ASEAN ghi nhận quan ngại về hành động đe dọa, cưỡng ép ở Biển Đông

Ngày 7-4, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam đã dẫn đầu đoàn Việt Nam dự Hội nghị Quan chức Cao cấp (SOM) ASEAN theo hình thức trực tuyến, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN của Việt Nam tham dự Hội nghị Quan chức Cấp cao (SOM) ASEAN ngày 7-4 theo hình thức trực tuyến. Ảnh: BNG
Hội nghị ghi nhận quan ngại về diễn biến phức tạp thời gian qua ở Biển Đông, trong đó có các hành động đe dọa, cưỡng ép, vi phạm luật pháp quốc tế và Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS), ảnh hưởng tới hòa bình và an ninh khu vực, đi ngược lại cam kết trong Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và tạo không khí bất lợi cho đàm phán xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
Trước tình hình này, ASEAN nhấn mạnh lập trường nguyên tắc, yêu cầu kiềm chế, không có các hành động làm phức tạp tình hình, đề cao luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982, tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC, từng bước nối lại đàm phán nhằm xây dựng COC hiệu quả, hiệu lực, phù hợp với luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982.
Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng chia sẻ quan ngại về những diễn biến phức tạp thời gian qua ở Biển Đông, đề nghị ASEAN giữ vững đoàn kết và lập trường nguyên tắc, nỗ lực đàm phán để xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS.
Về vấn đề ứng phó với đại dịch Covid-19, các nước nhất trí tiếp tục ưu tiên cho các nỗ lực kiểm soát dịch bệnh, ngăn chặn các làn sóng lây nhiễm mới, vừa khắc phục hậu quả dịch bệnh, vừa thúc đẩy phục hồi kinh tế.
Trước mắt, ASEAN sẽ tập trung triển khai Kế hoạch phục hồi toàn diện hậu dịch, trong đó chú trọng hỗ trợ phát triển các vùng sâu, vùng xa, các nhóm đối tượng chịu nhiều tác động nhất; sử dụng 10,5 triệu USD từ Quỹ ứng phó Covid-19 để mua vaccine; đóng góp vào Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp và thảo luận về việc lập hành lang đi lại ASEAN. Các nước cũng chia sẻ nhu cầu bảo đảm người dân được tiếp cận công bằng với vaccine, ASEAN cần lên tiếng phản đối “chủ nghĩa dân tộc vaccine”.
Trao đổi về tình hình Myanmar, các nước nhất trí, những diễn biến phức tạp thời gian qua, trong đó có tình hình bạo lực, thương vong gia tăng, không chỉ ảnh hưởng tới Myanmar mà còn tới hợp tác, đoàn kết, hình ảnh và uy tín của ASEAN. Trước tình hình cấp bách hiện nay, các nước nhất trí ASEAN cần tiếp tục mọi nỗ lực hỗ trợ Myanmar vượt qua khó khăn. Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng khẳng định Việt Nam ủng hộ việc áp dụng các phương thức của ASEAN trong tiếp cận tình hình Myanmar.
Việt Nam sẽ cùng các nước thành viên tích cực phối hợp hỗ trợ Myanmar sớm vượt qua khó khăn hiện nay vì hòa bình, hòa giải và ổn định tại khu vực. Là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên hợp quốc, Việt Nam cũng đã thông tin, cập nhật cho HĐBA về những nỗ lực của ASEAN trong hỗ trợ Myanmar. Được biết, trong tháng Chủ tịch HĐBA (4-2021), Việt Nam cũng sẽ có những bước đi chủ động tại HĐBA, thông tin tích cực về các hoạt động của ASEAN.
Trước đó, Philippines ngày 20-3 cho hay, hơn 200 tàu cá Trung Quốc đã bị phát hiện neo đậu tại khu vực Đá Ba Đầu. Đây là rạn san hô nằm tại cụm Sinh tồn của quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Số lượng lớn các tàu Trung Quốc ở Đá Ba Đầu có thể gây ra tình trạng đánh bắt cá quá mức cần thiết và phá hủy môi trường biển, cũng như gây rủi ro với an toàn hàng hải. Philippines phỏng đoán đội tàu cá trên dường như do đội dân quân biển của Trung Quốc quản lý.
Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 25-3, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng khẳng định, hoạt động của các tàu Trung Quốc trong phạm vi lãnh hải của Sinh Tồn Đông, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, đã xâm phạm chủ quyền của Việt Nam, vi phạm quy định của Công ước về hoạt động của tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải quốc gia ven biển, đi ngược lại tinh thần và nội dung Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), làm phức tạp tình hình, không có lợi cho tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc.
“Việt Nam yêu cầu Trung Quốc chấm dứt vi phạm, tôn trọng chủ quyền của Việt Nam, thiện chí thực hiện Công ước, nghiêm chỉnh tuân thủ DOC, đặc biệt là nghĩa vụ kiềm chế, không làm phức tạp tình hình, tạo môi trường thuận lợi cho tiến trình đàm phán COC, đóng góp vào việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, và trật tự pháp lý trên biển tại khu vực”, bà Lê Thị Thu Hằng nói.