Tưởng kết hôn là hạnh phúc nhân đôi, nhưng thực tế là gánh nặng gấp 3: Nhiều phụ nữ TQ 'vỡ mộng'

Năm 2020, gần 20% số phụ nữ đã kết hôn nói rằng họ cảm thấy hối hận vì đã lập gia đình, tăng đáng kể so với con số 12% trong năm 2017 và 9% trong năm 2012.

Đối với những người trưởng thành, lúc đêm muộn cũng là khi những điều nuối tiếc và hoài niệm quá khứ trở nên rõ ràng trong tâm trí.
Liu Fang đã tâm sự trên Weibo rằng: "Điều khiến tôi hối tiếc nhất trong cuộc đời này là đã kết hôn và sinh con. Thật tuyệt vời khi được ở một mình" - Bài đăng của Liu đã thể hiện một thực tế ngày càng phổ biến ở Trung Quốc, nơi nhiều người, chủ yếu là phụ nữ, đang hoài nghi về hôn nhân.
Cô Liu, 38 tuổi, đã kết hôn được 7 năm và có một cậu con trai 6 tuổi. Trong một cuộc phỏng vấn, Liu nói rằng vào thời điểm mới kết hôn, cô đã kỳ vọng hạnh phúc sẽ nhân đôi và nỗi buồn sẻ nửa với người chồng của mình.
Thế nhưng người phụ nữ đến từ Thượng Hải làm nhân viên văn phòng tại một công ty dữ liệu tài chính cho biết: "Hóa ra công việc mà tôi phải đảm nhiệm lại còn tăng gấp 3 lần. Công việc ở văn phòng, việc nhà và việc chăm sóc con cái khiến tôi lúc nào cũng nghĩ đến chuyện ly hôn".
Trải nghiệm kết hôn sau đó phải lo toan việc nhà và chăm sóc con cái trong khi vẫn phải duy trì công việc là một trong những lý do phổ biến khiến một người cảm thấy cuộc sống hôn nhân bất hạnh. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có những lí do khác như bạo lực gia đình hoặc các chính sách không thuận lợi về ly hôn khiến cuộc sống hôn nhân tan vỡ.
Trong khi các chuyên gia vẫn đang tranh cãi về những lý do dẫn đến sự vỡ mộng đó, thì một kết quả khảo sát gần đây đã chứng minh rằng ngày càng có nhiều phụ nữ không hạnh phúc trong hôn nhân.
Năm 2020, gần 20% số phụ nữ đã kết hôn nói rằng họ cảm thấy hối hận vì đã lập gia đình, tăng đáng kể so với con số 12% trong năm 2017 và 9% trong năm 2012.
Trong khi đó, chỉ có 7% số đàn ông đã kết hôn nói rằng họ hối hận.
Khảo sát này do Cục Thống kê Quốc gia, Tổng công ty Bưu điện Trung Quốc và Trường Phát triển Quốc gia thuộc Đại học Bắc Kinh phối hợp thực hiện, với sự tham gia của 100.000 gia đình trên toàn Trung Quốc.
Kết hôn không còn được coi là tất cả đối với nhiều phụ nữ ở Trung Quốc. Ảnh: Steven Ribet
Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã chứng kiến số vụ ly hôn tăng, trong khi số cuộc hôn nhân mới lại giảm xuống.
Theo số liệu của Bộ Dân sự nước này, tỷ lệ ly hôn so với hôn nhân, hoặc ly hôn theo tỷ lệ phần trăm của các cuộc hôn nhân, chỉ nhỉnh hơn 20% một chút vào năm 2009. Năm 2019, con số này đã tăng lên 50%.
Trong năm 2020, khi đại dịch COVID-19 bùng phát, tỉ lệ này đã giảm nhẹ, nhưng vẫn ở mức cao trên 45%.
Trong số các vụ ly hôn, người vợ thường là người đề nghị. Theo dữ liệu của Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc, có hơn 73% các vụ ly hôn được các tòa án trên toàn Trung Quốc giải quyết trong năm 2017 là do bên nữ đệ đơn.
Chính phủ Trung Quốc cũng nhận thức được tình trạng ly hôn ngày càng gia tăng, nên vào ngày 1/1/2021, chính phủ nước này đã ban hành luật yêu cầu các cặp vợ chồng phải trải qua "thời gian hạ nhiệt" trong 30 ngày trước khi họ có thể hoàn tất thủ tục ly hôn. Tuy nhiên, trước khi luật này chính thức có hiệu lực, nhiều cặp đôi đã vội vã tiến hành ly hôn để tránh "phiền hà".
Trong một cuộc khảo sát của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) năm 2020, gần 47% đàn ông Trung Quốc cho biết họ có làm việc nhà trước khi kết hôn, và kết quả khảo sát phụ nữ là 46%. Nhưng sự cân bằng đó đã thay đổi sau khi kết hôn, với 46% số đàn ông và 48% phụ nữ nói rằng họ có làm việc nhà.
Nguyên nhân khiến phụ nữ Trung Quốc bất mãn về hôn nhân
Ông Zhu Nan, một học giả tại Khoa Tâm lý của Đại học Macau, cho biết một trong những lý do gây ra sự bất mãn một cặp vợ chồng có thể là việc người đàn ông không chia sẻ việc nhà công bằng với vợ. Đây là một vấn đề toàn cầu chứ không phải riêng của Trung Quốc.
Giáo sư TQ: Nước Mỹ ngày nay như "ông già vấp ngã cầu thang máy bay", đánh không lại TQ
Bà Huang Yuqin, giáo sư xã hội học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Đông, cho biết những người vợ ở Trung Quốc phải gánh vác trên vai gánh nặng công việc, việc nhà và cả việc học hành của con cái.
Tỷ lệ phụ nữ Trung Quốc tham gia lao động vẫn ở mức cao - trên 60% - một trong những tỷ lệ cao nhất ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, điều này nghĩa là nhiều bà mẹ cũng đang đi làm. Nhưng điều đặc biệt vất vả đối với những bà mẹ ở Trung Quốc là việc học hành của con cái, bà Huang nói.
"Họ dành nhiều tâm sức và thời gian cho gia đình, thường là nhiều hơn người chồng… Sự bất mãn nảy sinh khi trách nhiệm hai bên gánh vác không được chia đồng đều", Giáo sư Huang cho biết.
Khảo sát của CCTV cho thấy nhận định trên đặc biệt đúng với những người trong độ tuổi từ 36 đến 45. Bà Huang nói rằng một trong những lí do là vì những người này đang ở giai đoạn mệt mỏi nhất của cuộc đời.
Bên cạnh đó, Giáo sư Huang cũng cho biết ngày càng có nhiều báo cáo về bạo lực đối với phụ nữ khiến nhiều người mất niềm tin vào hôn nhân.
Nhiều người phụ nữ độc thân ở Trung Quốc coi hôn nhân là gánh nặng. Ảnh: Getty Images
Bên cạnh những lo ngại về bạo lực gia đình, một số thay đổi lớn trong chính sách công cũng khiến nhiều người phụ nữ ngại kết hôn.
Hou Hongbin, một nhà văn ủng hộ nữ quyền tại Quảng Châu, cho biết: "Chính quyền đã cấm nhà trai tặng quà đính hôn nhưng lại không cấm của hồi môn từ nhà gái. Trong nhiều vụ bạo hành gia đình, chính quyền địa phương thường bỏ qua cho hành động này và người phụ nữ không có nơi nào để trốn tránh."
Sau khi chính phủ Trung Quốc bãi bỏ chính sách một con vào năm 2015 và bắt đầu khuyến khích các gia đình nuôi hai con trong bối cảnh lo ngại về dân số già nhanh chóng, phụ nữ càng chịu nhiều áp lực hơn trong việc sinh con, bà Hou nói. Do đó, nhiều người đã lựa chọn không kết hôn nếu không muốn có con.
Trong khi đó, nhà nghiên cứu Zhu cho rằng đã đến lúc cần phải đánh giá lại quan niệm văn hóa về giá trị của hôn nhân.
"Điều phi thường gì Việt Nam đã làm được mà chúng ta không thể?"
"Kết hôn không còn là mục tiêu cuối cùng của cả đàn ông và phụ nữ, và chúng ta nên ngừng đặt nặng vấn đề đó", ông nói.
"Quan niệm truyền thống về hôn nhân, trong đó đàn ông sẽ đầu tư vào việc theo đuổi bạn gái còn phụ nữ được kỳ vọng sẽ hy sinh vì hạnh phúc của gia đình, đang dần được loại bỏ. Lý tưởng mới là cả đàn ông và phụ nữ phải gánh vác một nửa trách nhiệm trong gia đình", ông Zhu cho biết.
Và theo ghi nhận của Giáo sư Huang, những người phụ nữ đang bắt đầu tưởng tượng ra những hướng đi khác cho cuộc đời của họ. "Họ bắt đầu nhận ra rằng mọi người không nhất thiết phải kết hôn", bà nói.
Liu, người phụ nữ bất mãn với cuộc sống hôn nhân ở Thượng Hải, cho biết một số người bạn của cô vẫn độc thân và họ dường như có cuộc sống tốt hơn cô.
"Tôi không thể phủ nhận rằng mình đang rất ghen tị với họ, ít nhất là trong giai đoạn này của cuộc đời. Họ thuộc về chính mình, họ có thời gian riêng để giải trí hoặc phát triển sự nghiệp. Có lẽ khi con trai tôi lớn hơn chút nữa, tôi cũng sẽ gia nhập hội độc thân", Liu kết luận./.
(Theo SCMP)