Лувсандашийн Амгалан

Лувсандашийн Амгалан  (1958 оны 4 сарын 6-нд төрсөн) нь Монгол улсын улс төрч. 2004-2008 онд Улаанбаатар хотын Баянгол дүүргийн орлогч дарга, 2008-2012 онд Нийслэлийн иргэдийн хурлын төлөөлөгч, тус дүүргийн засаг даргаар ажиллаж байсан. Баянгол дүүргийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч http://hural.bgd.mn/page/955.shtml?sel=1787. МАН-ын Бага хурлын гишүүнhttp://www.polit.mn/content/10801.htm.

Улаанбаатар сан

Гадаад дотоодын аж ахуйн нэгж, иргэдийн хандив тусламж, бусад орлогоос бүрдсэн санг байгуулж нийслэлийн хөгжил, бүтээн байгуулалтад зарцуулж болох талаар “Нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хууль”-д http://www.legalinfo.mn/law/details/396 заасныг үндэслэн “Улаанбаатар” санг 1997 оны хоёрдугаар сарын зургааны өдрийн Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 02 тоот тогтоолоор байгуулжээ https://tusuv.wordpress.com/category/21-%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%85%D0%BE%D1%82/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD/. 1997 оноос хойш 2006 он хүртэл тус санд 53 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө төвлөрсөн бөгөөд үүнээс 1998-2005 онд нийслэлийн хөрөнгө оруулалтын ажилд 4643,6 сая төгрөг зарцуулсан байна. Л.Амгалан 1998 онд тус сангийн гүйцэтгэх захирлаар томилогдсоноос хойш энэ албан тушаалд 2002 он хүртэл ажилласан. Энэ хугацаанд Улаанбаатар хотын тохижилт, бүтээн байгуулалтад томоохон хувь нэмэр оруулсан хэдэн арван төсөл энэ сангийн санхүүжилтээр амжилттай хэрэгжсэн байна. Тухайлбал:

 Байгалийн түүхийн музейн өмнөх талбайн тохижилт. 10 сая төгрөг. 1998 он https://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
 Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийн дурсгалын хөшөө. 10 сая төгрөг. 1999 онhttps://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
 Энх тайвны өргөн чөлөөний гэрэлтүүлэг. 49 сая төгрөг. 1998-1999 онhttps://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
 Баянзүрх, Нисэх, Яармаг, 22-ын шалган нэвтрүүлэх товчоог шинээр байгуулав. 117 сая төгрөг. 1998-2000 он.
 Сүхбаатарын талбай, зургаан дүүрэгт өвлийн улиралд мөсөн хотхон байгуулж, уралдаан тэмцээн зохиодог болов. 67 сая төгрөг. 1998-2003 он.
 Улсын драмын эрдмийн театрын гадна тохижилт. 5 сая төгрөг. 1999 онhttps://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
 Сангийн хөрөнгийг арвижуулах зорилгоор “Улаанбаатар” сугалааг зохион байгуулж, хонжворт нь дөрөв хүртэлх өрөө байр, машин, электрон бараа олноор олгосон нь иргэдийн талархлыг хүлээв. Сугалаанаас нийт 704 сая төгрөгийн орлого олж санд төвлөрүүлсэн. 1998-2001 он.
 Хотын зам дахь эвдрэлийг засах зориулалт бүхий асфальтын жижиг үйлдвэрийг импортоор оруулж ирэв. 65 сая төгрөг. 1999 онhttps://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
 Нийслэлийн гудамжны рекламны өнгө үзэмжийг сайжруулах зорилгоор хулдаасан хэвлэлийн анхны жижиг үйлдвэрийг БНХАУ-аас худалдан авч суурилуулсан. 1999 он.
 Нийслэлийн цагдаагийн газарт “Hyundai Accent” маркийн 12 ширхэг суудлын тэрэг хандивлав. 84 сая төгрөг. 2000 онhttps://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
 Германы мэргэжилтнүүдийг урьж ажиллуулснаар нийслэл анх удаа дэлхийн жишигт нийцсэн хотын цагтай болсон. 70 сая төгрөг. 2000 онhttps://tusuv.wordpress.com/2010/08/31/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D/#more-648.
Л.Амгалан 2002 онд “Улаанбаатар” сангийн даамлын ажлыг хүлээлгэн өгөөд Нийслэлийн өмчийн харилцааны газарт ахлах мэргэжилтнээр ажиллав. 2004 онд Баянгол дүүргийн орлогч даргаар томилогдож 2008 он хүртэл ажиллаад мөн онд Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд нэр дэвшин өрсөлдөж сонгогчдын 50.98 хувийн саналаар ялалт байгуулжээ. Улмаар НИТХ-аас санал болгосны дагуу Нийслэлийн Засаг дарга Г.Мөнхбаяр түүнийг Баянгол дүүргийн засаг даргаар томилсон байна

2000 он Германы мэргэжилтнүүдийг урьж ажиллуулснаар нийслэл анх удаа дэлхийн жишигт нийцсэн хотын цагтай болсон.

“Улаанбаатар сан” сураггүй болжээ
Posted by ИТХ on 2010/08/31
Улаанбаатар сан нь Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1997 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдрийн 02 тоот тогтоолоор үүсгэн байгуулагджээ.
Тус санг “Нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хууль”-ийн 4 дүгээр бүлгийн 18-р зүйлийн 2-д “Нийслэлийг хөгжүүлэх зориулалтаар дотоод гадаадын аж ахуйн нэгж байгууллага, иргэдээс өргөсөн хандив, буцалтгүй тусламж, бусад орлогоос бүрдсэн сан байж болох бөгөөд сангийн хөрөнгийг Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн Хурлаас баталсан журмын дагуу Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч захиран зарцуулж, гүйцэтгэлийн тайланг Иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд жил бүр тайлан тавина” гэснийг үндэслэн үүсгэн байгуулжээ.
“Улаанбаатар сан”-ийн зорилгыг “Нийслэл хотын эдийн засаг, хот байгуулалт, түүний дэд бүтцийг хөгжүүлэх, хотын аж ахуйг өргөтгөж, хүн амын хангамж үйлчилгээ, нийгмийн асуудлыг сайжруулах, байгаль орчныг хамгаалах гэж тодорхойлсон байна.
Нийслэлийн Иргэдийн Хурлын Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдийн 2000 оны 4 дүгээр сарын 26 ны өдрийн 50 тоот тогтоолоор “Улаанбаатар сан” Улсын Үйлдвэрийн газар болж гэрчилгээндээ нэмэлт өөрчлөлт хийсэн.
2002 оны 1-р сарын 30 өдрийн мөн НИТХ-аар Улаанбаатар сан УҮГ-ыг “нийслэл Улаанбаатар хотыг хөгжүүлэх, хот тохижилтийг сайжруулах, хотын төсөв санхүүгийн чадамжийг нэмэгдүүлэх, иргэдийн нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх” зорилгоор Хязгаарлагдмал Хариуцлагатай компани болгон өөрчлөн байгуулжээ..
Тус сангийн орон сууц барих зориулалтаар авсан газрын талаар:
1.Нийслэлийн Нийслэлийн Засаг Даргын 2003 оны 1-р сарын 15-өдрийн 17 тоот захирамжаар Чингэлтэй дүүргийн 3-р хорооны нутаг дэвсгэрт 0.12 га талбай
2.2005 оны 6-р сарын 24ны өдрийн 243 тоот захирамжаар Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрт 0.05 га талбай тус тус авсан байна.
3. Чингэлтэй дүүргийн 3-р хорооны нутаг дэвсгэрт байдаг 0.12 га талбайд баригдах 6 давхар 2 орц бүхий барилгыг “ДБТХ” ХХК өөрийн хөрөнгөөр барих, харин “Улаанбаатар сан” ХХК өөрийн эзэмшлийн газар ашиглуулсны өмнөөс баригдсан барилгаас 260 м,кв талбай бүхий орон сууцыг өмчлөх гэрээг 2004 оны 4 сарын 19-нд хийжээ.
Улаанбаатар сангийн орлого, зарлага
Тус сан нь байгуулагдсан 1997 оноос хойш 2006 он хүртэл 53 тэрбум төгрөгийн орлого оруулжээ. Үүнээс 3485,9 сая төгрөг буюу 65,9 хувийг төсвийн орлого ,1002, 0 сая төгрөг буюу 18, 9 хувийг бизнесийн орлого, 704,2 сая төгрөг буюу 13,3 хувийг хонжворт сугалааны орлого, 10,.6 сая төгрөг буюу 1,9 хувийг хандив тус тус эзэлж байна.
Тус сан нь 1998 -2005 онуудад Нийслэлийн хөрөнгө оруулалтын ажилд 4643,6 сая төгрөг зарцуулжээ.
“Улаанбаатар сан” ХХК-иас санхvvжvvлж хийгдсэн ажлуудаас дурьдвал:
– Төв музейн урд талбайн тохижилтын ажил (10,0 сая төгрөг-1998 он)
– МYЭТ зөвлөлийн хойд талбайн тохижилтын ажил (8,0 сая төгрөг-1998 он)
– Энх тайвны өргөн чөлөөний гэрэлтvvлгийн ажил (49,3 сая төгрөг-1998-1999 он)
– Хогийн сав, сандал төсөл (59,3 сая төгрөг – 1998-2000 он)
– ШБТ-дын тохижилтын ажил /БЗД, Нисэх, 22 товчоо/ (117,9 сая төгрөг – 1998-2000 он)
– Дvvргийн тохижилтын ажил /Цас цэвэрлэх төхөөрөмж/ (56,6 сая – 1998-2004 он)
– Цас мөсний баяр, болзолт уралдаан (67,0 сая төгрөг -1998-2005 он)
– Эмнэг сургагчтай усан оргилуурын иж бvрэн тохижилтын ажил (25,0 сая төгрөг – 1999 он)
– Yндэсний академик театрын урд талбайн тохижилтын ажил (5,0 сая төгрөг – 1999 он)
– Цэцэрлэгийн хvлэмжийн дулааны шугамын ажил (20,0 сая төгрөг -1999 он)
– Хэлмэгдэгсэдийн хөшөөний суурийн ажил (10,0 сая төгрөг – 1999 он)
– Туул Жин Пангаас Цайз зах хvртэлх гэрэлтvvлгийн ажил (17,6 сая төгрөг – 1999 он)
– Их тойруу ордны гэрэлтvvлгийн ажил (6.6 сая төгрөг -1999 он)
– БЗД-ийн гэр хорооллын шинээр гэрэлтvvлгийн ажил (25,0 сая төгрөг -1999 он)
– Удирдлагын гэрэлтvvлгийн нэгдсэн пультын ажил (183,5 сая төгрөг – 1999-2004 он)
– Зам засварын асфальтны vйлдвэр (65,4 сая төгрөг -1999 он)
– Хотын цаг (70,8 сая төгрөг -1999 он)
– Гэр хорооллыг ойжуулах төсөл (38,5 сая төгрөг -2000 он)
– НЗДТГ-ын парк ашиглалтын шинэчлэлт (17,6 сая төгрөг -2000-2002 он)
– Нийслэлийн цагдаагийн газрын парк шинэчлэлт (84,1 сая төгрөг -2000-2001 он)
– НЗДТГ-ын vvдний тохижилтын ажил (9,0 сая төгрөг -2000-2002 он)
– НАА-г сайжруулах төсөл (155,7 сая төгрөг -2000-2004 он)
– Занабазарын гудамжны цэцэрлэгжилтын ажил (10,0 сая төгрөг -2001 он)
– Энх тайвны өргөн чөлөөнд мод тарих ажил (6,0 сая төгрөг -2001 он)
– Засгийн Газрын ордны 2 талаар мод тарих ажил (3,2 сая төгрөг -2001 он)
– Их тойруу 12, 15-р хорооллын тохижилтын ажил (30,8 сая төгрөг -2001 он)
– Цэрэндоржийн гудамжны тохижилтын ажил (20,0 сая төгрөг -2002 он)
– ЧД-ийн 4-р хорооны иж бvрэн тохижилтын ажил (30,0 сая төгрөг -2002 он)
– Багануур дvvргийн гэрэлтvvлгийн ажил (20,1 сая төгрөг -2002-2003 он)
– Багахангай дvvргийн гэрэлтvvлгийн ажил (5,0 сая төгрөг -2002 он)
– Толгойт хойгуурх гэрэлтvvлгийн ажил (46,4 сая төгрөг -2002 он)
– 13 дахь дэд өртөөний шугам сvлжээний ажил (76,0 сая төгрөг -2002 он)
– Намъяанжугийн гудамжны шугам сvлжээний ажил (24,0 сая төгрөг -2002 он)
– БЗД-ийн 2-р хорооны цахилгаан хангамжийг сайжруулах ажил (29,6 сая төгрөг -2002 он)
– Амгалангийн амины орон сууцны гадна шугам сvлжээний ажил (19,0 сая төгрөг -2002 он)
– ХУД, 9-р хороо, Тайны гудамжны цахилгаан хангамжийг сайжруулах ажил (21,5 сая төгрөг -2002 он)
– СБД, 40 мянгатын цахилгаан хангамжийг сайжруулах ажил (17,9 сая төгрөг -2002 он)
– Хvрд компанийн урдах гэрлэн дохионы ажил (20,0 сая төгрөг -2002 он)
– Тасганы болон Махны цехийн гэрлэн дохионы ажил (20,0 сая төгрөг -2002 он)
– Хvнсний 4-р дэлгvvрийн уулзварын гэрлэн дохионы ажил (20,0 сая төгрөг -2002-2003 он)
– Сvхбаатарын талбайн гэрэлтvvлгийн ажил (70,0 сая төгрөг -2003 он)
– Аялал Жуулчлалын гудамжны гэрэлтvvлгийн ажил (30,0 сая төгрөг -2003 он)
– Улаанчулуутын хогийн цэгийн хашааны ажил (20,0 сая төгрөг -2003 он)
– Гэрлэх ёслолын ордонд лимузин автомашин (15,0 сая төгрөг -2003 он)
– Нийслэлийн хилийн цэсийн өндөрлөгийн ажил (25,0 сая төгрөг -2003 он)
– Сvхбаатарын талбайн хучилтын ажил (190,0 сая төгрөг -2003 он)
– Самбалхvндэвийн эргэмжийн газрын хашааны ажил (9,2 сая төгрөг -2003 он)
– Эмээлтийн тvvхий эдийн захын самбарын ажил (12,4 сая төгрөг -2003 он)
– Зураг төслийн ажил /Гандан, Яармаг, Гачуурт, Туул, Биокомбинат, Жаргалант, Сонгино, Өлзийт, Аргалант, Рашаант, СХД-ийн 4, 18, 19-р хороод, Тасганы овоо, ХУД-ийн 1,2,3-р хороод, Багануур, Багахангай дvvрэг, Аялал Жуулчлалын гудамжны хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөө/ (100.5 сая төгрөг – 2003-2006 он)
– Нийслэлийн Соёлын Газарт өндөр хvчин чадалтай өсгөгч хөгжим (99,9 сая төгрөг -2003 он)
– Хэвлэл мэдээллийн байгууллагын хvчин чадлыг нэмэгдvvлэх ажил /Улаанбаатар таймс сонины тоног төхөөрөмж, Улаанбаатар радиод сурвалжлагын аппарат, автомашин (14,6 сая төгрөг -2003 он)
– ЧД-ийн 4, 6-р хорооны тохижилтын ажилд (25,0 сая төгрөг -2005 он)
– Тасганы овооны Бурхан шашны төвийн хашааны ажил (50,0 сая төгрөг -2006 он)
– Зайсан Толгойн зураг төслийн ажил (2,5 сая төгрөг -2006 он)
– Сvхбаатарын хөшөөний сэргээн засварлалтын ажил (6,7 сая төгрөг -2006 он)
– Хороодын хөгжлийг дэмжих жилийн ажил (1,4 сая төгрөг -2006 он)
– Аялал Жуулчлалын Гудамжны тохижилтын ажил (130,5 сая төгрөг -2006 он)
“Улаанбаатар сан” ХХК-ийн рекламны самбарууд
2 м х 3 м хэмжээтэй никель самбарууд. Энхтайвны өргөн чөлөө УБИС-ын урдаас Энхтайван найрамдалын ордон хvртэл төв зам дагуу байрласан дотроосоо 24 цагийн турш гэрэлтдэг.
Авто гараж
Чингэлтэй дүүргийн нутаг дэвсгэр, Тасганы овоонд 30 машины дулаан автогаражийн барилгыг барьж ААН байгууллагуудад түрээслүүлдэг байна.
Аудитийн шалгалтын дүнгээс:
1997 оны тайлан тэнцэлд 94,4 сая төгрөгийн хандив орсноор тусгасан боловч 34,4 сая төгрөг , 2000 ам долларын баримт жагсаалт байгаа ба хандивийн 60,1 сая төгрөгийн бармт жагсаалт байхгүй байна. Үүнээс үзэхэд анх хичнээн төгрөгийн хандив орсон нь тодорхойгүй байна.
2006 онд Улаанбаатар ХХК- ний үндсэн хөрөнгийн бүртгэлд байгаа орон сууцны байрууд үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээгүй, Улаанбаатар банкинд оруулсан хөрөнгө оруулалтыг 1600.0 сая төгрөгөөр үнэлж банкнаас гэрчилгээ олгосон боловч бүртгэлдээ авах шийдвэр ирээгүй гэдгээр шалтаглан Улаанбаатар сан хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлж бүртгээгүй, тайлагнаагүй, үнэлгээ хийлгээгүй байна.
(Сүүлийн жилүүдэд Улаанбаатар ХХК-ийн тухай мэдээлэл бараг үзэгдэхээ болсон ба 2010 оны нийслэлийн төсөвт тус сантай холбоотой ямар ч орлого зарлага тусгагдаагүй юм. Саяхан тус сангийн гүйцэтгэх захирал С.Цахиур өөр ажилд томилогдсон байна)
УЛААНБААТАР БАНК
Нийслэлийн санхүүгийн нөөц хөрөнгийг бий болгон төвлөрүүлж, орон сууц болон дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд хөрөнгө оруулах, тодорхой хөтөлбөр төслийг санхүүжүүлэх зорилгоор Улаанбаатар хотын банкыг байгуулжээ.
Улаанбаатар сангийн Удирдах зөвлөлийн 1998 оны 1 дүгээр сарын 28- ны өдрийн хурлаар “Улаанбаатар хотын банк” байгуулж байгаатай холбогдуулан тус банкны дүрмийн санд 500.0 сая төгрөгийн мөнгөн хөрөнгө оруулж үүсгэн байгуулагчаар оролцохыг “ Улаанбаатар сан”-гийн тэргүүн Ж. Наранцацралтад зөвшөөрчээ.
Монгол банкны ерөнхийлөгчийн 1998 оны 4 дүгээр сарын 16 ны өдрийн 146 тоот тушаалаар “Улаанбаатар хотын банк” байгуулагдаж үйл ажиллагаагаа эрхлэн явуулах бэлтгэлийг хангахыг гүйцэтгэх захирал Б.Намхайнямбуу- д даалгажээ.
“Улааанбаатар сан” 500.0 сая, иргэн Ц.Дашдорж 250.0 сая, Д.Ганзориг 250.0 сая төгрөг оруулж , Улаанбаатар банкны дүрмийн сан 1.0 тэрбум болж 50,0: 25,0: 25,0-ын харьцаатай болсноор Улаанбаатар сан цаашид 51 хувийг эзэмших эрхтэй гэсэн заалт зөрчигджээ.
Улаанбаатар банкны хувь нийлүүлэгчдийн 2001 оны 6 дугаар сарын 14-ны өдрийн хурлаар дүрмийн санг 2.0 тэрбум болгон нэмэгдүүлж “Улаанбаатар сан”-аас 500.0 сая төгрөг нэмж оруулах, Маналын Алтангэрэл 200.0 сая төгрөг, Ягааны Дашзэвэг 100.0 сая төгрөг, Раднаагийн Энхзаяа 200.0 сая төгрөгийг нэмж оруулахийг зөвшөөрчээ.
Улаанбаатар банкны хувь нийлүүлэгчдийн 2003 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдрийн 03 тогтоолоор тус банкны дүрмийн санг 5.0 тэрбум төгрөг болгон нэмэгдүүлсэнтэй холбогдуулж Т.Болдхүү (1500.0 сая төгрөг), Б.Цогхүү (500.00 сая төгрөг) , Г.Баттөмөр (500.0 сая төгрөг) нарыг хувь нийлүүлэгч болгожээ. Гэвч нээлттэй зарлаагүй байдал нь яагаад заавал эдгээр иргэдийг хувь нийлүүлэгч болгон сонгосон юм бол гэдэг эргэлзээг төрүүлж байна.
Энэ банкыг нийслэлийн хөрөнгөөр байгуулсан боловч дүрмийн санг өсгөх шаардлагын нэрээр өөрсдийн хүмүүсээ ээлжлэн оруулсаар УБ хотын банкны ихэнхийг хувьчилаад авчихжээ. Уг нь бол тэр эзэн нь гээд байгаа НИТХ өөрөө банкны тайлангаа сонсож хэнийг яагаад оруулах тухай хэлэлцсэн байх ёстой.
Улаанбаатар банк нь 1999 онд 20.0 сая, 200 онд 96.1 сая , 2001 онд 87,1 сая, 2003 онд 183, 3 сая бүгд 465.0 сая төгрөгийн ногдол ашгийг өмнөх онуудын үр дүнгээс өгсөн ба 2003, 2004, 2005 оны үр дүнгээс ногдол ашиг өгөөгүй байна.
УЛААНБААТАР ДААТГАЛ ХХК
“Улаанбаатар сан” ХХК-ын ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн 2002 оны 3 дугаар сарын 5-ны өдрийн 03 тогтоолоор “ Улаанбаатар хотын даатгал”компанийг байгуулж дүрмийн сангийн 40%- ийн бүрдүүлэлтэнд 40.0 сая төгрөг гаргахыг “Улаанбаатар сан” ХХК- ийн гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч С.Цахиурт зөвшөөрчээ.
Улаанбаатар ХХК-ийн зорилгыг нийслэлийн хотын аж ахуйн нэгж байгууллага, иргэдийн эд хөрөнгийн болон хуульд харшлаагүй эд хөрөнгийн бус ашиг сонирхлыг эрсдлээс хамгаалах гэжээ.
Улаанбаатар даатгал ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч байгуулагчдын 2002 оны 5 дугаар сарын 8 өдрийн хурлын 01 тоот шийдвэрээр “ Улаанбаатар даатгал “ ХХК-ийг байгуулж , дүрэм, төлөвлөгөөг баталжээ. Мөн өдрийн хурлаар баталсан компанийн дүрмийн 8.1-д “ Дүрмийн сан нь нэг бүр нь 100.0 мянган төгрөгийн үнэтэй 100 ширхэг 100.0 сая төгрөгийн үндэсний мөнгөн тэмдэгтээс бүрдэнэ” гээд хувьцаа нийлүүлэгчид нь дараах байдлаар хувьцаа эзэмшихийг заажээ. Үүнд:
Улаанбаатар сан “ХХК 40. 0 сая төгрөг буюу 40%
Гомбо- Очирын Гантөмөр 10.0 сая 10%
Цэрэндагвын Лхагвасүрэн 10.0 сая 10%
Цогтын Чойбат 10.0 сая 10%
Дамдинмүрэнгийн Сүхбат 10.0 сая 10%
Раднаагийн Энхзаяа 10.0 сая 10%
Даахүүгийн Нарантуяа 10.0 сая 10%
Улаанбаатар сан ХХК нь Улаанбаатар хотын даатгал ХХК-ийн дүрмийн сан нэмэгдэж байгаатай холбогдуулан дүрмийн санд мөнгө оруулаагүй бөгөөд тус компани нь 2005 оны 7 дугаар сарын 01- нээс мөрдсөн “Даатгалын тухай шинэчилсэн хуулиар дүрмийн сангаа 500.0 сая төгрөг болгон нэмэгдүүлсэн учир Улаанбаатар сан ХХК-ийн оруулсан хөрөнгө 8 хувь болж буурчээ.
(IRIM, Захиргааны шинэ санаачлага ТББ)
Leave a Reply


Лувсандашийн Амгалан

Улаанбаатар сан


Лувсандашийн Амгалан

Улаанбаатар сан

Гадаад дотоодын аж ахуйн нэгж, иргэдийн хандив тусламж, бусад орлогоос бүрдсэн санг байгуулж нийслэлийн хөгжил, бүтээн байгуулалтад зарцуулж болох талаар “Нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хууль”-д http://www.legalinfo.mn/law/details/396 заасныг үндэслэн “Улаанбаатар” санг 1997 оны хоёрдугаар сарын зургааны өдрийн Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 02 тоот тогтоолоор байгуулжээ https://tusuv.wordpress.com/category/21-%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%85%D0%BE%D1%82/%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%B0%D0%BD/. 1997 оноос хойш 2006 он хүртэл тус санд 53 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө төвлөрсөн бөгөөд үүнээс 1998-2005 онд нийслэлийн хөрөнгө оруулалтын ажилд 4643,6 сая төгрөг зарцуулсан байна. Л.Амгалан 1998 онд тус сангийн гүйцэтгэх захирлаар томилогдсоноос хойш энэ албан тушаалд 2002 он хүртэл ажилласан. Энэ хугацаанд Улаанбаатар хотын тохижилт, бүтээн байгуулалтад томоохон хувь нэмэр оруулсан хэдэн арван төсөл энэ сангийн санхүүжилтээр амжилттай хэрэгжсэн байна. Тухайлбал:


Говийн бүс

Өмнөговь аймаг

 Монголын хамгийн том газар нутагтай аймаг бөгөөд далайн түвшинээс дээш 1406 метр өндөрт оршдог. Аймгийн төв Даланзадгад.Даланзадгад. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki хот Улаанбаатараас.Улаанбаатар. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Улаанбаатар 553 км зайтай. Нутаг дэвсгэрийн хэмжээ 165.4 мянган ам км. 2010 оны байдлаар хүн амын тоо 6114, малын тоо толгой 1014300.Тэмээний тоогоор улсад тэргүүлдэг бөгөөд 8800 Тэмээтэй. Өмнөговь аймаг 1931 онд байгуулагджээ. Алдарт Говь гурван сайхан уул.Говь гурван сайхан :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate6_more.aspx?ItemID=10, Борзон.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Галба.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Зээмэг.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Заг.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Сүүж.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17 гэх мэт олон зуун км үргэлжлэх өргөн их говиудтай. Хамгийн дулаан бүсүүдийн нэг, мөн монгол орны хамгийн их салхилдаг газар.
 Өмнөговь аймаг нүүрс, зэс, алтны том ордуудтай. 250 гаруй төрлийн говийн ургамал ургадаг. Социализмын.Социализм. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Социализм үед 60 гаруй сүм хийдтэй байв. Монгол орны өмнөд хил хязгаар болох бүс нутаг учрааc 40-60 морьтой 130 гаруй өртөөтэй байжээ. 1954 он хүртэл 8-10 мянган тэмээгээр жин тээж хойд хилийн Цагаан эрэг-ийн бааз хүртэл 2000 км замыг олон хоног сар явж улсын бэлтгэлийн ноос, түүхий эд, малын тэжээл, өргөн хэрэгцээний бараа бүтээгдэхүүн зөөдөг байсан. 1954 онд Өмнөговийн авто бааз байгуулагдаж тэмээн жинг халсан. 1957 онд анх Улаанбаатараас Даланзадгадад анхны нисэх онгоц бууж, 1966 оноос хойш байнгын нислэг үйлдэх болжээ. Социализмын бүтээн байгуулалтаар тус аймаг шалгарч 1943 онд Алтан гадас одонгоор шагнагдсан. Өмнөговь аймгийн 9 гайхамшигаар Говь гурван сайхан уул, Баянзаг.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг, Нэмэгт уул.Нэмэгт уул. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Нэмэгт_уул ба Хэрмэн цав.Үлэг гүрвэлийн өлгий Хэрмэн цав. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.assa.mn/content/21205.shtml?a=entertainment, Галбын говь.Хөдөлдөг хадтай Галбын говь. (2014). Retrieved May 17, 2016, from http://www.ikon.mn/n/avw, Ноён богд.Ноён богд уул :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate1_more.aspx?ItemID=153 ба Толь хад, Агуй улаан цав.Сүүлд нэмэгдсэн. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.omnogovi.gov.mn/page/2061.shtml?sel=2999, Хонгорын элс, Сангийн далай.Сангийн далай. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Сангийн_далай, Галбын гурван хийд зэрэг газрууд тодорчээ

Өмнөговь аймаг Монголын хамгийн том газар нутагтай аймаг бөгөөд далайн түвшинээс дээш 1406 метр өндөрт оршдог. Аймгийн төв Даланзадгад.Даланзадгад. (n.d.).

Өмнөговь аймгийн Ноён сумын нутагт байх сумынхаа нэрээр нэрлэгдсэн уул. Нутгийнхны гол шүтээн бөгөөд Ноён богд, Гурван түшмэл уул, Хүү, Хатан сэврээ, Толь хад гээд энэ нутаг баян билээ. Ханын хэцийн үзэсгэлэнт газруудын нэг нь Саран хөндий юм.Энд задгай сутай учраас аргаль, янгир, ирвэс гэх мэт ховор зэрлэг амьтад тохиолдоно. Саран хөндийн эхэн хавьд хүний алга хэлбэртэй нэг сонин хад байх бөгөөд ёроолоос нь рашаан ундардаг. Ханан хэцийн хад чулуунууд нь олон нүх сүв, хонхор гүдгэр ихтэй. Эдгээр хонхорт нь зуны аагим халуунаас хоргодохоор элдэв амьтад ороод нуугдчихдаг байна. Толь хад: Өмнөговь аймгийн нутагт Ноён богд уулын хойно, Дүгнэн уулын арын хананд 10 метр гаруй урт, 3 метр орчим өндөр Толь хад хэмээх том хадан цохио байдаг. Хүн амьтны дүрс тод харагддаг гялгар гадаргуутай. Эрт цагт уулын тектоник хөдөлгөөнөөр том цохио чулуу өнхөрч гулсан бусад чулуулагтай хавиралдан үрэлдсэнээс үүсэж тогтсон хэмээн судлаачид үздэг. Энэ хад маш гөлгөр байсан боловч харамсалтай нь орос цэргүүд буугаар шүршсэнээс болж гөлгөр нь эвдэгдсэн ажээ.


Говийн бүс

Өмнөговь аймаг


Говийн бүс

Өмнөговь аймаг

 Монголын хамгийн том газар нутагтай аймаг бөгөөд далайн түвшинээс дээш 1406 метр өндөрт оршдог. Аймгийн төв Даланзадгад.Даланзадгад. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki хот Улаанбаатараас.Улаанбаатар. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Улаанбаатар 553 км зайтай. Нутаг дэвсгэрийн хэмжээ 165.4 мянган ам км. 2010 оны байдлаар хүн амын тоо 6114, малын тоо толгой 1014300.Тэмээний тоогоор улсад тэргүүлдэг бөгөөд 8800 Тэмээтэй. Өмнөговь аймаг 1931 онд байгуулагджээ. Алдарт Говь гурван сайхан уул.Говь гурван сайхан :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate6_more.aspx?ItemID=10, Борзон.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Галба.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Зээмэг.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Заг.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17, Сүүж.Өмнөговь аймаг :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate13_more.aspx?ItemID=17 гэх мэт олон зуун км үргэлжлэх өргөн их говиудтай. Хамгийн дулаан бүсүүдийн нэг, мөн монгол орны хамгийн их салхилдаг газар.
 Өмнөговь аймаг нүүрс, зэс, алтны том ордуудтай. 250 гаруй төрлийн говийн ургамал ургадаг. Социализмын.Социализм. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Социализм үед 60 гаруй сүм хийдтэй байв.


Говийн бүс

 Өмнөговь аймгийн Булган сумаас.Ховд аймгийн Булган сумын танилцуулга. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.khovd.gov.mn/home/index.php?option=com_content&view=article&id=458&Itemid=399 зүүн тийш Арц богд уулсын.Өвөрхангай аймгийн 8 гайхамшиг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.mongolcom.mn/like/14270 дагуух уудам хөндийд орших шаварлаг хурдас бүхий газар юм. Урдаас хойшоо чиглэлтэй сунаж тогтсон, өргөн нь 5 км, урт нь 8 км орчим. Монголчууд улаан элсэрхэг шаварлаг хөрс хатуурч тогтсон газрыг Цав гэдэг. Арай өндөрлөг газрыг нь Цонж гэдэг. Баянзагийн цонжнуудын өндөр нь 20-50 метр хүртэл байдаг. Тогтоцын хэлбэр дүрсийн байдлаараа нутгийнханд Ширээ шавар.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг, Тэмээ шавар.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг гэх мэтээр нэрлэгддэг газрууд бий. Заг.Заг мод :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate12_more.aspx?ItemID=30 модон ойтой учраас Баянзаг гэж нэрлэгдсэн. Заг мод 2 метрээс илүү өндөр ургах нь ховор бөгөөд мөчир нь янз бүрийн байдлаар мурийж тахийж ургадгаараа онцлог. Хамгийн илчтэй мод учраас говийнхон “Ургаа нүүрс” гэж нэрлэдэг

 Баянзагийн.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг орчинд эртний хүмүүс сүрэглэн амьдарч байсныг нотлох эд өлгийн зүйл нэлээд олджээ. Судлаачид одоогоос 40 Мянган жилийн өмнө хүмүүс амьдарч байсан гэдгийг тогтоожээ. Мөн Баянзагийн өмнөд хэсгээс 60-80 cая жилийн өмнө амьдарч байсан аварга том үлэг гүрвэлийн яс, өндөг бүтнээрээ олдсон нь дэлхийд шуугийн тарьсан. 1922 онд АНУ.Америкийн Нэгдсэн Улс. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Америкийн_Нэгдсэн_Улс-ийн судлаач Рой Чепмен Эньдрюс (Roy Chapman Andrews).Who Was Roy Chapman Andrews - Roy Chapman Andrews Society. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://roychapmanandrewssociety.org/roy-chapman-andrews/ийн баг анх удаа үлэг гүрвэлийн 10-15 орчим см өндөг олсон. Энэ олдвор нь үлэг гүрвэл өндөг төрүүлдэг гэдгийг хүн төрөлхтөнд мэдүүлсэн анхны баталгаа бүхий олдвор олсон билээ. Тус багийнхан энэ газрыг “Асаж буй толгод”.Flaming Cliffs. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://en.wikipedia.org/wiki/Flaming_Cliffs (Flaming cliffs) xэмээн нэрэлснээр палеонтологийн салбарт энэ нэрээр танигдсан. Өөрөөр хэлбэл, Баянзагийн улаан шаварлаг хөрс нь оройн наранд асаж буй улаан гал шиг харагддаг учраас энэхүү нэрийг авчээ

Retrieved May 17, 2016, from ийн баг анх удаа үлэг гүрвэлийн 10-15 орчим см өндөг олсон. Энэ олдвор нь үлэг гүрвэл өндөг төрүүлдэг гэдгийг хүн төрөлхтөнд мэдүүлсэн анхны баталгаа бүхий олдвор олсон билээ.


Говийн бүс


Говийн бүс

Өмнөговь аймгийн Булган сумаас.Ховд аймгийн Булган сумын танилцуулга. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.khovd.gov.mn/home/index.php?option=com_content&view=article&id=458&Itemid=399 зүүн тийш Арц богд уулсын.Өвөрхангай аймгийн 8 гайхамшиг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.mongolcom.mn/like/14270 дагуух уудам хөндийд орших шаварлаг хурдас бүхий газар юм.


Говийн бүс

Өмнөговь аймгийн Булган сумаас.Ховд аймгийн Булган сумын танилцуулга. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.khovd.gov.mn/home/index.php?option=com_content&view=article&id=458&Itemid=399 зүүн тийш Арц богд уулсын.Өвөрхангай аймгийн 8 гайхамшиг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.mongolcom.mn/like/14270 дагуух уудам хөндийд орших шаварлаг хурдас бүхий газар юм. Урдаас хойшоо чиглэлтэй сунаж тогтсон, өргөн нь 5 км, урт нь 8 км орчим.


Говийн бүс

 Өмнөговь аймгийн Булган сумаас.Ховд аймгийн Булган сумын танилцуулга. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.khovd.gov.mn/home/index.php?option=com_content&view=article&id=458&Itemid=399 зүүн тийш Арц богд уулсын.Өвөрхангай аймгийн 8 гайхамшиг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.mongolcom.mn/like/14270 дагуух уудам хөндийд орших шаварлаг хурдас бүхий газар юм. Урдаас хойшоо чиглэлтэй сунаж тогтсон, өргөн нь 5 км, урт нь 8 км орчим. Монголчууд улаан элсэрхэг шаварлаг хөрс хатуурч тогтсон газрыг Цав гэдэг. Арай өндөрлөг газрыг нь Цонж гэдэг. Баянзагийн цонжнуудын өндөр нь 20-50 метр хүртэл байдаг. Тогтоцын хэлбэр дүрсийн байдлаараа нутгийнханд Ширээ шавар.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг, Тэмээ шавар.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг гэх мэтээр нэрлэгддэг газрууд бий. Заг.Заг мод :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate12_more.aspx?ItemID=30 модон ойтой учраас Баянзаг гэж нэрлэгдсэн. Заг мод 2 метрээс илүү өндөр ургах нь ховор бөгөөд мөчир нь янз бүрийн байдлаар мурийж тахийж ургадгаараа онцлог. Хамгийн илчтэй мод учраас говийнхон “Ургаа нүүрс” гэж нэрлэдэг

 Баянзагийн.Баянзаг. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Баянзаг орчинд эртний хүмүүс сүрэглэн амьдарч байсныг нотлох эд өлгийн зүйл нэлээд олджээ.


Овоо

thumb|right|Дэлүүн Болдогийн оройд байх Их Монгол Улсын их хаан Чингист зориулсан овооны чулуу
Балар эрт цагт хүмүүс өөрсдийн явж өнгөрсөн зам мөр, олз омог ихтэй газар, амьдарч болохоор сайн нөхцөл бүхий газар, эсвэл аюул осол ихтэй орон нутгийг бусаддаа дохиолох, сэрэмжлүүлэх зорилгоор элдэв тэмдэг тавьж ирсэн нь хожим овоо болон хөгжсөн гэж үздэг. Эхлээд хүмүүс модон дээр зурах, хэрчлээс тавих, газар нүхлэх, чулуу мод цуглуулан тэмдэг тавих зэргээр мэдээлэл үлдээдэг байжээ. Модон дээрх хэрчлээс зэргээс бичиг үсэг үүсэж, овоолж цуглуулсан мод чулуунаас нь овоо үүссэн гэж тайлбарладаг. Овгийн байгуулал бий болох, задрах, бусад бүлгээс салан тусгаарлах үед овоо нь эзэмшил нутгийг зааглах үүрэгтэй байжээ.

Овооны утга учир

Дараа нь бөө мөргөлтэй холбоотойгоор овоо хөгжиж, бөө хүмүүс газар усны эзэд, сүнс сүлдтэй холбогддог тэр газартаа шүтлэг бишрэлийн үүднээс овоо босгож шүтэж иржээ. Тийнхүү овоо босгосон газраа эрчим хүчний төв, онгод хийморь сэргээгч, тэнгэр эрхэс, сүр сүлдтэй холбоо барьдаг, ер бусын ид шидтэй орон зай хэмээн итгэдэг. Мөн газар ус, ургамал амьтан, мод зэрэг байгаль, дээрх бүх зүйл өөрийн харж хандаж, ивээж тэтгэдэг эзэнтэй, тэдгээр эзэд нь лус савдаг, тэдний оршин амьдардаг орон байр нь “овоо” юм гэж ойлгож ирсэн.
 Булаг шандны эх, хоёр голын бэлчир зэрэг дээрх овоог Лусын.ДАЙЧИН ХҮҮ: Лус савдаг гэж юу вэ? (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://daichinxvv.blogspot.com/2013/03/blog-post_12.html хаадын өргөө, уулын оргилын овоог Уулын эзэн савдагийн орон гэж тайлбарладаг. Уул хадтай газар чулуугаар, чулуу багатай газар элс шороогоор, модтой газар модоор овоо босгон тахидаг.
 Лус савдагийн эзэмшлийн уул ус, ан амьтан, ургамал, эрдэс баялагтай зүй бус харьцвал хилэгнэн догширч ган ганчиг тохиолдож, мал сүрэг үхэж, өвчин зовлонд нэрвэгдэх явдал гардаг гэж ойлгодог учраас аль болохоор сүрлэг өндөр газруудаар овоо босгож, идээ цагааныхаа дээжийг тавьж мөргөдөг. Лус савдагийг баясган тахиваас тэдний ивээлд багтан буян хишгийг нь хүртэнэ гэсэн шүтлэг бишрэлийн үүднээс овоог тахиж ирсэн. Цагаан лустай уул овоог тахихдаа голдуу цагаан идээ, айраг таргаар тахидаг бол догшин буюу хар лустай уул овоог тахихдаа мах шүүс, архи сархадаар тахидаг.
Овоог цусаар тахихдаа мал нядалж овооныхоо өмнө тавьж, шар тос, шинэ сүү, архи сархадаа овоо тойруулан байгаль дэлхийд өргөн цацаад бурхан сахиусандаа өөрийгөө даатган залбирдаг. Галаар тахихдаа овооныхоо өмнө түлээ овоолж гал ноцоогоод, өөрийн нэрээ айлтгаж, бүхэл махаа галд өргөдөг бөгөөд гал хэдийчинээ дүрэлзэнэ, төдийчинээ сайн байдаг. Учир нь Монголчууд галыг хамгийн ариун бөгөөд ад зэтгэрийг зайлуулдаг, хүч чадлын бэлгэ тэмдэг гэж үздэг. Он цаг наашлах тусам овоо тахихдаа наадам хийж, бөх барилдаж, сур харваж, морь уралдах болжээ. Уул овоог засаг төр, ихэс дээдсийн тогтоосон өдөр хоног буюу лусын буулттай өлзий хутаг бүрдсэн хавар намрын өдрүүдэд тахидаг ёстой. Овоо тахилгад бөө удган нар оролцож байгаа бол эхлээд тэд бөөлнө, хэрвээ лам нар оролцож байгаа бол тэд эхлээд ном уншина. Бөө мөргөлд овооны онго гэж байдаг. Бөөлөхийн өмнө овооны онгыг урин дуудаж, газар усны эздийг монгол хэл аялгуугаар дуудан ярилцаж, овоог есөнтөө нар зөв тойрч, өмнө нь есөн удаа сөгдөн залбирч өчил өчин цацал өргөдөг байжээ.
 Овооны амин сүнс нь голд хатгах мод бөгөөд Сорогшин мод.Овоо ба тахилга :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate16_more.aspx?ItemID=80, Залмал мод.Овоо ба тахилга :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate16_more.aspx?ItemID=80 гэх мэтээр нэрлэдэг. Голдуу бургас, хус модоор хийх бөгөөд монгол нутаг даяар голын хөндий эрэг дагуу маш сайн ургадаг мод учраас ихээхэн дээдэлж иржээ. Монголчууд овооны дэргэдүүр шууд өнгөрдөггүй бөгөөд заавал мориноосоо бууж мөнгө төгрөг тавих, архи идээ цацах, мориныхоо дэл сүүлнээс тасдаж овоон дээр уяж тавих, овоонд чулуу нэмж, “овооны эх нь танд, олзны их нь маньд” гэх мэтээр ерөөн хүснэ. Хэрвээ яаруу сандруу яваа бол зүүн дөрөөнөөс хөлөө мултлан, “Өлзий хутаг орших болтугай” хэмээх ерөөлийн үг хэлж хүндэтгэн өнгөрдөг заншилтай.
 Шүтлэг бишрэл, ёс жаяг, зэрэг зиндаанаас хамааран зарим хорио цээрийн ойлголт бий болсон. Хүн бүр очдог очдоггүй овоо, хүүхэд эмэгтэйчүүдийн болон зөвхөн эрчүүдийн овоо гэж бий.
Отгонтэнгэр уул.Отгонтэнгэр. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Отгонтэнгэр_уул, Богд хан уул.Богд хан уул. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from Богд хан уул, Бурхан халдун.Овоо ба тахилга :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate16_more.aspx?ItemID=80 уулыг 1995 онд, Дарь-Овоог.Алтан Дарь овоо. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Алтан_Дарь_овоо 2004 онд, Алтан Хөхий уулыг.Алтанхөхий уул : Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate6_more.aspx?ItemID=5 2005 онд, Суврага хайрхан уул.Суврага хайрхан уул. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from Суврага хайрхан уул, Хан Хөхийн нуруу, Сутай хайрхан уулыг.Сутай хайрхан уул. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.assa.mn/content/32546.shtml?a=about тус бүр 2007 онд төрийн тахилгатай болгожээ. Эдгээр ууланд зөвхөн эрчүүд гардаг бөгөөд зарим даваан дээр ганц биш олон овоо зэрэгцүүлэн босгодог уламжлал бий. Жишээ нь, Өл халзан.Өл халзан. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from https://mn.wikipedia.org/wiki/Өл_халзан давааны 13 овоо, Хатагины.ХАТАГИН. (n.d.). Retrieved from https://mongoltoli.mn/search.php?ug_id=107540&opt=1&word=ХАТГИН 13 овоо, Зотол ханы.Гол өндрийн тэнгэр буюу Зотол Хан. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://news.gogo.mn/r/40422 13 овоо гэх мэт алдар цуутай овоонууд бий. 13 гэдэг нь дархадуудын шүтдэг тоо бөгөөд хүний ертөнцөд оршиж байгаа орон зайнд 10 зүг, 3 цаг байдаг. Энэ хоёрын нийлбэр нь 13-ын тоог бий болгож байгаа ажэ

Эдгээр ууланд зөвхөн эрчүүд гардаг бөгөөд зарим даваан дээр ганц биш олон овоо зэрэгцүүлэн босгодог уламжлал бий. Жишээ нь, Өл халзан. Өл халзан.

Зуны дэлгэр цагт нутагтаа бараалсангүй гурван жил шахам болсон миний хувьд энэ зуны аялал нэг л ер бусын байлаа. Ер нь би нутагтаа очих болгондоо л нэг ийм мэдрэмж эн тэргүүнд тээдэг дээ.
Хүсэл дуудах салхи минь,
Хүй цөглөсөн тал минь,
Хөлд орсон шороо минь,
Хагацахын аргагүй нутаг минь болохоор тэр юм болов уу даа.
Аав ээжтэйгээ уулзаж нялхраад оройн наранд сууж ахуйдаа энэ жил Бүдүүн овоондоо мөргөхөөр явцгаая гэж уриаллаа. Бүгд л миний саналыг дуун дээр нь хүлээн авч, аав минь шатахуунаа бэлдэж, ээж минь Овоонд өргөх идээний дээжээ зэхлээ. Бидний Бүдүүн овоо хэмээн цээрлэн дуудах овоо бол эртний сүлдэн их тахилгат, дөрөвдөгч галавын үед оргилж байгаад унтарсан, далайн түвшнээс дээш 1425 метр өндөр Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын нутагт орших Зотол Хан уул юм.
Эрхт сод Богдоос янагш алтан ургийн
ураг дор хүртэл
Түмний тэрхүү мянганы эх болсон эзэд хаад, ноёд
Түшмэл, ард бид бүгдээр энх амгалан жаргах болтугай
Эрэл сурал үгүй амар тайван жаргатугай хэмээн "Онгон Зотол ханы сан" хэмээх сударт өгүүлнэ.
Овоондоо очно гэхээр нэг л нойр хүрэх янзгүй. Задгай хашаан дотроо шөнийн ододтой ярилцсан шиг алхсаар үүрийн цолмон гарангуут л гэрийнхнээ сэрээгээд аялалдаа гарлаа. Наран мандахыг овооныхоо энгэрээс үзэх гэж яарсан хэрэг л дээ. Ийнхүү бид сумаас баруун хойшоо гарч Хулстайн гол өгсөж овооны замаар давхисаар наран ургахад овооныхоо наад энгэр Найрын дов дээр саяхан барьсан, шинэхэн суварганы дэргэд хүрээд очлоо. Урьд хатагин гурван хошууны дээдэс, мяндагтанууд хийгээд Егүзэр хутагт өөрөө морилон саатаж найр наадмаа дэглэж асан өлгий. Өглөө эрт овоо ууландаа гарч, сан утлагаа тавиад, энэ дов дээр ирж өргөн олноороо морио уралдуулж, бөхөө барилдуулж нааддаг байжээ. Эцэг дээдсийн минь заларсан өлгий хэмээн сүсэглэдэг манай нутгийн мэргэн ах Сумъяагийн Амартайван энэ жилийн зуны эхэн сарын тахилгаар энэхүү бодь суврагыг босгож, бурхан хутагтууд минь эргэн залрахын ерөөл талбижээ. Ерөөл бат сайхан оршиж өлгий нутагт минь өвгөд минь эргэн заларч хайрла.
Айлын газраас бараа нь сүндэрлээд, энгэр бэлдээ өөрийнхөө уран бүтээлийг тойруулаад манай нутгийн ноён уул Зотол Хаан уул биднийг угтлаа. Уул минь өндөлзөн угтлаа, бид бөхөлзөн мэндчиллээ. Энэ бол тийм гэж илэрхийлж хэлэмгүй тийм нандин золголт байлаа. Барааны газраас л аав минь манай овоо үнэхээр чамин шүү. Хар даа, цэлийсэн талд босгосон пирамид шиг гээд л уулга алдаж байна. Уул ус байгаль үргэлж хүмүүн бидний сэтгэлийн утсыг хөндөн бие хэл сэтгэлийг уяруулан баясуулдаг билээ. Харин хажуу бэлд нь ирээд аав маань нэг л дуу шуугүй. Тэр жил надад овооны дэргэд нэрийг нь хэлдэггүй ёстой юм шүү гэж байсныг нь саналаа.
Манай овооны зүүн энгэрт нь өөрөөсөө тасадсан үр гэлтэй хотгор хүнхэрийг нь хүртэл дуурайсан бага овоо бий. Овоо уул өөрийгөө урлан бүтээхдээ ийм уран бөлгөө. Үрт амьтан, үндэст ургамал л өөрөөсөө адилыг төрүүлдэг дээ яг л тийм зохилдлого бөлгөө. Мөн уул өөрийгөө бүтээж, өөрийгөө шүтэх жаягийг бүтээдэг гэлтэй. Овоондоо очсон хүн шууд овооны орой руу гүйгээд гарчихгүй. Эхлээд унаа мориноосоо бууж сангийн бойпорт арц хүжээ уугиулна. Дараа нь эхийн агуйгаар орно. Энэ агуй яг эх хүний умай шиг бүтэцтэй бөгөөд эндээс хүн эхээс анх хэрхэн мэндэлсэн шигээ толгойгоороо гарч ирнэ. Өөрөөр гарах бололцоо байхгүй. Манай отгон дүү Цацаанаа маань урт чацтай өндөр болохоор гарах гэж нэлээд юм боллоо. Бид түүнийг чи дахиад өсвөл эхийн агуйгаас гарч чадахгүй юм байна гэж цаашлуулж явлаа. Ингэж эхээс шинээр дахин төрж, хир буртгаа ариутган, шинэ хүн болоод овоогоо нар зөв тойрохдоо Дэрсэн үүд, Майхан хад зэрэг манай овооноос тэсэрч тогтсон хад агуйгаар дайрч гороолсоор Яам хадан дээр очно. Биднийг Майхан хаданд очиход тэнд нутгийн хоёр залуу нэлээд эрт овоондоо гарчихаад жаахан хэвтсэн чинь дугхийчихжээ гээд морьтойгоо байж байна. Бараг дөчөөд хүн багтдаг юм гэнэ. Үүрээр овоондоо гарчихаад агуйд нь унтчихаад босоод давхиад явах нь бас л нэг ер бусын байлаа. Дараа бүр нэг тавтай ирж овооныхоо бэлд, бүр майхан хад эсвэл дэрсэн үүдэнд нь хонож, цай чанаж ууя гэж бид ярилцлаа. Дараа жил хоёр дүүгээ амралтыг нь тааруулж авахуулаад гэрээрээ овоондоо ирж хоноё. "Зотолханы сан сацлын судар" хэмээх монгол хүн монголоор машид хичээнгүйлэн бийрээр бичсэн онц сонирхолтой судар байдаг тухай сонссон бөгөөд дараа жил ирэхдээ тэр судрыг олж Овоондоо сан сацлыг өргөх үнэнхүү сэтгэл намайг эзэмдэж явлаа. Манай нутгийн нэрт эрдэмтэн О.Сүхбаатар гуай энэ талаар нэлээд судалж хэд хэдэн сангийн судрын тухай бичсэн нь буй. Яам хад хэмээх дөрвөлжин ширээ шиг энэ хаданд шинэ хүн маань бүртгүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл "зиндаа тогтоож" улмаар түүнийгээ баталгаажуулахад Тамга хад руу явуулна. Тэнд овоонд гарах зөвшөөрлийн тамга даруулна. Дээд язгууртан хүн Бүдүүн овоонд, доодос Бага овоондоо гардаг байна. Уул усны тогтоц хийгээд хүмүүний ёс жаягийг уялдуулан зохиосон нь нэн гайхалтай. Очсон бүхэн овооныхоо орой руу хошуураад байвал юу болох сон билээ дээ. Найр наадмаа ч овооноосоо нэлээд зайтай Найрын дов дээр хийнэ. Манай Бүдүүн овооны оройд хэдэн хайлаас найган ганхан байх нь үзэгдэнэ. Ламхай тарьсан юм гэнэ лээ. Дээр үед лам нар гарч ном уншдаг байж. Бодвол сүүдрэвч нь болдог байсан болов уу даа.
Ийнхүү овоогоо тойрч мөргөсөн бид буцах замаараа Уур хаданд мөргөхөөр боллоо. Энэ нь цайны уур шиг нүхтэй цагаан чулуу Ханын голын урд ухаа дээр байна. Хавар, намартаа нутгийнхан цагаан идээнийхээ дээжийг өргөдөг гэнэ. Энэ чулуу үхэр өсгөдөг гэж ярьцгаадаг бөгөөд манай эгчийн таван настай охин Бөлтүүш маань "Манай аав ээжийг олоон үхэртэй болгоорой" хэмээн тойрч биднийг хөгжөөж явлаа. Уур чулууг эрдэнээ манаж байгаа овооны манаач гэж ээжийн багад хөгшид ярьдаг байжээ. Барааны газартаа манаачтай манай нутгийн Бүдүүн овоо Зотол буюу Сүр жавхлант цог бадрах уул юмаа. Зотол нэрийг орчуулбаас Цо-То-Лха буюу Гол өндрийн Тэнгэр хэмээх утгыг илэрхийлнэ. Утгачилбаас манай уул гучин гурван тэнгэрийн голд сүндэрлэх ноён уул ажгуу. Уул минь, овоо минь, хайрхан минь унасан үр хүүхэд биднийгээ ургийн урагт тэтгэж ум сайн амгалан болтугай.
Ду ноён овгийн Ооёогийн Мөнхнаран
Зуны дэлгэр цагт нутагтаа бараалсангүй гурван жил шахам болсон миний хувьд энэ зуны аялал нэг л ер бусын байлаа. Ер нь би нутагтаа очих болгондоо л нэг ийм мэдрэмж эн тэргүүнд тээдэг дээ.
Хүсэл дуудах салхи минь,
Хүй цөглөсөн тал минь,
Хөлд орсон шороо минь,
Хагацахын аргагүй нутаг минь болохоор тэр юм болов уу даа.
Аав ээжтэйгээ уулзаж нялхраад оройн наранд сууж ахуйдаа энэ жил Бүдүүн овоондоо мөргөхөөр явцгаая гэж уриаллаа. Бүгд л миний саналыг дуун дээр нь хүлээн авч, аав минь шатахуунаа бэлдэж, ээж минь Овоонд өргөх идээний дээжээ зэхлээ. Бидний Бүдүүн овоо хэмээн цээрлэн дуудах овоо бол эртний сүлдэн их тахилгат, дөрөвдөгч галавын үед оргилж байгаад унтарсан, далайн түвшнээс дээш 1425 метр өндөр Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын нутагт орших Зотол Хан уул юм.
Эрхт сод Богдоос янагш алтан ургийн
ураг дор хүртэл
Түмний тэрхүү мянганы эх болсон эзэд хаад, ноёд
Түшмэл, ард бид бүгдээр энх амгалан жаргах болтугай
Эрэл сурал үгүй амар тайван жаргатугай хэмээн "Онгон Зотол ханы сан" хэмээх сударт өгүүлнэ.
Овоондоо очно гэхээр нэг л нойр хүрэх янзгүй. Задгай хашаан дотроо шөнийн ододтой ярилцсан шиг алхсаар үүрийн цолмон гарангуут л гэрийнхнээ сэрээгээд аялалдаа гарлаа. Наран мандахыг овооныхоо энгэрээс үзэх гэж яарсан хэрэг л дээ. Ийнхүү бид сумаас баруун хойшоо гарч Хулстайн гол өгсөж овооны замаар давхисаар наран ургахад овооныхоо наад энгэр Найрын дов дээр саяхан барьсан, шинэхэн суварганы дэргэд хүрээд очлоо. Урьд хатагин гурван хошууны дээдэс, мяндагтанууд хийгээд Егүзэр хутагт өөрөө морилон саатаж найр наадмаа дэглэж асан өлгий. Өглөө эрт овоо ууландаа гарч, сан утлагаа тавиад, энэ дов дээр ирж өргөн олноороо морио уралдуулж, бөхөө барилдуулж нааддаг байжээ. Эцэг дээдсийн минь заларсан өлгий хэмээн сүсэглэдэг манай нутгийн мэргэн ах Сумъяагийн Амартайван энэ жилийн зуны эхэн сарын тахилгаар энэхүү бодь суврагыг босгож, бурхан хутагтууд минь эргэн залрахын ерөөл талбижээ. Ерөөл бат сайхан оршиж өлгий нутагт минь өвгөд минь эргэн заларч хайрла.
Айлын газраас бараа нь сүндэрлээд, энгэр бэлдээ өөрийнхөө уран бүтээлийг тойруулаад манай нутгийн ноён уул Зотол Хаан уул биднийг угтлаа. Уул минь өндөлзөн угтлаа, бид бөхөлзөн мэндчиллээ. Энэ бол тийм гэж илэрхийлж хэлэмгүй тийм нандин золголт байлаа. Барааны газраас л аав минь манай овоо үнэхээр чамин шүү. Хар даа, цэлийсэн талд босгосон пирамид шиг гээд л уулга алдаж байна. Уул ус байгаль үргэлж хүмүүн бидний сэтгэлийн утсыг хөндөн бие хэл сэтгэлийг уяруулан баясуулдаг билээ. Харин хажуу бэлд нь ирээд аав маань нэг л дуу шуугүй. Тэр жил надад овооны дэргэд нэрийг нь хэлдэггүй ёстой юм шүү гэж байсныг нь саналаа.
Манай овооны зүүн энгэрт нь өөрөөсөө тасадсан үр гэлтэй хотгор хүнхэрийг нь хүртэл дуурайсан бага овоо бий. Овоо уул өөрийгөө урлан бүтээхдээ ийм уран бөлгөө. Үрт амьтан, үндэст ургамал л өөрөөсөө адилыг төрүүлдэг дээ яг л тийм зохилдлого бөлгөө. Мөн уул өөрийгөө бүтээж, өөрийгөө шүтэх жаягийг бүтээдэг гэлтэй. Овоондоо очсон хүн шууд овооны орой руу гүйгээд гарчихгүй. Эхлээд унаа мориноосоо бууж сангийн бойпорт арц хүжээ уугиулна. Дараа нь эхийн агуйгаар орно. Энэ агуй яг эх хүний умай шиг бүтэцтэй бөгөөд эндээс хүн эхээс анх хэрхэн мэндэлсэн шигээ толгойгоороо гарч ирнэ. Өөрөөр гарах бололцоо байхгүй. Манай отгон дүү Цацаанаа маань урт чацтай өндөр болохоор гарах гэж нэлээд юм боллоо. Бид түүнийг чи дахиад өсвөл эхийн агуйгаас гарч чадахгүй юм байна гэж цаашлуулж явлаа. Ингэж эхээс шинээр дахин төрж, хир буртгаа ариутган, шинэ хүн болоод овоогоо нар зөв тойрохдоо Дэрсэн үүд, Майхан хад зэрэг манай овооноос тэсэрч тогтсон хад агуйгаар дайрч гороолсоор Яам хадан дээр очно. Биднийг Майхан хаданд очиход тэнд нутгийн хоёр залуу нэлээд эрт овоондоо гарчихаад жаахан хэвтсэн чинь дугхийчихжээ гээд морьтойгоо байж байна. Бараг дөчөөд хүн багтдаг юм гэнэ. Үүрээр овоондоо гарчихаад агуйд нь унтчихаад босоод давхиад явах нь бас л нэг ер бусын байлаа. Дараа бүр нэг тавтай ирж овооныхоо бэлд, бүр майхан хад эсвэл дэрсэн үүдэнд нь хонож, цай чанаж ууя гэж бид ярилцлаа. Дараа жил хоёр дүүгээ амралтыг нь тааруулж авахуулаад гэрээрээ овоондоо ирж хоноё. "Зотолханы сан сацлын судар" хэмээх монгол хүн монголоор машид хичээнгүйлэн бийрээр бичсэн онц сонирхолтой судар байдаг тухай сонссон бөгөөд дараа жил ирэхдээ тэр судрыг олж Овоондоо сан сацлыг өргөх үнэнхүү сэтгэл намайг эзэмдэж явлаа. Манай нутгийн нэрт эрдэмтэн О.Сүхбаатар гуай энэ талаар нэлээд судалж хэд хэдэн сангийн судрын тухай бичсэн нь буй. Яам хад хэмээх дөрвөлжин ширээ шиг энэ хаданд шинэ хүн маань бүртгүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл "зиндаа тогтоож" улмаар түүнийгээ баталгаажуулахад Тамга хад руу явуулна. Тэнд овоонд гарах зөвшөөрлийн тамга даруулна. Дээд язгууртан хүн Бүдүүн овоонд, доодос Бага овоондоо гардаг байна. Уул усны тогтоц хийгээд хүмүүний ёс жаягийг уялдуулан зохиосон нь нэн гайхалтай. Очсон бүхэн овооныхоо орой руу хошуураад байвал юу болох сон билээ дээ. Найр наадмаа ч овооноосоо нэлээд зайтай Найрын дов дээр хийнэ. Манай Бүдүүн овооны оройд хэдэн хайлаас найган ганхан байх нь үзэгдэнэ. Ламхай тарьсан юм гэнэ лээ. Дээр үед лам нар гарч ном уншдаг байж. Бодвол сүүдрэвч нь болдог байсан болов уу даа.
Ийнхүү овоогоо тойрч мөргөсөн бид буцах замаараа Уур хаданд мөргөхөөр боллоо. Энэ нь цайны уур шиг нүхтэй цагаан чулуу Ханын голын урд ухаа дээр байна. Хавар, намартаа нутгийнхан цагаан идээнийхээ дээжийг өргөдөг гэнэ. Энэ чулуу үхэр өсгөдөг гэж ярьцгаадаг бөгөөд манай эгчийн таван настай охин Бөлтүүш маань "Манай аав ээжийг олоон үхэртэй болгоорой" хэмээн тойрч биднийг хөгжөөж явлаа. Уур чулууг эрдэнээ манаж байгаа овооны манаач гэж ээжийн багад хөгшид ярьдаг байжээ. Барааны газартаа манаачтай манай нутгийн Бүдүүн овоо Зотол буюу Сүр жавхлант цог бадрах уул юмаа. Зотол нэрийг орчуулбаас Цо-То-Лха буюу Гол өндрийн Тэнгэр хэмээх утгыг илэрхийлнэ. Утгачилбаас манай уул гучин гурван тэнгэрийн голд сүндэрлэх ноён уул ажгуу. Уул минь, овоо минь, хайрхан минь унасан үр хүүхэд биднийгээ ургийн урагт тэтгэж ум сайн амгалан болтугай.
Ду ноён овгийн Ооёогийн Мөнхнаран


Овоо

Овооны утга учир


Овоо

Овооны утга учир

Дараа нь бөө мөргөлтэй холбоотойгоор овоо хөгжиж, бөө хүмүүс газар усны эзэд, сүнс сүлдтэй холбогддог тэр газартаа шүтлэг бишрэлийн үүднээс овоо босгож шүтэж иржээ. Тийнхүү овоо босгосон газраа эрчим хүчний төв, онгод хийморь сэргээгч, тэнгэр эрхэс, сүр сүлдтэй холбоо барьдаг, ер бусын ид шидтэй орон зай хэмээн итгэдэг. Мөн газар ус, ургамал амьтан, мод зэрэг байгаль, дээрх бүх зүйл өөрийн харж хандаж, ивээж тэтгэдэг эзэнтэй, тэдгээр эзэд нь лус савдаг, тэдний оршин амьдардаг орон байр нь “овоо” юм гэж ойлгож ирсэн.
 Булаг шандны эх, хоёр голын бэлчир зэрэг дээрх овоог Лусын.ДАЙЧИН ХҮҮ: Лус савдаг гэж юу вэ? (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://daichinxvv.blogspot.com/2013/03/blog-post_12.html хаадын өргөө, уулын оргилын овоог Уулын эзэн савдагийн орон гэж тайлбарладаг. Уул хадтай газар чулуугаар, чулуу багатай газар элс шороогоор, модтой газар модоор овоо босгон тахидаг.
 Лус савдагийн эзэмшлийн уул ус, ан амьтан, ургамал, эрдэс баялагтай зүй бус харьцвал хилэгнэн догширч ган ганчиг тохиолдож, мал сүрэг үхэж, өвчин зовлонд нэрвэгдэх явдал гардаг гэж ойлгодог учраас аль болохоор сүрлэг өндөр газруудаар овоо босгож, идээ цагааныхаа дээжийг тавьж мөргөдөг. Лус савдагийг баясган тахиваас тэдний ивээлд багтан буян хишгийг нь хүртэнэ гэсэн шүтлэг бишрэлийн үүднээс овоог тахиж ирсэн. Цагаан лустай уул овоог тахихдаа голдуу цагаан идээ, айраг таргаар тахидаг бол догшин буюу хар лустай уул овоог тахихдаа мах шүүс, архи сархадаар тахидаг.
Овоог цусаар тахихдаа мал нядалж овооныхоо өмнө тавьж, шар тос, шинэ сүү, архи сархадаа овоо тойруулан байгаль дэлхийд өргөн цацаад бурхан сахиусандаа өөрийгөө даатган залбирдаг. Галаар тахихдаа овооныхоо өмнө түлээ овоолж гал ноцоогоод, өөрийн нэрээ айлтгаж, бүхэл махаа галд өргөдөг бөгөөд гал хэдийчинээ дүрэлзэнэ, төдийчинээ сайн байдаг. Учир нь Монголчууд галыг хамгийн ариун бөгөөд ад зэтгэрийг зайлуулдаг, хүч чадлын бэлгэ тэмдэг гэж үздэг. Он цаг наашлах тусам овоо тахихдаа наадам хийж, бөх барилдаж, сур харваж, морь уралдах болжээ. Уул овоог засаг төр, ихэс дээдсийн тогтоосон өдөр хоног буюу лусын буулттай өлзий хутаг бүрдсэн хавар намрын өдрүүдэд тахидаг ёстой. Овоо тахилгад бөө удган нар оролцож байгаа бол эхлээд тэд бөөлнө, хэрвээ лам нар оролцож байгаа бол тэд эхлээд ном уншина. Бөө мөргөлд овооны онго гэж байдаг. Бөөлөхийн өмнө овооны онгыг урин дуудаж, газар усны эздийг монгол хэл аялгуугаар дуудан ярилцаж, овоог есөнтөө нар зөв тойрч, өмнө нь есөн удаа сөгдөн залбирч өчил өчин цацал өргөдөг байжээ.
 Овооны амин сүнс нь голд хатгах мод бөгөөд Сорогшин мод.Овоо ба тахилга :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate16_more.aspx?ItemID=80, Залмал мод.Овоо ба тахилга :: Www.touristinfocenter.mn. (n.d.). Retrieved May 17, 2016, from http://www.touristinfocenter.mn/cate16_more.aspx?ItemID=80 гэх мэтээр нэрлэдэг.


Монгол цаг тоолол

Монгол цаг тоолол нь дотроо аргын тоолол (орчин үеийн цаг тоолол), билгийн тоолол (уламжлалт цаг тоолол) гэж хуваагдана. Монголчууд цаг агаарын байдлыг ажиглаж жилийг хавар, зун, намар, өвөл дөрвөн улирал болгон хувааж байжээ. Энэ дөрвөн улирал нь арван хоёр жил үүсэх гол үндэс болсон байна.

Дөрвөн улирлаа гурав гурав хувааж арван хоёр сар болгон амьтдын нэр өгчээ. Энэ нэрээрээ 12 жилээ бас нэрлэжээ. Эдгээр амьтдын нэр хулгана, үхэр, бар, туулай, луу, могой, морь, хонь, бич, тахиа, нохой, гахай юм. Мөн өдрийг арван хоёр цаг болгон хувааж, эдгээр амьтдын нэрээр нэрлэжээ. Учир нь дорно дахины он тооллын мод, гал, шороо, төмөр, усыг таван махбод гэж нэрлэдэг. Эдгээр таван махбодыг өнгөөр төлөөлүүлж өргөн хэрэглэдэг. Модыг хөх, галыг улаан, шороог шар, төмрийг цагаан, усыг хар гэж нэрлэдэг. Таван махбодоо эр, эм болгон тоолдог. Хөхийг эр, хөхөгчнийг эм, улааныг эр, улаагчныг эм, шарыг эр, шарагчныг эм, цагааныг эр, цагаагчныг эм, харыг эр, харагчныг эм гэж тоолно.

 Аргын тооллын нэр  Билгийн тооллын нэр  Монгол нэр  Монгол бичгээр  Улирлаар нэрлэсэн нэр Нэгдүгээр сар        20px Бар сар  Хувь (хуби)   Өвлийн дунд сар Хоёрдугаар сар       20px Туулай сарХужир (хужир)   Өвлийн адаг сар Гуравдугаар сар      20px Луу сарҮүлжин (үгүлжин)    Хаврын эхэн сар Дөрөвдүгээр сар      20px Могой сарХөхөө (хөхэ)    Хаврын дунд сар Тавдугаар сар        20px Морь сарУлар (улару)    Хаврын адаг сар Зургаадугаар сар     20px Хонь сарУйруу (уйру)    Зуны эхэн сар Долоодугаар сар      20px Бич сарХуран (хуран)    Зуны дунд сар Наймдугаар сар       20px Тахиа сарБуга (бугу)    Зуны адаг сар Есдүгээр сар         20px Нохой сарХуц (хуца)    Намрын эхэн сар Аравдугаар сар       20px Гахай сар  Хэлбэтэр (хэлбэтүр)    Намрын дунд сар  Арваннэгдүгээр сар   20px Хулгана сарИдэлэх (идэлэхү)    Намрын адаг сар   Арванхоёрдугаар сар  20px Үхэр сар   Хөхлөр (хөхэлэр)    Өвлийн эхэн са

Сар Дөрвөн улирлаа гурав гурав хувааж арван хоёр сар болгон амьтдын нэр өгчээ. Энэ нэрээрээ 12 жилээ бас нэрлэжээ.


Монгол цаг тоолол


Юнител

Юнител Групп (Unitel) нь Монголын мэдээлэл харилцаа холбооны цогц үйлчилгээ үзүүлэгч мэдээллийн технологийн групп юм. 2006 онд үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд Юнител ХХК, Юнивишн ХХК, Номадиа Пикчэрс ХХК, Грийн Фючюрс ХХК (LookTV платформ), Эм Пи Эс Си ХХК (Токи аппликейшн) зэргийг багтаадаг.[https://mcs.mn/mn/company/%d1%8e%d0%bd%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%bb-%d0%b3%d1%80%d1%83%d0%bf%d0%bf/] Юнител Групп - (mcs.mn) Юнител Групп нь нийслэл Улаанбаатар хот болон Монгол орны 21 аймгийн хэрэгчлэгдэд зориулсан[https://www.unitel.mn/unitel/branch] - Юнител Групп үйл ажиллагаа явуулдаг, Монгол улсын шилдэг 100 аж ахуй нэгжид жил бүр нэрлэгддэг[https://www.mongolchamber.mn/p/c/16] - Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим үндэсний хэмжээний групп компани юм.

Түүхийн товчоон

+ОнҮйл явдал2001 MCS Ком ХХК өрхийн өргөн зурваст сүлжээг байгуулав. 2003 Монсат ХХК Монголд анх удаа хиймэл дагуулын үйлчилгээг танилцуулав. 2004 Скайнетворкс Улаанбаатар хотод шилэн кабелийн хамгийн өргөн сүлжээг байгуулж эхлэв. 2005 BSB телеком консорциум (Юнител) Мобайл зах зээлд гуравдагч үйлчилгээ үзүүлэгчийг тодруулах нээлттэй тендерт шалгарав. 2006 Юнител ХХК GSM системд суурилсан үүрэн холбооны оператор байгуулагдав2007 Скайнетком Монголын анхны IP утасны үйлчилгээг танилцуулав. 2009 Юнител ХХК олон улсын роуминг үйлчилгээг танилцуулав.
 3G сүлжээг Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. 2010 Юнител ХХК 100 хувь Монголын хөрөнгө оруулалттай үндэсний компани болов. 2011 Юнител ХХК, Юнивишн ХХК нэгдэж, Юнител Монголын хамгийн том ICT групп болж өргөжив.
 Юнивишн ХХК нь IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт хосолсон гурвалсан үйлчилгээг зах зээлд нэвтрүүлэв. 2012 Дижитал контент үйлдвэрлэх U-planet байгуулагдаж, мобайл аппликейшнийг зах зээлд танилцуулж эхлэв.
 Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision – Anywhere-ийг хэрэглээнд нэвтрүүлэв[https://gogo.mn/r/vjlyx] - Univision anywhere: Дэлхийн хаанаас ч, хэзээ ч Монголын телевизийн сувгуудыг үздэг боллоо2013 Холливууд их зургаан студи (20th Century Fox, Warner Bros, Paramount Pictures, Columbia Pictures, Universal Pictures, Walt Disney Pictures) болон Солонгосын CJ энтертайнменттэй контент дамжуулах хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав.
 Samsung Electronics –ийн стратегийн түнш болж, үлгэр жишээ бизнес моделийг танилцуулав. 2014 Prime Pictures кино продюсингийн компанийн анхны бүтээл “Үргээлэг” болон “Давхар цохилт” кино нээлтээ хийв 2015 IPTV 2.0 сүлжээг нэвтрүүлж, IPTV гурвалсан үйлчилгээг орон даяар өргөтгөн байгуулав 2016 Монголын хамгийн анхны, хамгийн өргөн 4G LTE сүлжээг улс орон даяар байгуулав.
 Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision Anywhere нь LookTV 1.0 болж шинэчлэгдэв 2017 Монголд анх удаа өрхийн интернэтийн ГЭР интернэт үйлчилгээг нэвтрүүлэв.
 Юнивишн ХХК-ийн IPTV гурвалсан үйлчилгээний сүлжээгээ 21 аймагт нэвтрүүлэв.
 Prime Pictures контент продюсингийн компани нь Nomadia Pictures ХХК болж байгуулагдав 2018 Монголд анх удаа TDD 4G сүлжээг нэвтрүүлж, дата сүлжээний багтаамжийг 2 дахин нэмэгдүүлэв;
 My Unitel app, Chatbot, Киоск, Агент системүүдийг амжилттай нэвтрүүлж, дижитал сувгуудын тоогоо нэмэгдүүллээ.
 Юнивишн ХХК-ийн IPTV гурвалсан үйлчилгээ 3.0 системд албан ёсоор шилжив 2019 Юнивишн ХХК-ийн IPTV гурвалсан үйлчилгээний сүлжээгээ гэр хорооллын бүсэд нэвтрүүлж эхлэв 2020 LookTV 3.0 хувилбар хэрэглээнд нэвтрэв
 Toki аппликейшнийг зах зээлд танилцуулав

Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision – Anywhere-ийг хэрэглээнд нэвтрүүлэв[] - Univision anywhere: Дэлхийн хаанаас ч, хэзээ ч Монголын телевизийн сувгуудыг үздэг боллоо2013 Холливууд их зургаан студи (20th Century Fox, Warner Bros, Paramount Pictures, Columbia Pictures, Universal Pictures, Walt Disney Pictures) болон Солонгосын CJ энтертайнменттэй контент дамжуулах хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав.

Техник, технологи үсрэнгүй хөгжиж байгаа өнөө үед телевиз, суурин утас гэх мэт зөвхөн гэр болон албан байгууллага дээрээ суурин хэлбэрээр хэрэглэдэг байсан бидний амьдралын өдөр тутмын салшгүй хэрэглээнүүд хөдөлгөөнд орж эхэллээ. Энэ юу гэсэн үг вэ? Өнөөдөр мэдээллийн технологийн үйлчилгээ үзүүлэгч дэлхийн томоохон компаниуд телевиз, суурин утас болон бусад үйлчилгээг өөр дээрээ дэлгэцтэй бүхий л зөөврийн төхөөрөмжөөр дамжуулан хэрэглэгчдэд хүргэж эхлээд байгаа билээ. Дэлгэцтэй төхөөрөмж гэдэгт бүхий л төрлийн зөөврийн болон ширээний компьютерууд, таблет, ухаалаг гар утаснууд гэх мэт интернэтэд холбогддог төхөөрөмжүүд орж байна.
Энэ жишгийг дагаад мэдээлэл, холбооны цогц үйлчилгээг хүргэгч Юнивишнийн зүгээс үргэлж шинийг эрэлхийлж, шинэ технологид дурлаж байдаг өндөр мэдрэмжтэй хэрэглэгчдээ дэлхийн хөгжлөөс хоцроохгүйн тулд UNIVISION ANYWHERE шинэ бүтээгдэхүүнийг зориулж байна.
Univision Anywhere гэж юу вэ?
Univision Anywhere шинэ бүтээгдэхүүн нь хэрэглэгч танд ТЕЛЕВИЗ, СУУРИН УТАС болон бусад үйлчилгээнүүдийг байршил харгалзахгүйгээр хаанаас ч хэрэглэх боломжийг бий болгож байгаа юм.
Univision Anywhere нь дотроо олон үйлчилгээнүүдийг агуулж байна. Үүнд:
• TV Anywhere
• Phone Anywhere
• Бусад ...
Ингэснээр телевиз болон суурин утсыг дан ганц гэр, албан байгууллага дээрээ суурин байдлаар хэрэглэхээс гадна компьютер, таблет, андройд болон iphone зэрэг ухаалаг төхөөрөмжүүд ашиглан гадуур явах үедээ, ажил дээрээ, мөн гадаадад сурч, ажиллаж амьдарч, аялж явах үедээ ч ашиглах боломжтой.
Энэ удаад TV ANYWHERE үйлчилгээг танилцуулж байна.
TV Anywhere үйлчилгээ гэж юу вэ?
TV ANYWHERE үйлчилгээ нь хэрэглэгчдэд Монголын 33 суваг болон IPTV-ийн Видео сан дахь дэлхийн шилдэг кино, дуу хөгжим, клип, мэдээ мэдээллийг 3G, Wi-Fi болон бусад төрлийн интернэт холболт ашиглан онлайнаар хүлээн авч үзэх боломжийг олгож байна.
Үйлчилгээг авахад шаардлагатай зүйлс
• Интернэт холболт(wi-fi, 3G, cable…..)
• Интернэтэд холбогддог төхөөрөмжүүд
Ямар төхөөрөмжүүдээр дамжуулан үйлчилгээг ашиглаж болох вэ?
• iOS (iPhone, iPad, iPоd)
• Android (Smartphone, tablet)
• Зөөврийн болон ширээний компьютер
Андройд утсаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Eclair 2.1 болон түүнээс дээш хувилбарын андройд утаснаас ашиглах боломжтой. Андройд утас хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
Таблетаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Улам бүр хэрэгцээ, хэрэглээ нь өсч буй таблетаас ч “Univision Anywhere” үйлчилгээг авах боломжтой. Андройд таблет хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
iPad таблет хэрэглэгчид /www.univision.mn / хаягаар орж ашиглах боломжтой. Удахгүй AppStore-т албан ёсоор орох болно.
Компьютераар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Ширээний болон зөөврийн компьютер хэрэглэгчдийн хувьд дурын вэб хөтчөөс шууд телевиз, видео сан үзэх гээд бүх үйлчилгээг хүлээн авах боломжтой юм. Мөн VGA, HDMI холболт ашиглан компьютераа HDTV руу залгаад том дэлгэцээр ашиглахад ч эвтэйхэн. Компьютерийн хэрэглэгчид www.univision.mn хаягаар орж ашиглах боломжтой.
TV ANYWHERE ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ТАЛААРХ ДЭЛГЭРЭНГҮЙ МЭДЭЭЛЛИЙГ WWW.UNIVISION.MN САЙТААС...
Харин Юнивишнийн суурин үйлчилгээ буюу шилэн кабелийн GPON сүлжээгээр дамжуулан танай гэрт хүргэдэг Гурвалсан үйлчилгээг сонирхож буй хэрэглэгчдэд дараах боломжуудыг санал болгож байна.
Үүнд:
Таны сонгосон багцаас хамаарч IPTV үйлчилгээний HD Box төхөөрөмж
52,000₮, 42,000₮, 0₮ боллоо. 120,000₮-ийн үнэ бүхий HD Box төхөөрөмжийг хамгийн боломжит үнээр санал болгож байгаа тул та 2 сарын 29-ний дотор амжиж захиалгаа өгнө үү.
Энэ жишгийг дагаад мэдээлэл, холбооны цогц үйлчилгээг хүргэгч Юнивишнийн зүгээс үргэлж шинийг эрэлхийлж, шинэ технологид дурлаж байдаг өндөр мэдрэмжтэй хэрэглэгчдээ дэлхийн хөгжлөөс хоцроохгүйн тулд UNIVISION ANYWHERE шинэ бүтээгдэхүүнийг зориулж байна.
Univision Anywhere гэж юу вэ?
Univision Anywhere шинэ бүтээгдэхүүн нь хэрэглэгч танд ТЕЛЕВИЗ, СУУРИН УТАС болон бусад үйлчилгээнүүдийг байршил харгалзахгүйгээр хаанаас ч хэрэглэх боломжийг бий болгож байгаа юм.
Univision Anywhere нь дотроо олон үйлчилгээнүүдийг агуулж байна. Үүнд:
• TV Anywhere
• Phone Anywhere
• Бусад ...
Ингэснээр телевиз болон суурин утсыг дан ганц гэр, албан байгууллага дээрээ суурин байдлаар хэрэглэхээс гадна компьютер, таблет, андройд болон iphone зэрэг ухаалаг төхөөрөмжүүд ашиглан гадуур явах үедээ, ажил дээрээ, мөн гадаадад сурч, ажиллаж амьдарч, аялж явах үедээ ч ашиглах боломжтой.
Энэ удаад TV ANYWHERE үйлчилгээг танилцуулж байна.
TV Anywhere үйлчилгээ гэж юу вэ?
TV ANYWHERE үйлчилгээ нь хэрэглэгчдэд Монголын 33 суваг болон IPTV-ийн Видео сан дахь дэлхийн шилдэг кино, дуу хөгжим, клип, мэдээ мэдээллийг 3G, Wi-Fi болон бусад төрлийн интернэт холболт ашиглан онлайнаар хүлээн авч үзэх боломжийг олгож байна.
Үйлчилгээг авахад шаардлагатай зүйлс
• Интернэт холболт(wi-fi, 3G, cable…..)
• Интернэтэд холбогддог төхөөрөмжүүд
Ямар төхөөрөмжүүдээр дамжуулан үйлчилгээг ашиглаж болох вэ?
• iOS (iPhone, iPad, iPоd)
• Android (Smartphone, tablet)
• Зөөврийн болон ширээний компьютер
Андройд утсаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Eclair 2.1 болон түүнээс дээш хувилбарын андройд утаснаас ашиглах боломжтой. Андройд утас хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
Таблетаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Улам бүр хэрэгцээ, хэрэглээ нь өсч буй таблетаас ч “Univision Anywhere” үйлчилгээг авах боломжтой. Андройд таблет хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
iPad таблет хэрэглэгчид /www.univision.mn / хаягаар орж ашиглах боломжтой. Удахгүй AppStore-т албан ёсоор орох болно.
Компьютераар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Ширээний болон зөөврийн компьютер хэрэглэгчдийн хувьд дурын вэб хөтчөөс шууд телевиз, видео сан үзэх гээд бүх үйлчилгээг хүлээн авах боломжтой юм. Мөн VGA, HDMI холболт ашиглан компьютераа HDTV руу залгаад том дэлгэцээр ашиглахад ч эвтэйхэн. Компьютерийн хэрэглэгчид www.univision.mn хаягаар орж ашиглах боломжтой.
TV ANYWHERE ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ТАЛААРХ ДЭЛГЭРЭНГҮЙ МЭДЭЭЛЛИЙГ WWW.UNIVISION.MN САЙТААС...
Харин Юнивишнийн суурин үйлчилгээ буюу шилэн кабелийн GPON сүлжээгээр дамжуулан танай гэрт хүргэдэг Гурвалсан үйлчилгээг сонирхож буй хэрэглэгчдэд дараах боломжуудыг санал болгож байна.
Үүнд:
Таны сонгосон багцаас хамаарч IPTV үйлчилгээний HD Box төхөөрөмж
52,000₮, 42,000₮, 0₮ боллоо. 120,000₮-ийн үнэ бүхий HD Box төхөөрөмжийг хамгийн боломжит үнээр санал болгож байгаа тул та 2 сарын 29-ний дотор амжиж захиалгаа өгнө үү.
Техник, технологи үсрэнгүй хөгжиж байгаа өнөө үед телевиз, суурин утас гэх мэт зөвхөн гэр болон албан байгууллага дээрээ суурин хэлбэрээр хэрэглэдэг байсан бидний амьдралын өдөр тутмын салшгүй хэрэглээнүүд хөдөлгөөнд орж эхэллээ. Энэ юу гэсэн үг вэ? Өнөөдөр мэдээллийн технологийн үйлчилгээ үзүүлэгч дэлхийн томоохон компаниуд телевиз, суурин утас болон бусад үйлчилгээг өөр дээрээ дэлгэцтэй бүхий л зөөврийн төхөөрөмжөөр дамжуулан хэрэглэгчдэд хүргэж эхлээд байгаа билээ. Дэлгэцтэй төхөөрөмж гэдэгт бүхий л төрлийн зөөврийн болон ширээний компьютерууд, таблет, ухаалаг гар утаснууд гэх мэт интернэтэд холбогддог төхөөрөмжүүд орж байна.
Энэ жишгийг дагаад мэдээлэл, холбооны цогц үйлчилгээг хүргэгч Юнивишнийн зүгээс үргэлж шинийг эрэлхийлж, шинэ технологид дурлаж байдаг өндөр мэдрэмжтэй хэрэглэгчдээ дэлхийн хөгжлөөс хоцроохгүйн тулд UNIVISION ANYWHERE шинэ бүтээгдэхүүнийг зориулж байна.
Univision Anywhere гэж юу вэ?
Univision Anywhere шинэ бүтээгдэхүүн нь хэрэглэгч танд ТЕЛЕВИЗ, СУУРИН УТАС болон бусад үйлчилгээнүүдийг байршил харгалзахгүйгээр хаанаас ч хэрэглэх боломжийг бий болгож байгаа юм.
Univision Anywhere нь дотроо олон үйлчилгээнүүдийг агуулж байна. Үүнд:
• TV Anywhere
• Phone Anywhere
• Бусад ...
Ингэснээр телевиз болон суурин утсыг дан ганц гэр, албан байгууллага дээрээ суурин байдлаар хэрэглэхээс гадна компьютер, таблет, андройд болон iphone зэрэг ухаалаг төхөөрөмжүүд ашиглан гадуур явах үедээ, ажил дээрээ, мөн гадаадад сурч, ажиллаж амьдарч, аялж явах үедээ ч ашиглах боломжтой.
Энэ удаад TV ANYWHERE үйлчилгээг танилцуулж байна.
TV Anywhere үйлчилгээ гэж юу вэ?
TV ANYWHERE үйлчилгээ нь хэрэглэгчдэд Монголын 33 суваг болон IPTV-ийн Видео сан дахь дэлхийн шилдэг кино, дуу хөгжим, клип, мэдээ мэдээллийг 3G, Wi-Fi болон бусад төрлийн интернэт холболт ашиглан онлайнаар хүлээн авч үзэх боломжийг олгож байна.
Үйлчилгээг авахад шаардлагатай зүйлс
• Интернэт холболт(wi-fi, 3G, cable…..)
• Интернэтэд холбогддог төхөөрөмжүүд
Ямар төхөөрөмжүүдээр дамжуулан үйлчилгээг ашиглаж болох вэ?
• iOS (iPhone, iPad, iPоd)
• Android (Smartphone, tablet)
• Зөөврийн болон ширээний компьютер
Андройд утсаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Eclair 2.1 болон түүнээс дээш хувилбарын андройд утаснаас ашиглах боломжтой. Андройд утас хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
Таблетаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Улам бүр хэрэгцээ, хэрэглээ нь өсч буй таблетаас ч “Univision Anywhere” үйлчилгээг авах боломжтой. Андройд таблет хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
iPad таблет хэрэглэгчид /www.univision.mn / хаягаар орж ашиглах боломжтой. Удахгүй AppStore-т албан ёсоор орох болно.
Компьютераар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Ширээний болон зөөврийн компьютер хэрэглэгчдийн хувьд дурын вэб хөтчөөс шууд телевиз, видео сан үзэх гээд бүх үйлчилгээг хүлээн авах боломжтой юм. Мөн VGA, HDMI холболт ашиглан компьютераа HDTV руу залгаад том дэлгэцээр ашиглахад ч эвтэйхэн. Компьютерийн хэрэглэгчид www.univision.mn хаягаар орж ашиглах боломжтой.
TV ANYWHERE ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ТАЛААРХ ДЭЛГЭРЭНГҮЙ МЭДЭЭЛЛИЙГ WWW.UNIVISION.MN САЙТААС...
Харин Юнивишнийн суурин үйлчилгээ буюу шилэн кабелийн GPON сүлжээгээр дамжуулан танай гэрт хүргэдэг Гурвалсан үйлчилгээг сонирхож буй хэрэглэгчдэд дараах боломжуудыг санал болгож байна.
Үүнд:
Таны сонгосон багцаас хамаарч IPTV үйлчилгээний HD Box төхөөрөмж
52,000₮, 42,000₮, 0₮ боллоо. 120,000₮-ийн үнэ бүхий HD Box төхөөрөмжийг хамгийн боломжит үнээр санал болгож байгаа тул та 2 сарын 29-ний дотор амжиж захиалгаа өгнө үү.
Энэ жишгийг дагаад мэдээлэл, холбооны цогц үйлчилгээг хүргэгч Юнивишнийн зүгээс үргэлж шинийг эрэлхийлж, шинэ технологид дурлаж байдаг өндөр мэдрэмжтэй хэрэглэгчдээ дэлхийн хөгжлөөс хоцроохгүйн тулд UNIVISION ANYWHERE шинэ бүтээгдэхүүнийг зориулж байна.
Univision Anywhere гэж юу вэ?
Univision Anywhere шинэ бүтээгдэхүүн нь хэрэглэгч танд ТЕЛЕВИЗ, СУУРИН УТАС болон бусад үйлчилгээнүүдийг байршил харгалзахгүйгээр хаанаас ч хэрэглэх боломжийг бий болгож байгаа юм.
Univision Anywhere нь дотроо олон үйлчилгээнүүдийг агуулж байна. Үүнд:
• TV Anywhere
• Phone Anywhere
• Бусад ...
Ингэснээр телевиз болон суурин утсыг дан ганц гэр, албан байгууллага дээрээ суурин байдлаар хэрэглэхээс гадна компьютер, таблет, андройд болон iphone зэрэг ухаалаг төхөөрөмжүүд ашиглан гадуур явах үедээ, ажил дээрээ, мөн гадаадад сурч, ажиллаж амьдарч, аялж явах үедээ ч ашиглах боломжтой.
Энэ удаад TV ANYWHERE үйлчилгээг танилцуулж байна.
TV Anywhere үйлчилгээ гэж юу вэ?
TV ANYWHERE үйлчилгээ нь хэрэглэгчдэд Монголын 33 суваг болон IPTV-ийн Видео сан дахь дэлхийн шилдэг кино, дуу хөгжим, клип, мэдээ мэдээллийг 3G, Wi-Fi болон бусад төрлийн интернэт холболт ашиглан онлайнаар хүлээн авч үзэх боломжийг олгож байна.
Үйлчилгээг авахад шаардлагатай зүйлс
• Интернэт холболт(wi-fi, 3G, cable…..)
• Интернэтэд холбогддог төхөөрөмжүүд
Ямар төхөөрөмжүүдээр дамжуулан үйлчилгээг ашиглаж болох вэ?
• iOS (iPhone, iPad, iPоd)
• Android (Smartphone, tablet)
• Зөөврийн болон ширээний компьютер
Андройд утсаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Eclair 2.1 болон түүнээс дээш хувилбарын андройд утаснаас ашиглах боломжтой. Андройд утас хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
Таблетаар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Улам бүр хэрэгцээ, хэрэглээ нь өсч буй таблетаас ч “Univision Anywhere” үйлчилгээг авах боломжтой. Андройд таблет хэрэглэгчид Android market-аас Univision Anywhere аппликейшнийг татан авч ашиглах боломжтой.
iPad таблет хэрэглэгчид /www.univision.mn / хаягаар орж ашиглах боломжтой. Удахгүй AppStore-т албан ёсоор орох болно.
Компьютераар “Univision anywhere” үйлчилгээг ашиглах нь
Ширээний болон зөөврийн компьютер хэрэглэгчдийн хувьд дурын вэб хөтчөөс шууд телевиз, видео сан үзэх гээд бүх үйлчилгээг хүлээн авах боломжтой юм. Мөн VGA, HDMI холболт ашиглан компьютераа HDTV руу залгаад том дэлгэцээр ашиглахад ч эвтэйхэн. Компьютерийн хэрэглэгчид www.univision.mn хаягаар орж ашиглах боломжтой.
TV ANYWHERE ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ТАЛААРХ ДЭЛГЭРЭНГҮЙ МЭДЭЭЛЛИЙГ WWW.UNIVISION.MN САЙТААС...
Харин Юнивишнийн суурин үйлчилгээ буюу шилэн кабелийн GPON сүлжээгээр дамжуулан танай гэрт хүргэдэг Гурвалсан үйлчилгээг сонирхож буй хэрэглэгчдэд дараах боломжуудыг санал болгож байна.
Үүнд:
Таны сонгосон багцаас хамаарч IPTV үйлчилгээний HD Box төхөөрөмж
52,000₮, 42,000₮, 0₮ боллоо. 120,000₮-ийн үнэ бүхий HD Box төхөөрөмжийг хамгийн боломжит үнээр санал болгож байгаа тул та 2 сарын 29-ний дотор амжиж захиалгаа өгнө үү.


Юнител

Түүхийн товчоон


Юнител

Түүхийн товчоон

+ОнҮйл явдал2001 MCS Ком ХХК өрхийн өргөн зурваст сүлжээг байгуулав. 2003 Монсат ХХК Монголд анх удаа хиймэл дагуулын үйлчилгээг танилцуулав. 2004 Скайнетворкс Улаанбаатар хотод шилэн кабелийн хамгийн өргөн сүлжээг байгуулж эхлэв. 2005 BSB телеком консорциум (Юнител) Мобайл зах зээлд гуравдагч үйлчилгээ үзүүлэгчийг тодруулах нээлттэй тендерт шалгарав. 2006 Юнител ХХК GSM системд суурилсан үүрэн холбооны оператор байгуулагдав2007 Скайнетком Монголын анхны IP утасны үйлчилгээг танилцуулав. 2009 Юнител ХХК олон улсын роуминг үйлчилгээг танилцуулав.
 3G сүлжээг Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. 2010 Юнител ХХК 100 хувь Монголын хөрөнгө оруулалттай үндэсний компани болов. 2011 Юнител ХХК, Юнивишн ХХК нэгдэж, Юнител Монголын хамгийн том ICT групп болж өргөжив.


Юнител

Хүний хөгжил

Юнител Групп нь 2016-2021 онд залуу үеийг төлөвшүүлэх, олон нийтийг эерэг хандлагад уриалах, нийгэмд сайн сайхныг түгээх зорилгоор 523 сая төгрөгийг дараах төсөл, хөтөлбөрүүдэд зарцуулжээ: “Зөв бай”[https://ikon.mn/n/1rv4] - Увсын хүүхдүүдийн томчуудад хандсан “ЗӨВ БАЙ” уриалга юу байв?, “Зөв харилц”[https://www.facebook.com/unitelofficial/videos/504669410973093/] - #ЦахимОрчинд Зөв Харилц | Unitel, “Зөв гэр бүл”[https://www.caak.mn/view/8275083/] - Буруу үйлдлийн эсрэг “Зөв гэр бүл”, “Эгэл Монголоос эерэг бүхэн эхэлнэ[https://gogo.mn/r/n82vy] - Автобусны буудлын зураг юу илтгэнэ вэ?”, “Та ч бас хүүхэд байсан[https://ikon.mn/n/1l99] - Та ч бас хүүхэд байсан”, “Цуурхлыг Зогсооё[https://www.ub.life/p/emegteichuudiin-bayariig-tokhiolduulan-soshiald-khumuus-tsuurkhliig-zogsooyo-urialgad-negdej-buig-batlakh-18-post] - Эмэгтэйчүүдийн баярыг тохиолдуулан сошиалд хүмүүс “Цуурхлыг_Зогсооё” уриалгад нэгдэж буйг батлах 18 пос”, “Бэлгээ Бэлэглэе”[https://ikon.mn/n/22os] - Хүүхдийн төлөөх байгууллагад ШИНЭ ЖИЛИЙН бэлгээ зориулна.

- Эмэгтэйчүүдийн баярыг тохиолдуулан сошиалд хүмүүс “Цуурхлыг_Зогсооё” уриалгад нэгдэж буйг батлах 18 пос”, “Бэлгээ Бэлэглэе”[] - Хүүхдийн төлөөх байгууллагад ШИНЭ ЖИЛИЙН бэлгээ зориулна.


Юнител

Хүний хөгжил


Юнител

Эрүүл мэнд, боловсрол

Юнител Групп нь 2016-2021 онд олон нийтийн эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх, алслагдмал бүс нутагт эрүүл мэндийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр хүргэх “Эрүүл Байя[https://montsame.mn/mn/read/279673] - “Эрүүл байя” урьдчилан сэргийлэх үзлэг оношилгоонд 500 орчим иргэн хамрагдлаа”, “Ногоон зүрх[https://ikon.mn/n/1jqi] - “Ногоон зүрх” аянд нэгдэж бусдад итгэл бэлэглээрэй”, Улсын нэгдүгээр төв эмнэлэгтэй хамтарсан “Биеэ хайрлаарай[https://ikon.mn/n/1ldf] - Дархан хотын иргэдэд үнэ төлбөргүй” зэрэг хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, нийт 242 сая төгрөгийг эрүүл мэндийн салбарт зарцуулжээ.

Эрүүл мэнд, боловсрол Юнител Групп нь 2016-2021 онд олон нийтийн эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх, алслагдмал бүс нутагт эрүүл мэндийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр хүргэх “Эрүүл Байя[] - “Эрүүл байя” урьдчилан сэргийлэх үзлэг оношилгоонд 500 орчим иргэн хамрагдлаа”, “Ногоон зүрх[] - “Ногоон зүрх” аянд нэгдэж бусдад итгэл бэлэглээрэй”, Улсын нэгдүгээр төв эмнэлэгтэй хамтарсан “Биеэ хайрлаарай[] - Дархан хотын иргэдэд үнэ төлбөргүй” зэрэг хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, нийт 242 сая төгрөгийг эрүүл мэндийн салбарт зарцуулжээ.

“Эрүүл байя” урьдчилан сэргийлэх үзлэг оношилгоонд 500 орчим иргэн хамрагдлааОРОН НУТАГТ | ХӨВСГӨЛ
Хөвсгөл /МОНЦАМЭ/. Хөвсгөл аймагт сүүлийн үед коронавирусний халдвар нэмэгдэж 16200 гаруй тохиолдол батлагдаад байна. Мөн хүндрэлийн улмаас нас баралт бүртгэгдэж байгаа учраас Юнител групп болон Улсын Нэгдсэн төв эмнэлэг хамтран “Эрүүл байя” урьдчилан сэргийлэх үзлэг, оношилгоог зохион байгууллаа.
“Тус аймагт цаг агаарын нөхцөл байдалтай холбоотой уушгины өвчлөл их байна. Гэвч орон нутагт өнөөдрийн байдлаар уушгины нарийн мэргэжлийн эмч дутагдалтай байгааг анхаарах хэрэгтэй. Үзлэгийн үеэр уушгины нарийн мэргэжлийн эмчид 120 хүн үзүүлснээс 80 хувь нь өвчлөлтэй байсан. Тодруулбал ковидын дараах байдал хүндэрсэн, бөглөрөлт өвчин зонхилж байсан” гэдгийг Улсын Нэгдсэн төв эмнэлгийн Уушги, харшил судлалын төвийн дарга Б.Одончимэг хэлж байлаа.
“Эрүүл байя” үзлэгт эрсдэл өндөртэй 45-аас дээш насны иргэдийг хамруулсан бөгөөд бөөрний хавдар хоёр, элэгний хорт хавдар нэгийг эрт үед нь илрүүлсэн байна. Мөн маш олон өвчлөлийг эрт үед нь илрүүлж орон нутагт эмчлэх боломжтойг аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгт, шаардлагатай иргэдийг 3-р шатлалын эмнэлэгт шилжүүлсэн байна.


Юнител

Эрүүл мэнд, боловсрол


Юнител

Монгол улсын мэдээллийн технологийн салбарын хөгжил дэвшлийг олон нийтэд сурталчилдаг жил бүрийн ICT expo-д Юнител компани жил бүр технологийн дэвшлийг ашигласан үзүүлэн дэлгэж байна. Тухайлбал ICT 2021-д 360 градус фото видео[https://ikon.mn/n/2buv] - Технологийн ертөнцөөр зочилсон шинийг эрэлхийлэгч иргэдийн зорих Look TV-гийн үзэсгэлэнгийн талбайд ТАВТАЙ МОРИЛ, ICT 2020-д Toki app[https://unread.today/c/ictexpo-toki] - ICT Expo 2020: “Toki” - Танд туслах цогц шийдэл, ICT 2019-д VR zone[https://gogo.mn/r/245435?i=] - “ICT EXPO 2019”: Шилдэг нийгмийн хариуцлагатай компаниар ЮНИТЕЛ ГРУПП тодорлоо, ICT 2018-д холограм үйлчилгээний ажилтан[https://ikon.mn/n/1eal] - “ICT-Expo-2018” үзэсгэлэнгийн үеэр “Digital future” буюу цахим ирээдүйн талаар хэлэлцэнэ зэргийг ашиглан олон нийтэд танилцуулгаа хүргэж байжээ.

 UHutulbur: 2 дахь өдрийн шинэ жил
COVID-19 цар тахлын цаг үед Юнител компани шинэ үеийнхний хоббиг дэмжигч “U brand”-ээрээ дамжуулан залуу уран бүтээлчдийг оролцуулсан AR тоглолт[https://maad.mn/2021/12/28/happy-u-year-2022-u-brand/] - Залуучуудын заавал үзэх кино: “2 дахь өдрийн шинэ жил”, шинэ жилийн баярыг тохиолдуулсан “2 дахь өдрийн шинэ жил” нэртэй богино хэмжээний уран сайхны кино[https://www.youtube.com/watch?v=9F3x79n0N9U - 2 ДАХЬ ӨДРИЙН ШИНЭ ЖИЛ | HAPPY U YEAR зэргийг бүтээжээ

UHutulbur: 2 дахь өдрийн шинэ жил COVID-19 цар тахлын цаг үед Юнител компани шинэ үеийнхний хоббиг дэмжигч “U brand”-ээрээ дамжуулан залуу уран бүтээлчдийг оролцуулсан AR тоглолт[] - Залуучуудын заавал үзэх кино: “2 дахь өдрийн шинэ жил”, шинэ жилийн баярыг тохиолдуулсан “2 дахь өдрийн шинэ жил” нэртэй богино хэмжээний уран сайхны кино[ - 2 ДАХЬ ӨДРИЙН ШИНЭ ЖИЛ | HAPPY U YEAR зэргийг бүтээжээ.


Юнител


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q68308840--Бие даасан уран бүтээлүүд-2--mn-0010-394

Цэендашийн Энгүүн

Цэендашийн Энгүүн (2000 оны 9-р сарын 7-нд Улаанбаатар хотод төрсөн) нь Монгол улсын хийлч, дуучин. Энгүүн 2018 онд "Монгол" телевизийн зохион байгуулсан The Voice of Mongolia шоуны нэгдүгээр улиралд оролцон ялагч болж олон нийтэд танигдсан.17 настай Ц.Энгүүн "The Voice of Mongolia" шоуны ЯЛАГЧ боллоо. on GoGo Мэдээ - 2018 оны 5-р сарын 27

Бие даасан уран бүтээлүүд

Энгүүн The Voice of Mongolia 1-р улиралд түрүүлж, ялагчийн шагнал болох “Монгол Контент” ХХК-ийн 100 сая төгрөгийн үнэ бүхий дуу бичлэгийн эрхийн эзэн болсон. Түүнээс хойш анхны уран бүтээлээ "Аримун" продакшны "Халуун зүрх" киноны дууг дуулж эхэлжээ. Уг дууны үгийг Д. Ганцэцэг бичиж, аяыг Б. Цогбаяр зохиосон байна.Ц.Энгүүн "Аримун" продакшны бүтээл "Халуун зүрх" киноны дууг дуулжээ. on YOLO - 2019 оны 3-р сарын 12

Үүний дараа 2019 оны 6-р сард Энгүүний анхны цомгийн эхний дуу "Уучлалт гуйх гэж" цацагдсан юм. Уг дууны үг, аяыг Д. Мөнхболд бичсэн бол найруулагчаар Р. Мөнхсайхан ажилласан.ВИДЕО: Ц.Энгүүний "Уучлалт гуйх гэж" шинэ дууны КЛИП гарлаа. on GoGo Мэдээ - 2019 оны 6-р сарын 9 Цомгийн хоёр дахь дуу болох "Чи над шиг дурлаж чадах уу" дуугаа мөн 6-р сард гаргасан. Уг дууны үгийг Д. Хүрэлбаатар, аяыг Никитон хамтлагийн гитарчин, ая зохиогч Д. Өлзий-Орших нар зохиожээ.Ц.Энгүүн “Чи над шиг дурлаж чадах уу” on GoGo Мэдээ - 2019 оны 6-р сарын 14 Энгүүн The Voice of Mongolia 1-р улирлын хагас шигшээд уг дууг дуулсан бөгөөд YouTube сувагт 4 сая гаран хандалттайгаар одоогоор тус шоуны хамгийн их үзсэн бичлэг болоод байна. Түүний дараагаар Мобиком корпорацийн "Be" брэндтэй хамтран "Би өөрийнхөөрөө" дууны шинэ клипээ "Be" брэндийн YouTube сувгаар олон нийтэд хүргэсэн. Энэ нь түүний бие даасан дөрөв дэх уран бүтээл болж мэндэлсэн юм.

Хамгийн сүүлд 2019 оны 9-р сард "I'm in Love"I'm in Love" on Spotify" дуугаа олон нийтэд хүргэсэн. Энэ уран бүтээл нь дуучин, хийлч Энгүүн өөрөө үгийг нь бичсэнээрээ онцлог.ВИДЕО: Ц.Энгүүн “I'm in love” дууныхаа үгийг өөрөө бичжээ. on GoGo Мэдээ - 2019 оны 8-р сарын 2


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q68308840--Бие даасан уран бүтээлүүд-2--mn-0010-395

Цэендашийн Энгүүн

Бие даасан уран бүтээлүүд

Энгүүн The Voice of Mongolia 1-р улиралд түрүүлж, ялагчийн шагнал болох “Монгол Контент” ХХК-ийн 100 сая төгрөгийн үнэ бүхий дуу бичлэгийн эрхийн эзэн болсон. Түүнээс хойш анхны уран бүтээлээ "Аримун" продакшны "Халуун зүрх" киноны дууг дуулж эхэлжээ. Уг дууны үгийг Д. Ганцэцэг бичиж, аяыг Б. Цогбаяр зохиосон байна.Ц.Энгүүн "Аримун" продакшны бүтээл "Халуун зүрх" киноны дууг дуулжээ. on YOLO - 2019 оны 3-р сарын 12


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q68308840--Бие даасан уран бүтээлүүд-2--mn-0010-396

Цэендашийн Энгүүн

Бие даасан уран бүтээлүүд

Энгүүн The Voice of Mongolia 1-р улиралд түрүүлж, ялагчийн шагнал болох “Монгол Контент” ХХК-ийн 100 сая төгрөгийн үнэ бүхий дуу бичлэгийн эрхийн эзэн болсон. Түүнээс хойш анхны уран бүтээлээ "Аримун" продакшны "Халуун зүрх" киноны дууг дуулж эхэлжээ. Уг дууны үгийг Д. Ганцэцэг бичиж, аяыг Б. Цогбаяр зохиосон байна.Ц.Энгүүн "Аримун" продакшны бүтээл "Халуун зүрх" киноны дууг дуулжээ. on YOLO - 2019 оны 3-р сарын 12

Үүний дараа 2019 оны 6-р сард Энгүүний анхны цомгийн эхний дуу "Уучлалт гуйх гэж" цацагдсан юм.


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q68308840--Бие даасан уран бүтээлүүд-2--mn-0010-397

Цэендашийн Энгүүн

Бие даасан уран бүтээлүүд

Энгүүн The Voice of Mongolia 1-р улиралд түрүүлж, ялагчийн шагнал болох “Монгол Контент” ХХК-ийн 100 сая төгрөгийн үнэ бүхий дуу бичлэгийн эрхийн эзэн болсон. Түүнээс хойш анхны уран бүтээлээ "Аримун" продакшны "Халуун зүрх" киноны дууг дуулж эхэлжээ. Уг дууны үгийг Д. Ганцэцэг бичиж, аяыг Б. Цогбаяр зохиосон байна.Ц.Энгүүн "Аримун" продакшны бүтээл "Халуун зүрх" киноны дууг дуулжээ. on YOLO - 2019 оны 3-р сарын 12

Үүний дараа 2019 оны 6-р сард Энгүүний анхны цомгийн эхний дуу "Уучлалт гуйх гэж" цацагдсан юм. Уг дууны үг, аяыг Д. Мөнхболд бичсэн бол найруулагчаар Р. Мөнхсайхан ажилласан.ВИДЕО: Ц.Энгүүний "Уучлалт гуйх гэж" шинэ дууны КЛИП гарлаа. on GoGo Мэдээ - 2019 оны 6-р сарын 9 Цомгийн хоёр дахь дуу болох "Чи над шиг дурлаж чадах уу" дуугаа мөн 6-р сард гаргасан. Уг дууны үгийг Д. Хүрэлбаатар, аяыг Никитон хамтлагийн гитарчин, ая зохиогч Д. Өлзий-Орших нар зохиожээ.Ц.Энгүүн “Чи над шиг дурлаж чадах уу” on GoGo Мэдээ - 2019 оны 6-р сарын 14 Энгүүн The Voice of Mongolia 1-р улирлын хагас шигшээд уг дууг дуулсан бөгөөд YouTube сувагт 4 сая гаран хандалттайгаар одоогоор тус шоуны хамгийн их үзсэн бичлэг болоод байна. Түүний дараагаар Мобиком корпорацийн "Be" брэндтэй хамтран "Би өөрийнхөөрөө" дууны шинэ клипээ "Be" брэндийн YouTube сувгаар олон нийтэд хүргэсэн. Энэ нь түүний бие даасан дөрөв дэх уран бүтээл болж мэндэлсэн юм.


Цэендашийн Энгүүн

 UB LIFE сэтгүүлээс нэрлэсэн Монголын нөлөө бүхий 50 хүний нэг.2018 оны ялагчид: Цэенгийн Энгүүн. on UB LIFE - 2019 оны 1-р сарын 10.
 Цагдаагийн ерөнхий газраас хэрэгжүүлсэн цахим гэмт халдлагаас хүүхдийг урьдчилан сэргийлэх аянд өөрийн дуу хоолойг нэгтгэсэн.
 XMF хөгжмийн фестивалд оролцсон.ФОТО: Үзэгчдийг ДОРГИОСОН “XMF 2018”-ийн поп, электро хөгжмийн ҮДЭШ on GoGo Мэдээ - 2018 оны 6-р сарын 17
 Нэгдсэн үндэсний байгууллагаас санаачилсан "He for She" олон улсын хөдөлгөөнд Монгол улс дахь нүүр царай.
 Мобиком корпорацийн залууст зориулсан "Be" брэндийн нүүр царай.
 The Voice of Mongolia шоуны 1-р улирлын ялагч.“The Voice of Mongolia” шоуны ялагч Ц.ЭНГҮҮН шагналаа гардан авлаа. on YOLO - 2018 оны 5-р сарын 3

“Монгол ТВ” Монголд анх удаа зохион явуулсан дэлхийн хэмжээний “The Voice of Mongolia” шоу өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд амжилттай өндөрлөж ялагчаа тодруулсан билээ.
Үзэгч олны дийлэнх саналаар шүүгч, дасгалжуулагч Укагийн багийн оролцогч Ц.Энгүүн тус шоуны ялагч болж олныг баярлуулсан юм.
Өнөөдөр түүнийг “Монгол ТВ”-ийн байранд аав ээжийнхээ хамт хүрэлцэн ирэхэд тус телевизийн дэд захирал Г.Бат-Эрдэнэ ялагчийн батламжийг гардуулж өглөө.
Түүнчлэн дэлхийд алдартай “Universal Music Group”-ийн Монгол дахь албан ёсны төлөөлөгч “Монгол Контент” ХХК-ийн хамт олон тус компанитай 100 сая төгрөгийн үнэ бүхий дуу бичлэгийн гэрээ байгуулах эрхийг бэлэглэсэн бол “Моннис Моторс”-ынхон “Nissan Qashqai” маркийн час улаан автомашины түлхүүрийг гардууллаа.
Дэлхийн 63 улсад зохиогддог тус шоуны ялагчид тухайн улсад төлөөлдөг “Universal Music Group”-ийн компаниудтай цаашид хамтран ажиллах гэрээ байгуулдаг байна. Тиймээс тус группийн Монгол дахь албан ёсны төлөөлөгч “Монгол Контент” ХХК-тай цаашид хамтран ажиллахаар болсон юм.
“Монгол Контент ХХК”-ний гүйцэтгэх захирал Ц.Ганзориг:
“Монгол Контент ХХК” Монголын төдийгүй гадаадын компаниудад мэдээллийн технологийн аутсорсинг үйлчилгээ үзүүлэхээс гадна хэвлэл мэдээлэл, энтертайнмент шоу бизнесийн салбарт менежмент хийж ажилладаг, үндэсний контент үйлдвэрлэгч компани. Бид анх монголынхоо хэрэглэгчдэд гаднын хамтлаг, дуучдын уран бүтээлийг албан ёсны эрхтэй хүргэхийн тулд “Universal Music Group”-тэй хамтарч ажиллаж эхэлсэн.
"The Voice" шоуны ялагч нь тухайн улс орныхоо "Universal Music Group"-н салбар компаниудтай гэрээ байгуулан ажиллах эрхтэй байдаг. Харин манайд тус групын салбар компани байдаггүй. Тиймээс бид The Voice of Mongolia шоуны ялагчтай "Universal Music Group" -г төлөөлөн хамтарч ажиллах эрхтэй болсон.
Өнөөдөр бид энэ эрх, үүргийнхээ хүрээнд ялагч Ц.Энгүүндээ 100 сая төгрөгний дуу бичлэгийн гэрээ хийх эрхийн батламжаа гардуулж байна.
Бид 100 сая төгрөгийг бодитоор зарцуулан ялагчид дуу зохиож өгөх, клип хийх, цомгийг нь гаргаж өгөх зэрэг уран бүтээлийн хувьд дэмжин ажиллахаас гадна цалинжуулах болно.
Энэ амжилттай шоуны ялагч боллоо. “Монгол Контент” ХХК дараагийн гүүр нь байх болно. Цаашдаа дэлхийн тайзанд гарч энэ амжилтаа амжилттай үргэлжлүүлээрэй гэж хүсэн ерөөе!" гэлээ.
“Монгол ТВ”-ийн дэд захирал Г.Бат-Эрдэнэ:
“Бид маш том ажлын ард гарлаа. Харин Ц.Энгүүн маань “Монгол Контент” ХХК-тай цаашдаа хамтран ажиллах том ажлын урд ирлээ. Монгол түмэн маань Ц.Энгүүнийг сонгосон нь томоохон үүрэг хариуцлага хүлээлгэж байна гэсэн үг. Ц.Энгүүндээ амжилт хүсээд монголчуудаа олон жил баясгасан нэртэй сайхан дуучин болоосой гэж хүсэн ерөөе!
Бид энэ төслийг эхлээд 18 сарын турш 2000 гаруй залуус дундаас шалгаруулалт явуулж, нийт 30-40 компани, 300-400 гаруй залуустай хамтарч ажиллаад эцэст нь ялагчаа тодрууллаа. Ц.Энгүүнд 100, 100 мянган хүн саналаа өгсөн. Voice бол үзэгчдийн өөрсдийнх нь оролцоотой нэвтрүүлэг. Энэ оролцоог нь нэгтгэвэл
Өнөөдөр “Монгол Контент” ХХК 100 сая төгрөгийн дуу бичлэгийн гэрээ байгуулах эрх, “Моннис Моторс” ХХК Nissan Qashqai маркийн автомашин бэлэглэлээ. Энэ сайхан хүндлэл, нэр хүндийг Ц.Энгүүн даагаад, хариуцлагатай зөв хүн байж, дүү нартаа, залуу үеийнхэндээ зөв үлгэр дуурайл үзүүлээсэй гэж хүсч байна.” хэмээн амжилт хүслээ.
“Моннис Моторс” ХХК-ийн дэд захирал Г.Учралт:
Анх бид Монгол ТВ-тэй ажиллах санал ирэхэд дэлхийн хэмжээний Voice шоуг ийм хэмжээнд зохион байгуулна гэж бодоогүй байсан. Яагаад гэвэл их нарийн зохион байгуулалттай том шоу учраас бид эргэлзээтэй байлаа. Гэхдээ тайз засал болон бусад ажлууд эхлэхэд Монгол ТВ-ийн шоуг амжилттай зохион байгуулах юм байна гэсэн бодол орж ирсний үндсэн дээр бид хамтран ажилласан.
Хамтран ажилласны үндсэн дээр бид маш сэтгэл хангалуун байна. Бидний ажилд бас маш эерэг нөлөөтэй байлаа.
Залуу хүн эрч хүчтэй байвал болох юм байна бүтэх юм байна гэдгийг харуулж чадлаа. Ц.Энгүүндээ цаашдын ажил амьдрал, урлагийн замналд амжилт хүсье." гэлээ.
Ц.Энгүүн: 17 НАСТНУУДДАА МӨРӨӨДӨЛДӨӨ ҮНЭНЧ БАЙГААРАЙ ГЭЖ ХЭЛМЭЭР БАЙНА
“The Voice of Mongolia” шоуны ялагч Ц.Энгүүнтэй хэсэг хором ярилцлаа.
-Хагас жил үргэлжилсэн шоуны ялагчаар тодорсон чамд баяр хүргэе! Одоо бүх юм дуусаж биш харин эхэлж байна шүү дээ?
-Энэ жил 17 настай төгсөх ангийн сурагчийн хувьд маш том үйл явдал боллоо. Хичээлээ давхар амжуулна гэж бодсон боловч шууд дамжуулах шоуны үеэр үнэхээр амжихгүй байсан. Тиймээс сургуулиасаа хагас жилийн чөлөө авлаа. Сургуулийн маань багш нар надад итгэл хүлээлгэж, сайн оролцоорой, нэг зүйлдээ анхаарлаа төвлөрүүлээрэй гэж хэлсэн. Өнөөдөр ингээд зогсоход их дэм болсон шүү. Маш их баярлалаа.
Эхний шинэ дуугаа гаргаарай гэсэн. “Монгол Контент”-ынхонтойгоо ярилцаад дараагийн ажлуудаа төлөвлөх байх. Гэхдээ маш их яарч байна. Учир нь хамаатнууд, гэр бүлийнхнээс маань гадна маш олон хүн надад 100, 100-гаар тогтохгүй их мессеж санал явуулж дэмжсэн.
17-той хүүхдүүд өөрсдийгөө жаахан байгаа гэж боддог. Өөрсдийгөө дутуу үнэлж болохгүй шүү. Зорьсон зорилгодоо, мөрөөдөлдөө үнэнч байгаарай гэж хэлмээр байна.
-Сүүлийн шатанд “Never enough” дууг дуулсан шүү дээ. Яагаад энэ дууг сонгосон бэ?
-Энэ шатанд дасгалжуулагч маань надаас юу дуулмаар байна гэж асууж, хамгийн гоё ялалтын дуугаа сонгоорой гэж надад хэлсэн. “Never enough” олонд танигдаагүй дуу ч гэсэн киног нь хүмүүс үзсэн байх. Өөрийнхөө хэзээ ч харамсахааргүй дуугаа дуулмаар байна гэсэн. Долоо хоногийн хугацаанд бид гурван дуу гаргасан. Энэ дууг дуулсандаа маш их баяртай байгаа.
Би өөрийгөө Voice шоунд бүртгүүлж байхдаа бэлэн болсон гэж огт бодоогүй. Өөрийгөө түүхий хэвээр байна гэж бодсон. Би дөнгөж 17 настай. Одоо ч гэсэн надад дутуу зүйл их бий. Миний Ука шүүгчийг сонгосон зорилго маань биелсэн. Жилийн хугацаанд би маш их зүйлд суралцлаа. Тайзны соёл, биеэ авч явах байдал, өөрийгөө илэрхийлэх арга барилд суралцлаа. Ука шүүгч хэчнээн гунигтай байсан ч үргэлж аливаа зүйлд эергээр хандаж байхыг зөвлөсөн. Манай багийн бусад оролцогч ч өөрсдийн гэсэн давуу талтай байсан учраас үе шат болгон дээр бие биедээ зааж зөвлөдөг байлаа.
-Ярилцсанд баярлалаа. Цаашдын уран бүтээлд нь өндөр амжилт хүсье!
Гэрэл зураг: Д.Жавхлантөгс
Дээшээ
Та энэ хүслийг өөр дээрээ нэмсэн байна!
Та энэ хүслийг биелүүлсэн байна!


Цэендашийн Энгүүн


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q87708832--Халдварын тохиолдлын эхний бүртгэл-3--mn-0010-624

Монгол улс дахь COVID-19-ийн нөхцөл байдал

2020 оны 3-р сарын 10-ны өдөр Москвагаас Дорноговь руу аялж явсан Франц эрийн анхны тохиолдол нь COVID-19 тахлын халдвар Монголд анх удаа илэрсэн.

Халдварын тохиолдлын эхний бүртгэл

3-р сарын 10-ны өдөр Шадар сайд Өлзийсайханы Энхтүвшин Францын нэгэн иргэн Москвагаас нислэг үйлдэн Улаанбаатарт ирсэн нь тус улсад үйл ажиллагаа явуулсан анхны COVID-19 тохиолдол болохыг мэдэгдэв.

57 настай эрэгтэй өвчтөн энэ сарын 7-нд халуурах шинж тэмдэг илэрчээ. Анхан шатны шинжилгээгээр өвчтөн коронавирусын эерэг нөлөөтэй болохыг нотолж, өвчтөн Дорноговь аймагт өөрийгөө тусгаарлахаа мэдэгдсэн.  Өвчтөн зөвлөмжийг үл тоомсорлож, тусгаарлалтыг нь таслав. Үүнтэй адилаар, өвчтөний хоёр дотно холбоо Дорноговийг орхисон бөгөөд эрүүл мэндийн ажилтнууд тус мужид үлдэхийг санал болгов. Улсын Онцгой комиссоос дээрх хоёр этгээд үйлдлийнхээ төлөө хуулийн дагуу хариуцлага хүлээнэ гэж мэдэгдэв. Өвчтөнтэй ойр дотно харилцаатай байсан 120 гаруй хүнийг хорио цээрийн дэглэм тогтоосон бөгөөд шууд бус холбоо бүхий 500 гаруй хүн эмнэлгийн хяналтанд байна.

Тэр өдөр Оном сан нь Монгол Улс дөнгөж 160 агааржуулагчтай (Америкийн 2000 тутамд 1,000-тай харьцуулахад 20,000 тутамд), цаашдын хэргийг импортлох нь Монгол Улсын аль хэдийн сунгасан эрүүл мэндийн тогтолцоонд ноцтой дарамт үзүүлэх болно гэж эсэргүүцэв.

Улсын Онцгой комиссын Шуурхай штабаас гадаад улсад байгаа Монгол Улсын иргэдээ татан авах тусгай үүргийн онгоцыг дөрөвдүгээр сарын 2-ноос эхлэн нисгэхээр шийдвэрлэснийг өнөөдөр мэдээллээ. Хуваарийн дагуу дөрөвдүгээр сарын 2-нд Сөүл, 3-нд Токио руу тусгай үүргийн нислэг хийж, иргэдээ авчрахаар болов.
Засгийн газраас тусгай үүргийн дөрвөн удаагийн нислэгээр зөөвөрлөгдөн ирсэн COVID-19 халдварын 11 дэх тохиолдлыг илрүүлснийг ХӨСҮТ-ийн ерөнхий захирал Д.Нямхүү өнөөдөр зарлалаа. Энэ талаар АНУ-д судалгаа шинжилгээний чиглэлээр ажиллаж буй ШУ-ы доктор Д.Наранбаатар шууд ярилцлага хийж, Монгол Улсын төр дахин алдаа гаргах гэж байна хэмээн шинжлэх ухааны судалгаанд үндэслэн байр сууриа илэрхийлж байна.
COVID-19 халдварын тархалтын өмнө дэлхийн хүчтэй эдийн засагтай улс орнууд хүчин мөхөстөж байна. Гэтэл дахин онгоц явуулж, иргэдээ авчрах гэж байгаа нь халдварыг эх орондоо тараах гэсэн бодлого мэт харагдаж, санаа зовж байна. Би ЭМЯ-ыг шүүмжлээгүй, Ерөнхий сайд, Засгийн газрыг шүүмжилж байна.
Яагаад ингэж хэлж байна вэ? гэвэл Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарын даац хэтэрч, хөл дээрээ сөхрөх гэж байхад гадаадаас иргэдээ авчирч, ачааг нь улам нэмье гэж байгаатай агаар нэг. Тэгсэн хэр нь эрүүл мэндийн салбараа шаардлагатай тоног төхөөрөмжөөр хангаагүй байж харалган шийдвэр гаргалаа.
Халдвар Италийн хамгийн баян мужид халдвар тархаад нас баралт өнөөдөр 7 хувьд хүрээд байна. Монгол Улсын 3.3 сая иргэн амьсгалын 160-хан аппараттай.
Тэгвэл АНУ бол 160 мянган ширхэг амьсгалын аппараттай. COVID-19 халдвартай тэмцэхэд энэ улсад 960 мянган ширхэг аппарат хэрэгтэй гэж мэдээлж байна. АНУ 330 сая хүн амтай. Тэгэхээр АНУ-д 2000 хүн тутамд нэг, харин Монголд 20 мянган хүнд нэг амьсгалын аппарат ногдож байна. Ийм сул эрүүл мэндийн системийг яаж ажилла гэж төр засаг харалган шийдвэр гаргаж байна вэ?
Улсын Онцгой комиссын Шуурхай штабаас гадаад улсад байгаа Монгол Улсын иргэдээ татан авах тусгай үүргийн онгоцыг дөрөвдүгээр сарын 2-ноос эхлэн нисгэхээр шийдвэрлэснийг өнөөдөр мэдээллээ. Хуваарийн дагуу дөрөвдүгээр сарын 2-нд Сөүл, 3-нд Токио руу тусгай үүргийн нислэг хийж, иргэдээ авчрахаар болов.
Засгийн газраас тусгай үүргийн дөрвөн удаагийн нислэгээр зөөвөрлөгдөн ирсэн COVID-19 халдварын 11 дэх тохиолдлыг илрүүлснийг ХӨСҮТ-ийн ерөнхий захирал Д.Нямхүү өнөөдөр зарлалаа. Энэ талаар АНУ-д судалгаа шинжилгээний чиглэлээр ажиллаж буй ШУ-ы доктор Д.Наранбаатар шууд ярилцлага хийж, Монгол Улсын төр дахин алдаа гаргах гэж байна хэмээн шинжлэх ухааны судалгаанд үндэслэн байр сууриа илэрхийлж байна.
COVID-19 халдварын тархалтын өмнө дэлхийн хүчтэй эдийн засагтай улс орнууд хүчин мөхөстөж байна. Гэтэл дахин онгоц явуулж, иргэдээ авчрах гэж байгаа нь халдварыг эх орондоо тараах гэсэн бодлого мэт харагдаж, санаа зовж байна. Би ЭМЯ-ыг шүүмжлээгүй, Ерөнхий сайд, Засгийн газрыг шүүмжилж байна.
Яагаад ингэж хэлж байна вэ? гэвэл Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарын даац хэтэрч, хөл дээрээ сөхрөх гэж байхад гадаадаас иргэдээ авчирч, ачааг нь улам нэмье гэж байгаатай агаар нэг. Тэгсэн хэр нь эрүүл мэндийн салбараа шаардлагатай тоног төхөөрөмжөөр хангаагүй байж харалган шийдвэр гаргалаа.
Халдвар Италийн хамгийн баян мужид халдвар тархаад нас баралт өнөөдөр 7 хувьд хүрээд байна. Монгол Улсын 3.3 сая иргэн амьсгалын 160-хан аппараттай.
Тэгвэл АНУ бол 160 мянган ширхэг амьсгалын аппараттай. COVID-19 халдвартай тэмцэхэд энэ улсад 960 мянган ширхэг аппарат хэрэгтэй гэж мэдээлж байна. АНУ 330 сая хүн амтай. Тэгэхээр АНУ-д 2000 хүн тутамд нэг, харин Монголд 20 мянган хүнд нэг амьсгалын аппарат ногдож байна. Ийм сул эрүүл мэндийн системийг яаж ажилла гэж төр засаг харалган шийдвэр гаргаж байна вэ?


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q87708832--Халдварын тохиолдлын эхний бүртгэл-3--mn-0010-625

Халдварын тохиолдлын эхний бүртгэл

3-р сарын 10-ны өдөр Шадар сайд Өлзийсайханы Энхтүвшин Францын нэгэн иргэн Москвагаас нислэг үйлдэн Улаанбаатарт ирсэн нь тус улсад үйл ажиллагаа явуулсан анхны COVID-19 тохиолдол болохыг мэдэгдэв.

57 настай эрэгтэй өвчтөн энэ сарын 7-нд халуурах шинж тэмдэг илэрчээ. Анхан шатны шинжилгээгээр өвчтөн коронавирусын эерэг нөлөөтэй болохыг нотолж, өвчтөн Дорноговь аймагт өөрийгөө тусгаарлахаа мэдэгдсэн.  Өвчтөн зөвлөмжийг үл тоомсорлож, тусгаарлалтыг нь таслав. Үүнтэй адилаар, өвчтөний хоёр дотно холбоо Дорноговийг орхисон бөгөөд эрүүл мэндийн ажилтнууд тус мужид үлдэхийг санал болгов. Улсын Онцгой комиссоос дээрх хоёр этгээд үйлдлийнхээ төлөө хуулийн дагуу хариуцлага хүлээнэ гэж мэдэгдэв. Өвчтөнтэй ойр дотно харилцаатай байсан 120 гаруй хүнийг хорио цээрийн дэглэм тогтоосон бөгөөд шууд бус холбоо бүхий 500 гаруй хүн эмнэлгийн хяналтанд байна.

Тусгай дамжин өнгөрөх онгоцууд уг өвчнөөр "эмзэг" гэж тооцогддог хүмүүсийг Европын бүс нутгууд, Япон, Солонгосоос нүүлгэн шилжүүлж эхэлсний дараа 3-р сарын 21-ний өдөр дахин гурван хүн COVID-19-ээр халдвар авсан гэсэн мэдээлэл гарчээ. Энэ хэргүүдийн нэг нь хүнд байгаа бөгөөд хэргийн ойролцоох есөн хүн тусгаарлагдсан байна.

Гуравдугаар сарын 27-ны өдөр тусдаа нэг хүн коронавирусын эерэг шинжилгээ авч импортын нийт тохиолдлыг 11-д хүргэв.


final-lid-gt-disam-match/mega-cliqa-0010.jsonl--Q87708832--Халдварын тохиолдлын эхний бүртгэл-3--mn-0010-626

Халдварын тохиолдлын эхний бүртгэл

3-р сарын 10-ны өдөр Шадар сайд Өлзийсайханы Энхтүвшин Францын нэгэн иргэн Москвагаас нислэг үйлдэн Улаанбаатарт ирсэн нь тус улсад үйл ажиллагаа явуулсан анхны COVID-19 тохиолдол болохыг мэдэгдэв.

57 настай эрэгтэй өвчтөн энэ сарын 7-нд халуурах шинж тэмдэг илэрчээ. Анхан шатны шинжилгээгээр өвчтөн коронавирусын эерэг нөлөөтэй болохыг нотолж, өвчтөн Дорноговь аймагт өөрийгөө тусгаарлахаа мэдэгдсэн.  Өвчтөн зөвлөмжийг үл тоомсорлож, тусгаарлалтыг нь таслав. Үүнтэй адилаар, өвчтөний хоёр дотно холбоо Дорноговийг орхисон бөгөөд эрүүл мэндийн ажилтнууд тус мужид үлдэхийг санал болгов. Улсын Онцгой комиссоос дээрх хоёр этгээд үйлдлийнхээ төлөө хуулийн дагуу хариуцлага хүлээнэ гэж мэдэгдэв. Өвчтөнтэй ойр дотно харилцаатай байсан 120 гаруй хүнийг хорио цээрийн дэглэм тогтоосон бөгөөд шууд бус холбоо бүхий 500 гаруй хүн эмнэлгийн хяналтанд байна.

Тусгай дамжин өнгөрөх онгоцууд уг өвчнөөр "эмзэг" гэж тооцогддог хүмүүсийг Европын бүс нутгууд, Япон, Солонгосоос нүүлгэн шилжүүлж эхэлсний дараа 3-р сарын 21-ний өдөр дахин гурван хүн COVID-19-ээр халдвар авсан гэсэн мэдээлэл гарчээ. Энэ хэргүүдийн нэг нь хүнд байгаа бөгөөд хэргийн ойролцоох есөн хүн тусгаарлагдсан байна.

Гуравдугаар сарын 27-ны өдөр тусдаа нэг хүн коронавирусын эерэг шинжилгээ авч импортын нийт тохиолдлыг 11-д хүргэв. Уг хүн нь Онцгой байдлын үндэсний комиссоос баталсан Истанбул-Улаанбаатарын чартерын нислэгээс шууд тусгаарлагдсаны дараа шинжилгээнд хамрагдсан 221 хүний нэг байв.