ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်

ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ် ဟု ပိုပြီး လူသိများသည့် ၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ခုခံတော်လှန်စစ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝှမ်းတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများ ကို စစ်ကောင်စီက လိုက်လျောခြင်းမရှိပဲ လုံခြုံရေးအင်အားအလွန်အကျွံသုံးကာ အဓိကရုဏ်း ဖြိုခွင်းရေးလက်နက်များသာမက  စစ်မြေပြင်လက်နက်များကို အသုံးပြုကာ နှိမ်နင်း ဖြိုခွင်းမှုအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ၏ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်သည်။  ဤပဋိပက္ခကို ထကြွခြင်းထက် ပြည်တွင်းစစ်ဟု ကုလလူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။  ACLED  ၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး လူပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။  ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်က ပြောဆိုထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မီးတိုက်ကျေးရွာ အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။  မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လေတပ် လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဖေဖေော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်က ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။

နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ရွာအနီး၌ စစ်သားနှင့် ပျူစောထီးအင်အား ၈၀ ခန့်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲ ဝါရီဆူးပလိုင်ရွာအနီးတွင် ထိုးစစ်ဆင်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဝန်းကျင်ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပေါက်မြို့နယ် ရေပြာရွာ ရဲစခန်းကို ပေါက်၊ မြိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တို့မှ PDF အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စခန်းမှူးအပါဝင် ရဲ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကာမိုင်းမြို့အနီးရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုကို KIA တပ်မဟာ ၉ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း ၄၄ နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ငါးပိအိုးကျေးရွာသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးကာ အိမ်ခြေ ၄၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ နှမစားရစ်ရွာသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ လေးကြိမ်မြောက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒေသခံ ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ငါးပိအိုးကျေးရွာသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးကာ အိမ်ခြေ ၄၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ နှမစားရစ်ရွာသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ လေးကြိမ်မြောက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒေသခံ ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။

အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှိသည့် နှမစားရစ်ရွာကို စစ်တပ်က လေးကြိမ်မြောက် စီးနင်းရာတွင် အိမ်ခြေ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး၊ စပါးတင်းပေါင်း သောင်းနှင့်ချီ ဆုံးရှုံးရသည်ဟု သိရသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ နှမစားရစ်ကျေးရွာကို ယနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅) နံနက်တွင် စစ်တပ်က ဝင်တိုက်ရာ ဒေသခံ ၃ ဦးသေဆုံး၊ သက်ကြီးရွယ်အို ၃ ဦး ပျောက်နေပြီး ကျေးရွာတောင်ပိုင်းရှိ အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။
မြို့အနောက်ဘက်၊ ရွှေဘို-ရေဦး ကားလမ်းမဘေး ၁ မိုင်အကွာ၊ အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှိသည့် ထိုရွာသို့ စစ်တပ်နှင့် ပျူစောထီး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ အင်အား ၅၀ ကျော်က လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ဝင်ရောက်စီးနင်းသည်ဟု အသက် ၂၆ အရွယ် ဒေသခံအမျိုးသားက ပြောသည်။
“သူတို့က ဒီနေ့မနက် ၆ နာရီလောက်မှာပဲ စပြီးတော့ ပစ်တာခတ်တာတွေ လုပ်တော့တာပဲ။ သူတို့ ရွာနားကို ဘယ်အချိန်က ရောက်နေတယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ မသိလိုက်ဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
နှမစားရစ်ရွာသားများ ဘေးလွတ်ရာပြေးခဲ့ကြသော်လည်း စစ်တပ်၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ၃၃ နှစ်အရွယ် မယဉ်စမ်းအေး၊ ၅၅ နှစ်အရွယ် ဦးသိန်းတို့ သေနတ်ကျည်ဆန်ထိမှန်ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးသည်ဟု အထက်ပါ သတင်းရင်းမြစ်ထံမှ သိရသည်။
ထို့ပြင် ၇၇ နှစ်အရွယ် ဒေါ်ခင်သန်းမှာ နေအိမ်၌ပင် မီးလောင်သေဆုံးခဲ့ရပြီး သက်ကြီးရွယ်အို အခြား ၃ ဦးမှာလည်း ပျောက်ဆုံးနေသည်ဟု ထိုသူက ဆက်ပြောသည်။
နှမစားရစ်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီ စီးနင်းမှုမှာ လေးကြိမ်မြောက်ဖြစ်ပြီး ယခုတစ်ကြိမ် အဆိုးရွာဆုံးဖြစ်ကြောင်း၊ စပါးရိတ်သိမ်းသည့် ရာသီဖြစ်၍ သိုလှောင်ထားသည့် စပါးတင်းပေါင်း သောင်းနှင့်ချီ မီးလောင်ပျက်စီး ဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း အထက်ပါ ဒေသခံက ပြောသည်။
“ပြောစရာစကားတောင်မှ မရှိလောက်အောင်ပါပဲ။ သူတို့ လိုချင်တဲ့ လက်နက်ဘာညာရှိလို့ ကျွန်တော်တို့ကို လုပ်သွားတာဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ခံသာတာပေါ့။ အခုဟာက သူတို့လာတဲ့ဟာကို ကျွန်တော်တို့လည်း ခံမပစ်ဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
“ရွာသူ၊ရွာသားတွေလည်း ရှောင်ပေးကြတယ်။ အဲဒါကို ပစ်မိပစ်ရာ ပစ်တယ်ဆိုတာကတော့ တော်တော့်ကို ယုတ်မာ၊ ရိုင်းစိုင်းလွန်းပါတယ်”
နှမစားရစ်ကျေးရွာအနီးရှိ စစ်တပ် တပ်စွဲထားသည့် သီးလုံး၊ ပန်းရံ၊ မြင်းစီး ကျေးရွာများရှိ ပျူစောထီးများ ထိုစီးနင်းမှုတွင် လိုက်ပါလာကြောင်း၊ ၄ မိုင်ခန့်ဝေးသည့် ပေါက်ချိုင်ရွာမှ ကူညီရန်လာသည့် လူငယ် ၁၂ ဦးစလုံး လမ်း၌ စစ်တပ်က ပစ်ခတ်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း၊ အချက်အလက်အသေးစိတ် မသိရသေးကြောင်း အထက်ပါ သတင်းရင်းမြစ်ကပင် ပြောသည်။
စစ်ကောင်စီအဖွဲ့မှာ ဇီးဖြူကုန်းရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် တပ်စွဲနေသည်ဟု ဒေသခံအချို့ထံမှ သိရသည်။
နှမစားရစ်ကျေးရွာမှ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးကလည်း စစ်တပ်၏ မီးရှို့မှုကြောင့် နေအိမ်များ မီးလောင်ကျွမ်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ယနေ့ညနေပိုင်းတွင် ပြောသည်။
၎င်းမှာ နှမစားရစ်ကျေးရွာလယ်လမ်းတွင် နေထိုင်သူဖြစ်ပြီး သက်ကြီးရွယ်အို မိခင်နှင့် ဖခင်ကို ခေါ်ဆောင်ကာ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။
“ကျွန်တော်တို့ အကုန်ထွက်ပြေးပြီးဆိုတော့ ရွာတောင်ပိုင်းကနေ စရှို့ပြီးတော့ ရွာအလယ်ပိုင်းကို ရှို့တယ်။ အဲဒီကနေပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့အိမ်နားကို ရှို့တော့တာပဲ။ မိတဲ့ကောင်တွေတော့ အကုန်ပစ်သတ်မှာ ဆိုပြီးတော့ အော်ဟစ်ဆဲဆိုနေတဲ့ အသံတွေလည်း ကြားနေရတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
အုတ်ခံအိမ်တစ်လုံး၊ စပါးတင်း ၂၀၀၊ ဆိုင်ကယ် ၁ စီး၊ နွား ၃ ကောင်၊ ရေစက် ၂ လုံး၊ မီးစက် ၁ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသည်ဟု အထက်ပါ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ဒေသခံက ပြောသည်။
အထက်ပါဖြစ်စဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးသလို စစ်ကောင်စီထံ မေး၍မရသေးပါ။
နှမစားရစ်ကျေးရွာသည် ရွှေဘိုမြို့အနောက်ဘက်၊ ရွှေဘိုမြို့နှင့် ၈ မိုင်အကွာ ရွှေဘို-ရေဦး ကားလမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နွေဦးတော်လှန်ရေး စတင်သည့် အချိန်ကတည်းကပင် အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည့် ကျေးရွာဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။
ယခုလအစောပိုင်းမှစ၍ ရွှေဘိုမြို့နယ်အနောက်ဘက်ရှိ ရွာဆိုး၊ ပေါက်ချိုင်၊ ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာများသို့ စစ်ကောင်စီတပ်က လက်နက်ကြီးပစ်ကူများ အသုံးပြု ဝင်ရောက်စီးနင်းလေ့ရှိရာ ပြည်သူထောင်နှင့်ချီ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်နေရသည်ဟု ဒေသတွင်းသတင်းများအရ သိရသည်။
ယမန်နေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) မွန်းလွဲပိုင်းကလည်း ရွေဘို-ကျောက်မြောင်း လမ်းမဘေးရှိ ငပိအိုးကျေးရွာကို စစ်တပ်နှင့် ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ အိမ်ခြေ ၄၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ် လူငယ်တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရသေးသည်။
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချကာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဆန္ဒပြလျှင်ပင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်နေရာ နိုင်ငံအနှံ့ ခုခံနေကြသည်။ ထိုအထဲတွင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ အလှမ်းဝေးခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ ဒေသများမှာ ထိပ်ဆုံးမှ ပါဝင်နေသည်။
လက်လုပ်သေနတ်အများစုဖြင့် ခုခံနေကြသည့် ထိုဒေသကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းပါ သုံး၍ တိုက်ခိုက်နေသလို၊ ကျေးရွာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီး၊ ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်သည့် ဖြစ်စဉ်များလည်း မကြာခဏဖြစ်ပွားနေသည်။
(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် https://www.userroll.com/site/register/m1f6pen နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်။)


ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။  ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်က ပြောဆိုထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မီးတိုက်ကျေးရွာ အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။  မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လေတပ် လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဖေဖေော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။


ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။  ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်က ပြောဆိုထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မီးတိုက်ကျေးရွာ အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။  မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လေတပ် လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဖေဖေော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်က ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။

နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။


ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။  ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်က ပြောဆိုထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မီးတိုက်ကျေးရွာ အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။  မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လေတပ် လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဖေဖေော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်က ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။

နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ရွာအနီး၌ စစ်သားနှင့် ပျူစောထီးအင်အား ၈၀ ခန့်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲ ဝါရီဆူးပလိုင်ရွာအနီးတွင် ထိုးစစ်ဆင်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဝန်းကျင်ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။


ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်


ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။  ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်က ပြောဆိုထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မီးတိုက်ကျေးရွာ အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခက ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။  မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လေတပ် လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဖေဖေော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်က ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။

နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ရွာအနီး၌ စစ်သားနှင့် ပျူစောထီးအင်အား ၈၀ ခန့်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲ ဝါရီဆူးပလိုင်ရွာအနီးတွင် ထိုးစစ်ဆင်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဝန်းကျင်ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပေါက်မြို့နယ် ရေပြာရွာ ရဲစခန်းကို ပေါက်၊ မြိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တို့မှ PDF အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စခန်းမှူးအပါဝင် ရဲ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကာမိုင်းမြို့အနီးရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုကို KIA တပ်မဟာ ၉ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း ၄၄ နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။


ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား ကျူးကျော်ခြင်း (၂၀၂၂ ခုနှစ်)

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား စတင်ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကျူးကျော်မှုသည် ၂၀၁၄ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ရက်နေ့မှ စတင်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ရုရှား - ယူကရိန်း စစ်ပွဲ၏ အမြင့်မားဆုံးသော အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံအား နေတိုးအဖွဲ့အတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်ပြုခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြကာ ယူကရိန်းအား ဝင်ခွင့်မပြုရန် အမေရိကန်အပါအဝင် နေတိုးအဖွဲ့အား တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ခရိုင်းမီးယားဒေသအပါအဝင် ယူကရိန်းနယ်စပ်သို့ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ တပ်စွဲထားခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုမစမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရေးသမားများ ထိန်းချုပ်ထားပြီး သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် ကိုယ်တိုင်ကြေညာထားသော ဒွန်းဘက်စ် (Donebas) ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ် (Donetsk)နှင့် လုဟန့်စ် (Luhansk)များအား လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ရုရှားနိုင်ငံမှ ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ရက်နေ့တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ဒွန်းဘက်စ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ရက်နေ့တွင် ရုရှားအောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော ဖက်ဒရေးရှင်းကောင်စီက သမ္မတ ဗလာဒီမီယာပူတင်အား နိုင်ငံပြင်ပတွင် စစ်အင်အားအသုံးပြုခွင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက် အရှေ့ဥရောပစံတော်ချိန် (UTC+02:00) နံနက် (၅:၀၀) တွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံအရှေ့ခြမ်းတွင် အထူးစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် လုပ်ဆောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ကြေညာပြီး မိနစ်ပိုင်းအကြာတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမြို့တော် ကီးယက်မြို့အပါအဝင် ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်က ရုရှားနှင့် ဘီလာရုဇ် နယ်စပ်ရှိ ၎င်း၏ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများ တိုက်ခိုက်ခံနေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၂)နာရီ အကြာတွင် ရုရှားမြေပြင်တပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီးက နိုင်ငံကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ကာ ရုရှားနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုစတင်ပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန် အပါအဝင် နိုင်ငံများနှင့်၊ ကုလသမဂ္ဂ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ နေတိုးအဖွဲ့ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရုရှားအား ကျူးကျော်မှုအတွက် ပြန်လည် အရေးယူရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။

နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း

ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့သည် ဥရောပတိုက်၏ အစိတ်အပိုင်းနိုင်ငံများဖြစ်ကြကာ ရုရှားသည် ဥရောပ၏ အကျယ်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ ယူကရိန်းသည် ဒုတိယအကျယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းသည် ယခင်က ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ၀င် သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်နိုင်ငံသည် လူဦးရေ သန်း (၁၀၀) ခန့် ကွာခြားမှုရှိသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်း၌ ရုရှားတို့ လိုလားသည့် သမ္မတ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရပြီးနောက် ခရိုင်းမီးယား ဒေသအရေးမှစ၍ ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့ တင်းမာမှု စတင်ခဲ့ကြသည်။ ယူကရိန်းသည် ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် နေတိုးတပ်ဖွဲ့တို့ဘက်သို့ ပိုမို၍ နီးစပ်လာခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေအား ရုရှားဘက်မှ မနှစ်မြို့လာခဲ့ပေ။ ယူကရိန်းနိုင်ငံက နေတိုးအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်သည်ဟု ရုရှားနိုင်ငံက ခိုင်မာစွာ ယူဆထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်း ဒွန်ဘက်စ်ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ်ဒေသနှင့် လုဟန့်စ်ဒေသများတွင်ရှိနေသော ရုရှားနွယ်၀င် ခွဲထွက်ရေးသမားများကို ရုရှားက ကျောထောက်နောက်ခံပြုပေးခဲ့သည်။
thumb|ခွဲထွက်ရေးသမားများက လွတ်လပ်သောသမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည့် ဒွန်းဘတ်စ်ဒေသ (Donbas)မြေပုံ
၂၀၂၁ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစ၍ ရုရှားနိုင်ငံမှတပ်ဖွဲ့ တစ်သိန်းကျော်ကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အနီး ချထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အချို့အား ပြန်ရုတ်သိမ်းမည်ဟု ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်ကပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ရုတ်သိမ်းခြင်းမရှိဟု နေတိုးအဖွဲ့နှင့် ယူကရိန်းမှ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံနှင့် ခရိုင်းမီးယားဒေသတို့တွင်လည်း ရုရှားတပ်များ ရှိနေခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရှိနေခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများက ရုရှားသည် ကျူးကျော်စစ်စရန် ပြင်နေကြောင်း ပြောခဲ့သော်လည်း ရုရှားက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ယူကရိန်း၏ ခွဲထွက်ရေးသမားများထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေနှစ်ခုကိုလည်း လွတ်လပ်သောသမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတက လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
သံတမန်နည်းအရဖြေရှင်းခြင်း
အခြေအနေတင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့က ရုရှားနှင့် သံတမန်နည်းအရ ဆွေးနွေးမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။ အမေရိကန်နိုင်ငံက နေတိုးအဖွဲ့သို့ ယူကရိန်းကို ပေးမဝင်ရန်ဟူသော ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်များကို ပယ်ချခဲ့ကာ ရုရှားအား ဒဏ်ခတ်အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကန်က ရုရှားအနေဖြင့် ၎င်း၏တပ်များကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အား ဖြတ်ခိုင်းလိုက်ပါက နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များရှိလာမည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ စသည့်နိုင်ငံများကလည်း ရုရှားအား ကျူးကျော်မှုမလုပ်ဆောင်ရန်နှင့် ယူကရိန်းအား ထောက်ပံ့သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ရုရှားသည် နေတိုးအားယိုးမယ်ဖွဲ့၍ ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်

ရှိနေခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရှိနေခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများက ရုရှားသည် ကျူးကျော်စစ်စရန် ပြင်နေကြောင်း ပြောခဲ့သော်လည်း ရုရှားက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ယူကရိန်း၏ ခွဲထွက်ရေးသမားများထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေနှစ်ခုကိုလည်း လွတ်လပ်သောသမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတက လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သံတမန်နည်းအရဖြေရှင်းခြင်း အခြေအနေတင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့က ရုရှားနှင့် သံတမန်နည်းအရ ဆွေးနွေးမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။ အမေရိကန်နိုင်ငံက နေတိုးအဖွဲ့သို့ ယူကရိန်းကို ပေးမဝင်ရန်ဟူသော ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်များကို ပယ်ချခဲ့ကာ ရုရှားအား ဒဏ်ခတ်အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကန်က ရုရှားအနေဖြင့် ၎င်း၏တပ်များကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အား ဖြတ်ခိုင်းလိုက်ပါက နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များရှိလာမည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ စသည့်နိုင်ငံများကလည်း ရုရှားအား ကျူးကျော်မှုမလုပ်ဆောင်ရန်နှင့် ယူကရိန်းအား ထောက်ပံ့သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ရုရှားသည် နေတိုးအားယိုးမယ်ဖွဲ့၍ ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားတပ်တွေဝင်တော့မလားစိုးရိမ်နေတဲ့ ယူကရိန်းကို အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရောက်လာ
ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှာက အလျင်အမြန်နဲ့ မကြာခင်ဖြစ်လာ တော့မှာဆိုတဲ့ ထိတ်လန့်မှုတွေမြင့်တက်နေတဲ့အချိန်မှာပါပဲ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကင် ယူကရိန်းကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ရောက်လာပါတယ်။
မစ္စတာ ဘလင်ကင်ဟာ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော့ဒီမီယာ ဇဲလန်းစကီးနဲ့ မြို့တော်ကိယက်ဗ်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှာဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီဆွေးနွေးမှုပြီးရင် ဘာလင်ကိုသွားပြီး ဥရောပမဟာမိတ်တွေနဲ့ သူဆွေးနွေးပါလိမ့်မယ်။ သောကြာနေ့မှာတော့ ရှရှားနိုင်ငံခြားရေး ၀န်ကြီးနဲ့ ဂျနီဗာမြို့မှာ သူတွေ့ဆုံပါလိမ့်မယ်။
ရုရှားက သူတို့အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ဖို့ အစီအစဉ်မရှိပါဘူး လို့ ထပ်ခါထပ်ခါ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ မော်စကိုဟာ (ယူကရိန်းကို)"ဘယ်အချိန်မဆို"ဝင်တိုက်နိုင်တယ်လို့ အမေရိကန် ထိပ်တန်းအရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။
ခန့်မှန်းခြေ ရုရှား တပ်ဖွဲ့ဝင် တသိန်းလောက် ယူကရိန်းနယ်စပ်နားမှာ ချထားတယ်၊ စစ်အင်အားတွေ ချထားတာက "သိပ်ကိုအန္တရာယ်များစေတဲ့ အခြေအနေ" ကို ဖြစ်နေ စေတာလို့ အိမ်ဖြူတော် သတင်းပြန်ကြားရေး အတွင်းရေးမှူး ဂျင်းန် စာကီးက သတင်း ထောက်တွေကို အင်္ဂါနေ့တုန်းကပြောပါတယ်။
ဂျနီဗာမှာ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဆာဂေအိ လက်ဗရော့ဗ်က "သံတမန်ရေးအရ ချဉ်းကပ်စရာ" ရွေးချယ်စရာတခုကို ကမ်းလှမ်းလာနိုင်တယ်လို့ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေး ဌာနက ထိပ်တန်းအရာရှိတယောက်က အရိပ်အမြွက်ပြောပါတယ်။ မစ္စ စာကီးက ရွေးချယ် နိုင်စရာ ဘယ်တခုကိုမှ ချန်မထားပါဘူးလို့ ဆိုပြီး မစ္စတာ ဘလင်ကင်ဟာ"သံတမန်ရေး လမ်းကြောင်းရှိတယ်ဆိုတာကို အထင်အရှားမီးမောင်းထိုးပြပါလိမ့်မယ်" လို့ပြောပါတယ်။
ရုရှားက အနောက်နိုင်ငံအစိုးရတွေကို တောင်းထားတဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေထဲမှာ ယူကရိန်းကို နေတိုး (NATO; North Atlantic Treaty Organization)အဖွဲ့ထဲကို ဘယ်တော့မှဝင်ခွင့်မပေးဖို့ ဆိုတာလည်း ပါဝင်သလို၊ ပိုလန်အပါအဝင် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေမှာ နေတိုးရဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ကန့်သတ်ဖို့ ဆိုတာတွေပါဝင်ပါတယ်။ အရင်သီတင်းပတ်တုန်းက အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ ရုရှားတို့ ဆွေးနွေးပွဲမှာ မော်စကိုရဲ့တောင်းဆိုမှုတချို့က စကားဝိုင်း အစပျိုးချက်တွေ ဖြစ်မလာဘူးဆိုတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေက အကြောင်းပြချက်နဲ့အတူ ဆွေးနွေးပွဲက ဘာမှရေရေရာရာ အောင်မြင်မှုမရဘဲ ပြီးဆုံးသွားပါတယ်။
ရုရှားက သူတို့ဝင်ကျူးကျော်ဖို့ အစီအစဉ်မရှိပါဘူးလို့ ဆိုနေပေမယ့် ယူကရိန်း နယ်စပ်နား မှာ တင်းမာမှုတွေက မြင့်တက်ဆဲဖြစ်သလို၊ ယူကရိန်းအိမ်နီးချင်း ဘေလာရုစ်မှာလည်း ရုရှားတပ်တွေချထားပြီး သူတို့အဆို ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတခုကို လုပ်နေပါတယ်။
နောက်ဆုံးရ သတင်းနဲ့ မျက်မှောက်ရေးရာအစီအစဉ်များ
ပေါ့ဒ်ကတ်စ်အစီအစဉ်များ
End of ပေါ့ဒ်ကတ်စ်
ယူကရိန်းကို စစ်ရေးအရဝင်နိုင်ဖို့ ရုရှားက အကြောင်းရှာနေတယ်ဆိုတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ပြောဆိုချက်ကို မစ္စတာလက်ဗရော့ဗ်က ဒါဟာ "တကယ်မှားယွင်းတဲ့ သတင်းအချက် အလက်ပဲ" လို့ဆိုကာ ပယ်ချထားပါတယ်၊
မစ္စတာ ဘလင်ကင်ဟာ ယူကရိန်းနဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ဆွေးနွေးပြီးရင် ကြာသပတေးနေ့ကျ ဘာလင်မှာ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေနဲ့ တွေ့ဖို့ရှိနေပြီး၊ သူ့ရဲ့ အခု ကိယက်ဗ်ခရီးစဉ်ကို ယူကရိန်းရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်မှုနဲ့ နယ်မြေတည်မြဲဖို့အတွက် "အမေရိကန်ရဲ့ ပိုင်းဖြတ်ကူညီတဲ့စိတ်ဓာတ်ကို အင်အားတိုးလိုက်တဲ့" ကြိုးပမ်းမှုလို့ ဖော်ညွှန်းပြောဆိုကြပါတယ်။
မော်စကိုကို အင်္ဂါနေ့က ရောက်သွားတဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်နဲလီနာ ဘဲလ်ဘော့ခ်က စစ်ရေးနောက်ထပ်တိုးမြှင့်တဲ့ ဘယ်လိုလုပ်ရပ်ဖြစ်စေ ရုရှားအစိုးရအဖို့ "စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ သေနင်္ဂဗျူဟာကျတဲ့အရေး စတာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပေးဆပ်မှု ကြီးကြီး ပြန်ပေးရလိမ့်မယ်"လို့ သတိပေးပါတယ်။
မော်စကိုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ အလျင်အမြန်ချမှတ်ပေးပါလို့ ယူကရိန်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အိုလက်ခ်စီ ရက်ဇ်နီကော့ဗ်က အနောက်နိုင်ငံတွေကို တိုက်တွန်း နေပါတယ်။
ဘီဘီစီ HardTalk အစီအစဉ်မှာ သူကဖြေကြားရင်း ရုရှားကနေ သူတို့နိုင်ငံကို ကျူးကျော် လာရင် သွေးမြေကျမှုတွေနဲ့အတူ ဥရောပအတွက် ဒုက္ခသည်ရေး အကျပ်အတည်းပြဿနာနဲ့ ကြုံရနိုင်တယ်လို့ သတိပေးသွားပါတယ်။
ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဘန် ဝေါလေ့စ်က ရုရှားဟာ နေတိုးကို "ယိုးမယ်ဖွဲ့ အကြောင်း ပြပြီး" ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဖို့ ကြံစည်နေတာလို့ တနင်္လာနေ့က သူရေးသားတဲ့ ဆောင်းပါးတပုဒ်မှာ ထည့်ပြောထားပါတယ်။


နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း


ကျူးကျော်မှုဖြစ်စဉ်

အောက်ပါအချိန်များသည် အရှေ့ဥရောပစံတော်ချိန် (UTC+02:00) အချိန်များဖြစ်သည်။
thumb|ကျူးကျော်မှုဖြစ်စဉ်ပြ အန်နီမေးရှင်း
ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အနောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန်တို့အပါအဝင် အနောက်မဟာမိတ်အုပ်စုများက ရပ်တည်နေကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံကမူ အခြေအနေကို အသေးစိတ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ပက်သက်သည့်နိုင်ငံများအားလုံး ထိန်းသိမ်းစွာ လုပ်ကိုင်ကြရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ တပ်များသည် အိမ်နီးချင်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတွင်လည်း တပ်စွဲထားကြပြီး ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံကမူ ၎င်းတို့၏တပ်များ တိုက်ပွဲတွင် မပါဝင်သေးကြောင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ အရှေ့ဖျားရှိ နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော ခါကိဗ်မြို့အတွင်းသို့ ရုရှားတင့်ကားများ ဝင်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြို့တော် ကီးယက်မြို့ အပြင်ဘက်အထိ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရောက်ရှိနေသည်။ ယူကရိန်းသမ္မတက ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရသဖြင့် လက်နက်လိုချင်သူ မည်သူ့ကိုမဆို လက်နက်ထုတ်ပေးမည်ဟု ပြောကြားထားသည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံက ရုရှားနိုင်ငံအား သံတမန်အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်းမှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများ၊ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးနှင့် လေတပ်များကို  အဓိကထား တိုက်ခိုက်နေကြောင်း ရုရှားဘက်မှ ပြောကြားထားသည်။ ယူကရိန်းမြို့များကို တိုက်ခိုက်နေသည်ဟူသော အချက်ကိုမူ ငြင်းဆန်ထားသည်။
၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂
၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက်နေ့နံနက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံအား စတင်ကျူးကျော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေ့နံနက် ဒေသစံတော်ချိန် (၆)နာရီတွင် ယူကရိန်း၌ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြုလုပ်ပြီဖြစ်ကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှနေ၍ ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ကြေညာချက်တွင် ယူကရိန်းအား နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခြင်းမှ တားမြစ်ရန်နင့် မော်စကိုမြို့တော်၏ လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးဖို့ ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်များအား အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက လျစ်လျူရှုခဲ့သည်ဟု ပါဝင်ခဲ့သည်။
thumb|thumbtime=00:03|ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ရုပ်သံမှနေ၍ ကြေညာမှုပြုလုပ်နေစဉ်(အင်္ဂလိပ်နှင့် ရုရှားစာတန်းထိုးများ ရနိုင်သည်။)
သမ္မတပူတင်၏ကြေညာမှုအပြီးတွင် ယူကရိန်းမြို့တော် ကီးယက်မြို့အပါအဝင် ခါကိဗ်မြို့၊ အိုဒက်ဆာမြို့၊ မာရီယူပိုလ်မြို့များ၌ ပေါက်ကွဲမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ တိကျမှုရှိသော လက်နက်များဖြင့် ယူကရိန်းစစ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အဦးများ၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးများ၊ စစ်လေယာဉ်များကို ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ကြေညာခဲ့သည်။လူနေမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အရပ်သားလူထုကို အန္တရာယ်မရှိစေရဟု ရုရှားဘက်မှ ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့သော် လူနေတိုက်ခန်းများလည်း ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး အရပ်သားသေဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတစ်လျှောက် မြေပြင်ကျူးကျော်ခံနေရပြီး အမြောက်များဖြင့် အပစ်ခံနေရကြောင်း ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ရုရှားတိုက်လေယာဉ် ခြောက်စီးနှင့် ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းဘက်က ကြေညာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက အရပ်သားအားလုံးကို တိုက်ပွဲတွင်ပါဝင်ရန်နှင့် နယ်မြေကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စာရင်းသွင်းရန် မှာကြားခဲ့သည်။
thumb|ယူကရိန်းနိုင်ငံမြို့တော်ကီးယက်မြို့ကို တွေ့ရစဉ်
ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းတောင်ပိုင်းဒေသများသို့ ခရိုင်းမီးယားဒေသမှနေ၍ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ရုရှားမှ တိုက်ခိုက်သော ဒုံးကျည်များသည် မြို့တော်ကီးယက်အပြင်ဘက်ရှိ လေဆိပ်တစ်ခုတွင် ရပ်နားထားသည့် ယူကရိန်းတိုက်လေယာဉ်များကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းအနောက်ပိုင်းရှိ လစ်ဗီမြို့နှင့် မြို့တော် ကီးယက်မြို့တို့တွင် လေကြောင်းသတိပေးဥသြများ ဆွဲခဲ့ပြီးနောက် ပြည်သူများသည် မြေအောက်ရထားဘူတာများနှင့် ခိုအောင်းစရာနေရာများတွင် ခိုနေခဲ့ကြသည်။ အချို့သည် မြို့များမှ တိမ်းရှောင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်

ကိယက်ဗ်မြို့၌ ယနေ့ နံနက် မိုးလင်းနေမြင့်သည့်အချိန်တွင် ယူကရိန်း၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးနှင့် လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းအားလုံးကို အသုံးပြု၍မရနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကြာသပတေးနေ့ အစောပိုင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံကို အထူးစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် လုပ်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်က ရုပ်မြင်သံကြားတွင် ကြေညာခဲ့စဉ် တစ်ပြိုင်နက် ယူကရိန်းနိုင်ငံတစ်ဝန်း ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မြို့တော် ကိယက်ဗ်တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများ ကြားခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သော Kharkiv မြို့နှင့် Donetsk ဒေသရှိ Kramatorsk မြို့များတွင်လည်း ပေါက်ကွဲမှုများ ထွက်ပေါ်နေသည်။
ထိုဒေသများမှာ ရုရှားကျောထောက်နောက်ခံပြု ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင်း ခွဲထွက်ရေးသမားများက ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက ၎င်းတို့ပိုင်နက်ဟု ကြွေးကြော်တောင်းဆိုထားသော ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်း နယ်မြေနှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယူကရိန်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တောင်ပိုင်းဆိပ်ကမ်းမြို့ Odessa ကို ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ရုရှားပိုင်နက်နယ်မြေမှ ယူကရိန်းမြို့ Kharkiv သို့ ဖြတ်ကျော်လာခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးကင်မရာများဖြင့် ရိုက်ကူးထားသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်များတွင် ရုရှားစစ်ဘက်ယာဉ်များသည် ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်မှ ယူကရိန်းသို့ ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ရုရှားက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များက ပစ်ခတ်သော ဒုံးကျည်များသည် ယူကရိန်းမြို့တော် ကိယက်ဗ်မြို့အပြင်ဘက်ရှိ လေဆိပ်တစ်ခုတွင် ရပ်ထားသည့် ယူကရိန်းတိုက်လေယာဉ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းသည် ၎င်း၏လေပိုင်နက်ကို လုံခြုံရေးအရ အရပ်ဘက်ခရီးသွားလေကြောင်း ပျံသန်းမှုများမပြုလုပ်ရန် ပိတ်ပင်ထားသည်။
အနောက်ပိုင်း Lviv မြို့နှင့် ကိယက်ဗ်မြို့ တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဆိုင်ရာ သတိပေးဥသြသံများထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် ဒေသခံများသည် ဘတ်စကားနှင့် မြေအောက်ရထားဘူတာများတွင် ခိုလှုံရန် ပြေးကြရသည်။ ကိယက်ဗ်မြို့တွင် လူအများအပြား ကားများပေါ် ပစ္စည်းများအပြည့် တင်ဆောင်ကာ မြို့ပြင်ထွက်လမ်းများတွင် ဆီဖြည့်ဖို့ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။
ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်းတွင် ATM ငွေထုတ်စက်များနှင့် ဓာတ်ဆီဆိုင်များတွင် လူတန်းရှည်ကြီးများ စောင့်ဆိုင်းနေကြပြီး လူအများတို့မှာ အထိတ်တလန့်ဖြစ်နေကြသည်။
ရုရှားသမ္မတ မစ္စတာပူတင်က အထူးစစ်ဆင်ရေးဟု ဆိုစေကာမူ ယခုတိုက်ခိုက်မှုသည် ယူကရိန်းအရှေ့ဘက်ရှိ ရုရှားထောက်ခံသူ ခွဲထွက် သူပုန်နယ်မြေများကို ရုရှားဘက်က ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်ပေးခြင်းဆိုသည်ထက် ပိုသည်မှာ အလွန်ထင်ရှားသွားသည်။
တိုက်ခိုက်မှုများစတင်ပြီး တစ်နာရီအတွင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံ အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုဌာနက တိုက်ခိုက်မှုများသည် အဓိကအားဖြင့် ယူကရိန်း၏ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက် ဒေသ ၁၀ ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒီမီထရိုကူလီဘာ (Dmytro Kuleba) က ယခုတိုက်ခိုက်မှုသည် ရုရှားက ယူကရိန်းအား အလုံးအရင်းကျူးကျော်မှုဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ယူကရိန်းသည် လက်နက်မချဘဲ ခုခံတိုက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပူတင်အား ရပ်တန့်ရန် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ရုရှားသည် ယူကရိန်း၏ စစ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအဆောက်အအုံများ၊ စစ်လေယာဉ်ကွင်းများနှင့် ယူကရိန်းစစ်တပ်လေယာဉ်များကို ချေမှုန်းဖျက်ဆီးရန် "အဆင့်မြင့်တိကျသောလက်နက်များ" ကို အသုံးပြုနေသည်ဟု ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ယခုတိုက်ခိုက်မှုများသည် လူနေမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်းနှင့် "အရပ်သားလူထုကို အန္တရာယ်မရှိစေရ" ဟု ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာက ကတိပြုခဲ့သည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းမြို့များဖြစ်သည့် Kharkiv နှင့် Kherson မြို့များအပါအဝင် နေရာအများအပြားတွင် ရုရှားစစ်သင်္ဘောများသည် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာနေကြောင်း ယူကရိန်းအာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
မြောက်ပိုင်းရှိ Nizhyn မြို့ရှိ စစ်ဘက်ကွပ်ကဲရေးစခန်းတစ်ခုကို အမြောက်ကျည်ထိမှန်ကာ အရေးပေါ်ဝန်ထမ်းသုံးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး မြို့တော်၏လေဆိပ်တိုက်ခိုက်မှုတွင် အပျက်အစီးများအောက် လူခြောက်ဦး ပိတ်မိခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သိုလှောင်ရုံများ၊ ကုန်လှောင်ရုံများနှင့် မြို့စောင့်တပ်များကို ရုရှားက အမြောက်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။
မြို.တော်ကိယက်ဗ်တွင် အရုဏ်တက်မိုလင်းသည်နှင့် ယူကရိန်းသမ္မတ Volodymyr Zelensky က နိုင်ငံတစ်ဝန်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားကြောင်း ပြည်သူလူထုကို အသိပေးပြောကြားသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ယူကရိန်းစစ်တပ်သည် “ရန်သူတပ်များကို ခုခံကာကွယ်နေပြီး” “ကျွန်ုပ်တို့ပြည်သူများကို ကာကွယ်ရန် လုပ်နိုင်သမျှအားလုံး လုပ်ဆောင်နေသည်” ဟု ပြည်သူများအား ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ယူကရိန်းစစ်တပ်သည် ရုရှားတပ်များ၏ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ နိုင်ငံအရှေ့ဘက်တွင် ရုရှားကျောထောက်နောက်ခံပြု ခွဲထွက်ရေးသမားများက ဝင်ရောက်လာသောရုရှားတပ်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ အင်အားကြီးထွားသွားပြီး ယူကရိန်းတပ်များကို တိုက်ခိုက်နေပြီဖြစ်သည်။
ယခုအပတ်တနင်္လာနေ့တွင် မစ္စတာပူတင်က လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံများဟု အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ယူကရိန်းခွဲထွက်သူပုန်များလှုပ်ရှားရာ Donetsk နှင့် Luhansk နယ်မြေအားလုံးကို သိမ်းပိုက်ရန် ခွဲထွက်သူပုန်များသည် “ရှိသမျှလက်နက်အားလုံးကို သုံးစွဲကာ” တိုက်ခိုက်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ရုရှားသတင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် အမြောက်များဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများ ပါဝင်သည်ဟု ယူကရိန်းဘက်က ဆိုသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဘီလာရုစ်တွင် တပ်စွဲထားသော ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဘီလာရုစ်စစ်တပ်၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုကို စတင်ခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းပြည်နယ် နယ်စပ်ရေးရာဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယခုလတွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုပြုလုပ်ရန်အတွက်ဆိုကာ ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်သုံးသောင်း ဘီလာရုစ်သို့ ရုရှားက စေလွှတ်ထားသည်။ ထိုအချက်မှာ ဘီလာရုစ်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်စည်းကြောင်းမှ မိုင် ၁၄၀ အကွာအဝေးရှိ ယူကရိန်းမြို့တော် ကိယက်ဗ်မြို့ကို ရုရှားက တိုက်ခိုက်ရန် ကြံရွယ်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်က သတိပေးခဲ့ရာ ထိုသတိပေးချက်မှာ အမှန်တကယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိယက်ဗ်မြို့၌ ယနေ့ နံနက် မိုးလင်းနေမြင့်သည့်အချိန်တွင် ယူကရိန်း၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးနှင့် လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းအားလုံးကို အသုံးပြု၍မရနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
Luhansk ဒေသရှိ ရွာနှစ်ရွာကို ရုရှားတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ ယနေ့ ကြာသပတေးနေ့မွန်းလွဲပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာသည်။
ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များသည် အဓိကမြို့ကြီးများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ရုရှားတိုက်လေယာဉ်ခြောက်စီးနှင့် ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းတို့ကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် ယူကရိန်းစစ်ဘက်အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Oleksiy Reznikov က ယူကရိန်းအရပ်သားအားလုံးကို တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန်နှင့် နယ်မြေကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စာရင်းသွင်းရန် နှိုးဆော်ခဲ့သည်။
"ယူကရိန်းသည် အလုံးစုံကာကွယ်ရေးအသွင်သို့ ကူးပြောင်းနေပြီ" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
အိမ်နီးချင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံသည် ရုရှား၏အစဉ်အလာပိုင်နက်နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပူတင်က ကြေညာထားပြီး၊ ယူကရိန်းနိုင်ငံသည် မြောက်အတ္တလန်တိတ်စာချုပ်ပါ အနောက်အုပ်စုဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများစုပေါင်းဖွဲ့ထားသည့် NATO အဖွဲ့တွင် မပါဝင်ရေးနှင့် အရှေ့ဥရောပတွင် နေတိုးတပ်များချထားမှုကို ဖယ်ရှားရေးစသည့်တောင်းဆိုချက်များကို အနောက်အုပ်စုက မလိုက်လျောဟုဆိုကာ ယူကရိန်းနိုင်ငံကို ယနေ့တွင် ရုရှားက စစ်ရေးအရ စတင်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ရုရှား၏လုပ်ရပ်သည် အကျိုးအကြောင်းမဲ့ပြီး တစ်ဖက်သတ်တိုက်ခိုက်မှုသာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတဂျိုးဘိုင်ဒန်က ဝေဖန်လိုက်သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား ငွေကြေးနှင့် စစ်ရေးအကူအညီများ အမေရိကန်နှင့် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများကပေးအပ်နေသော်လည်း၊ အမေရိကန်တပ်များကို ယူကရိန်းကို စေလွှတ်သွားမည်မဟုတ်ကြောင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသည်။
ရုရှား၏စစ်ဆင်ရေးသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း ဥရောပတွင် အကြီးမားဆုံးသောစစ်ပွဲဖြစ်ကြောင်း လေ့လာသူများက ဆိုသည်။


ကျူးကျော်မှုဖြစ်စဉ်


ကျူးကျော်မှုဖြစ်စဉ်

အောက်ပါအချိန်များသည် အရှေ့ဥရောပစံတော်ချိန် (UTC+02:00) အချိန်များဖြစ်သည်။
thumb|ကျူးကျော်မှုဖြစ်စဉ်ပြ အန်နီမေးရှင်း
ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အနောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန်တို့အပါအဝင် အနောက်မဟာမိတ်အုပ်စုများက ရပ်တည်နေကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံကမူ အခြေအနေကို အသေးစိတ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ပက်သက်သည့်နိုင်ငံများအားလုံး ထိန်းသိမ်းစွာ လုပ်ကိုင်ကြရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ တပ်များသည် အိမ်နီးချင်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတွင်လည်း တပ်စွဲထားကြပြီး ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံကမူ ၎င်းတို့၏တပ်များ တိုက်ပွဲတွင် မပါဝင်သေးကြောင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။


နိုင်ငံတကာမှ တုံ့ပြန်မှုများ

နိုင်ငံများ
 – ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုအပေါ်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံရှိ အခြေအနေများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေသည်ဟုသာ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ အခြေအနေတွေ ဆက်လက်ဆိုးရွားမလာအောင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများအနေဖြင့် ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
 – ကျူးကျော်မှုမစမီတွင် ဗြိတိန်က ရုရှားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ဘဏ်များကို အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်က ဗြိတိန်ရှိ ဘဏ်များတွင် ရုရှားများ ငွေအပ်နိုင်မှု ပမာဏကို လျှော့ချမည်ဟု ပြောခဲ့ပြီး လူနှင့်အဖွဲ့အစည်း ၁၀၀ကျော်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်မှုများ ထိန်းသိမ်းမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားလေကြောင်းလိုင်း အဲရိဖလုတ်ကိုလည်း ဆင်းသက်ခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရုရှားအား ကူညီနေသည့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံကိုလည်း ပိတ်ပင်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
 – နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် ရုရှားအစိုးရအရာရှိများကို ခရီးသွားခွင့်ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ရုရှားစစ်တပ်နှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအား ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့မှုကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းထားကာ နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးကိုလည်း ဆိုင်းငံ့ထားသည်။ ရုရှားသံအမတ်အား နယူးဇီလန်အတွင်းမှ နှင်ထုတ်ရန်လည်း စဉ်းစားနေကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်မှ ပြောကြားထားသည်။
အဖွဲ့အစည်းများ
ကုလသမဂ္ဂ – ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဂူတာရက်စ်က ရုရှားသမ္မတ ပူတင်အား စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူ၏သက်တမ်းတွင် ဝမ်းနည်းစရာအကောင်းဆုံးနေ့ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် မဲခွဲကြရာ ကိုးနိုင်ငံက ထောက်ခံပြီး တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စုတို့က ကြားနေကာ ရုရှားနိုင်ငံက ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချခဲ့သည်။
 ဥရောပသမဂ္ဂ – ဥရောပသမဂ္ဂ (အီးယူ) သည် ကျူးကျော်မှုမစတင်မီကပင် ရုရှားမှ လူပုဂ္ဂိုလ် (၂၇)ဦးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများကို ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ယူကရိန်းခွဲထွက်ဒေသ ၂ခုအကြားတွင် ကုန်သွယ်မှုမပြုလုပ်နိုင်ရန်လည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။ ရုရှားအောက်လွှတ်တော်အမတ် (၃၅၁) ဦးအားလည်း ပစ်မှတ်ထား၍ အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ကျူးကျော်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် အီးယူက ရုရှားအား ဘဏ္ဍာရေး၊ စွမ်းအင်၊ သယ်ယူပ်ု့ဆောင်ရေးနှင့် ရုရှားအထက်တန်းလွှာများပါး ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။  သို့သော် ထိုပိတ်ပင်မှုတွင် ရုရှားမှ အီးယူထံ ဓာတ်ငွေ့တင်သွင်းမှု မပါဝင်ပေ

တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူ၏သက်တမ်းတွင် ဝမ်းနည်းစရာအကောင်းဆုံးနေ့ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် မဲခွဲကြရာ ကိုးနိုင်ငံက ထောက်ခံပြီး တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စုတို့က ကြားနေကာ ရုရှားနိုင်ငံက ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ – ဥရောပသမဂ္ဂ (အီးယူ) သည် ကျူးကျော်မှုမစတင်မီကပင် ရုရှားမှ လူပုဂ္ဂိုလ် (၂၇)ဦးနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများကို ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ယူကရိန်းခွဲထွက်ဒေသ ၂ခုအကြားတွင် ကုန်သွယ်မှုမပြုလုပ်နိုင်ရန်လည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။ ရုရှားအောက်လွှတ်တော်အမတ် (၃၅၁) ဦးအားလည်း ပစ်မှတ်ထား၍ အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ကျူးကျော်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် အီးယူက ရုရှားအား ဘဏ္ဍာရေး၊ စွမ်းအင်၊ သယ်ယူပ်ု့ဆောင်ရေးနှင့် ရုရှားအထက်တန်းလွှာများပါး ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုပိတ်ပင်မှုတွင် ရုရှားမှ အီးယူထံ ဓာတ်ငွေ့တင်သွင်းမှု မပါဝင်ပေ။

ယူကရိန်းအရေး - ရုရှားကို ဘယ်လို အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်ထားလဲ
ယူကရိန်းက ခွဲထွက်တဲ့ ဒေသနှစ်ခုကို ရုရှားက အသိအမှတ်ပြုလိုက်ပြီးတဲ့နောက် အမေရိကန်၊ ယူကေနဲ့ တခြား မဟာမိတ်တွေက ရုရှားကို အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်လိုက်ကြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရုရှား သမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်ရဲ့ အရွှေ့ဟာ အနောက်နိုင်ငံကြီးတွေ ပြင်ထားကြတဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုမျိုးတွေ လုပ်ရလောက်တဲ့အထိတော့ ဖြစ်မလာသေးပါဘူး။
အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုး ဘိုင်ဒန်နဲ့ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်တို့အကြား ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲတစ်ခု ကျင်းပဖို့ စီစဉ်ထားတာကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ အမေရိကန် အစိုးရက ပြောပါတယ်။
အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကင်ကလည်း ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂေ လက်ဗ်ရော့ဗ် နဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ စီစဉ်ထားတာကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပါတယ်။
ဒီလို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမျိုးတွေကို ယူကရိန်းပြဿနာအရေး တင်းမာမှုတွေ လျော့ကျသွားတဲ့အချိန်အထိ ကျင်းပနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ အမေရိကန် အစိုးရက ပြောပါတယ်။
အရေးယူပိတ်ဆို့မှုဆိုတာဘာလဲ
အရေးယူပိတ်ဆို့မှုဆိုတာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက တစ်ခြားနိုင်ငံတစ်ခုကို အပြစ်ပေး ဒဏ်ခတ်တဲ့ သဘောနဲ့ ပြုလုပ်တာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက နိုင်ငံတကာ ဥပဒေတွေကို ချိုးဖောက်တာနဲ့ ရန်စ ရန်လိုတာတွေ မလုပ်တော့အောင် ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။
အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေဟာ အများအားဖြင့် အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ အဲဒီနိုင်ငံက ထိပ်တန်း နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ ပုဂ္ဂလိက ငွေကြေး စီးပွားရေးတွေကို ထိခိုက်စေတဲ့ ပုံစံနဲ့ ချမှတ်လေ့ ရှိပါတယ်။ အဲဒီမှာ ခရီးသွားလာခွင့် တားမြစ်တာတွေနဲ့ လက်နက် ကုန်သွယ်ခွင့် ပိတ်ပင်တာတွေ ပါနိုင်ပါတယ်။
ဒါတွေဟာ စစ်ဆင်တိုက်ခိုက်တာမျိုးအထိ မရောက်သေးခင် နိုင်ငံတွေအကြား ချမှတ်ကြတဲ့ အပြင်းထန်ဆုံး အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။
ရုရှားကို ဘာအရေးယူမှုတွေ လုပ်ထားပြီလဲ
နောက်ဆုံးရ သတင်းနဲ့ မျက်မှောက်ရေးရာအစီအစဉ်များ
ပေါ့ဒ်ကတ်စ်အစီအစဉ်များ
End of ပေါ့ဒ်ကတ်စ်
ဥရောပသမဂ္ဂ အီးယူက ရုရှားက လူပုဂ္ဂိုလ် ၂၇ ဦးနဲ့ ဘဏ်တွေ အပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းတွေကို အရေးယူပိတ်ဆို့ထားလိုက်ပါပြီ။
ပြီးတော့ ဥရောပ ငွေကြေးစျေးကွက်တွေမှာ ဝင်ရောက်မလုပ်နိုင်အောင်နဲ့ အီးယူနဲ့ အခု ယူကရိန်းက ခွဲထွက်သွားတဲ့ ဒေသနှစ်ခုကြား ကုန်သွယ်ရေး မလုပ်နိုင်အောင် တားမြစ်တာတွေ လုပ်ထားပါတယ်။
ရုရှား ဒူးမား အောက်လွှတ်တော်က လွှတ်တော်အမတ် ၃၅၁ ယောက်လုံးကိုလည်း ပစ်မှတ်ထား အရေးယူ ပိတ်ဆို့ထားပါတယ်။
သူပုန်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ လူဟန့်စ်နဲ့ ဒွန်ညက်စ် ဒေသနှစ်ခုကို ရုရှားက အသိအမှတ်ပြုလိုက်ပြီးနောက် အဲဒီမှာ အမေရိကန်တွေကို စီးပွားရေး မလုပ်ကိုင်ဖို့ အမေရိကန်က တားမြစ်လိုက်ပါတယ်။
အဲဒီမှာ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ တချို့ လက်ရှိ လုပ်ကိုင်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရှရှားက ယူကရိန်းကို ဒီထက်ပို ကျူးကျော်လာရင် ပိုကျယ်ပြန့်တဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်မယ်လို့ အမေရိကန် အစိုးရက ပြောပါတယ်။
ယူကေ ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်က ရုရှား ဘဏ် ငါးခုနဲ့ ရုရှားက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး သုံးဦးကို အရေးယူ ပိတ်ဆို့လိုက်တယ်လို့ ကြေညာပါတယ်။
ဒါတွေက ပထမဆုံးအသုတ်ဖြစ်ပြီး နောက်ထပ် အရေးယူမှုတွေ ချမှတ်ဖို့ အသင့်ရှိတယ်လို့ ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အစိုးရအနေနဲ့ ရုရှားက နောက်ထပ် ဘဏ်တွေနဲ့ သူဌေးကြီးတွေကို ပိုပြီး ပြင်းထန်တဲ့ အရေးယူမှုတွေ လုပ်သင့်တယ်လို့ လွှတ်တော်အမတ်တွေက ပြောပါတယ်။
ဂျာမန်ဝန်ကြီးချုပ် အိုလက်ဗ်ရှော့ဇ်ကတော့ ရုရှားနဲ့ ဂျာမနီကြားက နော့ဒ် စထရင်း ၂ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း လုပ်ကိုင်ခွင့်ကို ရပ်နားထားခိုင်းလိုက်ပါပြီ။ ယူရို ၁၀ ဘီလျံသုံးပြီး ဆောက်ထားတဲ့ ဒီပိုက်လိုင်းက အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီး ဓာတ်ငွေ့တွေစသယ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ အဆင့်ရောက်နေပါပြီ။
တခြားဘယ်လို ပိတ်ဆို့မှုတွေ ရရှားရင်ဆိုင်ရဦးမလဲ
ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်မယ်ဆိုရင် ပြင်းထန်တဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်မယ်လို့ အနောက်နိုင်ငံတွေက ခြိမ်းခြောက်ထားကြပါတယ်။
ရုရှားငွေတွေမစီးဆင်းနိုင်အောင် ဖယ်ထုတ်မယ်
အရေးယူမှုတစ်ခုကတော့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ထောင်ပေါင်းများစွာသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ သုံးစွဲနေကြတဲ့ ကမ္ဘာ့ငွေကြေး လွှဲပြောင်းဝန်ဆောင်မှု - ဆွစ်ဖ် Swift ထဲက နေ ရုရှားကို ဖယ်ထုတ်လိုက်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒါက ရုရှား ဘဏ်တွေ နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ စီးပွားလုပ်ကိုင်ဖို့ အင်မတန်ခက် သွားစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီအရေးယူမှုက ရုရှားဘဏ်တွေနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ အမေရိကန်နဲ့ ဂျာမနီတို့လို နိုင်ငံတွေ အတွက်လည်း ဆုံးရှုံးမှုတွေ ရှိလာနိုင်စေပါတယ်။
ကျူးကျော်မှုကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ ချက်ချင်းထုတ်ပစ်လိုက်ဖို့ကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ အမေရိကန် အစိုးရက ပြောပါတယ်။
အမေရိကန်ဒေါ်လာ ရုရှားကို သုံးခွင့်မပြုတာ
ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုတွေမှာ ရုရှားကို အမေရိကန် ဒေါ်လာ မသုံးအောင် အမေရိကန်က တားမြစ်တာမျိုး လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ရုရှားလုပ်ငန်းတွေကို အမေရိကန်ဒေါ်လာနဲ့ လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေက ကုမ္ပဏီတွေကိုလည်း ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်အရေးယူတာတွေ လုပ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီလိုလုပ်ရင် ရုရှားရဲ့ ရေနဲ့ ဓာတ်ငွေ့ အရောင်းအဝယ်အများစုက ဒေါ်လာနဲ့ လုပ်ကိုင်နေတာဖြစ်လို့ ရုရှား စီးပွားရေး အကြီးအကျယ် အထိနာနိုင်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ရုရှားရဲ့ တခြား စီးပွားရေးကဏ္ဍတွေကို အားနည်းသွားစေပါလိမ့်မယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒါက ရုရှားရဲ့ ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ့တင်ပို့မှု ထိုးကျသွားမှာ ဖြစ်လို့ ရုရှားဓာတ်ငွေ့ကို အဓိက အားထားသုံးနေရတဲ့ ဥရောပနိုင်ငံတွေကိုလည်း ပြန်ထိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘဏ်တွေ ပိတ်ပစ်မယ်
ရုရှားဘဏ်တွေ နိုင်ငံတကာ ငွေကြေး အလွှဲအပြောင်းတွေ မလုပ်နိုင်လောက်သလောက် ဖြစ်သွားအောင် ရုရှားဘဏ်တွေကို အမေရိကန်က နာမည်ပျက်စာရင်းသွင်း ပစ်တာမျိုး လုပ်နိုင်ပါတယ်။
ရုရှားဘက်က ပြန်လုပ်နိုင်တာကတော့ ဘဏ်တွေကို ငွေရေးကြေးရေးအကူအညီတွေပေးပြီး ငွေကြေးဖောင်းပွတာနဲ့ ဝင်ငွေတွေကျသွားတာတွေ မဖြစ်အောင် လုပ်ပေး နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒါကလည်း အဲဒီဘဏ်တွေမှာ ငွေတွေရှိထားတဲ့ အနောက်တိုင်းက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကိုပါ ထိခိုက်စေမှာ ဖြစ်ပတါယ်။
ဒါ့အပြင် ဒီလိုမျိုး စီးပွားရေး အရေးပေါ် အကျပ်အတည်းတွေကြုံလာရင် ကာကွယ်ဖို့ ရုရှားက သူ့ရဲ့ ဗဟိုဘဏ်မှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ဘီလျံ ၆၃၀ ထက်မက အရန်ငွေကြေး အဖြစ် ထားထားပါတယ်။
နည်းပညာလုပ်ငန်းတွေကို ပိတ်ဆို့မယ်
အဓိက နည်းပညာ ထုတ်ကုန်တွေ ရုရှားကို မတင်ပို့နိုင်အောင် အနောက်နိုင်ငံတွေက ပိတ်ဆို့တာတွေ လုပ်နိုင်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် ကားကနေ စမတ်ဖုန်းတွေအထိ နေရာတကာမှာ သုံးနေရတဲ့ မိုက်ခရိုချစ်ပ်စ်တွေလို ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ကုမ္ပဏီတွေက ရုရှားကို မရောင်းအောင် တားမြစ်တာတွေ လုပ်နိုင်ပါတယ်။
အဲဒါက ရုရှားရဲ့ စစ်တပ်နဲ့ လေကြောင်း လုပ်ငန်းတွေသာမက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီး တစ်ခုလုံးကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒါကလည်းပဲ နည်းပညာ ပစ္စည်းတွေ တင်ပို့နေတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကိုပါ နစ်နာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
စွမ်းအင်လုပ်ငန်းတွေကို တားမြစ်မယ်
ရုရှား စီးပွားရေးက နိုင်ငံခြားကို ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ရောင်းတာကို အကြီးအကျယ် မှီခိုနေရတာပါ။ ဒါကြောင့် အနောက်နိုင်ငံတွေက ရုရှား စွမ်းအင် ကုမ္ပဏီကြီးတွေဖြစ်တဲ့ Gazprom တို့၊ Rosneft တို့လို ကုမ္ပဏီကြီးတွေဆီကနေ ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ့တွေ မဝယ်တော့ဘူးလို့ ငြင်းတာတွေ လုပ်လို့ရပါတယ်။
ဒါကလည်း ဥရောပ နိုင်ငံတွေမှာ ဓာတ်ငွေ့ စျေးတွေ တက်လာတာနဲ့ လောင်စာဆီ မလုံလောက်တာတွေ ဖြစ်လာနိုင်စေဦးမှာပါ။ နမူနာအနေနဲ့ ဂျာမနီဆိုရင် ဓာတ်ငွေ့လိုအပ်ချက် သုံးပုံတစ်ပုံကို ရုရှားကို မှီခိုနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
လန်ဒန်က စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းတွေမှာ ရုရှားကို တားမြစ်မယ်
ဒါက လန်ဒန်ဂရက်လို့ တင်စားခေါ်ကြတဲ့ ယူကေ လန်ဒန်က ဘဏ်တွေနဲ့ အိမ်ခြံမြေတွေမှာ လာရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားကြတဲ့ ရှရှားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ဆိုလိုတာပါ။
လူတွေကို သူတို့ ပိုက်ဆံတွေ ဘယ်က လာသလဲဆိုတာ ထုတ်ဖော်ဖို့လိုတဲ့ "ရလမ်းမဖော်ပြနိုင်တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်တွေ" နဲ့ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းနေတယ်လို့ ယူကေ အစိုးရက ပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာ ဒီစည်းမျဥ်းတွေထဲက နည်းနည်းပါးပါးကိုပဲ အသုံးချထားပါတယ်။
အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ အခက်အခဲတွေ
ရုရှားက ယူကရိန်းကို စစ်ပွဲအသွင်နဲ့ ကျူးကျော်လာပြီဆိုရင် ပြင်းထန်တဲ့ ချိတ်ဆက် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်ဖို့ အနောက်နိုင်ငံကြီးတွေမှာ အစီအစဥ်တွေ ရှိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ နည်းနည်းလောက်စီပဲ လုပ်မယ်ကြမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။
ဒီလိုအဖြစ်မျိုးတွေ ဖြစ်လာရင် ဘယ်လို တုံ့ပြန်ကြမလဲဆိုတာမှာ အနောက်နိုင်ငံတွေဟာ သိပ်စည်းစည်းလုံးလုံးမရှိကြဘူးလို့ အမေရိကန် နဲ့ ဥရောပ သံတမန်တွေက ပြောပါတယ်။
ရုရှားနဲ့ ပိုပြီး နီးနီးစပ်စပ်ရှိကြတဲ့ ဥပမာ အားဖြင့် ဟန်ဂေရီ၊ အီတလီနဲ့ သြစတြီးယားတို့လို နိုင်ငံတွေက ရုရှားကို ကြီးကြီးမားမား အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်ဖို့ ဆန္ဒရှိကြမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
အရေးယူမှုတွေ ပိုလုပ်လာကြဖို့ ရှိနေ
ဂျပန်နဲ့ သြစတြေးလျ အပါအဝင် နောက်ထပ် နိုင်ငံအတော်များများက ရုရှားအစိုးရအပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ထုတ်ဖော်ကြေညာလိုက်ပါတယ်။
ပြင်သစ် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘရူနို လမဲရ် ကတော့ ရုရှားအပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံအနေနဲ့ စီးပွားရေးအရ ထိခိုက်ခံရဖွယ် မရှိဘူးလို့ ပြင်သစ်ရုပ်မြင်သံကြားမှာ ပြောသွားပါတယ်။
သြစတြေးလျ ဝန်ကြီးချုပ် စကော့တ် မော်ရစ်ဆင်က ရုရှားအစိုးရဟာ လူဆိုး အနိုင်ကျင့်သူလို ပြုမူကျင့်ကြံနေတယ်လို့ စွပ်စွဲ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ရုရှားနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစ်ဘာ့ဂ်မြို့မှာ ကျင်းပဖို့ ရှိတဲ့ ဥရောပ ချန်ပီယံစ်လိဂ် ဘောလုံး ဖိုင်နယ်ပွဲကို အခုအခါ ကျင်းပဖို့ မသင့်တော့ဘူးလို့ ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လစ်ဇ် ထရပ်စ် က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
ကနေဒါကလည်း တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၆၀ ကို နေတိုးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ လက်နက်ကြီးတွေပါတဲ့ ရေတပ်အုပ်စုနဲ့ စေလွှတ်ထားပြီး လိုအပ်လာရင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၆၀၀ အထိ ချထားဖို့ အသင့်ရှိတယ်လို့ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။


နိုင်ငံတကာမှ တုံ့ပြန်မှုများ