3 dự án cải tạo kênh rạch ở TPHCM chậm triển khai, đội vốn nghìn tỉ đồng

TPHCM - Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, rạch Văn Thánh và kênh Hy Vọng chậm triển khai khiến tổng mức đầu tư cao gấp nhiều lần so với ban đầu. Hiện các dự án này đang tiếp tục lâm vào tình thế bế tắc do TPHCM không thể bố trí nguồn vốn.

Rạch Xuyên Tâm được đánh giá là con rạch ô nhiễm nhất TPHCM nhưng chưa được cải tạo. Ảnh: Anh Tú
Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm dài hơn 8 km, đi qua quận Gò Vấp và Bình Thạnh, được UBND TPHCM phê duyệt năm 2002 với kinh phí 123 tỉ đồng. Đến tháng 3.2016, UBND TPHCM tái phê duyệt dự án với nguồn vốn khoảng 5.100 tỉ đồng. Năm 2017, tổng mức đầu tư dự án tăng lên 8.600 tỉ đồng và hiện là 9.353 tỉ đồng.
Do hạn chế về ngân sách, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm từng được giao cho tư nhân nghiên cứu và đã có nhà đầu tư tham gia. Nhưng do các yêu cầu không được đáp ứng nên nhà dầu tư đã rút lui và UBND TPHCM đã chuyển hình thức đầu tư dự án này sang hình thức hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Tuy nhiên, từ năm 2020, luật Đầu tư công không còn hình thức đầu tư BT nên TPHCM đã chuyển sang hình thức đầu tư công. Cũng từ đây, một rắc rối lại phát sinh khi nguồn vốn đầu tư trung hạn của thành phố không đủ để bố trí cho dự án này.
Hàng nghìn hộ dân sống dọc 2 bên rạch Xuyên Tâm khốn khổ vì ô nhiễm. Ảnh: Anh Tú
Để tìm giải pháp, UBND TPHCM đang phải “cầu cứu” ngân sách Trung ương hỗ trợ toàn bộ 9.353 tỉ đồng để đầu tư, hoàn thiện dự án này.
Công trình thực hiện nạo vét, kè bờ, làm đường 2 bên tuyến rạch chính cùng 3 tuyến nhánh; xây dựng cống thu gom nước thải kết nối hệ thống chung của thành phố, đáp ứng nhu cầu thoát nước phạm vi 700 ha.
Tương tự, dự án cải tạo kênh Hy Vọng (quận Tân Bình) có tổng đầu tư 1.980 tỉ đồng, trong đó kinh phí giải phóng mặt bằng khoảng 1.600 tỉ đồng. Mức này tăng hơn 1.460 tỉ đồng so với dự kiến đưa ra các đây nhiều năm (gần 514 tỉ đồng).
Một đoạn kênh Hy Vọng giáp đường Phan Huy Ích (quận Tân Bình) bị ngập rác, tháng 3.2021. Ảnh: Minh Quân
Tuyến kênh dự tính được cải tạo dài 1,1 km, hai bên xây đường cùng vỉa hè, thoát nước, chiếu sáng... Công trình khi hoàn thành giúp cải thiện môi trường dọc kênh Hy Vọng, giảm ngập úng ở sân bay Tân Sơn Nhất cùng khu vực lân cận hơn 51 ha.
Do không thể bố trí vốn triển khai, UBND TPHCM mới đây đã đề xuất Trung ương hỗ trợ toàn bộ vốn đầu tư dự án.
Trong khi đó, dự án cải tạo rạch Văn Thánh (quận Bình Thạnh) có tổng mức đầu tư dự kiến là 3.699 tỉ đồng từ ngân sách thành phố, trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư là 3.011 tỉ đồng, chi phí xây dựng 688 tỉ đồng.
Rạch Văn Thánh đang bị bồi lấp, ô nhiễm nặng nề nhưng chưa được cải tạo. Ảnh: Minh Quân
Quy mô của dự án gồm đoạn từ đường D3 đến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đi qua các phường 19, 21, 22, 25 quận Bình Thạnh. Chiều dài tuyến khoảng 2km. Khoảng 900 căn nhà bị ảnh hưởng. Số nhà giải tỏa toàn phần khoảng 700 căn.
Cũng giống như dự án rạch Xuyên Tâm và kênh Hy Vọng, dự án rạch Xuyên Tâm chưa biết khi nào mới triển khai do nguồn vốn đầu tư trung hạn của TPHCM không đủ để bố trí.