ቱኒዝያ ዛሬ ፕሪዚዳንታዊ ምርጫን ስታካሂድ ዋለች። የፀደይ አብዮት ከተቀጣጠለበትና የሃገሪቱ ፕሪዚዳንት ከስልጣን ከተወገዱ ከአራት ዓመት በኋላ ዛሬ በሰሜን አፍሪቃዊትዋ ሃገር በቱኒዝያ 5,3 ሚሊዮን ህዝብ ለምርጫ መጠራቱም ተመልክቷል። በህዝብ መጠይቅ መዘርዝር መሰረት ሐይማኖት ጋር ግንኙነት የሌለዉ ፓርቲ እጩ የ87 ዓመቱ ፖለቲከኛ ቤጂ ካይድ ኢስቢሲ በምርጫዉ ከፍተኛ ድምፅን ሳያገኙ አይቀሩም። «ኢናዳ» የተሰኘዉ እስላማዊ ፓርቲ በበኩሉ ሃገሪቱን መከፋፈል ስለማይፈልግ በምርጫዉ ምንም አይነት እጩን እንዳላከ ገልፆአል።አንዲት ሴትን ጨምሮ 27 እጩዎች የተወዳደሩበት የዛሬዉ የቱኒዚያ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ፤ ምናልባትም አብላጫ ድምፅ በማግኘት አሸናፊ አይገኝበትም የሚል አስተያየትም እየተሰጠ ነዉ። በዚህም ምክንያት በመጭዉ ታህሳስ 19 የመለያ ምርጫ እንደሚደረግ ተነግሯል። ቱኒዝያ በያዝነዉ የጎርጎረሳዊ ዓመት መጀመርያ ላይ አዲስ ሕገ-መንግስት ማፅደቅዋ ይታወቃል።
ካለፈዉ ሃሙስ ወዲህ ከ1000 የሚበልጡ ተገንጠያቂዎች ከሜዲተራንያን ባህር ላይ ከአደጋ መታደጋቸዉ ተገለፀ። አንድ የቱርክ ብዙሃን መገናኛ እንደዘገበዉ የሰሜናዊ ቆጵሮስ ባለስልጣን መስርያ ቤቶች በአንድ የአሳ መጥመጃ ጀልባ ላይ ተሳፍረዉ አደጋ ላይ የነበሩ 250 ሶርያዉያን ስደተኞችን አድነዋል። ትናንት ቅዳሜ «ግሪጎሮቲ» የተሰኘ አንድ መርከብ በሊቢያና ሲሲሊያ የባህር አዋሳኝ ላይ 691 ስደተኞችን ከከባድ አደጋ መታደጉም ተዘግቧል። ባሳለፍነዉ ዓርብ የሊቢያ የባህር ወደብ ጠባቂዎች በአንድ የተበላሸ ጀልባ ላይ ይቀዝፉ የነበሩ 105 ስደተኞችን አድነዋል። በየዓመቱ ከመካከለኛዉ ምስራቅ ሃገራትና ከአፍሪቃ በሽዎች የሚቆጠሩ ስደተኞች ወደ አዉሮጳ ሕብረት ሃገራት ለመግባት ሙከራ ሲያደርጉ፤ አብዛኞቹ የባሕር ሲሳይ ይሆናሉ። እንደ ተመድ የያዝነዉ የጎርጎረሳዉያን ዓመት ከጀመረ በባህር ወደ አዉሮጳ ሃገራት ለመሻገር ሙከራ አድርገዉ የሰመጡ አልያም ደብዛቸዉ የጠፋ ስደተኞች ቁጥር ከ 2500 በላይ ሆንዋል።
ቢያንስ ስድሳ ጀርመናዉያን ስላማዊ መንግሥት የሚባለዉን ቡድን ተቀላቅለዉ ጦርነት ላይ መሞታቸዉን የጀርመኑ የሕገ-መንግስት ማስከበርያ ቢሮ ዛሬ አስታወቀ። ከሟቾቹ መካከል ቢያንስ ዘጠኙ የሞቱት ደግሞ አጥፍቶ ጠፊ ጥቃትን በማድረስ መሆኑን የጀርመን ሕገ-መንግሥት ማስጠበቅያ ቢሮ ፕሪዚዳንት ሃንስ ጊዮርግ ማስን አስታዉቀዋል። ከጀርመን 550 ሰዎች አሸባሪ ቡድኑን ሶርያና ኢራቅ ላይ መቀላቀላቸዉም ተመልክቷል። የጀርመኑ የሕገ-መንግስት ማስከበርያ ቢሮ እስካሁን ወደ 180 የሚሆኑ ሰዎች ከጦርነቱ አካባቢ ወደ ጀርመን መመለሳቸዉን እንደሚያምን ተገልፆአል። ተመላሾቹን ሁሉ ለመቆጣጠርና ክትትል ለማድረግ ግን ችሎታዉና ኃይሉ የለም ሲሉም የጀርመን ሕገ-መንግሥት ማስጠበቅያ ቢሮ ፕሪዚዳንት ሃንስ ጊዮርግ ማስን ተናግረዋል። ማስን «ቬልት አም ሶንታግ» ለተሰኘዉ የጀርመን የእሁድ ሳምንታዊ ጋዜጣ እንደገለፁት «በጀርመን አክራሪዎች ጥቃት ያደርሳሉ የሚል ጭንቀት ቢያሳድርም ፤ ሰዉ ሊፈራ አይገባዉም። »
የኢራንን የአቶም መረሃ- ግብር በተመለከተ ቪየና ላይ በተደረገዉ ዉይይት በቂ ዉጤት ላይ ባለመደረሱ የቴህራን መንግስት የተጨማሪ የግዜ ገደብ እንዲሰጥ ጠየቀ። በኢራን የአቶም መረሃ-ግብር ላይ ዛሬ ቪየና ላይ በቀጠለዉ ዉይይት ምንም ነጥብ ላይ ካልተደረሰ ነገ የሚጠናቀቀዉ የግዜ ገደብ መራዘም እንደሚኖርበት ኢራንን የሚወክሉት ባለስልጣናት ገልፀዋል። ለዉይይት የሚራዘመዉ ግዜ ከስድስት ወር እስከ አንድ ዓመት እንደሚሆንም ተያይዞ ተገልፆአል። በተባበሩት መንግሥታት ድምፅን በድምፅ መሻር መብት ያላቸዉ አምስት ሃገራትና ጀርመን ከቴህራን መንግስት ጋር፤ የኢራን የአቶም መረሃ-ግብር ለኒኩልየር ማምረቻነት ሳይሆን ለሰላማዊ የኃይል ምንጭ ጥቅም ላይ እንዲዉል ለማድረግ ረዘም ላለ ግዜ ድርድር ላይ መሆናቸዉ ይታወቃል። ኢራን የአቶም መረሃ-ግብሯን እንድትቀንስ ማዕቀብ የሚያርፍባት ከሆነ ግን በኤኮኖሚዋ ላይ ከባድ ቀዉስ እንደሚከተል ተመልክቷል።
የዩኤስ አሜሪካ ምክትል ፕሪዚዳንት ጆ ባይደን ሃገራቸዉ እስላማዊ መንግስት የተባለዉ ፅንፈኛ ቡድንን ለማጥቃት በምትወስደው ርምጃ ቱርክን ለማሳተፍ እንዳልቻሉ ተነገረ። ባይደን ከቱርኩ ፕሬዚዳንት ራችብ ተይብ ኤርዶኃን ጋር ኢስታንቡል ላይ ባደረጉት የ 4 ሰዓታት ውይይት ምንም አይነት የስምምነት ነጥብ ላይ አለመድረሳቸዉ ተዘግቧል። ሁለቱም ፖለቲከኞች ሰፊ ዉይይት ማድረጋቸዉን ከመናገር በቀር ምንም አይነት ዝርዝር መግለጫ ከመስጠት ተቆጥበዋል። ዩኤስ አሜሪካ የእስላማዊዉን መንግስት ሚሊሽያ ለማጥቃት በኢራቅና ሶርያ በሚደረገዉ ትግል ላይ ቱርክ ወታደራዊ ተሳትፎ እንድታደርግ ትፈልጋለች። ቱርክ በበኩልዋ ይህን ጥያቄ ዉድቅ በማድረግ በአንፃሩ የቱርክ ሶርያ ድንበር ከጦር ነፃ የሆነ ቀጠና እንዲደረግ ጥያቄን ታቀርባለች። ዩኤስ አሜሪካ በበኩልዋ በሶርያ እና በኢራቅ የሚገኘዉን እስላማዊዉን ሚሊሽያ ቡድን በዓየር ለማጥቃት ከቱርክ ግዛት መነሳትን ብትሻም እስካሁን ቱርክ አለመፍቀድዋ ተነግሮአል።
በፈረንሳይ 20 በሚሆኑ ከተሞች የሚገኙ በሽዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች ፖሊስ የሚያሳርፈዉን ጥቃት በመቃወም ሰላማዊ ሰልፍ ወጡ። በደቡብ ምዕራባዊ ፈረንሳይ ቱሉዝ ከተማና በምዕራባዊ ፈረንሳይ ናትስ ከተማ ሰልፍ ሰልፈኞች ከፖሊስ ጋር መጋጨታቸዉ ተመልክቶአል፤ 26 ሰልፈኞችም በፖሊስ ቁጥጥር ስር መዋላቸዉ ነዉ የተነገረዉ። ይህ የተቃዉሞ ሰልፍ የተቀሰቀሰዉ፤ ከአራት ሳምንታት በፊት ከቱሉዝ ከተማ ብዙም ሳይርቅ የሚሰራዉን የዉኃ ግድብ በመቃወም ሰልፈኞች ለተቃዉሞ በወጡበት ወቅት ፖሊስ ሰልፈኞችን ለመበተን ከፍተኛ ብርሃን የሚተፋ ጥይት ከተኮሰ በኋላ አንድ የ21 ዓመት የከባቢ ጉዳይ ተቆርቋሪ ወጣት ከተገደለ በኋላ መሆኑ ነዉ። በፈረንሳይ አንድ ተቃዋሚ ሰልፈኛ በፖሊስ እጅ ሲሞት ከጎርጎረሳዊዉ 1986 ዓ,ም ወዲህ ይህ የመጀመርያዉ መሆኑ ነዉ። ባለፈዉ የካቲት ወር ናትስ ከተማ ሊሰራ የታቀደን የአዉሮፕላን ማረፍያ በመቃወም ሰልፈኞች አደባባይ በወጡ ወቅት ፖሊስ ሰልፈኞችን ለመበተን ባደረገዉ ሙከራ አንድ ተቃዋሚ ሰልፈኛ አንድ አይኑን ማጣቱ ተመልክቷል። ቱሉዝ ከተማን ብዙም ሳይርቅ ሊሰራ የታቀደዉ የዉኃ ግድብ መሰረዙም ተገልጿል።
የአፍጋኒስታን ምክር ቤት ተልኮዉን በመጠናቀቅ ላይ ያለዉ የዓለም አቀፉ ወታደራዊ ኃይል ከተልዕኮዉ በኋላ ወታደራዊ ኃይሉ በሀገሪቱ መቆየት የሚያስችላቸዉ ነጥብ ላይ በመድረስ አንድ ዉል ዛሬ አፀደቀ። በአፍጋኒስታን ይቆያሉ የተባሉት ወደ 10 ሺ የሚሆኑት ወታደሮች አብዛኞቹ ከዩኤስ አሜሪካ መሆናቸዉም ተመልክቶአል። የአፍጋኒስታን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ አብዱል ራዉፍ ኢብራሂም ሕጋዊ የምክር ቤቱ ከዩኤስና የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃል ኪዳን ሀገራት ማህበር «ኔቶ» ጋር አስፈላጊ ያለዉን የፀጥታ ጉዳይ ዉል ምክር ቤቱ በከፍተኛ ድምፅ መስማማቱን ገልፀዋል። በድምፅ አሰጣጡ 152 የምክር ቤቱ አባላት በዉሉ ሲስማሙ አምስት አባላት ብቻ ሳይስማሙ መቅረታቸዉ አፈጉባኤዉ አስታዉቀዋል። የአፍጋኒስታን ፕሬዚዳንት ቃል አቀባይ ናዚፉል ዛላርዚ በበኩላቸዉ የዉጭ ሃገር የጦር ኃይላት ለአፍጋኒስታን የፀጥታ ኃይላት ስልጠናና ምክርን ይሰጣሉ ብለዋል። የዩኤስ አሜሪካና የኔቶ ወታደራዊ ኃይላት በአፍጋኒስታን እንዲቆዩ በምክር ቤት መፅደቅ የነበረበት ይህ ዉል ባለፈዉ መስከረም 30 በፕሬዚዳንት ሻሪፍ ጋኒ መፈረሙ ይታወሳል። በስምምነቱ በአጠቃላቅ 12 ሺ የዉጭ ኃይላት በአፍጋኒስታን እንዲቆዩ የሚፈቅድ ሲሆን የቀድሞዉ የአፍጋኒስታን ፕሬዚዳንት ሃሚስ ካርዛይ ይህን ስምምነት አልፈርም ማለታቸዉ ይታወሳል። የጀርመን ጦር 850 ወታደሮቹን ዝግጁ በማድረግ መፍትሄ ፈላጊውን ተልኮ ይተባበራል ተብሏል።
AH / LA