Jordan quan trọng thế nào mà Mỹ và đồng minh vội chống lưng vua Abdullah II trước âm mưu lật đổ?

Ngày 3/4, nhà chức trách Jordan bắt giữ các cựu nhân vật chính phủ cấp cao và thành viên của Hoàng gia, đồng thời điều tra cựu Thái tử Hamza bin Hussein về kế hoạch gây bất ổn an ninh.

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Jordan, ông Ayman Al Safadi, ngày 4/4 cáo buộc Hoàng thân Hamza bin al Hussein - người anh em cùng cha khác mẹ với Quốc vương Abdullah II, câu kết với lực lượng nước ngoài nhằm mục đích khiến tình hình trong nước trở nên bất ổn.
Tuyên bố của ông Safadi không nêu rõ mục tiêu của Hamza mà chỉ cáo buộc cựu Thái tử về âm mưu lật đổ nhà vua.
Tình thế của Jordan
Cựu Thái tử Jordan bị tố cấu kết với nước ngoài, âm mưu lật đổ nhà vua
Sự ổn định của Jordan ở một khu vực phức tạp như thế là một câu chuyện thành công của Trung Đông và là kết quả trực tiếp của nghệ thuật lãnh đạo xuất sắc trong nhiều thập kỷ. Hoàng gia Jordan đã xây dựng đất nước với danh tiếng về sự ổn định và thành tích vững chắc về hòa giải quốc tế.
Với việc Jordan nằm giữa các cường quốc trong khu vực và Palestine, cố Quốc vương Hussein và bây giờ là Quốc vương Abdullah đã cân bằng động lực của một khu vực đầy thách thức, ngay cả theo tiêu chuẩn của Trung Đông.
Nhưng hoàn cảnh hiện tại, đặc biệt là đại dịch Covid-19, đã ảnh hưởng nặng nề đến quốc gia này. The National News (UAE) cho hay, trước đại dịch, Jordan phải vật lộn với gánh nặng của tình trạng thiếu việc làm liên tục, những thách thức về quản trị và sự căng thẳng của làn sóng người tị nạn.
Dù có phản ứng sớm hiệu quả với virus corona, nhưng việc trường kỳ vật lộn với đại dịch vẫn để lại hậu quả. Các cuộc biểu tình đã nổ ra hồi tháng Ba để phản đối các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt. Vụ bê bối xảy ra gần đây tại một bệnh viện trung ương khi máy thở hết oxy, dẫn đến cái chết của bệnh nhân, làm gia tăng nỗi sợ hãi cho người dân Jordan rằng thời kỳ khó khăn vẫn còn đây.
Jordan sẽ kỷ niệm 100 năm thành lập trong năm nay. Suốt một thế kỷ hình thành và phát triển, đất nước này đã vượt qua được những cuộc khủng hoảng trước đó và Hoàng gia luôn chèo lái con thuyền đất nước vượt qua những thời khắc khó khăn.
Nhưng chính trị ở Jordan vẫn là một "tiết mục giữ thăng bằng" tinh tế. Ở trong nước, các nhà lãnh đạo quản lý một nền kinh tế đôi khi còn yếu kém, với nguồn tài nguyên thiên nhiên hạn chế và mối đe dọa ngày càng lớn của tình trạng thiếu nước. Khan hiếm việc làm cho lực lượng lao động ngày càng trẻ của quốc gia. Tỷ lệ người tị nạn trên tổng dân số là hơn 10%, chỉ đứng sau Lebanon trên thế giới.
Vua Abdullah II và Hoàng hậu Rania của Jordan cùng các con: Thái tử Hussein (ngoài cùng bên trái), Công chúa Salma (phải), và Hoàng tử Hashem (Ảnh: Getty Images)
Các nước nhanh chóng ủng hộ Quốc vương Jordan
Đối với bên ngoài, Jordan được coi là một đối tác ổn định và đáng tin cậy của nhiều quốc gia, thể hiện qua các thông điệp hỗ trợ nhanh chóng dành cho Quốc vương Abdullah và quốc gia trong 24 giờ sau thông tin bất ổn.
Nhiều đồng minh của quốc gia Ả Rập rất coi trọng mối đe dọa đối với an ninh Jordan, và các đối tác quốc tế như Mỹ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và Liên đoàn Ả Rập đã nhanh chóng hội đàm với Quốc vương Abdullah II.
Các nhà lãnh đạo của đất nước đã quản lý một cách khéo léo các mối quan hệ với nước láng giềng Israel, quốc gia mà trên giấy tờ vẫn còn là đối thủ của nhiều thành phần của thế giới Ả Rập.
Ở biên giới phía bắc, đất nước phải đối mặt với những ảnh hưởng từ cuộc nội chiến kéo dài 10 năm của Syria. Jordan là nhân tố trung tâm trong việc đánh bại lực lượng khủng bố IS, và vẫn đang tiếp nhận 660.000 người tị nạn Syria. Nước này quản lý một số địa điểm linh thiêng ở Jerusalem, bao gồm Nhà thờ Hồi giáo Al Aqsa - địa điểm linh thiêng thứ ba trong đạo Hồi.
Đây là những gánh nặng đa dạng và lâu đời. Sự bền bỉ của vương quốc có nghĩa là không thể có sự tự mãn từ các đồng minh. Tình trạng an ninh của Jordan là rất quan trọng đối với sự thịnh vượng của khu vực.
Tiến sĩ Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE Sheikh Khalifa, tweet hôm 4/4, "Chúng ta hãy hướng về Jordan, lãnh đạo và người dân của đất nước."