Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực của con người Việt Nam

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần tập trung nghiên cứu, hoàn thiện việc xây dựng hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực của con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế gắn liền với việc gìn giữ và phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam. Đây là chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương tại chương trình làm việc vào sáng nay.

Sáng 9/9, Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội nghị triển khai chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021 - 2026. Dự và chủ trì Hội nghị có đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh:KS)
Báo cáo tại Hội nghị, lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của lĩnh vực văn hóa, những năm qua, đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân ngày càng phong phú, nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc được đề cao và phát huy. Các hoạt động văn hóa, văn học nghệ thuật ngày càng đa dạng và có chất lượng. Công tác xây dựng văn hóa cơ sở được quan tâm chú trọng. Công tác bảo vệ và phát huy di sản văn hóa đạt được kết quả quan trọng. Hội nhập và hợp tác quốc tế văn hóa được đẩy mạnh, giúp quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa và con người Việt Nam ra thế giới, hình thành nên sức mạnh mềm cho đất nước. Bên cạnh đó, cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” được đẩy mạnh trong tất cả các đối tượng. Thể thao thành tích cao có chuyển biến tích cực với nhiều huy chương tại các giải thể thao lớn của khu vực, châu lục và thế giới. Ngành du lịch đã cơ bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, với lượng khách quốc tế tăng mạnh. Trong giai đoạn 2016 - 2019, lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam đã tăng từ 10 triệu lên 18 triệu lượt khách.
Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện có hiệu quả công tác triển khai, thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng trong lĩnh vực văn hóa như: Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị (khóa X) về tiếp tục phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới; Nghị quyết số 33 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI; Kết luận số 76 của Bộ Chính trị (khóa XII) về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33 về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước; Hướng dẫn số 159 của Ban Tuyên giáo Trung ương về việc triển khai Kết luận số 76 của Bộ Chính trị. Đặc biệt, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng chương trình hành động nhằm thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Nghị quyết số 50 của Chính phủ. Trong đó tập trung hoàn thiện thể chế văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch; xây dựng môi trường văn hóa, lối sống, đạo đức xã hội lành mạnh, văn minh. Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác văn hóa, thể thao và du lịch vẫn còn một số tồn tại như: thể chế chưa theo kịp và đáp ứng yêu cầu phát triển, việc xây dựng một số cơ chế, chính sách về văn hóa, thể thao, du lịch còn chậm được điều chỉnh, bổ sung. Bên cạnh đó, dịch vụ sản phẩm văn hóa, thể thao còn chậm phát triển và có chất lượng thấp; thiếu các thương hiệu văn hóa, thể thao ở cấp độ quốc gia, khu vực và quốc tế. Khoảng cách thụ hưởng văn hóa, thể thao giữa miền núi, vùng sâu, vùng xa với đô thị và trong các tầng lớp nhân dân chậm được rút ngắn. Công tác kiểm soát chất lượng dịch vụ, quản lý môi trường du lịch cả về tự nhiên và xã hội tại một số địa phương chưa đảm bảo. Hiệu quả phát triển du lịch chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế; năng lực cạnh tranh còn hạn chế, ấn chứa nhiều yếu tố thiếu bền vững.
Đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: KS)
Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã làm được trong thời gian qua. Nhìn tổng thể, Bộ đã thực hiện một khối lượng công việc khá lớn, chất lượng công việc về cơ bản là tốt và đạt yêu cầu. Những thành tựu về kinh tế, xã hội của đất nước trong thời gian qua có sự đóng góp rất quan trọng của Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch nói chung và Bộ nói riêng.
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa yêu cầu Ban và Bộ cần tâp trung triển khai thực hiện các nội dung trọng tâm sau:
Thứ nhất, thời gian tới, đề nghị các đồng chí tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt hơn nữa các chương trình hành động của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhằm thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng đã ban hành; thể chế hóa, cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng thông qua công tác quản lý nhà nước của Bộ. Tập trung nghiên cứu, hoàn thiện việc xây dựng hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực của con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế gắn với việc gìn giữ và phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam; làm tốt công tác xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trong đó chú trọng bồi dưỡng, xây dựng đạo đức, lối sống và phát triển thể chất con người Việt Nam gắn với việc triển khai thực hiện nghiêm túc Kết luận số 01 của Bộ Chính trị (khóa XIII) về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị (khóa XII) về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; quán triệt sâu sắc các chỉ đạo của đồng chí Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam thông qua các bài viết quan trọng của Tổng Bí thư trong thời gian gần đây khi triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng; và các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng trên các lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật, gia đình, thể thao và du lịch.
Thứ hai, các đồng chí cần bám sát yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của cả nhiệm kỳ, đẩy mạnh việc triển khai chủ trương của Đảng về phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, hoàn thiện thị trường dịch vụ và sản phẩm văn hóa, nhằm khai thác và phát huy những tiềm năng, giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Thời gian tới, đề nghị các đồng chí tiếp tục tham mưu xây dựng, bổ sung và hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành công nghiệp văn hóa trong tình hình mới; từng bước nâng cao hiệu quả việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ và các quyền liên quan, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trên thị trường. Đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực, đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp cho các ngành công nghiệp văn hóa. Đồng thời, tăng cường ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại trong sáng tạo, sản xuất, phổ biến, lưu giữ các sản phẩm văn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ văn hóa.
Thứ ba, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần tập trung nghiên cứu các giải pháp cụ thể nhằm xử lý hài hòa giữa phát triển các hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng và chuyên nghiệp. Thời gian tới, đề nghị các đồng chí tăng cường hơn nữa công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở; đề cao xây dựng văn hóa gia đình, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa công sở,… gắn với đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về gia đình theo hướng lấy hoạt động của gia đình làm trọng tâm, bảo đảm sự gắn kết xã hội và vai trò của gia đình.
Quan tâm đầu tư và đầu tư có trọng điểm, tạo ra sự đột phá về cơ sở vật chất, trang thiết bị đối với các thiết chế văn hóa, thể thao; nghiên cứu, đầu tư một số ít công trình văn hóa trọng điểm quốc gia, tầm nhìn 2030, 2045 có tầm khu vực và thế giới, tương xứng với sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước; nâng cao hiệu quả hoạt động của các công trình văn hóa trong việc phục vụ, đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của Nhân dân.
Thứ tư, đề nghị các đồng chí tiếp tục cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc, bảo đảm sự hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa với phát triển kinh tế, du lịch. Trước mắt, cần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy, rà soát các cơ chế, chính sách đã ban hành, từ đó bổ sung hoàn thiện hoặc ban hành mới các văn bản pháp quy và các cơ chế về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phù hợp với tình tình thực tế, chú trọng đến vai trò và quyền lợi của cộng đồng đối với bảo tồn di sản.
Tiếp tục thực hiện chủ trương xã hội hóa, huy động các nguồn lực xã hội để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Gắn di sản văn hóa, nhất là di sản văn hóa thế giới và di sản văn hóa đặc biệt của quốc gia để phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn. Lấy phát triển du lịch văn hóa được tổ chức và quản lý tốt để bảo vệ và phát huy tốt hơn giá trị của di sản văn hóa.
Thứ năm, văn học nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hóa; là nhu cầu thiết yếu, thể hiện khát vọng chân, thiện, mỹ của con người; đồng thời là một trong những động lực to lớn, thúc đẩy xã hội phát triển. Vì vậy, đề nghị các đồng chí tiếp tục quan tâm, đầu tư đầy đủ, toàn diện cho văn học nghệ thuật; coi đó vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm xuất phát từ yêu cầu của cuộc sống.
Thời gian tới, các đồng chí chú trọng hơn nữa công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ văn nghệ sĩ, những tài năng nghệ thuật của đất nước; tạo mọi điều kiện thuận lợi để đội ngũ văn nghệ sĩ hoạt động, phát huy khả năng sáng tạo nghệ thuật, xây dựng các tác phẩm có chất lượng cao, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Nghiên cứu, bổ sung các giải pháp thiết thực nhằm động viên, khuyến khích sự vào cuộc của các tổ chức, đoàn thể, đội ngũ văn nghệ sĩ và các tầng lớp nhân dân, quyết tâm tạo bước chuyển biến rõ nét trong nhiệm vụ xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa nghệ thuật lành mạnh. Tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách đầu tư cơ sở vật chất, kinh phí cho các hoạt động văn học nghệ thuật. Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cơ chế đặt hàng sáng tác, phổ biến các tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về nội dung tư tưởng và nghệ thuật. Đồng thời, cần kiên quyết xử lý các biểu hiện sai trái trong lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Thứ sáu, đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các hội văn học nghệ thuật và các cơ quan, tổ chức liên quan nghiên cứu, rà soát, bổ sung, đề xuất các cơ chế, chính sách thích hợp để thu hút, kêu gọi nhiều nguồn lực xã hội hơn nữa, phục vụ cho sự phát triển văn hóa và con người Việt Nam.
Tăng cường công tác định hướng, tiếp nhận có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước. Tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào ta ở nước ngoài, các tổ chức quốc tế đầu tư trí tuệ, nguồn vốn phát triển văn hóa, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Phối hợp xây dựng các trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài; đẩy mạnh hoạt động dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài ở Việt Nam.
Thứ bảy, đề nghị các đồng chí trong Ban Cán sự đảng, các đồng chí Lãnh đạo Bộ tiếp tục chỉ đạo sâu sát, thường xuyên, chủ động và nhạy bén hơn nữa việc thực hiện các kế hoạch, chương trình công tác của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề ra; phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với các ban, bộ, ngành, địa phương để triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ.
Thời gian qua, việc phối hợp công tác giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được triển khai tốt trên nhiều mặt. Vì vậy, tôi mong rằng, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa Ban và Bộ tiếp tục được phát huy trong thời gian tới, góp phần thực hiện có hiệu quả Quyết định số 238 của Ban Bí thư về việc ban hành “Quy chế phối hợp giữa ban tuyên giáo các cấp với cơ quan nhà nước cùng cấp trong việc thực thi pháp luật, triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết các vấn đề nổi cộm, nhân dân quan tâm”.
Đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết chương trình phối hợp công tác giữa hai cơ quan (Ảnh:KS)
Đặc biệt, đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp chặt chẽ với Ban Tuyên giáo Trung ương trong việc tổ chức Hội nghị Văn hóa toàn quốc, dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 24/11/2021 tới đây, dưới sự chủ trì của Ban Bí thư Trung ương Đảng. Đây là Hội nghị vô cùng quan trọng mà đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và các đồng chí trong Ban Bí thư rất quan tâm, nhằm đánh giá kết quả thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng văn hóa, con người Việt Nam sau 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước. Qua đó, tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam; thống nhất phương hướng, các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2021-2026, tầm nhìn đến năm 2045.
Để tổ chức thành công Hội nghị quan trọng này, tôi đề nghị đồng chí Bộ trưởng và các đồng chí Lãnh đạo Bộ đặc biệt quan tâm, xem đây là một nhiệm vụ trọng tâm của Bộ trong năm 2021, chủ động đảm trách các hoạt động của Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Hội nghị; phân công, giao trách nhiệm cho các đơn vị trực thuộc Bộ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị của Ban Tuyên giáo Trung ương và các đơn vị liên quan, tham mưu cho Ban Bí thư tổ chức thành công Hội nghị quan trọng và có ý nghĩa này.
Về phía Ban, giao cho Vụ Văn hóa - Văn nghệ làm đầu mối theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, phối hợp với Văn phòng và các cục, vụ, đơn vị liên quan của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện.
Đây sẽ là một hoạt động lớn, quan trọng bậc nhất sau khi Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thống nhất ký kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021-2026. Qua đó cho thấy rằng, sự phối hợp giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch không chỉ đơn thuần là sự phối hợp trong thực thi pháp luật, triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết các vấn đề nổi cộm, nhân dân quan tâm, mà đó còn thể hiện cho sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên và toàn diện giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trên tất cả các mặt công tác. Điển hình như tới đây, Ban và Bộ sẽ cùng phối hợp nghiên cứu, xây dựng và tham mưu Ban Bí thư ban hành “Các quy định của Ban Bí thư về sự phối hợp giữa Ban Tuyên giáo Trung ương với Ban Cán sự đảng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đảng đoàn Liên hiệp các Hội Văn học, nghệ thuật Việt Nam và các cơ quan Đảng, Nhà nước trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng, quản lý các nội dung quan trọng, phức tạp, nhạy cảm trên lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật”./.