Gói hỗ trợ phục hồi kinh tế sau Covid-19 có gì đặc biệt?

Chủ nhiệm UBKT Quốc hội Vũ Hồng Thanh nhận định về gói hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.

Không sợ tăng trần nợ công
Tại buổi họp báo về Diễn đàn kinh tế Việt Nam 2021, chiều 2/12, trả lời về gói hỗ trợ phục hồi kinh tế đang được dư luận quan tâm, ông Vũ Hồng Thanh cho biết, gói hỗ trợ là một trong năm nội dung dự kiến sẽ được trình quốc hội phiên họp tới. Gói hỗ trợ được thiết kế trong bối cảnh sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp (DN) khó khăn, cung ứng đứt gãy, đời sống nhân dân hết sức khó khăn do tác động của Covid-19 tới kinh tế toàn cầu và Việt Nam suốt hai năm qua.
"Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021 phục hồi và phát triển bền vững" cuối tuần này sẽ bàn về nội dung gói hỗ trợ phục hồi kinh tế. Ảnh minh họa
Ông Thanh cũng cho biết, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ DN và người dân. Tuy nhiên trong bối cảnh dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, gói hỗ trợ phục hồi kinh tế được tiếp tục đặt ra là cần thiết.
“Đến nay, gói này chưa được Chính phủ triển khai. Tuy nhiên, thời gian qua với tinh thần chủ động, Quốc hội và Chính phủ cùng các chuyên gia và nhà khoa học đã bàn nhiều về nội dung này. Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021 phục hồi và phát triển bền vững cuối tuần này cũng có mục đích là lắng nghe các chuyên gia về cách giải quyết gói hỗ trợ này như thế nào để đáp ứng phục hồi kinh tế thời gian tới”, ông Thanh nói.
“
Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Bùi Quang Tuấn:
Năm nay, chúng tôi dự báo tăng trưởng kinh tế chỉ 2-2,5% trong khi thế giới trên 5%. Làm cách nào thu hẹp khoảng cách nào này? Phải đổi mới khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, ứng dụng kinh tế số… giúp chúng ta tăng trưởng nhanh hơn. Đầu tư công tất nhiên cũng là động lực nhưng còn do năng lực hấp thu của nhiều địa phương, công trình chưa trực tiếp đóng góp vào GDP ngay. Gói hỗ trợ đưa ra thời điểm này phải có tác dụng nhanh và ngay.
”
Đối với lo ngại gói hỗ trợ tác động làm tăng nợ công, ông Thanh cho rằng, trong bối cảnh đặc biệt thì phải có cách thức đặc biệt. “Vừa qua, về nợ công đã có chỉ tiêu, gói hỗ trợ này phải nằm ngoài gói mà Quốc hội đã thông qua.
Có ý kiến cho rằng gói hỗ trợ phải nhanh, lan tỏa, tích cực thì chỉ tập trung trong hai năm mỗi năm tăng bội chi 1% GDP. Theo tính toán của các chuyên gia thì tăng thêm bội chi 1% GDP thì các mức an toàn về nợ công, nợ chính phủ và nợ nước ngoài vẫn nằm tong tầm kiểm soát. Nguồn thì phải cân nhắc trên cơ sở có vay và có khả năng trả, bảo đảm tính khả thì và đáp ứng mức độ hấp thu của nền kinh tế. Chúng ta không sợ tăng trần nợ công và chi tiêu mà vấn đề là hấp thu ra sao, hiệu quả ra sao”, ông Thanh nói.
Ngoài ra, ông Thanh cũng lưu ý, phải công khai minh bạch, tránh trục lợi, phòng chống tham nhũng, lãng phí trong gói hỗ trợ này.
Quy mô gói hỗ trợ 6-8% GDP
Thông tin thêm về gói hỗ trợ tại họp báo, ông Bùi Quang Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho biết, quy mô gói hỗ trợ phải đủ lớn mới có tác đụng, còn nếu gói hỗ trợ nhỏ quá sẽ không đủ lượng, không đảm bảo tác động.
“Còn quy mô ở mức độ nào thì phải tính toán. Tôi rà soát lại thì ta còn một số không gian để tận dụng. Ví dụ như trần nợ công còn dư địa nhiều hơn, đến nay khoảng 43,7% GDP. Nếu chiếu theo chỉ tiêu trần nợ công 55% thì vẫn còn không gian nhưng tất nhiên ta không nên tận dụng quá để dẫn đến lạm phát.
Chúng tôi tính toán quy mô gói hỗ trợ này không tới 10% GDP như các nước nhưng cũng phải 6-8% GDP”, ông Tuấn tiết lộ.
Đối với đối tượng ưu tiêu hưởng thụ chính sách hỗ trợ, ông Tuấn khẳng định là có những đối tượng được ưu tiên của gói hỗ trợ này.
“Khủng hoảng này xuất phát từ y tế, tức là nguyên nhân phi kinh tế thì chữa trị cũng phải tập trung vào y tế, y tế dự phòng, y tế cơ sở và đời sống người lao động… chứ không phải cứ nhăm nhăm hỗ trợ kinh tế, mà là kinh tế và xã hội. Chúng ta cũng nên rà soát lại các trọng tâm, chia ra mục tiêu ngắn hạn giải quyết trước mắt và sau đó là rà soát lại các mục tiêu tăng trưởng”, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nói.
Theo đó, trọng tâm ngắn hạn là hỗ trợ doanh nghiệp qua công cụ tài chính là giảm thuế, phí bởi theo ông Tuấn nếu chỉ giảm, hoãn thuế, phí thôi thì không đủ. “DN cầm cự đến giai đoạn này oải lắm rồi, không hỗ trợ sớm thì sẽ hy sinh nhiều, cả DN khỏe”, ông Tuấn nói trước lo ngại hiện có khoảng 10.000 DN rời thị trường mỗi tháng là con số đáng báo động.
Ngoài thuế, phí, DN cũng sẽ tiếp tục được hỗ trợ thông qua các loại nghĩa vụ khác như bảo hiểm… mà DN phải đóng hay cơ cấu lại nợ để DN có thời gian phục hồi.
Ngoài các yếu tố trên, ông Tuấn cũng đề cập đến nội dung: Tạo môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ chuyển đổi số, tiếp cận lao động, tiếp cận thông tin…