thượng Giới Nghiêm.
- Thiền Vipassana
- Những bài
giảng về Thiền Minh Sát. Sayadaw U Janakabhivamsa. Diệu Tâm Phan
Minh Nguyệt dịch Việt.
-
Thinh văn sử.
Sử tích các vị Ðại đệ tử của Ðức Phật. Hòa thượng Hộ Giác.
- Thoát
dòng trần tục. Lời khuyên quý báu trong pháp hành thiền Chỉ Quán.
Thiền sư Ajahn Thoon Khippapanno (Phạm Kim Khánh dịch).
- Thoát
đến thực tế. Các lời trong đời sống hằng ngày. Ananda Pereira
(Phạm Kim Khánh dịch).
-
Thuần hóa tâm hồn (Taming the Monkey
Mind). Ni sư Thupten Chodron. Thích Minh Thành dịch.
- Thuyết Tứ Ðế.
Bài giảng về tứ đế, duyên nghiệp và tam học. Giáo sư Minh Chi.
- Thủ bản cho nhơn loại
(Handbook for Mankind). Thiền sư Buddhadasa (Thiện Nhựt dịch).
- Thức biến. Tuyển tập các bài pháp luận.
Hòa thượng Thích Thiện
Siêu.
-
Thực hành pháp hành Thiền Tuệ:
Đối tượng Tứ oai nghi. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Thực tại
hiện tiền. Giảng Bát nhã Tâm kinh theo Vi Diệu Pháp. Viên
Minh.
-
Thực tập Thiền Minh Sát. Thiền sư Mahasi (Phạm Kim Khánh
dịch).
- Thương yêu là thông cảm -
Tuyển tập 10 bài viết ngắn. Bình Anson.
- Tiền kiếp và luân hồi có thật không?
B.L. Weiss, Thích Tâm Quang dịch.
-
Tiền thân
Ðức Phật. Các chuyện tiền thân. Hòa thượng Thích Ðức Niệm
trích dịch.
- Tiếng vọng từ chân tâm. Ba bài giảng về tâm và hành thiền chỉ
quán. Thiền sư Acharn Maha Boowa (Phạm Kim Khánh dịch).
-
Tìm hiểu Ðạo
Phật. Các vấn đề căn bản trong đạo Phật. Pháp sư Maha Thongkham
Medivongs.
-
Tìm hiểu ngôn
ngữ kinh tạng Phật giáo. - Khảo luận lịch sử. Thích Tâm Thiện.
- Tìm hiểu pháp hành Thiền Tuệ. Cẩm
nang hành thiền. Tỳ khưu Hộ Pháp.
-
Tìm hiểu pháp môn Niệm Phật.- Niệm ân đức
Phật trong truyền thống đạo Phật Nguyên thủy. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Tìm
hiểu pháp thần thông trong Phật giáo. Phorn Ratanasuwan. Tỳ
khưu Thiện Minh dịch.
- Tìm
hiểu phước Bố Thí. Tỳ khưu Hộ Pháp.
- Tìm hiểu về giáo dục
Phật giáo. Thích nữ Hạnh Từ.
- Tìm vào thực tại.
- Cẩm nang tu thiền. Thích Chơn Thiện.
- Tinh Hoa và Sự Phát Triển của
Đạo Phật (Buddhism - Its Essence and Development). Edward Conze
(1951). Chân Pháp Nguyễn Hữu Hiệu dịch (1969).
-
Tình đời, Ý
đạo. - Cuộc đời Thánh tăng Ananda. Hòa thượng Hộ Giác.
- Trái tim thiền quán.
Giảng giải pháp quán niệm hơi thở theo Vi Diệu Pháp. Tỳ khưu Giác
Chánh.
- Tranh minh họa
- Cuộc đời Ðức Phật.
- Tranh minh họa
- Mười hạnh Ba-la-mật.
- Trên đường hoằng pháp
của Phật tổ Gotama. Cuộc đời Ðức Phật. Trùng Quang Nguyễn Văn
Hiểu.
- Trì Giới Độ (Sīla Pāramitā).
Tỳ khưu Chánh Minh.
- Trị tâm sân hận.
Năng lực nhẫn nhục. Ðức Ðạt Lai Lạt Ma. (Thích Hằng Ðạt dịch).
-
Triết lý về
Nghiệp. - Giảng luận về Nghiệp, Nhân quả, Lý Duyên Khởi.
Hòa thượng Hộ Tông.
-
Trọng Tâm Thiền Phật Giáo
(The Heart of Buddhist Meditation). Hòa thượng Nyanaponika (Tỳ khưu ni
Huyền Châu dịch).
- Trú quán qua đêm - Tự truyện của một Tăng
Sĩ Hoa Kỳ. Tỳ khưu Yogagivacara Rahula (Chơn Quán Trần Ngọc Lợi
dịch).
- Truyện
cổ Phật Giáo - Tập I. Truyện thơ. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
- Truyện
cổ Phật Giáo - Tập II. Truyện thơ. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
- Truyện
cổ Phật Giáo - Tập III. Truyện thơ. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
-
Truyện thơ Tiền thân Đức
Phật - Tập 1. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
-
Truyện thơ Tiền thân Đức
Phật - Tập 2. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
-
Truyện thơ Tiền thân Đức
Phật - Tập 3. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
-
Truyện thơ Tiền thân Đức
Phật - Tập 4. Tâm Minh Ngô Tằng Giao.
-
Trưởng lão Buddhaghosa -
Nhà chú giải kinh điển Pàli (The Life and Work of Buddhaghosa).
Bimala Charan Law, Tỳ khưu Thiện Minh dịch.
- Tu nhà. - Lời
khuyên Phật tử tại gia. Thích Chân Tính.
- "Tuccho
Pothila" - Dưỡng nuôi Phật giáo bằng pháp niệm tâm. Thiền
sư Ajahn Chah. Phạm Kim Khánh dịch.
- Tuyển tập Thư Thầy.
Các lời khuyên quý báu trong việc tu tập. Tỳ khưu Viên Minh.
- Từ nguồn Diệu Pháp.
Thích
Nữ Trí Hải.
- Tứ Diệu Ðế.
Các bài pháp thoại giảng về Kinh Chuyển Pháp Luân. Hòa thượng
Ajahn Sumedho (Dương Vĩnh Hùng dịch).
- Tứ
Diệu Đế. Giảng giải và trích dẫn kinh điển. Phạm Kim Khánh.
- Tứ vô lượng tâm.
Về lòng từ, bi, hỷ, xả. Hòa thượng Narada. Phạm Kim Khánh dịch.
- Tứ vô
lượng tâm. Thuyết giảng về lòng từ, bi, hỷ, xả. Đại đức Ananda
Mangala. Hồ Đắc Thăng dịch.
- Vài bài viết trong những năm xưa.
Phạm Kim Khánh biên soạn.
- Vấn đề ẩm thực
trong đạo Phật. - Bình luận về việc ăn chay. Jan Sanjivaputta
(Tỳ khưu Thiện Minh dịch).
- Vấn đề chay mặn
trong đạo Phật. Tuyển tập các bài bình luận.
- Vi tiếu. Vài
mẫu chuyện đạo. Huyền Không Tử.
-
Vì sao tin Phật
(What
Buddhists believe). Các vấn đề trong đời sống cư sĩ. Hòa thượng K. Sri
Dhammananda (Thích Tâm Quang dịch).
- Vòng luân
hồi (The Wheel of Birth and Death). Tỳ khưu Khantipalo (Phạm
Kim Khánh dịch).
- Vô ngã.- Pháp
tu vô ngã và không tính. Thích Trí Siêu.
- Vô ngã, vô ưu.
- Các bài pháp ngắn trong khóa thiền. Ni sư Ayya Khema (Diệu Ðạo dịch).
- Vun trồng An định, gặt hái Tuệ minh.
Căn bản pháp hành thiền. Thiền sư Brahmavamso (Thiện Nhựt và Bình Anson
dịch).
- Xin cứu độ Mẹ Đất.
Bảo vệ môi trường. Thích Trí Siêu.
- Xuất ly độ (Nekkhamma
Pāramitā). Tỳ khưu Chánh Minh.
- Ý nghĩa đêm Rằm tháng Tư.
Tỳ khưu Hộ Pháp (Dhammarakkhita Bhikkhu).
- Yêu và
Chết (Loving and Dying). Tỳ Khưu Visuddhacara (Không Tuệ dịch).
|
|
Sách Tham Khảo
|
||
|
|
|
Kinh sách của
các tông phái khác
|
||
|
|
|
|
|
Hướng dẫn kỹ thuật
|
||
|


Tiểu thừa


Gia Lai

Gia Lai là tỉnh có diện tích lớn thứ hai Việt NamSau tỉnh Nghệ An và là một tỉnh cao nguyên nằm ở khu vực Bắc Tây Nguyên (Gia Lai đứng thứ nhất về diện tích, đứng thứ 2 cả về dân số vùng Tây Nguyên), Việt Nam.

Tính đến ngày 1/4/2019, toàn tỉnh Gia Lai là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 18 về số dân số với 1.513.847 người và 374.512 hộ, xếp thứ 30 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 33 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 33 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Năm 2020 GRDP năm 2020 đạt 80.000,32 tỉ Đồng, bình quân đầu người 51,9 triệu đồng, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,00%.
Gia Lai cũng là một địa bàn chiến lược về quốc phòng, là nơi đóng trụ sở Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3 và Bộ Tư lệnh Binh đoàn 15.

Nguồn gốc tên gọi Gia Lai bắt nguồn từ chữ Jarai, tên gọi của một dân tộc thiểu số trong tỉnh, cách gọi này vẫn còn giữ trong tiếng của người Ê-đê, Ba Na, Lào, Thái Lan và Campuchia để gọi vùng đất này là Jarai, Charay có nghĩa là vùng đất của người Jarai, có lẽ ám chỉ vùng đất của Thủy Xá và Hỏa Xá thuộc tiểu quốc Jarai xưa.

Tỉnh Gia Lai được tái lập vào ngày 12 tháng 8 năm 1991 khi tỉnh Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh là Gia Lai và Kon Tum. Tỉnh lỵ tỉnh Gia Lai được đặt tại thành phố Pleiku. Đến tháng 4/2019, tỉnh Gia Lai có hơn 34 dân tộc cùng sinh sống, và 5 tôn giáo được công nhận, chiếm nhiều nhất là người Kinh với 53,77%. Vùng trung tâm tỉnh Gia Lai như thành phố Pleiku là nơi người Kinh tập trung đông nhất (87,5%).

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Ngày 27 tháng 8 năm 2009, chia huyện Chư Sê thành 2 huyện:

TP. HCM, ngày 20/07/2022
Thư Xin Lỗi Vì Đang Bị Tấn Công DDoS
THƯ VIỆN PHÁP LUẬT chân thành xin lỗi Quý khách vì website không vào được hoặc vào rất chậm trong hơn 1 ngày qua.
Khoảng 8 giờ sáng ngày 19/7/2022, trang www.ThuVienPhapLuat.vn có biểu hiện bị tấn công DDoS dẫn đến quá tải. Người dùng truy cập vào web không được, hoặc vào được thì rất chậm.
THƯ VIỆN PHÁP LUẬT đã báo cáo và nhờ sự hỗ trợ của Trung Tâm Giám sát An toàn Không gian mạng Quốc gia (NCSC), nhờ đó đã phần nào hạn chế hậu quả của cuộc tấn công.
Đến chiều ngày 20/07 việc tấn công DDoS vẫn đang tiếp diễn, nhưng người dùng đã có thể sử dụng, dù hơi chậm, nhờ các giải pháp mà NCSC đưa ra.
DDoS là hình thức hacker gửi lượng lớn truy cập giả vào hệ thống, nhằm gây tắc nghẽn hệ thống, khiến người dùng không thể truy cập và sử dụng dịch vụ bình thường trên trang www.ThuVienPhapLuat.vn .
Tấn công DDoS không làm ảnh hưởng đến dữ liệu, không đánh mất thông tin người dùng. Nó chỉ làm tắc nghẽn đường dẫn, làm khách hàng khó hoặc không thể truy cập vào dịch vụ.
Ngay khi bị tấn công DDoS, THƯ VIỆN PHÁP LUẬT đã họp xem thời gian qua mình có làm sai hay gây thù chuốc oán với cá nhân tổ chức nào không.
Và nhận thấy mình không gây thù với bạn nào, nên chưa hiểu được mục đích của lần DDoS này là gì.
Sứ mệnh của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT là:
-
sử dụng công nghệ cao để tổ chức lại hệ thống pháp luật
-
và kết nối cộng đồng dân luật Việt Nam,
-
nhằm giúp công chúng loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu,
-
và cùng công chúng xây dựng, thụ hưởng nhà nước pháp quyền.
Luật sư Nguyễn Thụy Hân, Phòng Cộng Đồng Ngành Luật cho rằng: “Mỗi ngày chúng tôi hỗ trợ pháp lý cho hàng ngàn trường hợp, phổ cập kiến thức pháp luật đến hàng triệu người, thiết nghĩ các hacker chân chính không ai lại đi phá làm gì”.
Dù thế nào, để xảy ra bất tiện này cũng là lỗi của chúng tôi, một lần nữa THƯ VIỆN PHÁP LUẬT xin gửi lời xin lỗi đến cộng đồng, khách hàng.


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, chia huyện Chư Pah thành 2 huyện: Chư Pah và Ia Grai.Nghị định 70/CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, chia huyện Chư Pah thành 2 huyện: Chư Pah và Ia Grai.Nghị định 70/CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 24 tháng 4 năm 1999, chuyển thị xã Pleiku thành thành phố Pleiku.


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, chia huyện Chư Pah thành 2 huyện: Chư Pah và Ia Grai.Nghị định 70/CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 24 tháng 4 năm 1999, chuyển thị xã Pleiku thành thành phố Pleiku.

Ngày 21 tháng 8 năm 2000, chia huyện Mang Yang thành 2 huyện: Mang Yang và Đak Đoa.Nghị định 37/2000/NĐ-CP về việc đổi tên xã, thị trấn, thành lập xã thuộc huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai và chia huyện Mang Yang thành hai huyện Đak Đoa và Mang Yang


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, chia huyện Chư Pah thành 2 huyện: Chư Pah và Ia Grai.Nghị định 70/CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 24 tháng 4 năm 1999, chuyển thị xã Pleiku thành thành phố Pleiku.

Ngày 21 tháng 8 năm 2000, chia huyện Mang Yang thành 2 huyện: Mang Yang và Đak Đoa.Nghị định 37/2000/NĐ-CP về việc đổi tên xã, thị trấn, thành lập xã thuộc huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai và chia huyện Mang Yang thành hai huyện Đak Đoa và Mang Yang

Ngày 18 tháng 12 năm 2002, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Ia Pa.Nghị định 104/2002/NĐ-CP về việc chia tách huyện Ayun Pa thành hai huyện Ia Pa và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, chia huyện Chư Pah thành 2 huyện: Chư Pah và Ia Grai.Nghị định 70/CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 24 tháng 4 năm 1999, chuyển thị xã Pleiku thành thành phố Pleiku.

Ngày 21 tháng 8 năm 2000, chia huyện Mang Yang thành 2 huyện: Mang Yang và Đak Đoa.Nghị định 37/2000/NĐ-CP về việc đổi tên xã, thị trấn, thành lập xã thuộc huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai và chia huyện Mang Yang thành hai huyện Đak Đoa và Mang Yang

Ngày 18 tháng 12 năm 2002, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Ia Pa.Nghị định 104/2002/NĐ-CP về việc chia tách huyện Ayun Pa thành hai huyện Ia Pa và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, chia huyện An Khê thành thị xã An Khê và huyện Đak Pơ.Nghị định 155/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị xã An Khê và huyện Đak Pơ, thành lập xã Đak Pơ thuộc huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai


Gia Lai

nhỏ|phải|220px|Bản đồ hành chính Gia Lai năm 2012|liên_kết=Special:FilePath/Ban_do_gia_lai.jpg
nhỏ|phải|220px|Đường Nguyễn Tất Thành - thành phố Pleiku (Hình ảnh năm 2012)
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa)
nhỏ|phải|220px|UBND huyện Đak Pơ
nhỏ|phải|220px|Thị trấn Kon Dơngnhìn từ xa|liên_kết=Special:FilePath/Thị_trấn_Kon_Dong_và_các_xã_lân_cận_nhìn_từ_Đá_Chải..jpg

Tỉnh Gia Lai ngày nay xưa kia là địa bàn sinh sống lâu đời của các dân tộc Jrai, Ba Na, Chăm hroi, tập quán sống thành từng làng. Trước khi người Pháp đặt ách đô hộ lên Tây Nguyên, các dân tộc Gia Lai đang ở giai đoạn cuối của xã hội nguyên thuỷ chuyển sang giai đoạn xã hội có giai cấpVùng đất tỉnh Gia Lai ngày nay là địa bàn cư trú lâu đời của các dân tộc Jrai, Bahnar có tập quán sống thành từng làng, Theo Báo Gia Lai..

Từ những năm đầu thập niên 40 của thế kỷ 19, các giáo sĩ người Pháp bắt đầu truyền đạo ở khu vực cư trú của người Ba Na thuộc xã Hà Tây thuộc huyện Chư Pah và xã Hà Đông thuộc địa phận huyện Đak Đoa ngày nay. Lúc này người Pháp ngày càng tiến sâu vào Bắc Tây Nguyên, đồng thời tạo nên những xáo trộn mới bằng những chính sách chia để trị, dựa vào nhóm này để chống nhóm khác, chia rẽ Kinh - Thượng, chia rẽ các dân tộc trong tỉnh, trong khu vực với nhau.

Cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Pháp đã từng bước thiết lập bộ máy cai trị trên đất Gia Lai. Sau nhiều lần thay đổi, sáp nhập, chia tách để thành lập các đơn vị hành chính trên vùng Tây Nguyên, ngày 24 tháng 5 năm 1932, theo Nghị định Toàn quyền Đông Dương lúc này tỉnh Pleiku được thành lập.

Đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, tỉnh Pleiku có Thị xã PleikuThị xã Pleiku được thành lập ngày 3 tháng 12 năm 1929 theo Nghị định Khâm sứ Trung Kỳ, huyện An Khê, huyện Plei kli, huyện Chư Ty và huyện Cheo Reo.

Sau năm 1945, chính quyền cách mạng gọi là tỉnh Gia Lai. Tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại vùng đất Gia Lai và gọi tên đây là tỉnh Pleiku. Giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1954, tỉnh Pleiku nói riêng, Tây Nguyên nói chung trải qua nhiều lần chủ thể cai quản theo các văn bản của chính quyền thực dân.Thông tin lịch sử tỉnh Gia Lai, Tỉnh Gia Lai..

Tuy nhiên về phía chính quyền cách mạng, trong những năm kháng chiến chống Pháp, vẫn gọi là tỉnh Gia Lai, nhưng qua từng thời điểm khác nhau, tỉnh Gia Lai lại thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của các cơ quan khác nhau trong khu vực, các huyện trong tỉnh cũng nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính.

Dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa thì tỉnh mang tên Pleiku với ba quận. Năm 1962 tách quận Cheo Reo lập tỉnh Phú Bổn nên Pleiku chỉ còn hai quận: Lệ Trung và Lệ Thanh. trước năm 1958 thì đổi Lệ Thanh thành Thanh An.

Sau năm 1975, tỉnh Pleiku đổi tên thành tỉnh Gia Lai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, thực hiện theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành tỉnh mới là Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Krông Pa.Quyết định 77-CP năm 1979 về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, thành lập huyện Chư Sê trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Prông và Mang Yang.Quyết định 34-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Chư Sê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, chia huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kbang.Quyết định 181-HĐBT năm 1984 về việc điều chỉnh địa giới huyện Kon Plong và chia huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum

Ngày 30 tháng 5 năm 1988, chia tiếp huyện An Khê thành 2 huyện: An Khê và Kông Chro.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành 2 tỉnh: Gia Lai và Kon TumNghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khoá VIII, Gia Lai - Kon Tum tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum. , UBND tỉnh Gia Lai.. Khi tách ra, tỉnh Gia Lai có tỉnh lị là thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, Kbang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, thành lập huyện Đức Cơ trên cơ sở tách ra từ 2 huyện: Chư Pah và Chư Prông.Quyết định 315-HĐBT năm 1991 thành lập huyện mới Đức Cơ thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, chia huyện Chư Pah thành 2 huyện: Chư Pah và Ia Grai.Nghị định 70/CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai

Ngày 24 tháng 4 năm 1999, chuyển thị xã Pleiku thành thành phố Pleiku.

Ngày 21 tháng 8 năm 2000, chia huyện Mang Yang thành 2 huyện: Mang Yang và Đak Đoa.Nghị định 37/2000/NĐ-CP về việc đổi tên xã, thị trấn, thành lập xã thuộc huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai và chia huyện Mang Yang thành hai huyện Đak Đoa và Mang Yang

Ngày 18 tháng 12 năm 2002, chia huyện Ayun Pa thành 2 huyện: Ayun Pa và Ia Pa.Nghị định 104/2002/NĐ-CP về việc chia tách huyện Ayun Pa thành hai huyện Ia Pa và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, chia huyện An Khê thành thị xã An Khê và huyện Đak Pơ.Nghị định 155/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị xã An Khê và huyện Đak Pơ, thành lập xã Đak Pơ thuộc huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai

Ngày 26 tháng 4 năm 2007, chia huyện Ayun Pa thành thị xã Ayun Pa và huyện Phú Thiện.Nghị định 50/2007/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Ayun Pa;thành lập thị xã Ayun Pa và huyện Phú Thiện;thành lập các phường Cheo Reo, Hòa Bình, Đoàn Kết, Sông Bờ


Hà Tĩnh

Hà Tĩnh là một tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ, Việt Nam.Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg của Chính phủ ngày 08/07/2004 ban hành Danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam có đến 30/6/2004. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 11/04/2019.Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.

Năm 2018, Hà Tĩnh là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 25 về số dân, xếp thứ 33 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 27 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ nhất về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 1,2 triệu người, số liệu kinh tế - xã hội thống kê GRDP đạt 63.236 tỉ Đồng (tương ứng với 2,83 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 49,50 triệu đồng (tương ứng với 2.150 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 20,8%.

Trước đây, Hà Tĩnh cùng với Nghệ An là một miền đất có cùng tên chung là Hoan Châu (trước thời Nhà Lý), Nghệ An châu (thời Lý, Trần), xứ Nghệ (năm 1490, đời vua Lê Thánh Tông), rồi trấn Nghệ An. Năm 1831, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành hai tỉnh: Nghệ An (bắc sông Lam) và Hà Tĩnh (nam sông Lam).

Năm 1976, Hà Tĩnh sáp nhập với Nghệ An, lấy tên là Nghệ Tĩnh. Năm 1991, Quốc hội Việt Nam khóa VIII ra nghị quyết chia tỉnh Nghệ Tĩnh, tái lập tỉnh Nghệ An và tỉnh Hà Tĩnh.Thế Anh Nguyễn, Alain Forest Guerre et paix en Asie du Sud-Est Page 110 1998 "... the regional way of speaking in the southern part of Thanh Nghệ, the so-called Nghệ Tĩnh (Nghệ An and Hà Tĩnh) dialect,..."Jonathan D. London Education in Vietnam 2011 Page 186 "A teacher from Hà Tĩnh Province acknowledged this issue, quipping that his distinctive and "heavy" Hà Tĩnh accent would be tough even for most Việt teachers, let alone students."

Trước thời các vua Hùng dựng nước, Hà Tĩnh cùng với Nghệ An là nước Việt Thường. Đến thời Hùng Vương, theo Đại Việt sử ký toàn thư, Hà Tĩnh thuộc bộ Cửu Đức

Thời nhà Hán (Bắc thuộc), đất Hà Tĩnh ngày nay thuộc huyện Hàm Hoan thuộc quận Cửu Chân

Sau khi Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán xâm lược, vùng đất Hà Tĩnh thuộc Cửu Đức

Thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê: gọi là Hoan Châu, vùng địa đầu phía nam của nước Đại Cồ Việt, tiếp giáp với nước Chiêm Thành và nước Ai Lao.

Thời Lý-Trần, từ năm 1030, bắt đầu gọi là châu Nghệ An. Vào đầu thời kỳ này (đầu thời nhà Lý), đất Hà Tĩnh (phía Bắc đèo Ngang) vẫn là vùng đất biên cương của Đại Việt với Chiêm Thành.

Thời nhà Hậu Lê, từ năm Hồng Đức thứ 20 (1490) vua Lê Thánh Tông đặt ra thừa tuyên Nghệ An, nhưng vùng đất Nghệ An - Hà Tĩnh ngày nay cũng còn được gọi là xứ Nghệ An, phần đất thuộc tỉnh Hà Tĩnh ngày nay là đất thuộc 2 phủ Đức Quang (tức phủ Đức Thọ sau này) và phủ Hà Hoa (sau còn gọi là phủ Hà Thanh). Phủ Hà Hoa gồm 2 huyện: Thạch Hà và Kỳ Hoa (tức Kỳ Anh và Hoa Xuyên sau này). Phủ Đức Quang gồm 6 huyện: Thiên Lộc (tức Can Lộc), La Sơn (tức Đức Thọ ngày nay), Hương Sơn, Nghi Xuân, Chân Phúc (tức Nghi Lộc Nghệ An), Thanh Chương (Nghệ An).Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, dư đia chí, trang 63, 75.

Thời Tây Sơn, vùng đất Nghệ An - Hà Tĩnh được gọi chung là Nghĩa An trấn

Năm Gia Long nguyên niên (1802) lại đặt làm Nghệ An trấn.

Năm 1831, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía Bắc sông Lam); Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Tỉnh Hà Tĩnh được thành lập với 2 phủ Đức Thọ và Hà Hoa của trấn Nghệ An trước đó. Năm Minh Mạng 17 (1838) lập thêm huyện Hoa Xuyên thuộc phủ Hà Hoa (Hoa Xuyên tức là Cẩm Xuyên ngày nay). Năm Minh Mạng 21 (1840), 2 huyện (trước của vương quốc Viêng Chăn bị diệt vong bởi Xiêm La và đất châu Trịnh Cao) là: Cam Cát (tức Khamkheuth tỉnh Borikhamxay) và Cam Môn (tức vùng các huyện Hương Khê, Vũ Quang và phia Đông Bắc tỉnh Khammuane ngày nay), từng nhập vào phủ Trấn Định (tức Ngọc Ma) thuộc xứ Nghệ của Đại Nam, đến lúc đó Minh Mạng cho nhập vào phủ Đức Thọ của tỉnh Hà Tĩnh. Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), đổi phủ Hà Hoa thành phủ Hà Thanh (do kỵ húy), đồng thời Thiệu Trị lấy cả ba phủ Trấn Định, Trấn Tĩnh, Lạc Biên (trước thuộc Nghệ An) nhập vào tỉnh Hà Tĩnh.Cuốn Đại Việt địa dư toàn biên của Nguyễn Văn Siêu, trang 232-233.

Năm Tự Đức thứ 6 (năm 1853) đổi tỉnh Hà Tĩnh làm đạo, hợp vào Nghệ An thành An Tĩnh. Năm Tự Đức thứ 29 (năm 1876) lại đặt tỉnh Hà Tĩnh như cũ.

Thời Pháp thuộc, tỉnh Hà Tĩnh thuộc xứ Trung Kỳ nằm trong Liên bang Đông Dương của Pháp. Các phủ huyện là đất (các tỉnh Khammuane, Borikhamxay) thuộc Lào ngày nay (tức là đất các phủ Trấn Định, Trấn Tĩnh, Lạc Biên) bị cắt về xứ Lào thuộc Pháp, và từ đó không thuộc Việt Nam nữa.

Sau năm 1945, tỉnh Hà Tĩnh thuộc vùng Trung Bộ Việt Nam. Sau năm 1954, Hà Tĩnh thuộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sau năm 1975, giai đoạn 1976-1991, 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh nhập làm một tỉnh và được gọi là tỉnh Nghệ Tĩnh.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Nghệ Tĩnh lại tách ra thành Nghệ An và Hà Tĩnh như ngày nay. Khi tách ra, tỉnh Hà Tĩnh có 9 đơn vị hành chính gồm thị xã Hà Tĩnh và 8 huyện: Cẩm Xuyên, Can Lộc, Đức Thọ, Hương Khê, Hương Sơn, Kỳ Anh, Nghi Xuân, Thạch Hà.

Ngày 10 tháng 4 năm 2015, thành lập thị xã Kỳ Anh trên cơ sở tách thị trấn Kỳ Anh và 11 xã thuộc huyện Kỳ Anh.


Hà Tĩnh

Trước thời các vua Hùng dựng nước, Hà Tĩnh cùng với Nghệ An là nước Việt Thường. Đến thời Hùng Vương, theo Đại Việt sử ký toàn thư, Hà Tĩnh thuộc bộ Cửu Đức

Thời nhà Hán (Bắc thuộc), đất Hà Tĩnh ngày nay thuộc huyện Hàm Hoan thuộc quận Cửu Chân

Sau khi Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán xâm lược, vùng đất Hà Tĩnh thuộc Cửu Đức

Thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê: gọi là Hoan Châu, vùng địa đầu phía nam của nước Đại Cồ Việt, tiếp giáp với nước Chiêm Thành và nước Ai Lao.

Thời Lý-Trần, từ năm 1030, bắt đầu gọi là châu Nghệ An. Vào đầu thời kỳ này (đầu thời nhà Lý), đất Hà Tĩnh (phía Bắc đèo Ngang) vẫn là vùng đất biên cương của Đại Việt với Chiêm Thành.

Thời nhà Hậu Lê, từ năm Hồng Đức thứ 20 (1490) vua Lê Thánh Tông đặt ra thừa tuyên Nghệ An, nhưng vùng đất Nghệ An - Hà Tĩnh ngày nay cũng còn được gọi là xứ Nghệ An, phần đất thuộc tỉnh Hà Tĩnh ngày nay là đất thuộc 2 phủ Đức Quang (tức phủ Đức Thọ sau này) và phủ Hà Hoa (sau còn gọi là phủ Hà Thanh). Phủ Hà Hoa gồm 2 huyện: Thạch Hà và Kỳ Hoa (tức Kỳ Anh và Hoa Xuyên sau này). Phủ Đức Quang gồm 6 huyện: Thiên Lộc (tức Can Lộc), La Sơn (tức Đức Thọ ngày nay), Hương Sơn, Nghi Xuân, Chân Phúc (tức Nghi Lộc Nghệ An), Thanh Chương (Nghệ An).Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, dư đia chí, trang 63, 75.

Thời Tây Sơn, vùng đất Nghệ An - Hà Tĩnh được gọi chung là Nghĩa An trấn

Năm Gia Long nguyên niên (1802) lại đặt làm Nghệ An trấn.

Năm 1831, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía Bắc sông Lam); Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Tỉnh Hà Tĩnh được thành lập với 2 phủ Đức Thọ và Hà Hoa của trấn Nghệ An trước đó. Năm Minh Mạng 17 (1838) lập thêm huyện Hoa Xuyên thuộc phủ Hà Hoa (Hoa Xuyên tức là Cẩm Xuyên ngày nay). Năm Minh Mạng 21 (1840), 2 huyện (trước của vương quốc Viêng Chăn bị diệt vong bởi Xiêm La và đất châu Trịnh Cao) là: Cam Cát (tức Khamkheuth tỉnh Borikhamxay) và Cam Môn (tức vùng các huyện Hương Khê, Vũ Quang và phia Đông Bắc tỉnh Khammuane ngày nay), từng nhập vào phủ Trấn Định (tức Ngọc Ma) thuộc xứ Nghệ của Đại Nam, đến lúc đó Minh Mạng cho nhập vào phủ Đức Thọ của tỉnh Hà Tĩnh. Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), đổi phủ Hà Hoa thành phủ Hà Thanh (do kỵ húy), đồng thời Thiệu Trị lấy cả ba phủ Trấn Định, Trấn Tĩnh, Lạc Biên (trước thuộc Nghệ An) nhập vào tỉnh Hà Tĩnh.Cuốn Đại Việt địa dư toàn biên của Nguyễn Văn Siêu, trang 232-233.

Năm Tự Đức thứ 6 (năm 1853) đổi tỉnh Hà Tĩnh làm đạo, hợp vào Nghệ An thành An Tĩnh. Năm Tự Đức thứ 29 (năm 1876) lại đặt tỉnh Hà Tĩnh như cũ.

Thời Pháp thuộc, tỉnh Hà Tĩnh thuộc xứ Trung Kỳ nằm trong Liên bang Đông Dương của Pháp. Các phủ huyện là đất (các tỉnh Khammuane, Borikhamxay) thuộc Lào ngày nay (tức là đất các phủ Trấn Định, Trấn Tĩnh, Lạc Biên) bị cắt về xứ Lào thuộc Pháp, và từ đó không thuộc Việt Nam nữa.

Sau năm 1945, tỉnh Hà Tĩnh thuộc vùng Trung Bộ Việt Nam. Sau năm 1954, Hà Tĩnh thuộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sau năm 1975, giai đoạn 1976-1991, 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh nhập làm một tỉnh và được gọi là tỉnh Nghệ Tĩnh.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Nghệ Tĩnh lại tách ra thành Nghệ An và Hà Tĩnh như ngày nay. Khi tách ra, tỉnh Hà Tĩnh có 9 đơn vị hành chính gồm thị xã Hà Tĩnh và 8 huyện: Cẩm Xuyên, Can Lộc, Đức Thọ, Hương Khê, Hương Sơn, Kỳ Anh, Nghi Xuân, Thạch Hà.

Ngày 2 tháng 3 năm 1992, thành lập thị xã Hồng Lĩnh thuộc tỉnh Hà Tĩnh trên cơ sở tách thị trấn Hồng Lĩnh; 2 xã Đức Thuận và Trung Lương; một phần xã Đức Thịnh thuộc huyện Đức Thọ cùng với 2 xã Đậu Liêu và Thuận Lộc thuộc huyện Can Lộc.Quyết định 67-HĐBT năm 1992 về việc thành lập thị xã Hồng Lĩnh


Hà Tĩnh

Trước thời các vua Hùng dựng nước, Hà Tĩnh cùng với Nghệ An là nước Việt Thường. Đến thời Hùng Vương, theo Đại Việt sử ký toàn thư, Hà Tĩnh thuộc bộ Cửu Đức

Thời nhà Hán (Bắc thuộc), đất Hà Tĩnh ngày nay thuộc huyện Hàm Hoan thuộc quận Cửu Chân

Sau khi Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán xâm lược, vùng đất Hà Tĩnh thuộc Cửu Đức

Thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê: gọi là Hoan Châu, vùng địa đầu phía nam của nước Đại Cồ Việt, tiếp giáp với nước Chiêm Thành và nước Ai Lao.

Thời Lý-Trần, từ năm 1030, bắt đầu gọi là châu Nghệ An. Vào đầu thời kỳ này (đầu thời nhà Lý), đất Hà Tĩnh (phía Bắc đèo Ngang) vẫn là vùng đất biên cương của Đại Việt với Chiêm Thành.

Thời nhà Hậu Lê, từ năm Hồng Đức thứ 20 (1490) vua Lê Thánh Tông đặt ra thừa tuyên Nghệ An, nhưng vùng đất Nghệ An - Hà Tĩnh ngày nay cũng còn được gọi là xứ Nghệ An, phần đất thuộc tỉnh Hà Tĩnh ngày nay là đất thuộc 2 phủ Đức Quang (tức phủ Đức Thọ sau này) và phủ Hà Hoa (sau còn gọi là phủ Hà Thanh). Phủ Hà Hoa gồm 2 huyện: Thạch Hà và Kỳ Hoa (tức Kỳ Anh và Hoa Xuyên sau này). Phủ Đức Quang gồm 6 huyện: Thiên Lộc (tức Can Lộc), La Sơn (tức Đức Thọ ngày nay), Hương Sơn, Nghi Xuân, Chân Phúc (tức Nghi Lộc Nghệ An), Thanh Chương (Nghệ An).Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, dư đia chí, trang 63, 75.

Thời Tây Sơn, vùng đất Nghệ An - Hà Tĩnh được gọi chung là Nghĩa An trấn

Năm Gia Long nguyên niên (1802) lại đặt làm Nghệ An trấn.

Năm 1831, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía Bắc sông Lam); Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Tỉnh Hà Tĩnh được thành lập với 2 phủ Đức Thọ và Hà Hoa của trấn Nghệ An trước đó. Năm Minh Mạng 17 (1838) lập thêm huyện Hoa Xuyên thuộc phủ Hà Hoa (Hoa Xuyên tức là Cẩm Xuyên ngày nay). Năm Minh Mạng 21 (1840), 2 huyện (trước của vương quốc Viêng Chăn bị diệt vong bởi Xiêm La và đất châu Trịnh Cao) là: Cam Cát (tức Khamkheuth tỉnh Borikhamxay) và Cam Môn (tức vùng các huyện Hương Khê, Vũ Quang và phia Đông Bắc tỉnh Khammuane ngày nay), từng nhập vào phủ Trấn Định (tức Ngọc Ma) thuộc xứ Nghệ của Đại Nam, đến lúc đó Minh Mạng cho nhập vào phủ Đức Thọ của tỉnh Hà Tĩnh. Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), đổi phủ Hà Hoa thành phủ Hà Thanh (do kỵ húy), đồng thời Thiệu Trị lấy cả ba phủ Trấn Định, Trấn Tĩnh, Lạc Biên (trước thuộc Nghệ An) nhập vào tỉnh Hà Tĩnh.Cuốn Đại Việt địa dư toàn biên của Nguyễn Văn Siêu, trang 232-233.

Năm Tự Đức thứ 6 (năm 1853) đổi tỉnh Hà Tĩnh làm đạo, hợp vào Nghệ An thành An Tĩnh. Năm Tự Đức thứ 29 (năm 1876) lại đặt tỉnh Hà Tĩnh như cũ.

Thời Pháp thuộc, tỉnh Hà Tĩnh thuộc xứ Trung Kỳ nằm trong Liên bang Đông Dương của Pháp. Các phủ huyện là đất (các tỉnh Khammuane, Borikhamxay) thuộc Lào ngày nay (tức là đất các phủ Trấn Định, Trấn Tĩnh, Lạc Biên) bị cắt về xứ Lào thuộc Pháp, và từ đó không thuộc Việt Nam nữa.

Sau năm 1945, tỉnh Hà Tĩnh thuộc vùng Trung Bộ Việt Nam. Sau năm 1954, Hà Tĩnh thuộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sau năm 1975, giai đoạn 1976-1991, 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh nhập làm một tỉnh và được gọi là tỉnh Nghệ Tĩnh.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Nghệ Tĩnh lại tách ra thành Nghệ An và Hà Tĩnh như ngày nay. Khi tách ra, tỉnh Hà Tĩnh có 9 đơn vị hành chính gồm thị xã Hà Tĩnh và 8 huyện: Cẩm Xuyên, Can Lộc, Đức Thọ, Hương Khê, Hương Sơn, Kỳ Anh, Nghi Xuân, Thạch Hà.

Ngày 2 tháng 3 năm 1992, thành lập thị xã Hồng Lĩnh thuộc tỉnh Hà Tĩnh trên cơ sở tách thị trấn Hồng Lĩnh; 2 xã Đức Thuận và Trung Lương; một phần xã Đức Thịnh thuộc huyện Đức Thọ cùng với 2 xã Đậu Liêu và Thuận Lộc thuộc huyện Can Lộc.Quyết định 67-HĐBT năm 1992 về việc thành lập thị xã Hồng Lĩnh

Ngày 4 tháng 8 năm 2000, thành lập huyện Vũ Quang trên cơ sở tách 6 xã: Đức Lĩnh, Đức Giang, Đức Liên, Ân Phú, Đức Hương, Đức Bồng thuộc huyện Đức Thọ, 5 xã: Hương Thọ, Hương Minh, Hương Đại, Hương Điền, Hương Quang, Hương Trạch, thuộc huyện Hương Khê và xã Sơn Thọ thuộc huyện Hương Sơn.Nghị định 27/2000/NĐ-CP về việc thành lập huyện Vũ Quang