Ða cwæð se cyningc to his mannum siððan Apollonius agan wæs: 'Ic swerige þurh ða gemænan hælo þæt Ic me næfre bet ne baðode þonne Ic dide todæg, nat Ic þurh hwilces iunges mannes þenunge.' Ða beseah he hine to anum his manna and cwæð: 'Ga and gewite hwæt se iunga man sy þe me to dæg swa wel gehirsumode.' Se man ða eode æfter Apollonio. Mid þi þe he geseah þæt he wæs mid horhgum scicelse bewæfed, þa wænde he ongean to ðam cynge and cwæð: 'Se iunga man þe þu æfter axsodest is forliden man.' Ða cwæð se cyng: 'Þurh hwæt wast ðu þæt?' Se man him andswerode and cwæð: 'Þeah he hit silf forswige, his gegirla hine geswutelað.' Ða cwæð se cyngc: 'Ga rædlice and sege him þæt se cyngc bit ðe þæt ðu cume to his gereorde.' Ða Apollonius þæt gehyrde, he þam gehyrsumode and eode forð mid þam men oðþæt he becom to ðæs cynges healle. Ða eode se man in beforan to ðam cynge and cwæð: 'Se forlidene man is cumen þe ðu æfter sændest, ac he ne mæg for scame ingan buton scrude.' Ða het se cyngc hine sona gescridan mid wurðfullan scrude, and het hine ingan to ðam gereorde. Ða eode Apollonius in, and gesæt þar him getæht wæs, ongean ðone cyngc. Ðar wearð ða seo þenung ingeboren, and æfter þam cynelic gebeorscipe, and Apollonius nan ðingc ne æt, ðeah ðe ealle oðre men æton and bliðe wæron; ac he beheold þæt gold and þæt seolfor and ða deorwurðan reaf and þa beodas and þa cynelican þenunga. Ða ða he þis eal mid sarnesse beheold, ða sæt sum eald and sum æfestig ealdorman be þam cynge. Mid þi þe he geseah þæt Apollonius swa sarlice sæt and ealle þingc beheold and nan ðingc ne æt, ða cwæð he to ðam cynge: 'Ðu goda cyngc, efne þes man þe þu swa wel wið gedest; he is swiðe æfestful for ðinum gode.' Ða cwæð se cyngc: 'Ðe misþingð. Soðlice, þes iunga man ne æfestigað on nanum ðingum ðe he her gesihð, ac he cyð þæt hæfð fela forloren.' Ða beseah Arcestrates se cyngc bliðum andwlitan to Apollonio and cwæð: 'Ðu iunga man, beo bliðe mid us and gehiht on God þæt þu mote silf to ðam selran becuman.'
XV
Mid þi ðe se cyning þas word gecwæð, ða færinga þar eode in ðæs cynges iunge dohtor, and cyste hyre fæder and ða ymbsittendan. Þa heo becom to Apollonio, þa gewænde heo ongean to hire fæder and cwæð: 'Ðu goda cyningc, and min se leofesta fæder, hwæt is þes iunga man þe ongean ðe on swa wurðlicum setle sit mid sarlicum andwlitan? Nat Ic hwæt he besorgað.' Ða cwæð se cyningc: 'Leofa dohtor, þes iunga man is forliden and he gecwemde me manna betst on ðam plegan; forðam Ic hine gelaðode to ðysum urum gebeorscipe. Nat Ic hwæt he is ne hwanon he is, ac gif ðu wille witan hwæt he sy, axsa hine, forðam þe gedafenað þæt þu wite.' Ða eode þæt mæden to Apollonio and mid forwandigendre spræce cwæð: 'Ðeah ðu stille sy and unrot, þeah Ic þine æðelborennesse on ðe geseo. Nu þonne gif ðe to hefig ne þince, sege me þinne naman and þin gelymp arece me.' Ða cwæð Apollonius: 'Gif ðu for neode axsast æfter minum namon, Ic secge þe Ic hine forleas on sæ. Gif ðu wilt mine æðelborennesse witan, wite ðu þæt Ic hig forlet on Tharsum.' Ðæt mæden cwæð: 'Sege me gewislicor þæt Ic hit mæge understandan.'
XVI
Apollonius þa soðlice hyre arehte ealle his gelymp, and æt þare spræcan ende him feollon tearas of ðam eagum. Mid þy þe se cyngc þæt geseah, he bewænde hine ða to ðare dohtor and cwæð: 'Leofa dohtor, þu gesingodest; mid þy þe þu woldest witan his naman and his gelimp, þu hafast nu geedniwod his ealde sar. Ac Ic bidde þe þæt þu gife him swa hwæt swa ðu wille.' Ða ða þæt mæden gehirde þæt hire wæs alyfed fram hire fæder þæt heo ær hyre silf gedon wolde, ða cwæð heo to Apollonio: 'Apolloni, soðlice þu eart ure. Forlæt þine murcnunge; and nu Ic mines fæder leafe habbe, Ic gedo ðe weligne.' Apollonius hire þæs þancode, and se cyngc blissode on his dohtor welwillendnesse, and hyre to cwæð. 'Leofa dohtor, hat feccan þine hearpan, and gecig ðe to þinum frynd, and afirsa fram þam iungan his sarnesse.' Ða eode heo ut and het feccan hire hearpan; and sona swa heo hearpian ongan, heo mid winsumum sange gemægnde þare hearpan sweg. Ða ongunnon ealle þa men hi herian on hyre sweg-cræft, and Apollonius ana swigode. Ða cwæð se cyningc: 'Apolloni, nu ðu dest yfele, forðam þe ealle men heriað mine dohtor on hyre swegcræfte, and þu ana hi swigende tælst.' Apollonius cwæð: 'Eala, ðu goda cyngc, gif ðu me gelifst, Ic secge þæt Ic ongite þæt soðlice þin dohtor gefeol on swegcræft, ac heo næfð hine na wel geleornod. Ac hat me nu sillan þa hearpan; þonne wast þu nu þæt þu git nast.' Arcestrates se cyning cwæð: 'Apolloni, Ic oncnawe soðlice þæt þu eart on eallum þingum wel gelæred.' Ða het se cyng sillan Apollonige þa hearpan. Apollonius þa ut eode and hine scridde and sette ænne cynehelm uppon his heafod, and nam þa hearpan on his hand and in eode and swa stod, þæt se cyngc and ealle þa ymbsittendan wendon þæt he nære Apollonius ac þæt he wære Apollines, ðara hæðenra god. Ða wearð stilnes and swige geworden innon ðare healle. And Apollonius his hearpenægl genam, and he þa hearpestrengas mid cræfte astirian ongan, and þare hearpan sweg mid winsumum sange gemægnde. And se cyngc silf and ealle þe þar andwearde wæron micelre stæfne cliopodon and hine heredon. Æfter þisum forlet Apollonius þa hearpan and plegode and fela fægera þinga þar forð teah þe þam folce ungecnawen wæs and ungewunelic, and heom eallum þearle licode ælc þara þinga ðe he forð teah.
XVII
Soðlice, mid þy þe þæs cynges dohtor geseah þæt Apollonius on eallum godum cræftum swa wel wæs getogen, þa gefeol hyre mod on his lufe. Ða æfter þæs beorscipes geendunge, cwæð þæt mæden to ðam cynge: 'Leofa fæder, þu lyfdest me litle ær þæt Ic moste gifan Apollonio swa hwæt swa Ic wolde of þinum goldhorde.' Arcestrates se cyng cwæð to hyre: 'Gif him swa hwæt swa ðu wille.' Heo ða sweoðe bliðe ut eode and cwæð: 'Lareow Apolloni, Ic gife þe, be mines fæder leafe, twa hund punda goldes, and feower hund punda gewihte seolfres, and þone mæstan dæl deorwurðan reafes, and twentig ðeowa manna.' And heo þa þus cwæð to ðam þeowum mannum: 'Berað þas þingc mid eow þe Ic behet Apollonio, minum lareowe, and lecgað innon bure beforan minum freondum.' Þis wearð þa þus gedon æfter þare cwene hæse, and ealle þa men hire gife heredon ðe hig gesawon. Ða soðlice geendode þe gebeorscipe, and þa men ealle arison and gretton þone cyngc and ða cwene, and bædon hig gesunde beon, and ham gewændon. Eac swilce Apollonius cwæð: 'Ðu goda cyngc and earmra gemiltsigend, and þu cwen, lare lufigend, beon ge gesunde.' He beseah eac to ðam þeowum mannum þe þæt mæden him forgifen hæfde, and heom cwæð to: 'Nimað þas þing mid eow þe me seo cwen forgeaf, and gan we secan ure gesthus þæt we magon us gerestan.'
Ða adred þæt mæden þæt heo næfre eft Apollonium ne gesawe swa raðe swa heo wolde, and eode þa to hire fæder and cwæð: 'Ðu goda cyningc, licað ðe wel þæt Apollonius, þe þurh us todæg gegodod is, þus heonon fare, and cuman yfele men and bereafian hine?' Se cyngc cwæð: 'Wel þu cwæde. Hat him findan hwar he hine mæge wurðlicost gerestan.' Ða dide þæt mæden swa hyre beboden wæs, and Apollonius onfeng þare wununge ðe hym getæht wæs, and ðar in eode, Gode þancigende ðe him ne forwyrnde cynelices wurðscipes and frofre.