የአሜሪካው ዓለም አቀፍ ልማት ፋይናንስ ኮርፖሬሽን (ዲኤፍሲ) በኢትዮጵያ ውስጥ ለሚገኘው ለቱሉ ሞዬ ጂኦተርማል የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክት 1.55 ሚሊዮን ዶላር ድጋፍ ማድረጉን አስታወቀ።
አዲሱ የገንዘብ ድጋፍ የፕሮጀክቱን ልማት ለማሳለጥ እንዲሁም የ50 ሜጋ ዋት የጂኦተርማል ኃይል ማመንጫ ዲዛይን ለማዘጋጀት የጊዜ ሰሌዳውን ያፋጥናል ሲል የአሜሪካው ዓለም አቀፍ ልማት ፋይናንስ ኮርፖሬሽን አስታውቋል።
ፕሮጀክቱ ሲጠናቀቅ በአገሪቱ የመጀመሪያዋ የግል የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክት ሲሆን ከፍተኛ የመሠረተ-ኃይል ኃይል ማቅረብ የሚችል ከፍተኛ ያልተነኩ የጂኦተርማል ሀብቶች ያሏት ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ትላልቅ የጂኦተርማል ኃይል ማመንጫዎች አንዱ ይሆናል ተብሏል።
የዲኤፍሲ ዋና ሥራ አስፈፃሚ የሆኑት አደም ቦህለር "ዲኤፍሲ ከአዲሶቹ የልማት መሣሪያዎቻችን አንዱን በመጠቀም ቴክኒካዊ ድጋፍን በመጠቀም የፕሮጀክቱን ዲዛይን ለመቅረፅ ይረዳል" ብለዋል ።
ይህ ፕሮጀክት ኢትዮጵያ ለኢኮኖሚ እድገቷ ወሳኝ ግብዓት እንድትጠቀም ይረዳታል ሲል ዲኤፍሲ አስታውቋል። በኢትዮጵያ የሚገኘው ኩባንያ ቱሉ ሞዩ ጂኦተርማል ኦፕሬሽንስ ኃ.የተ.የግ.ማ(ቲ.ጂ.ኦ.) ከአዲስ አበባ በስተደቡብ ምስራቅ 125 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘውን የቱሉ ሞዬ ፕሮጀክት በማልማት ላይ መሆኑን ድርጅቱ አመላክቷል።
የዲኤፍሲ የቴክኒክ ልማት ለፕሮጀክት ልማት እስከ 1.55 ሚሊዮን ዶላር የሚሆን ገንዘብ እንደሚሰጥ ያስታወቀ ሲሆን፣ ፕሮጀክቱ ከተጠናቀቀ በኋላ ዲኤፍሲ ተግባራዊ ለማድረግ ተጨማሪ የፋይናንስ ግምገማ እንደሚደርግ ገልጿል። ቱሉ ሞዩ ጂኦተርማል ኦፕሬሽንስ የትግበራ ፋይናንስን ከዲኤፍሲ ወይም ከሌላ ከማንኛውም የገንዘብ ድጋፍ የሚያገኝ ከሆነ ቲጂኦ የቴክኒክ ልማት ፈንድ ሙሉውን መጠን ይከፍላል ሲል ድርጅቱ አብራርቷል።
የዲኤፍሲ የቴክኒክ ልማት በፓወር አፍሪካ ፣ በኢትዮጵያ በአሜሪካ ኤምባሲ፣ በአሜሪካ ንግድና ልማት ኤጀንሲ እና በአሜሪካ የግምጃ ቤት መምሪያን ጨምሮ ለኢትዮጵያ የኃይል ዘርፍ በረጅም ጊዜ የአሜሪካ መንግሥት ድጋፍ ላይ የተመሠረተ ነው። የቱሉ ሞዬ ፕሮጀክትበ 2010 በተሻሻለው የኢንቬስትሜንት ኢንቬስትመንት አጠቃቀም (BUILD) ሕግ ውስጥ የቀረበውን አዲሱን የቴክኒክ ልማት መሣሪያ በመጠቀም የዓለም ዓቀፍ ልማት ፋይናንስ ኮርፖሬሽን(DFC) የመጀመሪያ አጋጣሚዎች አንዱ ነው ።
እምቅ እና ነባር የዲኤፍሲ ፋይናንስ እና የኢንሹራንስ ኢንቨስትመንቶችን ለመደገፍ እና የእነዚህ ኢንቨስትመንቶች ተፅእኖን ከፍ ለማድረግ እሰራለሁም ብሏል።
የዴኤፍሲ ዋና ስራ አስፈፃሚ አደም ቦህለር እንደተናገሩት ድጋፉ የፕሮጀክት ልማት የ50 ሜጋ ዋት የጂኦተርማል ሀይል ማመንጫ ፕሮጀክት ለማዘጋጀት የጊዜ ሰሌዳን ያፋጥናል ብለዋል። ፕሮጀክቱ ሲጠናቀቅ የሀገሪቱ የመጀመሪያው ነፃ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክት እና በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ እጅግ ግዙፍ የጂኦተርማል ኃይል ማመንጫዎች አንዱ እንደሚሆን ዲኤፍሲ አስታውቋል ።
ቱሉ ሞዬ የጂኦተርማል ኦፕሬሽንስ ኃ.የተ.የግ.ማ (TMGO) 2010 ተቋቋመ ኩባንያው ነው። ታህሳስ 19/2010 ከኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል እና ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር የኃይል ግዥ ስምምነት እና የትግበራ ስምምነቱን ፈርሟል። ኢትዮጵያ ውስጥ ነፃ ከሆኑ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶች ውስጥ አንዷ እንድትሆን አስችሏታል ።
የቱሉ ሞዬ ጂኦተርማል ተስፋ ጣቢያ ከአሰላ በስተሰሜን ምዕራብ ይገኛል። የቱሉ ሙዬ ጂኦተርማል ከአዲስ አበባ ደቡብ ምስራቅ 125ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በኦሮሚያ ክልል ውስጥ በሰሜን በኩል ከቆቃ ሐይቅ እና በደቡብ ደግሞ ዝዋይ ሐይቅ አካባቢ ይገኛል።
በአሁኑ ሰዓት ቱሉ ሞየ ጂኦተርማል ፕሮጀክት ወደ መሬት ልብ ወደ 700 ሜትር ቁፋሮ ላይ መድረሱን እና እስከ 3 ሽ ሕ ሜትር ድረስ ለመዝለቅም በዕቅዱ እንደተያዘ አዲስ ማለዳ ከድርጅቱ ያገነችው መረጃ ያመላክታል።
ቅጽ 2 ቁጥር 102 ጥቅምት 7 2013