Category Archives: Social and Culture
ለገሠ ወልደሃና
አቶ ዘካርያስ ገብረፃዲቅ የወልቃይት ጠገዴ ተወላጅ ነው። በአዲስ አበባ በንግድ ስራ ተሠማርቶ ውጤታማ ነገዴ መሆን የቻለ ሰው ነበር። በአዲስ አበባ ላይ ጎጆ ቀልሶ ንግዱን እያከናወነ ይኖር የነበረው አቶ ዘካርያስ ነሐሴ 14 ቀን 2000 ዓ.ም. አዲስ አበባ ውስጥ በደህንነቶች ቁጥጥር ስር ዋለ። በቁጥጥር ስር ያዋሉት ግለሰቦች መጀመሪያ አዲስ አበባ ፓሊስ ኮሚሽን (በተለምዶ 3ኛ ፖሊስ ጣቢያ)አሰሩት። ከተወሰነ ወራት በኋላ ወደ ቦሌ ፓሊስ መምሪያ ቀየሩት። እንደገና ከወራት በኋላ አራዳ ክ/ከተማ የሚገኝ ፓሊስ ጣቢያ አዛወሩት። ከዚህም ከወራት በኋላ ልደታ ክ/ከተማ የሚገኝ ፓሊስ ጣቢያ ያዛወራል። ከልደታ ወደ ቃሊቲ ተወስዶ ለወራት ከታሰረ በኋላ ወደ ቅሊንጦ በመጨረሻም አሁን ወደሚገኝበት ቃሊቲ አዛውረው ያስሩታል።
ከእስር ቤት እስር ቤት እያዘዋወሩ ያሰሩት አቶ ዘካርያስ ከሶስት አመት ክርክር በኋላ ፍርድ ቤት ነፃ ይለዋል። "እስካሁን ያሰረኝን ሳላውቅ። ሶስት አመት ተንገላታሁ። አሁን ነፃ ተብያለሁ። ፍቱኝ" የሚል ጥያቄ ያቀርባል። "አዎ! በዚህ ነፃ ተብለሃል። ግን ተጠይቆብሃል ተብሎ ፍች ሲጠብቅ በይግባኝ እስር ቤት ሆኖ ለ2 ዓመት በክርክር ያሳልፋል። ከ5 ዓመት እስር በኋላ ነፃ ይወጣል። "አሁን ነፃ ወጥቻለሁ ፍቱኝ!" የሚል ጥያቄ ያቀርባል። "አዎ በዚህ ክስ ነፃ ተብለሃል!ግን ሌላ የ17 ዓመት ፍርድ አለብህ!" ይባላል።
አቶ ዘካርያስም "ማን ከሶኝ? መቼስ ክስ ደረሰኝ? በየትኛው ፍርድቤት ቀርቤ ተከራክሬ ነው የተፈረደብኝ? የፈረደብኝ ፍርድ ቤት ውሰዱኝ!" የሚል ጥያቄ ያቀርብና ፍርድ ይወስዱታል። ፍርድ ቀርቦ "17 ዓመት የተፈረደብኝ በምን ወንጀል ነው? ክስ አልደረሰኝ። የመሳሰለውን ጥያቄ ያቀርባል። ዳኛው "እኛ አልፈረድንም። የምናውቀው ነጻ መውጣትህን ነው።" ይለዋል። "ታዲያ ማነው 17 ዓመት የፈረደብኝ ማነው? እኔ ተከራክሬ ነፃ ወጥቻለሁ መፍቻ ፃፉል!! የሚል ጥያቄ ለዳኛ አቅርበ። ዳኛው "ያንተ ጉዳይ አስቸጋሪ ነው። መፍቻ አልፅፍም" የሚል መልስ ይሰጠዋል። ዘካርያስ ከዳኛ ጋር ሰጣ ገባ ይጀመራል። ዳኛው ለዘካርያስ መፍቻ ከመጻፍ ይልቅ 6 ዓመት ቅጣት ጨምሮ በድምሩ የ24 ዓመት ፍርድ ተፈርዶበት ወደ ቃሊቲ እስር ቤት በልዩ ቅጣት ኮንቴነር ቤት ወደሚባለው ጨለማ ቤት ይወረወራል።
ዘካርያስ ጉዳዩን የሚከታተሉለት ጠበቆች ቢያቆምም በስውሩ እጅ የሱን ጉዳይ እንዲተው በማስፈራራት 8 ጠበቆች አባረውበታል። በዚህ ሁኔታም ሆኖ ዘካርያስ ተስፋ ሳይቆርጥ ለፍትህ ሚኒስትር አቤቱታ ያቀርባል። ፍትህ ሚኒስቴር በዚህ የመዝገብ ቁጥር ዘካርያስ ገ/ፃዲቅ የሚባል ሰው አናውቅም። "በዚህ መዝገብ ቁጥር አማን ከሊፋ የሚባል ሰው ነበር የተከሰተው እሱም በሽምግልና ጉዳዩ በማለቁ መዝገቡ ተዘግቷል" የሚል መልስ ፍትህ ሚኒስትር ለዘካርያስ ገ/ፃዲቅ ደብዳቤ ይልካል።
ዘካርያስም አቤት የሚልበት ተቋም በማጣቱ ከነሐሴ 14 ቀን 2000 ዓ.ም. ጀምሮ በልዩ ልዩ እስር ቤት ዛሬም ድረስ የመከራ ጊዜውን እየገፋ ይገኛል። በተለይ ቃሊቲ እስር ቤት ከገባበት ጊዜ ጀምሮ እስከ ሰኔ 26 ቀን 2010 ዓ.ም. ድረስ ከሰው ተለይቶ መታሰሩን ገልጿል። ከሰኔ 26 ቀን 2010 ዓ.ም. ጀምሮ ቃሊቲ ዞን 6 ከሰው ተቀላቅሎ ማን እንዳሰረው ማን እንዳሳሰረው ለምን እንደታሰረ ሳያውቅ 11 ዓመታት አስቆጥሯል። የግፍ እስረኛው ምንም እንኳ ከተመሰረተበት ክስ በተደጋጋሚ በፍርድ ቤት ነፃ ቢባልም ይህ እስከተዘገበበት መስከረም 20 ቀን 2011 ዓ ም ቃሊቲ ወህኒ ቤት አልወጣም። ዘካርያስ ገብረፃዲቅ አሁንም ፍትህ ይሻል።
ለመንግሥት ሀላፊዎች
ላለፉት 27 ዓመታት ልክ እንደ ዘካርያስ ገብረፃዲቅ በግፍ የታሰሩ በርካታ ዜጎች በማንነታቸው እና በአገዛዙ ሰዎች ቀጭን ትዕዛዝ በርካታ ዜጎች በግፍ ታስረው እንደሚገኙ የታወቀ ነው። በአሁኑ ሰዓት የመንግስትነት ስልጣን የጨበጣችሁ ሰዎች በመላ ሀገሪቱ በሚገኙ እስር ቤቶች ላይ ፍተሻ በማድረግ ያለ አግባብ የታሰሩ ሰዎች ነፃ እንዲወጡ ታደርጉ ዘንድ ጥሪየን አቀርባለሁ።
ለሰብዓዊ መብት ተከራካሪዎች
ዘካርያስ ገብረፃዲቅ እና እንደሱ በግፍ የታሰሩ ወገኖችን ጉዳይ በመላ ሀገሪቱ በሚገኙ እስር ቤት የተወረወሩ ወገኖችን ጉዳዩ በማጣራት ከግፍ እስር ነጻ እንዲወጡ ጥረት እንድታደርጉ ጥሪ አስተላልፋሁ።
አቻምየለህ ታምሩ
ከዚህ በፊት በተደጋጋሚ እንደጻፍነው አዲስ አበባ ፊንፊኔ አይደለችም። ፊንፊኔ ወይንም ፍልውሃ አዲስ አበባ ውስጥ ዛሬም ድረስ የምትገኝ አንድ ትንሽ መንደር እንጂ በሁለንተናዊ መልኩ ሰፊና ግዙፍ ከሆነችዋ አዲስ አበባ ጋር አንድ አይደለችም። እነኦቦ በቀለ ገርባ በዛሬው መግለጫቸው አዲስ አበባን ፊንፊኔ አድርገው ለማቅረብ ቢኖክሩም ያቀረቧቸውን መንደሮች ስም ዝርዝር ለሰማ ግን እነ ኦቦ በቀለ አዲስ አበባ ማለት ፊንፊኔ ማለት እንዳልሆነ ሳይታወቃቸው ነግረውናል።
ፎቶ፡ የአዲስ አበባ ከተማ መስተዳደር
እነ ኦቦ በቀለ የአዲስ አበባን ጉዳይ በተመለከተው ባወጡት በዛሬው መግለጫቸው፤
«ዛሬ ፊንፊፌ ከተማ የምትገኝበት ስፍራ የኤካ፣ የጉለሌና የገላን የኦሮሞ ጎሳዎች የዕምነት፣ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ማዕከል እንደነበረች ማንም የሚክደው አይደለም። ነገር ግን እነዚህ ጎሳዎች የመኖሪያ፣ የእርሻና የግጦሽ መሬታቸውን በኃይል ተነጥቀው እንዲጠፉ ተደርገዋል» ሲሉ ተናግረዋል።
እነ ኦቦ በቀለ ገርባ ይህንን የውሸት ታሪክ የተማሩት ከኦነግ የፕሮፓጋንዳ ጸሐፊዎች ነው። ኦቦ በቀለ እንደ ዩኒቨርሲቲ መምህር ይህ የኦነግ ፕሮፓጋንዳ እውነት ስለመሆኑ መጽሐፍትን አገላብጠው ወይንም ምርምር ሰርተው አላጣሩትም። ጥናትና ምርምር ሳያካሂዱ ተረት እየደገሙ ትውልድ ሊያሳስቱበት ይችላሉ ይሆናል፤ የአገራችንን ታሪክ ላነበብንና ለመረመርን ሰዎች ግን ይህ የነ ኦቦ በቀለ ገርባ የውሸት ታሪክ አታውቁም ደንቆሮ ናችሁ ብሎ ከመስደብ አይተናነስምና ዝም ብለን ልናየው አንሻም። ስለሆነም የመረመርነውን ዶሴ ልንመዝ ተገደናል። ዶሴው ሲወጣ እነ ኦቦ በቀለ ገርባ የሚነግሩን የፈጠራ ታሪክ ቅቡልነት እስከምን ድረስ እንደሆነ እንደሚከተለው ይታያል።
የዐፄ ዳዊት ከተማ በረራ በግራኝ ወረራ ከወደመች ከሁለት መቶ አመታት በኋላ ሸዋን ጎብኝተው ታሪክ ጽፈው ካለፉ የውጭ አገር ሰዎች መካከል ጀርመናዊው ቄስ Johann Ludwig Krapf ቀዳሚው ነው። ቄስ Johann Krapf እ.ኤ.አ. በ1840ዎቹ መጀመሪያ አካባቢ ሸዋን የጎበኘ ሲሆን ከንጉሥ ሣህለ ሥላሴ ጋር በተለያዩ ዘመቻዎች አብሮ በመጓዝ የተለያዩ የሸዋን አካባቢዎች ጎብኝቷል። Krapf እ.ኤ.አ. በ1840 ዓ.ም. ከንጉሡ ጋር በእግሩ ረግጦ ካለፈባቸው የሸዋ አካባቢዎች መካከል የዛሬው የአዲስ አበባ አካባቢ አንዱ ነው። Krapf ይህን የአዲስ አበባ አካባቢ በ1840ዎቹ ከጎበኘ በኋላ እ.አ.አ. በ1860 ዓ.ም. ከጀርመን ወደ እንግሊዝኛ ተተርጉሞ በታተመው «Travels, researches, and missionary labours, during an eighteen years' residence in Eastern Africa» መጽሐፉ ገጽ 25 ላይ ዛሬ አዲስ አበባ በተባለው አካባቢ እነ ማን ይኖሩበት እንደነበር እንዲህ ብሏል፤
«The first campaign which I thus made in January and February 1840 led me into the territories of the tribes of the Abeju, Woberi, Gelan, Dembichu, Finfini, and of the Mulofalada, Metta Robi, Wogidi, Metta and Kuttai, all Gallas»
ይህ የ Krapf ጽሑፍ ወደ አማርኛ ሲመለስ፤ «በጥር እና የካቲት 1833 ዓ.ም. የጀመርነው የመጀመሪያው ዘመቻ የአብቹ፣ የገላን፣ የወበሪ፣ የደምብቹ፣ የፊንፊኔ፣ የሞሎፋላዳ፣ የሜታ ሮቢ፣ የወግዲ፣ የቤኤና የጉታይ ኦሮሞ ጎሳዎች በሚኖሩበት ወሰደኝን» እንደማለት ነው።
ይህ የKrapf ምስክርነት የሚነግረን ፊንፊኔ፣ የካ፣ ጉለሌና ገላን የተባሉት ቦታዎች በየራሳቸው የኦሮሞ ጎሳዎች የሚኖሩባቸው መንደሮች እንደሆኑ እንጂ እነ በቀለ ገርባ ሊነግሩን እንደፈለጉት ፊንፊኔ የካ፣ ጉለሌና ገላን የተባሉ የኦሮሞ ጎሳዎች የመኖሪያ፣ የእርሻና የግጦሽ መሬት እንደነበረች አይደለም። በሌላ አነጋገር ፊንፊኔ ልክ እንደ የካ፣ ገላንና ጉለሌ ራሷን የቻለች መንደር፤ የየካ፣ የገላንና የጉለሌ ጎሳዎች አካል ያልሆነ የራሷ ጎሳ ይኖርባት የነበረች እንጂ የየካ፣ የጉለሌና የገላን ጎሳዎች የመኖሪያ፣ የእርሻና የግጦሽ ቦታ አልነበችም። ለዚህም ነበር አዲስ አበባ ማለት ፊንፊኔ ማለት አይደለም ስንል የከረምነው። አዲስ አበባ ፊንፊኔ/ፍል ውሃ ፣ ገላን፣ የካ፣ ጉለሌ፣ አቧሬ፣ ግንፍሌ፣ ወዘተ የሚባሉ መንደሮችን በውስጧ የያዘች ከተማ ናት እንጂ በፊንፊኔ ልክ ተሰፍታ በፍል ውሃ ልክ የታጠረች አንድ ትንሽ መንደር አይደለችም። በKrapf ምስክርነት መሠረት አዲስ አበባን ፊንፊኔ ብሎ መጥራት አዲስ አባን ገላን ብሎ እንደመጥራት፤ ከጉለሌ ጋር እኩል እንደማድረግና ከየካ ጋር እንደማስተካከል ነው። ለዚያም ነው አዲስ አበባን ፊንፊኔ ብሎ መጥራቱ ምንም አይነት የታሪክ ተጨባጭነት የማይኖረው።
Krapf አዲስ አበባን አካባቢ በጎበኘበት ወቅት በአካባቢው ፊንፊኔ፣ የካ፣ ጉለሌና ገላን የሚባሉ መንደሮች እንደነበሩ ብቻ ጠቅሶ አያበቃም። በፊንፊኔ፣ በየካ፣ በጉለሌና በገላ የሚኖሩት የኦሮሞ ጎሳዎች የቱለማ ኦሮሞዎች እንደሆኑ ይነግረንና እነዚህ ኦሮሞዎች ወደነዚህ ቦታዎች መቼ እንደሰፈሩም ጭምር በገጽ 234 ላይ እንዲህ ሲል ጽፏል፤
<>
ይህ ታሪክ ባጭሩ ወደ አማርኛ ሲመለስ፤ «የቱለማ፣ የከረዩና የሜጫ ኦሮሞዎች የጉራጌና የሸዋን አካባቢዎች ኗሪዎች ግራኝ ሲያፈናቅላቸው ኦሮሞዎች ወረሩና ለምለሙን ምድር የራሳቸው አደረጉት» እንደ ማለት ነው።
ለዚህም ነበር ከዚህኛው ጽሑፍ ቀደም ሲል በጻፍሁትና ለጸጋዬ አራርሳ በሰጠሁት ምላሽ ላይ የዐፄ ዳዊትንና የዐፄ ልብነ ድንግልን ልጆች ያያታቸው ዋና ከተማ ለነበረችው የቀድሞዋ በረራ የኋላዋ እንጦጦና የዛሬዋ አዲስ አበባ ዙሪያ መጤና የዋና ከተማችን እንግዳ አድርጎ ማቅረቡ ነውረኛነት ነው ያልሁት። በግራኝ ወረራ ምክንያት የሞቱና ከርስታቸው የተፈናቀሉትን ለአዲስ አበባ እንግዳና መጤ አድርጎ በማቅረብ ኋላ የመጣውን ኦሮሞን ብቸኛ የአዲስ አበባ ባለቤት አድርጎ ለማቅረብ መሞከር ነውረኛነትን ከማሳየት ባለፈ ታሪካዊ እውነታውን አይለውጠውም።
ሌላው እነ በቀለ ገርባ በመግለጫቸው ያነሱት አስቂኝ ነገር ስለ የካ፣ ጉለሌና ገላን ኦሮሞዎች በኃይል ተነቅለው እንዲጠፉ ተደርገዋል የሚለው የመነቸከ ተረት ተረት ነው። አዲስ አበባ እንደገና ስትመሰረት የተመሰረተችው ገላን፣ የካና ጉለሌ ላይ አይደለም። አዲስ አበባ እንደገና የተቆረቆረችው ፍል ውሃ አካባቢ የተገኘውን በግራኝ ዘመን የፈረሰ የማርያም ቤተ ክርስቲያን መሠረት አድርጎ የተሰራውን የንጉሠ ነገሥቱን ቤተ መንግሥት [የዳግማዊ ምኒልክን ቤተ መንግሥት] ማዕከል በማድረግ ነው። ከዚህ መሠረትና አንድ ሺህ ከማይሞሉ ቤቶች ተነስታ ዛሬ አዲስ አበባ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የግል ይዞታ የሆኑ ቤቶችን በማቀፍ በሁለንተናዊ መልኩ የሰፋችና የገዘፈች አለማቀፍ ከተማ ሆናለች።
እነ ኦቦ በቀለ አዲስ አበባ ስትቆረቆር የገላን፣ የካና የጉለሌ ጎሳዎች በኃይል ተነቅለው ነው ያሉት የፈጠራ ታሪክ ነው። እንኳን ያኔ ዛሬም የባለርስቶቹ ዘሮች ከልዩ ልዩ ኢትዮጵያውያን ጋር ተዋልደውና በዝተው ባያቶቻቸው ርስት ላይና በተለያዩ የአዲስ አበባ ክፍሎች ይኖራሉ። ከአዲስ አበቤው ጋር ተዋልደው፣ እንደ ሌላው ራሳቸውን አቅልጠው አዲስ አበቤ ስለሆኑ ዛሬ ላይ ከብት የሚያስግጡና እርሻ የሚያርሱ ግን አይደሉም። ከብት ማጋጥንና እርሻ ማረስን እንደ ሥራ ምርጫ እንኳን የዛሬዎቹ ልጆቻቸው የያኔዎቹ አያቶቻቸውም ትተውት ከተሜ ሆነው ነበር ይኖሩ የነበረው።
ለዚህ አንድ ምሳሌ የጉለሌውን ባላባት የደጃዝማች አበቤ ቱፋ አባት ቱፋ ሙናን መጥቀስ ይቻላል። የልጃቸው የአበቤ ቱፋ ቤት ዛሬም እዚያው ጉለሌ ውስጥ ይገኛል። እነ ኦቦ በቀለ እንደተነቀሉ የሚነግሩን አበቤ ቱፋና መሰል የጉለሌው ባላባቶች ከነራስ ጎበና ጋር አገር ያቀኑ ናቸው። ኦነጋውያን ግን መሬቱን እንጂ ሰዎቹን ስለማይፈልጓቸው እነዚህ አገር አቅኝዎች «ጎበናዎች» እያሉ በማሸማቀቅ ሲያሳድዷቸው ነው የኖሩት።
የጉለሌው ባላባት ደጃዝማች አበቤ ቱፋ እነ በቀለ ገርባ እንዳሉን እንኳን ከቦታቸው ሊጠፉና ሊነቀሉ ይቅርና አበቤ ቱፋ ካለፉ ከዘመናት በኋላ የተፈጠረው ድምጻዊ ካሳ ተሰማ፤
እነ አበቤ ቱፋ እንደገሩት ፈረስ፣
ወርዶፋ ጨንገሬ እንደገራው ፈረስ፣
ጡቷ ደንገላሳ ይላል መለስ ቀለስ፤
ብሎ ዘፍኖላቸው ከጉለሌ አልፎ ዝናቸውን በመላ አዲስ አበባና በመላ ኢትዮጵያ ተክሎላቸዋል። ደጃች አበቤ ጽኑ ክርስቲያን ነበሩ። ሱሉልታ ውስጥ የሚገኙ የጥንት ቤተ ክርስቲያኖችን ያሰሩት እሳቸው ናቸው። ከፍ ሲል እንዳመለከትሁት ቅርሳቸው ግን ከሱሉልታ ቤተ ክርስቲያኖች አልፎ ዛሬም ድረስ ጉለሌ በሚገኘው ግቢያቸው ውስጥ ልጆቻቸውና የልጅ ልጆቻቸው ወልደው ተዋልደው አዲስ አበቤ ሆነው ይኖሩበታል።
ወርዶፋ ጨንገሬም ሌላው አዲስ አበባ ውስጥ ፈረስ የሚያስጋልብ ርስት የነበራቸው የአካባቢው ባላባት ነበሩ። አበሻን የናቀን አንድ ትቢተኛ ፈረንጅ በጦርና ጋሻ ፍልሚያ ተዋግተው ድል ካደረጉ በኋላ በዐፄ ምኒልክ ፊት ቀርበው፤
ዘራፍ አካኪ ዘራፍ፣
ከጥንት እስከ ዛሬ፣
ጀግና ላልነጠፈባት ሀገሬ፣
ዛሬም አሸንፏል ወርዶፋ ጨንገሬ፤
ዘራፍ ዘራፍ አካኪ ዘራፍ.. .
እያሉ ፎክረው ለሰሩት የጀግንነት ተግባራቸው ንጉሠ-ነገሥቱ ካመሰገኗቸው በኋላ የሚፈልጉትን ቢጠይቁ እንደሚደረግላቸው ቃል ገብተውላቸው ጃን ሜዳ አካባቢ ያለውን ሰፈር ሰፈር ልባቸው የፈቀደውን ያህል በፈረሳቸው ጋልበው ጠይቀው የተሰጣቸው ባላባት ናቸው። የሳቸው ዘሮችም ዛሬም እዚያው ይኖራሉ።
የሱሉልታ ገዢ የነበሩት የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ አጎትና የልዑል ራስ መኮነን ወንድም ደጃዝማች ኃይሌ ጉዲሳም ዛሬ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሚገኝበት የቀድሞው ገነተ ልዑል ቤተ መንግሥት ባለ ርስት ናቸው። የደጃች ኃይሌ አባት ኦቦ ጉዲሳ ቦጃ የአካባቢው ታዋቂ ዳኛ ነበሩ። ይህንን የሚያውቁት የሱሉልታ ኦሮሞዎች ፊታውራሪ ኃብተ ጊዮርጊስ ዲኔግዴ ገዢ ተደርገው ቢሾሙላቸው «የጌታችንን ልጅ ይሹሙልን» ብለው ለዳግማዊ ምኒልክ አቤት በማለታቸው አባ መላን አንስተው ደጃች ኃይሌ ጉዲሳን ገዢ አድርገው ሾመውላቸዋል። የፊንፊኔውን የደጃች ኃይሌ ርስት ወራሽ የሆኑት የወንድማቸው ልጅ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ናቸው። ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ደግሞ የግል ርስታቸው በሆነው ቦታ ላይ ከአባታቸው በርስትነት ያገኝትን በመጨመር ገነተ ልዑል ቤተ መንግሥትን አሰርተው የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ በማድረግ ለኢትዮጵያ ሕዝብ በርስትነት ማስረከባቸውን ባለፈው ከጻፍነው የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ታሪክ ጋር ባያያዝነው በንጉሠ ነገሥቱ በራሳቸው የተፈረመ የንብረት ማስረከቢያ ዶሴ ላይ አሳይተናል።
እንግዲህ! ፊንፊኔ፣ የካ፣ ጉለሌና ገላን እዚያው አዲስ አበባ ውስጥ ያሉ የተለያዩ መንደሮች እንጂ አዲስ አበባና ፊንፌኔ አንድ አለመሆናቸውን፤ የየካ፣ ጉለሌና ገላን ጎሳዎች ልጆችም ዛሬም ድረስ አዲስ አበቤ ሆነው ከቅድሚያ አያቶቻቸው ከወረሱት ርስት መካከል ከፊሉን ሸጠው፤ አብዛኛውን ደግሞ እን ኦነግ በዋናነት ባወጡት የደርግ የከተማና ትርፍ ቤት ደርግ ተወርሶባቸው፤ በተረፈው ርስታቸው ላይ ግን አሁንም ድረስ ስም የሚያስጠሩ ልጆች በቦታው ላይ የሚገኙ መሆናቸውን ጉለሌ በሚገኘው የባላባቱ የአበቤ ቱፋ ቤት በመሄድ ዘሮቻቸውን አግኝቶ «በኃይል ተነጥቀው እንዲጠፉ ተደርገዋል» የሚለውን የኦነግ ተረት የፈጠራ ወሬነት ማረጋገጥ ይቻላል።
በመጨረሻ «ሕገ መንግሥት» ለተባለው የወያኔ ፕሮግራም ጠበቃ ሆነን ካልቆምን ሞተን እንገኛለን ላሉን ለነ ኦቦ በቀለ ሁለት ጥያቄዎች ማቅረብ እፈልጋለሁ። እንደሚታወቀው «ሕገ መንግሥት» ተብዮው ሲረቀቅ አማራ አልተሳተፈበትም። አክብሩ እያላችሁን ያላችሁት እኛ ያልተሳተፍንበትን የቅሚያ ደንብ ነው። እኛ አማሮች «ሕገ መንግሥት» የተባለውን ከማንፈልገባቸው በርካታ ምክንያቶች አንዱ እኛ ተወክለንበት የተዘጋጀ ባለመሆኑ ስለማይመለከተን ነው። እኔ ግን እንደ አንድ አማራ ወንድሜ የምለው የኦሮሞ ሕዝብም ሆነ ማናቸውም ኢትዮጵያዊ ሳይሳተፍ በተረቀቀና በጸደቀ ሕገ መንግሥት ተገዛ ብዬ የምጠይቅበት ህሊና የለኝም! ኦሮሞን ባልተሳተፈበት ሕገ መንግሥት እንዲገዛና ሕጉን እንዲያከብር መጠየቅ በአፓርታይድ ሕግ፤ በቅኝ ግዛት ደንብ ተገዛ ብሎ እንደመፍረስ ያለ ደመኛነት ነው። አማራንም በተመሳሳይ መልኩ ባልተሳተፈበትና ባላጸደቀው ሕገ መንግሥት ተገዛ ብሎ መግለጫ እስከማውጣት ድረስ የሚያደርስ ስብዕና በሰው ቁስል እንጨት ስደድበት ከማለት የተለየ ነውረኛነት አይደለም!
የሆነው ሆኖ ነገሮችን እንዳሉ እንውሰድና ሕገ መንግሥት የተባለውን የወያኔ ፕሮግራም ካላከበራችሁ በሕልውናችን እንደመጣችሁ እንቆጥረዋለን ያሉንን እነ ኦቦ በቀለ ገርባን የሚከተሉትን ሁለት ጥያቄዎች መጠየቅ ወደድሁ፤ አንደኛ፡ በዶክተር ነጋሶ ፊት አውራሪነት ተዘጋጅቶ የጸደቀው ሕገ መንግሥት አንቀጽ 49(1) ላይ «የፌዴራሉ መንግሥት ርዕሰ ከተማ አዲስ አበባ ነው» ይላል። ሆኖም ግን መግለጫ ያወጡት አምስቱም የኦሮሞ የፖለቲካ ፓርቲዎች ርዕሰ ከተማችንን አዲስ አበባ ብለው ጠርተው አያውቁም። ጤና ይስጥልኝ እነ ኦቦ በቀለ?! የፌዴራል መንግሥቱን ርዕሰ ከተማ አዲስ አበባ ብሎ አለመጥራት ካላካበርነውና ካላስከበርነው ሞተን እንገኛለን የምትሉትን ሕገ መንግሥት መጣስ አይደለም? ነው ይህ ሕገ መንግሥት እንድናከበር የተፈረደብን እኛ ብቻ ነን?
ሁለተኛ፡ ካላከበርነውና ካላስከበርነው ሞተን እንገኛለን የምትሉት የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ አንቀጽ 49(5) «አዲስ አበባ በኦሮሚያ ክልል መሐል ትገኛለች» ይላል እንጂ «የኦሮምያ ክልል» አካል ናት አይልም። ይህ ከሆነ እናንተ መግለጫ ያወጣችሁት አምስቱ የኦሮሞ ፓርቲዎች «ፊንፊኔ ትናንትም፣ ዛሬም፣ ወደፊትም የኦሮምያ አካልና የኦሮሞ ሕዝብ መኖሪያ ናት» ያላችሁት የሕገ መንግሥት ጥሰት ነው። እናንተ ራሳችሁ ካላከበርነውና ካላስከበርነው የምትሉትን ሕገ መንግሥት አናት እያፈረሳችሁ ሌላውን በአፍራሽነት የመክሰስ የሞራል ልዕልና እንዴት ሊኖራችሁ ይችላል? እስቲ መልሱልን? ሲል እቻምየለህ ይጠይቃል።
(ዳጉሚድያ)በመንግሥት ፖለቲካዊ ጣልቃ ገብነት ምክንያት ላለፉት 27 ዓመታት ለሁለት ተከፍሎ የነበረው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ወደቀድሞ አንድነቱ ተመለሰ። ከዚህ ቀደም መቀመጫውን "የሀገር ቤቱ እና በስደት ያለው " በሚል በብፁዕ አቡነ መርቆሬዎስ የሚመራው በስደት አሜሪካ ፤ በብፁዕ አቡነ ማትያስ የሚመራ በሀገር ቤት ተከፍሎ የነበረው ሲኖዶስ ሐሙስ ታህሣሥ 19 ቀን 2010 ዓ ም ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ በተገኙበት እርቀሰላም በመፈፀም ወደ ቀድሞ አንድነት መመለሱን የዕርቀ ስላሙ ኮሚቴ በይፋ አስታውቋል።
እርቀሰላሙ ከተፈፀመበት ዕለት ጀምሮ "በስደት ያለው ህጋዊው እና በሀገር ቤት ሲኖዶስ" የሚመራው መባሉ ቀርቶ ቤተክርስቲያኗ ከ27 ዓመታት በፊት እንደነበረው ወደ ቀድሞ አድነት በመመለስ በአንዲት "የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ በሚል አንድ ስም እንደሚጠራ፥ በመላው ዓለም ያሉ የቤተክርስቲያኗ አስተዳደርም በአንድ ጥላ ስር ብቻ እንዲሆን የእርቀሰላሙ ኮሚቴ ሊቃነጳጳሳቱ በይፋ አስታውቀዋል።
በብፁዓነ ሊቃነ ጳጳሳቱ የተፈፀመው የእርቀ ሰላሙ ስምምነት እና አፈፃፀምም ዝርዝር ሁኔታውም ከዚህ እንደሚከተለው ተገልጿል።
ፎቶ፡ ከግራ ወደ ቀኝ ብፁዕ አቡነ መርቆሬዎስ እና ብፁዕ አቡነ ማትያስ
-አንዲት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፣ በአንድ የቅዱስ ሲኖዶስ አመራር ትመራለች፤
-4ኛው ፓትርያርክ በጸሎት እና በቡራኬ፣ 6ኛው ፓትርያርክ በአስተዳደር ሥራ፤
-የኹለቱም ስም፣ቤተ ክርስቲያን ባለችበት ዓለም ሁሉ ዘወትር በጸሎት ይነሣል፤
-ሰማዕቱ አቡነ ቴዎፍሎስ ለሞት ከተላለፉበት ጀምሮ የቀኖና ጥሰት ተፈጽሟል፤
-ቅ/ሲኖዶስ፣ የቤተ ክርስቲያንን ክብር ባለማስጠበቁ ልጆቿን ይቅርታ ይጠይቃል፤
†††
-ጥሰቱን ለመከላከልና ሉዓላዊነቷን ለማስጠበቅ፣ቅዱስ ሲኖዶስ ደንብ ያዘጋጃል፤
-በኹለቱም ሲኖዶስ የተላለፈው ቃለ ውግዘት፣ በጋራ ምልዓተ ጉባኤ ይፈታል፤
-ከልዩነት በኋላ የተሾሙ ቅቡል ናቸው፤አጠራራቸው እንደ ቅደመ ተከተላቸው፤
-ለውጭ ቤተ ክርስቲያን፣የየሀገሩን ሕገ መንግሥት ያገናዘበ መመሪያ ይወጣል፤
-የስምምነቱን ተግባራዊነትና የአንድነቱን ፍጹምነት ልኡካን አባቶች ይከታተላሉ፤
የእርቀሰላም ኮሚቴ አባላት የሆኑት ሊቃነጳጳሳት
ስለ ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ አቡነ መርቆሬዎስ
በሀገራችን ኢትዮጵያ በ1983 ዓ.ም. በተፈጠረው የመንግሥት ለውጥ የተነሣ አንዲት ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ለሁለት ተከፍላ በሁለት ፓትርያርኮች የሚመሩ አንድ ሲኖዶስ ለሁለት ሲኖዶሶች መፈጠራቸው ግልጽ ነው። በዚህም የተነሣ አራተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ከሁለት ዐሥርት ዓመታት በላይ በስደት ዓለም መቆየታቸው ይታወቃል። ስለኾነም የሁለቱን ቅዱሳን ፓትርያርኮች ቀጣይ ኹኔታ በተመለከተ በሁለቱም ቅዱስ ሲኖዶሶች የተወከሉት የሰላም ልኡካን ስለ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን አንድነትና ሰላም በአደረጉት የጋራ ስብሰባ በሰፊው ከተወያዩ በኋላ እንደሚከተለው በአንድ ድምፅ ወስነዋል።
ሀ/ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ በፓትያርክነት ክብርና ደረጃ ወደ ቅድስት አገር ኢትዮጵያ እንዲመለሱ/እንዲገቡ፤
ለ/ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ወደ አገር ቤት ኢትዮጵያ ሲመለሱ በክብር የሚያርፉበትን የመኖሪያ ቦታ በተመለከተ ደረጃውን የጠበቀ በመንበረ ፓትርያርክ ግቢ ውስጥ ቦታ ተዘጋጅቶና የሚያስፈልጋቸው ሁሉ ተሟልቶ በክብር እንዲቀመጡ፤
ሐ/ የሥራ አፈጻጸምን በተመለከተ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ጸሎት እና ቡራኬ በማድረግ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን እንዲያገለግሉ፤
1.1/ ስለ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፤
ሀ/ በሕገ ቤተ ክርቲያን መሠረት የአስተዳደር ሥራውን በመሥራት ቅድስት ቤተ ክርስቲንን እንዲመሩ፤
ለ/ ጸሎት እና ቡራኬ በማድረግ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን እንዲያገለግሉ፤
1.2/ የሁለቱም ቅዱሳን ፓትርያርክ አባቶቻችን ስም በቅደም ተከተል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በአለችበት ዓለም ሁሉ ዘወትር በጸሎት እንዲነሣ፤
1.3/ ሁለቱ ቅዱሳን ፓትርያርኮች በሕይወተ ሥጋ እስከ አሉ ድረስ ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን በእኩልነት የአባትነት ክብራቸውን ጠብቃ እንድትይዝ፤
1.4/ይህ ስምምነት ከጸደቀበት ቀን ጀምሮ፣ የአገር ቤትና የውጭ አገር ሲኖዶስ የሚለው ስም ቀርቶ አንዲት ቤተ ክርስቲያንና አንድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ብቻ እንዲኾን፤
2. ስለ ቀኖና ቤተ ክርስቲያን ጥሰት
ከቀኖና ቤተ ክርስቲያን ጥሰት የተነሳ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ፈተና ላይ ወድቃለች። ይህም ይታወቅ ዘንድ ሁለተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ ተላልፈው ለሞት ከተሰጡበት ጊዜ ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ የቀኖና ቤተ ክርስቲያን ጥሰት እንደ ተፈጸመ በልኡካኑ ታምኖበታል። ስለኾነም ለአለፉት ዘመናት የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን መብትና ክብር በመጠበቅና በማስጠበቅ በውጭም ኾነ በውስጥ በአገር ቤት የሚገኘው ቅዱስ ሲኖዶስ ሓላፊነቱን መወጣት ባለመቻሉና ከጊዜው ጋራ አብሮ በመሔዱ፣ ስለተፈጸመው ጥፋትና ለዘመናት በቤተ ክርስቲያኒቱ መለያየት የተነሣ በጥልቅ ኃዘን ልባችው የተሰበረውን የቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ልጆች ያለፉትንም ኾነ ዛሬ ላይ ያሉትን በጋራ ይቅርታ እንዲጠይቅ የልኡካኑ ጉባዔ በአንድ ድምፅ ተስማምቶ ወስኖአል።
ስለኾነም ከሁለቱም ሲኖዶስ መዋሐድ በኋላ ያለፈው የቀኖና ጥሰት ስሕተት ለወደፊቱ እንዳይደገም የቅድስት ቤተ ክርስቲያንም ሉዓላዊነት ተጠብቆና ጸንቶ እንዲኖር ለማድረግ ሕገ ቤተ ክርስቲያንንና ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን መሠረት ያደረገ ደንብ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባዔ እንዲዘጋጅ የልኡካኑ ጉባዔ በአንድ ድምፅ ተስማምቶ ወስኖአል።
3. ስለ ነባር ሊቃነ ጳጳሳት
ከልዩነት በፊት የተሾሙ ነባር ሊቃነ ጳጳሳትን በተመለከተ በሁለቱ ሲኖዶስ የተላለፈው ቃለ ውግዘት በጋራ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ ተፈቶ ስማቸውና ክብራቸው ተጠብቆ በውጭ ሀገርም ሆነ በሀገር ቤት በሀገረ ስብከት እንዲመደቡና እንዲያገለግሉ ጉባኤው በአንድ ድምፅ ተስማምቶአል።
4. ከልዩነት በኋላ ስለተሾሙ ሊቃነ ጳጳሳት፤ ጳጳሳትና ኤጲስ ቆጶሳት
ከልዩነት በኋላ በሁለቱም ወገኖች የተሾሙ ሊቃነ ጳጳሳትን፤ ጳጳሳትንና ኤጲስ ቆጶሳትን በተመለከተ፦ ስማቸውን እንደያዙ ቅዱስ ሲኖዶስ እንዲቀበላቸውና በውጭ ዓለምም ኾነ በሀገር ቤት በሀገረ ስብከት ተመድበው እንዲያገለግሉ ጉባዔው በአንድ ድምፅ ተስማምቶአል። ስም አጠራራቸውንም አስመልክቶ እንደ ሹመት ቅደም ተከተላቸው ቀዳማይ፣ ካልዓይ፣ ሣልሳይ… ወዘተ እየተባሉ እንዲጠሩ ጉባዔው በአንድ ድምፅ ወስኖአል።
5. ስለ ቃለ ውግዘት
በተፈጠረው ችግር ምክንያት በሁለቱም ሲኖዶስ ቃለ ውግዘት እንደ ተላለፈ ይታወቃል። ስለሆነም ከዚህ ስምምነት በኋላ ቃለ ውግዘቱ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባዔ እንዲነሣ የሰላም ልዑካኑ በአንድ ድምፅ ወስኖአል።
6. በውጭ ዓለም በስደት የምትገኘውን ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዓላማ ያገናዘበ መዋቅራዊ አስተዳደርን ስለማዘጋጀት
እንደሚታወቀው በዘመናችን በየትኛውም ዓለም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ልጆቿ በአሉበት ሁሉ ተስፋፍታ ትገኛለች። ይኹን እንጂ በውጭ ዓለም የምትገኝ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከእናት ቤተ ክርስቲያን ጋራ አንድነቷን፤ ቀኖና ቤተ ክርስቲያንንና ክብሯን ጠብቃ መኖር እንዳለባት ጉባዔው አምኖበታል።
ስለኾነም የየሀገሩን ሕገ መንግሥት መሠረት ያደረገ የቃለ ዐዋዲውና የሕገ ቤተ ክርስቲያን ገዥነት የሚረጋገጥበት መመሪያ ቅዱስ ሲኖዶስ እንዲያዘጋጅ ልኡካኑ በአንድ ድምፅ ወስኗል። እንዲሁም በውጭ ዓለም የምትገኘው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንና በመዋቅራዊ አስተዳደር መሠረት ከአንድ ቅዱስ ሲኖዶስ መመሪያ በመቀበል በአንድ ቅዱስ ሲኖዶስ ብቻ እንድትመራም ወስኖአል።
በተጨማሪም በሁለቱ ሲኖዶስ መካከል የተደረገውን የዕርቀ ሰላም ስምምነት ተግባራዊ ለማድረግና የሁለቱንም ሲኖዶስ መዋሐድ ፍጹም ለማድረግ እንዲሁም በስደት የሚገኙ ብፁዓን አባቶች ወደ እናት አገራቸው ተመልሰው፥ የቀደመውን ሰላምና አንድነት አጽንተው፥ ሁሉም በአንድ ቅዱስ ሲኖዶስ የሚተዳደሩበትን ቅድመ ኹኔታ የሁለቱም ቅዱስ ሲኖዶስ ተወካይ ልኡካን እንዲያዘጋጁና እንዲከታተሉ የሁለቱ ቅዱስ ሲኖዶስ ተወካይ ልኡክ በአንድ ድምፅ ወስኗል።
ሐምሌ 19 ቀን 2010 ዓ.ም.
ዋሽንግተን ዲሲ
በአሜሪካ የጠፈር ምርምር ጣቢያ በኢንጅነርነት ሲያገለግሉ የነበሩት እና ኢትዮጵያ ካፈራቻቸው የአለማችን ታላላቅ ሰዎች መካከል አንዱ የነበሩት ኢንጅነር ቅጣው እጅጉ ከዚህ ዓለም በሞት ቢለዩም ስለ እሳቸው እና ስራዎቻቸው ይህ ነው የተባለ ነገር ሳይሰማ ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡ ኢንጅነር ቅጣው እጅጉ ማናቸው ?ስራዎቻቸው እና የግል ህይወታቸው ምን ይመስል ነበር? ለኢትዮጵያ እና ለኤርትራ ያላቸው ስሜት እና ራዕይ ምን ነበር? በሚሉት እና ተያያዥ ጥያቄዎችን በማንሳት ሸገር ታይምስ በአሜሪካ ከሚኖረው የመጀመሪያ ልጃቸው ቢኒያም ቅጣው እጅጉ ጋር ቆይታን አድርጋለች፡፡
ፎቶ፡ ቢኒያም ቅጣው እጅጉ
ሸገር ታይምስ ፡- ስለ ዶክተር ቅጣው እጅጉ ስብእና በመጠየቅ እንጀምር?
ቢኒያም፡ ስለአባቴ እንድናገር እድል ስለተሰጠኝ በቅድሚያ እግዚአብሄር ይስጥልኝ እላለሁ፡፡ አባቴ ፈሪሀ እግዚአብሄር ያደረበት ሰው ነው፡፡ ፈጣሪን ሳያመሰግን ውሎ አድሮ አያውቅም፡፡ አባቴ ከሁሉ ነገር በላይ ሀገሩን የሚወድ ሰው ነበር፡፡ በሚችለው አቅም ሁሉ ሀገሩን ለማበልጸግና ለሀገሩ ትልቅ ነገር ለመስራት ሲመኝ ነው የኖረው፡፡ እርሱን የሚያውቁት ሁሉ ለሀገሩ የነበረውን ጥልቅ ፍቅርና በጎ ምኞት በሚገባ ያውቃሉ፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- የዶ/ር ቅጣው የስኬቶች መነሻን ብትጠቅስልን?
ቢኒያም፡ የአባቴ ስኬቶች የሚመነጩት ከመሰረታዊ እምነቱ ነው፡፡ አባቴ በፈጣሪ የሚያምንና ፈሪሀ እግዚአብሄር ያለው ሰው ነበር፡፡ ልጅ ሆኜ "መጀመሪያ ፈጣሪን አክብር ቀጥሎ ሀገርህን አገልግል" እያለ ይመክረኝ ነበር፡፡ የእርሱ ለትልቅ ስኬት የመብቃት ሚስጥር የሚመነጨው ከዚህ አመለካከቱ ነው፡፡ አባቴ ልክ እንደማንኛውም ሰው ሰው ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ለትልቅ ስኬት የበቃበት ሚስጥር ይሄው ነው፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- ይህን ፍልስፍና ለምንድን ነው ይከተሉ የነበረው?
ቢኒያም፡ አባቴ የተወለደው በከፋ ቦንጋ ነው፡፡ አስተዳደጉም ቢሆን ልክ እንደማንኛውም ሰው ነበር፡፡ ቤተሰቡን በእርሻ ስራዎች እያገዘ ነው ያደገው፡፡ በዚህ የተነሳ ቀለል ያለ አኗኗርን የገነባ ሰው ነበር፡፡ አባቴ ላደገበት የከፋ ህዝብ ጥልቅ ፍቅርና አክብሮት ነበረው፡፡ ስለከፋ ህዝብ ሁሌም ፍቅሩን ከመግለጽ ተቆጥቦ አያውቅም፡፡ የአካባቢውን መሬት ልምላሜ ልክ እንደህዝቡ ሁሉ አድንቆ አይጠግብም፡፡
ዶ/ር ቅጣው እጅጉ ከቤተሰቦቻቸው ጋር
የቤተሰቤ የዘር ግንድ የሚመዘዘው ከጎንደር ነው፡፡ አያቴ አቶ እጅጉ ሀይሌ በኢጣሊያ ወረራ ወቅት ባበረከቱት ጀግንነት በከፋ አውራጃ የጸጥታ ሹም ሆነው እንዲሰሩ በመመደባቸው በዛ አካባቢ መኖር ጀመሩ፡፡ የዘር ግንዳቸው ከአንድ የአጼ ቴዎድሮስ የጦር አዛዥ እንደሚመዘዝ የሚናገሩት አያቴ ጠንክሮ ሰርቶና ታግሎ ትልቅ ቤተሰብ የመመስረት ጠንካራ ፍላጎት ነበራቸው፡፡ አባቴን ዶ/ር ቅጣውን በቦንጋ ነው የወለዱት፡፡ አያቴ ከወለዷቸው ልጆች በተጨማሪም ሁለት ልጆችን በጉዲፈቻ ወስደው ያሳደጉ ጠንካራ የቤተሰብ ሰው ነበሩ፡፡ ብዙ የቤተሰባችን አባላት ወደሀይማኖቱ ያዘነበሉ ነበሩ፡፡ በክህነት ያገለገሉ ቤተቦችም አሉን፡፡ ይህ ሁኔታ አባቴ ፈሪሀ እግዚአብሄር ያደረበት ሰው ሆኖ እንዲያድግ እንዳደረገው መገመት ይቻላል፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- ስለአባታችሁ ማንነት በአደባባይ ለመናገርና ለህዝብ ለማሳወቅ ለምን ዘገያችሁ?
ቢኒያም፡ በቅድሚያ የአባቴ መሞት ቤተሰባችንን በሙሉ ያሳዘነና የጎዳን ጉዳይ ነው፡፡ አጋጣሚው ቤተሰባችንን ከባድ ችግር ላይ የጣለ ነበር፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ከግል ነጻነት ጋር በተያያዘ ወደአደባባይ ወጥተን ትኩረት መሳብ ሁላችንም አልፈለግንም፡፡ በሂደት ከሀዘኑ እያገገምን ስንመጣ ስለአባታችን ለህዝብ ለመናገር ደፈርን፡፡ ሆኖም እርሱ ከነበረው ስምና ክብር አንጻር ከፍተኛ ጥንቃቄ እንደሚጠይቅ በመረዳት ቁጥብነትን መረጥን፡፡ ስለአባታችን ለመናገር መጀመሪያ የእርሱን ፍላጎት ማክበር ነበረብን፡፡
ይሁን እንጂ በየጊዜው ስለአባታችን የሀሰት መረጃዎች እየወጡ ነው የሚገኘው፡፡ የኔ ጥረትም እውነታውን በማጋለጥ እነዚህን የተዛቡ መረጃዎች ማስተካከል ነው፡፡ በተለያዩ መንገዶች ራሳቸውን የአባቴ ቤተሰብ እንደሆኑ የሚያቀርቡ ሰዎች ለገንዘብ ሲሉ የተለያዩ መረጃዎችን ስለቤተሰባችን እየነዙ ይገኛል፡፡ በዚህ መንገድ ሊጠቀሙ ያሰቡ ሁለት ወንጀለኞች ሌላው ቀርቶ የኔን ስም በመጠቀም ጭምር ስለአባቴ የሀሰት ፊልም ሰርተው አሰራጭተዋል፡፡ እነዚህ ግለሰቦች ወንጌል ሰባኪ የሀይማኖት ሰዎች ነን የሚሉ ጭምር ናቸው፡፡ ስለአባታችን የፈጠራ ፊልም ሰርተው እያስተዋወቁ ገንዘብ ሲሰበስቡ ቆይተዋል፡፡ እነዚህ ሰዎች ከጥፋታቸው እንዲመለሱ ላለፉት ሁለት አመታት ጥረት አድርገናል፡፡
የቀድሞው የኢትዮጵያ አምባሳደር ዶ/ር ጌታቸው መካሻን ጨምሮ፣ የሀይማኖት አባቶችንና የኢትዮጵያዊያን ማህበረሰብ ሽማግሌዎችን እነዚህ ሰዎች ከድርጊታቸው እንዲቆጠቡ ለማድረግ ቤተሰባችን በሽምግልና ልኳል፡፡ ይሁን እንጂ ግለሰቦቹ ከድርጊታቸው ሊቆጠቡ አልቻሉም፡፡ አሁን ግን ግለሰቦቹን በህግ ወደመፋረድ ልንገባ ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች በአባታችን ስም እየነገዱ ነው፡፡ የቤተሰባችንንም ስም እያጎደፉ ነው፡፡ አንዱ እንደውም እዛው አዲስ አበባ ተቀምጦ ነው ይህን ስለአባታችን የተቀነባበረ የሀሰት መረጃ የሚያሰራጩት፡፡ በዚህ የተነሳ የኢትዮጵያ ህዝብ እነዚህን ሰዎች እንዲቃወማቸው ነው የምንጠይቀው፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- ዶ/ር ቅጣው እጅጉ ለኢትዮጵያ ይመኙ የነበረው ምን ነበር?
ቢኒያም፡ ይህ ለእኔ ለመመለስ ከባድ የሆነ ጥያቄ ነው፡፡ አባቴም ሆነ ቤተሰባችን በእምነት የታነጸ ነው፡፡ የእርሱ ምኞትና ተስፋ ከዚህ መሰረታዊ አስተሳሰብ የተቀዳ ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያን ከገነቡና መስዋእት ከከፈሉ የቀደሙ ነገስታት ራእይ የሚነሳ ጭምር ነው፡፡ አባታችን ሀገሩ የበለጸገችና ጠንካራ አንድነትን የፈጠረች ሀገር እንድትሆን ነበር የሚመኘው፡፡ "አይምሮአቸው በቅኝ አገዛዝ ስር ከወደቁ ሰዎች ራስህን አርቅ፤ እነርሱ የኢትዮጵያ ዋነኛ ጠላቶች ናቸው" እያለ ይነግረኝ ነበር፡፡ አባቴ ኤርትራና ኢትዮጵያ ታርቀውና ተዋህደው ማየት እንደሚመኝ በአደባባይ ከመግለጽ ተቆጥቦ የማያውቅ ቢሆንም በግሉ ግን ከዚህም አልፎ ሶማሊያና ጅቡቲ ጭምር ከኢትዮጵያ ጋር እንዲዋሀዱ ይፈልግ ነበር፡፡ ይህ የኢትዮጵያ ከጎረቤቶቿ ጋር መዋሀድ ደግሞ ከራስዋ አልፎ ለአፍሪካ ቀንድ ጭምር መጠናከርና ሰላም ያመጣል ብሎም ያምን ነበር፡፡
አጼ ሀይለስላሴ ለኢትዮጵያ ወይም የቀድሞው የጋና መሪ ክዋሚ ንክሩማ ለአፍሪካ ይመኙ እንደነበረው ሁሉ አባቴ ዶ/ር ቅጣውም ለሀገሩ ኢትዮጵያ በጎ ነገሮችን ነበር የሚመኘው፡፡ አባቴ በሀገር ቤትም ሆነ በውጪ የሚኖሩ አፍሪካዊያን ነጻነታቸውን እንዲያረጋግጡና የተሻለ ደረጃ ላይ እንዲገኙ ኢትዮጵያዊያን መታገል ይኖርብናል ይል ነበር፡፡ ሌላው ቀርቶ አፍሪካ (Africa) የሚለውን ስም ሲጠቀም ሆን ብሎ (Afrika) እያለ "C" ፊደልን በ "K" በመተካት ነበር የሚጠቀመው፡፡ ይህን የሚያደርገው ደግሞ ከተስፋና ቃል በዘለለ ለአፍሪካ ተግባር እንደሚያስፈልግ ለማመላከት ነበር፡፡
አባቴ ከጥቁር አሜሪካዊያን ማህበረሰብ ጋር ከመነጋገርና ከመወያት በተጨማሪም በተለያዩ የአፍሪካ ሀገሮች በመዞር ስለአፍሪካዊነትና ስለጥቁሮች አንድነት መጠናከር የተለያዩ ሀሳቦችን አበርክቷል፡፡ በኬንያ፣ ሱዳን፣ ሩዋንዳ፣ ዩጋንዳ፣ ሶማሊያ፣ ኮንጎ፣ ካሜሩን፣ ሴራሊዮን፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ናይጄሪያና በብዙ ሀገሮች ዞሯል፡፡ በነዚህ ሀገራት በተገኘባቸው መድረኮችና ምክክሮች ሁሉ የአፍሪካዊነትን መንፈስ ከፍ የሚያደርጉ ሀሳቦችን አበርክቷል፡፡ አፍሪካዊያንና ጥቁሮች በንግድና ኢኮኖሚ ራሳቸውን እንዲያስተሳስሩ፤ በትምህርትና የስራ እድል በመፍጠር እንዲደጋገፉ ግንኙነት ለመፍጠር ጥረት አድርጓል፡፡ አባቴ አፍሪካን አንድ በማድረጉ ረገድ ኢትዮጵያዊያን ግንባር ቀደም ሚና እንዲኖራቸው ይፈልግ ነበር፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- የአባትህን የትምህርት ስኬቶች ብትዘረዝርልን?
ቢኒያም፡ አባቴ ከባህር ዳር ፖሊቴክኒክ ዩኒቨርሲቲ ነበር የመጀመሪያ ዲግሪውን በግብርና ሜካኒካል ምህድስና ዘርፍ ያገኘው፡፡ በጊዜው በትምህርቱ ከፍተኛ ውጤት በማምጣቱ ከአጼ ሀይለስላሴ እጅ ሽልማት ለመቀበል የበቃ ሲሆን እርሱ ያመጣው ውጤትም በኮሌጁ ለ 30 አመታት ሪኮርድ ይዞ ነበር፡፡ የመጀመሪያ ፍላጎቱ በትምህርቱ ገፍቶ በኢትዮጵያ አየር ሀይል ውስጥ የተዋጊ ጀት አብራሪ መሆን ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ወደ ጃፓን በማቅናት በሄሮሺማ ዩኒቨርሲቲ በሜካኒካል ምህንድስና በዲግሪ ከመመረቅ በተጨማሪ በኦሳካ ዩኒቨርሲቲ ደግሞ በቋንቋና ኢኮኖሚክስ ዲፕሎማ ለመቀበል በቅቷል፡፡ በጃፓን ትምህርቱን ሲከታተል በዘጠኝ ወራት ነበር ጃፓንኛን አቀላጥፎ መናገር የለመደው፡፡
በዚሁ ጊዜ በጃፓን ካገኛቸው ጥቁር አሜሪካዊያን ጋር ወዳጅነት በመፍጠሩ ወደአሜሪካ ካሊፎርኒያ እንዲመጣ የመጋበዝ እድልን አገኘ፡፡ አባቴ ከነዚህ ጥቁር አሜሪካዊያን ጋር የበለጠ ያቆራኘው በፓን-አፍሪካዊነት እንቅስቃሴ ላይ የነበራቸው የጋራ አቋም ነበር፡፡ ከጥቁር አሜሪካዊያኑ መካከል "እማማ አለን" የተባሉ የአንዱ እናት አባቴን ለማስተናገድ በመፍቀዳቸው ወደ ሳንዲያጎ ካሊፎርኒያ ለመምጣት አስቻለው፡፡ በአሜሪካ የተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች ለመማር ሲያመለክትም ከሎስአንጀለሱ ኖርትሮፕ ዩኒቨርሲቱ ሙሉ የነጻ ትምህርት እድል ስላገኘ በዛ ገብቶ በቢዝነስ አድሚንስትሬሽን እንዲሁም በኤሮናቲክ ምህንድስና የሁለተኛ ዲግሪ ትምህርቱን ለመከታተል በቃ፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- በስራው መስክ ያገኟቸው ስኬቶችንም ብትዘረዝርልን?
ቢኒያም፡ ከአውሮፓዊያኑ 1977-1981ዓ.ም. ድረስ በካሊፎርኒያ ፓሳዴና በሚገኘው የአሜሪካ ጠፈር ምርምር ማእከል ናሳ የጀት በረራ ቤተሙከራ ውስጥ ሲሰራ ነው የቆየው፡፡ በዛ ማእከል አባቴ የጠፈር መብረሪያ አካላትና ስርአት የስራ ክፍል ውስጥ በዋና መሀንዲስነት ሰርቷል፡፡ ይህ የናሳ ማእከል ተቋሙ ወደጠፈር የሚልካቸውን ሮኬቶችና ሳተላይቶች በዋናነት የሚገነባበት ማእከል ነው፡፡ በዚህ ማእከል ውስጥ አባቴ ለጠፈር ተልእኮ የሚውሉ ሁለት የሜካኒካል ስራዎችን ዲዛይን ሰርቷል፡፡ በሌላም በኩል አፖሎ 11 በተባለው የናሳ የጠፈር ተልእኮ ፕሮጀክት ላይም ተሳትፏል፡፡ በናሳ ውስጥ ባበረከተው ከፍተኛ አስተዋጽዎ ራሳቸው የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዘዳንት ጂሚ ካርተር ለአባቴ የምስጋና ደብዳቤ ጽፈውለታል፡፡
ከፈረንጆቹ 1982 ጀምሮ ደግሞ ወደግል ስራ በመግባት ኤክሴልቴክ ዳይናሚክስ የተባለ የቴክኖሎጂ ድርጅትን በሳንዲያጎ ካሊፎርኒያ አቋቋመ፡፡ ይህ ድርጅትም የተለያዩ የረቀቁ ቴክኖሎጂዎችን በማምረት ለአሜሪካ መንግስት የሚሸጥ ሲሆን በተለይ በሳንዲያጎ የሚገኘው የአሜሪካ ባህር ሀይል ዋና ደንበኛው ነበር፡፡ ይህ ድርጅት እስከ አውሮፓዊያኑ 1985 ድረስ ሲሰራ የቆየ ሲሆን ድርጅቱን እኔም በልጅነቴ አውቀው ነበር፡፡ ይሁን እንጂ በ 1986 ላይ አባቴ በሮክዌል ድርጅት ውስጥ መስራት ጀመረ፡፡ ይህን ድርጅትም አውሮፕላን አምራቹ ግዙፉ ቦይንግ ኩባኒያ ሲጠቀልለውም በዛው በመቀጠል እስከ 2005 ድረስ በቦይንግ ውስጥ ሲሰራ ቆይቷል፡፡
በሮክዌልም ሆነ በቦይንግ ለአሜሪካ መከላከያ የሚውሉ የቴክኖሎጂ ውጤቶችን በመስራት ቆይቷል፡፡ ናሳም የነዚህ ተቋማት ደንበኛ በመሆኑ የተለያዩ የጠፈር ምርምር ቴክኖሎጂዎችን በነዚህ ተቋማት ውስጥ ለመስራት ችሏል፡፡ አሜሪካ ዛሬ ላይ የአለም ወታደራዊ ሀይል ቁንጮ እንድትሆን ካበቋት የቴክኖሎጂ ውጤቶች ውስጥ በስታር ዋርስ ፕሮጀክት በተገነባው የካይኔቲክ ኪል ቴክኖሎጂ ግንባታ ላይ አባቴ ተሳትፎ ማድረጉን በምሳሌነት መጥቀስ እችላለሁ፡፡ ከኢትዮጵያዋ ቦንጋ የወጣው ዶ/ር ቅጣው ከሀገሩ አልፎ ሀያሏን አሜሪካንና አለምን የለወጡ የቴክኖሎጂ ውጤቶችን በራሱ ድርጅትና በተለያዩ ተቋማት ውስጥ ለመገንባት የበቃ ተቆጥሮ የማያልቅ ስኬቶችን ያስመዘገበ ነው ብል አባቴን ያጋነንኩት አይመስለኝም፡፡
በሮክዌልና በቦይንግ ቆይታው ከአንጋፋ ጠፈረተኞችና ጠፈር ተመራማሪዎች ጋር ለመስራትና ለመገናኘት በቅቷል፡፡ ቡዝ አልድሪን፣ ኒል አርምስትሮንግን ጨምሮ በተለይ በማርስ ምርምር ላይ ከሚሰሩ እውቅ የጠፈር ምሁራን ጋር ሰርቷል፡፡ እኔም ጭምር በልጅነቴ ቡዝ አልድሪንን ለማወቅ እድሉን አግኝቻለሁ፡፡ በተለይ ፕሉቶ የተባለችዋን ፕላኔት በማግኘት ስሙ የሚጠራው ሳይንቲስት ዶ/ር ክላይድ ቶምባግ የአባቴ የቅርብ ወዳጅ ነበር፡፡
የቀድሞው የኢትዮጵያ አምባሳደር ዶ/ር ጌታቸው መካሻ ቦይንግን በመቀላቀል ከአባቴ ጋር የስራ ባልደረባ ለመሆን ችለዋል፡፡ አባቴ በተለይ ጂፒኤስ እየተባለ በሚጠራው በግሎባል ፖዚሽኒንግ ሲስተም የአቅጣጫ መጠቆሚያ ቴክኖሎጂ ግንባታ ላይ ጉልህ ድርሻ ነበረው፡፡
አባቴ ለከወናቸው ለነዚህ ሁሉ ረቂቅ ስራዎችና የስኬቶቹ ምንጭ መንፈሰ ጠንካራ ኢትዮጵያዊነቱና የፈጣሪ እገዛ ነበረበት እላለሁ፡፡ የአባቴ ዋና ምኞት ከሁሉ በላይ ለሀገሩ መስራት ነበር፡፡ ቦኢንግ ሲሰራ ትራንስ ቴክ ኢንተርናሽናል የተባለ የግሉን ፕሮጀክት ጀምሮ ነበር፡፡ የዚህ ፕሮጀክት ዋነኛ ስራም ኢትዮጵያን ጨምሮ ለአፍሪካ ሀገራት የተለያዩ የቴክኖሎጂ ምርቶችን ማቅረብ ነበር፡፡ አባቴ እስኪያርፍ ድረስም ይህ ድርጅት ስኬታማ ሆኖ መዝለቅ ችሏል፡፡ የድርጅቱ ድህረ ገጽ እስከዛሬም ያለ ሲሆን ስራዎቹንም ከዚሁ ላይ መመልከት ይቻላል፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- አባትህ በህይወታቸው የገጠሟቸው ፈተናዎች ምን ነበሩ?
ቢኒያም፡ አባቴ ብዙ ስኬቶችን በህይወቱ እንዳገኘ ሁሉ ፈተናዎችም አጋጥመውታል፡፡ አሜሪካ ለእርሱ ጣፋጭም መራርም ነበረች፡፡ ይሁን እንጂ የገጠሙትን መሰናክሎች የሚቀበልበትና ለማለፍ የሚያደርገው ጥረትም በጣም የሚደነቅ ነው፡፡ አሜሪካዊቷ ወላጅ እናቴ ማለትም የአባቴ ባለቤት በብዙ መንገድ አባቴንና እኔን ጎድታናለች፡፡ ከቤተሰቦቿ ጋር ተመሳጥራ ብዙ ግፍ ውላብናለች፡፡ በፈረንጆቹ 1989 በአንድ አጋጣሚ አባቴ ላይ የመግደል ሙከራ ሁሉ ደርሶበታል፡፡ ከ 1980-1990 ባሉት አመታት እናቴ የአሜሪካንን ፍትህ ስርአት ክፍተት ተገን በማድረግና የቆዳ ቀለማችንን በመጠቀም ህይወታችንን ስትበጠብጥና ዘረኝነት ስትፈጽምብን ነው የቆየችው፡፡
በዚህ አስቸጋሪ ግፊት የተነሳ ነበር አባቴ የከፈተውን ኤክሴል ቴክ ዳይናሚክስ የተባለውን ድርጅቱን ለመዝጋት የተገደደው፡፡ በዚህ አስቸጋሪ ወቅት ነበር እኔና አባቴ ከመቼውም ጊዜ በላይ አንድ ላይ ለመሆንና ለመቀራረብ የቻልነው፡፡እኔም ሆነ አባቴ ባሪያ ተብሎ መሰደብና የዘረኝነት ጥቃት ሰለባ መሆን እንዴት እንደሚለበልብ በዛ ወቅት አይተናል፡፡ "ልጆቹን አግቶ ወደ እስላም ሀገር ካልወሰድኩ የሚለው አፍሪካዊ መጣ" ብሎ አንድ የፍርድ ቤት ዳኛ ሲናገር ከአባቴ ጎን በችሎት ላይ ቆሜ ለመታዘብ ችያለሁ፡፡ ያ ዘረኛ ዳኛ ክርስቲያን አፍሪካዊ መሆናችንን እያወቀ ነበር በዘረኛ ምላሱ እንደዛ የተናገረን፡፡
አባቴ ለእንደዚህ አይነቱ ጥቃት እጁን የሚሰጥ ሰው ግን አልነበረም፡፡ የፍርድ ቤት ጭቅጭቁን ለመርታትና ፍትህ ለማግኘት ሲል በሎስ አንጀለሱ ሎዮላ የህግ ትምህርት ቤት ገብቶ ህግን እስከማጥናት ደርሷል፡፡ ለጥናት ሲሄድ ብዙ ጊዜ አብሬው እሄድ ነበር፡፡ አንዳንዴ ቤተመጽሀፍት ውስጥ በሚያነብበት ወቅት እግሩ ላይ እንቅልፍ ይጥለኝ እንደነበር አስታውሳለሁ፡፡ ከዚህ ሁሉ በኋላ እኔን ለማሳደግ ሙሉ መብት በህግ አገኘ፡፡ ከአንድ አመት ተኩል ተጨማሪ ሙግት በኋላ ደግሞ ታናሽ ወንድሜንና እህቴን የማሳደግ መብቱን በችሎት በመርታት አገኘ፡፡
ይህ ሁሉ የችሎት ሙግት 11 አመታትን ያስቆጠረ አስቸጋሪ ሂደት ነበር፡፡ በዚህ ወቅትም ከአባቴ ስለኢትዮጵያ ብዙ ነገሮችን ለመማርና ለማወቅ ችያለሁ፡፡ በዚህ ወቅት አባቴ ከእውቀቱና ከህይወት ልምዱ ብዙ ነገሮችን እንድቀስም አድርጎኛል፡፡ በሎስ አንጀለስ የኢትዮጵያዊያን ማህበረሰብ ማእከል ውስጥ በርካታ ኢትዮጵያዊያንን አባቴ ሲረዳና ሲደግፍ አይቻለሁ፡፡ ማእከሉ በገንዘብ እንዲጠናከር ገቢ በማሰባሰብ ከመደገፍ በተጨማሪም ኢትዮጵያዊያን የህግ ድጋፍ እንዲያገኙ ይረዳም ነበር፡፡ ከራሱ ኪስ ገንዘብ እያወጣም ብዙ ኢትዮጵያዊያንን ይደግፍ ነበር፡፡ የሎስ አንጀለስ ከተማ አስተዳደር ፌርፋክስ በሚባለው ኢትዮጵያዊያን በስፋት በሚገኙበት አካባቢ ትንሽቱ ኢትዮጵያ የምትባል መንደር እንድትመሰረት ፈቃድ እንዲሰጥ አባቴ ያለሰለሰ ጥረት ሲያደርግ ነበር፡፡
ከሁሉ በላይ ከአባቴ የማይረሳኝ ምሽት ላይ በካሊፎርኒያ ቴክኒክ ትምህርት ቤት አካባቢ የምናደርገው የእግር ጉዞ ነበር፡፡ በነዚህ አስቸጋሪና ጨለማ አመታት አባቴን ጠልቄ ለማወቅና የበለጠ ለመውደድ እድል አግኝቻለሁ፡፡ የእርሱ ትልቅ ጥንካሬ ለኔም ጥንካሬን ፈጥሮልኛል፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- ዶ/ር ቅጣው እጅጉ በምንድን ነው የበለጠ የሚታወሱት?
ቢኒያም፡ አባቴ ከእኔም ሆነ ከኢትዮጵያዊያን ብዙ ይጠብቅ ነበር፡፡ አንድ ኢትዮጵያዊ መላበስ ይገባዋል የሚለውን ስብእና ሁሌም ይነግረኝ ነበር፡፡ "ኢትዮጵያዊ ፈጣሪን የሚፈራና ሀገሩን የሚወድ ሰው መሆን አለበት፡፡ ኢትዮጵያዊ ቅኔ አዋቂ፣ ጀግናና ጠንካራ ሰው ነው፡፡ ኢትዮጵያዊ ለሁሉም ነገር ዝግጁ የሆነ ሰው ነው" በማለት መንፈሰ ጠንካራ ኢትዮጵያዊ እንድሆን ይመክረኝ ነበር፡፡
አባቴ በኢትዮጵያዊ ስርአት ነው ኮትኩቶ ያሳደገኝ፡፡ ጥብቅ ስርአትን በቤታችን እንድንከተል ያደርግ ነበር፡፡ በሳምንት ሁለቴ ወይም ሶስቴ ቤተክርስቲያን እንድንሄድ ያደርግ ነበር፡፡ የተከለከሉ ምግቦችን አሳማ ወይም የባህር አውሬዎችን በፍጹም አንበላም፡፡ ጾም ስንጾም ሁሉ አስታውሳለሁ፡፡ እኔና አባቴ በኢትዮጵያ የሚወደዱትን አቃጣይ ምግቦችን አፍቃሪ ነበርን፡፡ ቃሪያና በርበሬ ነፍሳችን ነው፡፡ በትንሽነቴ ከበርበሬ እቃ ውስጥ በርበሬ ስቅም የተያዝኩበትን ጊዜ አስታውሳለሁ፡፡ ኢትዮጵያዊያን እንደሚያፈቅሩት ሁሉ እግር ኳስን ከልባችን እንደግፋለን፡፡ በየሄድንበት ሁሉ አባቴ ከሁሉ በፊት የኢትዮጵያ ስም በክብር እንዲነሳ ነበር የሚፈልገው፡፡ ሀገራችንን እንድንወድና እንድናስከብር ነበር የሚፈልገው፡፡ አባቴ መታወስ ያለበት ለፈጣሪና ለሀገሩ ባለው ጥልቅ ፍቅር ለትልቅ ደረጃ የበቃ ሰው ሆኖ ነው፡፡
ሸገር ታይምስ ፡- በማጠቃለያችን ላይ የምትጨምረው ነገር ካለ እድል እንስጥህ?
ቢኒያም፡ ከናሳ ሰዎችና ከአባቴ የቀድሞ የስራ ባልደረቦች ጋር በቅርብ ጊዜያት ግንኙነት እየፈጠርኩ እገኛለሁ፡፡ በቅርቡም ልገናኛቸው ቀጠሮ ይዣለሁ፡፡ ከዛ ደግሞ ከቦይንግ ጋር በመነጋገር ስለአባቴ ስራዎች ተጨማሪ መረጃዎችን ለማግኘት እቅድ ይዣለሁ፡፡ የአሜሪካ መንግስት ጥብቅ ሚስጥር አድርጎ የያዛቸው የአባቴ ስራዎች ይኖራሉ፡፡ እነዚህን ስራዎቹን አሁን ላይ ለማግኘት የምችልባቸው እድሎች መኖር አለመኖሩን እያጣራሁ እገኛለሁ፡፡ ከዚህ ቀደም የማናውቃቸው ስራዎቹን እንደማገኝ ተስፋ አደርጋለሁ፡፡ በተረፈ ግን ለአሁኑ በዚሁ ማጠቃለል እፈልጋለሁ፡፡ እናም ስለአባቴ ስለ ደ/ር ቅጣው እጅጉ የህይወት ታሪክና ስራ እንድንናገር ሸገር ታይምስ ላመቻቸው እድል በእጅጉ ማመስገን እፈልጋለሁ፡፡ በቅርብ ጊዜ ተመልሰን እንደምንገናኝ ተስፋ አለኝ፡፡
ቃለመጠይቁን በማመቻቸት ድጋፍ ላደረገልን አቶ በላይ አፈወርቅ ሸገር ታይምስ ከልብ ታመሰግናለች፡፡
ምንጭ፡ ሸገር ታየምስ መጽሔት
(ዳጉሚዲያ) በአባይ ወንዝ ላይ እየተሰራ የሚገኘው የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ዋና ስራ አስኪያጅ ኢንጂነር ስመኘው በቀለ ዛሬ ሐምሌ 19 ቀን 2010 ዓ ም ከጠዋቱ 2፡20 ሰዓት አካባቢ አዲስ አበባ በሚገኘው መስቀል አደባባይ በግል የቤት መኪናቸው ውስጥ በጥይት ተገድለው መገኘታቸውን የፌደራል ፖሊስ ዋና ኮሚሽን ዳይሬክተር ጄነራል ዘይኑ ጀማል ይፋ አድርገዋል። ይሁን እንጂ ይህ ዘገባ እስከተጠናቀረበት ድረስ ግድያው እንዴት እና በማን እንደተፈፀመ ያልታወቀ ሲሆን፤ የፌደራል እና የአዲስ አበባ ፖሊስ ምርመራ እያደረጉ መሆኑን ኮሚሽነሩ በመግለጫቸው አስታውቀዋል።
ፎቶ፡ ኢንጂነር ስመኘው በቀለ በታላቁ ህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ስራ ላይ
እንደፖሊስ መረጃ ከሆነ ኢንጂነሩ ጠዋት አዲስ አበባ በሚገኘው ቢሯቸው ገብተው እንደነበር የገለፅ ሲሆን፤ ከጠዋቱ 2፡20 ሰዓት ላይ ግን መስቀል አደባባይ ከመደበኛው የተሽከርካሪ መንገድ ገባ ብሎ ወጣቶች ስፖርት ወደሚያዘወትሩበት ቅርብ ርቀት በኮድ 3 አ.አ (AA)29722 ቶዮታ ብርማ ቀለም መኪና ውስጥ በአሽከርካሪው ወንበር ላይ እንድተቀመጡ በቀኝ ጆሯቸው በስተኋላ በጥይት ተገድለው መገኘታውን አረጋግጧል። ይህ በእንዲህ እንዳለ በጥይት የተመቱበት ጆሯቸው አካባቢ ደም ሲፈሳቸው እንደነበር፤ እንዲሁም በቀኝ እጃቸው በኩል ኮልት ሽጉጥ መገኘቱን ፖሊስ አስታውቅዋል። ፖሊስም ለምርመራ ይረዱኛል ያላቸውን መረጃዎች ከሰበሰበ በኋላ ለተጨማሪ ምርመራ ከረፋዱ 5፡30 ሰዓት ላይ አስከሬናቸው ቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል መወሰዱንም ጨምረው ገልፀዋል። ከግድያው ጋር በተያያዘ መረጃ ይኖራቸዋል በሚል በርካታ ተጠርጣሪዎች እና የአይን እማኞች ወደ ፌደራል ፖሊስ ምርመራ መወሰዳቸውም ታውቋል። የምርመራው ውጤት እንደተጠናቀቀ ለህዝብ ይፋ እንደሚደረግም ኮሚሽነሩ ገልፀዋል።
ፎቶ፡ የታላቁ ህዳሴ ግድብ ሲጠናቀቅ የሚኖረው ገፅታ በከፊል
ኢንጂነሩ ትናንት ሐምሌ 18 ቀን 2010 ዓ ም ከቢቢሲ የአማርኛ ፕሮግራም አጭር ቃለመጠይቅ ሰጥተው እንደነበር የሚታወስ ሲሆን፤ ህይወታቸው እስካለፈ ድረስ በተለይም ከታህሥሥ 2 ቀን 2003 ዓ ም የታላቁ ህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት ዋና ስራ አስኪያጅ በመሆን እያገለገሉ እንደነበር ታውቋል።