ብልህ ሰዎች ለአእምሮ ሕመም የመጋለጥ እድላቸው ሰፊ ነው የሚለው አስተሳሰብ አዲስ አይደለም። ምርምር በተደጋጋሚ በእውቀት እና በከፍተኛ የመንፈስ ጭንቀት፣ ጭንቀት እና ሌሎች የአእምሮ ጤና መታወክ መካከል ያለውን ግንኙነት ለመረዳት ሞክሯል። እንደ ቪንሰንት ቫን ጎግ፣ ኧርነስት ሄሚንግዌይ እና ጃክሰን ፖሎክ ያሉ ብዙ የፈጠራ አሳቢዎች - ባይፖላር ዲስኦርደር እና ሌሎች የአእምሮ ጤና ጉዳዮች ተሠቃይተዋል።
ግን የማሰብ ችሎታ (IQ)፣ የፈጠራ ችሎታ እና የትምህርት ደረጃ ከአእምሮ ሕመም ጋር ምን ያህል ግንኙነት አላቸው? በርእሰ ጉዳዩ ላይ የተደረጉት ብዙ ጥናቶች እርስ በርሳቸው የሚቃረኑ ውጤቶችን ይዘው መጥተዋል፣ ነገር ግን አዲስ ጥናት ባይፖላር ዲስኦርደር እና ስኪዞፈሪንያ በተለይ ፍንጭ ይሰጣል። በሳይኮሎጂካል ሕክምና ውስጥ የታተመው ጥናቱ ሁለቱንም ባይፖላር እና ስኪዞፈሪንያዊ በሽተኞች በሚመጣበት ጊዜ ሁለቱንም የማሰብ ችሎታ እና የትምህርት ክንዋኔን መርምሯል.
በጥናቱ ውስጥ ተመራማሪዎቹ 494 ባይፖላር ዲስኦርደር I (BD-I) ታካሚዎችን, 952 ስኪዞፈሪንያ ስፔክትረም (SCZ) ታካሚዎችን እና 2, 231 የBD-I እና SCZ ታካሚዎችን ዘመዶች መርምረዋል. በተጨማሪም 1, 104 ጤናማ መቆጣጠሪያዎችን እና 100 ወንድሞቻቸውን እና እህቶቻቸውን መርምረዋል. ውጤቶቹ እንደሚያሳዩት ባይፖላር ዲስኦርደር I ታማሚዎች ከሌሎቹ ቡድኖች ጋር ሲነፃፀሩ ከፍተኛውን የትምህርት ደረጃ የማጠናቀቅ እድላቸው ከፍተኛ ነው፣ ምንም እንኳን ከመቆጣጠሪያዎቹ ያነሰ IQ ነበራቸው። የስኪዞፈሪንያ ሕመምተኞች ደግሞ ከቁጥጥር ይልቅ የ IQs እና የትምህርት ደረጃቸው ዝቅተኛ ነበር። ባይፖላር ዲስኦርደር I እና ስኪዞፈሪንያ ታማሚዎች ተመሳሳይ የአይኪው ደረጃ ነበራቸው፣ነገር ግን ባይፖላር ዲስኦርደር I ታማሚዎች ከፍተኛ የትምህርት ደረጃ ነበራቸው።
ተመራማሪዎቹ "ቢፖላር ዲስኦርደር I ሕመምተኞች ከቁጥጥር ያነሰ IQ ቢኖራቸውም, ከፍተኛውን የትምህርት ደረጃ የማጠናቀቅ እድላቸው ከፍተኛ ነው" ብለዋል. "ይህ ከጤናማ ቁጥጥር ጋር ሲነጻጸር ሁለቱንም የአእምሮ እና የትምህርት ጉድለቶች ካሳዩ ከስኪዞፈሪንያ ታካሚዎች ጋር ይቃረናል። ባይፖላር ዲስኦርደር 1 ሕመምተኞች ዘመዶች የላቀ የትምህርት አፈጻጸም ስላላሳዩ፣ ከፍተኛ የትምህርት አፈጻጸም ባይፖላር ዲስኦርደር ሕሙማን ልዩ ገጽታ ሊሆን እንደሚችል ያገኘነው መረጃ ያመለክታል።
ያለፈው ጥናት በስዊድን የሚገኘው የካሮሊንስካ ኢንስቲትዩት እና በእንግሊዝ ኪንግስ ኮሌጅ ለንደን ላይ ባደረገው ጥናት ባይፖላር ዲስኦርደር ቀጥተኛ-A ተማሪዎች በሆኑ ወጣቶች ላይ እስከ አራት እጥፍ የበለጠ የተለመደ ነው። በትምህርት ቤት ጥሩ ውጤት ማግኘቱ "ለባይፖላር ዲስኦርደር በሽታ ተጋላጭነት መጨመር ጋር የተያያዘ ነው" በተለይም ከሳይንስ ይልቅ በሰብአዊነት የላቀ ውጤት ካመጡ ተማሪዎች ጋር የተቆራኘ ነው ሲሉ መሪ ደራሲ ዶ/ር ጀምስ ማካቢ ተናግረዋል። በስዊድን እና ሙዚቃ የA-ደረጃዎች በተለይ በቋንቋ እና በሙዚቃ ፈጠራ እና ባይፖላር ዲስኦርደር መካከል ያለውን ትስስር የሚያገኙትን ጽሑፎች የሚደግፉ ጠንካራ ማህበራት ነበሯቸው።
ውጤቶቹ የግድ ከፍተኛ የትምህርት ደረጃ ያላቸው ሰዎች ባይፖላር ዲስኦርደር የመጋለጥ እድላቸው ይጨምራል ማለት አይደለም። በተጨማሪም የሥነ ልቦና ባለሙያዎች ባይፖላር ዲስኦርደር ከትምህርት ጋር የተቆራኘ ነው ብለው ለመደምደም ተጨማሪ ምርምር ያስፈልጋል።
በርዕስ ታዋቂ
ሁሉም የኮቪድ-19 ሙከራዎች የሚጀምሩት በናሙና ነው፣ ነገር ግን የሳይንሳዊ ሂደቱ ከዚያ በኋላ በጣም በተለየ መንገድ ይሄዳል
በማህበራዊ ሚዲያ ላይ ብዙ ጊዜ የሚያሳልፈው ወጣት ጎልማሶች በሰውነታቸው ላይ መጥፎ ስሜት እንዲሰማቸው ሊያደርግ ይችላል።
የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎን ከፍ ለማድረግ እና እድገትዎን ለመከታተል የሚያግዙ የልብ ምት መቆጣጠሪያ ያላቸው ምርጥ ስማርት ሰዓቶች እዚህ አሉ።
ባለፈው አንድ ዓመት ተኩል ውስጥ ኮሮናቫይረስ በዓለም ላይ ሲሰራጭ በሁሉም ዕድሜ ላይ ያሉ ሰዎችን በተለይም ሕፃናትን ጎዳ
ባለሙያዎች አሁን የኮቪድ-19 በሽተኞችን ሊፈውስ የሚችል አዲስ ክኒን እየተመለከቱ ነው።