Nhìn từ ASIAD 19: Ngoảnh đi ngoảnh lại sẽ tới ASIAD 20

Các nhà quản lý đã và đang làm công tác rút kinh nghiệm chuyên môn ở từng đội tuyển thể thao quốc gia đã thi đấu Đại hội thể thao châu Á lần thứ 19 (ASIAD 19) vừa qua ở Hàng Châu (Trung Quốc). Nhưng rõ ràng, nếu không bắt tay vào chuẩn bị một chương trình chuyên môn cụ thể thì chúng ta sẽ lại không kịp với ASIAD 20 vào năm 2026.

Thể thao Việt Nam cần sớm bắt tay vào xây dựng kế hoạch ASIAD 20 ngay từ bây giờ. Ảnh: LƯỢNG LƯỢNG
Đội hình của 31 đội thể thao quốc gia mà chúng ta dự ASIAD 19 vừa qua là đội hình có độ tuổi trẻ. Chúng ta chỉ còn giữ số ít những gương mặt kì cựu trong một số nội dung còn lại số đông vẫn là lứa tuyển thủ trẻ và độ tuổi trung bình của các VĐV thể thao Việt Nam trong khoảng 23-24 tuổi (trẻ nhất là tuyển thủ Nguyễn Thúy Hiền ở môn bơi: 14 tuổi).
Ba đội tuyển giành được HCV ASIAD 19 vừa qua là bắn súng, karate và cầu mây nữ. Ngay khi cầu mây nữ Việt Nam giành được HCV nội dung bốn người nữ, lãnh đội cầu mây Việt Nam tại ASIAD 19 – ông Lê Thanh Sơn đã bày tỏ “Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch phát triển về chuyên môn trong nhiều năm. Sau lứa thế hệ vàng từng giành HCV tại ASIAD 2006, cầu mây Việt Nam tiếp tục đầu tư và có những cầu thủ lứa tiếp theo. Nhưng giải ASIAD 18 năm 2018 không có kết quả thành công, chúng tôi lại phải thay đổi bằng lứa cầu thủ mới. Các em cầu thủ giành HCV tại ASIAD 19 lần này có độ tuổi trẻ và cầu mây Việt Nam có thành công về kết quả. Tinh thần trẻ của các em làm nên chiến thắng ngày hôm nay”. Trong khi đó, đội hình ba tuyển thủ nữ kata của karate Việt Nam giành HCV tại ASIAD 19 thì độ tuổi lần lượt là 23 tuổi (Nguyễn Thị Phương), 21 tuổi (Nguyễn Ngọc Trâm) và 22 tuổi (Lưu Thị Thu Uyên). Xạ thủ Phạm Quang Huy đã giành tấm HCV cá nhân bài bắn 10m súng ngắn hơi nam khi đang ở độ tuổi 27, nghĩa là xạ thủ này còn nhiều thời gian để phấn đấu tiếp tục thi đấu thành tích cao trong tương lai.
Về thực tế, thể thao Việt Nam sẽ không có quãng nghỉ từ bây giờ cho tới khi chuẩn bị tranh tài ASIAD 20 vào năm 2026. Bởi vì ngay năm 2024, chúng ta có hai nhiệm vụ đáng kể là tranh tài Olympic Paris (Pháp) 2024 và Đại hội thể thao trong nhà và võ thuật châu Á. Năm 2025, thể thao Việt Nam sẽ thi đấu SEA Games 33 ở Thái Lan. Năm 2026, chúng ta dự tranh ASIAD 20. Về thời gian, chỉ có 3 năm để ngành thể thao chuẩn bị lực lượng và một chiến lược đối với Đại hội thể thao châu Á tiếp theo. Lần này, chúng ta mới chỉ có được 3 tấm HCV vậy sau đây 3 năm thì kết quả có thể là như thế nào? Đó là bài toán rất cụ thể về thời gian và chỉ tiêu mà từng đội tuyển thể thao và Cục TDTT phải có cụ thể.
Tất cả cùng nhìn nhận, thể thao Việt Nam thời điểm hiện tại đang thiếu đi các ngôi sao nổi bật để làm biểu tượng, tạo hiệu ứng thành tích đối với người hâm mộ. Chúng ta đã có tuyển thủ Nguyễn Thị Oanh rất nổi bật tại SEA Games 32. Thế nhưng ở ASIAD 19, cô đã bị lọt thỏm về thành tích trước các đối thủ ở châu Á. Nguyễn Huy Hoàng là gương mặt sáng của bơi Việt Nam tại SEA Games 32 nhưng trên bình diện ASIAD, tuyển thủ vẫn chưa thể vượt trội trước đối thủ châu lục.
Mọi con số, mọi dữ liệu và mọi so sánh giữa thành tích thể thao Việt Nam với các nền thể thao của khu vực Đông Nam Á từ kết quả huy chương tại ASIAD 19 hoàn toàn để có thêm những dữ liệu giúp nhà quản lý hiểu thêm rằng, thể thao chúng ta muốn mạnh mẽ hơn nữa phải đầu tư thực chất vào nội dung, con người trọng điểm và có nhiều kinh phí mới hiệu quả. Thể thao không đơn thuần chỉ nằm ở năng lực con người mà còn là từ sự vận hành áp dụng khoa học kĩ thuật, dinh dưỡng, tập huấn, tập luyện... rồi tổng hòa làm nên một chiến thắng, giành huy chương.
Ngay khi ASIAD 19 khép lại, nhiều tuyển thủ của thể thao Việt Nam đã về nước và trở lại tập luyện. Tất cả họ lại bước vào nhiệm vụ trước mắt là chuẩn bị chuyên môn rồi thi đấu giải quốc tế quan trọng nhằm tranh suất Olympic tiếp theo cho thể thao Việt Nam. Vì thế, chiến lược và kế hoạch chuyên biệt nào cho ASIAD rất chờ được thực hiện. Vào ngày 19-9-2016, ASIAD 20 sẽ chính thức khai mạc ở Nhật Bản.