በሀገራችን ትምባሆ በጤና የሚያስከትለውን ጉዳት ለማስቀረት ያግዛል የተባለው መመሪያ ወጥቶ ከፀደቀ ዓመታትን አስቆጥሯል። በየጊዜውም ሲጋራ የሚያስከትላቸውን የጤና እክሎች በተመለከተ ማብራሪያ እየተሰጠ ነው። ነገር ግን መመሪያውን ወደ ተግባር ለመቀየር የሚደረገው ጥረት ፍሬ ሲያፈራ እና ለውጥ ሲያመጣ አይታይም። ሌላው ቢቀር እንኳን ትምባሆ የማይጨስባቸው ተብለው ተለይተው በተቀመጡ ስፍራዎች እንዳይጨስ የማድረግ ተግባሩ ተጠናክሮ ሲሰራበት አይታይም። በዚህም ሳቢያ በየምግብ ቤቶች እና መዝናኛ ቦታዎች ብሎም ህፃናት ጭምር በሚገኙባቸው አካባቢዎች ትምባሆ ሲጨስ ይስተዋላል። ይሄን መመሪያ እንዲያስፈፅም በመንግስት ኃላፊነት የተጣለበት ተቋም ደግሞ የምግብ፣ መድሐኒትና ጤና ክብካቤ አስተዳደርና ቁጥጥር ባለስልጣን ነው። ባለስልጣኑ እስከ አሁን አዋጁን ለማስፈፀም የሄደበት ርቀት ምን ያህል ዘገምተኛ እንደሆነ ለውጥ አለመምጣቱን አይቶ መረዳት ይቻላል። ሌላው ቢቀር ምግብ ቤቶች እና መዝናኛ ቦታዎች ሲጋራ እንዳይጨስባቸው ኃላፊነታቸውን እንዲመጡ ማድረግ ሲችል፣ ይሄ ባለመሆኑ አንድ ምግብ ሊመገብ የገባ ሰው ሳይወድ በግዱ ሲጋራ ይጨስበታል። ህጋዊ ኃላፊነት ያለበት አካል እያለ እንዲህ አይነቱ ነገር መከሰት አልነበረበትም። አሁን እየተባለ እንዳለው ከሆነም በእነዚህ ትምባሆ ማጨስ በተከለከለባቸው ስፍራዎች ማጨስ ሊያስቀጣ የሚችለው ቅጣት እንኳን በግልፅ ተለይቶ አልተቀመጠም። እንደሚገባን ከሆነ መመሪያውም ገና ሊመረመር የሚገባው ነው። ችግሩ ጊዜ የማይሰጥ እና ትውልድን እስከማጥፋት የሚደርስ አሉታዊ ተጽዕኖን የሚያስከትል እንደመሆኑ ለነገ ሊባል የሚገባው አይደለም። መመሪያውን መመርመር ካስፈለገም መርምሮ ወደተግባር በመግባት ኃላፊነቱን የመወጣት ግዴታው የባለስልጣ ነው።
በቀለ ታደሰ - ከበሌ
በተደጋጋሚ በሀገራችን በተከሰተ ድርቅ ምክንያት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች ለረሃብ ተጋልጠው ነበር። በአሁኑ ወቅት በተወሰነ ደረጃ መሻሻል እያሳየ መሆኑን እየሰማን እንገኛለን። አንዳንድ ክልሎችም የእርዳታ ፈላጊዎች ቁጥር እየቀነሰ መምጣቱን ሪፖርት እያደረጉ ይገኛሉ። ነገር ግን አሁን ስላለው አጠቃላይ ሁኔታ በቂ መረጃ እያገኘን አይደለም። ከዚህ ቀደም በአንዳንድ ክልሎች ድርቅ ሊከሰት እንደሚችል መንግስትም ከቁጥጥሩ ውጪ እንዳይወጣ በቂ ዝግጅት ማድረጉን ሲናገር ተሰምቷል። ሆኖም ግን ድርቁ ያለበትን ደረጃ አስመልክቶ ለህዝቡ የደረሰ ዝርዝር መረጃ የለም። በኛ ሀገር ብዙ ጊዜ የተለመደው ችግር ከተባባሰ በኋላ ችግሩን ለማስተባበል መሞከር ነው። በዚህ ጉዳይ ግን እንዲህ አይነት መሸፋፈን የሚያዋጣ አይደለም። የሚከፈልበት ዋጋ የሰው ህይወት ስለሆነ ቀደም ብሎ ለህዝቡ በቂ መረጃ መስጠት ያስፈልጋል። ተመሳሳይ ችግር ድጋሚ እንዳይፈጠርም ህብረተሰቡ ያገኘውን ምርት በአግባቡ መጠቀም የሚችልበትን ሁኔታ በተመለከተ የባለሞያ ድጋፍ ቢደረግለት አይከፋም። የአየር ንብረት ለውጡ በዚህ የማያቆም እና ሊቀጥል የሚችል እንደሆነ አንዳንድ አካላት እየተነበዩ ስለሆነ ቅድመ ጥንቃቄዎችን ማድረግ እና በዚህ ረገድ ሊያግዙ የሚችሉ አካላትንም ቀደም ብሎ በጋራ ለመስራት ማግባባት የችግሩን ግዝፈት ለመከላከል ያግዛል። ከዚህ በተረፈም ለድርቅ ተጋላጭ የሆኑ አካባቢ ነዋሪዎች በአማራጭ የስራ ዘርፎች ላይ እንዲሰማሩ በማድረግ፣ ችግር እንኳን ቢመጣ ህይወታቸውን መታደግ የሚቻልበትን ሁኔታ መፍጠር ይቻላል። የመገናኛ ብዙሃንም ችግሩ ጫፍ ላይ ሲደርስ ከመረባረብ ይልቅ ለህዝቡ በቂ እና ትክክለኛ መረጃን በማድረስ ለወገን ያላቸውን አለኝታነት ማሳየት ይጠበቅባቸዋል።
የመንግሥት እና የግል መገናኛ ብዙሃን ሰሞኑን አተኩረው ከዘገቧቸው ዘገባዎች መካከል በአመዛኙ ሀገሪቱን ከየአቅጣጫው እየበዘበዟት ያሉት ሙሰኞች ጉዳይ ነው። በኮንስትራክሽኑ፤ በኢንቨስትመንቱ እንዲሁም በኤክስፖርት ዘርፍ ሁሉ ለጆሮ የሚዘገንን መጠን ያለው ገንዘብ እየወደመ ነው። ይሄ ገንዘብ ከሰማይ የወረደ መና ወይም ከዛፍ ላይ የተሸመጠጠ ቅጠል ሳይሆን ከእያንዳንዱ ለፍቶ አዳሪ እጅ ተፈልቅቆ የተወሰደ ነው። ላቡን ጠብ አድርጎ ሰርቼ ልኑር ያለ ዜጋ በድህነት እየማቀቀ ባለበት ሁኔታ የተወሰኑ የህብረተሰብ ክፍሎች በየምክንያቱ እየዘረፉ የተንደላቀቀ ህይወት እየኖሩበት ነው። ብዝበዛው እየተደረገ ያለው በተደራጀ እና እርስ በራሱ በተወሳሰበ መልኩ መሆኑ ደግሞ የሙስና ሰንሰለቱን ጫፍ ለማግኘት አዳጋች ያደርገዋል። አሁን እየሰማናቸው ያለናቸው ሰቅጣጭ ዜናዎች በአንድ ቀን በቅለው ያደሩ ሳይሆኑ ቀስ በቀስ ስር እየሰደዱ እና መሠረት እየሰሩ የመጡ ናቸው። በየዕለቱም ተመሳሳይ ስር የሰደዱ ሙስናዎችና ሙሰኞች እየተፈለፈሉ ነው። እያደር ደግሞ ከዚህም የባሱ እና የማይታመኑ ዜናዎችን መስማታችን የማይቀር ነው። መንግስትም እየሰራ ያለው በደንብ ከበሉ እና ከጠገቡ በኋላ ትንሽ አጯጩሆ ሰዎቹን ዞር ማድረግ ነው። ይሄ ደግሞ የበላውን "ጡረታ" እያወጡ አዳዲስ በሊታዎችን መተካት ነው። በዚህ መልኩ ከቀጠልን ሀገሪቱ እንደተቦረቦረ ጥርስ አንድ ቀን ተመንግላ መውደቋ አይቀርም።
እስከ አሁን የወደመውን መመለስ ባይቻልም ለወደፊቱ ግን ትኩረት ሰጥቶ መከታተል አማራጭ የሌለው ብቸኛ አማራጭ ነው። አጥፍተዋል ተብለው በቁጥጥር ስር የዋሉ አካላት ጉዳይ ከትትል ተደርጎበት ለህዝቡ መቀጣጫ መሆኑንም ይኖርበታል። እንዲያው በደፈናው ይሄን ያህል ሰው በቁጥጥር ስር አዋልኩ እያሉ የአንድ ሰሞን አጀንዳ ማድረጉ ለሌሎች የልብ ልብ ከመስጠት የዘለለ ጠቀሜታ አይኖረውም። በተለይ ውሉ የጠፋበትን እና የተወሳሰበውን የሙስና ሰንሰለት መፍታት የሚቻልበት ሁኔታ መዘርጋት አለበት። የዚያን ጊዜ አሳሪና ታሳሪ፣ ከሳሽና ተከሳሽ ተለይተው ይወጣሉ። ካልሆነ ግን ተያይዘን እስከምንጠፋ ድረስ እኛም ማውራታችንን ሰዎችም መዘረፋቸውን አያቆሙም።
አስቴር - ከሾላ
የብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን እስካሁን ካከናወናቸው ተግባራት መካከል አንዱ ለከተማ አገልግሎት የሚውሉ ቢሾፍቱ አውቶቡሶችን ማቅረብ ነው። በዚህም መሠረት ለአዲስ አበባ አንበሳ አውቶቡስ አገልግሎት ድርጅት አውቶብሶችን አስረክቧል። ይሁንና እነዚህ አውቶብሶች በየጊዜው እክል እየገጠማቸው ከአገልግሎት ውጪ ሲሆኑ እናያለን። ሰሞኑንም እንደተሰማው በአሁኑ ወቅት 195 አውቶብሶች አገልግሎት እየሰጡ እንዳልሆነ ነው። ለዚሁ ደግሞ ድርጅቱ የአውቶብሶቹ የጥራት ችግር ነው ሲል ኮርፖሬሽኑ በበኩሉ የአያያዝ ችግር ነው እያለ አንዱ ሌላውን እየወነጀለ ቀጥለዋል። እንደሚገባኝ ከሆነ ሁለቱም አካላት ለህዝብ ምርትና አገልግሎታቸውን የማቅረብ ኃላፊነት ተጥሎባቸዋል። ስለሆነም ሁለቱም ኃላፊነታቸውን በአግባቡ መወጣት አለባቸው። አንዱ በሌላው በማመካኘቱ የሚጠፉ ስህተት አይኖርም። ስለዚህ እያንዳንዱ የየራሱን ጥፋት አምኖ ተቀብሎ የሚጠበቅበትን ስራ መስራት ይኖርበታል። ይሄ የሚሆነውም ሁለቱም አካላት ለህዝብ እንደቆመ ተቋም ተቀራርበው በመነጋገር ችግሩን መቅረፍ ሲችሉ ነው። እዚህ ላይ መታወቅ ያለበት ነገር ቢኖር እነዚህ ተቋማት ራሳቸውን ነፃ ለማውጣት በሚወነጃጀሉበት ወቅት በመካከል የሚጎዳው ህብረተሰቡ ነው። የከተማ ትራንስፖርት ችግር የእያንዳንዳችንን ቤት እያንኳኳ ባለበት በአሁኑ ወቅት ይህን ያህል ቁጥር ያለው አውቶቡስ ስራ ፈትቶ መቆም ማለት ምን ያህል አሳፋሪ እንደሆነ መገመት ቀላል ነው። ተጨማሪ መጓጓዣዎችን ማፈላለግ ሲያስፈልግ ያሉትን እንኳን በአግባቡ አገልግሎት እንዲሰጡ ማድረግ አለመቻል ኃላፊነትን በአግባቡ አለመወጣትን ያሳያል።
አውቶቡሶቹ ሲሰሩ ከ15 እስከ 20 ዓመት አገልግሎት ይሰጣሉ ተብሎ ታስቦ ነው ተብሏል። ታዲያ በምን ምክንያት ነው ለአምስት ዓመት እንኳን ሳያገለግሉ ከአገልግሎት ውጪ ሊሆኑ የቻሉት? የሚለው ነገር ጥልቅ ምርመራ ያስፈልገዋል። እነዚህ አውቶቡሶች የሚያጓጓዙት የሰው ልጆችን እንደመሆኑ መጠን አገልግሎት ካለመስጠታቸው ውጪም በስራ ላይ ያሉትም ከምርት የጥራት ጉድለት ጋር ተያይዞ አደጋ ስላለማድረሳቸው ማረጋገጫ ሊኖር ይገባል። ካልሆነ ግን ነገም የሰው ህይወት ከጠፋ በኋላ አንዱ በሌላው እያሳበበ የሰው ህይወት በከንቱ የማይቀርበት ምክንያት አይኖርም። ከዚህ በተጨማሪም የመለዋወጫ እቃ ግዢን በተመለከተ ውጭ ሀገር ድረስ የሚያስኬድ አሳማኝ ምክንያት መኖር አለመኖሩን ማጣራት ያስፈልጋል። ካልሆነ ግን ከዚህ ቀደም እንደተሰሙት አይነት የተዝረከረኩ እና ብልሹ አሰራሮች ላለመስፋፋታቸው ማረጋገጫ አይኖርም።
እውነቱ ያለው - ከመገናኛ አካባቢ የተሰጠ አስተያየት
በከተማችን የተለያዩ አካባቢዎች እንዲሁም በከተማዋ መግቢያ እና መውጫዎች ላይ በብዛት ከሚስተዋሉ ነገሮች መካከል የሚሰቀሉ ማስታወቂያዎች ተጠቃሽ ናቸው። እነዚህ ማስታወቂያዎች በተለያየ ይዘት እና መጠን ተዘጋጅተው ድርጅቶች እና አገልግሎቶች የሚተዋወቁባቸው ናቸው። እነዚህ ማስታወቂያዎች ድርጅት እና አገልግሎት ሰጪን ከተጠቃሚ ጋር በማገናኘቱ ረገድ ከፍተኛ ጠቀሜታ ያላቸው ቢሆንም፤ ጐን ለጐን ግን ጥቂት የማይባሉ ጉዳቶች (እንከኖች) አሏቸው። የመጀመሪያው እንከን የከተማን ገፅታ መቀየር ነው። ማስታወቂያዎቹ እንደየባህሪያቸው የተለያየ ይዘት ያላቸው ስለሆኑ በተለያየ ቀለም እና መጠን ነው የሚቀርቡት። ይህ የተደበላለቀ ሁኔታ ደግሞ ከተማዋ ወጥ የሆነ መልክ እንዳይኖራት የማድረግ ባህሪይ አለው። ሌላው የእነዚህ ማስታወቂያዎች አሉታዊ ገፅታ ደግሞ በወቅቱ መወገድ ባለመቻላቸው የሚያስከትሉት ችግር ነው። ብዙዎቹ ማስታወቂያዎች አንድ ጊዜ ከተሰቀሉ በኋላ አስታውሶ የሚያነሳቸው አይኖርም። ለአንድ ወቅት ብቻ ታስበው የተሰቀሉ ማስታወቂያዎች ሳይቀሩ ጊዜያቸው ካለፈ በኋላ ከተሰቀሉበት ሳይወርዱ ይቆያሉ። በዚህ ቆይታው ወቅት ፀሐይና ዝናብ ስለሚፈራረቁባቸውም ወረቀቶቻቸው እና ሸራዎቻቸው የመሰነጣጠቅ፣ ብረቶቻቸውም የመነቃቀል ችግር ይፈጠራል። በዚህም ሳቢያ ለእይታ ጥሩ ካለመሆናቸውም በተጨማሪ አካባቢን የማቆሸሽ እንዲሁም እይታን የመጋረድ ሁኔታ ይፈጥራሉ።
አንድ አስተዋዋቂ ድርጅቱን ወይም አገልግሎቱን በአደባባይ ለማስተዋወቅ ሕጋዊ መብት ካለው አካል ፈቃድ ማግኘት እና ስምምነት መፈፀም ግዴታው ነው። በስምምነቱ ውስጥ ደግሞ ማስታወቂያው በአደባባይ ለምን ያህል ጊዜ እንደሚቆይ የሚቀመጥ የጊዜ ገደብ ይኖራል የሚል እምነት አለኝ። እናም የማስታወቂያው የአደባባይ የጊዜ ቆይታ እንደተጠናቀቀ ማስታወቂያው እንዲነሳ ይህ ሕጋዊ ፈቃድ ያለው አካል ማስገደድ አለበት። አሁን እየተመለከትን ያለነው ግን በርካታ ማስታወቂያዎች አንድ ጊዜ ከተሰቀሉ በኋላ የሚነሱት ሌላ በቦታው የሚሰቀል ማስታወቂያ ሲገኝ ብቻ ነው። ይሄንን ለማረጋገጥ ለተወሰነ ጊዜ በከተማዋ ውስጥ ዞር ዞር ማለት በቂ ነው። ከተማዋን አጥለቅልቋት የሚታየው እንዲህ ዓይነት ማስታወቂያ ነው።
አቶ እንዳለ - ከሰሜን ሆቴል
መንግሥት በአነስተኛ እና መካከለኛ ንግድ ላይ ለተሰማሩ ሰዎች የመነገጃ ቦታ እንዲያገኙ ለማድረግ በማሰብ በከተማዋ የተለያዩ አካባቢዎች ላይ የኮንቴነር ሱቆች በተለምዶ አርከበ ሱቅ የሚባሉትን ገንብቶ በዝቅተኛ ዋጋ እያከራየ ይገኛል። በዚህም ቁጥራቸው ቀላል የማይባሉ ሰዎች በተለያዩ አነስተኛ እና መካከለኛ ንግድ ላይ መሰማራት ችለዋል። ሱቆቹ መሰጠት ላለባቸው የህብረተሰብ ክፍሎች በአግባቡ ተሰጥተዋል፣ አልተሰጡም የሚለው አጠራጣሪ እና ሰፊ ጥናት የሚጠይቅ በመሆኑ እዚህ ጋር ማንሳቱ አስፈላጊ አይመስለኝም። ነገር ግን ሱቆቹን በአንድም በሌላም መንገድ ተረክበው ንግድ እያከናወኑ ያሉ ሰዎች የእድሉ ተጠቃሚ መሆናቸው የማይካድ እውነታ ነው። እነዚህ ሰዎች ግን የተሰጣቸውን እድል ከመጠቀም ጎን ለጎን አንዳንድ የህግ ጥሰቶችን ሲፈፅሙ ይስተዋላል። ልብ ብሎ ለቃኛቸው ሰው በአንዳንድ አካባቢዎች የሚገኙት እነዚህ ሱቆች የሚከናወንባቸው የንግድ አይነት ግራ የሚያጋባ ነው። አንዳንድ ቦታ ከምግብ ቤት ጎን ፀጉር ቤት ይከፈታል። አንዳንዶቹ ደግሞ ከመዋቢያ እቃ መሸጫ ቤት አጠገብ ምግብ ቤት ተከፍቶ ንግድ ሲካሄድ ይስተዋላል። እንዲህ አይነቱ ተግባር በየትኛውም ህግ አንጻር ብንመለከተው ተቀባይነት አይኖረውም።
ሌላው በእነዚህ ሱቆች ላይ የሚስተዋለው የህግ ጥሰት ሱቆቹ ለንግድ ተብሎ ከተፈቀደላቸው ቦታ በተጨማሪ በእግረኛ መንገድ ላይ ንግዳቸውን ማከናወናቸው ነው። ብዙዎቹን ስንመለከታቸው ከፊት ለፊታቸው በሚገኙ የእግረኛ መንገዶች ላይ እቃ ከማስቀመጥ እና ስኒና ጀበና ዘርግተው ቡና ከማፍላት አልፈው ከሰል አቀጣጥለው ምግብ ያበስላሉ። በዚህም ሳቢያ እግረኞች የእግረኛ መንገድን በመልቀቅ ከተሽከርካሪ ጋር ለመጋፋት ይገደዳሉ። በተጨማሪም አይነ ስውራን እና ሌሎች አካል ጉዳቶች ለማለፍ ሲቸገሩ ይስተዋላሉ። የሰው ልጅ በባህሪው ራሱን በራሱ አስተምሮ ከመለወጥ ይልቅ የሚያስገድደው ሰው (ህግን) ይፈልጋልና እንዲህ አይነት ተግባር በሚፈጽሙት ላይም ተግባራዊ የሚሆን ሕግ ያስፈልጋል። ጉዳዩ የሚመለከተው አካል ዞር ብሎ ሊመለከታቸው እና ከጥፋታቸው እንዲታረሙ ሊያደርጋቸው ይገባል። ይሄ ካልሆነ ግን ሕገወጥ ተግባራቸውን ህጋዊ መልክ አስይዘው ላለመቀጠላቸውና ነገም ሌላ የህግ ጥሰት እንደማይፈፅሙ እርግጠኛ መሆን አይቻልም።
ወ/ሮ ሰናይት - ከ6 ኪሎ
ወደ ምርት መስጠት ገብተው የሀገሪቱን የስኳር ምርት እጥረት ያቃልላሉ ተብለው ተስፋ የተጣለባቸው የስኳር ልማት የግንባታ ስራዎች የውሃ ሽታ ሆነው ቀርተዋል። ፕሮጀክቶቹ በተለያዩ ምክንያቶች በተያዘላቸው የጊዜ ገደብ መጠናቀቅ አለመቻላቸው ብቻም ሳይሆን ጭራሹን አለመሳካታቸውን መገመት አያዳግትም። የሚቀርቡት ምክንያቶች ደግሞ አንዱ ወደ ሌላው የሚያንከባልላቸው እና መውደቂያ ባለቤት ያጡ ናቸው። በየጊዜው አንዱ በሌላው ላይ እያላከከ ቀጥተኛ ተጠያቂው ማን እንደሆነ እንኳን መለየት እያቃተን ሰንብተናል። ህዝብ ሙሉ እና በቂ መረጃ ማግኘት እንዳለበት ብንገነዘብም መልስ የሚሰጠን በማጣታችን በዝምታ የሚሆነውን ነገር መጠበቅ ነበር የመረጥነው። ከጥበቃችን በኋላ ግን ያልጠበቅነውን ነገር ነው የሰማነው። ጠቅላይ ሚኒስቴር ኃይለማርያም ደሳለኝ ሰሞኑን የብሔራዊ ጣቢያው (ኢቢሲ) ብቅ ብለው የተናገሩት ነገር "በህልሜ ነው በእውኔ" አሰኝታኛለች። የስኳር ፕሮጀክቶቹ ባይሳኩም ትምህርት ወስደንባቸዋል፤ ተምረንባቸዋል ሲሉ ጥፋቱን እንደትምህርት ወስደውታል። ለመሆኑ እኛ ማን ሆነን ነው ከደሀ ሕዝብ በበግብር መልክ በተሰበሰበ ቢሊዮን ብሮች የምንማረው? ማን እንዳደረገው ነው ይሄን ሁሉ ገንዘብ እየረጨን ለወደፊት ልምድ የምንቀስመው? ኧረ የትኞቹ ሞልቶ የተረፈን ሀብታሞች ሆነን ነው እንዲህ አይነቱን ከሌሎች ሀገራት የተለየ ትምህርት የምንወስደው? ከዚህም በላይ በርካታ ጥያቄዎችን የሚያስነሳ አስደናቂ ንግግር ነው። ጠ/ሚኒስትሩ እውነት አስበውበትና አምነውበት አይመስለኝም ይሄንን የተናገሩት። ነገርየው ስህተትን ለመቀበል አለመፈለግ ነው ሊሆን የሚችለው። ይሄም ቢሆን አግባብ ባለው መልኩ መሆን አለበት እንጂ እንዲህ አይነቱን የሚያስተዛዝብ ነገርን መነጋገር ለዚያው ከጠ/ሩ አይጠበቅም ነበር። በዚህ አይነት ሌሎች ፕሮጀክቶቻችንንም እያከሸፍን መማር ሊኖርብን ነው። እኛ ተምረን ስለማይበቃን ገና በበርካታ ፕሮጀክቶች አለመሳካት ስንማር የምንኖር ከሆነ የትውልድ እድሜን ልንፈጅ እንችላለን ማለት ነው።
ሲሳይ ንጉሴ - ከቃሊቲ
የግል ትምህርት ቤቶችን በተመለከተ በተደረገ ፍተሻ አስፈላጊውን መስፈርት አሟልተው የተገኙት ሩብ እንኳን እንዳልደረሱ (24 በመቶ ብቻ መሆናቸውን) የአዲስ አበባ የአጠቃላይ ትምህርት ጥራት እና አግባብነት ሬጉላቶሪ ኤጀንሲ ሰሞኑን አስታውቋል። በግል ትምህርት ቤቶች ላይ ቅሬታ ሲቀርብ ይሄ የመጀመሪያው አይደለም። ከሚያስከፍሉት ክፍያ ውድነት ጋር ተያይዞም ከዚህ ቀደም ስማቸው በተደጋጋሚ ሲነሳ ነበር። ህዝቡም መንግስትም የአንድ ሰሞን አጀንዳ አድርገው ሲረባረቡበት ነበር። ነገር ግን ወዲያው ተዘነጋ። መንግስት እና ሌላው ማህበረሰብ ቢረሳው እንኳን የችግሩ ገፈት ቀማሽ የሆንን ወላጆች አሁንም ድረስ ዋጋ እየከፈልን ነው። ትምህርት ቤቶቹ በላያችን ላይ እንዲቀልዱብን እያደረገ ያለው ደግሞ መንግስት ነው። እነዚህ ትምህርት ቤቶች ሊተዳደሩበት የሚገባ ጥሩ ህግ አውጥቶ ሕጉን የጣሱት ላይ የማያዳግም እርምጃ ቢወስድ ኖሮ እንዲህ ችግሩ ስር ባልሰደደ ነበር። ይሄን ማድረግ ካቃተው ደግሞ በመንግስት ትምህርት ቤቶች የሚሰጠው ትምህርት ጥራት የተጠበቀ እንዲሆን ማድረግ ነበረበት። ጥራት ያለው ትምህርት በመንግስት ትምህርት ቤት የሚሰጥ ከሆነ ለምን ከግል ትምህርት ቤቶች ጋር እሰጣ አገባ ውስጥ ይገባል? ማንም ሰው ቢሆን ከተገቢው በላይ ወጪ የማውጣት ሱስ የለበትም። ልጁ የተሻለ ትምህርት እንዲያገኝለት ሲል ብቻ ነው መስዋዕትነት የሚከፍለው። ለወላጅ እና ለሀገር በልጅ ትምህርት ላይ ኢንቨስት ማድረግ ማለት ነገን የተሻለ ዜጋ እና አለምን ለመፍጠር መሰረት መጣል ማለት ነው። ስለዚህ እነዚህ የግል ትምህርት ቤቶች የሚፈለግባቸውን ኃላፊነት ለመወጣት ወገቤን የሚሉ ከሆነ መንግስት ሌላ አማራጭ የማዘጋጀት ኃላፊነት አለበት። ይኸውም ተአምር መፍጠር ሳይሆን በመንግስት ትምህርት ቤቶች የሚሰጠው ትምህርት የመርሃ ግብር ማሟያ ሳይሆን የተሻለ ዜጋ መፍጠር የሚያስችል ጥራቱ የተጠበቀ እንዲሆን ማድረግ ብቻ ነው።
አቶ እስማኤል - ከመገናኛ
በዓላት በመጡ ቁጥር የተለያዩ የቴሌቪዥን እና ሬዲዮ ጣቢያዎች ፕሮግራም እየቀረፁ ማስተላለፍ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እየተለመደ የመጣ ነገር ነው። ከዚህ ልማድ ጐን ለጐን ግን በዚህ ፕሮግራም ዙሪያ ያሉ አካላት ፍላጐታቸው እና ዓላማቸው ምንድን ነው? የሚያስብል ጥያቄ የሚያጭር ነገር እየተፈጠረ ነው። የፕሮግራሞቹ ይዘት የተመልካችን የተለያየ የእውቀት ደረጃ ያላገናዘቡ መሆናቸው እንደተጠበቀ ሆኖ ስለ ስፖንሰር አድራጊዎች ጥቂት ነገር ማለት ፈለኩኝ። በተለይ በተከታታይ ሁለት ዓመታት እንደተገነዘብኩት ከሆነ ዋናዎቹ የእነዚህ የበዓላት ስፖንሰር አድራጊ ድርጅቶች የቢራ ፋብሪካዎች ናቸው። እኛ ኢትዮጵያውያን ችግራችን የአልኮል መጠጥ ነው እንዴ? በየደቂቃው የቢራ ማስታወቂያ ለዚያውም እያከታተሉ መልቀቅ ትውልዱን ወዴት የሚመራው ይመስለናል? ለይስሙላ "ከ18 ዓመት በታች ላሉ የተከለከለ" ምናምን የምትለዋ ተቀፅላ ጣል እየተደረገች ቢራ መገባበዝ የጉብዝና መለያ፣ የወዳጅነት ገመድ ማጥበቂያ እና ሌሎች መገለጫዎች እንዲሆን ለትውልዱ ሲሰበክ የየጣቢያዎቹ ኃላፊዎች ዝምታ ከምን የመነጨ ነው? ስንት ትውልዱን ሊያንፁ የሚችሉ ዓላማዎችን የሰነቁ አካላት እያሉ በቴሌቪዥን ጣቢያዎቻችን እና በእነዚህ የቢራ ፋብሪካዎች መካከል እንዲህ የጠነከረ ፍቅር መኖር አልነበረበትም። እኔ እንደተረዳሁት በአጠቃላይ የቢራዎቹ ማስታወቂያዎች 18 ዓመት የሞላቸው ወጣቶች ወደ ጉርምስና እድሜ በመሸጋገራቸው ሳይሆን "ለአቅመ ቢራ" በመድረሳቸው እድለኝነት እንዲሰማቸው፤ ከዚህ በታች ያሉት ደግሞ መቼ ለዚህ "ክብር" በቅቼ እንዲሉ ለማጓጓት ታስበው የተሰሩ ናቸው። ይህን አይነቱን ትውልድ ገዳይ ድርጊት ሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል ሊያወግዘው ይገባል። ካልሆነ ግን በራሳችን የቴሌቪዥን ጣቢያ ልጆቻችንን ማበላሸት ይሆናል።
(አለምሸት ዝናቡ - ከመገናኛ)
በሰንደቅ ጋዜጣ 11ኛ ዓመት ቁጥር 570 ላይ "ዓይንን በብቸኝነት የሚያክም ማዕከል ስራ ጀመረ" በሚለው ዜና ዲማ የዓይን ህክምና "ማዕከል" ሳይሆን "ክሊኒክ" መሆኑ፤ የክሊኒኩ መስራቾች ዶ/ር መሠረት እጅጉ እና ዶ/ር ይልቃል አዳሙ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ መምህራንና በምኒልክ ሆስፒታል የዓይን ህክምና ስፔሻሊስቶች መሆናቸው ተስተካክሎ እንዲነበብ፤ እንዲሁም ክሊኒኩ በብቸኝነት የሚሰጠው ጠቅላላ የዓይን ህክምናን ሳይሆን የእንባ መፍሰስ፣ የዓይን ቆብና የዓይን ዕጢ ቀዶ ህክምናን መሆኑን እንገልፃለን። በተጨማሪም በዜናው ሀገራችን ከሰሃራ በታች ካሉ አገራት 1 ነጥብ 8 በመቶ የዓይን ችግር አለባቸው የሚለው አገላለፅ "በአገራችን 1 ነጥብ 6 በመቶ ህዝብ የዓይነስውርነት ችግር አለበት" በሚል ተስተካክሎ እንዲነበብ በአክብሮት እንጠይቃለን።
We have 144 guests and no members online