Ngành Hải quan: Đẩy mạnh thông quan hàng hóa, đảm bảo chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh dịch Covid-19 ảnh hưởng mạnh mẽ đến kinh tế - xã hội, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp bị đình trệ, việc lưu thông, vận chuyển hàng hóa gặp nhiều khó khăn, ngành Hải quan đã thực hiện đồng bộ các giải pháp để đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa, kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp.

Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã thực hiện 06 nhóm giải pháp để đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa, kịp thời hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19. Trong đó, để đảm bảo cơ sở pháp lý cho việc triển khai thực hiện, tạo thuận lợi cho người khai hải quan trong việc giải quyết thủ tục thông quan hàng hóa đảm bảo mục tiêu kép vừa chống dịch có hiệu quả vừa đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu được thông suốt, Tổng cục Hải quan đã nghiên cứu, dự thảo Thông tư “quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19; nộp chứng từ thuộc hồ sơ hải quan và kiểm tra thực tế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong bối cảnh dịch Covid-19”.
Bên cạnh đó, ngành Hải quan đã đẩy mạnh triển khai các giải pháp tạo thuận lợi về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa XNK như: chấp nhận cho doanh nghiệp được nộp chứng từ dưới dạng điện tử (bản scan có xác nhận bằng chữ ký số) thuộc hồ sơ hải quan để thông quan hàng hóa; Hướng dẫn xem xét việc không xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan đối với hành vi vi phạm quy định về thời hạn làm thủ tục hải quan do tình huống bất khả kháng.
Mặt khác, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo các đơn vị trong toàn Ngành xây dựng các phương án sẵn sàng với các giải pháp (về công nghệ thông tin, về hạ tầng, về trang thiết bị phòng chống dịch, về bố trí và đảm bảo an toàn cho lực lượng cán bộ công chức trong tình hình dịch bệnh Covid-19 bùng phát…) nhằm đảm bảo giải quyết thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, để việc thông quan hàng hóa không bị gián đoạn, không làm đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa và hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo quản lý hải quan, theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính.
Riêng đối với hàng hóa nhập khẩu là vật tư thiết bị y tế, thuốc tân dược, vắc xin và sinh phẩm y tế phục vụ phòng chống dịch, ngành Hải quan chỉ đạo, hướng dẫn việc tạo điều kiện thuận lợi, thông quan nhanh các lô hàng vật tư, thiết bị y tế, thuốc tân dược, vắc-xin, sinh phẩm xét nghiệm,…hàng hóa viện trợ, biếu, tặng từ nước ngoài hoặc hàng hóa do các tổ chức, cá nhân trong nước nhập khẩu để ủng hộ, hỗ trợ, tài trợ, biếu tặng cho Chính phủ, Bộ Y tế, Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, thành phố để phục vụ yêu cầu khẩn cấp công tác phòng, chống dịch, điều trị, khám chữa bệnh.
Về giải pháp hỗ trợ thủ tục xuất khẩu nông sản qua các tỉnh biên giới phía Bắc, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh biên giới thực hiện các giải pháp như khẩn trương tạo điều kiện và thực hiện thông quan ngay trong ngày đối với hàng hóa xuất khẩu là nông sản đến thời điểm thu hoạch chính vụ nói riêng và nông sản nói chung qua cửa khẩu biên giới; giải quyết ngay các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa; Tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện các hoạt động đóng gói gia cố bao bì, phân loại hàng hóa dưới sự giám sát của cơ quan hải quan... không làm thay đổi xuất xứ, nguồn gốc; Phối hợp chặt chẽ, thường xuyên trao đổi thông tin với cơ quan kiểm dịch để thực hiện nhanh chóng thủ tục cho doanh nghiệp;
Đồng thời, các cơ quan hải quan đã bố trí cán bộ công chức giải quyết thủ tục thông quan và giám sát hàng hóa xuất khẩu là nông sản qua cửa khẩu ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ, ngày lễ; ưu tiên, bố trí, sắp xếp các xe đã hoàn thành thủ tục thông quan hàng hóa trước được đi qua cửa khẩu sớm.
Để kịp thời nắm bắt, tiếp thu, giải quyết các khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp và đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, Tổng cục Hải quan thường xuyên tổ chức các buổi làm việc, Hội nghị trực tuyến hoặc tham gia các Hội nghị do Chính phủ, Bộ ngành tổ chức.
Trong tháng 10 và tháng 11/2021, Tổng cục Hải quan đã phối hợp với các Hiệp hội doanh nghiệp tổ chức “Hội nghị trực tuyến đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua Covid-19” với sự tham gia của đại diện Tổng cục Hải quan, một số Cục Hải quan tỉnh, thành phố (TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, TP. Hải Phòng, TP. Đà Nẵng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Bình Dương, Đồng Nai) và Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam; các Hiệp hội doanh nghiệp và các doanh nghiệp thành viên,... để kịp thời giải đáp, hướng dẫn xử lý các vướng mắc phát sinh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn trong giai đoạn dịch bệnh (đã tổ chức 02 hội nghị, dự kiến sẽ còn tổ chức 01-02 Hội nghị trong tháng 11/2021).
Có thể thấy, các giải pháp kịp thời của Tổng cục Hải quan đã góp phần quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu kép theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, vừa đảm bảo hỗ trợ công tác phòng chống dịch, vừa đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa, hỗ trợ kịp thời cho các hoạt động kinh doanh, sản xuất của doanh nghiệp, không làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đồng thời góp phần không nhỏ vào việc đảm bảo nguồn cung cho các Bệnh viện, cơ sở y tế phục vụ kịp thời công tác khám, điều trị bệnh cho người dân.
Trong giai đoạn tiếp theo, ngành Hải quan tập trung thực hiện hai giải pháp trọng tâm sau: Thứ nhất, tiếp tục bám sát tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa; nắm bắt các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để trình các cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành các phương án, giải pháp xử lý kịp thời, đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa, tránh ùn tắc tại các cửa khẩu,…
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện, xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tạo thuận lợi thương mại, ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động nghiệp vụ hải quan, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, bao gồm:
Một là, Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2015/NĐ-CP và Nghị định số 59/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.
Hai là, Nghị định quy định cơ chế quản lý, phương thức, trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng và kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu.
Ba là, Nghị định về quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử;
Bốn là, Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
Năm là, Thông tư “quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19; nộp chứng từ thuộc hồ sơ hải quan và kiểm tra thực tế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong bối cảnh dịch Covid-19.
Thu Huyền