Điện Biên: Thực hiện tốt công tác người cao tuổi năm 2021

Năm 2021, tỉnh Điện Biên đã nỗ lực phấn đấu, vượt qua khó khăn thực hiện có hiệu quả công tác Người cao tuổi (NCT), góp phần quan trọng hoàn thành nhiệm vụ kinh tế, xã hội. Qua đó tạo tiền đề cho thực hiện tốt công tác Người cao tuổi năm 2022.

Đồng chí Lê Thành Đô, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh tặng hoa chúc mừng Hội NCT tỉnh.
Theo đó, UBND tỉnh đã thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc thực hiện công tác chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi trên địa bàn. Trong năm 2021 UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai thực hiện công tác chăm sóc người cao tuổi. Các sở, ngành thành viên Ban công tác người cao tuổi căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao đã ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cấp huyện, cấp xã triển khai thực hiện các chế độ, chính sách trợ cấp xã hội thường xuyên, cấp thẻ BHYT, miễn giảm các loại phí đối với người cao tuổi khi tham quan các di tích, bảo tàng, các khu văn hóa.. thực hiện khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe… đối với người cao tuổi trên địa bàn.
Bên cạnh đó công tác tuyên truyền, tập huấn đã chỉ đạo các cơ quan truyền thông như Đài phát thanh - Truyền hình tỉnh, Báo Điện Biên Phủ, xây dựng chuyên mục tuyên truyền Luật người cao tuổi trên báo viết, báo hình và báo điện tử của tỉnh; xây dựng các phóng sự, ký sự về những gương người cao tuổi điển hình tiên tiến tích cực phổ biến, truyền bá kiến thức, kinh nghiệm quý báu cho thế hệ trẻ về sản xuất, kinh doanh, giữ gìn bản sắc văn hóa, hòa thuận trong gia đình, hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp tại cộng đồng, nêu gương sáng người cao tuổi tiêu biểu phát huy truyền thống “ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền” góp phần động viên tinh thần người cao tuổi “sống vui, sống khỏe, sống có ích” với cộng đồng, làng xóm…
Năm 2021 Ban Đại diện Hội NCT tỉnh đã xuất bản 200 cuốn Thông tin NCT tỉnh Điện làm tài liệu tuyên truyền cho các cơ sở Hội, nêu gương điển hình tiên tiến góp phần giúp cho các Hội viên hội NCT các cấp nắm bắt được chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước đối với NCT. Ban Đại diện Hội NCT tỉnh và cấp huyện đã kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương ban hành nhiều chủ trương, kế hoạch thực hiện chương trình Tháng hành động vì NCT “Chung tay chăm sóc sức khỏe và hạnh phúc của Người cao tuổi”. Công tác thông tin, tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân, nhất là NCT trong thực hiện Luật NCT, các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đối với NCT.
Theo kết quả rà soát, toàn tỉnh có 44.072 người cao tuổi (chiếm khoảng 7,2% dân số).
Việc khám chữa bệnh cho NCT ngày càng được quan tâm, chăm sóc chu đáo, có 37.811 NCT được cấp thẻ bảo hiểm Y tế (chiếm 92%), có 17.332 NCT được khám sức khỏe định kỳ và 9.799 NCT được lập hồ sơ theo dõi sức khỏe. Công tác khám chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở Y tế triển khai thực hiện hiệu quả. Các phòng khám đa khoa khu vực và Bệnh viện tuyến huyện đã dành một số giường bệnh cho NCT. Duy trì, triển khai có hiệu quả chương trình phòng chống mù lòa, chương trình “Mắt sáng cho NCT”. Ban Đại diện Hội Người cao tuổi tỉnh và cấp huyện phối hợp với ngành Y tế (trực tiếp là Trung tâm kiểm soát bệnh tật) tiếp tục thực hiện chương trình “Mắt sáng cho NCT”. Đã khám, sàng lọc tư vấn về mắt cho khoảng 9.000 NCT, trong đó 527 người được mổ mắt miễn phí. Tổ chức khám mắt và tặng kính nâng thị lực cho 660 NCT tại 5 huyện: Tuần Giáo, Tủa Chùa, Mường Ảng, Mường Chà, Điện Biên Đông, tổng kinh phí hỗ trợ 250 triệu đồng từ NSNN cấp hỗ trợ cho Ban Đại diện tỉnh.
Chủ động phối hợp với các sở, ngành có liên quan hướng dẫn cấp huyện, cấp xã triển khai thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với người cao tuổi trên địa bàn theo quy định tại Nghị dịnh 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ. Có 6.368 người cao tuổi được hưởng trợ cấp hàng tháng, trong đó 4.986 người cao tuổi đang hưởng trợ cấp người cao tuổi, 1.382 người cao tuổi khuyết tật.
Hưởng ứng cuộc vận động của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam V/v Xóa nhà tạm cho người nghèo, trong đó có hộ nghèo có NCT. Ban Đại diện Hội NCT cấp huyện đã tích cực chỉ đạo các cấp Hội cơ sở rà soát thống kê lập danh sách số hộ NCT còn ở nhà tạm, nhà dột nát cần được sửa chữa làm mới. Kết quả: đã thực hiện xóa nhà tạm cho 107 hộ với kinh phí 1.080 triệu đồng.
Việc chúc thọ mừng thọ cho NCT được các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tổ chức vào dịp tết Nguyên đán đảm bảo trang trọng, tiết kiệm, phù hợp với nếp sống văn hóa, phong tục tập quán của địa phương và hoàn cảnh của gia đình Người cao tuổi. Trong dịp tết Tân Sửu năm 2021, đã có 3.591 NCT được chúc thọ, mừng thọ với tổng số tiền hơn 2 tỷ đồng, trong đó: Có 111 NCT tròn 100 tuổi được Chủ tịch nước tặng quà, thiếp mừng thọ và 372 NCT tròn 90 tuổi được Chủ tịch UBND tỉnh chúc thọ, mừng thọ.
Việc tổ chức thăm hỏi tặng quà cho NCT đặc biệt là NCT có hoàn cảnh khó khăn được các cấp Hội quan tâm thực hiện. Nhân dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu, các cấp Hội đã phối hợp với chính quyền, đoàn thể trao quà cho 1.292 NCT nghèo, có hoàn cảnh khó khăn cô đơn không nơi nương tựa với trị giá 256,692 triệu đồng. NCT khi ốm đau được các cơ sở Hội, chi tổ hội đã tổ chức thăm hỏi động viên kịp thời; NCT khi qua đời được tổ chức thăm viếng, tiễn đưa chu đáo.
Năm 2021, tỉnh đón trên 30.000 nghìn lượt khách tham quan là Người cao tuổi và cựu chiến binh tham quan các điểm di tích trên địa bàn tỉnh, đã thực hiện nghiêm túc việc giảm giá vé 50% cho Người cao tuổi, 100% là cựu chiến binh khi tham quan các điểm di tích trên địa bàn tỉnh.
Tính đến tháng 11 năm 2021 toàn tỉnh có 209 CLB thuộc các loại hình đang hoạt động và thu hút 6.071 NCT tham gia. Trong đó có 01 câu lạc bộ Hoa Lan, 01 câu lạc bộ Thơ, 01 câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa thái, 01 câu lạc bộ bảo tồn âm nhạc dân ca dân vũ các dân tộc Điện Biên, 01 câu lạc bộ Hát chèo, 02 câu lạc bộ Khiêu vũ, 01 câu lạc bộ nghệ thuật người cao tuổi 7/5 và trên 120 câu lạc bộ Bóng chuyền hơi, Thể dục dưỡng sinh, Cầu lông, Bóng bàn, Xe đạp, Cờ tướng… Có thể khảng định rằng các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; các câu lạc bộ nghệ thuật thơ, ca, dưỡng sinh… được phát triển mạnh mẽ, rộng khắp, thu hút đông đảo người cao tuổi tham gia làm cho đời sống tinh thần của người cao tuổi ngày càng phong phú, vui vẻ, phấn khởi, góp phần làm cho môi trường văn hóa trong thôn, bản, tổ dân phố vui tươi, lành mạnh. Ban Đại diện Hội người cao tuổi tỉnh phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã tổ chức Liên hoan “Tiếng hát Người cao tuổi” tỉnh Điện Biên năm 2021. Hình thức thi, các đoàn quay hình gửi video về Ban Tổ chức, Ban giám khảo chấm. Kết quả có 10 đoàn tham gia, Ban Tổ chức đã trao 10 giải toàn đoàn (03 giải A, 04 giải B, 03 giải C); 64 giải tiết mục (20 giải A, 24 giải B, 20 giải C).
Hưởng ứng tháng hành động vì NCT Việt Nam (01/10) năm 2021 với chủ đề “Chung tay chăm sóc sức khỏe và hạnh phúc cho NCT”: Ban Đại diện Hội NCT tỉnh đã đi thăm hỏi, động viên, tặng 50 xuất quà cho các cá nhân hội viên Hội NCT nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở 10 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, mỗi xuất quà trị giá 500.000 đồng.
Hiện nay trên toàn tỉnh đã thành lập 25 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau, trong đó thành lập mới năm 2021 được 09 CLB tại các huyện Mường Ảng, Tuần Giáo, Tủa Chùa, Nậm Pồ, Điện Biên Đông. Các CLB được thành lập đã đi vào hoạt động hiệu quả và có chất lượng, thu hút được nhiều cán bộ, hội viên tham gia.
Hoạt động của CLB có tác động trực tiếp tới NCT và cộng đồng đã tạo cơ hội để NCT nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo điều kiện phát huy vai trò của NCT. Các thành viên CLB hàng tháng được chăm sóc sức khỏe, được vay vốn tăng thu nhập, được hỗ trợ của tình nguyện viên, được tiếp cận thông tin, đáp ứng nhu cầu văn hóa thông qua hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật vui chơi giải trí, hỗ trợ cộng đồng lôi cuốn NCT tham gia hoạt động.
Tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Tuổi cao - Gương sáng” tích cực phát huy vai trò NCT tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, NCT luôn gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đồng thời vận động con cháu và nhân dân cùng thực hiện.
Theo báo cáo của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, NCT đã tham gia thực hiện các chương trình phối hợp trong phong trào phòng chống tộ phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia trong tình hình mới. đến nay đã vận động được 100 tập thể với 3.634 hội/12.907 cá nhân đăng ký tự quản 395,67km/455,537km đường biên giới; 315 tổ/2.188 thành viên đăng ký tự quản về an ninh trật tự thôn bản, đặc biệt là các huyện có các xã, bản vùng cao biên giới đã làm khá tốt chức năng nhiệm vụ là phên giậu biên giới Quốc gia. Đã cung cấp 192 tin có giá trị liên quan ANTT cho công an và bộ đội biên phòng, đã hòa giải thành công nhiều vụ việc mâu thuẫn ở cơ sở, giúp đỡ người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng.
NCT luôn gương mẫu trong việc thực hiện các chính sách dân tộc tôn giáo. Nêu cao tinh thần đoàn kết các dân tộc tôn trọng tín ngưỡng tôn giáo đồng thời kiên quyết đấu tranh phòng chống những biểu hiện lợi dụng tín ngưỡng tôn giáo để hoạt động trái pháp luật, gây chia rẽ đoàn kết dân tộc. Đến nay có 296 thôn, bản và 29/29 xã biên giới đã tổ chức phát động phong trào trưởng nhóm tôn giáo cam kết chấp hành nghiêm các quy định về phòng chống dịch Covid-19 và xuất nhập cảnh trái phép ở khu vực biên giới, triển khai 148 hòm thư tố giác xuất nhập cảnh trái phép tại trụ sở UBND các xã, nhà văn hóa các thôn, bản biên giới đạt hiệu quả cao.
Tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền ở các cấp, tiếp tục phát huy vai trò gương mẫu của NCT trong việc tham gia các hoạt động chính trị, xã hội và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Theo thống kê hiện nay tổng số NCT đang tham gia làm công tác Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể là 3.006 người, NCT đã tham gia thực hiện quy chế dân chủ giám sát và phản biện ở dưới cơ sở.
NCT tham gia phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh: Theo báo cáo có khoảng 40% NCT đang tham gia lao động sản xuất, phát triển kinh tế, trong đó có 2.810 NCT đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi, có 399 NCT làm chủ trang trại, làm chủ cơ sở sản xuất kinh doanh. Nói chung các cơ sở sản xuất kinh doanh đã mang lại hiệu quả thiết thực, nộp thuế đầy đủ, kịp thời cho Nhà nước, làm từ thiện, giúp đỡ và tạo việc làm cho nhiều lao động. Trong xây dựng nông thôn mới NCT đã hiến đất, ngày công và kinh phí để xây dựng các công trình công cộng; giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng đô thị văn minh. Theo báo cáo thống kê, năm 2021 NCT đã hiến 10.729 m2 đất, đóng góp 4.430 ngày công và số tiền mặt không nhỏ để xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi, trường học... gương mẫu thực hiện và vận động con cháu, gia đình tham gia giữ gìn đường phố xanh, sạch, đẹp và an toàn. Tích cực tham gia trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng và trồng các loại cây xanh, cây cảnh đường phố, nơi công cộng và ở gia đình. Tính đến tháng 11/2021 NCT đã trồng được 15.550 cây các loại, đảm bảo tỷ lệ sống trên 80%.
Các cấp Hội từ tỉnh đến cơ sở đều được kiện toàn, Ban Đại diện cấp tỉnh có 15 thành viên, cấp huyện có từ 7 đến 9 thành viên. Thường trực Ban Đại diện Hội NCT cấp tỉnh, huyện trưởng phó Ban đều là NCT; 129/129 xã phường thị trấn đều có tổ chức cơ sở Hội, chi hội NCT.
Trong năm 2021, đã kết nạp thêm 2.043 hội viên mới, nâng tổng số hội viên lên 44.072 người; trong đó hội viên từ 60 tuổi trở lên là 35.814 người. Số hội viên trẻ dưới 60 tuổi 8.258 người.
Từ nguồn Quỹ thu được, các cấp Hội tổ chức thăm và tặng quà cho hội viên nghèo, có hoàn cảnh khó khăn vào các dịp lễ, tết; hỗ trợ làm nhà ở cho NCT nghèo, cô đơn, không nơi nương tựa đang phải ở trong các ngôi nhà dột nát, không đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Lồng ghép với nguồn quỹ của các tổ chức đoàn thể tại địa phương sửa chữa nhà ở cho NCT có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn... Nhờ đó, hoạt động chăm sóc và phát huy vai trò NCT phát triển cả về số lượng và chất lượng, đồng đều ở các cấp Hội; công tác thăm hỏi NCT được tổ chức thường xuyên, việc phúng viếng, đưa tiễn NCT khi qua đời tổ chức chu đáo.
Nhiều NCT tỉnh Điện Biên lập thành tích xuất sắc trong chương trình phối hợp được BĐBP khen thưởng.
Để làm tốt công tác theo dõi về tổ chức và quản lý sử dụng Quỹ, Hội đồng quản lý quỹ tỉnh (Hội NCT tỉnh) xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm tra thực tế đối với Quỹ cấp huyện, cấp xã; phản ánh hoạt động Quỹ bằng báo cáo chuyên đề, định kỳ hàng quý, năm. Thông qua kiểm tra, báo cáo, phát hiện sai sót có thể điều chỉnh và hỗ trợ cơ sở công tác hoạt động và triển khai sử dụng Quỹ hiệu quả hơn.
Hiện nay có 2 loại quỹ chủ yếu đó là “Quỹ chăm sóc và phát huy vai trò NCT” và “Chân quỹ”. Trong đó Quỹ chăm sóc, phát huy vai trò NCT ở cơ sở tiếp tục được duy trì; có 124/129 xã, phường, thị trấn xây dựng được quỹ đạt tỷ lệ trên 85% với số dư quỹ gần 1,3 tỷ đồng. Chân quỹ cũng được duy trì, phát triển với tổng mức thu 7.467 triệu đồng và góp phần quan trọng, hiệu quả trong việc chăm sóc, phát huy vai trò NCT.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Ban đại diện NCT thì, phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao trong Người cao tuổi có bước phát triển tốt, song chưa cân đối giữa các vùng trên địa bàn, đặc biệt ở địa bàn nông thôn vùng cao, khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Một số ít người cao tuổi còn chưa thực sự chủ động, tích cực trong việc tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao.Việc khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho NCT còn gặp nhiều khó khăn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Việc xây dựng và phát triển Quỹ chăm sóc và phát huy vai trò NCT ở cơ sở còn hạn chế, thiếu vững chắc. Xây dựng và phát triển các loại hình CLB chưa đồng đều, trong đó việc triển khai nhân rộng mô hình Câu lạc bộ liên thê hệ tự giúp nhau còn chậm và gặp khó khăn về vốn ban đầu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa đời sống của người dân còn nghèo, thu nhập bình quân còn thấp, triển khai xây dựng mô hình theo các tưu trí của đề án còn gặp rất nhiều khó khăn vướng mắc.
Về phương hướng, nhiệm vụ năm 2022 là tiếp tục lồng ghép các hoạt động tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với công tác chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi. Tăng cường tuyên truyền những gương điển hình tốt, mô hình làm kinh tế giỏi của người cao tuổi, những hoạt động hỗ trợ của các cấp, các ngành đối với công tác người cao tuổi, đặc biệt là phát huy vai trò người cao tuổi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, lồng ghép với việc thực hiện “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
Tăng cường việc chỉ đạo tổ chức vận động xây dựng các loại quỹ hội, chân quỹ, quỹ phụng dưỡng ông bà cha mẹ, đặc biệt là quỹ chăm sóc và phát huy vai trò NCT phấn đấu 100% xã phường thị trấn có quỹ chăm sóc và phát huy vai trò NCT. Khuyến khích các cấp hội mở rộng, đa dạng loại hình các câu lạc bộ văn hóa văn nghệ, thể dục, thể thao giành cho người cao tuổi. Đẩy mạnh phát triển “Câu lạc bộ liên thế hệ”, huy động sự tham gia của gia đình, cộng đồng trong công tác chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.
Tiếp tục hướng dẫn triển khai thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với người cao tuổi trên địa bàn. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện Luật người cao tuổi và các văn bản, chính sách có liên quan.
Phát động phong trào thi đua giữa các cấp hội Người cao tuổi và tổ chức tuyên truyền công tác chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm.
Thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động Quốc gia về NCT và Tháng hành động vì NCT Việt Nam, trong đó cần quan tâm việc thực hiện các chính sách đối với NCT đặc biệt là NCT nghèo, cô đơn. Tiếp tục duy trì và thực hiện thường xuyên chương trình “Mắt sáng cho NCT” lồng ghép với các chương trình khác liên quan đến thị giác NCT. Phấn đấu thực hiện xóa nhà tạm cho NCT nghèo, cô đơn, không nơi nương tựa.
Tiếp tục thực hiện đề án nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 1336/QĐ-TTg ngày 31/8/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án nhân rộng mô hình câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau giai đoạn đến năm 2025.
Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên đại diện Sở Lao động – Thương binh và Xã hội cho rằng, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng mọi biện pháp thông tin nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành và cán bộ làm công tác bảo trợ xã hội về chăm sóc và phát huy vai trò NCT. Phối hợp với các cơ quan truyền thông trên địa bàn xây dựng kế hoạch chuyên đề, chuyên trang, chuyên mục... về công tác truyên truyền. Duy trì xuất bản và nâng cao chất lượng cuốn Thông tin NCT tỉnh Điện Biên. Quan tâm tập huấn, bồi dưỡng cán bộ Hội các cấp, nhất là cấp cơ sở.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ chính sách đối với NCT trên địa bàn tỉnh. Sớm triển khai xây dựng và đưa vào hoạt động Trung tâm cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi chất lượng cao và người yếu thế để đáp ứng nhu cầu và quyền lợi được chăm sóc cho người cao tuổi.
Tuyên truyền, vận động thực hiện xã hội hóa công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT, đặc biệt là việc huy động nguồn lực trong xã hội và hổ trợ từ ngân sách để xây dựng Quỹ chăm sóc và phát huy vai trò NCT, tập trung thực hiện Đề án của Trung ương, của tỉnh về phát triển Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau góp phần xóa đói giảm nghèo trong hội viện NCT.