Maemo ao a befelago pele ka Israele le Palestina a tiišetša gape seo rena re le Maafrika Borwa re se tse bago botse, gore dikgohlano tše boima di ka rarollwa fela ka ditherišano tša go ba le khutšo.
Maemo a a laetša le gore ntle le gore lebakalegolo la dikgohlano le rarollwe, e lego go ipha ga Israele naga ya Palestina ka mo go sego molaong le go ganela Mapa lestina tokelo ya boipušo, go ka se tsoge go bile le khutšo.
Dikgaruru tša moragorago di hlotšwe ke sephetho sa kgoro ya tsheko ya Israele sa gore go hudušwe malapa magaeng a bona lefelong la Sheikh Jarrah Bohlaba bja Jerusalema gore Maisraele a tle a dule lefelong leo.
Diswantšho tša banna, basadi le bana bao ba hudušwago magaeng ao meloko ye mentši ya malapa a bona e dutšego gona di buša megopolo ya ditiragalo tše bohloko menaganong ya bontši bja Maafrika Borwa – tša go hudušwa ka kgapeletšo le go amogwa naga.
Ke bohloko le lenyatšo leo le ilego la laetšwa lapa la gešo le malapa a mangwe a mantši a Afrika Borwa. Lapa la gešo le ile la hudušwa makga a mabedi ka kgapeletšo, le hudušetšwa dikarolong tša go fapafapana tša naga.
Go gapeletšwa go huduga ntlong ya gago ke batho bao ba itlhamilego ka dithu nya go hlola lebadi le legolo monaganong leo le sa folego gabonolo, gomme le dula le le gona melokong ye e latelago.
Bjalo ka naga re sa phela ka mabadi a go hlolwa ke melao ye sehlogo yeo e beilwego ka leina la go fa batho madulo ka tshepetšo ya kgethologanyo.
Bohle bao ba dumelago go tekatekano, toka le ditokelo tša batho, ga go ka moo ba ka se angwego le go befedišwa ke bohloko bja lenyatšo leo le laetšwago Mapalestina; ka lebaka la gore bo swana le bjo re bo kwelego.
Ditiro tša Israele ke kgatako ya molao wa boditšhabatšhaba. Ba laetša go se hlomphe ditumelelano tša go latelelana tša Lekgotla la Polokego la Dinagakopano, tšeo di rego go emišwe go tšea naga ya Palestina le gore go phethagatšwe ditokelo tša Mapalestina.
Mola madira a polokego ka Israele a hlaselago bara pedi Moskeng wa Al Aqsa ka Jerusalema beke ya go feta, dikgaruru bjale di aparetše Gaza Strip, dikarolo tše ntši tša West Bank le ditoropo kgolo tše malwa tša Israele.
Di hlotše mahu a batho ba bantši, go akaretšwa le bana.
Go a tshwenya le gore madira a Israele a šwalalantše moago wa mabato a mantši wa dikhamphani tša bobega ditaba, e le tsela ya go romela molaetša wa go tšhoša go babegaditaba bao ba begago ka dikgaruru tše.Ditlhaselo tše tša go laetša go hloka kelello ga Israele tša go tšwela pele go hlasela Gaza ka dithuthupi di tla ba le ditlamorago tše bohloko go batho ba go feta dimilione tše pedi bao ba dutšego ba tlaišega ka tlase ga bothopša bja Israele moo e thibetšego go tsena le go tšwa tikologong ya bona mengwaga ye 14.
Re ipiletše go bohle bao ba amegago gore ba kgethe thi belo, ba hlomphe maphelo a batho, le go emiša bonaba bjo.
Re le Afrika Borwa re ikgafa go tšea karolo maitapišong a boditšhabatšhaba ao a nepišitšwego go tsošološo ya ditshepetšo tša dipolitiki tšeo di tlago iša tlhamong ya Palestina ya go sepela ka thelelo, yeo e tlago swarišana le Israele ka khutšo, gape ya mellwane ya go lemogwa ke lefase ka bophara.
Tharollo ya go fihlelelwa ke dinaga ka bobedi e tla dula e le kgetho ye kaonekaone bakeng sa batho ba Israele le Palestina, gomme re swanetše go dula re e thekga.
Ka nako yeo mašole a Israele a bego a hlasela barapedi ka Moskeng wa Al Aqsa, rena ka Afrika Borwa re be re beakanyetša segopotšo sa mengwaga ye lekgolo mola Polao ya Batho ka Bontši ya Bulhoek e diregago lefelong la badumedi ka Ntabelanga profenseng ya Kapa Bohla bela.
Ka la 24 Mopitlo 1921, mašole a mmušo wa bokolo neale ao a bego a itlhamile ka dithunya tša metšhene le tša go thetha ka maotwana, a ile a thuntšha barapedi gomme ba bolaya batho ba palo ya go feta 160 le go gobatša ba palo yeo e nyakilego go fihla go 130.
Polao ye ya batho ka bontši e tšwelediše pepeneneng sehlogo, e sego fela sa sepho disa sa mmušo wa Kopano ya Afrika Borwa, eupša le sa tshepetšo ya kgethollo ya mmala wa letlalo, yeo sepho disa se bego se laetšwe go e tšhireletša.
Go no swanala le dikgo hlano tša tikologong ya Sheik Jarrah, sehlogo seo se diregilego Bulhoek e be e se fela mabapi le dikgohlano tša tikologong; segolothata e be e le ka lebaka la go amogwa naga ka kgapeletšo, go tšea naga ka sekoloneale, kgetho llo ya semorafe, le kgatelelo ka tirišo ya dikgoka kgahla nong le bao ba nago le me bono goba dikgopolo tša go se sepelelane le tša mmušo.
Ge re lekodišiša bothata bja ka Middle East kudukudu re nepišitše tlaišego ya Ma palestina, go ka thuša gore re gopole mantšu a Selby Msimang, yo mongwe wa maloko a batlhami ba African National Congress.
Morago ga dipolao tša batho ka bontši Bulhoek o ile a ngwala a re: “Histori e laeditše gore moya wa motho ka tlhago o kgona go hlano gela bohlokatoka”.
Ditšhupetšo le go hlanoga ga Maafrika Borwa bao ba dikilego ba gateletšwe ba hlanogela bokoloneale le mmušo wa kgethollo, di laeditše nepagalo ya seporo feto se.
Bjalo ka barati ba tokologo le toka, re ema le Mapale stina ge ba dutše ba phegelela boipušo; re ema le bona le ge ba gana go amogwa ditokelo tša bona bjalo ka batho, le go gana go amogwa seriti sa bona.
Bjalo ka badudi ba naga yeo e kgonnego go hlano gela lehloyo la go sepela le semorafe le phalatšo ya madi, gomme ra aga setšhaba sa go akaretša seo se theilwego godimo ga ditokelo tša batho go bohle, ke lehutšo la rena re le ngata ye tee go bona batho ba Israele le Palestina ba latela mohlala wa rena; eke ba ka hwetša tharollo yeo mmogo ba dumelelanago ka yona, gomme ba hwetše khutšo.