3 bí quyết bố giúp trẻ khơi dậy niềm hăng say học hỏi, mở ra nhiều cơ hội mới

Chỉ bằng cách khơi dậy lòng ham hiểu biết của trẻ và khơi dậy lòng hăng say học tập tích cực, tức là vận động tự giác mới là trạng thái cao nhất của giáo dục. Vậy làm thế nào để khơi dậy ngọn lửa này?

Những điểm sau đây sẽ trở thành yếu tố then chốt để trẻ “nâng cao tính tự giác và say mê học tập:
1. Thỏa mãn những nhu cầu cơ bản nhất trước tiên và thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa cha mẹ và con cái
Theo lý thuyết phân cấp nhu cầu của Maslow, con người có 5 nhu cầu cơ bản sau:
Nhu cầu sinh lý, nhu cầu an toàn, nhu cầu thuộc về và yêu thương, nhu cầu tôn trọng và nhu cầu tự nhận thức.
Các nhu cầu này được tăng dần lên, chỉ khi nào các nhu cầu cấp dưới được đáp ứng thì các nhu cầu cấp cao nhất mới nảy sinh. Học tập là các nhu cầu tự thực hiện ở cấp độ cao.
Vì vậy, trước hết bố mẹ nên đáp ứng được những nhu cầu cơ bản của con cái tự khắc con sẽ đạt được trạng thái tốt và cảm thấy hăng say trong học tập.
Nếu bố mẹ thường cãi nhau trước mặt con cái và thỉnh thoảng còn bạo lực với nhau, bố mẹ không có sự kiên nhẫn với con, họ thường xuyên chỉ trích, buộc tội, thậm chí đánh đập trẻ, những đứa trẻ lớn lên trong hoàn cảnh ấy, đời sống tinh thần sẽ không ổn định, năng lượng trồi sụt thất thường, lấy đâu ra năng lượng cho học tập hăng say?
2. Cho con bạn một người đầy tin tưởng
Nhiều bố mẹ thường dùng cách so sánh trẻ với người khác, họ nghĩ đây là cách khiêu khích để chúng nỗ lực, phấn đấu trong học tập cũng như công việc. Thực tế những lời phỉ báng mang thông điệp tiêu cực là những tấn rác đang được đổ vào tâm trí trẻ, dễ khiến trẻ chán ghét bản thân, coi thường mình và không có lòng tự trọng.
Ông bà ta dạy “lời nói chẳng mất tiền mua”, hay uốn lưỡi 7 lần trước khi nói, thế nhưng rất ít người thực hiện được quy tắc này nên đã không ngần ngại dành những lời làm tổn thương con cái. Bố mẹ hãy dùng lời nói tích cực, phân tích rõ ràng cụ thể khi con có hành vi sai trái, và con có thể đạt được gì nếu như con chăm chỉ, làm đúng việc, dùng đúng người, con sẽ đạt được mục tiêu mình mong muốn.
Có một hiệu ứng tâm lý rất nổi tiếng trong ngành sư phạm được gọi là “hiệu ứng Rosenthal”.
Hai nhà tâm lý học nổi tiếng Rosenthal và Jacobson đã từng đến một trường học và làm bài kiểm tra "IQ" cho tất cả học sinh trong một khối lớp. Sau đó, ông lập một danh sách và đưa cho giáo viên, nói rằng những học sinh trong danh sách là nhóm "có triển vọng nhất" của người.
Trong cuộc nghiên cứu tiếp theo sau đó, một phép màu đã xuất hiện, mỗi học sinh trong danh sách đều tiến bộ rõ rệt, tất cả đều tự tin và tò mò.
Trên thực tế, danh sách đó chỉ được Rosenthal liệt kê ngẫu nhiên, và "lời nói dối" này đã tạo ra những gợi ý tâm lý cho giáo viên và được truyền lại thành công cho học sinh, vì vậy họ đã có một sự thay đổi đáng kinh ngạc.
Trong cuộc sống hàng ngày, cách chúng ta đối xử với con cái và những kỳ vọng của chúng ta sẽ ảnh hưởng thành công đến hành vi của chúng, ảnh hưởng đến đánh giá của chúng về bản thân, và cuối cùng ảnh hưởng đến những thành tựu trong tương lai của chúng.
Vì vậy, nếu bạn muốn trẻ hăng say trong học tập, không cần biết trẻ có thể làm điều đó ngay bây giờ, dù trẻ có hành động xấu hay không, nếu bạn muốn trẻ hoạt động tích cực hơn, đừng kích thích trẻ bằng những lời mỉa mai hay chỉ trích, nhưng hãy cho trẻ một điều "bạn có thể làm được". Với tính cách tích cực, một ngày nào đó bạn sẽ thấy rằng trẻ thực sự có thể làm được hơn cả mong đợi của bạn.
3. Trả lại quyền tự chủ cho trẻ
Quyền tự chủ là gì? Đối với một đứa trẻ, tự chủ không phải là để làm vui lòng cha mẹ, không bị quyền lực can thiệp, không phải để trốn tránh sự trừng phạt, mà là làm theo trái tim của chính mình.
Trao quyền tự chủ cho con cái là điều kiện cơ bản để đánh thức động lực vốn rất mạnh mẽ có sẵn bên trong nó”. Nhiều ông bố mắc bệnh lo lắng thái quá nên đã ép con học thêm, học phụ đạo, học năng khiếu, chưa kể còn kèm con làm bài tập vào buổi tối.
Người lớn không nhận ra rằng đây là một kiểu can thiệp và kiểm soát, nhưng trẻ em lại có cảm giác bất lực sâu sắc, theo thời gian, rất dễ hình thành tính cách dựa dẫm vào người khác trong mọi việc. Dù sao cũng có người lo lắng cho mình, và ý thức tự chủ kém dần, khi gặp vấn đề gì trẻ cũng thích dồn hết trách nhiệm cho bố mẹ, vì có phần “hiểu chuyện”.
Bất kể cuộc sống hay học tập, bạn cũng có thể cho con bạn nhiều lựa chọn hơn, lắng nghe ý kiến của chúng nhiều hơn và tạo một số cơ hội để chúng tự quyết định. Khi chúng có ý thức kiểm soát, chúng sẽ sẵn sàng làm việc khó cho sự lựa chọn của họ.
Ngoài ra, hãy giúp trẻ chia nhỏ một số mục tiêu dễ đạt được, nếu đặt mục tiêu quá cao sẽ sinh ra cảm giác thất vọng, không có mục tiêu hoặc mục tiêu quá nhỏ sẽ không dễ sinh ra ý thức.
Hãy để trẻ trải nghiệm niềm vui khi làm việc chăm chỉ và học tập, đừng lo lắng thái quá vô tình trở thành những ông bố làm hại chính con cái mình.