ልዑል ኤርምያስ ሳህለስላሴ የ አጼ ሃይለስላሴ የ ልጅ ልጅ በ አሜሪካው ኮንግረስ መጻህፍት ቤት ተገኝተው አድርገውት የነበረውን ንግግር ለ አሁኑ ትውልድ ከ 21 አመት በላይ ስለነበረችው ሃገራችን ታሪክ በሚገባ እንዲረዳ እንደሚያደርገው እገነዘባለሁ። በእዚህ አጋጣሚ አንዳንዶቻችን የምናውቃቸውን ታሪኮች አዲሱ ትውልድ በ 21 ዓመት ታሪክ ትረካ ስለተጎዳ ባገኘነው አጋጣሚ ሁሉ ታሪክን ማስተላለፍ መቻል ሃላፊነት መሆኑን ልብ እንድትሉልኝ እጠይቃለሁ።
የጉዳያችን ብሎግ ጦማሪ የንጉሳዊ አስተዳደር ናፋቂ ባይሆንም እንደ እዚህ አይነት ታሪኮች (የቀደመው የ ሃገራችን የ ዘውድ ታሪክ) ከህብረተሰቡ ታሪካዊ እና ሞራላዊ ጉዳዮች ጋር የነበረው ተዛምዶ በተመለከተ ከ ሶስት አቅጣጫዎች ሲታፈኑ ታዝቧል።
1/ በንጉሱ ስርዓት ላይ በተነሳው አብዮት የተሳተፉ የ ''ያ ትውልድ'' አባላት
2/ የ ደርግ ስርዓት
በ 1953ዓም በ እነ መንግስቱ ንዋይ ተነስቶ የነበረው የመፈንቅለ መንግስት ሙከራ በኋላ'' የሃገሬ ጉዳይ በጣም ስላሳሰበኝ ጻፍኩት'' ያሉት የ' ፍቅር እስከ መቃብር' መጽሃፍ ደራሲ እና ዲፕሎማት ሃዲስ አለማየሁ ''ኢትዮጵያ ምን አይነት አስተዳደር ያስፈልጋታል?'' በሚለው መጽሃፋቸው ላይ (መጽሃፉ የተጻፈው ገና የመጀመርያው የ ኢትዮጵያ አብዮት ሳይካሄድ ነበር) የደርግ መንግስት ሳይመጣ ሃገራችን ''ያሉዋት አማራጮች ሁለት ናቸው'' ።ብለዋል እነርሱም'' የ ምስራቁ አይነት አምባገነን መንግስት አልያም የ ምዕራቡ አይነት የ ንጉሳዊ ዲሞክራሲ'' መሆናቸውን ካወሱ በኋላ'' የ አምባገነን መንግስት ከመጣ አያምጣው እንጂ የህዝቡን ሃብት ለ ጆሮ ጠቢ ያባክናል፣የሃገሩን ሃብት ከልማት ይልቅ ለእርስ በርስ ውግያ ያውለዋል፣ስራው ሁሉ ስልጣን ማስጠበቅ ስለሚሆን ሃገራችን በ ዘር ፖለቲካ እንዳትገባ ያሰጋታል።ነገር ግን የ አምባገነን መንግስት በየትኛውም አለም እንደታየው ካለ ውጊያ ስልጣን ሊለቅ አይችልም ''ብለው ያስቀምጣሉ።
ደራሲ እና ዲፕሎማት ሃዲስ ዓለማየሁ ''ከሃገራችን ታሪካዊ ክስተት አንጻር የሚያስፈልጋት የመንግስት አስተዳደር ዘውዱ ለይስሙላ እንደ ሰንደቅ ዓላማ እና የ ሃገሪቱ አንድነት ተምሳሌነት ብቻ እንዲኖር አስተዳደሩ ግን በ እንግሊዝ እና በ ብዙ የ አውሮፓ ሃገራት እንዳለው ትክክለኛ ዲሞራስያዊ ምርጫ እያደረገ የምክር ቤቱንም ሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩን እንዲመርጥ ቢደረግ ይበጃል።እዚህ ላይም የህግ ማውጣቱን እና የመቆጣጠር ስራ የ ምክር ቤቱ ሆኖ ዘውዱ የቀረበለትን ማጽደቅ ብቻ ይሆናል ስራው።''የ ዘውዱን አስፈላጊነት ሃዲስ አለማየሁ ሲያስገነዝቡ'' ኢትዮዽያ ከ ክርስቶስ ልደት በፊት በታሪክ፣በእምነት እና የ አንድነት ተምሳሌት ዘውድ ወርውራ ከጣለች ትልቅ የታሪክ እና የ ህልውና ቀውስ ውስጥ እንደምትገባ'' በማሳሰብ በወቅቱ የ ማኦኢዝምም ሆነ የ ራሻን አስተሳሰብ ይዞ የተነሳውን ትውልድ ሞግተዋል።
3/ የ ኢህአዲግ መንግስት
ኢህአዲግ ገና በዱር እያለ ከሚያስተላልፈው የራድዮ ፕሮግራም ውስጥ የኢትዮዽያን ያለፉ ታሪኮች ማጥቆር አንዱ አላማው ነበር። አሜሪካን ሃገር' በዘር የሚከፋፍል ፖለቲካ አንፈልግም' ብለው በደርግ ዘመን ይቃወሙ የነበሩትን እነ ተፈራ ዋልዋ' የ ነፍጠኛው እና ያለፉት ስርዓቶች ናፋቂዎች' እያሉ ስም ይለጥፉላቸው ነበር።ይህ ብቻ አይደለም ኢህአዲግ ስልጣን ከያዘ በኋላ የ አጼ ሃይለስላሴን አስከሬን ሲወጣ ''በ አለም ዙርያ ያሉ አድናቂዎቻቸውን ጠርተን በክብር የቀብር ስነስርዓት ይከናወን ይህ ለ ሃገራችን ትልቅ ዲፕሎማሲ ነው ኢህአዲግም ያስከብረዋል እንጂ አያስነቅፈውም'' ተብሎ በተደጋጋሚ ሲነገር ''ንጉሱ የሚቀበሩት ከ ንግስና መውረዳቸው በደርግ ከተነገረ በኋላ ስለሆነ አሁን እንደ ተራ ሰው ነው የሚታዩት'' እንደ ኢህአዲጉ አውራ አነጋገር ተብሎ ከመንግስት ባለስልጣን አንድም ዝር ሳይል ተከወነ። አሁንም ግን በሚገባ ክብር ባለመከወኑ ወደፊት ቀን ይጠብቃል እንጂ በክብር ይከወናል የሚሉትን ሳንዘነጋ።የ እዚህ ብሎግ ጸሃፊ በወቅቱ ስለ እዚሁ የ ኢህአዲግ በ አስከሬን ላይ ሳይቀር ለያዘው ቂም'' የ ቢቢሲ ፎከስ ኦን አፍሪካ'' ፕሮግራም ከ አዲስ አበባ በዘገበው ዘገባ ላይ በተሰነዘረው አስተያየት ''ዲፕሎማሲ ያልገባው የ ንጉሱን ለ ኢትዮዽያ መልካም ገጽታ ያላቸውን ክብር ያላገናዘበ መንግስት'' ተብሎ መቅረቡን ያስታውሳል።ይህ ብቻ አይደለም በቅርቡ በ አፍሪካ ህብረት አዲሱ ህንጻ ላይ ብዙ የ አፍሪካ ምሁራን ለምን የ አጼ ሃይለስላሴ ሃውልት እንዲሰራ ኢትዮዽያ አልጠየቀችም ሲባሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ'' 'ፓን አፍሪካን' ሃሳብ በማቀንቀን የ ጋናው ኩዋሚ ንኩማ ከ ንጉሱ ይበልጣሉ::'' በማለት የይበልጣል ያንሳል ሂሳብ ውስጥ ገቡ።በየትኛውም የ ታሪክ መለክያ ግን ''ፓን አፍሪካ'' ማለት ንጉሱ መሆናቸውን እነ ዶክተር ያቆብ ጭምር በ ምርምር ጽሁፋቸውን በማገናዘብ ለ አሜሪካ ሬድዮ ከገለጹ ገና አንድ አመት ያልሞላው ታሪክ ነው።
ኦስሎ