ለመንግሥት ሠራተኞች የደመወዝ ጭማሪ ለማድረግ እንዲቻል የቀረበው የተጨማሪ በጀት ጥያቄ በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት መጽደቁ ጥሩና የሚደገፍ እርምጃ ነው። በተለይ በኑሮ ውድነት እየማቀቀ ላለው የመንግሥት ሠራተኛ የዚህ ጭማሪ ትርጉሙ የትየለሌ ነው።
መንግሥት ደመወዝ ከመጨመር በዘለለም ባለፉት ዓመታት የሠራተኛውን ኑሮና ሕይወት ለመቀየር ተጨማሪ እርምጃዎችን መውሰዱ የምናስታወሰው ነው። የሠራተኛውን የትራንስፖርት ችግር ለመቅረፍና ወጪውንም ለመቀነስ የሰርቪስ አገልግሎት እንዲጀመር አድርጓል። በኮንዶሚኒየም ዕጣ ወቅት የመንግሥት ሠራተኞች የተወሰነ መቶኛ ላቅ ያለ እድል እንዲያገኙ በማድረግ የቤት ባለቤት እንዲሆኑም ሙከራ አድርጓል። ሌሎችም እንደነጻ ሕክምና፣ የትምህርት ዕድሎች፣ የኢንሹራንስ ሽፋንና የመሳሰሉ ተጨማሪ ጥቅማጥቅሞችን የሚሰጡ መንግሥታዊ ተቋማት መኖራቸው የሚያበረታታ ነው። እንደእነዚህ ዓይነት ተጓዳኝ ጥቅማጥቅሞች የመንግሥት ሠራተኛውን ከደመወዝም ጭማሪ በላይ የሚደግፉ ናቸው። እናም አንገብጋቢ የሆነውን የመኖሪያ ቤቶች ችግር ለመቅረፍ በመንግሥት በጀት በየተቋማቱ የሚገነቡ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ቢኖሩና ሠራተኞች በተመጣጣኝ ዋጋ በረዥም ጊዜ ክፍያ የቤት ባለቤት እንዲሆኑ የሚያስችል አሰራር ቢዘረጋ ጠቀሜታው የትየለሌ ነውና ሊታሰብበት የሚገባ ነው።
ልክ እንደመንግሥት ልማት ድርጅቶች ሁሉ ሁሉም መንግሥታዊ ተቋማት በራሳቸው አጥንተው የደመወዝ በጀት በየጊዜው አጽድቀው የሚጠይቁበት አሠራር መዘርጋቱ በአዋጅ በመነገሩ ምክንያት ደመወዝ ጭማሪን ተከትሎ የሚመጣን የዋጋ ንረትን ለመግታት ይረዳልና ይህም ቢታሰብበት መልካም ይሆናል።
ሌላው የደመወዝ ጭማሪ ዜናውን ተከትሎ የዋጋ ንረት እንዳይከሰት ምን ያህል ታስቦበታል የሚለው ወሳኝ ጥያቄ በአግባቡ መመለስ መቻል አለበት። የጥቂት መቶ ብሮች ጭማሪ የሺ ብሮች የዋጋ ንረትን ተሸክመው እንዳይመጡና እርምጃው ያልታሰበ ኪሳራን እንዳያስከትል መንግሥት ዛሬም ነገም በብርቱ ሊያስብበት ይገባል።
በወልድያ ከተማ የተገነባው የ"ሙሐመድ ሁሴን አሊ አል አሙዲ ስታዲየምና የስፖርት ማዕከል" ቅዳሜጥር 6 ቀን 2009 ዓ.ም ተመርቆ ንብረትነቱ በይፋ ለወልድያ አስተዳደርና ሕዝብ ይተላለፋል። የክብር ዶ/ር ሼህ ሙሐመድ ሁሴን አሊ አልአሙዲ ይህን ታላቅ የሕዝብ ፕሮጀክት ጎን በመቆም ከግማሽ ቢሊየን ብር በላይ አውጥተው በፋይናንስና በቴክኒክ ረገድ ያደረጉት ድጋፍ የወልድያ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚረሳው አይደለም። ስታዲየሙ ወልድያ ቢገነባም ሐብቱ የኢትዮጵያ ሕዝብ ጭምር በመሆኑ ያኮራል። ሼህ ሙሐመድ ለዚህ ታላቅ ሥራቸው እናመሰግናቸዋለን።
ፕሮጀክቱን በሙያ ረገድ በመምራትና በአጭር ጊዜ ውስጥ ሀገራዊ አቅም ጭምር በመፍጠር ለውጤት እንዲበቃ ያላሰለሰ ጥረት ያደረጉት የሚድሮክ ቴክኖሎጂ ግሩፕ ቺፍ ኤግዚኪዩቲቭ ኦፊሰር እና የፕሮጀክቱ ዋና መሪ የሆኑትን ዶ/ር አረጋ ይርዳውን እናመሰግናቸዋለን።
በተጨማሪም በግንባታው ሒደት በቀጥታም በተዘዋዋሪም የተሳተፉ የሚድሮክ ቴክኖሎጂ ግሩፕ አባል ኩባንያዎችና ሠራተኞቻቸው ይህንን የመሰለ ስታዲየም ግንባታ ላይ አሻራቸውን በማሳረፋቸው እናመሰግናቸዋለን።
የአማራ ክልል መንግሥት፣ የሰሜን ወሎ ዞን፣ የወልድያ ከተማ አስተዳደር ከምንም በላይ ደግሞ የወልድያ ከተማ ሕዝብ አቅሙ የፈቀደውን ሁሉ በማድረግ ፕሮጀክቱን እንዲሳካ ላደረጉት ርብርብ እናመሰግናቸዋለን።¾
ባለፉት 15 ዓመታት በተሀድሶ ውስጥ የቆየው ኢህአዴግ በቅርቡ በአንዳንድ የሀገሪቱ አካባቢዎች የተነሱ ሕዝባዊ ጥያቄዎችን ተከትሎ በጥልቀት ለመታደስ በገባው ቃል መሠረት አንዳንድ እርምጃዎችን መውሰድ ጀምሯል። ባለፉት ወራት ከተወሰዱ እርምጃዎች መካከል በፌዴራል በካቢኔ ደረጃ ያሉ ሚኒስትሮችን የማንሳት፣ የማዘዋወር እና አዳዲስ ሰዎችን የመመደብ ሥራዎች ተከናውኗል። በአንዳንድ ክልሎችም በተመሳሳይ መንገድ የካቢኔ አደረጃጀቶች ለማስተካከል ሙከራ ተደርጓል። በመልካም አስተዳደር ችግር፣ በሙስናና ብልሹ አሠራር እጃቸው አለበት የተባሉ አንዳንድ ሹማምንትም መጠየቅ ጀምረዋል። ሰሞኑን ከ130 በላይ የመንግሥት የስራ ኃላፊዎችና ባለሃብቶች በቁጥጥር ስራ መዋላቸው የተነገረ ሲሆን ይህም የጥልቅ ተሀድሶው አንድ ማሳያ ተደርጎ እየተነገረ ነው።
ኢህአዴግ በክልል መስተዳድር ቢሮዎች፣ በዞን፣ በወረዳ ደረጃ የተቀመጡና የነቀዙ ሹማንምቱን በሕግ ለመጠየቅ ያሳየው ተነሳሽነትና ቁርጠኝነት የሚደነቅ ሆኖ ከአንድ ዓመት በፊት በመቀሌ ከተማ ባካሄደው 10ኛ ድርጅታዊ ጉባዔ የማጥራቱ እንቅስቃሴ ከከፍተኛ አመራሩ ለመጀመር ያሳለፈውን ውሳኔ በዘነጋ መልኩ መንግሥታዊ ሥልጣንን ለግል ጥቅማቸው ያዋሉ "የመንግስት ሌቦችን" አሁንም ጨርሶ መንካት አለመቻሉ ብቻም ሳይሆን ለመንካትም የሚያበቃ ምልክት አለማሳየቱ የሕዝብ እለት ተዕለት መነጋገሪያ ርዕሰ ጉዳይ ሆኖ ይገኛል።
መታደስ የሚጀምረው ከራስ ነው የሚለውን የግንባሩን መርህ አክብሮ በማስከበር ረገድ አሁንም ኢህአዴግ ቁርጠኛ እርምጃ ወስዶ ለማሳየት ጊዜው አልረፈደበትም። አንዳንድ በመልካም አስተዳደር ችግር ፈጣሪነታቸው፣ በሙስናና ብልሹ አሰራራቸው የሚታወቁ ሹማምንትን በጉያ ይዞ ስለተሀድሶ በማውራት ብቻ ለውጥ እንደማይመጣም ግንባሩ ተረድቶ የእስካሁኑን አካሄዱን በጥልቀት ሊገመግምና ተገቢውን የእርምት እርምጃም ሊወስድ ይገባል።
መታወቅ ያለበት የጥልቅ ተሃድሶ ጉዞ ስኬቱ የሚለካው በተለይ ሙስናን በተመለከተ ሥርዓቱን ለመናድ በሚያስችል ደረጃ ተሳታፊ የነበሩ የሥርዓቱ ጭልፊቶችን መቁረጥ ሲቻል ብቻ ነው። የጥልቅ ተሃድሶ ጉዞውን ለሥርዓቱ አደጋ ያልሆኑ በአንድም በሌላ መልኩ መታገስ በሚያስችል የአሰራር ብልሹነት የተሳተፉ ኃይሎችን ወይም የሥርዓቱ ወፎችን በማሰር ለማድበስበስ ከተሞከረ የሚፈጠረው ፖለቲካዊ ቀውስ ዛሬ ላይ ሆኖ መተንበይ አይቻልም። ሰሞኑን የሕወሃት አንጋፋ ታጋይ አቦይ ስብሃት ነጋ ለመንግሥታዊው አዲስ ዘመን ጋዜጣ ኢህአዴግ ሙሰኛ ሹማምንቱን ለፍርድ ማቅረብ ካልቻለ እንደሀገር እንፈረካከሳለን ሲሉ የሰጡትን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ የሚናቅ አለመሆኑን ማስታወስም ተገቢ ይሆናል።
የስኳር ገበያ በዋንኛነት በአቅርቦትና በፍላጎት መካከል በተፈጠረ ሰፊ ክፍተት እና አዳዲስ የስኳር ልማት ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው ጊዜ መጠናቀቅ ካለመቻላቸው ጋር በተያያዘ ምክንያት ሀገሪቱ በከፍተኛ የውጪ ምንዛሪ በማውጣት ስኳርን ከውጪ ገዝታ ለማቅረብ ተገዳለች። ከስኳር ኮርፖሬሽን በተገኘ መረጃ መሠረት ሀገሪቱ በየዓመቱ በአማካይ ሁለት ሚሊዮን ኩንታል ስኳር ከውጭ ገዝታ ለማስገባት ከሁለት ነጥብ ስድስት ቢሊዮን ብር በላይ ወጪ ታደርጋለች። ይህ እንደኢትዮጵያ ላለ ታዳጊ ሀገር ከባድ ነው። በተለይ ደግሞ የስኳር ፕሮጀክቶችን በወቅቱ ማጠናቀቅ ካለመቻል አቅም ጋር ተያይዞ እንዲህ ዓይነቱ ክስተት ሲያጋጥም እንደዜጋ ማስቆጨቱ አይቀርም።
አዎ! ከተጀመሩ የስኳር ፕሮጀክቶች ውስጥ ያለአጥጋቢ ምክንያት በዝርክርክ አሠራሮች ጭምር የዘገዩ እንዳሉ የሚታወቅ ነው። እንደተንዳሆ ስኳር ፋብሪካ ዓይነቶቹ የሙከራ ጊዜያቸውን ሳያልፉ እክል ገጥሟቸዋል። ፕሮጀክቶቹ የገጠሟቸው ችግሮች በእርግጥም ከማስፈጸም አቅም ማነስ ጋር ብቻ የተገናኙ ናቸው ወይንስ የሙስናና ብልሹ አሠራር ውጤቶች የሚለው ራሱን የቻለ ምርመራ የሚያስፈልገው ጉዳይ ቢሆንም በመካከሉ ሀገርና ሕዝብ እየተጎዳ ነው።
ሀገሪቱ በስኳር ምርት ከራስዋ አልፎ ለውጪ ገበያ ለማቅረብ በማቀድ በብድርና በዕርዳታ በተገኘ ገንዘብ ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ የሚከናወኑ ሰፊ የስኳር ፕሮጀክቶች ባለቤት ናት። የእነዚህን ፕሮጀክቶች በጀት በብድርና በዕርዳታ የሚገኝ በመሆኑ በአግባቡና በቁጠባ በመጠቀም በተያዘላቸው የጊዜ ገደብ መሠረት ተጠናቀው ወደሥራ መግባት ነበረባቸው። ነገርግን በዋንኛነት በማስፈጸምና በመፈጸም አቅም ውስንነት ምክንያት እየተጓተቱ ያሉ ፕሮጀክቶች ግን ዛሬም አሉ። በመንግሥት አንዳንድ አመራሮች ጭምር "እየሰራን፣ እያጠፋንም ጭምር ቢሆን እንማራለን!" የሚል አመክንዮ አልባ አስተሳሰብ ምክንያት የህዝብና የሀገር ሐብት ለብክነት፣ ሀገር ለአላስፈላጊ ወጪ የምትዳረግበት ሁኔታ መታየቱ በእጅጉ አስደንጋጭ ነው።
መሠረታዊ ትምህርት ወይንም ዕውቀት በህዝብ ሐብትና ንብረት እያጠፉ የሚገኝ አይደለም። መሠረታዊ የእውቀት ምንጭ መደበኛ ት/ቤቶች (ዩኒቨርሲቲዎች) ናቸው። በዩኒቨርሲቲዎች አካባቢ የሚታዩ የትምህርት ጥራት ችግሮች በመፍታት ጥራት ያለው የተማረ ትውልድን መገንባት በዋንኛነት የመንግሥት ኃላፊነት ነው። ተማሪዎች ወደሥራ ሲገቡም ከአዳዲስ ቴክኖሎጂዎችና አሠራሮች ጋር እንዲተዋወቁ ድጋፍ ማድረግም ተገቢ ነው። ለዚህም ይረዳ ዘንድ መንግሥት የቴክኖሎጂ ሽግግርና የተለያዩ የሥራ ላይ ሥልጠናዎች የሐብት ብክነት በማያስከትል መልኩ እንዲከናወን የማድረግ ግዴታውን ሊወጣ ይገባል።
በስኳር ልማት ዘርፍም የአቅም ውሱንነት እንደምክንያት እየቀረበ የህዝብ ሐብትና ጊዜን የሚበላበት አካሄድ እንዲያከትም መንግሥት ተገቢውን የማስተካከያ እርምጃ ሊወስድ ይገባል። ዘርፉ ከገጠመው ውስብስብ የማስፈጸም ችግር በቶሎ እንዲወጣ ልምድና ችሎታው እንዲሁም የትምህርት ዝግጅቱ ላላቸውን ምሁራን በርን መክፈት ያስፈልጋል። ምሁራንን በከፍተኛና መካከለኛ የዘርፉ አመራር ጭምር በማሳተፍ የሕዝብ ሐብትና ጊዜን እያጠፉ የመማርን አመክንዮ አልባ አስተሳሰብ መዋጋትም ተገቢ ይሆናል።
ስለዚህም ስኳር ፋብሪካዎችን በማስፋፋት ሒደት እያቆጠቆጡ ያሉ ስኳር ለመላስ የቆረጡ የሥራ ኃላፊዎችን መታገል ጊዜ የሚሰጠው አይደለም። ምክንያቱም የስኳር ፋብሪካ ገንብቶ ማምረት እድሜ የጠገበ ሳይንስ በመሆኑ በየሰበብ አስባቡ እዚህም እዚያም የሚታዩ ጥፋቶች አሳማኝ ምክንያት ያላቸው አይደሉምና ነው።¾
ሰሞኑን በመንግሥት መገናኛ ብዙሃን የተሰማው ዜና ቀልብን የሚስብ ዓይነት ነው። የዜናው ዋንኛ ጭብጥ በመንግሥት ተቋማት የውሸት ሪፖርት የሚያቀርቡ፣ የሚታቀዱ እቅዶችን በበቂ መልኩ የማይፈጽሙና የመልካም አስተዳደር ጥያቄ የማይመልሱ ተቋማት እና ሠራተኞችን ተጠያቂ የሚያደርግ አሰራር ሊተገበር ነው የመባሉ ጉዳይ ነው። እስከዛሬም "ተጠያቂነት" የወረቀት ላይ ነብር ሆኖ መቆየቱ የሚያስቆጭ ቢሆንም ዘግይቶም ቢሆን መተግበር መጀመሩ እሰየው ነው።
ዜናው በሁሉም የመንግሥት ሴክተር መስሪያ ቤቶች በየጊዜው የሚታቀዱ እቅዶች የአፈፃፀም መለኪያ በተቋማቱ የሚቀርበው ሪፖርት ትክክለኝነት ማረጋገጥ የሚያስችል የሶስተኛ ወገን ቁጥጥር ያለበት ስርዓት አለመኖርም፥ በሪፖርት በሚቀርቡ አፈፃፀሞች እና በተሰራው ስራ መካከል ልዩነት እንዲታይ ምክንያት ሆኖ መታየቱን ይጠቅሳል።
አዲሱ አሰራር የእቅዶችን ትግበራ ሪፖርት ከስር ከስር መከታተል የሚያስችል እና የሪፖርቱን ትክክለኝነት ህዝቡን ባሳተፈ ግምገማ በገለልተኛ አካል እንዲጣራ የሚያስችል ነው ተብሏል።
በህዝቡ የሚነሱ የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች የተሰጣቸው ምላሽ፣ የምላሹ ፍጥነት እና ጥራት፥ በተገልጋዩ ህብረተሰብ ግምገማ መሰረት የሚለካ እና ሪፖርቱም የተሰራውን ስራ የሚያሳይ እንዲሆንም ይደረጋል።
በህዝቡ ግምገማ መሰረት እቅዶችን በአግባቡ ያልፈፀሙ እና ለመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች ምላሽ ያልሰጡ ተቋማትና አመራሮች ተጠያቂ ይሆናሉም ተብሏል።
በዚህ የሚዲያ ሪፖርት ሁለት ቁምነገሮች ቀርበዋል። አንዱና ዋናው በመንግሥት ተቋማት ውስጥ ያልተሰራውን እንደተሰራ፣ ያልተደረገውን እንደተደረገ አድርጎ የውሸት ሪፖርት የማቅረብ አጉል ልማድ መስፋፋቱን ያምናል። ሁለተኛው ጉዳይ እንዲህ ዓይነት ሥራ ላይ የሚገኙ ተቋማትና ሠራተኞች ላይ የማያዳግም እርምጃ ለመውሰድ በመንግሥት በኩል ቁርጠኝነት መኖሩን ይናገራል።
እርግጥ ነው፤ የውሸት ሪፖርት በጀትና ጊዜን የሚበላ የሙስና አንድ አካል ነው። ያልተገነባውን ተገንብቷል ተብሎ ሪፖርት ሲቀርብ ለሥራው የሚስፈልገው በጀት በሕገወጥ መንገድ ግለሰቦች ኪስ ውስጥ ላለመግባቱ ማረጋገጫ መስጠት አይቻልም። እናም ድርጊቱ የሙስናና ብልሹ አሠራር መንሰራፋት አንድ ማሳያ አደርጎ መውሰድ ይቻላል። መንግሥት በበኩሉ በእንዲህ ዓይነት ሕገወጥ ድርጊቶች ላይ የሚሳተፉ ወገኖችን ላይ እርምጃ ለመውሰድ ማሰቡ ጥሩ ሆኖ ተመራጩ መንገድ ግን ማስተማር፣ ሠራተኛውን በተገቢውን መንገድ የጥቅምና የሀሳብ ተካፋይ ማድረግ ላይ ያተኮረ ቢሆን ችግሩን ከመሠረቱ ለመቅረፍ ይረዳል። ከምንም በላይ ደግሞ የውስጥ ኦዲት ሥርዓትን ማጠናከር የውስጥ ቁጥጥርን ለማሳደግ ትልቅ አቅም ያስገኛል።
በተጨማሪም በመንግሥት በኩል የተቀመጠው መፍትሔ የሰራተኛውን አቅም ማሳደግ እና የተሻለ አገልግሎት እንዲሰጥ ማነሳሳት ቀዳሚው መሆኑን፣ ከዚህ ጎን ለጎን መስራት የሚገባውን አካል በሰራው ስራ ልክ ማበረታታት እና ተጠያቂ ማድረግ እንደሚከተል ፥ ይህን መፍትሄ መተግበር የሚያስችል አዲስ የቁጥጥር ስርዓት መነደፉ ይፋ መሆኑ በጥሩ ጎኑ የሚታይ ዕቅድ ነው። ይህ ዕቅድ አሁንም በአፈጻጸም መንገድ ላይ ተጠልፎ እንዳይቀር በቀጥታና በተዘዋዋሪ ጉዳዩ የሚመለከታቸው ወገኖች ሁሉ የድርሻቸውን ሊወጡ ይገባል።
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ቀንን ህዳር 30 ቀን 2009 ዓ.ም በሐረር ከተማ ማክበሩን የመንግስት መገናኛ ብዙሃን ዘግበዋል። በበዓሉ ላይ "ብዝሃነት የሃይማኖቶች መቻቻል እና እኩልነት ከሰብዓዊ መብቶች አንፃር" በሚል ርዕስም ጥናታዊ ጹሁፍ ቀርቦ ውይይት ተደርጎበታልም ተብሏል። በውይይቱ ላይ የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን ሪፖርት ከማድረግ ባለፈ ተጠያቂዎችን ለህግ በማቅረብ ረገድ ክፍተቶች እንዳሉበት፣ ህጎች እና ደንቦችም ወደታች ወርደው ተግባራዊ እየተደረጉ አለመሆኑም በጥናታዊ ጹሑፍ አቅራቢው መመልከቱ ተዘግቧል።
የኢትዮጵያየሰብዓዊመብትኮሚሽን መንግሥታዊ ተቋም ነው። መንግሥታዊ ተቋም መሆኑ ብቻውን በአስፈጻሚው አካል የሚደረጉ የመብት ጥሰቶችን በማጋለጥ ረገድ አቅም ላይኖረው ይችላል የሚሉ ሥጋቶች ከብዙ ወገኖች መነሳታቸው አልቀረም። ለዚህ እንደአንድ አብነት ከሚነሱት መካከል እዚህም እዚያም የሚነሱ የመብት ጥሰቶች ሲያጋጥሙ፣ ሰዎች በተናጠልና በጋራ ቀርበው በአንዳንድ አካባቢዎች የመብት ጥሰቶች መፈጸማቸውን ሪፖርት ሲደረግለት ጉዳዩን ተከታትሎ እርምጃ በመውሰድ ረገድ ደከም ብሎ መታየቱ ይጠቀሳል። ባለፉት አንድ ዓመት በኦሮሚያ እና በአማራ ክልሎች የተነሱ ሕዝባዊ ተቃውሞዎች ጋር ተያይዞ በጸጥታ ኃይሎች የተወሰዱ እርምጃዎች ተመጣጣኝ መሆን ያለመሆናቸውን ጉዳይ፣ የእስረኞች አያያዝ ጉዳይ የቱን ያህል ሕግና ሥርዓትን የተከተለ መሆን፣ ያለመሆኑን ጉዳይ፣ በታዩ ጥፋቶች ማን ኃላፊነቱን እንደሚወስድ በፍጥነት በማጣራትና በመመርመር ረገድ የድርሻውን ሲወጣም አልታየም። አንዳንዴ እንዲህ ዓይነት ችግሮችን ቸል በማለት ወይንም በመደበቅ ለመንግሥት ያለውን አጋርነት ለማሳየት የመፈለግ የተሳሳተ አስተሳሰብ ያላቸው አመራሮች በኮምሽኑ ውስጥ ይኖሩ ይሆን ብሎ መፈተሽም ተገቢ ነው።
እርግጥ ነው፤ ኮምሽኑ ከዚህ ቀደም በፖሊስ የወንጀል ምርመራ ተቋማት እና በማረሚያ ቤቶች ተገኝቶ ባካሄዳቸው ምርመራዎች የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች አለማግኘቱን፣ የተጠርጣሪዎች መብት በሕጉ መሠረት የተከበረ መሆኑን ምስክርነት የሰጠባቸው ጊዜያት ነበሩ። አየሁዋቸው ያላቸው ችግሮች ከአያያዝ ጋር የተገናኙ የመኝታና የምግብ አቅርቦት ጉዳዮችን እንደነበርም የሚታወስ ነው። ጥያቄው ግን በእርግጥ እንዲህ ዓይነቱ ሪፖርት ነባራዊውን ሁኔታ ያሳያሉ ወይ የሚለው ነው። ለምን ቢባል በየፍርድቤቱ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በፖሊስ፣ በማረሚያ ቤቶች ተፈጸመብን የሚሉ ወገኖች በየጊዜው ሮሮ ያቀርባሉና ነው። በዚህ ረገድ ራሱ ኮምሽኑ ውስጡን (አሠራሩን) ፈትሾ ሕዝብ ውስጥ የሰረገውን ጥርጣሬ ማጥራት የመጀመሪያ ሥራው ሊሆን ይገባል።
እንኳንስ እንደኢትዮጽያ ያለ ታዳጊ ሀገር ቀርቶ በበለጸጉት ሀገራትም የሰብዓዊ መብት ርዕሰጉዳዮች በተሟላ መልኩ ገና አለመመለሱና በማስታወስ በኢትዮጵያ የሚታዩ የመብት ጥሰቶች በወቅቱ ተገቢውን እርምት እንዲያገኙ መንግሥትን የመደገፍ ሥራውን በቁርጠኝነት ሊወጣ ይገባል።
ሀገሪቱን ለሩብ ምዕተ ዓመታት ያስተዳደረው ገዢው ፓርቲ ኢህአዴግ በሀገሪቱ የተከሰተውን ግጭትና ብጥብጥ ተከትሎ በውስጥ ግምገማና ለውጥ ውስጥ መሆኑን እየገለፀ ነው። ፓርቲው ለተፈጠረው ሀገራዊ ችግር ራሱን ተጠያቂ በማድረግ ከላይ ወደታች በሚወርድ መዋቅራዊ ግምገማ ውስጥ ተጠምዶ ከርሟል። ከዚሁ ጋር በተያያዘም ከፓርቲ እስከ መንግስት መዋቅር ውስጥ የዘለቀ የአመራር ለውጥ ተካሂዷል። የአመራር ለውጡ ምን አይነት አዎንታዊ ፖለቲካዊ ውጤት አመጣ? የሚለው ጉዳይ ጊዜ ምላሽ የሚሰጠው ይሆናል።
ሆኖም በዚች ሀገር ያለውን ፖለቲካዊ ችግር ዘለቄታዊ መፍትሄ እያገኘ እንዲሄድ ለማድረግ ገዢው ፓርቲ ብቻ ሁሉም የሀገሪቱ ዜጋ ባለቤት መሆን መቻል አለበት። ፓርቲው ሌሎች ተቀናቃኝ ፓርቲዎች ተጠናክረው ለስልጣን በሚያደርጉት ሰላማዊ ትግል ሲፈተን መታየት መቻል አለበት። ህዝቡ አማራጮቹ ሰፍተውለት በገዢውም ሆነ በተቀናቃኝ ፓርቲዎች ጎራ ተኮልኩሎ የሃሳብ ትግልን ማድረግ መቻል አለበት። ይህ ሲሆን ገዢው ፓርቲም ሆነ ሌሎች ተቀናቃኝ ፓርቲዎች ራሳቸውን በህዝብ ዘንድ ተፈላጊ አድርገው ለማቅረብ ሲሉ በጠንካራ የፉክክር መንፈስ ውስጥ ይገባሉ። ለህዝብም ጠንካራ አማራጭ ሆነው የሚቀርቡበትንም የውድድር መንፈስ ያዳብራሉ። በዚህ ወቅት ገዢው ፓርቲ ራሱን ለማደስ የግድ ዓመታትን መጠበቅ ላይኖርበት ይችላል። በጠንካራ ተቀናቃኝ ፓርቲዎች የታጀበን ሰላማዊ ትግል በብቃት አሸንፎ ለመውጣት ሁልጊዜም በትግል ውስጥ መሆንን ይጠይቃል። በዚህ ወቅት ፓርቲዎች የውጪውን የፖለቲካ ትግል ለማሸነፍ በውስጥ የፖለቲካ ትግልና የፓርቲ ዲሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ውስጥ ይጠመዳሉ። ሂደቱም የፓርቲዎች የውስጥ አሰራር እየነጠረ እንዲሄድ የሚያደርገው ይሆናል።
ለዚህ ደግሞ የፖለቲካ ምህዳሩን በማስፋት ሰላማዊ የፖለቲካ ትግሉ ተጠናክሮ የሚቀጥልበትን መንገድ ገዢው ፓርቲ መፈለግ አለበት። በኢትዮጵያ ስላሉት በብሄረሰቦችና ህዝቦች ብዝሀነት የሚሰጠውን ትኩረት ያህል ለአስተሳሰብና ለሀሳብ ልዩነቶች (ብዝሀነት) ተመሣሣይ ትኩረት ሊሰጥ ይገባል። ሀሳቦች ስጋና ደም ለብሰው፣ በፓርቲ ቁመና ተደራጅተውና በዙሪያቸው ህዝብ ኮልኩለው ሰላማዊ ትግልን ማካሄድ ሲችሉ ይህች ሀገር በትክክለኛ የፖለቲካ መስመር ውስጥ መሆኗ እርግጥ ይሆናል። ከዚህ ውጪ ባለው አካሄድ አንድ ገዢ ፓርቲ ሲደክም እያረፈ፣ ሲበሰብስ በሚመራው ህዝብ ላይ ራሱን እያደሰ የሚቀጥልበት አሰራር ሊኖር አይገባም። የአንድ ሀገር ሊግ ሲጠናከር የሀገሪቱ ብሄራዊ ቡድን ጠንካራ እንደሚሆን ሁሉ፤ የአንድ ሀገር ፖለቲካ የሚጠናከረው የሀገሪቱ ፖለቲካ ፓርቲዎች አቅም ሲጠናከር ብቻ ነው። ለዚህ ብቸኛው መፍትሄ ደግሞ ከውስጥ መታደሱ ባሻገር የፖለቲካ ምህዳሩን ከፍቶ ራስን በውድድር ሜዳ ላይ ማሳለፍ ሲቻል ነው።¾
ሁለተኛው የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብቶች የድርጊት መርሃግብር (ከ2008- 2012) በሚኒስትሮች ም/ቤት ጸድቆ ሰሞኑን በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት ውይይት እየተደረገበት መሆኑ ይታወቃል። ከውይይቱ በኋላ በቅርቡ ፀድቆ ወደሥራ ይገባል ተብሎም ይጠበቃል። የመርሃግብሩ ዓላማ በሕገመንግሥቱ የሰፈሩ የዜጎች የሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች የበለጠ ጥበቃ የሚያበጁ ስልቶችና አቅጣጫዎችን ማበጀት መሆኑ በሰነዱ ላይ በግልጽ ተመልክቷል። የሰነዱ መውጣት መንግስት ራሱን በራሱ አፈጻጸሙን፣ አካሄዱን ለማየትና ለመገምገም የሚያስችለው መሆኑ ትልቅ ግምት የሚሰጠው ነው።
በአሁኑ ወቅት በፓርላማው በውይይት ላይ የሚገኘው የሁለተኛው መርሃግብር ዕቅድ በተለይ መገናኛ ብዙሃን፤ የሕዝብ ዓይንና ጆሮ እንዲሆኑ፣ በመንግስት መዋቅር ውስጥ የሚከሰቱ የአሠራር ግድፈቶችን ነቅሰው ለማውጣት አቅምና ጉልበቱ እንዲኖራቸው፣ የዕድገት ነቀርሳ የሆኑትን ሙስናና ብልሹ አሠራርን ቀጣይነት ባለው መልኩ ለማጋለጥ የሚያስችል አቅም እንዲገነቡ አጋዥ ሆኖ እንዲቀረጽ ይጠበቃል።
በያዝነው ዓመት መንግስት የምርጫ ህጉን ለማሻሻል ቃል በገባው መሠረት ጠንካራ ተቃዋሚ ፓርቲዎች እንዲኖሩ እገዛ የሚያደርግበት፣ ከፓርቲዎቹ ጋር በጋራ አገራዊ ጉዳዮች አብሮ ለመስራት የሚያስችል ምህዳር ለመፍጠር መርሃግብሩ እገዛ እንዲያደርግ ከወዲሁ ሊታሰብበበት ይገባል።
የተያዙና የተከሰሱ ሰዎች አያያዝ ሕግና ሥርዓትን ተከተለ መሆኑን የማረጋገጥ፣ ቅሬታዎች ሲቀርቡም በአግባቡና በፍጥነት እንዲፈቱ መርሃግብሩ እገዛ እንዲያደርግ ሆኖ መቀረጽ አለበት።
እንደሰብዓዊ መብት ኮምሽን ያሉ መንግሥታዊ ተቋማት በበርካታ ሕዝብ ዘንድ ጥርስ የሌለው አንበሳ መስለው የመታየታቸው ነገር እንዲያበቃና የህዝብን አመኔታ ይበልጥ እንዲያገኙ አቅማቸውን የማሳደግና በሕግ የተቀመጠ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡ ጡንቻቸውን የማፈርጠም ስራዎች ሊከናወኑ ይገባል።
መርሃግብሩ የሀገራችንን የዴሞክራሲና የሰብዓዊ መብቶች ባህል የሚያጎለብቱ፣ መብቶቹ ሲጣሱም አስፈላጊውን የእርምት እርምጃ ለመውሰድ የሚያስችሉ ስትራቴጂያዊ አቅጣጫዎችን የሚያመላክት እንዲሆን ጥረት ሊደረግ ይገባል።
በጥቅሉ መርሃግብሩ በመሬት ላይ ያሉ፣ የሚታዩና የሚዳሰሱ ችግሮችን መነሻ በማድረግ ችግሮቹን ለመፍታት በሚያስችል መልኩ እንዲቀረፅ የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት አባላት የበኩላቸውን ጥረት ሊያደርጉ ይገባል።
እነሆ 2009 ዓ.ም አዲሱን በማስመልከት የፌዴራል መንግሥትና አንዳንድ ክልሎች ለእስረኞች ምህረት ሰጥተዋል። በዚህ ምህረት ከ10 ሺ 540 ያላነሱ ወገኖች ተጠቃሚ መሆናቸውም መልካም ዜና ነው። ይህ የመንግሥት እርምጃ በተለይም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአንዳንድ ክልሎች እየተቀጣጠለ የመጣውን ሕዝባዊ ተቃውሞ ለማርገብ አንድ አዎንታዊ አስተዋጽኦ ያደርጋል ተብሎም ይታሰባል።
እንደሚታወቀው የምህረት ዋንኛ ዓላማ በወንጀል የተፈረደባቸው ሰዎች ወንጀል እንዳልሰሩ ተቆጥሮ በሠላማዊ መንገድ እንዲኖሩ ለማድረግ ነው። ምህረት የሚሰጠው በሰጪው አካል ወይንም በመንግሥት በጎ ፈቃድ ላይ የተመሰረተ መሆኑ የሚታወቅ ነው። ምህረት ሰጪው አካል ምህረቱን ሲሰጥ በቂ ምክንያትን ይዟል ተብሎ ይገመታል።
ሰሞኑን በምህረት ከተለቀቁ ወገኖች መካከል ከሙስሊም ማህበረሰብ የሃይማኖት ጥያቄ ጋር ተያይዞ የታሰሩ ወገኖች ይገኙበታል። ይህ ትልቅ እርምጃ ነው። ሙስሊሙ ወገን በየእምነት ተቋሙ ባለፉት ዓመታት የታሰሩ ወገኖቹ እንዲፈቱ በሠላማዊ መንገድ ጥያቄውን ሲያቀርብ፣ ተቃውሞውን ሲያሰማ ከርሟል። መንግሥት በየመስጊዱ የሚደረጉ ተቃውሞዎችን በኃይል ለመቆጣጠርና ድርጊቱን ከአክራሪነት ጋር በማስተሳሰር ከማውገዝ ባለፈ ምላሽ ለመስጠት አልደፈረም። እጅግ ቢዘገይም በሰሞኑ ምህረት ደግሞ የሙስሊም ወገኖች ተጠቃሚ ሆነው እንዲፈቱ መደረጉ ትልቅ እርምጃ ነው።
የሰዎቹ መፈታትን ተከትሎ በአሁን ሰዓት ከሙስሊም ወገኖች እየቀረበ ያለው አዲስ ጥያቄ በአንድ መዝገብ ከተከሰሱ የሙስሊም ማህበረሰብ አባላት መካከል ያልፈቱ ወይንም የምህረቱ ተጠቃሚ ያልሆኑ አሉ፣ ይህ ለምን ሆነ የሚል ነው። በተጨማሪም በእስር ላይ የሚገኙ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች እና ጋዜጠኞች እንዲሁ መንግሥት በይቅርታው ቢያካትታቸው ኖሮ የበለጠ ሊያተርፍ ይችል ነበር የሚሉ ወገኖችም አሉ። በመሆኑም መንግስት ለተወሰኑ ወገኖች ምህረት የሰጠበት፣ ለቀሪዎቹ ደግሞ ያልሰጠበትን ምክንያት ግልፅ ማድረግ አለበት። መንግሥት የወሰደውን በጎ እርምጃ መልሶ ጥላሸት የሚቀባው፣ ሠላምና መረጋጋትን በማምጣት ረገድ ፋይዳ የሌለው መሆን አይኖርበትም።
መንግሥት በገባው ቃል መሠረት በያዝነው ዓመት የተለያዩ የማሻሻያ እርምጃዎችን እንደሚወስድ ይጠበቃል። ከህዝቡ ጥያቄዎች አንዱ ደግሞ መንግሥት የሚቃወሙትን ኃይሎች በተለይ የፖለቲካ መሪዎችንና ጋዜጠኞችን አለአግባብ ያስራል በሚል የሚቀርብበት ክስ ነው። በዚህ ረገድ በሀገር ውስጥና በውጪ ሀገር በተደጋጋሚ እየደረሰበት ያለውን ተቃውሞ ለማርገብ ለሠላምና መረጋጋት አስተዋጽኦ ለማድረግ ከዚህ ቀደም እንደሚደረገው እሥረኞቹ በምህረት ወይንም በይቅርታ የሚለቀቁበትን ሁኔታ እንደገና ሊያጤነው ይገባል።
በአጠቃላይ ሰሞኑን መንግስት የሰጠው ምህረት ጥሩ ሆኖ የተሟላ እንዲሆን ያልተደረገበት ምክንያት አሁንም ሌላ ዙር የቅሬታ ምንጭ ሆኖ እንዳይቀጥል ተገቢውን ማብራሪያ ሊሰጥበት ይገባል። መልካም አዲስ ዓመት!
2008 የኢትዮጵዊያን ዓመት ተጠናቆ 2009 አዲስ ዓመት እየተቀበልን ነው። አዲሱ ዓመት (2009) የሠላም፣ የብልፅግናና የፍቅር ዓመት ይሁንልን። አዲሱ ዓመት በፖለቲካ አመለካከት ወይንም በዘር፣ በጎሳ፣ ተለያይተን የምንቆራቆስበት ሳይሆን የትኛውንም ዓይነት ልዩነቶችን በክብ ጠረጼዛ ዙሪያ ተወያይተን በሰለጠነ መንገድ በመፍታት ለሀገራችን ዕድገትና ልማት ሁላችንም በጋራ ዘብ የምንቆምበት ዓመት ይሆንልን ዘንድ ምኞታችን ነው።
በዚህ አጋጣሚ ለክርስትና ሃይማኖት ተከታዮች መልካም የቅዱስ ዮሐንስ በዓል፣ ለሙስሊም ወገኖቻችን መልካም የኢድ አልአድሃ (አረፋ) በዓል እንዲሆንላችሁ እንመኛለን።
We have 139 guests and no members online