Mô hình Bệnh viện cây trồng

Mô hình Bệnh viện cây trồng (BVCT) là chương trình mang tính toàn cầu, do Trung tâm Sinh học Nông nghiệp quốc tế khởi xướng nhằm nâng cao sức khỏe cây trồng, quản lý tốt sâu bệnh hại, giảm thiểu mất mát nông sản, bảo vệ môi trường và sức khỏe người nông dân.
Đội ngũ bác sĩ cây trồng của các Bệnh viện cây trồng trên địa bàn tỉnh (Ảnh tư liệu)
Tại Việt Nam, mô hình này do Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam chủ trì. Theo đó, ở trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, các BVCT hoạt động từ tháng 7.2013 với 24 bác sĩ cây trồng là cán bộ chuyên môn đang công tác tại Chi cục BVTV và các Trạm BVTV các huyện, thành phố đã được tham gia các lớp tập huấn, đào tạo nắm vững kiến thức về BVTV và trang bị đủ kỹ năng tư vấn cho nông dân. Trong những năm hoạt động chính, trên địa bàn tỉnh thường xuyên duy trì từ 3 đến 8 BVCT ở thành phố Hưng Yên và các huyện: Kim Động, Yên Mỹ, Phù Cừ… với đầy đủ trang thiết bị gồm: Máy tính bảng, dụng cụ, bảo hộ lao động... Để hoạt động hiệu quả, mỗi BVCT tham gia tư vấn cho nông dân tại địa điểm cố định và được ấn định về thời gian vào các ngày 10 và 25 hàng tháng; ngoài ra trong thời kỳ xung yếu của cây trồng các bệnh viện còn hoạt động thêm 2 buổi vào các ngày 02 và 17 hằng tháng để người dân được tư vấn thuận tiện, kịp thời. Tại mỗi bệnh viện có 2 bác sĩ cây trồng, người dân có thể đến địa điểm tư vấn trực tiếp hoặc trao đổi qua điện thoại.
Theo kết quả tổng hợp của Chi cục BVTV, từ năm 2013 đến năm 2020, trung bình mỗi năm, các BVCT trên địa bàn tỉnh đã thực hiện tư vấn trực tiếp cho khoảng 700 lượt hộ dân và tư vấn gián tiếp qua điện thoại cho khoảng 500 lượt hộ dân với các nội dung như: Các vấn đề về sinh lý cây trồng, các biện pháp kỹ thuật để quản lý hiệu quả các loại dịch hại gây ra do nấm, vi khuẩn, côn trùng, nhện... tập trung trên nhiều loại cây trồng như: Lúa, ngô, khoai tây, cà chua, dưa chuột... Các BVCT thường xuyên phối hợp với các công ty, đơn vị cung ứng vật tư nông nghiệp để trao đổi khoa học - kỹ thuật, giải đáp những thắc mắc về dịch hại trên cây trồng và biện pháp sử dụng thuốc BVTV, phân bón nhằm mang lại hiệu quả và bảo đảm sức khỏe cho nông dân. Bên cạnh đó, các BVCT đã gửi gần 100 mẫu dịch hại tới Trung tâm Giám định Kiểm dịch thực vật để kịp thời xác định được các đối tượng dịch hại sau đó giải đáp cho nông dân các biện pháp phòng trừ hiệu quả.
Với những hiệu quả đã đạt được từ hệ thống BVCT trên địa bàn tỉnh, đến năm 2020, dù không còn được hỗ trợ về kinh phí do mô hình đã kết thúc tại Việt Nam nhưng đội ngũ bác sĩ cây trồng ở các BVCT trên địa bàn tỉnh vẫn duy trì tích cực việc tư vấn miễn phí khi nhận được thông tin cần tư vấn từ người dân. Tính từ năm 2020 đến nay, đã có hơn 300 lượt tư vấn miễn phí chủ yếu qua điện thoại. Bác sĩ cây trồng Nguyễn Văn Đại đang công tác tại Trạm BVTV thành phố Hưng Yên cho biết: Từ năm 2020 đến nay, các BVCT không được hỗ trợ kinh phí hoạt động nhưng tôi và rất nhiều bác sĩ khác đã trở thành người bạn của nhiều hộ dân nên vẫn nhận được sự tin tưởng để nhờ tư vấn, trao đổi những thắc mắc trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Với cái tâm trong nghề nên tất cả các bác sĩ vẫn đang tư vấn nhiệt tình. Với việc nhiều bác sĩ cây trồng vẫn đang đồng hành cùng các hộ dân trên chặng đường phát triển nông nghiệp của tỉnh đã mang đến niềm vui cho các hộ nông dân. Chị Phạm Thị Hoa ở xã Trung Nghĩa (thành phố Hưng Yên) cho biết: Gia đình tôi có hơn 3 sào chuyên trồng cây rau màu các loại. Biết đến mô hình BVCT từ năm 2018, đến nay tôi vẫn thường xuyên gọi điện tới bác sĩ cây trồng của Trạm BVTV thành phố để nhờ tư vấn các biện pháp điều trị bệnh gây ra do nấm, vi khuẩn… Từ đó, góp phần giúp gia đình phát hiện được bệnh sớm, điều trị hiệu quả nên giảm được chi phí chăm sóc, hiệu quả kinh tế ổn định với nguồn thu nhập 4 - 6 triệu đồng/sào/vụ. Tôi nhận thấy đây là mô hình, cần được duy trì tiếp tục để giúp đỡ các hộ làm nông nghiệp”.
Đồng chí Lê Minh Nam, Phó Chi cục trưởng Chi cục BVTV tỉnh cho biết: Các bác sĩ cây trồng trên địa bàn tỉnh vẫn đang hoạt động rất hiệu quả ngay cả khi không còn được nhận hỗ trợ về kinh phí. Từ đó, người nông dân tiếp tục được cung cấp một dịch vụ thiết thực hoàn toàn miễn phí để bảo vệ cây trồng, góp phần mang lại hiệu quả kinh tế ổn định và bảo vệ sức khỏe trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, trong quá trình “bắt bệnh”, các bác sĩ cây trồng cũng được bổ sung, nâng cao kiến thức và các kỹ năng chuyên môn. Tuy nhiên, hiện nay, khi không còn kinh phí hoạt động, các bác sĩ trong quá trình làm nghề thiếu đi nguồn động lực, chủ yếu là trao đổi với người dân qua điện thoại nên hiệu quả tư vấn, điều trị bệnh không cao. Chính vì vậy, mô hình BVCT nên tiếp tục được các ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh quan tâm hỗ trợ kinh phí để phát huy hiệu quả cao.