Nseketelo wa mabindzu lamatsongohi nkarhi wa COVID-19

Vini va mabindzu lamatsongo na van’waswimawu-sa hi van’wana va maA-frika-Dzonga lava va khumbiwaka ngopfu hi ku pfaleriwa. Hi xiko-ngomelo xa ku kota ku humelela emikarhini leyo tika, vini va mabindzu va nga tirhisa miphalalo yo hlayanyana leyi mfumo wu yi endleke ku va pfu-neta.
Nkwama wa Mphalalo wa Swikweleti wa SMMEEndzhaku ka xitiviso xa ku pfaleriwa, Ndzawulo ya Nhluvukiso wa Mabindzu Lamatsongo yi simekile xi-kan’wekan’we nkwama wa mphalalo wa swikweleti wa mabindzu lamatsongo lama hlaseriweke hi ntungukulu lowu wa COVID-19 . Kutlula R500 wa timiliyoni ti vekiwile enkwameni lowu, laha mabindzu lamatsongo ya languteriweke ku endla swikombelo hi ku tirhisa tindlela to endla swikombelo ta le ka inthanete.Tindlela to endla swikombelo leswi hi leti landzelaka:1. Bindzu ra wena ri fanele ku va ri tsarisiwile eka photali ya Afrika-Dzonga ya SMME. Loko u nga si tsarisa, u dinga ku endze-la www.smmesa.gov.za  ku ya titsarisela. 2. Loko ku titsarisela swi fikile emakumu, u nga endla xikombelo xa Nkwama wa Mphala-lo wa Swikweleti wa SMME wa COVID-19 . U nga kuma fomo yo titsarisela eka webusayiti ya Ndzawulo ya Nhlu-vukiso wa Mabindzu Lamatsongo.  3. Loko u fikelela mipi-mo hinkwayo (ku fana na leswaku bindzu ra wena ra hakela xibalo naswona ri na vun’wini bya 100 ra tiphesente ta maAfrika-Dzonga), timali ta mphalalo ti ta hakeriwa eka vaendli va swikombelo lava pasisi-weke enkarhini lowu nga hundziki 12 wa masiku yo tirha. Loko u ri na vun’wini bya xibindzwana, kutani Ejensi ya Nhluvukiso wa Mabind-zu Lamatsongo yi kona ku ku pfuna ku endla xikombe-lo eka xikimi xa mphalalo wa swikweleti. Swikombelo swa mpfuneto swi fanele ku imeyileriwa eka debtrelief@seda.org.za. Nkwama wa Angulo wa NseketelanoPhuresidente Cyril Rama-phosa u tlhele a tivisa ku simekiwa ka Nkwama wa Angulo wa Nseketelano, lowu nyikiweke mali yo rhanga ya R150 wa timili-yoni kusuka eka mfumo. Nkwama lowu wu pfumele-la mihlangano na vanhu hi un’weun’we ku nyikela eka matshalatshala ya tiko yo se-ketela mabindzu lamatsongo na matshalatshala ya angulo ya COVID-19. Eka mavhiki mambirhi yo sungula ya nkwama lowu, kutlula R2 wa tibiliyoni ti nyikeriwile, naswona ti ta averiwa matshalatshala yo phalala.
Nseketelo wa mavhengelexiphazaMfumo wu lemukile mitlho -ntlho leyi fanaka yi ri yoxe leyi ntungukulu lowu wu yi tisaka eka vanhu lava va tirhaka eka sekitara leyi nga riki ya mfumo. Eka mhaka leyi, Holobye wa Nhluvuk-iso wa Mabindzu Lamatso-ngo Khumbudzo Ntshavheni u tlhele a humesa mpako wa nseketelo wa vanhu lava va tirhaka eka sekitara leyi. Leswi swi katsa xikimi xa nseketelo lexi kongomisi-weke eka mavhengelexi-phaza.  “Nseketelo wa mavhenge-lexiphaza wu ta katsa vu-hlanganisi bya le moyeni, matimba yo xava na ku xava nhundzu hi ntalo eka tiholiseli,” ku hlamusela holobye. Nseketelo wu ta pfumelela mavhengelexiphaza ku fike-lela nhundzu leyi va nga ta yi xavisa. Holobye Ntshavheni u engetela a vula leswaku xikimi lexi xi ta tlhela yi nyika swikweleti eka vini va mavhengelexiphaza leswaku va kuma mali leyi dingiwaka ku xava xitoko. “Leswi swi ta landzeriwa hi mali yo lombiwa leyi nga ta pfumelela vini va mavhengexiphaza ku ya emahlweni va xava nhu-ndzu, hambi endzhaku ka loko ntungukulu wa COV-ID-19 wu fikile emakumu.” Ndzawulo yi ta tlhela yi nyika switsundzuxo swa hilaha va nga fambisaka mavhengele ya vona hakona hi ndlela leyinene.  “Hi tlhela hi va seketela hi nseketelo wa mafambiselo ya mabindzu hikuva ha swi tiva leswaku ku na swiphiqo eka mavhengelexiphaza mayelana na mafambiselo ya mabindzu lama vuyerisaka,” ku vula Ntshavheni.
Ku pfuna van’waswimawusaMfumo wu le ku tumbulu-xeni ka mpako lowu wu nga ta nyika mphalalo wa mali-nghena ya van’waswimawu-sa lava lahlekeriweke hi ti-mali hikwalaho ka xirilo lexi.
Mabindzu lama nga riki ya ximfumo ya tlhela ya fikelela Nkwama wa Mphalalo wa Swikweleti wa SMME kambe ya languteriwa ku titsarisela eka ndzawulo ku fana na mabindzu lamatsongo. 

