Câu chuyện nửa thế kỷ 'ngoại giao bóng bàn' và quan hệ Mỹ-Trung

50 năm đã qua đi nhưng ông Zhang Xielin vẫn nhớ như in hình ảnh vận động viên bóng bàn người Mỹ bước vào xe buýt của đội tuyển Trung Quốc. Đây là cuộc gặp đã hình thành một sự kiện lịch sử.

Ông Zhang Xielin vẫn nhớ về sự kiện cách đây 50 năm. Ảnh: AFP
Hãng thông tấn AFP (Pháp) đưa tin trong giải bóng bàn thế giới tổ chức ở Nagoya (Nhật Bản) năm 1971, vận động viên người Mỹ Glenn Cowan đã lên nhầm xe của đội tuyển Trung Quốc nơi ông Zhang Xielin đang ngồi. Ông Zhang hồi tưởng rằng đó là thời khắc bối rối bởi Mỹ và Trung Quốc thời điểm đó hoàn toàn khác biệt.
Vận động viên 3 lần vô địch thế giới của Trung Quốc Zhuang Zedong khi đó đã bước lên, phá vỡ bầu không khí căng thẳng bằng việc tặng vận động viên trẻ Cowan một món quà lưu niệm bằng lụa.
Các phóng viên khi đó đã tranh thủ chụp lại bức ảnh ông Zhuang cùng Cowan (19 tuổi) bắt tay và tươi cười. Ngày hôm sau, các báo đưa nội dung mang hàm ý tích cực rằng Mỹ và Trung Quốc sẽ hình thành một mối quan hệ.
Nhiều ngày sau đó, vào 10/4/1971, các vận động viên bóng bàn là những người Mỹ đầu tiên bước chân đến Trung Quốc trong 1/4 thế kỷ khi họ được mời chơi giao hữu tại quốc gia Đông Á.
Đến tháng 2/1972, Tổng thống Mỹ khi đó Richard Nixon đến thăm Trung Quốc. Đổi lại, một đội bóng bàn Trung Quốc cũng đến thăm Mỹ. Đến năm 1979, quan hệ ngoại giao được thiết lập giữa hai quốc gia.
Tổng thống Mỹ Richard Nixon khi đến thăm Trung Quốc tháng 2/1972. Ảnh: AFP
Ngày 10/4, ông Zhang Xielin đến Thượng Hải dự sự kiện kỷ niệm 50 năm ngoại giao bóng bàn. Chính quyền thành phố còn tổ chức các trận giao hữu bóng bàn không chuyên.
Tuy nhiên, sự kiện kỷ niệm này được tổ chức ở thời điểm quan hệ Mỹ và Trung Quốc hiện diện nhiều rào chắn căng thẳng liên quan đến nhiều vấn đề như dịch COVID-19, thương mại… Trong phát biểu trình chiếu ở sự kiện, đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải (Cui Tiankai) cáo buộc một số cá nhân tại Mỹ đang mang thiên kiến.
Trong khi đó, hãng thông tấn Xinhua ca ngợi chính sách ngoại giao bóng bàn là “di sản tuyệt vời”.
Ông Zhang hy vọng rằng tinh thần của năm 1971 có thể hỗ trợ hình thành quan hệ tương lai tốt đẹp hơn giữa Mỹ và Trung Quốc.