Van’watifeme ta tikhemikali va vantima va le Free State va tumbuluxa mitirho

Kevali Chemicals i vaendli va tikhemikhali vo sungula lava nga le hansi ka vun’winyi bya vantima eFree State lava endlaka tikhemikhali to basisa mati to hambanahambana, min’oko ya nsivelamavabyi na nkululo xikan’we na swo namarheta.
Khamphani yi tumbuluxiwile hi 2014 hi vanghana va ntlhanu lava nga na vutivinkulu bya ti khemikhali, tinhundzu leti vaxavi xa ti xavaka ngopfu, ku endliwa ka tinhundzu na tifeme ta swo namarheta.
Mufambisinkulu wa Kevali Chemicals Funeka Khumalo u vula leswaku Xikimu xa Van’wa-tifeme va vantima xi seketele khamphani ya yena ku kuma michini na swingolongondzwani ku sungula layini yo endla yo basisa mati, ku basisa no dlaya switsongwatsongwana xikan’we na swo namarheta.
“Eku sunguleni hi boheke ku tirhisa mali leswaku bindzu ri ta sungula, kambe emakumu hi kume ku pfuniwa hi swa timali hi Ndzawulo ya Mabindzu na Vumaki (dti) hi ku tirhisa Xikimu xa Van’watifeme va Vantima xikan’we na Nhlangano wo Hluvukisa Tifeme (IDC)”, a tatisela.Xikimu xa Van’watifeme va Vantima xi seketele Kevali Chemicals ku kuma michini na swingolongondzwani ku sungula layini yo endla leyintshwa yo basisa mati, ku basisa no dlaya switsongwatsongwana xikan’we na swo namarheta.
Xikimu i nongonoko wo pfuna wa Pholisi ya Van’watifeme va Vantima lexi kongomeke ku humesela erivaleni vuswikoti exi karhi ka van’watifeme va vanti ma lava tirhaka eka ikhonomi ya Afrika-Dzonga hi ku tirhisa ku nghenelela loku ehleketiweke hi swa timali na swo kala swi nga ri swa timali loku ehleketiweke kahle, ku kongomeke no hlamuseriwa kahle.
Khumalo u vule leswaku swi teke R18 wa timiliyoni ku sun gula bindzu na kwalomu ka tin’hweti ta 11 ku sungula ku kuma ntswalo.
Khampani yi hangalasa swimakiwa swa yona  eAfrika-Dzonga hinkwayo  xikan’we na le Uganda, Namibia na Tanzania.
Khumalo u vule leswaku ntshikelelo lowu khamphani yi nga na wona eka vutomi bya vaaki tiko va le ka ndhawu yoleyo i wukulu ku tlula ku tumbulu xiwa ka mitirho.
 “Handle ka ku tumbuluxiwa ka mitirho eka vaakitiko va laha kaya, hi na nongonoko wo veki-sa wa vaaki lowu hi ku tirhisa wona hi pfunetaka vamanana va le ka tindhawu ta le malokixini na ta le matikoxikaya ku sungula mabindzu lamatsongo lawa ma kongomisaka ntsena eka ku  endla swimakiwa swa nsive lamavabyi na nkululo wa le makaya,” ku vula yena.
U vule leswaku van’wamabindzu lavatsongo va fanele va tiva leswaku ku sungula bindzu a swi olovi, kambe a va fanela nga va hela timbilu hikuva  va ta tiphina hi mivuyelo eka nkarhi lowu taka.
Xandla xa Holobye wa swa Mabindzu na Vumaki, Bulelani Magwanishe u vule leswaku Kevali yi na nkateko wo va khampani yo sungula ku tokota swinene eka sekithara ya swa tikhemikhali, mirhi na mapulasitiki ku va yi pasisiwile ku sukela loko ku tumbuluxiwile Nongonoko wa Van’watifeme va Vantima hi 2016.
“Khamphani yi ta nyika swivandlanene swa mitirho leswi lavekaka eka miganga leyi nga ekusuhi na Harrismith leyi kongomaneke na tilevhele ta le henhla ta ku pfumaleka ka mitirho,” ku vula Xandla xa Holobye Magwanishe.