Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở

Bắt đầu từ tháng 3, hoạt động tư vấn tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng và hướng nghiệp của trường phổ thông bắt đầu khởi động. Đặc biệt, đối với các em học sinh bậc THCS, đây sẽ là khoảng thời gian để lựa chọn học nghề hoặc theo tiếp chương trình của bậc THPT.

Trường Cao đẳng Nghề An Giang tư vấn cho học sinh các ngành nghề đang giảng dạy tại trường
Hướng nghiệp hiệu quả là giúp học sinh hiểu được các em cần gì, cần lựa chọn như thế nào để phù hợp với năng lực, sở thích của bản thân cũng như hoàn cảnh gia đình. Hơn hết, đó phải là những ngành nghề đáp ứng nhu cầu việc làm của thị trường. Khi hướng nghiệp thành công sẽ không có tình huống học theo “Tâm lý đám đông”, theo sự lựa chọn của cha mẹ… mà không hiểu về ngành nghề mình đã lựa chọn, dẫn đến tình trạng chán nản, áp lực, bỏ học giữa chừng. Để tăng hiệu quả công tác tư vấn, hướng nghiệp, các trường đại học, cao đẳng hiện nay đang tích cực đổi mới hình thức, nội dung thông tin đến với học sinh.
Điển hình như Trường Cao đẳng nghề An Giang luôn nhấn mạnh những thế mạnh trong học nghề: tiết kiệm thời gian, thời lượng học hơn 80% là thực hành trên thiết bị, nhiều ngành nghề sinh viên đang học năm thứ 2 đã có thể đi làm thêm để tự trang trải, doanh nghiệp đến “đặt hàng” số lao động theo yêu cầu.
Theo Bí thư Đoàn trường Cao đẳng Nghề An Giang Nguyễn Văn Phong, những năm qua, ngoài tổ chức tư vấn tuyển sinh đến các trường THCS, THPT trên địa bàn tỉnh, trường còn tổ chức các hoạt động tương tác, quảng bá trên mạng xã hội, kết nối với các trường học để giới thiệu, thu hút học sinh học nghề.
Với hình thức trải nghiệm: “Một ngày làm sinh viên - công nhân”, nhiều trường học đã tổ chức đoàn đến Trường Cao đẳng Nghề An Giang để các em học sinh tham quan, tìm hiểu từng ngành học cụ thể, cùng những trải nghiệm thực tế môi trường đào tạo với giảng viên và sinh viên. Năm nay, do dịch bệnh COVID-19, nên việc tư vấn tuyển sinh của trường có nhiều thay đổi. Đặc biệt là năm nay trường còn thực hiện những buổi tư vấn trực tuyến trên mạng xã hội qua Fanpage của trường, nhận được rất nhiều sự quan tâm đến từ các em học sinh ở các địa phương.
Mới đây, Trường Cao đẳng nghề An Giang còn có văn bản gửi đến Phòng Giáo dục và Đào tạo ở các địa phương về việc phối hợp tư vấn hướng nghiệp cho các em học sinh THCS. Cụ thể, trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm, Trường Cao đẳng nghề An Giang sẽ cử giáo viên xuống trường gặp gỡ các em học sinh khối 9.
Theo thầy Nguyễn Thanh Sang (Phòng Đào tạo và Quan hệ doanh nghiệp Trường Cao đẳng nghề An Giang), nội dung các buổi tư vấn xoay quanh việc nắm bắt tâm lý, học lực, sở thích, hoàn cảnh gia đình của các em, từ đó giáo viên tư vấn sẽ đưa ra những lựa chọn nghề nghiệp thiết thực, phù hợp nhu cầu của thị trường việc làm hiện nay.
Những giáo viên được phân công tư vấn hướng nghiệp cho các em đều có chuyên môn dạy nghề của trường nên khi chia sẻ cũng như truyền cảm hứng đến các em, hiệu quả được nâng cao hơn rất nhiều. Năm nay, trường phối hợp Trường Trung cấp Kỹ thuật - Công nghệ An Giang (Chợ Mới) thực hiện chương trình dạy nghề và văn hóa song song, với 7 môn học để đảm bảo các em khi hoàn thành xong chương trình học nghề có được bằng tốt nghiệp lớp 12. Khi đó, việc học liên thông lên cao đẳng, đại học sẽ dễ dàng hơn.
“Việc học song song văn hóa và nghề không phải mới, tuy nhiên năm nay được áp dụng chương trình học 7 môn văn hóa. Ngoài ra, việc học văn hóa song song hay không sẽ do nhu cầu của các em, để các em đến trường và học tập với tâm lý thoải mái nhất. Tuy nhiên, trước đó nhà trường đã khảo sát năng lực và tư vấn cho các em cụ thể” - thầy Sang thông tin.
Lâu nay, tâm lý chung của cha mẹ các em vẫn là khi học xong THCS tiếp tục học lên bậc THPT, vì chỉ như vậy mới được gọi là thành công. Chỉ vì tư tưởng còn đặt nặng bằng cấp nên dù biết rằng con mình có sức học trung bình vẫn quyết định cho con dự thi vào THPT, dù xét về năng lực của các em không cao. Do vậy, trong công tác tư vấn hướng nghiệp, khi tổ chức các buổi hướng nghiệp cho học sinh, một số trường THCS còn mời phụ huynh học sinh tham dự.
“Khi đó, sẽ có cơ hội để trình bày với cha mẹ các em học nghề không phải là không thành công, thực tế học nghề có cơ hội việc làm rất cao. Người thợ có tay nghề cao được rất nhiều công ty, doanh nghiệp trọng dụng, với mức lương đáng mơ ước…” - thầy Sang giải thích thêm.
Những chia sẻ như vậy góp phần không nhỏ vào việc thay đổi tư tưởng, tâm lý đặt nặng bằng cấp của các bậc làm cha mẹ, có cái nhìn đúng hơn về học nghề. Từ đó sẽ tạo động lực, tâm lý thoải mái để con em mình có thể lựa chọn nghề nghiệp theo sở thích, việc học tập từ đó sẽ tốt hơn, cơ hội việc làm sẽ rộng mở hơn trong tương lai.