Văn hóa đọc lên ngôi thời dịch Covid-19

Covid-19 không chỉ thay đổi thói quen đọc sách mà còn góp phần khơi lên niềm tin về văn hóa đọc trước nỗi lo mai một trong thời công nghệ số hiện nay.

Nữ điều dưỡng của Viện Tim mạch (khu C Bệnh viện Bạch Mai) tranh thủ đọc sách vào buổi tối tại khu cách ly. (Nguồn: Bộ Y tế)
Hai năm qua, Covid-19 đã khiến Hội sách quốc gia đã phải tổ chức dưới hình thức trực tuyến nhưng không vì thế mà thị trường sách bị giảm nhiệt. Covid-19 giống như một chất xúc tác để kích cầu nhu cầu người đọc cũng như khơi nguồn cảm hứng viết sách của nhiều tác giả.
Sách hay giữa mùa dịch
Mới đây, trong khi cuốn sách mới nhất chưa kịp ra sạp thì hai cuốn sách cũ của bác sĩ Ngô Đức Hùng đã lọt top những cuốn sách được mua nhiều nhất tại Hội sách trực tuyến quốc gia. Đó là Để yên cho bác sĩ hiền và Ba phút sơ cứu - hai cuốn sách thuộc hàng bán chạy nhất của công ty sách Nhã Nam, liên tục được tái bản trong thời gian qua.
Cuốn sách thứ ba là Nhật ký Covid và những chuyện chưa kể ra đời trong những ngày cả nước đang nóng lên vì đợt bùng phát thứ tư của dịch bệnh. Ngoài viết sách thì bác sĩ Ngô Đức Hùng hiện vẫn ngày đêm trực chiến trên tuyến đầu phòng chống dịch của đất nước tại Bệnh viện dã chiến Bạch Mai 2, cơ sở Hà Nam, nơi tiếp nhận các F1 có bệnh lý nền phức tạp.
Qua sách của anh, câu chuyện về nguồn gốc và những tác động của virus corona đến cơ thể con người, sự biến động từ khi Covid-19 xuất hiện đến nay đã được tác giả tóm lược, phân tích, giải thích trên góc độ chuyên môn, khoa học và lịch sử dịch bệnh một cách dễ hiểu, gần gũi, đem đến cho bạn đọc một cái nhìn tổng quan về dịch bệnh nói chung và Covid-19 nói riêng.
Bên cạnh những ghi chép buồn nhiều hơn vui của những tháng năm Covid-19 là những quan sát tinh tế của tác giả về cuộc sống giản dị xung quanh mình, từ đôi cánh cam trên ban công nhà đến đường tàu băng qua cổng Bệnh viện Bạch Mai ngày cách ly, tín hiệu giao mùa từ nồm ẩm ngày xuân đến xào xạc lá khô trên lối thu... Tất cả chuyên chở tình yêu thương với cuộc sống và niềm hy vọng vào những điều tử tế.
Mới đây, bác sĩ Hùng đã tổ chức một chương trình bán sách online gồm 1.500 cuốn với mục đích gây Quỹ 3 phút sơ cứu - một quỹ hoạt động vì cộng đồng nhằm mục đích nâng cao hiểu biết về sơ cấp cứu và cách chăm sóc sức khỏe khoa học. Quỹ này do anh đồng sáng lập và là người phụ trách triển khai các vấn đề chuyên môn. Toàn bộ số sách đã được bán hết ngay trong ngày.
Cùng Nhật ký Covid và những chuyện chưa kể, những cuốn sách như Đa năng trong thế giới phẳng, Hệ miễn dịch - Kiệt tác của sự sống, Làm sao học ít hiểu nhiều... là những đầu sách được bạn đọc trẻ săn đón. Thông điệp của các cuốn sách đều được truyền tải một cách hóm hỉnh, hài hước nên ngay cả những đề tài khô khan như y khoa cũng dễ dàng chinh phục người đọc.
Trong thế giới sách mùa dịch, công chúng chia sẻ những quyển sách hay đáng đọc như Muôn kiếp nhân sinh 2, Phải sống... mang đến những chiêm nghiệm về nhân quả và những câu trả lời thỏa đáng về ý nghĩa của cuộc sống với thái độ tích cực hơn. Cùng với thông điệp nhân văn của Những tấm lòng cao cả, người đọc cũng truyền cảm hứng về Lối sống tối giản của người Nhật bằng cách sắp xếp, bố trí không gian sống để luôn cảm thấy vui vẻ, mới lạ mỗi ngày.
Đọc sách những ngày cách ly
Có thể nhận thấy dịch Covid-19 không chỉ thay đổi cách làm việc, học tập… mà còn tạo sự chuyển biến trong văn hóa đọc ở Việt Nam. Tuy nước ta không bị giãn cách xã hội nghiêm trọng như nhiều quốc gia khác nhưng thời gian ở nhà đọc sách là một việc làm hữu ích, không chỉ góp phần miễn nhiễm dịch bệnh mà còn nâng cao chỉ số văn hóa đọc nước nhà.
Không chỉ trang bị kiến thức, những cuốn sách còn là liều thuốc tinh thần giúp mọi người cảm thấy bình thản, vững tâm hơn vào công cuộc toàn dân chống dịch. Hơn thế, những cuốn sách về chăm sóc sức khỏe, hướng dẫn người dân sống khỏe cũng giúp chúng ta có thêm sự hiểu biết để tự bảo vệ mình trước Covid-19.
Bởi vậy, thông qua Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), mới đây First News - Trí Việt đã chuyển hơn 2.000 cuốn sách trong tủ sách Hạt giống tâm hồn và tác phẩm Hành trình về Phương Đông để tặng đội ngũ bác sĩ tuyến đầu chống dịch tại các khu cách ly. Các ấn phẩm này có tuyển tập Nhắm mắt nhìn sao, Không gục ngã, Vượt lên cái chết, Bí mật hạnh phúc, Không nơi nương tựa, Lựa chọn nhiệm Màu, Luôn là cảm hứng, Phút nhìn lại mình, Tư duy tích cực...
Tại khu cách ly tập trung tại Ký túc xá Đại học FPT (cơ sở Hòa Lạc, Hà Nội) cũng đã có hàng nghìn cuốn sách được giới thiệu tới người dân. Những cuốn sách được chọn lọc thuộc nhiều chủ đề khác nhau, trong đó nổi bật là các tác phẩm nuôi dưỡng ước mơ, khích lệ tinh thần hay xoa dịu tâm hồn như: Think and Grow Rich - 13 nguyên tắc nghĩ giàu làm giàu, Muốn an được an, Nhà giả kim...
Với nhiều người, khu cách ly tại Ký túc xá Đại học FPT đã trở thành nơi lan tỏa yêu thương, tử tế và tri thức. Tại Đà Nẵng, mô hình “tủ sách di động” (gồm cả sách tiếng Việt và tiếng nước ngoài) cũng được đưa đến để phục vụ đời sống tinh thần cho công dân Việt Nam, người nước ngoài đang thực hiện việc cách ly tập trung theo quy định của Bộ Y tế.