ድልድይ በማፍረስ፤ መሠረተ ልማቶችን በማውደም ከየቦታው በተለቃቀሙ ወንበዴዎች መሪነት ኢትዮጵያን በ"ነጻ አውጪ" ስም በግፍ ሲገዛ የነበረው ትህነግ በአፍሪካ በትክክለኛ መጠሪያ ስሙ ሊጠራ ዝግጅት ላይ መሆኑ ተሰማ።
ራሱን የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ህወሓት/ትህነግ) በማለት የሚጠራውና በኢትዮጵያ እጅግ አስከፊ የሚባልና ትውልድን ያወደመ ርዕዮት በመከተል አገር ያፈረሰው የወንበዴዎች ጥርቅም፤ እስካሁንም በዓለምአቀፍ የአሸባሪዎች የመረጃ ቋት በአሸባሪነት ተመዝግቦ የሚገኝ ድርጅት መሆኑ ይታወቃል። አባላቱና ደጋፊዎችም በዚሁ ሁኔታ የሚታዩ መሆናቸውን ብዙዎች የሚስማሙበት ነው።
ከዚህ በታች የሚገኘው መረጃ በዓለምአቀፉ የአሸባሪዎች ቋት ተመዝግቦ የሚገኝ የህወሃት ወንጀል ዝርዝር ነው።
ይህንን ታሳቢ በማድረግ በዓለምአቀፍ ደረጃ እስካሁን ድረስ በአሸባሪነት ስሙ ተተክሎ የሚገኘው የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግንባር / ትህነግ በኢጋድ ቀጥሎም በአፍሪካ ኅብረት በአሸባሪነት ሊፈረጅ እንደሆነ ተሰምቷል ሲል ኢትዮ 12 ዘግቧል። አፍሪካ ኅብረት ለምስራቅ አፍሪቃ መልዕክተኛ አድርጎ የሾማቸው የቀድሞ የናይጄሪያ ፕሬዚዳንት ሪፖርት ማቅረባቸውም ተሰምቷል።
ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ ለአዲስ አበባ ዘገባቢያችን እንዳስታወቁት ትህነግ ወደ ሰላም መድረክ እንዲመጣ የቀረበለትን "የትጥቅ ፍታ" ጥያቄ እንደማይቀበል ባስታወቀ ማግስት የአፋር ክልልን ዳግም መውረሩ ነገሮች እንዲከሩበት አድርጓል። ከዚህ በተጨማሪ የአሸባሪው ትግሬ ቡድን መሪ ደብረጽዮን ገብረሚካኤል "የትግራይ ሠራዊት ጉዳይ ለድርድር የማይቀርብ ጉዳይ" ነው ማለቱን አፈቀላጤዎቹ ዛሬ ባሰራጩት መረጃ አሳውቀዋል።
ትህነግን "አሸባሪ" የማስባሉ መረጃ ምንጭ እንዳሉት ቀደም ሲል በአማራ ክልል ዓለም ዓቀፍ ተቋማት ሳይቀሩ በመሰከሩበት ደረጃ በሽብርተኛነት ሊያስፈርጁ የሚችሉ ተግባራትን መፈጸሙ በማስረጃ ተያዟል። ከዚያም በተጨማሪ ሸኔ በይፋ ከትህነግ ጋር መሥራቱ ካወጀበትና ከዚያም በፊት ሰላማዊ ዜጎችን በማሸበር፣ በመግደል፣ በሰላም እንዳይኖሩ በማፈናቀል፣ በመዝረፍ፣ በማፈንና በመሰወር ሁለቱ ተናብበው እንደሚሠሩ መረጃ ቀርቧል። ምስክሮችም ቃላቸውን ሰጥተዋል።
ቀደም ሲል ጀምሮ ትህነግ ለምስራቅ አፍሪቃ ስጋት እንደሆነ ሲጠቆም ይሰሙ የነበሩ አገራት አሁን ላይ በኢጋድ ደረጃ ትህነግ በአሸባሪነት እንዲፈረጅ ከስምምነት መድረሳቸው ተገልጿል። የዜናው ባለቤቶች እንዳሉት የሚጠበቀው የኦባሳንጆ ሪፖርት ግምገማ ብቻ ነው። ትህነግና አጋሩ ሸኔ በኢጋድ አሸባሪ ተብለው ከተፈረጁ በኋላ የአፍሪካ ኅብረት በቀጣይ ውሳኔውን ከፍ አድርጎ በአፍሪካ ደረጃ ያጸድቀዋል የሚል እምነት አለ።
ትህነግ ሻዕቢያን በመጀመሪያ በኢጋድ፣ ቀጥሎ በአፍሪካ ኅብረት አሸባሪ አድርጎ ማስፈረጁና በተባበሩት መንግሥታት ማዕቀብ እንዲጣልበት፣ ከዓለም ተገልሎ እንዲቀር ማድረጉ ይታወሳል። ከረዥም ጊዜ በኋላ ሻዕቢያ አሸባሪ ስለመሆኑና ከአሸባሪ ጋር ግንኙነት ያለው ድርጅት ስለመሆኑ ማስረጃ እንደሌለ ተተቅሶ ቅፍደዳው እንደተነሳለት ይታወሳል።
ጅቡቲ አሁን ባለው የትህነግ እንቅስቃሴ ሥጋት ላይ የወደቀችና ኃይሏን በተጠንቀቅ ያቆመች አገር መሆኗን የሚያነሱ፣ ኬንያ ሸኔንና በድንበር አካባቢ የሚንቀሳቀሱ አሸባሪ ድርጅቶችን ለመዋጋት ከኢትዮጵያ ጋር መስማማቷ ክዚሁ እንቅስቃሴ ጋር በማያያዝ ይጠቅሳሉ። የመከላከያ ኤታማዦር ሹም ሱዳን በዝግ መክረው መመለሳቸውና ከሱዳን የላዕላይ ምክር ቤት ምክትል ሰብሳቢና የፈጥኖ ደራሽ ኃይል አዛዥ ጋር የተደርገው ምሥጢራዊ ስምምነት በትህነግ ላይ ያጠነጠነ ጉዳይ ስለመኖሩ ማረጋገጫ መሆኑን በርካቶች በደፈናው አስተያየት ሲሰጡበት ነበር።
የሕዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ "ህወሓት" እና "ሸኔ" በሽብርተኝነት ፈርጇል። ቡድኖቹን በሽብርተኝነት ለመፈረጅ የቀረበለትን የውሳኔ ሀሳብ ምክር ቤቱ በ1 ድምፀ ተዓቅቦ እና በ312 የድጋፍ ድምፅ ማጽደቁ አይዘነጋም።
ምክር ቤቱ የተጠቀሱት ቡድኖች በንጹሃን ዜጎች ላይ ጭምር ሲፈፅመኑ የቆዩት አሁንም እየፈፀሙ ያሉት ድርጊት የሽብርተኝነት ወንጀል መሆኑን የውሳኔ ሀሳቡ ያስረዳል። ውሳኔው በምክር ቤቱ ከመፅደቁ በፊት ሽብርተኛ አይደለሁም ብሎ ማስረጃ ይዞ የሚቀርብ አካል ካለ በሚል ምክር ቤቱ ጥሪ ቢያደርግም በጊዜ ገደቡ ማስረጃ ይዞ የቀረበ አካል እንደሌለም የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ ታገሰ ጫፎ በወቅቱ ማስገንዘባቸው፣ በምክር ቤቱ ተገኝተው ከምክር ቤቱ አባላት ለቀረቡ ጥያቄዎች ማብራሪያ የሰጡት በወቅቱ የፌዴራል ዋና ዐቃቤ ሕግ የነበሩት ዶ/ር ጌድዮን ጢሞቲዎስ ሽብርተኛ ተብለው የተፈረጁትን ቡድኖች በገንዘብ የረዱ፣ በሚዲያ የሚያግዙ፣ አመራርና አባል የሆኑ በህግ ይጠየቃሉ ማለታቸው ይታወሳል።
የዜናው ሰዎች እንዳሉት ውሳኔው ከጸናና በአውሮፓ ኅብረት ተቀባይነት ካገኘ፣ ለትህነግና ለሸኔ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ መንገድ መዋጮ ሲከፍሉ እና ሲያዋጡ የነበሩ አባሎቻቸው በጎፈንድሚ እና መሰል የገንዘብ መዋጮ መሰብሰቢያ እንዳይጠቀሙ ማድረግ ብቻ ሳይሆን በፊት ካዋጡባቸው መሰል ተቋማት ዳታ ቤዝ ስም ዝርዝራቸው ተለቅሞ ለሚኖሩበት አገር ይተላለፋል ብለዋል። ከዚያ በኋላ ጉዳዩ ምን እንደሚሆን የሚታይ እንደሆነም አመልክተዋል።
በኢትዮጵያ ከፖለቲካ ጥያቄም ሆን አጀንዳ ጋር ግንኙነት የሌላቸውን ሰላማዊ ዜጎች ማወክ፣ ማፈን፣ መግደል፣ ማፈናቀል፣ መዝረፍ፣ ይህንኑ እንደ ድል በማኅበራዊ ሚዲያ ማሰራጨት፣ ለዚሁ ሥራ በቅስቀሳና በአካል ተዋናይ የሆኑትን ድርጅቶች በገሃድ በገንዘብ መደገፍ ላለፉት አራት ዓመታት እጅግ የተለመደና በርካቶችን ያሳዘነ ጉዳይ ሆኗል።
ይህ የኢጋድ ውሳኔ ፍጻሜ ሲያገኝ ወራሪው የትግሬ ቡድን የሚጠቀምበት ባንዲራም ሆነ ማንኛውም ድርጅቱን የሚስታውስ መለያ (አልባሳትንም ጨምሮ) እንዲሁም ሸኔ ለፊት ለፊት እያነገበ የሚያወጣው ባንዲራ በማንኛውም የመገናኛ (ማኅበራዊ ሚዲያንም ጨምሮ) መስመር በበሸባሪነት የሚስጠይቅና በሕግ የሚስቀጣ እንደሚሆን የመረጃው አቀባዮች ትንበያ ሰጥተዋል። እንደማጣቀሻም አልቃይዳን እና መሰል ድርጅቶችን መደገፍም ሆነ ምልክቶቻቸውን መጠቀም በሕግ የሚያስጠይቅ እንደሆነ ለዋቢነት ጠቅሰዋል።
በዚህ የማያፈናፍን አጣብቂኝና ቅርቃር ውስጥ የገባ ትህነግ ሁኔታው በአሜሪካ ከሚገኙት የግፍ ተካፋይ ወዳጆቹ በመረጃነት የደረሰው በመሆኑ ሰሞኑን ኤችአር 6600 የሚል ሕግ በአሜሪካ እንዲጸድቅለት እየተጋ ይገኛል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ወደ ብራስልስ ማቅናታቸው በታላቅ ተስፋ ከሚጠበቀው የኦባሳንጆ ሪፖርት ጋር ተዳምሮ፣ የተባበሩት መንግሥታት ምክትል ዋና ጸሐፊ አሚና መሐመድ አማራ፣ አፋርና ሱማሌ ክልልን መጎብኘታቸውና ኒውዮርክ ላይ "ባየሁት ግፍ እንባዬን መቆጣጠር አልቻልኩም" በማለት የሰጡት መግለጫ እንዲሁም አምነስቲ ኢንተርናሽናል በትላንት ሪፖርቱ ትህነግን በጦርነቱ ለተፈጸሙ ወንጀሎች ቀጥተኛ ተጠያቂ ማድረጉ ለተጀመረው ጉዳይ ከፍተኛ ግብዓት ከመሆን ባሻገር ውሳኔው ዕውን እንደሚሆን ጠቋሚዎች ናቸው ተብሏል።
ጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ