Điêu khắc và kiến trúc cần sự tương tác

Triển lãm Điêu khắc trong không gian kiến trúc đô thị lần thứ V-2021 do Hội Mỹ thuật TP HCM tổ chức, đã khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM sáng 25-4 và kết thúc vào ngày 5-5.

Ngành thiết kế kiến trúc của Việt Nam trong những năm gần đây phát triển khá mạnh, nổi bật với nhiều gương mặt điêu khắc tiêu biểu giành được nhiều giải thưởng uy tín trong và ngoài nước. Riêng tại TP HCM, sau 5 lần tổ chức, lần này có 11 giải thưởng được xét tặng qua cuộc vận động sáng tác, cho thấy trong đời sống hiện đại, những tác phẩm điêu khắc đã thỏa mãn nhu cầu thưởng thức văn hóa nghệ thuật ngày một lớn của nhân dân TP.
Tại triển lãm, các nhà điêu khắc đều cho rằng tác phẩm nghệ thuật sẽ đặt nghĩa cho không gian và giúp người xem có được một cảm nhận cụ thể khi chiêm ngưỡng nó trong không gian đô thị. Mỗi tác phẩm điêu khắc đều hàm chứa một hoặc vài tầng ý nghĩa, mang lại giá trị văn hóa tinh thần cho người thụ hưởng.
Do vậy, đưa điêu khắc tiếp cận gần hơn với người dân trong một không gian kiến trúc đô thị là góp phần thỏa mãn nhu cầu thưởng lãm nghệ thuật và hình thành giá trị thẩm mỹ, nâng cao nhận thức thẩm mỹ thông qua hiệu quả thị giác ở mỗi người. Nghệ sĩ điêu khắc Vũ Quang Sáng (Hà Nội) cho rằng: "Tính điêu khắc trong kiến trúc là vũ khí lợi hại để kiểm soát được không gian và từ đó có thể đưa ra quy hoạch cho một khu đô thị hay một thành phố ấn tượng và có sức đột phá".
Tác phẩm “Sương đen” của tác giả Trần Việt Hà với chất liệu sắt hàn đã đoạt giải nhất
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Vũ Huy Thông (Viện Mỹ thuật - Trường ĐH Mỹ thuật Việt Nam) cho biết qua cuộc triển lãm này đã khẳng định không nên tách riêng điêu khắc và kiến trúc, mà cần xem xét chúng trong sự tương tác lẫn nhau. Theo ông Thông, mối quan hệ giữa điêu khắc và kiến trúc tại Việt Nam đang có chiều hướng "xuống cấp", mang đến hệ lụy về thẩm mỹ, kể cả giáo dục và tuyên truyền. Điều này xuất phát từ hành lang quản lý của nhà nước đối với việc khuyến khích xây dựng tác phẩm nghệ thuật tại không gian kiến trúc, công cộng.
"Quy hoạch không gian đô thị cần ứng dụng điêu khắc và ý tưởng nghệ thuật mang tính kết hợp để triển khai đồng bộ. Đơn cử như hiện các công trình đô thị tại TP HCM chỉ nghĩ đến thiết kế nhà, công năng sử dụng mà quên đi tính nghệ thuật, tạo cái đẹp cho đô thị" - ông Thông nhấn mạnh.
Triển lãm có 73 tác phẩm điêu khắc của 52 tác giả, trong đó tác phẩm "Sương đen" của tác giả Trần Việt Hà với chất liệu sắt hàn đã đoạt giải nhất. Hai giải nhì là "Mạch sống đô thị 2" (Trần Văn Bình) và "Lũ thượng nguồn" (Trần Đình Thắng).
Ngoài ra còn có 3 giải ba và 5 khuyến khích.