Xem xét bổ sung dự toán nguồn vốn viện trợ không hoàn lại năm 2020, 2021

Tiếp tục phiên họp thứ 9, sáng 15/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã xem xét về việc bổ sung dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (thuộc nhiệm vụ chi thường xuyên) năm 2020; bổ sung dự toán NSNN vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (nguồn chi thường xuyên) năm 2021.

Cần sớm hoàn thiện quản lý tài chính đối với viện trợ không hoàn lại của nước ngoài Nhật Bản viện trợ không hoàn lại 875.464 USD cho 9 dự án cấp cơ sở tại Việt Nam Điều chỉnh vốn viện trợ nước ngoài năm 2020 của tỉnh Quảng Nam
Bổ sung dự toán chi thường xuyên năm 2020, 2021
Theo tờ trình của Chính phủ, trong năm 2020, khoản viện trợ 1.413,387 tỷ đồng là khoản phát sinh trong năm đã được các cơ quan trung ương thực nhận nhưng chưa có dự toán được giao.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc giải thích, tính chất của khoản viện trợ đã thực nhận nhưng chưa có dự toán được giao là do: tính chất đặc thù của các khoản viện trợ nước ngoài thường là nhỏ, lẻ, không có kế hoạch trước; phương thức thực hiện các khoản viện trợ là đa dạng (nhà tài trợ tự thực hiện và bàn giao kết quả cho phía Việt Nam khi kết thúc dự án; nhà tài trợ thực hiện giải ngân theo tiến độ dự án, không theo dự toán/hoặc không cần có dự toán được cấp có thẩm quyền giao, v.v...). Mặt khác, với cơ chế phân cấp hiện nay, việc phê duyệt, tiếp nhận và sử dụng các khoản viện trợ đã và đang phân cấp cho các cơ quan chủ quản. Theo đó, các chủ khoản viện trợ tiếp nhận và sử dụng vốn viện trợ ngay sau khi dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, khi chưa có dự toán được giao.
Qua số liệu báo cáo của Kiểm toán Nhà nước và trên cơ sở rà soát, đối chiếu số liệu với các bộ ngành, khoản kinh phí viện trợ phát sinh đã được các bộ, cơ quan trung ương thực nhận nhưng chưa có dự toán để hạch toán, quyết toán chi theo quy định, Chính phủ trình UBTVQH, Quốc hội phê duyệt bổ sung dự toán chi thường xuyên năm 2020 và phương án phân bổ, sử dụng cho các bộ, cơ quan trung ương.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành phiên họp.
Thẩm tra nội dung này, Thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) cho rằng, việc tiếp nhận và đưa vào sử dụng viện trợ không hoàn lại là cần thiết và hợp lý; không thể chờ có dự toán mới tiếp nhận và thực hiện. Do vậy, Thường trực UBTCNS đề nghị bổ sung vào dự toán thu, chi NSNN để bảo đảm đủ căn cứ pháp lý thực hiện, hạch toán, quyết toán NSNN năm 2021, theo quy định tại Luật NSNN.
Tuy nhiên, về thẩm quyền quyết định bổ sung dự toán, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng, để bảo đảm đúng thẩm quyền quyết định, Chính phủ cần trình Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung dự toán thu đối với khoản viện trợ nêu trên. Vì theo Luật NSNN quy định thẩm quyền của Quốc hội quyết định dự toán NSNN hàng năm, do vậy, chỉ Quốc hội có thẩm quyền quyết định bổ sung dự toán đối với các khoản chưa có trong dự toán.
Cũng có một số ý kiến cho rằng, một số khoản viện trợ không hoàn lại chưa có dự toán và được chuyển giao sau thời điểm Quốc hội quyết định dự toán NSNN được coi là số tăng thu so với dự toán. Việc Chính phủ trình UBTVQH quyết định bổ sung dự toán số tăng thu NSNN và phân bổ, sử dụng nguồn vốn này là phù hợp với quy định tại điểm b khoản 5 Điều 20 và khoản 2 Điều 59 Luật NSNN.
Đây cũng là ý kiến của cơ quan thẩm tra đối với nội dung tờ trình khác của Chính phủ về việc bổ sung dự toán NSNN nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (nguồn chi thường xuyên) năm 2021. Theo đó, năm 2021 số vốn đã tiếp nhận nhưng chưa đủ điều kiện hạch toán chi NSNN do chưa có dự toán là khoảng 10.558 tỷ đồng. Chính phủ đề nghị UBTVQH cho phép bổ sung dự toán thu, chi ngân sách trung ương nguồn viện trợ nước ngoài (chi thường xuyên) và phân bổ chi tiết số tăng thu năm 2021 là 4.217,777 tỷ đồng.
Trình Quốc hội bổ sung dự toán tại kỳ họp gần nhất
Tính đến thời điểm 31/12/2021, theo thông tin của các bộ, ngành, địa phương cung cấp: Số vốn viện trợ đã tăng đáng kể so với dự toán, do Việt Nam huy động được các khoản viện trợ đột xuất hỗ trợ phòng chống dịch Covid-19 (vắc-xin, thiết bị y tế, v.v). Các khoản viện trợ này dự kiến vẫn tiếp tục được ghi nhận trong các tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022. Vì vậy, việc bổ sung dự toán thu/chi ngân sách trung ương nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (nguồn chi thường xuyên) là cần thiết để đủ căn cứ thực hiện, hạch toán, quyết toán NSNN năm 2021, theo quy định của Luật NSNN.
Đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra đề nghị trình Quốc hội xem xét, bổ sung dự toán thu chi nguồn vốn này trong năm 2021 bảo đảm tuân thủ đúng thẩm quyền, theo quy định của Luật NSNN. Một số ý kiến tán thành với tờ trình của Chính phủ, theo đó trình UBTVQH xem xét, quyết định bổ sung dự toán, phân bổ, sử dụng nguồn thu này và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Sau khi nghe các thành viên UBTVQH phân tích, thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải kết luận nội dung làm việc, nêu rõ: UBTVQH thống nhất về việc bổ sung dự toán NSNN nguồn vốn viện trợ không hoàn lại nước ngoài vào chi thường xuyên năm 2020 và năm 2021 để bảo đảm các khoản viện trợ không hoàn lại của nước ngoài đủ điều kiện hạch toán, quyết toán NSNN. Tuy nhiên, đây là khoản bổ sung dự toán nên cần trình Quốc hội để bảo đảm đúng thẩm quyền.