Marhuda ya ntoho laha Afrika-Dzonga

U vurile leswaku u kumile xiviko kusuka eka Vukorhokeri bya Rihanyo bya Rixaka bya Tilaborotari (NHLS) xa leswaku va tiyisisile Marhuda ya ntoho laha Afrika-Dzonga hi ku tirhisa swikambelo swa laborotari.
Xitsongwatsongwana xi kumeke eGauteng ni le KapaVupeladyambu.
Marhuda ya ntoho hi ntolovelo i mavabyi yatsongo lama vonakaka ku fana ni ntshwa vusiku kumbe swilondza enhlongeni. Hi ntolovelo i byitsongo no va na nhlayo ya mafu ya 1%.
Vuvabyi endzhaku byi vikiwile ematikweni ya Afrika yo fana na Nigeria, Democratic Republic of the Congo, Central African Republic na Ghana hi malembe yosungula ya vo2000.Ku kumeka ka xitshuketana ka ntungu ku rhangeriwile hi nhlayo ya le henhla eEurope na UK leyi rhangeke hi ku tlula 700 wa timhangu, Spain na ku tlulanyana 500, yi land zeriwa hi Jarimani, Portugal na Furwa.
Holobye u vurile leswaku Vandla ra Rixaka ra Mavabyi yo Tlulela (NICD) ra karhi ku dyondzisa va vatirhi va rihanyo hi ku tirhisa inthanete ku kota ku vona vuvabyi leswaku swikambelo swa laborotari swo lulamela swi nga endliwa.“Vuvabyi byi hangalaka ntsena hi ku khumbana ka le kusuhi, leswi vulaka leswaku u nge byi kumi hi kuva eka mareni rin’we na munhu loyi a nga na byona,” ku vurile Holobye.
Holobye Phaahla u tiyisile MaAfrika-Dzonga leswaku Marhuda ya ntoho a hi xitsongwatsongwana lexi nga si tshamaka xi voniwa nkarhi lowu hundzeke naswona vativi va sayense va na vuxokoxoko mayelana na xona.
Mutshamaxitulu wa Komiti yo Tsundzuxa Vaholobye (MAC) hi COVID-19 na xirho xa Vurhangerinkulu xa NHLS, Phurofesa Koleka Mlisana, u te Marhuda ya ntoho i vuvabyi lebyi hi mikarhi yotala byi kumekaka eCentral na Northern Africa lebyi tivekaka byi nga ri na nghozi.
Vuvabyi bya endemiki i xiyimo lexi hakanyingi xi kumeka eka vanhu vo karhi kumbe eka ndhawu yo karhi.
U vurile leswaku ku na ku yelana exikarhi ka Marhuda ya ntoho na swibundwana leswitsongo.
“Ku na misawutiso na vutshunguri byi nga kona bya Marhuda ya ntoho. Vuvabyi byi tikomba hi swikoweto swo fana na swa mikhuhlwani na Legionnaires. Xilo xa nkoka i ku munhu loyi a taka a huma hi le ka dokodela swa olova ku n’wi hlahluva naswona xa nkoka swa tika ku tluletana, a swi fani na xitsongwatsongwana xo hefemulelana, hikuva lexi i xo khumbana. U nga xi kuma ntsena loko wo khumbana hi ku kongoma na munhu loyi xi nga n’wi khoma,” a vula tano.
Legionnaires i muxaka wa vuvabyi byo tika bya nyumoniya.
Phurofesa Mlisana u boxe leswaku ku landzelerisa ku khumbana swi na nkoka eka xiyimo lexi kutani Ndzawulo ya Rihanyo yi taya mahlweni yi endla tano.
U tiyisise MaAfrika-Dzonga leswaku miako ya Laborotari yi na switirhisiwa swo ringanela leswi nga kotaka ku langutisisa ku tluletana kuntshwa loku nga humelelaka. – SAnews.gov.za