Nguyễn Hữu Cảnh

right|thumb|Tượng Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh trong đình Bình Kính, xã Hiệp Hòa, Biên Hòa
Nguyễn Hữu Cảnh (chữ Hán: 阮有鏡, 1650 – 1700), nguyên danh là Nguyễn Hữu Kính, với các tên húy khác là Lễ hoặc ThànhTheo cách đặt tước hiệu trong các triều đại Việt Nam xưa, chữ đầu của tước thường là tên (first name) của người được ban tước. Ví dụ như tước của Nguyễn Hữu Hào, anh trai ông, được đặt là Hào Lương Hầu, hay tước của Nguyễn Văn Thoại là Thoại Ngọc Hầu, hoặc của Nguyễn Cư Trinh (với tên thật là Nguyễn Đăng Nghi) là Nghi Biểu Hầu. Vậy có lẽ tên mà ông được biết trong triều đình là Nguyễn Hữu Lễ, còn tên Nguyễn Hữu Thành là tên tộc danh được biết trong dòng họ.

Ngoài ra, tên Lễ của ông còn được dùng để đặt tên cho các địa danh như sông / bãi / đền Lễ Công tại miền Nam Việt Nam.  Còn tên Thành có lẽ là tên tộc được giới hạn trong việc dùng hoặc viết trong gia phả dòng họ, ít dùng trong xã hội và đến nay, hầu như vẫn chưa tìm thấy một địa danh nào được gắn liền với tên Thành của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh tại Việt Nam.Theo Nguyễn Ngọc Hiền: Do kiêng tên húy, nên Kính được gọi chếch là Cảnh. Do ông có tộc danh là Lễ, nên chúa lấy tên đó mà ban tước phong là Lễ Tài hầu, hay Lễ Thành hầu. (Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh và công cuộc khai sáng miền nam nước Việt cuối thế kỷ XVII. Nhà xuất bản Văn Học, 1999. tr.24-25). Đây có thể là một sự ngộ nhận hoặc cách nhận xét của tác giả Nguyễn Ngọc Hiền chưa được hoàn toàn đúng. Xem thêm tại bài viết này. Tộc danh mà Nguyễn Hữu Cảnh được biết đến trong xã hội là Nguyễn Hữu Lễ (do vậy mà ông được ban tước Lễ Thành Hầu) và tộc danh Nguyễn Hữu Thành có lẽ chỉ là một tộc danh khác được viết lại trong gia phả hoặc giới hạn dùng trong dòng họ Nguyễn Hữu., tước Lễ Thành Hầu (禮成侯)Lưu ý - mỹ tự Thành 成 trong tước vị của ông không liên quan đến tên tộc khác của ông là Thành. Chữ Thành trong tước vị này do triều đình chọn mỹ tự thứ hai để ghép chung với tên ông là mỹ tự thứ nhất là Lễ để phong tước Hầu cho ông. Lễ Thành Hầu có nghĩa là vị Hầu thông suốt lễ nghi. Xem thêm phần Tước / Thụy Hiệu / Mỹ Hiệu ở gần cuối bài viết này để rõ thêm về nghĩa của tước hầu này., sau lại được triều đình truy phong tước Vĩnh An Hầu (永安侯) là một danh tướng thời chúa Nguyễn Phúc Chu. Ông được xem là vị tướng mở cõi Nam Bộ với việc xác lập chủ quyền cho người Việt tại vùng đất Đồng Nai, Gia Định vào năm 1698. Kể từ thời điểm đó, miền đất này chính thức trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc lãnh thổ Đại Việt, tức Việt Nam ngày nay.

Dưới đây là danh sách các tước/thụy hiệu /mỹ hiệu mà Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh đã được phong hoặc truy phong qua các triều đại.
 được phong trước năm Canh Thân 1692[13]
 Lễ Thành Hầu
 tiếng Hán: 禮成侯
 tiếng Anh: the Marquis of Ideal Ritual Observation
 tiếng Việt: phong cho ông tước là vị Hầu thông suốt lễ nghi
 được truy phong khi mất, năm Đinh Hợi 1767
 Hiệp tán công thần, đặc tấn Chưởng dinh, thụy Trung Cần
 tiếng Hán: 協贊工臣, 特進掌營, 謚忠勤
 tiếng Anh: His Honorable Military Assistant Attaché, specifically promoted to the post of Provincial Commanding Officer, posthumously named Loyal & Diligent Statesman
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu quan Hiệp tánTheo Từ điển Chức Quan Việt Nam, Đỗ Văn Ninh, Nhà xuất bản Thanh Niên, 2002 523. Hiệp tán trang 306, Hiệp tán là một chức võ quan đặt thời Nguyễn giúp phụ việc cho quan Tham tán, làm nhiệm vụ tham mưu tại các mặt trận. Chánh quan Phẩm., và đặc phong cho ông chức Chưởng dinhMột ngộ nhận thường thấy là việc hiểu lầm chức Chưởng Cơ (tiếng Anh: Batallion Commander) và Chưởng Dinh (tiếng Anh: Provincial Military Governor). Theo tổ chức quân đội thời Lê Trung Hưng, quân chính quy đóng tại các dinh, được phiên chế theo thứ tự: dinh, cơ, đội và thuyền. Một dinh có thể có một hoặc nhiều cơ binh. Đứng đầu dinh là Chưởng dinh, đứng đầu cơ là Chưởng cơ. Dưới Dinh là Cơ, dưới Cơ có thể là nhiều thuyền hoặc nhiều đội và số lượng cũng không thống nhất. Theo cách tổ chức này, Chưởng Dinh là chức dành cho quan võ trông coi 1 dinh trong đó bao gồm các đơn vị quân binh (cơ) trong dinh. Vì vậy, Chưởng Dinh là chức quan võ cao hơn Chưởng Cơ., với thụy hiệu là vị quan trung thành với triều đình và cần mẫn trong việc nước
 được truy phong năm Gia Long 4 (Ất Mùi 1805), thờ phụ vào Thái Miếu, liệt vào Thượng đẳng công thầnCác mỹ hiệu này được tìm thấy trên mạng và trong trang 583, bản dịch tiếng Việt với tên là DAI-NAM-THUC-LUC-Tap01.docx. Theo bản dịch, phần chức tước này nằm trong phần Chính biên - Đệ nhất kỷ - Quyển XXVI - Thực lục về Thế tổ cao hoàng đế, nhưng không tìm thấy được bản chữ Hán nào trên mạng để xem.
 Tuyên lực công thần, đặc tấn Phụ quốc Thượng tướng quân, Cẩm Y vệ Đô chỉ huy sứ ty Đô chỉ huy sứ, Đô đốc phủ Chưởng phủ sự, phó tướng chưởng cơ Lễ Tài hầu, thụy Tuyên Vũ
 tiếng Hán: 宣力功臣, 特進輔國上將軍, 錦衣衞都指揮使司都指揮使, 都督府掌府事, 副將掌奇禮才侯,  謚宣武
 tiếng Anh: His Exalted Utmost Dedication Official, specifically promoted to Bulwark General of the State, Chief Commander of the Imperial Bodyguard, Marshal of the Area CommandIn dynasties prior to Nguyen, regarding to the military structure, the country was divided into 5 Đô Đốc Phủ (都督府 - loosely translated as Division) called Central, Front, Back, Left, Right divisions accordingly.  Each Đô Đốc Phủ was under the commands of a Đô đốc phủ Chưởng phủ sự (Marshal of the Area Command), or Marshal.  All 5 marshals were directly under the command of the emperor. To read more in Vietnamese article, click here., Regional Vice Commander & General, Duke of Gifted Ritual Observation, posthumously named Promulgation of Martial Power
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu là vị công thần tận lực với đất nước, đặc tấn chức thượng tướng quân phò trợ đất nước, được lãnh trọng trách đứng đầu cơ quan Cẩm Y Vệ bảo vệ hoàng đế, cùng chức là vị chưởng quan Ngũ quân Đô Thống (là chức của 5 vị tướng lãnh cao nhất thời tiền Nguyễn như Tả Quân, Hữu Quân, v.v) thống lĩnh quân đội toàn quốc Thời tiền Nguyễn (như Hậu Lê), về mặt tổ chức quân đội, toàn quốc được chia làm 5 đô đốc phủ (Trung, Tiền, Hậu, Tả, Hữu) với 5 vị Đô đốc Chưởng phủ sự, là chức võ quan cao nhất và do hoàng đế trực tiếp chỉ huy. Thời Nguyễn, 5 Đô đốc phủ được đổi làm thành 5 đạo quân (Trung, Tiền, Hậu, Tả, Hữu) với tên mới là Ngũ quân Đô thống Phủ. Tước phong cho Lễ Thành hầu là Đô đốc phủ Chưởng phủ sự thay vì là Ngũ quân đô thống phủ đô thống chưởng phủ sự vì Đô đốc phủ là tên phủ xưa thời Lễ Thành hầu. Việc truy phong chức này nói lên triều đình nhà Nguyễn truy phong Lễ Thành hầu là một trong 5 vị võ quan cao nhất thời chúa Nguyễn, thời của Lễ Thành hầu., (nguyên ông đã là) phó tướng, chưởng cơ, với tước là vị Hầu có tài năng về việc lễ nghi, ban thụy hiệu là vị võ quan tuyên dương võ nghiệp
 được truy phong năm Minh Mạng 12 (Nhâm Thìn 1832) Đại Nam Thực lục Tiền biên, bản chữ Hán, quyển 7, chương 16 chỉ ghi là phong tước Vĩnh An Hầu. Mỹ hiệu Thần Cơ Doanh Đô Thống Chế được tìm thấy trong bài viết này.
 Thần cơ doanh Đô thống chế, Vĩnh An Hầu Theo Từ điển quan chức Việt Nam, Đỗ Văn Ninh, 2002 trang 167, 營 đọc là Doanh nếu đây là một cơ quan quân sự như Thần Đô Doanh. Các trường hợp khác đều đọc là Dinh như Bình Khang Dinh.
 tiếng Hán: 神機營都統制, 永安侯
 tiếng Anh: Supreme Commandant of the Firearms Division, the Marquis of Perpetual Peace
 tiếng Việt: phong cho ông chức quan võ đứng đầu cơ quan Thần Cơ Doanh, là cơ quan với trọng trách bảo vệ kinh thành và kho vũ khí, cùng với các trách nhiệm liên quan đến vũ khí như chế tạo ống phun lửa, súng đạn, pháo hoa, v.v., và phong cho ông tước là vị Hầu (phù hộ cho đất nước được) đời đời bình an
 được sắc phong năm Minh Mạng 3 (Nhâm Ngọ 1822), đình Bình Kính, Biên Hòa
 Thác Cảnh Uy Viễn Chiêu Ứng Thượng Đẳng Thần
 tiếng Hán: 拓境威遠昭應上等神
 tiếng Anh: Top-Rank Deity for which His contribution in frontier development & Numinous Grace is far reaching and profound
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu là vị Thượng đẳng thần linh ứng và uy danh khai khẩn đất đai vang dội lẫy lừng
 được sắc phong năm Thiệu Trị 3 (Quý Mão 1843), đình Bình Kính, Biên Hòa - tặng thêm 2 chữ Thành CảmThành Cảm (誠感 / Influential Reply) - do lòng thành của người đến lễ mà người đến lễ này được vị thần cảm ứng cho việc cầu xin, tế lễ
 Thác Cảnh Uy Viễn Chiêu Ứng Thành Cảm Thượng Đẳng Thần
 tiếng Hán: 拓境威遠昭應誠感上等神
 tiếng Anh: Top-Rank Deity for which His contribution in frontier development & Numinous Grace with Influential Reply is far reaching and profound
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu là vị Thượng đẳng thần linh ứng, chứng giám cho lòng thành khấn vái, và uy danh khai khẩn đất đai vang dội lẫy lừng
 được sắc phong năm Thiệu Trị 3 (Quý Mão 1843) lần 2, đình Bình Kính, Biên Hòa - tặng thêm 2 chữ Hiển Linh
 Thác Cảnh Uy Viễn Chiêu Ứng Thành Cảm Hiển Linh Thượng Đẳng Thần
 tiếng Hán: 拓境威遠昭應誠感上等神
 tiếng Anh: Celestial Top-Rank Deity for which His contribution in frontier development & Numinous Grace with Influential Reply is far reaching and profound
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu là vị Hiển linh Thượng đẳng thần linh ứng, chứng giám cho lòng thành khấn vái, và uy danh khai khẩn đất đai vang dội lẫy lừng
 được sắc phong năm Tự Đức 3 (Canh Tuất 1850), đình Bình Kính, Biên Hòa - tặng thêm 2 chữ Trác Vĩ
 Thác Cảnh Uy Viễn Chiêu Ứng Thành Cảm Hiển Linh Trác Vĩ Thượng Đẳng Thần
 tiếng Hán: 拓境威遠昭應誠感卓偉上等神
 tiếng Anh: Eminently Celestial Top-Rank Deity for which His contribution in frontier development & Numinous Grace with Influential Reply is far reaching and profound
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu là vị Hiển linh Kiệt xuất Thượng đẳng thần linh ứng, chứng giám cho lòng thành khấn vái, và uy danh khai khẩn đất đai vang dội lẫy lừn

Năm 1802 , sau khi làm chủ cả nước , Gia Long chính thức xây dựng nhà nước theo chế độ quân chủ chuyên chế, trung ương tập quyền với mức độ ngày càng cao hơn. Đế có được một lực lượng quân sự hùng mạnh, Gia Long và các vua sau đó như Minh Mạng, Thiệu Trị thực hiện ban bố nhiều chính sách khác nhau về quân sự : tuyển bổ, biên chế, luyện tập,vu khí nhằm bảo vệ sự an toàn cho hoàng gia, giữ gìn an ninh trật tự xã hội, chống lại các cuộc xâm lược từ bên ngoài. Có thể nói rằng nay từ buổi đầu các vua nhà Nguyễn đã ý thức được vấn đề cần phải xây dựng một lực lượng quân đội vững mạnh cho triều đại của mình. Nhưng quân đội nhà Nguyễn càng ngày càng lạc hậu do các vị vua sau này không quan tâm mấy đến việc võ bị. Dưới thời Tự Đức, công tác quốc phòng của nhà Nguyễn có sự tương phản rõ rệt với các triều trước.
17 trang
| Chia sẻ: lylyngoc | Lượt xem: 3787 | Lượt tải: 11
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tiểu luận Một số vấn đề về quân đội triều Nguyễn
, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tiểu luận
Một số vấn đề về quân đội triều Nguyễn
MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU 2
B. NỘI DUNG 4
Chương 1: Khái quát về triều Nguyễn 4
Chương 2: Một số vấn đề về quân đội triều Nguyễn 6
2.1.Tổ chức 7
2.1.1. Đơn vị và cấp chỉ huy 7
2.1.2. Binh lính ở Kinh Đô 9
2.1.3. Việc tuyển lính và số quân 9
2.1.4 Binh khí và luyện tập 11
2.2. Thành lũy 13
C. KẾT LUẬN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
A.MỞ ĐẦU
Năm 1802 Nguyễn Ánh đánh bại nhà Tây Sơn, lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Gia Long, nhà Nguyễn được thành lập. Một trong những thành quả Gia Long đạt được sau nhiều năm nội chiến với Tây Sơn là quân đội tương đối mạnh với trang bị và tổ chức kiểu phương Tây. Sau khi quản làm chủ toàn bộ quốc gia, nhà Nguyễn xây dựng quân đội hoàn thiện hơn, chính quy hơn. Quân chính quy đóng tại kinh thành và những nơi xung yếu; các địa phương đều có lực lượng vũ trang tại chỗ làm nhiệm vụ trị an. Quân chính quy có 14 vạn người, ngoài ra còn có quân trừ bị. Quân đội còn được tổ chức thành 4 binh chủng: bộ binh, tượng binh, thủy binh và pháo binh, trong đó bộ binh và thuỷ binh được chú trọng xây dựng để tác chiến độc lập. Trình độ chính quy thống nhất cao. Ngoài vũ khí cổ truyền, quân chính quy được trang bị hoả khí mua của phương Tây như đại bác, súng trường, thuyền máy, thuốc nổ...Các loại súng thần công, đại bác được đúc với kích thước, trọng lượng thống nhất; thành luỹ, đồn to nhỏ cũng được quy định cho từng cấp với số lượng quân nhất định.
Sự quan tâm tới khoa học quân sự phương Tây của Gia Long được xem là do tình thế bắt buộc thì với Minh Mạng lại hoàn toàn tự nguyện. Minh Mạng lấy phương Tây làm kiểu mẫu cho việc tổ chức quân đội, hướng đến việc quân cần tinh nhuệ, không cần nhiều. Phương thức tác chiến được các học giả Mãn Thanh ghi nhận là giống hệt kiểu Pháp, do trong quân đội Minh Mạng có thuê các sĩ quan huấn luyện là người phương Tây. Có thể nói, quân đội nhà Nguyễn thời bấy giờ là lực lượng quân sự tân tiến hiện đại nhất ở khu vực Đông Nam Á. Sang thời Tự Đức, công tác quốc phòng của nhà Nguyễn có sự tương phản rõ rệt với các triều trước. Một trong các lý do khiến tình hình quân đội suy sút là vấn đề tài chính. Vũ khí và trang thiết bị làm mới gần như không có. Trong bối cảnh ấy, đó là một dịp thuận lợi để cho Pháp nổ súng xâm lược nước ta. Sự thật đã diễn ra là năm 1858 Pháp nổ súng đánh vào Đà Nẵng, mở đầu cho quá trình xâm lược nước ta của thực dân pháp. Để chống lại sự xâm lược của thực dân Pháp triều đình đã huy động sức mạnh tối đa của quân đội và cả những vị tướng tài giỏi để kháng chiến bảo vệ nền độc lập đất nước. Nhưng với nhiều nguyên nhân khác nhau như đường lối kháng chiến không phù hợp cùng với trang thiết bị vũ khí lạc hậu …nên cuộc kháng chiến đã dần đi đến thất bại.
Trong nhiều năm qua vấn đề nghiên cứu về triều Nguyễn luôn là vấn đề quan tâm của các giới nghiên cứu lịch sử, của các nhà sư học và đã có rất nhiều nhận định và đánh giá khác nhau về triều Nguyễn. Nhưng dù sao đi nữa cái mà chúng ta thấy rất rõ là triều Nguyễn đã để lại cho Huế nói riêng và cho đất nước Việt Nam một quần thể di sản kiến trúc đồ sộ, một nền văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc.
“Chưa có một thời kỳ lịch sử nào để lại cho dân tộc ba di sản văn hoá được thế giới công nhận và tôn vinh với những giá trị mang ý nghĩa toàn cầu như vậy”. [8]
Vậy nên việc nghiên cứu, học tập về triều Nguyễn là một việc làm hết sức có ý nghĩa, nhằm làm sáng tỏ hơn về triều đại phong kiến cuối cùng ở Việt Nam. Vì vậy tôi chọn vấn đề “ Một số vấn đề về quân đội triều Nguyễn” để làm đề tài cho bài tiểu luận của mình.
B. NỘI DUNG
Chương 1
KHÁI QUÁT VỀ TRIỀU NGUYỄN
Năm 1802, nhà Nguyễn thành lập. Đất nước thống nhất dưới sự thống trị của một vương triều. Các vua Gia Long (1802-1819), Minh Mạng (1920-1940), Thiệu Trị( 1941- 1947), Tự Đức (1848-1883) kế tiếp nhau xây dựng và củng cố đât nước trong bối cảnh chế độ phong kiến đang đi vào khủng hoảng và suy tàn.
“Tháng 5 năm Nhâm Tuất (1802), sau khi đánh bại triều đại Tây Sơn do vua Cảnh Thịnh (tức Nguyễn Quang Toản), đứng đầu, Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu là Gia Long, định đô ở Thuận Hóa (Huế), phục hồi lại chính quyền phong kiến của các chúa Nguyễn trước đó đã bị phong trào Tây Sơn lật đổ (1777), mở đầu triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Ngay sau khi đánh bại triều đại Tây Sơn, vua Gia Long bắt tay ngay vào việc xây dựng chế độ quân chủ quan liêu chuyên chế. Chế độ đó ngày càng được củng cố chặt chẽ, đặc biệt dưới triều vua Minh Mạng (1820-1840)”.[4,299]
Nhà Nguyễn là triều đại quân chủ cuối cùng cai trị Việt Nam trong lịch sử Việt Nam . Được thành lập sau khi hoàng đế Gia Long lên ngôi năm 1802 sau khi đánh bại nhà Tây Sơn và sụp đổ hoàn toàn khi hoàng đế Bảo Đại thoái vị vào năm 1945, tổng cộng là 143 năm. Triều đại Nhà Nguyễn là một triều đại đánh dầu nhiều thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là cuộc xâm lược của người Pháp giữa thế kỷ 19.
Nhà Nguyễn có thể được chia ra hai giai đoạn riêng biệt: Giai đoạn độc lập và giai đoạn bị đế quốc Pháp xâm lăng và đô hộ. Giai đoạn độc lập (1802-1858) là giai đoạn mà các vua nhà Nguyễn đang nắm toàn quyền quản lý đất nước, kéo dài 56 năm và trải qua 4 đời vua, Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Gia Long và con trai Minh Mạng (1820-1841) đã cố gắng xây dựng Việt Nam theo kiểu Nho giáo. Từ thập niên 1830, giới trí thức Việt Nam (đại diện tiêu biểu là Nguyễn Trường Tộ) đã đặt ra yêu cầu học hỏi phương Tây để phát triển công nghiệp - thương mại, nhưng họ chỉ là thiểu số. Đáp lại, vua Minh Mạng và những người kế tục Thiệu Trị (1841-1847) và Tự Đức (1847-1883) chọn chính sách đã lỗi thời là coi trọng phát triển nông nghiệp (dĩ nông vi bản) và ngăn cản Thiên chúa giáo, tôn giáo từ phương Tây.
Giai đoạn bị Pháp xâm lăng và đô hộ (1858-1945) là giai đoạn kể từ việc quân Pháp đánh Đà Nẵng và kết thúc sau khi hoàng đế Bảo Đại thoái vị. Tháng 8 năm 1858, Hải quân Pháp đổ bộ tấn công vào cảng Đà Nẵng và sau đó rút vào xâm chiếm Sài Gòn. Tháng 6 năm 1862, vua Tự Đức ký hiệp ước nhượng ba tỉnh miền Đông cho Pháp. Năm 1867, Pháp chiếm nốt ba tỉnh miền Tây kế tiếp để tạo thành một lãnh thổ thuộc địa Cochinchine (Nam kỳ). Sau khi củng cố vị trí vững chắc ở Nam Kỳ, từ năm 1873 đến năm 1886, Pháp xâm chiếm nốt những phần còn lại của Việt Nam qua những cuộc chiến phức tạp ở Bắc Kỳ. Giai đoạn này kết thúc khi Bảo Đại tuyên bố thoái vị năm 1945.
Chương 2
MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUÂN ĐỘI TRIỀU NGUYỄN.
Ngay từ sớm, Nguyễn Ánh đã phong vương, đặt quan lại cho những người theo phò tá mình. Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn và trở thành hoàng đế Gia Long, ông lại tiếp tục kiện toàn lại hệ thống hành chính và quan chế của chính quyền mới. Nhà Nguyễn về cơ bản vẫn giữ nguyên hệ thống quan chế và cơ cấu chính quyền trung ương giống như các triều đại trước đó. Đứng đầu nhà nước là vua, nắm mọi quyền hành trong tay. Giúp vua giải quyết giấy tờ, văn thư và ghi chép có Văn thư phòng (năm 1829 đổi là Nội các). Về việc quân quốc trọng sự thì có 4 vị Điện Đại học sĩ gọi là Tứ trụ Đại thần, đến năm 1834 trở thành viện Cơ mật. Ngoài ra còn có Tông nhân phủ phụ trách các công việc của Hoàng gia.
Bên dưới, triều đình lập ra 6 Bộ, đứng đầu mỗi bộ là quan Thượng Thư chịu trách nhiệm chỉ đạo các công việc chung của Nhà nước, các bộ gồm: Bộ Lại, Bộ Hộ, Bộ Lễ, Bộ Binh, Bộ Hình và Bộ Công. Bộ Binh là bộ trông coi mọi việc về quân đôi : giữ việc binh nhung, quân cấm vệ, xe ngựa, đồ nghí trượng, khí giới, giữ việc biên giới, lính thú, nhà trạm, phố xá, nơi hiểm yếu, việc khẩn cấp, tuyển dụng chức võ. Theo nhà sử học Trần Trọng Kim viết thì Bộ Binh có chức năng đó là:
“ coi việc thuyên bổ võ chức, giảng duyệt quân lính, sai khiến quân đi thú hoặc đi đánh dẹp, kén chọn binh lính, xét người có công người có lỗi về việc binh”. [2,147]
Quân đội nhà Nguyễn là hệ thống tổ chức các lực lượng vũ trang của triều đình nhà Nguyễn bắt đầu từ triều vua Gia Long đến hết triều vua Tự Đức (1802-1883). Trên danh nghĩa, nhà Nguyễn tiếp tục thống lĩnh lực lượng này cho đến năm 1945, nhưng sau khi người Pháp lập cuộc bảo hộ thì quân đội của triều đình Huế không còn thuộc quyền chỉ huy của hoàng đế Việt Nam nữa mà phụ thuộc quân đội Pháp.
2.1.Tổ chức.
2.1.1 Đơn vị và cấp chỉ huy.
Dưới triều Nguyễn về mặt tổ chức quân đội, trên hết có 5 phủ đô đốc chỉ huy 5 quân ( trung quân, hậu quân, tiền quân, tả quân, hữu quân). Đứng đầu mỗi phủ Đô đốc có chức đô thống chưởng phủ sự, rồi đến các chức Thống chế, Chưởng vệ. Năm phủ đô đốc đặt dưới quyền chỉ huy trực tiếp của nhà vua. Vua nắm quyền tối hậu về việc điều động và chỉ huy quân đội.
Quân đội được chia làm 3 loại: Thân binh, cấm binh, tinh binh. Thân binh có nhiệm vụ bảo vệ nhà vua. Cấm binh bảo vệ hoàng thành, Tinh binh bao gồm cả bộ binh, thủy binh, tượng binh. Quân đội được tổ chức ngày càng hoàn thiện hơn.
“Sang thời Minh Mạng, tổ chức binh chế được hoàn thiện gồm đủ các binh chủng: bộ binh, pháo binh,thủy binh, tượng binh” . [6,22]
Tuy nhiên pháo binh và tượng binh còn là binh chủng phụ thuộc, chưa chở thành một binh chủng hoàn chỉnh và mạng như bộ binh và thủy binh. Bộ binh có kinh binh và cơ binh, chia làm các doanh ( Mỗi doanh có 2500 người, vệ 500 người, đội 50 người, thập 10 người và ngũ 5 người. Kinh binh do thống chế chỉ huy. Mỗi vệ binh có 2 khẩu thần công, 200 súng diềm thương và 21 lá cờ. Cơ binh là lính đóng ở các tỉnh do các lãnh binh, chánh và phó quản cơ chỉ huy. mỗi cơ có 10 đội được chia thành thập và 10 ngũ.
Đến thời Minh Mạng thì tượng binh đã thực sự trở thành một binh chủng mạnh trong quân đội triều Nguyễn và được phân bố như sau:
“+Bắc Thành: 3 cơ, mỗi cơ 10 đội, 750 lính, 110 thớt voi.
+Gia Định Thành: 10 đội, 500 lính, 75 thớt voi.
+Bình Định: 4 đội, 200 lính, 300 thớt voi.
+Nghệ An, 3 đội, 150 lính, 21 thớt voi.
+Quảng Bình, Quảng Ngãi, Thanh Hóa: mỗi tỉnh 2 đội, 100 lính, 15 thớt voi.
+Quảng Trị, Phú Yên, Bình Hòa, Bình Thuận, Ninh Bình: mỗi tỉnh 10 đội, 50 lính, 7 thớt voi.
+Kinh Đô: 3 vệ, mỗi vệ 10 đội, 15.000 lính, 150 thớt voi” [6, 22]
Thủy binh được chia là 3 doanh, có 15 vệ. Tổng chỉ huy là thủy binh sư đô đốc thống Doanh thì do đô thống và vệ do chưởng vệ chỉ huy.
Trên các binh chủng này có 4 quan đô thống chỉ huy. Đứng đầu 4 đô thống là Bộ thống trung quân.
Đơn vị nhà binh nhỏ nhất gọi là ngũ gồm năm người có ngũ trưởng đứng đầu. Hai ngũ là một thập, tức 10 người có cai chỉ huy. Năm thập là một đội, tức 50 lính, có chánh suất đội chỉ huy và phó suất đội phụ tá. Tập hợp 10-12 đội là một vệ hay một cơ, tức khoảng 500-600 lính. Vệ thì có vệ úy, còn gọi là chưởng vệ hay chánh vệ (còn gọi là lãnh binh) chỉ huy và phó vệ hiệp tá. Cơ thì có quản cơ và phó quản cơ. Một doanh là năm đến tám vệ, khoảng 2.500-4.800 lính.
Các vị tướng chỉ huy tập trung lo phần chiến thuật và luyện tập trong khi chiến lược và tổng điều hành thì thuộc Bộ Binh, một trong sáu thành phần của Lục bộ trong triều.
Quân đội nhà Nguyễn có tổ chức chặt chẽ, có quy củ, từng bước đi vào chính quy hóa từ tổ chức đến trang bị, là một đội quân khá mạnh ở vùng Đông Nam Á lúc bấy giờ.
2.1.2 Binh lính ở Kinh Đô.
Quân đóng ở kinh thành Huế thì được chia thành ba hạng: thân binh, cấm binh và tinh binh. Thân binh dùng để bảo vệ vua. Cấm binh để canh giữ và chăm sóc kinh thành. Tinh binh được giao việc trấn giữ khu vực ngoài kinh thành. Ngoài ra còn có thuộc binh trong các phủ đệ của các vương tôn, hoàng tử và đại thần dùng hầu hạ chứ không phải việc quốc sự. Nhà sử học Trần Trọng Kim ghi lại về việc tổ chức quân đội ở Kinh Thành và các trấn thì :
“Ở chỗ Kinh Thành thì đặt ra than binh, cấm bính, tinh binh. Lính than binh mỗi vệ có 500 người và có 50 người tập quân nhạc. Ở các tỉnh thì đặt ra lính cơ, lính mộ. Lại đặt biền binh ban lệ, nghĩa là các binh lính chia làm 3 phiên, 2 phiên về quán , còn một phiên ở tại ban lưu thay đổi cho nhau”.[2, 175]
Thân binh gồm các vệ Cẩm Y, vệ Kim Ngô, vệ Tuyển Phong và doanh Vũ Lâm.
Cấm binh gồm các doanh Thần Cơ, doanh Thần Phong, doanh Long Vũ, doanh Hổ Uy, doanh Hùng Nhuệ, vệ Kỳ Vũ, vệ Kinh Tượng (tượng binh), vệ Thượng Tứ (kỵ binh), vệ Long Thuyền (chuyên chở thuyền vua), viện Vũ Bị (lính dùng súng), viện Thượng Trà (dâng nước), đội Tư Pháo (chế thuốc súng), đội Tài Thụ (trồng cây), đội Giáo Dưỡng, vệ Võng Thành (lo bẫy săn cho vua), đội Thượng Thiện (bếp núc) và đội Phụng Thiện.
Tinh binh gồm có ba doanh của Kinh kỳ thủy sư, vệ Giám Thành, vệ Thủ Hộ, vệ Dực Hùng, ty Lý Thiện (bánh trái để cúng tế), thự Hòa Thanh (ca nhạc), thự Thanh Bình (múa).
2.1.3 Việc tuyển lính và số quân.
Để duy trì lực lực lượng và xây đựng một quân đội hùng mạnh để ổn định tình hình chính trị xã hội trong nước và chống lại các thế lực bên ngoài, triều Nguyễn đã rất chú trọng đến việc tuyển lính. Tuy nhiên căn cứ vào tình hình kinh tế, chính trị, dân số…mà chính sách tuyển lính của triều Nguyễn có sự khắc nhau ở các địa phương, các vùng về số lượng. Theo như Trần Trọng kim ghi lại thì các chính sách về binh chế và việc tuyển lính dưới thời Gia Long (vua Thế Tổ) :
“ Khi vua Thế Tổ đánh được Tây Sơn rồi, ngài ban thưởng cho các tướng sĩ, tặng phong và làm đền thờ những người tử trận, còn những người lính già nua thì cho về quê quán. Đặt ra phép giản binh: Lệ định các trấn, từ Quảng Bình vào đến Bình Thuận cứ ba tên đinh kén lấy một tên lính; từ Biên Hòa trở vào thì cứ 5 tên đinh kén lấy một tên lính; tự Hà Tĩnh trở ra đến 5 nội trấn ở Bắc Thành thì cứ 7 tên đinh kén lấy một tên lính. Còn 6 ngoại trấn là Tuyên Quang, Hưng Hóa, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Quảng Yên, thì cứ 1o tên đinh kén lấy một tên lính”. [2, 175].
.Nếu lấy trung bình là tám suất đinh lấy một lính, căn cứ trên số tráng đinh năm 1847 là 1.024.388 thì có khoảng 128.000 lính trên toàn quốc. Áp dụng phép "Biền binh định lệ" tức luân phiên cho lính về quê làm ruộng thì số quân hiện dịch là khoảng 4-50 nghìn.
Theo đánh giá của tướng Pháp de Courcy trong thời gian Pháp xâm chiếm Việt Nam, năm 1885, quân đội chính qui "An Nam" có vào khoảng 70.000 người, trong số đó 12 ngàn tuyển mộ từ các vùng quanh kinh thành Huế. Ngoài ra, theo ông, cũng phải kể đến "vô số" các toán dân quân thành lập và đóng tại các thành phố lớn, cũng như tại hầu hết các làng. Các đội dân quân này tuy nhiên trang phục rách rưới, vũ trang nghèo nàn, và thiếu tổ chức.
“ Việc thi tuyển chủ yếu căn cứ theo tầm vóc và sức mạnh. Ai xách quả tạ nặng 100 cân bằng một tay đi được 30 trượng thì xếp hạng ưu; đi 24 trượng thì hạng thứ ưu; đi 20 trượng thì hạng bình; 16 trượng là hạng thứ bình; 10 trượng là hạng thứ” [5, 119].
Triều Minh Mạng lại lập thêm đội "Giáo dưỡng binh" để con các võ quan theo học cùng được lãnh lương hầu đào tạo giới trẻ. Học trình kéo dài sáu năm.
Khi còn giao chiến với lực lượng Tây Sơn quân đội nhà Nguyễn có thu nạp một số sĩ quan và binh lính ngoại quốc trong số đó có người ở lại nhận quan tước vào triều Gia Long như Jean-Baptiste Chaigneau và Philippe Vannier, giúp huấn luyện quân sĩ theo phương thức Âu châu. Sang triều Minh Mạng thì đa số chọn hồi hương và quân đội nhà Nguyễn mất đi nguồn kiến thức tân tiến về chiến thuật và chiến cụ.
Ngoài ra, nhà Nguyễn còn sử dụng những người mắc tội để xung quân, làm đồn điền tại những miền biên viễn như trấn Gia Định hay trấn Tây Thành (Campuchia). Tại Gia Định, lực lượng này chủ yếu gồm những người mắc tội ở miền Bắc hay miền Trung Việt Nam, gọi là quân Thanh Thuận, An Thuận, Hồi Lương và Bắc Thuận. Thanh Thuận và An Thuận là những người tham gia cuộc nổi loạn tại Thanh Hóa, Nghệ An trong thập kỷ 1810. Hồi Lương là những tội phạm cũ, nay được tha, được đưa vào quân đội để chuộc tội. Bắc Thuận là những người trốn tránh lao dịch, bỏ làng xã, không có tên trong sổ bạ ở Bắc Thành (Bắc Bộ), được tuyển mộ vào quân ngũ, tức là khác với những binh lính quân dịch thông thường. Các đơn vị Hồi Lương và Bắc Thuận là những toán quân tích cực tham gia vào cuộc khởi nghĩa Lê Văn Khôi sau này.
2. 1.4 Binh khí và luyện tập.
Để nâng cao trình độ cũng như khả năng tác chiến của binh lính, triều Nguyễn ngay từ buổi đầu giành được vương triều từ tay Tây Sơn thì các vua Nguyễn hết sức chăm lo đến việc trang bị binh khí và hiện đại hóa binh khí, thường xuyên tổ chức diễn tập đánh trận để rền luyện binh lính. Binh khí của quân đội dưới triều Nguyễn nhìn chung có nhiều loại khác nhau và chức năng, công dụng của các loại binh khí đó cũng có sự khác nhau, binh khí phần lớn vẫn là gươm, giáo, mã tấu… và một số loại hiện đại hơn như sung nhỏ hoặc sung đại bác.
“ Những binh khí thì dung gươm giáo, mã tấu , và lại có sung lớn bằng đồng gọi là sung đại bác, súng nhỏ gọi là súng thạch cơ điểu thương, nghĩa là bắn thì nổ bằng máy lửa.” [2, 176]
Triều Minh Mạng thì mỗi vệ (500-600 lính) có 2 khẩu thần công và 200 khẩu thạch cơ điểu thương với tỷ số 4 tay súng cho mỗi 10 lính. Sang triều Tự Đức thì mỗi đội (50 lính) có 5 khẩu điểu thương nên tỷ số rút thành 1 tay súng cho mỗi 10 lính. Hằng năm thì tập bắn chỉ một lần và mỗi tay súng chỉ có quyền bắn 6 viên đạn. Ai bắn hơn số ấy phải bồi thường.
Đất nước ta giáp với biển, có nhiều cảng nước sâu, rất thuận tiện cho việc tầu thuyền ra vào neo đậu. Vì vậy nguy cơ rất lớn trước sự xâm lược của các thế lực bên ngoài bằng đường biển. Nhận thức được điều đó các vua triều Nguyễn đã chú trọng đến việc xây đựng binh lực, xây dựng đồn, tăng cường lực lượng thủy binh và tàu chiến …để xem xét, rà soát tàu ngoại quốc đi lại và bảo vệ nền hòa bình cho đất nước.
“Ở các cửa bể đều làm đồn đặt súng để phòng giữ và để xem xét tầu bè noại quốc đi lại.
Nước Việt Nam ta có nhiều bể cần phải giữ gìn, bởi vậy vua Thế Tổ lưu tâm đến việc binh thuyền: Lấy người ở gần bể về doanh Quảng Đức và doanh Quảng Nam làm 6 vệ thủy quân đóng tại Kinh Thành. Còn ở các hải khẩu, mỗi nơi có một cơ lính thủy coi giữ. Nhà vua lại làm một thứ thuyền lớn ngoài bọc đồng, để đi lại tuần phòng ở miền bể” [2, 176]
2.2 Thành lũy.
Dưới bất kỳ một triều đại nào của lịch sử cổ trung đại thì việc đào hào, xây thành được xem là một việc làm hết sức cần thiết được các vua chúa đầu tư xây dựng. Quan trọng nhất, hoành tráng nhất, đồ sộ nhất thường là kinh thành ( kinh đô) nơi mà vua và hoàn thân quốc thích sống. Dưới chế độ phong kiến thì kinh thành được xem như là biểu tượng hoành tráng của một vương triều. Ngoài ra dưới triều Nguyễn hệ thống thành quách còn được xây dựng ở các địa phương, các tỉnh, tthường là những nơi có địa thế quân sự hiểm yếu, địch khó tấn công và khó rút lui.
Bắt đầu từ triều Gia Long, nhà Nguyễn cho xây một số thành quách áp dụng phép kiến trúc Vauban với chủ ý phòng thủ như kinh thành Huế (1805-1832); Bắc Thành (Hà Nội) (1805); Gia Định(Sài Gòn) (1832).
“Kiến trúc Vauban vốn du nhập Việt Nam từ thế kỷ trước do Olivier de Puymanel (sử Việt thường gọi là Nguyễn Văn Tín) đem đến”.
Nhưng đến thời Nguyễn thì được áp dụng rộng rãi. Ở những thị trấn nhỏ hơn nhưng có giá trị chiến lược triều đình cũng cho xúc tiến xây cất thành lũy phòng ngự trong số đó có Thanh Hóa (1804), Bắc Ninh (1805), Quảng Ngãi (1807), Khánh Hòa (1810), Bình Định (1817), Sơn Tây (1822), Nghệ An (1831), Hải Dương, Hưng Yên (1832), Nam Định (1833), và Điện Hải (Đà Nẵng) (1847). Xét về mặt chiến lược thì cách xây cất có tính cách khoa học nhưng vị trí và phương hướng còn bị tri phối bởi thuật phong thủy.
Những thành lũy này phản ảnh chiến thuật coi trọng thế "thủ" hơn thế "công" của triều đình nhà Nguyễn.
C. KẾT LUẬN
Năm 1802 , sau khi làm chủ cả nước , Gia Long chính thức xây dựng nhà nước theo chế độ quân chủ chuyên chế, trung ương tập quyền với mức độ ngày càng cao hơn. Đế có được một lực lượng quân sự hùng mạnh, Gia Long và các vua sau đó như Minh Mạng, Thiệu Trị thực hiện ban bố nhiều chính sách khác nhau về quân sự : tuyển bổ, biên chế, luyện tập,vu khí…nhằm bảo vệ sự an toàn cho hoàng gia, giữ gìn an ninh trật tự xã hội, chống lại các cuộc xâm lược từ bên ngoài. Có thể nói rằng nay từ buổi đầu các vua nhà Nguyễn đã ý thức được vấn đề cần phải xây dựng một lực lượng quân đội vững mạnh cho triều đại của mình. Nhưng quân đội nhà Nguyễn càng ngày càng lạc hậu do các vị vua sau này không quan tâm mấy đến việc võ bị. Dưới thời Tự Đức, công tác quốc phòng của nhà Nguyễn có sự tương phản rõ rệt với các triều trước. Một trong các lý do khiến tình hình quân đội suy sút là vấn đề tài chính. Thời kỳ Gia Long hay Minh Mạng, lấy phương Tây làm kiểu mẫu cho việc tổ chức quân đội, hướng đến việc quân cần tinh nhuệ, không cần nhiều, bỏ bớt số lượng người cầm cờ từ 40 người xuống 2 người trong đội ngũ đơn vị 1 vệ. Còn sang thời Tự Đức, vũ khí và trang thiết bị làm mới gần như không có. Về thuỷ binh, không tàu hơi nước nào được đóng mới, thuỷ quân thậm chí không đủ khả năng bảo vệ bờ biển chống hải tặc. Việc giảng dạy binh pháp không chú trọng tới sách vở phương Tây nữa mà quay trở lại với “Binh thư yếu lược” của Trần Hưng Đạo. Đời sống quân lính không được quan tâm thoả đáng, lương thực lại bị ăn bớt. Do đó tinh thần chiến đấu của quân sĩ không cao.
Nhà sử học Trần Trọng Kim đã nhận xét về việc võ bị thời Tự Đức:
“Tuy bấy giờ nước ta có lĩnh võ sinh, có quan võ tiến sĩ, nhưng mà thời đại khác đi rồi, người ta đánh nhau bằng súng nạp hậu, bằng đạn trái phá chứ không bằng gươm bằng giáo như trước nữa. Mà quân lính của mình mỗi đội có 50 người thì chỉ có 5 người cầm súng điểu thương cũ, phải châm ngòi mới bắn được, mà lại không luyện tập, cả năm chỉ có một lần tập bắn. Mỗi người lính chỉ được bắn có 6 phát đạn mà thôi, hễ ai bắn quá số ấy thì phạt.
Quân lính như thế, binh khí như thế, mà quan thì lại cho lính về phòng, mỗi đội chỉ để độ chừng 20 tên tại ngũ mà thôi. Vậy nên đến khi có sự, không lấy gì mà chống giữ được”. [2, 243].
Tóm lại, những vị vua đầu tiên đã ra sức xây tổ chức, xây dựng một quân đôi hùng mạnh với các trang thiết bị hiện đại được du nhập từ phương Tây. Nhưng về sau do quan điểm khoa học quân sự của vua quan nhà Nguyễn không hề vượt quá khuôn khổ của khoa học quân sự phong kiến. Việc không bắt kịp với thành tựu mới của khoa học phương Tây thời Tự Đức khiến quân sự Việt Nam bị lạc hậu nhiều. Quân đội ngày càng bị suy yếu,do đó khi bị người Pháp đánh năm 1858, khoảng cách về trang thiết bị giữa quân đội nhà Nguyễn và quân Pháp đã khá xa. Đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự thất bại của triều Nguyễn trong kháng chiến chống Pháp.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Đào Duy Anh. Việt Nam Văn hóa Sử cương, Nxb KHXH, Hà Nội, 2003.
2.Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, quyển 2, Nxb TP HCM,2000.
3.Quốc sử quán triều Nguyễn, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1998.
4. Lương Ninh, Lịch sử Việt Nam giản yếu, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000.
5.Nguyễn Hồng Phong( biên soạn ),Nội các triều Nguyễn, Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ. Huế: NXB Thuận Hóa, 1993.
6.Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX (1802-1884), Nxb TP HCM, 2002
7.Trương Hữu Quýnh, Lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X đến 1858, Nxb ĐHSP, Hà Nội, 2004.
8. Google → Hội thảo triều Nguyễn, chúa Nguyễn: Nhìn nhận lại khách quan, khoa học, công bằng.
Các file đính kèm theo tài liệu này:
- tieu_luan_thay_bang_5497.docx


Nguyễn Hữu Cảnh


Nguyễn Hữu Cảnh

Dưới đây là danh sách các tước/thụy hiệu /mỹ hiệu mà Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh đã được phong hoặc truy phong qua các triều đại.
 được phong trước năm Canh Thân 1692[13]
 Lễ Thành Hầu
 tiếng Hán: 禮成侯
 tiếng Anh: the Marquis of Ideal Ritual Observation
 tiếng Việt: phong cho ông tước là vị Hầu thông suốt lễ nghi
 được truy phong khi mất, năm Đinh Hợi 1767
 Hiệp tán công thần, đặc tấn Chưởng dinh, thụy Trung Cần
 tiếng Hán: 協贊工臣, 特進掌營, 謚忠勤
 tiếng Anh: His Honorable Military Assistant Attaché, specifically promoted to the post of Provincial Commanding Officer, posthumously named Loyal & Diligent Statesman
 tiếng Việt: phong cho ông mỹ hiệu quan Hiệp tánTheo Từ điển Chức Quan Việt Nam, Đỗ Văn Ninh, Nhà xuất bản Thanh Niên, 2002 523. Hiệp tán trang 306, Hiệp tán là một chức võ quan đặt thời Nguyễn giúp phụ việc cho quan Tham tán, làm nhiệm vụ tham mưu tại các mặt trận. Chánh quan Phẩm., và đặc phong cho ông chức Chưởng dinhMột ngộ nhận thường thấy là việc hiểu lầm chức Chưởng Cơ (tiếng Anh: Batallion Commander) và Chưởng Dinh (tiếng Anh: Provincial Military Governor). Theo tổ chức quân đội thời Lê Trung Hưng, quân chính quy đóng tại các dinh, được phiên chế theo thứ tự: dinh, cơ, đội và thuyền. Một dinh có thể có một hoặc nhiều cơ binh. Đứng đầu dinh là Chưởng dinh, đứng đầu cơ là Chưởng cơ.


Quảng Nam – Đà Nẵng

Quảng Nam – Đà Nẵng là một tỉnh cũ ở miền Trung Việt Nam, tồn tại từ năm 1975 đến năm 1996.

Địa bàn tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng hiện nay tương ứng với tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng.

Ngày 4 tháng 10 năm 1975, Ủy ban nhân dân Cách mạng Lâm thời khu Trung Trung bộ ra Quyết định số 119/QĐ về việc hợp nhất tỉnh Quảng Nam và Đặc khu Quảng Đà (tương ứng với hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín và thị xã Đà Nẵng thời Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ba quận I, II, III của thị xã Đà Nẵng cũ trở thành đơn vị hành chính thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Ngày 30 tháng 8 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 228/CP sáp nhập ba quận I, II và III để thành lập thành phố Đà Nẵng thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Từ đó, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng có 14 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm: thành phố Đà Nẵng (tỉnh lỵ), thị xã Hội An và 12 huyện: Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, Giằng, Hiên, Hòa Vang, Phước Sơn, Quế Sơn, Tam Kỳ, Thăng Bình, Tiên Phước, Trà My.

Ngày 4 tháng 2 năm 1982, thành lập huyện đảo Hoàng Sa.Quyết định 194-HĐBT về việc thành lập huyện đảo Hoàng Sa

Ngày 3 tháng 12 năm 1983, chia huyện Tam Kỳ thành thị xã Tam Kỳ và huyện Núi Thành.Quyết định 144-HĐBT về việc tái lập thị xã Tam Kỳ

Ngày 31 tháng 12 năm 1985, thành lập huyện Hiệp Đức trên cơ sở tách 2 xã thuộc huyện Thăng Bình, 4 xã thuộc huyện Quế Sơn và 2 xã thuộc huyện Phước Sơn.Quyết định 289-HĐBT về việc thành lập huyện Hiệp Đức

Đến năm 1991, đơn vị hành chính của tỉnh gồm thành phố Đà Nẵng (tỉnh lị), 2 thị xã Tam Kỳ, Hội An và 14 huyện: Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, Giằng, Hiên, Hiệp Đức, Hòa Vang, Hoàng Sa, Núi Thành, Phước Sơn, Quế Sơn, Thăng Bình, Tiên Phước, Trà My.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, kì họp thứ 10 Quốc hội khóa IX ra Nghị quyết chia tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng để tái lập tỉnh Quảng Nam và thành lập thành phố Đà Nẵng trực thuộc trung ương:
 Thành phố Đà Nẵng trực thuộc Trung ương gồm thành phố Đà Nẵng trực thuộc tỉnh và 2 huyện: Hòa Vang, Hoàng Sa.
 Tỉnh Quảng Nam gồm 2 thành phố: Tam Kỳ (tỉnh lị), Hội An và 12 huyện: Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, Giằng, Hiên, Hiệp Đức, Núi Thành, Phước Sơn, Quế Sơn, Thăng Bình, Tiên Phước, Trà My

TP. HCM, ngày 20/07/2022
Thư Xin Lỗi Vì Đang Bị Tấn Công DDoS
THƯ VIỆN PHÁP LUẬT chân thành xin lỗi Quý khách vì website không vào được hoặc vào rất chậm trong hơn 1 ngày qua.
Khoảng 8 giờ sáng ngày 19/7/2022, trang www.ThuVienPhapLuat.vn có biểu hiện bị tấn công DDoS dẫn đến quá tải. Người dùng truy cập vào web không được, hoặc vào được thì rất chậm.
THƯ VIỆN PHÁP LUẬT đã báo cáo và nhờ sự hỗ trợ của Trung Tâm Giám sát An toàn Không gian mạng Quốc gia (NCSC), nhờ đó đã phần nào hạn chế hậu quả của cuộc tấn công.
Đến chiều ngày 20/07 việc tấn công DDoS vẫn đang tiếp diễn, nhưng người dùng đã có thể sử dụng, dù hơi chậm, nhờ các giải pháp mà NCSC đưa ra.
DDoS là hình thức hacker gửi lượng lớn truy cập giả vào hệ thống, nhằm gây tắc nghẽn hệ thống, khiến người dùng không thể truy cập và sử dụng dịch vụ bình thường trên trang www.ThuVienPhapLuat.vn .
Tấn công DDoS không làm ảnh hưởng đến dữ liệu, không đánh mất thông tin người dùng. Nó chỉ làm tắc nghẽn đường dẫn, làm khách hàng khó hoặc không thể truy cập vào dịch vụ.
Ngay khi bị tấn công DDoS, THƯ VIỆN PHÁP LUẬT đã họp xem thời gian qua mình có làm sai hay gây thù chuốc oán với cá nhân tổ chức nào không.
Và nhận thấy mình không gây thù với bạn nào, nên chưa hiểu được mục đích của lần DDoS này là gì.
Sứ mệnh của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT là:
-
sử dụng công nghệ cao để tổ chức lại hệ thống pháp luật
-
và kết nối cộng đồng dân luật Việt Nam,
-
nhằm giúp công chúng loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu,
-
và cùng công chúng xây dựng, thụ hưởng nhà nước pháp quyền.
Luật sư Nguyễn Thụy Hân, Phòng Cộng Đồng Ngành Luật cho rằng: “Mỗi ngày chúng tôi hỗ trợ pháp lý cho hàng ngàn trường hợp, phổ cập kiến thức pháp luật đến hàng triệu người, thiết nghĩ các hacker chân chính không ai lại đi phá làm gì”.
Dù thế nào, để xảy ra bất tiện này cũng là lỗi của chúng tôi, một lần nữa THƯ VIỆN PHÁP LUẬT xin gửi lời xin lỗi đến cộng đồng, khách hàng.


Quảng Nam – Đà Nẵng


Quảng Nam – Đà Nẵng

Ngày 4 tháng 10 năm 1975, Ủy ban nhân dân Cách mạng Lâm thời khu Trung Trung bộ ra Quyết định số 119/QĐ về việc hợp nhất tỉnh Quảng Nam và Đặc khu Quảng Đà (tương ứng với hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín và thị xã Đà Nẵng thời Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ba quận I, II, III của thị xã Đà Nẵng cũ trở thành đơn vị hành chính thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.


Quảng Nam – Đà Nẵng

Ngày 4 tháng 10 năm 1975, Ủy ban nhân dân Cách mạng Lâm thời khu Trung Trung bộ ra Quyết định số 119/QĐ về việc hợp nhất tỉnh Quảng Nam và Đặc khu Quảng Đà (tương ứng với hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín và thị xã Đà Nẵng thời Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ba quận I, II, III của thị xã Đà Nẵng cũ trở thành đơn vị hành chính thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Ngày 30 tháng 8 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 228/CP sáp nhập ba quận I, II và III để thành lập thành phố Đà Nẵng thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Từ đó, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng có 14 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm: thành phố Đà Nẵng (tỉnh lỵ), thị xã Hội An và 12 huyện: Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, Giằng, Hiên, Hòa Vang, Phước Sơn, Quế Sơn, Tam Kỳ, Thăng Bình, Tiên Phước, Trà My.


Quảng Nam – Đà Nẵng

Ngày 4 tháng 10 năm 1975, Ủy ban nhân dân Cách mạng Lâm thời khu Trung Trung bộ ra Quyết định số 119/QĐ về việc hợp nhất tỉnh Quảng Nam và Đặc khu Quảng Đà (tương ứng với hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín và thị xã Đà Nẵng thời Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ba quận I, II, III của thị xã Đà Nẵng cũ trở thành đơn vị hành chính thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Ngày 30 tháng 8 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 228/CP sáp nhập ba quận I, II và III để thành lập thành phố Đà Nẵng thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Từ đó, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng có 14 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm: thành phố Đà Nẵng (tỉnh lỵ), thị xã Hội An và 12 huyện: Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, Giằng, Hiên, Hòa Vang, Phước Sơn, Quế Sơn, Tam Kỳ, Thăng Bình, Tiên Phước, Trà My.

Ngày 4 tháng 2 năm 1982, thành lập huyện đảo Hoàng Sa.Quyết định 194-HĐBT về việc thành lập huyện đảo Hoàng Sa


Quảng Nam – Đà Nẵng

Ngày 4 tháng 10 năm 1975, Ủy ban nhân dân Cách mạng Lâm thời khu Trung Trung bộ ra Quyết định số 119/QĐ về việc hợp nhất tỉnh Quảng Nam và Đặc khu Quảng Đà (tương ứng với hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín và thị xã Đà Nẵng thời Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ba quận I, II, III của thị xã Đà Nẵng cũ trở thành đơn vị hành chính thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Ngày 30 tháng 8 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 228/CP sáp nhập ba quận I, II và III để thành lập thành phố Đà Nẵng thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Từ đó, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng có 14 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm: thành phố Đà Nẵng (tỉnh lỵ), thị xã Hội An và 12 huyện: Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, Giằng, Hiên, Hòa Vang, Phước Sơn, Quế Sơn, Tam Kỳ, Thăng Bình, Tiên Phước, Trà My.

Ngày 4 tháng 2 năm 1982, thành lập huyện đảo Hoàng Sa.Quyết định 194-HĐBT về việc thành lập huyện đảo Hoàng Sa

Ngày 3 tháng 12 năm 1983, chia huyện Tam Kỳ thành thị xã Tam Kỳ và huyện Núi Thành.Quyết định 144-HĐBT về việc tái lập thị xã Tam Kỳ


Ninh Giang

Ninh Giang là một huyện nằm ở phía nam tỉnh Hải Dương, Việt Nam.

Vùng đất Ninh Giang xưa đã được nhắc đến trong một số bộ sử. Mỗi thời kỳ với những tên gọi khác nhau, được nhắc tới nhiều nhất là Hồng Châu, Hạ Hồng, Vĩnh Lại.

Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa. Nhà Hán cử Mã Viện sang đàn áp. Tại vùng Hạ Hồng đã xảy ra cuộc giao tranh giữa 2 bên. Phá vây ở Hạ Hồng, Hai Bà Trưng chạy về Thạch Bàn. Đô Lượng, 1 tướng giỏi của Hai Bà Trưng có cứ quân đóng ở Hiệp Lực (Ngã ba sông Hóa).đó là Đô đài tướng quân Hồ Đại Liệu đời sau  phong là Hộ quốc  đại vương Thượng đẳng Thần.

Vào thế kỷ thứ X, ở làng Cúc Bồ (nay là xã Kiến Quốc), Khúc Thừa Dụ đã chiêu binh mã nổi dậy chống quân đô hộ phương Bắc.

Vùng đất huyện Ninh Giang ngày nay từ triều Trần về trước thuộc huyện Đồng Lợi.

Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dấy binh ở Thanh Hóa chống quân Minh. Sau đó, năm 1419, tại châu Hạ Hồng, Trịnh Công Chứng và Lê Hành dấy quân đánh Tống binh Lý Bân của nhà Minh ở vùng Bắc.

Đời vua Lê Thái Tổ, đổi huyện Đồng Lợi thành Đồng Lại.

Đời Quang Thuận (1460 - 1469), đặt phủ Hạ Hồng và quản 4 huyện: Trường Tân (tức Gia Lộc ngày nay), Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại (tức huyện Ninh Giang và lục tổng huyện Vĩnh Bảo theo triền Tả sông Hóa).

Đầu thế kỳ thứ XVI, nhà Lê bước vào thời suy vong Mạc Đăng Dung soán ngôi nhà Lê, trong nước diễn ra nhiều cuộc chiến một bên là Chúa Trịnh (dưới danh nghĩa Phù Lê) và một bên là Mạc. Đây là thờ kỳ nội chiến kéo dài, chiến tranh xảy ra liên miên. Ninh Giang nằm trong vùng chiến trường ác liệt.

Năm 1594, phủ Hạ Hồng có nhiều quân cát cứ chống Trịnh Tùng. Tháng 7 năm ấy Mạc Kính Chương chiếm huyện Thanh Hà và Tứ Kỳ, còn huyện Vĩnh Lại có Lai Quận Công. Những năm ấy xứ Hải Dương mất mùa to, chết đói rất nhiều.

Năm 1595, Trịnh Tùng cử Trịnh Văn Chương về trấn giữ huyện Vĩnh Lại.

Năm 1598, Nguyễn Hoàng lại được cử về xứ Hải Dương dẹp quân chống đối.

Đến năm Cảnh Hưng thứ hai (1741), đổi phủ Hạ Hồng thành đạo Hạ Hồng.

Dưới triều Nguyễn năm Gia Long thứ nhất (1802) gọi là phủ Hạ Hồng.

Lỵ sở Hạ Hồng trước đóng ở Gia Lộc (có thuyết nói rằng ở xã Kinh Triều), năm Gia Long thứ 7 (1808) dời về xã Quý Cao (huyện Tứ Kỳ), đến năm Gia Long thứ 10 (1811) phủ lỵ dời về xã Phù Cựu (thuộc huyện Vĩnh Lại).

Vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành phủ Ninh Giang. Lúc ấy, Ninh Giang quản 4 huyện: Gia Lộc, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại. Phủ Ninh Giang ngày xưa có thành đất bao quanh. Thành dài 171 trượng (684m) cao 6 thước 2 tấc. 4 mặt thành có hào, 3 cửa ra xã Tranh Xuyên.

Đến năm Minh Mạng thứ 11 (1830), lỵ sở Ninh Giang dời về tổng Bất Bế (tức Ninh Giang ngày nay).

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), cắt 5 tổng của Huyện Tứ Kỳ, 3 tổng của huyện Vĩnh Lại để lập ra huyện Vĩnh Bảo. Tên Vĩnh Lại duy trì đến năm 1919.

Năm Tự Đức thứ 4, phủ Ninh Giang quản 4 huyện: Vĩnh Lại, Vĩnh Bảo, Gia Lộc và Tứ Kỳ.

Vào đời Tự Đức (1858), Pháp tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược của Pháp vào Việt Nam. Tại Hải Dương nhiều huyện như Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Gia Lộc, thành Hải Dương bị giặc chiếm đóng, triều đình phải huy động quân từ nhiều tỉnh, kể cả Thanh Hóa và Nghệ An, có lúc số quân huy động lên tới 15.000 quân cùng nhiều thuyền tàu và đại bác dẹp giặc.

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), Pháp đặt sở đại lý ở Ninh Giang.

Năm 1919, Pháp bỏ cấp phủ - cấp hành chính trung gian - phủ chỉ là tên gọi cho những huyện lớn và quan trọng, không quản các huyện nữa. Vì vậy, sau năm 1919 tên gọi huyện Ninh Giang thay cho tên gọi huyện Vĩnh Lại.

Trong thời kỳ Pháp tạm chiếm, vào năm 1951, Ninh Giang là quận và thuộc tỉnh Vĩnh Ninh. Tỉnh Vĩnh Ninh gồm các quận: Ninh Giang, Hà An, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng và Phụ Dực.

Sau năm 1954, một phần huyện Ninh Giang được tách ra để thành lập thị xã Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương.

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 788/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hải Dương (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019).


Ninh Giang

Vùng đất Ninh Giang xưa đã được nhắc đến trong một số bộ sử. Mỗi thời kỳ với những tên gọi khác nhau, được nhắc tới nhiều nhất là Hồng Châu, Hạ Hồng, Vĩnh Lại.

Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa. Nhà Hán cử Mã Viện sang đàn áp. Tại vùng Hạ Hồng đã xảy ra cuộc giao tranh giữa 2 bên. Phá vây ở Hạ Hồng, Hai Bà Trưng chạy về Thạch Bàn. Đô Lượng, 1 tướng giỏi của Hai Bà Trưng có cứ quân đóng ở Hiệp Lực (Ngã ba sông Hóa).đó là Đô đài tướng quân Hồ Đại Liệu đời sau  phong là Hộ quốc  đại vương Thượng đẳng Thần.

Vào thế kỷ thứ X, ở làng Cúc Bồ (nay là xã Kiến Quốc), Khúc Thừa Dụ đã chiêu binh mã nổi dậy chống quân đô hộ phương Bắc.

Vùng đất huyện Ninh Giang ngày nay từ triều Trần về trước thuộc huyện Đồng Lợi.

Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dấy binh ở Thanh Hóa chống quân Minh. Sau đó, năm 1419, tại châu Hạ Hồng, Trịnh Công Chứng và Lê Hành dấy quân đánh Tống binh Lý Bân của nhà Minh ở vùng Bắc.

Đời vua Lê Thái Tổ, đổi huyện Đồng Lợi thành Đồng Lại.

Đời Quang Thuận (1460 - 1469), đặt phủ Hạ Hồng và quản 4 huyện: Trường Tân (tức Gia Lộc ngày nay), Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại (tức huyện Ninh Giang và lục tổng huyện Vĩnh Bảo theo triền Tả sông Hóa).

Đầu thế kỳ thứ XVI, nhà Lê bước vào thời suy vong Mạc Đăng Dung soán ngôi nhà Lê, trong nước diễn ra nhiều cuộc chiến một bên là Chúa Trịnh (dưới danh nghĩa Phù Lê) và một bên là Mạc. Đây là thờ kỳ nội chiến kéo dài, chiến tranh xảy ra liên miên. Ninh Giang nằm trong vùng chiến trường ác liệt.

Năm 1594, phủ Hạ Hồng có nhiều quân cát cứ chống Trịnh Tùng. Tháng 7 năm ấy Mạc Kính Chương chiếm huyện Thanh Hà và Tứ Kỳ, còn huyện Vĩnh Lại có Lai Quận Công. Những năm ấy xứ Hải Dương mất mùa to, chết đói rất nhiều.

Năm 1595, Trịnh Tùng cử Trịnh Văn Chương về trấn giữ huyện Vĩnh Lại.

Năm 1598, Nguyễn Hoàng lại được cử về xứ Hải Dương dẹp quân chống đối.

Đến năm Cảnh Hưng thứ hai (1741), đổi phủ Hạ Hồng thành đạo Hạ Hồng.

Dưới triều Nguyễn năm Gia Long thứ nhất (1802) gọi là phủ Hạ Hồng.

Lỵ sở Hạ Hồng trước đóng ở Gia Lộc (có thuyết nói rằng ở xã Kinh Triều), năm Gia Long thứ 7 (1808) dời về xã Quý Cao (huyện Tứ Kỳ), đến năm Gia Long thứ 10 (1811) phủ lỵ dời về xã Phù Cựu (thuộc huyện Vĩnh Lại).

Vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành phủ Ninh Giang. Lúc ấy, Ninh Giang quản 4 huyện: Gia Lộc, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại. Phủ Ninh Giang ngày xưa có thành đất bao quanh. Thành dài 171 trượng (684m) cao 6 thước 2 tấc. 4 mặt thành có hào, 3 cửa ra xã Tranh Xuyên.

Đến năm Minh Mạng thứ 11 (1830), lỵ sở Ninh Giang dời về tổng Bất Bế (tức Ninh Giang ngày nay).

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), cắt 5 tổng của Huyện Tứ Kỳ, 3 tổng của huyện Vĩnh Lại để lập ra huyện Vĩnh Bảo. Tên Vĩnh Lại duy trì đến năm 1919.

Năm Tự Đức thứ 4, phủ Ninh Giang quản 4 huyện: Vĩnh Lại, Vĩnh Bảo, Gia Lộc và Tứ Kỳ.

Vào đời Tự Đức (1858), Pháp tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược của Pháp vào Việt Nam. Tại Hải Dương nhiều huyện như Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Gia Lộc, thành Hải Dương bị giặc chiếm đóng, triều đình phải huy động quân từ nhiều tỉnh, kể cả Thanh Hóa và Nghệ An, có lúc số quân huy động lên tới 15.000 quân cùng nhiều thuyền tàu và đại bác dẹp giặc.

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), Pháp đặt sở đại lý ở Ninh Giang.

Năm 1919, Pháp bỏ cấp phủ - cấp hành chính trung gian - phủ chỉ là tên gọi cho những huyện lớn và quan trọng, không quản các huyện nữa. Vì vậy, sau năm 1919 tên gọi huyện Ninh Giang thay cho tên gọi huyện Vĩnh Lại.

Trong thời kỳ Pháp tạm chiếm, vào năm 1951, Ninh Giang là quận và thuộc tỉnh Vĩnh Ninh. Tỉnh Vĩnh Ninh gồm các quận: Ninh Giang, Hà An, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng và Phụ Dực.

Sau năm 1954, một phần huyện Ninh Giang được tách ra để thành lập thị xã Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương.

Ngày 3 tháng 8 năm 1959, Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị quyết sáp nhập thị xã Ninh Giang trở lại huyện Ninh Giang.

Sau khi sáp nhập, huyện Ninh Giang có thị xã Ninh Giang và 27 xã: An Đức, Đồng Tâm, Đông Xuyên, Hiệp Lực, Hoàng Hanh, Hồng Dụ, Hồng Đức, Hồng Phúc, Hồng Thái, Hưng Long, Hưng Thái, Kiến Quốc, Nghĩa An, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Thành, Ninh Thọ, Quang Hưng, Quyết Thắng, Tân Hương, Tân Phong, Tân Quang, Ứng Hòe, Văn Giang, Văn Hội, Vạn Phúc, Vĩnh Hòa.


Ninh Giang

Vùng đất Ninh Giang xưa đã được nhắc đến trong một số bộ sử. Mỗi thời kỳ với những tên gọi khác nhau, được nhắc tới nhiều nhất là Hồng Châu, Hạ Hồng, Vĩnh Lại.

Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa. Nhà Hán cử Mã Viện sang đàn áp. Tại vùng Hạ Hồng đã xảy ra cuộc giao tranh giữa 2 bên. Phá vây ở Hạ Hồng, Hai Bà Trưng chạy về Thạch Bàn. Đô Lượng, 1 tướng giỏi của Hai Bà Trưng có cứ quân đóng ở Hiệp Lực (Ngã ba sông Hóa).đó là Đô đài tướng quân Hồ Đại Liệu đời sau  phong là Hộ quốc  đại vương Thượng đẳng Thần.

Vào thế kỷ thứ X, ở làng Cúc Bồ (nay là xã Kiến Quốc), Khúc Thừa Dụ đã chiêu binh mã nổi dậy chống quân đô hộ phương Bắc.

Vùng đất huyện Ninh Giang ngày nay từ triều Trần về trước thuộc huyện Đồng Lợi.

Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dấy binh ở Thanh Hóa chống quân Minh. Sau đó, năm 1419, tại châu Hạ Hồng, Trịnh Công Chứng và Lê Hành dấy quân đánh Tống binh Lý Bân của nhà Minh ở vùng Bắc.

Đời vua Lê Thái Tổ, đổi huyện Đồng Lợi thành Đồng Lại.

Đời Quang Thuận (1460 - 1469), đặt phủ Hạ Hồng và quản 4 huyện: Trường Tân (tức Gia Lộc ngày nay), Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại (tức huyện Ninh Giang và lục tổng huyện Vĩnh Bảo theo triền Tả sông Hóa).

Đầu thế kỳ thứ XVI, nhà Lê bước vào thời suy vong Mạc Đăng Dung soán ngôi nhà Lê, trong nước diễn ra nhiều cuộc chiến một bên là Chúa Trịnh (dưới danh nghĩa Phù Lê) và một bên là Mạc. Đây là thờ kỳ nội chiến kéo dài, chiến tranh xảy ra liên miên. Ninh Giang nằm trong vùng chiến trường ác liệt.

Năm 1594, phủ Hạ Hồng có nhiều quân cát cứ chống Trịnh Tùng. Tháng 7 năm ấy Mạc Kính Chương chiếm huyện Thanh Hà và Tứ Kỳ, còn huyện Vĩnh Lại có Lai Quận Công. Những năm ấy xứ Hải Dương mất mùa to, chết đói rất nhiều.

Năm 1595, Trịnh Tùng cử Trịnh Văn Chương về trấn giữ huyện Vĩnh Lại.

Năm 1598, Nguyễn Hoàng lại được cử về xứ Hải Dương dẹp quân chống đối.

Đến năm Cảnh Hưng thứ hai (1741), đổi phủ Hạ Hồng thành đạo Hạ Hồng.

Dưới triều Nguyễn năm Gia Long thứ nhất (1802) gọi là phủ Hạ Hồng.

Lỵ sở Hạ Hồng trước đóng ở Gia Lộc (có thuyết nói rằng ở xã Kinh Triều), năm Gia Long thứ 7 (1808) dời về xã Quý Cao (huyện Tứ Kỳ), đến năm Gia Long thứ 10 (1811) phủ lỵ dời về xã Phù Cựu (thuộc huyện Vĩnh Lại).

Vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành phủ Ninh Giang. Lúc ấy, Ninh Giang quản 4 huyện: Gia Lộc, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại. Phủ Ninh Giang ngày xưa có thành đất bao quanh. Thành dài 171 trượng (684m) cao 6 thước 2 tấc. 4 mặt thành có hào, 3 cửa ra xã Tranh Xuyên.

Đến năm Minh Mạng thứ 11 (1830), lỵ sở Ninh Giang dời về tổng Bất Bế (tức Ninh Giang ngày nay).

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), cắt 5 tổng của Huyện Tứ Kỳ, 3 tổng của huyện Vĩnh Lại để lập ra huyện Vĩnh Bảo. Tên Vĩnh Lại duy trì đến năm 1919.

Năm Tự Đức thứ 4, phủ Ninh Giang quản 4 huyện: Vĩnh Lại, Vĩnh Bảo, Gia Lộc và Tứ Kỳ.

Vào đời Tự Đức (1858), Pháp tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược của Pháp vào Việt Nam. Tại Hải Dương nhiều huyện như Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Gia Lộc, thành Hải Dương bị giặc chiếm đóng, triều đình phải huy động quân từ nhiều tỉnh, kể cả Thanh Hóa và Nghệ An, có lúc số quân huy động lên tới 15.000 quân cùng nhiều thuyền tàu và đại bác dẹp giặc.

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), Pháp đặt sở đại lý ở Ninh Giang.

Năm 1919, Pháp bỏ cấp phủ - cấp hành chính trung gian - phủ chỉ là tên gọi cho những huyện lớn và quan trọng, không quản các huyện nữa. Vì vậy, sau năm 1919 tên gọi huyện Ninh Giang thay cho tên gọi huyện Vĩnh Lại.

Trong thời kỳ Pháp tạm chiếm, vào năm 1951, Ninh Giang là quận và thuộc tỉnh Vĩnh Ninh. Tỉnh Vĩnh Ninh gồm các quận: Ninh Giang, Hà An, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng và Phụ Dực.

Sau năm 1954, một phần huyện Ninh Giang được tách ra để thành lập thị xã Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương.

Ngày 3 tháng 8 năm 1959, Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị quyết sáp nhập thị xã Ninh Giang trở lại huyện Ninh Giang.

Sau khi sáp nhập, huyện Ninh Giang có thị xã Ninh Giang và 27 xã: An Đức, Đồng Tâm, Đông Xuyên, Hiệp Lực, Hoàng Hanh, Hồng Dụ, Hồng Đức, Hồng Phúc, Hồng Thái, Hưng Long, Hưng Thái, Kiến Quốc, Nghĩa An, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Thành, Ninh Thọ, Quang Hưng, Quyết Thắng, Tân Hương, Tân Phong, Tân Quang, Ứng Hòe, Văn Giang, Văn Hội, Vạn Phúc, Vĩnh Hòa.

Ngày 20 tháng 1 năm 1965, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 20-NV chuyển thị xã Ninh Giang thành thị trấn Ninh Giang thuộc huyện Ninh Giang.Quyết định số 20-NV năm 1965

Năm 1968, tỉnh Hải Dương sáp nhập với tỉnh Hưng Yên thành tỉnh Hải Hưng, huyện Ninh giang thuộc tỉnh Hải Hưng.


Ninh Giang

Vùng đất Ninh Giang xưa đã được nhắc đến trong một số bộ sử. Mỗi thời kỳ với những tên gọi khác nhau, được nhắc tới nhiều nhất là Hồng Châu, Hạ Hồng, Vĩnh Lại.

Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa. Nhà Hán cử Mã Viện sang đàn áp. Tại vùng Hạ Hồng đã xảy ra cuộc giao tranh giữa 2 bên. Phá vây ở Hạ Hồng, Hai Bà Trưng chạy về Thạch Bàn. Đô Lượng, 1 tướng giỏi của Hai Bà Trưng có cứ quân đóng ở Hiệp Lực (Ngã ba sông Hóa).đó là Đô đài tướng quân Hồ Đại Liệu đời sau  phong là Hộ quốc  đại vương Thượng đẳng Thần.

Vào thế kỷ thứ X, ở làng Cúc Bồ (nay là xã Kiến Quốc), Khúc Thừa Dụ đã chiêu binh mã nổi dậy chống quân đô hộ phương Bắc.

Vùng đất huyện Ninh Giang ngày nay từ triều Trần về trước thuộc huyện Đồng Lợi.

Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dấy binh ở Thanh Hóa chống quân Minh. Sau đó, năm 1419, tại châu Hạ Hồng, Trịnh Công Chứng và Lê Hành dấy quân đánh Tống binh Lý Bân của nhà Minh ở vùng Bắc.

Đời vua Lê Thái Tổ, đổi huyện Đồng Lợi thành Đồng Lại.

Đời Quang Thuận (1460 - 1469), đặt phủ Hạ Hồng và quản 4 huyện: Trường Tân (tức Gia Lộc ngày nay), Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại (tức huyện Ninh Giang và lục tổng huyện Vĩnh Bảo theo triền Tả sông Hóa).

Đầu thế kỳ thứ XVI, nhà Lê bước vào thời suy vong Mạc Đăng Dung soán ngôi nhà Lê, trong nước diễn ra nhiều cuộc chiến một bên là Chúa Trịnh (dưới danh nghĩa Phù Lê) và một bên là Mạc. Đây là thờ kỳ nội chiến kéo dài, chiến tranh xảy ra liên miên. Ninh Giang nằm trong vùng chiến trường ác liệt.

Năm 1594, phủ Hạ Hồng có nhiều quân cát cứ chống Trịnh Tùng. Tháng 7 năm ấy Mạc Kính Chương chiếm huyện Thanh Hà và Tứ Kỳ, còn huyện Vĩnh Lại có Lai Quận Công. Những năm ấy xứ Hải Dương mất mùa to, chết đói rất nhiều.

Năm 1595, Trịnh Tùng cử Trịnh Văn Chương về trấn giữ huyện Vĩnh Lại.

Năm 1598, Nguyễn Hoàng lại được cử về xứ Hải Dương dẹp quân chống đối.

Đến năm Cảnh Hưng thứ hai (1741), đổi phủ Hạ Hồng thành đạo Hạ Hồng.

Dưới triều Nguyễn năm Gia Long thứ nhất (1802) gọi là phủ Hạ Hồng.

Lỵ sở Hạ Hồng trước đóng ở Gia Lộc (có thuyết nói rằng ở xã Kinh Triều), năm Gia Long thứ 7 (1808) dời về xã Quý Cao (huyện Tứ Kỳ), đến năm Gia Long thứ 10 (1811) phủ lỵ dời về xã Phù Cựu (thuộc huyện Vĩnh Lại).

Vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành phủ Ninh Giang. Lúc ấy, Ninh Giang quản 4 huyện: Gia Lộc, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại. Phủ Ninh Giang ngày xưa có thành đất bao quanh. Thành dài 171 trượng (684m) cao 6 thước 2 tấc. 4 mặt thành có hào, 3 cửa ra xã Tranh Xuyên.

Đến năm Minh Mạng thứ 11 (1830), lỵ sở Ninh Giang dời về tổng Bất Bế (tức Ninh Giang ngày nay).

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), cắt 5 tổng của Huyện Tứ Kỳ, 3 tổng của huyện Vĩnh Lại để lập ra huyện Vĩnh Bảo. Tên Vĩnh Lại duy trì đến năm 1919.

Năm Tự Đức thứ 4, phủ Ninh Giang quản 4 huyện: Vĩnh Lại, Vĩnh Bảo, Gia Lộc và Tứ Kỳ.

Vào đời Tự Đức (1858), Pháp tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược của Pháp vào Việt Nam. Tại Hải Dương nhiều huyện như Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Gia Lộc, thành Hải Dương bị giặc chiếm đóng, triều đình phải huy động quân từ nhiều tỉnh, kể cả Thanh Hóa và Nghệ An, có lúc số quân huy động lên tới 15.000 quân cùng nhiều thuyền tàu và đại bác dẹp giặc.

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), Pháp đặt sở đại lý ở Ninh Giang.

Năm 1919, Pháp bỏ cấp phủ - cấp hành chính trung gian - phủ chỉ là tên gọi cho những huyện lớn và quan trọng, không quản các huyện nữa. Vì vậy, sau năm 1919 tên gọi huyện Ninh Giang thay cho tên gọi huyện Vĩnh Lại.

Trong thời kỳ Pháp tạm chiếm, vào năm 1951, Ninh Giang là quận và thuộc tỉnh Vĩnh Ninh. Tỉnh Vĩnh Ninh gồm các quận: Ninh Giang, Hà An, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng và Phụ Dực.

Sau năm 1954, một phần huyện Ninh Giang được tách ra để thành lập thị xã Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương.

Ngày 3 tháng 8 năm 1959, Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị quyết sáp nhập thị xã Ninh Giang trở lại huyện Ninh Giang.

Sau khi sáp nhập, huyện Ninh Giang có thị xã Ninh Giang và 27 xã: An Đức, Đồng Tâm, Đông Xuyên, Hiệp Lực, Hoàng Hanh, Hồng Dụ, Hồng Đức, Hồng Phúc, Hồng Thái, Hưng Long, Hưng Thái, Kiến Quốc, Nghĩa An, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Thành, Ninh Thọ, Quang Hưng, Quyết Thắng, Tân Hương, Tân Phong, Tân Quang, Ứng Hòe, Văn Giang, Văn Hội, Vạn Phúc, Vĩnh Hòa.

Ngày 20 tháng 1 năm 1965, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 20-NV chuyển thị xã Ninh Giang thành thị trấn Ninh Giang thuộc huyện Ninh Giang.Quyết định số 20-NV năm 1965

Năm 1968, tỉnh Hải Dương sáp nhập với tỉnh Hưng Yên thành tỉnh Hải Hưng, huyện Ninh giang thuộc tỉnh Hải Hưng.

Ngày 11 tháng 3 năm 1974, sáp nhập xóm Đoàn Kết của xã Đồng Tâm vào thị trấn Ninh Giang.Quyết định số 22-BT năm 1974

Ngày 1 tháng 4 năm 1979, huyện Ninh Giang sáp nhập với huyện Thanh Miện thành huyện Ninh Thanh.

Đến ngày 27 tháng 1 năm 1996, huyện Ninh Thanh lại được tách ra thành 2 huyện như cũ.

Ngày 1 tháng 1 năm 1997, huyện Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương vừa được tái lập.


Ninh Giang

Vùng đất Ninh Giang xưa đã được nhắc đến trong một số bộ sử. Mỗi thời kỳ với những tên gọi khác nhau, được nhắc tới nhiều nhất là Hồng Châu, Hạ Hồng, Vĩnh Lại.

Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa. Nhà Hán cử Mã Viện sang đàn áp. Tại vùng Hạ Hồng đã xảy ra cuộc giao tranh giữa 2 bên. Phá vây ở Hạ Hồng, Hai Bà Trưng chạy về Thạch Bàn. Đô Lượng, 1 tướng giỏi của Hai Bà Trưng có cứ quân đóng ở Hiệp Lực (Ngã ba sông Hóa).đó là Đô đài tướng quân Hồ Đại Liệu đời sau  phong là Hộ quốc  đại vương Thượng đẳng Thần.

Vào thế kỷ thứ X, ở làng Cúc Bồ (nay là xã Kiến Quốc), Khúc Thừa Dụ đã chiêu binh mã nổi dậy chống quân đô hộ phương Bắc.

Vùng đất huyện Ninh Giang ngày nay từ triều Trần về trước thuộc huyện Đồng Lợi.

Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dấy binh ở Thanh Hóa chống quân Minh. Sau đó, năm 1419, tại châu Hạ Hồng, Trịnh Công Chứng và Lê Hành dấy quân đánh Tống binh Lý Bân của nhà Minh ở vùng Bắc.

Đời vua Lê Thái Tổ, đổi huyện Đồng Lợi thành Đồng Lại.

Đời Quang Thuận (1460 - 1469), đặt phủ Hạ Hồng và quản 4 huyện: Trường Tân (tức Gia Lộc ngày nay), Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại (tức huyện Ninh Giang và lục tổng huyện Vĩnh Bảo theo triền Tả sông Hóa).

Đầu thế kỳ thứ XVI, nhà Lê bước vào thời suy vong Mạc Đăng Dung soán ngôi nhà Lê, trong nước diễn ra nhiều cuộc chiến một bên là Chúa Trịnh (dưới danh nghĩa Phù Lê) và một bên là Mạc. Đây là thờ kỳ nội chiến kéo dài, chiến tranh xảy ra liên miên. Ninh Giang nằm trong vùng chiến trường ác liệt.

Năm 1594, phủ Hạ Hồng có nhiều quân cát cứ chống Trịnh Tùng. Tháng 7 năm ấy Mạc Kính Chương chiếm huyện Thanh Hà và Tứ Kỳ, còn huyện Vĩnh Lại có Lai Quận Công. Những năm ấy xứ Hải Dương mất mùa to, chết đói rất nhiều.

Năm 1595, Trịnh Tùng cử Trịnh Văn Chương về trấn giữ huyện Vĩnh Lại.

Năm 1598, Nguyễn Hoàng lại được cử về xứ Hải Dương dẹp quân chống đối.

Đến năm Cảnh Hưng thứ hai (1741), đổi phủ Hạ Hồng thành đạo Hạ Hồng.

Dưới triều Nguyễn năm Gia Long thứ nhất (1802) gọi là phủ Hạ Hồng.

Lỵ sở Hạ Hồng trước đóng ở Gia Lộc (có thuyết nói rằng ở xã Kinh Triều), năm Gia Long thứ 7 (1808) dời về xã Quý Cao (huyện Tứ Kỳ), đến năm Gia Long thứ 10 (1811) phủ lỵ dời về xã Phù Cựu (thuộc huyện Vĩnh Lại).

Vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành phủ Ninh Giang. Lúc ấy, Ninh Giang quản 4 huyện: Gia Lộc, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Vĩnh Lại. Phủ Ninh Giang ngày xưa có thành đất bao quanh. Thành dài 171 trượng (684m) cao 6 thước 2 tấc. 4 mặt thành có hào, 3 cửa ra xã Tranh Xuyên.

Đến năm Minh Mạng thứ 11 (1830), lỵ sở Ninh Giang dời về tổng Bất Bế (tức Ninh Giang ngày nay).

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), cắt 5 tổng của Huyện Tứ Kỳ, 3 tổng của huyện Vĩnh Lại để lập ra huyện Vĩnh Bảo. Tên Vĩnh Lại duy trì đến năm 1919.

Năm Tự Đức thứ 4, phủ Ninh Giang quản 4 huyện: Vĩnh Lại, Vĩnh Bảo, Gia Lộc và Tứ Kỳ.

Vào đời Tự Đức (1858), Pháp tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược của Pháp vào Việt Nam. Tại Hải Dương nhiều huyện như Vĩnh Lại, Tứ Kỳ, Gia Lộc, thành Hải Dương bị giặc chiếm đóng, triều đình phải huy động quân từ nhiều tỉnh, kể cả Thanh Hóa và Nghệ An, có lúc số quân huy động lên tới 15.000 quân cùng nhiều thuyền tàu và đại bác dẹp giặc.

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), Pháp đặt sở đại lý ở Ninh Giang.

Năm 1919, Pháp bỏ cấp phủ - cấp hành chính trung gian - phủ chỉ là tên gọi cho những huyện lớn và quan trọng, không quản các huyện nữa. Vì vậy, sau năm 1919 tên gọi huyện Ninh Giang thay cho tên gọi huyện Vĩnh Lại.

Trong thời kỳ Pháp tạm chiếm, vào năm 1951, Ninh Giang là quận và thuộc tỉnh Vĩnh Ninh. Tỉnh Vĩnh Ninh gồm các quận: Ninh Giang, Hà An, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng và Phụ Dực.

Sau năm 1954, một phần huyện Ninh Giang được tách ra để thành lập thị xã Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương.

Ngày 3 tháng 8 năm 1959, Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị quyết sáp nhập thị xã Ninh Giang trở lại huyện Ninh Giang.

Sau khi sáp nhập, huyện Ninh Giang có thị xã Ninh Giang và 27 xã: An Đức, Đồng Tâm, Đông Xuyên, Hiệp Lực, Hoàng Hanh, Hồng Dụ, Hồng Đức, Hồng Phúc, Hồng Thái, Hưng Long, Hưng Thái, Kiến Quốc, Nghĩa An, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Thành, Ninh Thọ, Quang Hưng, Quyết Thắng, Tân Hương, Tân Phong, Tân Quang, Ứng Hòe, Văn Giang, Văn Hội, Vạn Phúc, Vĩnh Hòa.

Ngày 20 tháng 1 năm 1965, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 20-NV chuyển thị xã Ninh Giang thành thị trấn Ninh Giang thuộc huyện Ninh Giang.Quyết định số 20-NV năm 1965

Năm 1968, tỉnh Hải Dương sáp nhập với tỉnh Hưng Yên thành tỉnh Hải Hưng, huyện Ninh giang thuộc tỉnh Hải Hưng.

Ngày 11 tháng 3 năm 1974, sáp nhập xóm Đoàn Kết của xã Đồng Tâm vào thị trấn Ninh Giang.Quyết định số 22-BT năm 1974

Ngày 1 tháng 4 năm 1979, huyện Ninh Giang sáp nhập với huyện Thanh Miện thành huyện Ninh Thanh.

Đến ngày 27 tháng 1 năm 1996, huyện Ninh Thanh lại được tách ra thành 2 huyện như cũ.

Ngày 1 tháng 1 năm 1997, huyện Ninh Giang thuộc tỉnh Hải Dương vừa được tái lập.

Ngày 14 tháng 1 năm 2002, xã Ninh Thọ được đổi tên thành xã Hồng Phong.Nghị định số 09/NĐ-CP năm 2002


Vũ (họ)

Vũ (武 hoặc 禹) hay Võ (武) là một họ phổ biến tại Việt Nam và Trung Quốc. Số lượng người mang họ Vũ phổ biến đứng thứ 7 với 3,9% dân số tại Việt Nam.Lê Trung Hoa (2005), Họ và tên người Việt Nam, Tái bản lần thứ 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, tr.218

Có ý kiến cho rằng họ Vũ ở Hải Dương có nguồn gốc đầu tiên tại làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, miền Bắc Việt NamCuộc khai quật mộ cổ của anh nông dân lúc nửa đêm. Tuy nhiên, không phải tất cả các gia tộc họ Vũ tại Hải Dương và Việt Nam đều có cùng gốc từ đây. Theo gia phả, tộc phả và thần phả ở làng Mộ Trạch, tỉnh Hải Dương, ông tổ họ Vũ là Vũ Hồn (804-853), là quan đô hộ của nhà Đường cắt cử xuống Việt Nam. Hiện có đền thờ tại Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.Dòng họ Vũ- Võ ở Việt NamNhân vật lịch sử Vũ Hồn qua các bản tộc phả họ Vũ làng Mộ Trạch (TBHNH 2004)GÓP BÀN THÊM VỀ LỊCH SỬ CỦA MỘT DÒNG HỌ

Bắt đầu từ Quảng Bình cho tới hết các tỉnh miền Nam, do kiêng húy thụy hiệu của chúa Nguyễn Phúc Khoát (hiệu Vũ Vương), "Vũ" được đổi thành "Võ".

Theo Lê Trung Hoa trong cuốn Họ và tên người Việt Nam, tại Việt Nam số lượng người mang họ Vũ xếp thứ bảy, với 3,9% dân số. Hiện tại, hai dòng họ Vũ và họ Võ tồn tại độc lập, có thờ cúng tổ tiên chung hoặc riêng nên việc nhận định họ này chung một họ còn nhiều tranh cãi

Truy cập của bạn có thể bị lỗi hoặc không tìm thấy nội dung
Hoặc tham khảo các trang tương tự dưới đây:
Truy cập của bạn có thể bị lỗi hoặc không tìm thấy nội dung
Hoặc tham khảo các trang tương tự dưới đây:
ISSN: 2615 – 9627
140 Nguyễn Đình Chiểu, Phường 6, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh
toasoan@tcdulichtphcm.vn
0000000000000
Ngày cấp: 00/00/00
Lương Thị Bích Ngọc
(+84-28) 38.226.879
media@tcdulichtphcm.vn
(+84-28) 38.226.881
marketing@tcdulichtphcm.vn
® Tạp chí Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh giữ bản quyền nội dung trên website này.


Vũ (họ)


Vũ (họ)

Có ý kiến cho rằng họ Vũ ở Hải Dương có nguồn gốc đầu tiên tại làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, miền Bắc Việt NamCuộc khai quật mộ cổ của anh nông dân lúc nửa đêm.


Cố đô Huế

Cố đô Huế là thủ phủ Đàng Trong dưới thời các chúa Nguyễn từ năm 1687 đến 1774, sau đó là thủ đô của triều đại Tây Sơn từ năm 1788 khi Hoàng đế Quang Trung tức Nguyễn Huệ lên ngôi. Khi Nguyễn Ánh lên ngôi vào năm 1802 lấy niên hiệu là Gia Long, ông cũng chọn thành Phú Xuân làm kinh đô cho nhà Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Huế kết thúc sứ mệnh là thủ đô Việt Nam vào năm 1945 khi vị hoàng đế cuối cùng của nhà Nguyễn là Bảo Đại thoái vị.

Giới thiệu di sản văn hoá Huế  tại trang web của Trung tâm bảo tồn Cố đô Huế
Quần thể di tích Cố đô Huế hai thế kỷ nhìn lại  tại trang web của NetCoDo - Huế.
Quần thể di tích Cố đô Huế  tại trang web của UNESCO Việt Nam

Thể loại:Di sản văn hoá vật thể
H
Thể loại:Nhà Nguyễn
Thể loại:Chúa Nguyễn
Thể loại:Nhà Tây Sơn
Thể loại:Huế
Thể loại:Lịch sử Đàng Tron

Liên kết ngoài Giới thiệu di sản văn hoá Huế tại trang web của Trung tâm bảo tồn Cố đô Huế Quần thể di tích Cố đô Huế hai thế kỷ nhìn lại tại trang web của NetCoDo - Huế. Quần thể di tích Cố đô Huế tại trang web của UNESCO Việt Nam

|
|
Được
UNESCO công nhận năm 1993.
Di sản văn hoá; Tiêu chí số 4.
Là thủ đô cũ của Việt Nam độc
lập từ năm 1802 nên Huế không chỉ là một trung tâm chính
trị mà còn là một trung tâm văn hoá, tôn giáo của triều
đại nhà Nguyễn cho đến 1945. Dòng sông Hương uốn quanh
qua Kinh thành, qua Hoàng thành, qua Tử cấm thành và qua
Đại nội, càng làm tăng thêm vẻ đẹp tự nhiên của một kinh
đô phong kiến độc đáo này.
Giới
thiệu về quần thể di tích cố đô Huế - Di sản văn hoá
thế giới
Huế ở trong vùng đất hẹp, ít được
thiên nhiên ưu đãi. Nắng mưa khắc nghiệt, chiến tranh liên
miên. Trong quá trình hình thành, ngoài cư dân bản địa
xứ Huế còn có cư dân tiền trú từ Bắc vào, từ Nam ra và
cư dân miền biển lên và cả từ trên miền cao xuống.
Huế là nơi tiếp giáp giữa hai vùng khí hậu Nam- Bắc. Trong các khu vườn
của xứ Huế đều có hoa trái của hai miền Nam - Bắc. Chất ca nhạc Huế bắt
nguồn từ phía Bắc có mang sắc thái Chàm phương Nam. Cho nên màu sắc xa
xưa của Huế còn lại là sự tích hợp, tiếp thu, kế thừa và phát triển của
cả hai miền.
Từ thế kỷ XVI, do biến động lịch
sử của dân tộc, nên nhiều cộng đồng người Việt, người Chăm
và các dân tộc khác khác đã diễn ra một làn sóng di dân
triền miên mà tiêu biểu là cuộc "Nam tiến" lớn nhất do chúa Nguyễn Hoàng vào lập trấn thủ trên đất Thuận Hoá, từ đất ái
Tử Quảng Trị trở vào từ năm 1558.
Trong gần 400 năm (1558-1945),
Huế đã từng là thủ phủ của 9 đời chúa Nguyễn ở xứ Đàng
Trong (bắt đầu từ lộ Thuận Hoá), được thiết lập dưới thời
Vương triều Trần (1366). Là kinh đô của triều đại Tây sơn,
rồi đến kinh quốc của quốc gia thống nhất dưới 13 triều
vua Nguyễn. Cố đô Huế ngày nay vẫn còn lưu giữ trong lòng
những di sản văn hoá vật thể và phi vật thể chứa đựng nhiều
giá trị biểu trưng cho trí tuệ và tâm hồn của dân tộc Việt
Nam. Suốt mấy thế kỷ qua, bao nhiêu tinh hoa của cả nước
được chắt lọc hội tụ về đây hun đúc cho một nền văn hoá
đậm đà bản sắc để hoàn chỉnh thành một bức cảnh thiên nhiên
tuyệt vời với sông núi hữu tình thơ mộng. Bởi vậy, nói
đến Huế, người ta nghĩ ngay đến nhữnh thành quách, cung
điện vàng son, những đền đài miếu vũ lộng lẫy, những lăng tẩm uy nghiêm, những danh lam cổ tự trầm tư u tịch, những thắng
tích do thiên nhiên khéo tạo.
Trên nền tảng vật chất và tinh
thần đã được hình thành ở Huế từ đầu thế kỷ XIV (khi Vua
Chăm là Chế Mân dâng hai châu Ô, Rí cho nhà Trần để làm
lễ sính cưới công chúa Huyền Trân), các chúa Nguyễn (thế
kỷ XVI-XVIII), triều đại Tây Sơn (cuối thế kỷ XVIII) và
13 đời vua Nguyễn (1802-1945) đã tiếp tục phát huy và gây
dựng ở vùng Huế một tài sản văn hoá vô giá. Tiêu biểu nhất
là Quần thể di tích của Cố đô đã được sánh ngang hàng với
các kỳ quan hàng ngàn năm của nhân loại trong danh mục
Di sản Văn hoá Thế giới của UNESCO.
Nằm giữa lòng thành phố Huế,
bên bờ Bắc của sông Hương chảy xuyên qua từ Tây sang Đông,
hệ thống kiến trúc biểu thị cho quyền uy của chế độ trung
ương tập quyền Nhà Nguyễn vẫn sừng sững trước bao biến
động của lịch sử và thách thức của thời gian. Quần thể
di tích bao gồm: , , Huế, ba toà thành lồng vào nhau được
bố trí đăng đối trên một trục dọc xuyên suốt từ mặt Nam
ra mặt Bắc. Hệ thống thành quách ở đây là một mẫu mực của
sự kết hợp hài hoà nhuần nhuyễn giữa tinh hoa kiến trúc
Đông và Tây, được đặt trong một khung cảnh thiên nhiên
kỳ tú với nhiều yếu tố biểu tượng sẵn có tự nhiên đến mức
người ta mặc nhiên xem đó là những bộ phần của Kinh thành
Huế- đó là núi Ngự Bình, dòng Hương Giang, cồn Giã Viên,
cồn Bộc Thanh… Nhìn từ phía ngược lại, những công trình kiến trúc ở đây như hoà lẫn vào thiên nhiên tạo nên những tiết tấu kỳ diệu
khiến người ta quên mất bàn tay con người đã tác động lên
nó.
được giới hạn bởi một vòng tường
thành gần vuông với mỗi chiều xấp xỉ 600m với 4 cổng ra
vào mà độc đáo nhất thường được lấy làm biểu tượng của
Cố đô: Ngọ Môn, chính là khu vực hành chính tối cáo của
triều đình Nguyễn. Bên trong Hoàng thành, hơi dịch về phía
sau là Tử cấm thành- nơi ăn ở sinh hoạt của Hoàng gia.
Xuyên suốt cả ba toà thành, khi
thì lát đá cụ thể, khi thì mang tính ước lệ, con đường
Thần Đạo chạy từ bờ sông Hương mang trên mình những công
trình kiến trúc quan trọng nhất của Kinh thành Huế: Nghinh
Lương Đình, Phu Văn Lâu, Kỳ Đài, Ngọ Môn, điện Thái Hoà,
điện Cần Chánh, điện Càn Thành, cung Khôn Thái, lầu Kiến
Trung…Hai bên đường Thần đạo này là hàng trăm công trình
kiến trúc lớn nhỏ bố trí cân đối đều đặn, đan xen cây cỏ,
chập chờn khi ẩn khi hiện giữa những sắc màu thiên nhiên,
luôn tạo cho con người một cảm giác nhẹ nhàng.
Xa xa về phía Tây Kinh thành,
nằm hai bên bờ sông Hương, lăng tẩm của các vua Nguyễn
được xem là những thành tựu của nền kiến trúc cảnh vật
hoá. Lăng vua, đôi khi lại là một cõi thiên đường tạo ra
cho chủ nhân hưởng thú tiêu dao lúc còn sống, rồi sau đó
mới trở thành cõi vĩnh hằng khi bước vào thế giới bên kia.
Hàm nghĩa như vậy nên kiến trúc lăng tẩm ở đây mang một
phong thái hoàn toàn riêng biệt ở Việt Nam.
Mỗi lăng vua Nguyễn đều phản
ảnh cuộc đời và tính cách của vị chủ nhân đang yên nghỉ:
lăng Gia Long mộc mạc nhưng hoành tráng giữa núi rừng trùng
điệp khiến người xem cảm nhận được hùng khí của một chiến
tướng từng trải trăm trận; lăng Minh Mạng uy nghi bình
chỉnh đăng đối giữa núi rừng hồ ao, được tôn tạo khéo léo,
hẳn có thể thấy được hùng tâm đại chí của một chính trị
gia có tài và tính cách trang nghiêm của một nhà thơ quy
củ; lăng Thiệu Trị thâm nghiêm, vừa thâm trầm giữa chốn
đồng không quạnh quẽ, cũng phần nào thể hiện tâm sự của
một nhà thơ siêu việt trên văn đàn song không nối được
chí tiền nhân trong chính sự; lăng Tự Đức thơ mộng trữ
tình được tạo nên chủ yếu bằng sự tinh tế của con người,
phong cảnh nơi đây gợi cho du khách hình ảnh của một tao nhân mang nặng nỗi niềm trắc ẩn bở tâm huyết của một nhà vua không thực
hiện được qua tính cách yếu ớt của một nhà thơ…
Bên cạnh thành quách, cung điện,
lăng tẩm nguy nga trág lệ, Huế còn lưu giữ trong lòng bao
nhiêu công trình kiến trúc độc đáo gắn liền với thể chế
của hoàng quyền mà cách phối trí của các khoảng không gian
đã tiến đến đỉnh cao của sự hài hoà trong bố cục. Song
song với Kinh thành vững chãi bảo vệ bốn mặt, Trấn Bình
Thành án ngữ đường sông, Trấn Hải Thành trấn giữ mặt biển,
Hải Vân Quan phòng ngự đường bộ phía Nam, cả một hệ thống
thành luỹ của Kinh đô song không mấy ai để ý đến tính quân
sự của nó vì nghệ thuạat kiến trúc đạt đến đỉnh cao. Đan
xen giữa các khu vực kiến trúc cảnh vật hoá độc đáo ấy,
chúng ta còn có đàn Nam Giao - nơi vua tế trời; đàn Xã
Tắc - nơi thờ thần đất, thần lúa; Hổ Quyền - đấu trường
duy nhất dành cho voi và hổ; Văn Miếu- nơi thờ Khổng Tử và dựng bia khắc tên Tiến sĩ văn thời Nguyễn; Võ Miếu- nơi thờ các
danh tướng cổ đại và dựng bia khắc tên tiến sĩ võ; điện
Hòn Chén - nơi thờ Thánh mẫu Thiên Y A Na… và còn qua nhiều
những thắng tích liên quan đến triều Nguyễn hoà điệu trong
các thắng cảnh thiên nhiên nổi tiếng như sông Hương, núi
Ngự, Vọng Cảnh, Thiên Thai, Thiên An, Cửa Thuận… thực sự
là những bức tranh non nước tuyệt mỹ.
Huế từng hiện hữu những khu vườn
ngự danh tiếng như Ngự Viên, Thư Quang, Thường Mởu, Trường
Ninh, Thiệu Phương…Chính phong cách kiến trúc vườn ở đây
cũng lan toả khắp nơi trong dân gian, phối hợp với những
nhân tố sẵn có, dần đần định hình một kiểu thức nhà vườn
đặc thù của xứ Huế. Đây là thành phố của những khu nhà
vườn với những ngôi nhà cổ thâm nghiêm ẩn hiện giữa xóm
phường bình yên trong lòng Cố đô. Mỗi một khu nhà vườn
lại mang bóng dáng của Kinh thành Huế thu nhỏ, cũng có
bình phong thay núi Ngự, bể nước thế dòng Hương, đôi tảng
đá cụm thay cho cồn Dã Viên, Bộc Thanh…đủ các yếu tố tiền
án, hậu chẩm, tả long, hữu hổ…lại bốn mùa hoá trái, ríu
rít chim ca, không gian ấy còn là thế giới của những thi
nhân mặc khách đối ẩm ngâm vịnh, là nơi diễn xướng những điệu ca Huế não nùng như Nam Bình, Nam Ai…trong những đêm gió mát trăng
thanh.
Gần một thế kỷ rưỡi là Kinh đô
của một triều đại phong kiến với thiết chế chính trị dựa
trên nền tảng Nho giáo, từng là thủ phủ của Phật giáo một
thời, bên cạnh những kiến trúc cung đình lộng lẫy vàng
son, Huế còn lưu giữ hàng trăm ngôi chùa thâm nghiêm cổ
kính, an lạc giữa những núi rừng hoang vu u tịch. Ông Amadou
Mahtar M’bow- Nguyên Tổng giám đốc UNESCO, đã thật tinh
tế khi đưa ra một nhận xét trong lời kêu gọi cho cuộc vận
động bảo vệ, giữ gìn, tu sửa và tôn tạo Di sản văn hoá
Huế: “Nhưng Huế không phải chỉ là một mẫu mực về kiến trúc
mà còn là một cao điểm về tinh thần và một trung tâm văn
hoá sôi động - ở đó đạo Phật và đạo Khổng đã thấm sâu,
hoà nhuyễn vào truyền thống địa phương, nuôi dương một tư tưởng tôn giáo, triết học và đạo lý hết sức độc đáo”.
Gắn với một triều đại phong kiến
tuân thủ những quy tắc rạch ròi của triết lý Khổng Mạnh,
lễ hội và âm nhạc ở vùng kinh sư này đã phát triển vô cùng
phong phú và mang đậm phong cách dân tộc. Triều đình thì
có lễ Tế Giao, Tế Xã Tắc, lễ Nguyên Đán, lễ Đoan Dương,
lễ Vạn Thọ, lễ Đại triều, lễ Thương triều, lễ Ban Sóc,
lễ Truyền Lô, lễ Duyệt Binh… Mỗi một lễ hội đều có những
bước nghi thức mà phần hồn của nó chính là âm nhạc lễ nghi
cung. Dân gian cũng đa dạng các loại hình lễ hội: lễ hội
điện Hòn Chén, lễ hội Hòn Ngư, lễ hội vật Sình, lễ hội
đua ghe, lễ hội tế đình, tế chùa, tế miếu… gắn kết với
các loại hình lễ hội lại là những hình thức âm nhạc lễ
nghi dân gian muôn màu muôn vẻ. Cùng tồn tại với dòng âm nhạc mang tính lễ nghi, loại hình âm nhạc mang tính
giải trí tiêu khiển của xứ Huế cũng được thế giới biết
đến như một điển hình mang đậm bản sắc riêng của một vùng
văn hoá, mộc mạc thuần khiết, đặc thù không pha trộn. Đó
là những điệu múa Huế, những vở tuồng Huế, những bài ca
Huế mà ngày nay đã trở thành những món ăn tinh thần không
thể thiếu trong một chuyến đến thăm Cố đô của du khách
mọi miền. Huế ngày nay vẫn đang cố gắng bằng mọi khả năng
để gạn đục khơi trong, cố giữ gìn những tinh hoa văn hoá
cổ truyền của dân tộc, cố bảo tồn những hình thái nghệ
thuật được tạo nên bằng trí tuệ tâm huyết của tiền nhân
nay đang ở bên bờ lãng quên, cố phục hồi những giá trị
tinh thần quí báu của cha ông.
Vừa qua, điều khiến cho người
dân Huế vui mừng nhất là Trung tâm bảo tồn Di tích Cố đô
Huế phối hợp với Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam dưới sự
cố vấn của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước, đã thiết
lập hồ sơ đệ trình UNESCO xin công nhận âm nhạc cung đình
Huế: Nhã nhạc (triều Nguyễn) là Kiệt tác di sản Văn hoá
Phi vật thể và Truyền khẩu của nhân loại. Tuy mọi việc
vẫn còn ở phía trước, song động thái đó cung đủ nói nên
giá trị vô vàn của âm nhạc truyền thông Huế.
Ngày nay, Huế trở thành một thành
phố Festival đặc trưng của Việt Nam. Cứ hai năm một lần,
nhân dân thành phố Huế lại đón chào ngày lễ hội trọng đại
này trong niềm háo hức. Trong ý nghĩ của nhiều người, Huế
trở thành thành phố Festival gần như là một điều tất yếu
vì ở Huế còn bảo lưu khá điển hình diện mạo một kinh đô
của triều đại phong kiến mà các công trình kiến trúc lại
hoà điệu với thiên nhiên tạo nên những tiết tấu độc đáo
với những lễ hội, âm nhạc, ẩm thực truyền thống được bảo
tồn phong phú đa dạng.
Với một di sản văn hoá vật thể
và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc,
Huế là một hiện tượng văn hoá đọc đáo của Việt Nam và thế
giới. Với một công cuộc bảo tồn lớn lao theo nhưng tiểu
chuẩn cao nhất của Di sản thế giới, kho tàng văn hoá Huế
sẽ còn nở rộ những đoá hoa nghệ thuật khác nữa. Huế sẽ
mãi mãi được giữ gìn - cho Việt Nam và cho thế giới, mãi
mãi là niềm tự hào của chúng ta.


Cố đô Huế


Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam () hay còn được gọi đơn giản là Trường Ams là một trường trung học phổ thông công lập của thành phố Hà Nội được thành lập vào năm 1985. Ngày nay, trường là một trong số các trường trung học phổ thông và trung học cơ sở nổi tiếng nhất thành phố Hà Nội và được nhiều nguồn tin đánh giá là một trong số các trường trung học có chất lượng giáo dục cao nhất Việt Nam.

Trường Hà Nội – Amsterdam được thành lập bởi vốn hỗ trợ của nhân dân Amsterdam, Hà Lan với mục đích ban đầu là trở thành mô hình trường trung học phổ thông chuyên toàn diện đầu tiên của thành phố Hà Nội. Ngày nay, trường đã được chia làm hai khối: khối trung học cơ sở và khối trung học phổ thông. Địa điểm ban đầu của trường nằm tại quận Ba Đình, Hà Nội vào tháng 8 năm 2010 đã chuyển sang địa điểm mới nằm ở quận Cầu Giấy, Hà Nội.

Trường đã được ghi nhận về những thành tích học tập xuất sắc và sự đổi mới thường xuyên trong cách giáo dục của trường. Nhiều học sinh trong trường đã giành được rất nhiều giải thưởng trong nước và ngoài nước như kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế, Olympic Vật lý Quốc tế, Olympic Vật lý châu Á, Olympic Hóa học quốc tế, Olympic Tin học quốc tế, Olympic Sinh học quốc tế. Hiện nay, trường Trung hoc phổ thông Chu Văn An, trường Trung học phổ thông chuyên Nguyễn Huệ, trường Trung hoc phổ thông Sơn Tây và trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam là bốn trường trung học phổ thông có hệ thống lớp chuyên của Sở Giáo dục - Đào tạo Hà Nội. Trường đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia.

 Năm 2018, một nữ sinh của trường tố cáo anh rể là 1 MC của Đài Truyền hình Việt Nam bạo hành.
 Đầu năm 2022, môt nam sinh lớp 10 của Trường Hà Nội - Amsterdam nhảy lầu tự tử. Nam sinh để lại lá thư tuyệt mệnh được lan truyền trên mạng, làm dấy lên tranh luận về vấn đề áp lực học tập.
 Năm 2022, báo Thanh Niên (báo) đăng tin nhiều nhà khoa học nghi ngờ về sự trung thực của dự án nghiên cứu khoa học của hai học sinh trường Hà Nội - Amsterdam tham gia kỳ thi ViSEF do sử dụng nhiều kiến thức tương đương với kiến thức tiến sỹ của các trường đại học top đầu. Trước đó dự án này được cho là tự tiến hành bởi hai nam sinh này.

Hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế ISEF 2022 đang diễn ra tại Mỹ (từ 4 - 13.5), với hai hình thức thi trực tiếp và trực tuyến. Đoàn Việt Nam có 7 dự án tham gia, đều với hình thức dự thi trực tuyến. Trên trang chính thức của Hiệp hội Khoa học và cộng đồng (Mỹ), đã đăng tải công khai hồ sơ của tất cả thí sinh dự thi (qua phòng trưng bày ảo).
Sau khi xem nội dung các dự án của học sinh Việt Nam được giới thiệu trên trang của ISEF 2022, nhiều nhà khoa học người Việt trong và ngoài nước cho biết họ thực sự “choáng” vì hàm lượng khoa học trong các dự án cao tương đương với các công trình khoa học có chất lượng của những người làm công tác nghiên cứu chuyên nghiệp.
Tự làm hoàn toàn, hay kê khai thông tin không trung thực ?
Trong số 7 dự án của học sinh (HS) Việt Nam đang tham gia ISEF 2022, chỉ 2 dự án trong gian trưng bày ảo của mình có tờ khai mẫu 1C. Đây là tờ khai của người hướng dẫn đánh giá, chứng nhận vai trò và đóng góp của HS. Xem nội dung trên tờ khai này, người xem được biết dự án có người hướng dẫn hay do HS tự làm hoàn toàn; nếu có người hướng dẫn thì người hướng dẫn đánh giá, chứng nhận đóng góp của HS như thế nào; người hướng dẫn cũng sẽ công bố HS có hay không tiến hành nghiên cứu và có hay không sử dụng trang thiết bị, máy móc ở các trường đại học, viện nghiên cứu hay doanh nghiệp.
Một trang trình bày nghiên cứu của một dự án thuộc Sở GD-ĐT Hà Nội, trong đó các tác giả phải dùng các kỹ thuật phân tích hiện đại
CHỤP TƯ LIỆU
Gian trưng bày ảo của 5 dự án còn lại không có tờ khai mẫu 1C kèm theo. Một trong số này là dự án “Nhựa sinh học tạo từ tinh bột huyền có khả năng tự phân hủy” của Sở GD-ĐT An Giang. Đây là dự án thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu. Để thực hiện dự án, các tác giả phải chế tạo màng, đánh giá độ bền cơ học, đo hàm ẩm, nuôi cấy vi sinh vật, phân tích màng bằng kỹ thuật hiển vi điện tử quét, phổ hồng ngoại, phổ tử ngoại - khả kiến… Theo thông tin trên website ISEF, dự án này không có người hướng dẫn, không sử dụng máy móc, trang thiết bị ở trường đại học, viện nghiên cứu hay doanh nghiệp nào.
Trên diễn đàn Liêm chính khoa học, thành viên A.J, một nhà khoa học đang làm việc ở nước ngoài, bình luận: “Thật khó tin vì toàn bộ dự án do HS tự làm, và làm tại nhà, từ đầu đến cuối. Dự án này phải nuôi cấy vi sinh vật, sử dụng kính hiển vi điện tử quét, máy đo phổ hồng ngoại, phổ tử ngoại - khả kiến và nhiều thiết bị chế tạo, đánh giá khác. Những kỹ thuật này không thể thực hiện ở nhà hay tại trường THPT. Như vậy, chắc chắn tác giả dự án phải được nhà khoa học hướng dẫn, nhưng các em đã không gửi thông tin về người hướng dẫn này cho ISEF”.
Hàm lượng khoa học ngang luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Nhưng ngay cả với 2 dự án có tờ khai mẫu 1C, nhiều nhà khoa học sửng sốt về năng lực nghiên cứu của các HS, qua nội dung trong gian trưng bày ảo của 2 dự án này. Cụ thể: dự án “Effective Plasmonic Photocatalyst Based on g-C3N4” (tên tiếng Việt là “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lý ô nhiễm môi trường của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt”) của Sở GD-ĐT Hà Nội; dự án “Cancer Stem Cell Targeting Ability of Saponin” (tên tiếng Việt “Phân lập, đánh giá khả năng nhắm đích tế bào gốc ung thư dạ dày của phân đoạn chứa hợp chất saponin và bào chế sản phẩm từ cây lá khôi”) của Sở GD-ĐT Thái Nguyên.
Trang 2 của mẫu 1C, là văn bản người hướng dẫn tự khai với nội dung đánh giá, chứng nhận vai trò và đóng góp của học sinh
Dự án của Sở GD-ĐT Thái Nguyên được giới thiệu do tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng, Trưởng khoa Công nghệ sinh học, Trường ĐH Khoa học (ĐH Thái Nguyên), hướng dẫn. Trong tờ khai mẫu 1C, TS Hùng chứng nhận các tác giả là những người đưa ra ý tưởng dự án, tự thiết kế phương pháp nghiên cứu, tự chiết xuất saponin, tự nuôi cấy tế bào, tự vận hành các thiết bị phân tích, tự xử lý số liệu. Để thực hiện dự án, các HS phải thông thạo nhiều kỹ thuật như làm tiêu bản, soi kính hiển vi, sắc ký lỏng, miễn dịch huỳnh quang, PCR, MTT…
Tuy nhiên, cộng đồng khoa học cũng đã phát hiện tiến sĩ Hùng là người chủ nhiệm một đề tài rất giống ý tưởng dự án nói trên của HS Sở GD-ĐT Thái Nguyên, đề tài do Quỹ NAFOSTED tài trợ (mã số 108.05-2017.331). Ngoài ra, có nhà khoa học còn nhận thấy dự án của Sở GD-ĐT Thái Nguyên giống nội dung luận văn thạc sĩ sinh học ứng dụng “Nghiên cứu tác động của dịch chiết lá khôi lên sự biểu hiện của các gene kiểm soát chu kỳ tế bào của tế bào gốc ung thư dạ dày” của Nguyễn Thị Hải Hồng do tiến sĩ Lê Thị Thanh Hương ở ĐH Thái Nguyên hướng dẫn năm 2019 (tiến sĩ Lê Thị Thanh Hương là vợ của tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng).
“Dự án này của 2 HS thực hiện trong tối đa 1 năm nhưng có hàm lượng khoa học không thua kém nhiều luận văn thạc sĩ công nghệ sinh học của ĐH Thái Nguyên và cao hơn chính công trình của tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng đã xuất bản phục vụ đề tài 108.05-2017.331”, thành viên A.J nhận xét.
Theo thành viên Ng A.Khoa, là nhà nghiên cứu lĩnh vực y sinh và sức khỏe nên khi đọc dự án của Sở GD-ĐT Thái Nguyên, ông không thể tin tác giả chỉ mới là những HS THPT. “Chắc chắn một điều, để nghĩ ra được cái đề tài đó, tác giả phải đạt trình độ kiến thức trên tầm HS THPT. Đó là chưa kể việc các em làm thực nghiệm thế nào? Thời gian đâu để làm thực nghiệm?”, Ng A.Khoa đặt câu hỏi, rồi chia sẻ thêm: “Tại lab mình làm việc, hồi năm 2019 cũng có một nhóm HS đến xin tham gia làm nghiên cứu, nhưng thực sự các em chỉ đến được 2 - 3 buổi đầu, vì đều rất bận học”.
Về dự án “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lý ô nhiễm môi trường của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt” của Sở GD-ĐT Hà Nội, giới khoa học cũng đặt nhiều nghi vấn. Dự án này do PGS Nguyễn Ngọc Hà, Trưởng khoa Hóa học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, hướng dẫn. PGS Hà là chủ nhiệm một đề tài được Quỹ NAFOSTED tài trợ với chủ đề tương tự.
Thành viên A.J bình luận: “Theo tờ khai mẫu 1C, PGS Nguyễn Ngọc Hà chứng nhận 2 HS là những người đưa ra ý tưởng dự án, tự tính toán, lập trình, tự tổng hợp vật liệu xúc tác, tự tiến hành thí nghiệm đánh giá hoạt tính xúc tác của vật liệu, tự phân tích và xử lý số liệu, tự xây dựng các đồ thị và bảng biểu. Để thực hiện dự án này, HS phải thông thạo machine learning, computational chemistry và rất nhiều kỹ thuật phân tích hiện đại như XPS, EDX, AFM, TEM, SEM, XRD, FTIR, BET, PL, UV-Vis DRS, LC-MS, HPLC… Thời gian thực hiện dự án chỉ 1 năm, nhưng dự án có hàm lượng khoa học không thua kém luận án tiến sĩ hóa học ở các trường đại học tốt trên thế giới và cao hơn nhiều so với 5 công trình đã xuất bản của các nghiên cứu sinh và học viên cao học tham gia đề tài 05/2018/TN (là đề tài do NAFOSTED tài trợ mà PGS Hà làm chủ nhiệm)”.
Người hướng dẫn đề tài của học sinh nói gì ?
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng cho biết theo quy chế của Bộ GD-ĐT về cuộc thi thì trường ĐH có trách nhiệm tham gia, hỗ trợ HS trong việc các em triển khai các dự án nghiên cứu khoa học. Trường ĐH có thể giúp HS có cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thiết bị, hướng nghiên cứu… sau khi các em có ý tưởng về đề tài. Các em có thể đến phòng thí nghiệm của các trường ĐH để làm quen, để thực hiện một phần hoặc toàn phần các thí nghiệm.
Còn PGS Nguyễn Ngọc Hà khẳng định những suy diễn cho rằng các thầy làm hộ HS trong dự án “Tăng cường hoạt tính quang xúc tác xử lý ô nhiễm môi trường của g-C3N4 bằng hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt” của đoàn Sở GD-ĐT Hà Nội là không có căn cứ, thậm chí có tính chất vu khống. “Các em làm được những gì, tôi giúp các em những gì, tôi đã khai rõ trong bản khai mẫu 1C mà ISEF yêu cầu”, PGS Hà nói.


Năm 2018, một nữ sinh của trường tố cáo anh rể là 1 MC của Đài Truyền hình Việt Nam bạo hành.