ቀለመ ደማቁ የመስቀል በዓል
መስቀል በአዲስ አበባ መስከረም 16 ከሰዓት በኋላ በደመራ በዓል ጀምሮ መስከረም 17 የሚጠናቀቅ ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ዋና ዋና በዓላት አንዱ ነው። እኛ ኢትዮጵያውያን መስቀልን ማክበር ከጀመርን ከ1600 ዓመታት በላይ ሆኖናል። የታላቁ ቆስጠንጢኖስ እናት ንግስት እሌኒ/ሄለና አፈታሪኩ አንደሚለው በ317 ዓ.ም. ገደማ እውነተኛውን ክርስቶስ የተሰቀለበትን መስቀል አገኘችው። መስቀሉን ለማግኘት እጅግ ተቸግራ በነበረ ጊዜ አብዝታ ወደ እግዚአብሔር ፀለየች። የልቧን ፋለጎት አይቶም እግዚአብሔር በራዕይ "ብዙ ዕጣን እንድታጨስ እና የእጣኑ ጭስም በትክክል መስቀሉ ወደሚገኝበት ቦታ እንደሚመራት' ነገራት። እሌኒም በማግስቱ በራዕይ እንደተገለጠላት ደመራ ተከለች እና እጅግ ብዙ እጣን ጨምራ ለኮሰችው። ጭሱም ሽቅብ አርጎ ወደ መሬት ተመልሶ በመምጣት መስቀሉ የሚገኝበት ስፍራ ላይ አረፈ።
ንግስቷም ወዲያውኑ ቁፈራውን አስጀመረች። ከስድስት ወራትም በኋላ በመጋቢት ወር መስቀሉ ተገኘ። የደመራ በዓል የሚከበረው ንግስቷ ልክ ቁፋሮ ያስጀመረችበትን ወር እና ቀን መስከረም 16ን በማስታወስ ነው። የግማደ መስቀሉ የተወሰነ አካል ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ ወሎ ግሸን ማርያም ይገኛል ተብሎ ይታመናል።
የመስቀል በዓል የአለምን ቅርሶች በመንከባከብ እና በመጠበቅ የሚታወቀው ዩኔስኮ በማይዳሰስ የአለም ቅርስነት መዝግቦታል። ለዚህም ምክንያቱ የመስቀል በዓል በመላው ኢትዮጵያ በእምነቱ ተከታዮች ዘንድ እጅግ በቀለማት አሸብርቆ መከበሩ ብቻ ሳይሆን አሁን አሁን በዓሉ ከኃይማኖታዊነቱም በላይ ህዝባዊ እና ባህላዊ እየሆነ በቅርቡም የፌስቲቫል አይነት ሰሜት እየያዘ በመምጣቱ ጭምር ነው።
የኢትዮጵያውያን ልዩ ስጦታ እና የመስከረም ጌጥ በሆነው ቢጫ አደይ አበባ የተሽቆጠቆጠው ደመራ ከመለኮሱ በፊት ለአመቱ ተረኛ ከሆኑ አብያተ ክርስቲያናት እና ደብሮች ቀሳውስት፣ ዲያቆናት፣ የሰንበት ተማሪዎች እና ሌሎችም በተለያዩ ቀለማት እና ዲዛይኖች የተጌጡ ልብሶቻቸውን ለብሰው በተለያየ ቋንቋ እየዘመሩ እና አታሞ እየመቱ ዙሪያውን ይሰበሰባሉ። በተለይ በአዲስ አበባ በመቶ ሺህዎች የሚቆጠሩ የከተማው ነዋሪዎች በስርዓቱ ላይ ለመገኘት ወደ መስቀል አደባባይ ይተማሉ።
ደመራው ተለኩሶ መንደድ ሲጀምር ህዝቡ ከጭፈራው ጋራ የልቡ ምት የሚጨምረው ደመራው ወዴት አቅጣጫ ይወድቅ ይሆን በሚለው ሀሳብ ነው። የዚህም ምክንያቱ ደመራው የሚወድቅበት አቅጣጫ የመጪውን አመት እጣ ፈንታ ይጠቁማል ተብሎ ስለሚታመን ነው። ከዚህም በተጨማሪ የደመራውን የመጨረሻ ፍም ለማጥፋት በዕለቱ ዝናብ እንዲዘንብም ይጠበቃል። ይህም በተመሳሳይ መጭው አመት የጥጋብ ይሁን የረሃብ እንደሆነ ይገመትበታል። መስቀል በመላው ኢተዮጵያ በአደይ አበባ እና በቀላማት አሸብርቆ የሚከበር ሲሆን እንደየአካባቢው መጠነኛ የአከባበር ልዩነት አለው። በሁሉም አካባቢዎች ከደመራው በዓል በኋላ አንደ ባህሉ አና ስርዓቱ በደስታ፣ በጭፈራ እና የተለያዩ ምግቦችን በመመገብ ይከበራል። መስቀል ለመላው ኢትዮጵያውያንም የክረምቱ ጊዜ የሚያበቃበት፣ አበቦች የሚያብቡበት እና ምድር የምታሸበርቅበት ጊዜ መምጣቱን ማብሰሪያም ነው። ለገበሬውም የሰቀልከውን ሞፈር እና ቀንበር አውርድ የሚል የስራ መግቢያ ደወልም ጭምር ነው።
መልካም የመስቀል በዓል!
Meskel, one of the major Ethiopian Orthodox festivals is celebrated for two days beginning September 26th. We Ethiopian have been celebrating Meskel for over 1600 years. The word Meskel means \'cross\' and the feast commemorates the discovery of the cross upon which Jesus was crucified, by the Empress Helena, the mother of Constantine the Great. Legend has it that in the year 326, Queen Helena (Empress Helen) the Mother of Constantine the Great, discovered the cross upon which Christ was crucified. Unable to find the Holy Sepulchre, she prayed for help and was directed by the smoke from a burning fire as to where the cross was buried. After unearthing the Holy Cross, Queen Helena lit torches heralding her success. In the Middle Ages, the Patriarch of Alexandria gave the Ethiopian Emperor Dawit half of the True Cross in return for protection afforded to the Coptic Christians. A fragment of the True Cross is reputedly held at the Gishen Mariam, about 70 kilometers northwest of Dessie. Ethiopians have been celebrating this day for millennium.
There are two occasions on Meskel. The first is Demera (September 26), in which bonfires are built topped by a cross to which flowers are tied. The flowers are Meskel Daisies. The Patriarch of the Ethiopian Orthodox Church orchestrates the lightening ceremony. After the bonfires are blessed they are lit and dancing and singing begins around them. Priests in full ceremonial dress sing around the bonfire. Little Demera are also built at individual houses or villages. After some time, splinters from the bundles of burning wood collapse. Which direction they fall is very significant: north, south, east or west Interpretations are soon conjectured as to whether the fields of grain are going to be plentiful or not, or there is peace all year round, etc. At the closing of the Demera, a rain shower is expected to fall to help put the fire out. If the rain falls and the fire is extinguished, there is a belief that the year will be prosperous.
The day after the Demera is Meskel. This day is observed with plenty of food and drink as believers go to the spot of the Demera and, using ashes from the fire, mark their heads with the sign of the cross. The festival coincides with the mass blooming of the golden yellow Meskel daisies. The best place to see the Meskel Festival is in the capital Addis Ababa at the famous Meskel Square. But all along the Historic route (Bahir Dar, Gonder, Axum, and Lalibela) and in other major towns, Meskel is colorfully celebrated.
Celebrate for more Success and Happiness!
Cheers with St. George Beer!
Question: What year did the Patriarch of Alexandria gave the Ethiopian Emperor Dawit half of the True Cross??