Vì sao rất ít giáo viên được đề nghị bổ nhiệm làm hiệu trưởng?

Giáo viên ít được bổ nhiệm hiệu trưởng là do phần lớn giáo viên chỉ quy hoạch làm phó hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng được quy hoạch làm hiệu trưởng.

Hiện nay, các cơ sở giáo dục phổ thông có tình trạng mặc định là phó hiệu trưởng được đề nghị bổ nhiệm chức vụ hiệu trưởng, còn giáo viên đứng lớp thường được xem xét khi bổ nhiệm phó hiệu trưởng khiến một số người băn khoăn, thắc mắc liệu giáo viên có được xem xét bổ nhiệm lên hiệu trưởng hay chỉ được bổ nhiệm phó hiệu trưởng và chỉ có phó hiệu trưởng mới được xem xét bổ nhiệm lên hiệu trưởng.
Bài viết hôm nay sẽ làm rõ những vấn đề mà bạn đọc quan tâm trên.
Ảnh minh họa
Tiêu chuẩn của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng
: Tiêu chuẩn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường tiểu học được quy định tại khoản 2 Điều 11 Điều lệ Trường tiểu học Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT, cụ thể như sau:
“1. Hiệu trưởng
a) Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường.
b) Người được bổ nhiệm làm hiệu trưởng đối với trường công lập hoặc công nhận làm hiệu trưởng đối với trường tư thục phải đạt tiêu chuẩn quy định tại Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông và đảm bảo các yêu cầu: phải đạt trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp tiểu học; đã dạy học ít nhất 05 năm (hoặc 04 năm đối với miền núi, hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp tiểu học.
c) Nhiệm kì của hiệu trưởng trường tiểu học là 05 năm. Sau mỗi năm học hiệu trưởng được viên chức, người lao động trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định. Hiệu trưởng công tác tại một trường tiểu học công lập không quá hai nhiệm kì liên tiếp….
2. Phó hiệu trưởng
a) Phó Hiệu trưởng là người giúp việc cho hiệu trưởng và chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng; chịu trách nhiệm điều hành công việc do hiệu trưởng phân công; điều hành hoạt động của nhà trường khi được hiệu trưởng ủy quyền.
b) Người được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng đối với trường công lập hoặc công nhận là phó hiệu trưởng đối với trường tư thục phải đạt mức cao của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông; có đủ năng lực đảm nhiệm các nhiệm vụ do hiệu trưởng phân công và đảm bảo các yêu cầu: phải đạt trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp tiểu học; đã dạy học ít nhất 05 năm (hoặc 04 năm đối với miền núi, hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp tiểu học.
c) Nhiệm kì của phó hiệu trưởng trường tiểu học là 05 năm. Sau mỗi năm học phó hiệu trưởng được hiệu trưởng, viên chức, người lao động trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định.
: Tiêu chuẩn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường tiểu học được quy định tại khoản 1,2 Điều 11Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông tại Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT, cụ thể như sau:
1. Hiệu trưởng
a) Hiệu trưởng trường trung học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường.
b) Người được bổ nhiệm làm hiệu trưởng trường trung học đối với trường trung học công lập hoặc công nhận làm hiệu trưởng trường trung học đối với trường trung học tư thục phải đạt tiêu chuẩn quy định tại khoản 3 Điều này và theo quy định của pháp luật.
c) Nhiệm kỳ của hiệu trưởng trường trung học là 05 năm. Sau mỗi năm học, hiệu trưởng được viên chức, nhân viên trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định. Hiệu trưởng công tác tại một trường trung học công lập không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp.
2. Phó hiệu trưởng
a) Chịu trách nhiệm quản lý, điều hành công việc do hiệu trưởng phân công; điều hành hoạt động của nhà trường khi được hiệu trưởng ủy quyền.
b) Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm phó hiệu trưởng trường trung học phải đạt tiêu chuẩn quy định tại khoản 3 Điều này và theo quy định của pháp luật.
c) Nhiệm kỳ của phó hiệu trưởng trường trung học là 05 năm. Sau mỗi năm học phó hiệu trưởng được viên chức, người lao động trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định.
3. Tiêu chuẩn của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường trung học
a) Về trình độ đào tạo và thời gian công tác: phải đạt trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp học, đạt trình độ chuẩn được đào tạo ở cấp học cao nhất đối với trường phổ thông có nhiều cấp học và đã dạy học ít nhất 05 năm (hoặc 04 năm đối với miền núi, hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp học đó.
b) Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường trung học phải đạt tiêu chuẩn quy định tại chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học theo quy định chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Theo đó, để được bổ nhiệm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên phải đảm bảo các tiêu chuẩn trên, trong đó không có quy định nào về việc giáo viên không được xem xét bổ nhiệm lên hiệu trưởng.
Phải được quy hoạch hiệu trưởng mới được xem xét bổ nhiệm
Tại Điều 44 Nghị định 115/2020/NĐ-CP quy định về tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm đối với viên chức lần đầu giữ chức vụ quản lý như sau:
Điều 44. Tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm
1. Bảo đảm tiêu chuẩn chung theo quy định của Đảng, Nhà nước và tiêu chuẩn cụ thể của chức vụ bổ nhiệm theo quy định của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền.
2. Phải được nếu là nguồn nhân sự tại chỗ hoặc được nếu là nguồn nhân sự từ nơi khác. Trường hợp đơn vị mới thành lập chưa thực hiện việc phê duyệt quy hoạch thì do cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
3. Có hồ sơ, lý lịch cá nhân được xác minh, có bản kê khai tài sản, thu nhập theo quy định.
4. Điều kiện về tuổi bổ nhiệm:
a) Viên chức được đề nghị bổ nhiệm lần đầu giữ chức vụ quản lý hoặc đề nghị bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý cao hơn thì tuổi bổ nhiệm phải còn đủ 5 năm công tác tính từ khi thực hiện quy trình bổ nhiệm; trường hợp đặc biệt báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định;
b) Viên chức được đề nghị bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý mà thời hạn giữ chức vụ dưới 5 năm theo quy định của pháp luật chuyên ngành thì tuổi công tác phải đủ một nhiệm kỳ;
c) Viên chức được bổ nhiệm giữ chức vụ mới tương đương hoặc thấp hơn chức vụ đang giữ thì không tính tuổi bổ nhiệm theo quy định tại Điểm a Khoản này.
5. Có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.
6. Không thuộc các trường hợp bị cấm đảm nhiệm chức vụ theo quy định của Đảng và của pháp luật; không đang trong thời hạn xử lý kỷ luật, không trong thời gian thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật viên chức quy định tại Điều 56 Luật Viên chức được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 8 Điều 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức.
Ngoài ra, tại Điều 43 Nghị định 115/2020/NĐ-CP quy định về thời hạn giữ chức vụ:
- Thời hạn giữ chức vụ quản lý cho mỗi lần bổ nhiệm là 5 năm, tính từ thời điểm quyết định bổ nhiệm có hiệu lực, trừ trường hợp thời hạn dưới 5 năm theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
- Thời hạn viên chức giữ một chức vụ quản lý không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng gọi chung là viên chức quản lý.
Như vậy, quy định hiện hành không có quy định nào khiến giáo viên không được xem xét bổ nhiệm giữ chức vụ hiệu trưởng, giáo viên vẫn được bổ nhiệm làm hiệu trưởng nếu đủ các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Điều lệ trường học, Nghị định 115/2020/NĐ-CP. Tuy nhiên cần lưu ý rằng, giáo viên muốn được bổ nhiệm hiệu trưởng phải có trong danh sách quy hoạch hiệu trưởng được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Trường hợp giáo viên ít được bổ nhiệm hiệu trưởng là do phần lớn giáo viên chỉ quy hoạch phó hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng được quy hoạch hiệu trưởng, nếu giáo viên được quy hoạch hiệu trưởng và đảm bảo tiêu chuẩn thì vẫn có thể bổ nhiệm hiệu trưởng.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.