Nongonoko wa mphamelo wa swakudya wu tiyisisa leswaku vana va nga siki

Nongonoko lowu wu kongomisa eka ku antswisa vuswikoti bya vana bya ku dyondza, hi ku hunguta mphamelo wa swakudya wa xiyimo xa le hansi na ndlala na ku antswisa matelo exikolweni, ngopfungopfu eswikolweni leswi sweleke.
“Nongonoko lowu wu na nkoka wa ku hetisisa timfanelo leti nga eka vumbiwa ta vana to kuma mphamelo wa swakudya leswi akaka miri na dyondzo ya masungulo,” ku hlamusela Xandla xa Holobye wa Dyondzo ya le Hansi Dkd Reginah Mhaule.Hikwalaho ka NSNP, vana vo tala va ya exikolweni hi nkarhi naswona mikarhi hinkwayo, naswona nkongomiso wa vona wa miehleketo etlilasini wu tlakukile.
Hi ku ya hi Ndzawulo ya Dyondzo ya le Hansi (DBE), vadyondzi va dyondzisiwa mitolovelo ya madyelo ya kahle na mitolovelo ya mahanyelo. Swikolo swi tlhela swi hlohloteriwa ku endla swi-rhapa swa swona swa swakudya ku engetela menyu wa NSNP.
Vadyondzi, vadyondzisi na vatswari va dyondzisiwa ku rima swakudya swa vona.
Masagwadi ya NSNP
Xikolo xa Phurayimari xa Thabang eBethlehem, Free State, i xin’wana xa swikolo leswi vuyeriwaka kusuka eka NSNP.
Xikolo lexi sweswinyana xi winile Sagwadi ra Xikolo lexi Tlulaka Hinkwaswo ra NSNP.
Masagwadi lama ya tlangela minongonoko ya mphamelo wa swakudya ya swikolo hi ku languta maendlelo ya swona ya nsivelamavabyi na ya vuhlayiseki, swakudya leswi akaka miri, swirhapa swa swakudya na dyondzo ya swakudya leswi akaka miri.
“Ndzi khensa swinene ku va xikolo xi winile sagwadi leri,” ku vula Seyanokeng Sejake, nhloko ya xikolo xa Phurayimari xa Thabang ku ringana 24 wa malembe lama nga hundza.
Xikolo xa Phurayimari xa Thabang xi fambisile nongonoko wa xona wa swakudya kusukela hi 1994. Namuntlha, xi tiyisisa leswaku vadyondzi va xona va 1 065 va kuma swakudya swa nimixo swa rihanyo siku na siku kusuka eka bindzu ra le mugangeni.
Swakudya leswi swi swekiwa hi vaaki va le mugangeni  lava nga tirhiki, lava va thori weke hi huvo yo fuma xikolo (SGB).
“Valawuri va hina va swaku dya vo tinyikela (VFH) lava thoriweke va tsevu va endla swakudya leswi tisiwaka hi Ndzawulo ya Dyondzo hi ku avela xikolo mali,” ku vula Sejake.
TiVFH ha yin’we ti kuma hakelonyana yo va ti lulamisile swakudya.
Xikolo xa Phurayimari xa Thabang xi kumile mixiximo ya le henhla eka masagwadi hikwalaho ka ku tirha hi matimba na ku tinyiketela ka SGB ya xona, xipano xa vufambisi na Komiti ya NSNP leyi tirhaka, ku vula Sejake.Ku fika hi nkarhi i xilaveko  xa siku. A hi pfumeleli ku xwa, ku nga ri na xivangelo xo twala, naswona a hi na vana lava tshikaka xikolo.
Nkongomiso wa miehleketo wa vadyondzi va hina na matirhelo hi ku angarhela swi tlakukile,” a engetela.
Tanihileswi risiva ra ku wina sagwadi leri ku nga ku akeriwa xitanga xa ximanguvalawa hi va ka Tiger Brands Foundation, nongonoko wa mphamelo wa swakudya wa xikolo wu ta antswa swinene.
Xikolo xi tlhela xi tiyisisa leswaku ku na mphakelo wa swakudya swo ringanela leswi lawuriwaka kahle, ku tiyisisa leswaku ku  na swakudya swa nongonoko lowu.
“Tanihi xikombiso, hi na xirhapa xa swakudya lexi xi phakelaka matsavu ku engetela avelo wa NSNP,” ku hlamusela Sejake.
Vawini va sagwadi
Eka nkhetekanyo wa Swikolo leswi Tlulaka Hinkwaswo, Grootdrink Intermediate, eka xifundzatsongo xa Mgcawu, eKapa-N’walungu, xi kumile xiyimo xa vumbirhi; na Xikolo xa Phurayimari xa Aaron Gqedu, eNelson Mandela  Bay, Kapa-Vuhumadyambu, xi kumile xiyimo xa vunharhu.
Swi ta kuma switirhisiwa  swa le xitangeni kusuka eka Ndzawulo ya Dyondzo ya le Hansi.
Sagwadi ra Xifundzatsongo lexi Tlulaka Hinkwaswo ri winiwile hi Umzinyathi (KwaZuluNatal). Xifundzatsongo xa  ZF Mgcawu (KapaN’walungu) xi kume xiyimo xa vumbirhi, kasi Metro North (Kapa-Vupela  dyambu) xi kume xiyimo xa vunharhu. Xifundzatsongo xin’wana na xin’wana xi winile switirhisiwa swa le hofisini na switirhisiwa  swa tikhomphyutara.
Hi 2020/21, NSNP yi nyikile vana swakudya eka 21 189 wa swikolo.