Wielkanoc to obok Bożego Narodzenia najważniejsze święto dla Chrześcijan. Obchodzone jest przez wiernych Kościoła katolickiego, prawosławnego i protestanckiego. Wielkanoc upamiętnia zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, które miało mieć miejsce trzeciego dnia po jego ukrzyżowaniu i męczeńskiej śmierci.
Dlaczego Wielkanoc jest świętem ruchomym?
Wielkanoc jest świętem ruchomym, ponieważ jego datę ustala się na podstawie kalendarza księżycowego. Z tego powodu data Wielkanocy jest uzależniona od daty pierwszej pełni księżyca po równonocy wiosennej. Według zasad Kościoła Katolickiego i wielu innych kościołów chrześcijańskich, Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej pełni księżyca po równonocy wiosennej. Oznacza to, że Wielkanoc może wypadać w zakresie między 22 marca a 25 kwietnia. W 2023 roku będzie to 9 kwietnia.
Święta Wielkiej Nocy poza aspektami religijnymi to także czas spotkań z bliskimi, składania życzeń i przygotowywania specjalnych potraw. Do nich należą również różne wypieki.
Najpopularniejsze polskie ciasta na Wielkanoc
Baba wielkanocna tradycyjnie robiona była z ciasta drożdżowego, jajek, soli, z bakaliami takimi jak np. rodzynki, kandyzowana skórka pomarańczowa i zdobiono je lukrem. Obecnie w wydaniach wielu osób występuje w wariantach z różnego ciasta, jednak wspólnym mianownikiem jest charakterystyczny kształt. Uzyskiwany jest dzięki okrągłej formie z karbowanymi brzegami i stożkiem w środku. Powoduje on dobrze znaną „dziurę” w babce.
Mazurek jest dość płaskim ciastem, które występuje zwykle w formie prostokąta lub kwadratu. Wyróżniają go bogate zdobienia i to, że często składa się z 2 rodzajów ciasta. Zwykle kruchego i biszkoptu. Dekorowany jest na przeróżne sposoby lukrami, polewami, posypkami, bakaliami tworzącymi urokliwe grafiki.
Sernik to ciasto na bazie twarogu. Często występuje z rodzynkami. Takie rozwiązanie ma zarówno swoich przeciwników jak i zwolenników. Tradycyjny sernik jest pieczony, jednak występuje również wariant „na zimno”. To schłodzony twaróg ze śmietaną i górą zrobioną z galaretki.
Chałka to ciasto drożdżowe zwykle zaplatane w kształt warkocza. Może być na słodko, jednak równie dobrze smakować będzie jej wytrawna wersja, która z powodzeniem zastąpi pieczywo. Chałka to pieczywo, które w czasie swoich świąt upodobali sobie choćby Żydzi.
Wypieki wielkanocne zza granicy
Hot Cross Buns czyli bułeczki z krzyżykiem wywodzą się z Anglii. Ich nazwa pochodzi od ich wyglądu – robione są w taki sposób aby miały krzyż. Krzyż ten jest zwykle wykonany z prostego ciasta z mąki i wody. To słodkie bułeczki drożdżowe z dodatkiem przypraw takich jak cynamon czy gałka muszkatołowa. Spożywa się je i podaje przede wszystkim w Wielki Piątek.
Colomba Pasquale jest włoskim ciastem wielkanocnym. To babka wykonana z ciasta drożdżowego. Słodki wypiek przypomina kształt gołębia. Stąd też nazwa słodkości ponieważ „colomba” to po włosku „gołąb”. Całą nazwa oznacza „Wielkanocny gołąb”. Dodatkami do ciasta są kandyzowane owoce i migdały.
Paska to słodkie pieczywo, które w Wielkanoc tradycyjnie spożywa się głównie na Wschodzie np. w Ukrainie To wysoki, okrągły wypiek który może być też zdobiony. Je się go również w Rumunii, ale tamta wersja wzbogacana jest zwykle np. jeszcze o twaróg. Paska występuje z różnymi dodatkami w zależności od regionu.