ህዝብና ፍትሒ ሓሪሙዎ፡ህሮሩማ ምረትን ጭቆናን ኣቃጺሉዎ ሃለዋቱ ካብ ዕለት ናብ ዕለት ኣሻቓሊ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ።እዚ ኣብ ትሕቲ ዝኸፍአ ደረጃ መነባብሮ፡ማሕንቖታት ምስኣን ቀረብ መሰረታዊ ነገራት፡ዝጋዕዘየ ምሕደራ፡ዘይምህላው ነጻ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰል፡ዘይብቑዕን ቀረብ መድሃኒትን መሰረታዊ ናይ ላብራቶሪ ኣገልግሎት እኳ ዘይብሉ ልሙስ ኣገልግሎት ጥዕና፡ዘይብቑዕ ደረጃ ዘለዎ ስርዓት ትምህርቲ፡ሞት ናይቲ ዓንዲ ሕቖ ቁጠባ ዝኾነ ጽላት ህንጻን ተነጊሩ ክውዳእ ዘይክእል ባርባራዊ ኣትሓሕዛ ናይቲ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ስርዓትን ተወሲኹዎ ህዝቢ ኣብ ዝተሓተ ሃለዋትን፡ቀቢጸ ተስፋን ፡ማእለያ ዘይብሉ ስደትን፡ ተሸሚሙ ይርከብ።
ልዕሊ'ዚ ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነት ድማ እቲ ኣብ ሃገርና ነጊሱ ዘሎ ፍርሒ ንህዝብና ናብ ምልማስ ገጹ ይወስዶ ኣሎ።ከመይ'ሲ ኣይኮነን ጌርካ ሓሲብካ ተባሂሉ'ዉን ግዳይ ማእሰርቲን ስቓይን ስለዝኸውን።ኣብ ነፍሲ ወከፍ ገዛን፡ኦፊስን፡መዘናግዒ ቦታታትን ኣእዛን ናይቲ ስርዓት ተዋፊረን ንህብና ከም መልኣከሞት ደድሕሪኡ ይስዕባ ኣለዋ።እዘን ኣእዛን ምስ ተዛረባ ስቓይን መግረፍትን ክሳብ ሞት'ዉን ስለዝጽውዓ መልኣከሞት ምባል ማዕቀነን'ዩ።ስለዚ ህዝብና ኣብ ከመይ ዝበለ ታኼላ ናይ ፍርሂን ሓድሕድ ዘይምትእምማንን ከም ዝርከብ ንምግማቱ ኣይጽግምን።እቲ ዘሕዝን ግን ህዝብና ተወጺዑን ተሸቑሪሩን ዝነብረሉ ዘሎ ዓዲ ፡ዓዲ ጓና ዘይኮነስ ደም ደቁ ከፊሉ፡ተወፍዩን ተቓሊሱን ዘምጽኦ ገዛእ ዓዱን መረበቱን ምዃኑ'ዩ።
እዚ ሞራል ኣልቦ ዝኾነ ፡ልቡ ዝተሰብረ ህዝቢ እምበኣር ናይ ምውሳንን ነገራት ናይ ምልዋጥን ዓቕሙ በቱ ስርዓት ተመንዚዑ ይርከብ።ትንፋስ ረኺቡ ከይሓስብ ድማ ብማሕንቖታት ቁጠባ፡መፈጸምታን ሩፍታን ብዘይብሉ ኣእላፍ ሪጋታት፡ግዱድ ዕስክርናን ታዕሊምን፡…… ጅሆ ተታሒዙ ነዛ ሩሑ ጥራይ ዓቂቡ ሰለይ ከም ዝብል ይግበር ኣሎ።
እምበኣር እዚ ህዝቢ ምንጪ ትብዓቱን ተስፍኡን ካብቶም ኣብ ገግዚኡ ካብ መንጋጋ ናይዚ ስርዓት ኣምሊጦም ዝወጹ ደቁ ኮይኑ ወግሐ ጸብሐ ድሃይ ንጥፈታቶም የጣይቕ ኣሎ።ነዚ ሞራሉ ተሰይሩ ሓይሉ ድማ ተዳኺሙ ዝሳለ ዘሎ ህዝቢ ድርዒ ክኾንዎን ተስፋ ክህቡዎን፡ሓይሉ ከሐድሱን ዝኽእሉ፡ነቲ ከስምዖ ዘይክእል ዝተዓብሰ ዛንትኡ ዓው ኢሎም ከቃልሑ ዝኽእሉ፡ነቲ ስርዓት ናይ ደገ መሓውሩ ከዳኽሙ ዝኽእሉ፡ ሓቢሮም ድርብ ሓይሊ ክኾንዎ ዝኽእሉ'ዉን ንሳቶም'ዮም።
እዞም ተቢዖም ኣብ ምድላይ ፍትሒን ሓርነትን ተጸሚዶም ዝዓዩ ዘለዉ ውሉዳቱ ድማ ነዚ ተገንዚቦም ክገብሩዎ ዝግባእ ብዙሕ ነገር ኣሎ።ቀዳማይን ቀንዲን ዘለዎም ፍልልያት ኣጽቢቢም፡ብሓደ ከስርሖም ዝኽእል ምጽውዋር ኣጥርዮም፡ኣብ ጉዳይ ሃገር ድማ ውልቃዊ ዕላማታቶምን ትምኒታቶምን ኣወንዚፎም ሕቶታትን ጠለባትን ህዝቢ ኣቐዲሞም፡ናይ ፍቕሪን ስኒትን ጉዕዞ ክጉዓዙን ክሰምሩን፡ንዝፍጠር ጎርጽታት ኣብ ካልእ ደረጃ ከይዓረገ ንንፋስ ከይሃቡ ብወግዒ ህዝቦም ብዕርቂ ክኣልዩ ፡ንዘለዎን ጸጋታት ኣሚኖም፡ ንዝረኸቡዎ ባይታ ብግቡእ ተጠቂሞም ፡ዝተሰርቀ ኩለንትናዊ ክብሮም ከምልሱን፡ ነታ ብዘይ ወግዒን ክብሪን ብዘይ ባይቶን ዓንዲ ቅዋምን ፡ብዘይ ተሓታትነትን ቅኑዕ ፍርዲን ኣንፈታ ስሒታ ትርከብ ወላዲት ሃገሮምን ነቲ ሞሳ ኢዱ ዘይረኸበ ህዝቦም ድማ ንፋስ ሓርነት ከስተማቕር ባብ ከርሕዉን፡ ንህዝቦም ምንጪ ሓይሊን ሞራልን ክኾኑን፡ነቲ ዝጸምእዎ ሓርነት ድማ ከቀላጥፉን ሃንቀውታ ህዝቢ'ዩ።
©ሰምሃር ገብረስላሴ
ደቂ ሰብ ብማዕረ ተፈጢሮም ክንሶም ብማዕርነት ነኸይነብሩ ካብ ዝገብሩ ነገራት ሓደ አፈላላይ ጾታ ኢዩ። ደቂ አንስትዪ ደቂ ሰባት አብ ዓለምና ቀጻልነቶም ንኸረጋግጹ ናይ ወሊድ ተራ እናተጻወታ፤ ንዝወለድኦ ልዕሊኣን ሰሪዓን እናሓብሓባ ውላደን እናዕበያ፤ አብ ልዑል ደረጃ ንኽበጽሕ ተመንየን፤ ንዓይ ከይበላ ንደቀን ቀዳምነት ዝህባ ደቂ ህይዋን ኢየን። እቲ ወሊደን ዘዕበይኦ ወዲ አዳም ድማ ነዚ ክሒዱ፤ ማዕርነት ጥራሕ ዘይኮነስ ልዕሊኡ ክኾና እናተገብኣ፤ ክዕምጽን ከቆናጽብ ይርኣይ አሎ። ደቂ አንስትዮ ናይ ምእላይ ስድራ ሓላፍነትን፤ ንህጻውንትን ብዕድመ ዝደፍኡ አረጋውያንን መዓልታዊ ዘጋጥሙ ማሕበራዊ ህይወትን ይዓማ አለዋ።
ጉዳይ ደቂ አንስትዮ አብ ኤርትራ ፍሉይ ዘገብሮ ነገር እንተሎ ….ደቂ አነስትዮ ኤርትራ አብ ገድሊ ብልዑል ቁጽሪ ተጋዲለን፤ አጋዲለን ክንሰን ዘይኢደን ረኺበን። ከም ኩሉ ዓመጽቲ ስርዓታት ዝገብርዎ…..ድሕሪ ናጽነት ብጀምላ ነናብ ዝመጽእኦ ዓደን ብስም ምጥያስ ተደርብየን፤ ጹር ስድራ ቤተን ኮይነን፤ አላይ ስኢነን፤ እተን ገለ ድማ ሓለውቲ መኻይን አብ ፈቖዶ ከተማታት ጽርግያታት ተደርብየን። መቓብር መሰል ደቂ አንስትዮ ብልክዕ አብ መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ኮይኑ። አገልግሎተን ወዲኣን። ከም ሓድሽ ስደት ንዓዲ ዓረብ ክኣ ሻዕብያ ማዕጾ አርሒለን። ዝተጋደላላ ሃገር ከምዘይምልከት ናይ ውሑዳት ጉጅለ ኮይና።
አተን ብድሕሪ ናጽነት ዝጎበዛ ኤርትራውያን ድማ ብስም ሃገራዊ አገልግሎት ሽፋን ናይ አዘዝቲ ሰራዊት ሓጸብቲ ክዳን፤ መገብቲ ፤ ጾታዊ ዓመጽ፤ ሃ/አገልግሎት ከገልግላ ዝኸዳ ጥኑሳትን አደ ቆልዑትን ኮይነን ብዘይ ዕድሜኣን ተረሚሰን ተሪፈን። አብ ኤርትራ ዝበዝሑ ህጻናት አቦታቶም አብ ሃ/አገልግሎት ብነጻ ድሰርሑ ባራዩ ከምዝኸኑ ስለዝተገብረ፤ ደቂ አንስትዪ ምእላይ ቆልዓ ጥራሕ ዘይኮነ፤ ሰሪሓን ሸቂለን ደቀን ከ ዕብያውን ድርብ ሓላፍነት ተሰኪመን አለዋ። እቲ አብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ጽነኩርን ፈታንን ናብራ አብ ዝባን ደቂ አንስትዩ ኢዩ ወዲቑ ዘሎ። እኹል ቀረብ መግቢ ዘየብለን ስድራ ቤታት መብዛሕተን ብደቂ አንስትዪ ኢየን ዝእለያ ዘለዋ።ትስፍው ህይወት ዘለዋ ጓል አንስተይቲ አብ ኤርትራ ክትህልው አይትኽእልን።
ክንየው እዚ አብ ምድረ በዳን፤ ሱዳን፤ ሊብያ ባሕርን አብ ስደት ዘጋጥመን ዘሎ ዓመጽን ምጭዋይን ድማ ኩሉ ዓለም ዝርእዮ ዘሎ፤ ግን ኤርትራውያን ንመሰሎም ክንዲ ደው ዝብሉ አብ ምጥቓዕን ነቲ ስቓይ ቀጻልነቱ አብ ምርግጋጽ ዝርከቡ ዘይቡሱላት ጥረ ኤርትራውያን ናብ ንቡር ሰብኣውነት ንኽልመለሱን ነዚ መ ዓልቲ ደቂ አንስትዮ ቃል ዝኣትውሉ አብ ጎኒ ደቂ አንስትዮ ንመሰለን ክቃለሱ ይጽውዕ።
©current Eritrean review
ሎሚ ሸሞንተ መጋቢት 2017 ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ካብ ከባቢታት ክሳድ ዒቃ ዓዲ ኮቶዮ ክሳብ ከባቢታት ብስም ማእከላይ ግንባር ዝጽዋዕ ማይ ኣልባ ድምጺ ቶኽሲ ተሰሚዑ ኣሎ። ማዕሬኡ ካብ ቅድሚ ሳልስቲ ኣብ ኣስመራን ካልእ ከባቢታትን ኣዝዩ ሓያል ግፋ ምቕናዩ ውን ክረጋገጽ ተኻኢሉ ኣሎ።
እዚ ቅንጣብ ቃንዛ ኤርትራውነት ዘይብሉ ኢሳይያሳዊ ስርዓት ኣብ ናይ መጠረሽታ ዕርብርቡ ዕሸላት ኣሕዋትናን ኣሓትናን መጋበርያ ጥፍኣቱ ክገብሮም ሕጂ ውን ብዘይ ታዕሊምን ምድላዋን ናብ ቅድመ ግንባር ከምርሖም ምኻኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ዝኸበርካ ኤርትራዊ ኩልኻ ህዝብን ሃገርን ከተድሕን እቲ ምኽታት እካ እንተተረፈካ ኣንጻር ኩናት ኣንጻር ሞት ዕሸላት እሕዋትካ ኣንጻር ዕንወትን ጥፍኣትን ዓድኻ ብሕቡር ድምጺ ብዓውታ ይኣክል ይኣክል ይኣክል በል!!!
©ሚኬኤል ኣራንቺ
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣብ ዙሪያ ዓለም ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት 2016 ዝምልከት ፀብፃብ ኣውፂኡ።እቲ ሪፖርት ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቒፉ'ሎ።
ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ እትርከብ ኤርትራ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ይፍፀሙ ይብል። ዜጋታት ብነፃን ርትዓውን ምርጫ ንመንግስቶም ክመርፁ ዘይምኽኣሎም፣ሰባት ብዘይፍርዲ ናብ ሞት ዘብፅሕ ኣብ ኣዚዩ ሕማቕ ኩነታት ማእስርቲ ከምዝእሰሩ፣ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብኣስገዳድ ከምዝሰርሑ፣መቕተልቲ፣ማእሰርቲ ምስዋርን ካልኦት ጨካን ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛን ኣሎ ይብል እቲ ፀብፃብ።ግዕዝይናን ዘይትሓታትነትን ከምዘሎን መንግስቲ መግሃስቲ ንዝፈፅሙ ሰበስልጣን ከምዘይቐፅዕን ይሕብር።
ንኢትዮጵያ ኣብ ዝምልከት ፀብፃቡ ድማ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ንስልጣን መንግስቲ ጠቕሊሉ ብሓዝ ኣብ 2015 ኣብዝተኻየደ ምርጫ ምስ ኣጋር ውድባቱ ን547 መናብር ከምዝተቖፃፀር ይገልፅ።
ሓይልታት ፀጥታ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሓይሊ ብምጥቃም ኣብ ምሉእ ዓመት ኣማእቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ተቐቲሎም ካልኦት ብዙሓት እውን ቆሲሎም ይብል እቲ ፀብፃብ።መብዛሕቲኦም ተቓወሞታት ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ከምዝተኻየዱ ብምግላፅ ክሳብ መወዳእታ 2016 ልዕሊ 10 ሽሕ ሰባት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነይሮም ተባሂሉ ከምዝእመንን ናብ ፍርዲ ከምዘይቀረቡን ጠበቓታት ናይ ምርካብ ዕድል ከምዘይረኸቡን ይገልፅ።
ንናይ ኣምነስቲ ኢንተርናሽና ፀብፃብ ብምጥቃስ ካብ ሕዳር 2015 ኣ/ፈ ጀሚሩ ልዕሊ 800 ሰባት ከምዝተቐትሉ ሓቢሩ'ሎ።
ብሃበ ተረኽበ ምቕታል፣ምስዋርን ካልኦት ጭካነ ዘለዎም ኢሰብኣዊ መቕፃዕትን ከምዝፍፀሙን መንግስቲ ግዕዝይና ንዝፍፅሙ እምበር እምበር መግሃስቲ ንዝፍፅሙ ሰበስልጣን ኣይቐፅዕን ይብል እቲ ፀብፃብ።