Luyện từ và câu: Dấu hai chấm
<h3 id="span-style-font-size-14pti-nhan-xeacutetspan"><span style="font-size: 14pt;">I - Nhận xét</span></h3> <p><span style="font-size: 14pt;">Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai chấm có tác dụng gì ?</span></p> <p><span style="font-size: 14pt;">a) chủ tịch Hồ Chí Minh nói : "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bài ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành." Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.</span></p> <p style="text-align: right;"><span style="font-size: 14pt;">Theo&nbsp;<strong>TRƯỜNG TRINH</strong></span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">b) Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">- Em đừng sợ, hãy trở về cùng với tôi đây.</span></p> <p style="text-align: center; padding-left: 160px;"><span style="font-size: 14pt;"><strong>TÔ HOÀI</strong></span></p> <p style="text-align: center; padding-left: 160px;">&nbsp;</p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">c) Bà thương không muốn bán</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Bèn thả vào trong chum.</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Rồi bà lại đi làm</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Đến khi về thấy lạ :</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Sàn nhà sao sạch quá</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Đàn lợn đã được ăn</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Cơm nước nấu tinh tươm</span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;">Vườn rau tươi sạch cỏ.</span></p> <p style="text-align: center; padding-left: 160px;"><span style="font-size: 14pt;"><strong>PHAN THỊ THANH NHÀN</strong></span></p> <h3 style="text-align: justify;" id="span-style-font-size-14ptii-ghi-nhospan"><span style="font-size: 14pt;">II - Ghi nhớ</span></h3> <p><span style="font-size: 14pt;">1. Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoạc là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.</span></p> <p><span style="font-size: 14pt;">2. Khi báo hiệu lời nói của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kẹp hay dấu gạch đầu dòng.</span></p> <h3 id="span-style-font-size-14ptiii-luyen-tapspan"><span style="font-size: 14pt;">III - Luyện tập</span></h3> <h4><span style="font-size: 14pt;">1. trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì ?</span></h4> <p><span style="font-size: 14pt;">a) Tôi thở dài :</span></p> <p><span style="font-size: 14pt;">- Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào ?</span></p> <p><span style="font-size: 14pt;">- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : "Sao trò không chịu làm bài ?"</span></p> <p style="text-align: right;"><span style="font-size: 14pt;">Theo <strong>NGUYỄN QUAN SÁNG</strong></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14pt;">b) Dưới tầm cánh chú chuồn chuồn bây giờ là lũy tre xanh rì rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : cánh đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.</span></p> <p style="text-align: right;"><span style="font-size: 14pt;">Theo&nbsp;<strong>NGUYÊN THẾ HỘI</strong></span></p> <h4 style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14pt;">2. Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên Ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm :</span></h4> <p><span style="font-size: 14pt;">- Một lần, dấu hai chấm dùng để giải thích.</span></p> <p><span style="font-size: 14pt;">- Một lần, dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật.</span></p>