Administrator
የእውቁ አፍሪካዊ አርቲስት ኮፍፊ አሊይድ ኮንሰርት ትላንት በክለብ አዲስ ተካሄደ፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ ኮፍፊ ኦሊድ በተሰኘ የመድረክ ስሙ የሚታወቀው ተወዳጁ አርቲስት አንቶን ክሪስቶፍ አጌፓ ሙምባ ኦሎሚዴ ትላንት በክለብ አዲስ ስራዎቹን አቅርቧል፡፡
በክለብ አዲስ አዘጃጅነት በተካሄደው በዚህ ኮንሰርት ላይ አንጋፋው አርቲስት ስራዎቹን በማቅረብ ዓለም አቀፉን ማህበረሰብ በአንድ ላይ አገናኝቶ ያዝናና ሲሆን፣ ዘ ክለብ አዲስ "የ2021 የአፍሪካ ህብረት የሆነውን በስነ-ጥበብ፣ባህልና ቅርስ ሀብቶቻችንን በመጠቀም የምንፈልጋትን አፍሪካ መገንባት" የተሰኘውን መሪ ቃል ግምት ውስጥ በማስገባት፣ የአፍሪካዊያን ውብ ሀብቶቻችንን የሚያሳዩ ልዩ ልዩ ዝግጅቶችን ማቅረቡም አስታውቋል፡፡
አንጋፋው አፍሪካዊ አርቲስት ከፍፊ ሶኩስ ዘፋኝ፣ ዳንሰኛ፣ፕሮዲዩሰርና አቀናባሪ ሲሆን በስራው በርካታ ወርቃማ ሽልማቶችን ከማግኘቱም በላይ ከነአ ፊሊ ኡፑፓ እና ፌሪ ጎ ከመሳሰሉ ዝነኛ አፍሪካዊያን አርቲስቶች ጋር በመሆን ታዋቂውን "ሩብ ላቲን ኢንተርናሽናል" ኦርኬስትራን መስርቷል፡፡ ይህን አንጋፋና ተወዳጅ አርቲስት ነው ዘክለብ አዲስ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ አዲስ አበባ በማስመጣት ኮንሰርት እንዲያቀርቡ ያደረገው፡፡
በኮንሰርቱ ላይ አፍሪካን ሙዚቃና ጥበብ አፍቃሪያ፣የተለያዩ ሀገራት ኤምባሲዎች ተወካዮች፣አምባሳደሮችና ዲፕሎማቶች የኮንጎ ማህበረሰብ አባላትና ጥሪ የተደረገላቸው የክብር እንግዶች መታደማቸውም ታውቋል፡፡
በ2011 ዓ.ም ከከፍተኛ ትምህርት ጥራትና አግባብነት ኤጀንሲ በመጀመሪያ ዲግሪ እውቅና ባገኘባቸው በአካውንቲንግ ኤንድ ፋይናንስ እንዲሁም በማኔጅመንት የትምህርት አይነቶች በርቀት መርሃ ግብር ያሰለጠናቸውን ተማሪዎች ባለፈው ቅዳሜ መስከረም 8 ቀን 2014 ዓ.ም ቃሊቲ በሚገኘው ካፍደም ሲኒማ አዳራሽ አስመረቀ፡፡
ኮሌጁ በ2011 በአዲስ አበባ ካምፓስ በነቀምቴ ጎንድር ግልገል በለስ ሰልጣኞችን በመመዝገብ ሲያስተምር የቆየ ሲሆን ለምርቃት ብቁ የሆኑ 186 ተማሪዎቹን ማስመረቁን የኮሌጁ ስራ አስኪያጅ አቶ ክፍሌ አቲቃ ገልፀዋል፡፡ በምረቃ ስነ ስርዓቱ ላይ የአቃቂ ቃሊቲ ክ/ከተማ ሀላፊዎች፣ የኮሌጁ መምህራንና የአስተዳደር ሰራተኞችና እንዲሁም ተመራቂዎችና ቤተሰቦቻቸው ተገኝተዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት አብዛኛው ኢትዮጵያዊ ስራውን እየሰራ ጎን ለጎን ያለውን የመማርና የራስን ማሻሻል ፍላጎት አጥንተው ይህን ፍላጎት ለመሙላት ኮሌጅን መክፈታቸውን የገለፁት አቶ ክፍሌ፤ ከኮሌጁም በተለያዩ የሀገሪቱ የመንግስት ዩኒቨርስቲዎች የማስተማር ልምድ ባካበቱ ምሁራን መቋቋሙንና ዘንድሮ የመጀመሪያዎቹን ተመራቂዎች ማስመረቃቸውን አቶ ክፍሌ ጨምረው ገልጸዋል፡፡ በቀጣይም ኮሌጁ አቅሙን እያሳደገ፣ተጨማሪ የትምህርት አይነቶችንን እያስፋፋና ከስራው ጎን ለጎን መማር የሚፈልገውን የማህበረሰብ ክፍል በስፋት የማገልገል እቅድ እንዳለው የኮሌጁ ስራ አስኪያጅ ጨምረው ገልፀዋል፡፡
የሶስቱ ወንድማማች ደራያን አራት መፅሐፍት ዛሬ በብሔራዊ ቴአትር ከጠዋቱ 3፡00 ጀምሮ ይመረቃሉ፡፡ ደራሲያኑ ወንድማማቾች እንድሪያስ ይዘንጋው፣ ዳዊት ይዘንጋውና ወሰንሰገድ ይዘንጋው የሚባሉ ሲሆን ከአራቱ ሁለቱ ማለትም "ይሁዳ መዳፎች" እና "ዕድወት" የተሰኙ ልቦለድ መፅሀፎች የደራሲ እንድሪያስ ይዘንጋው፣ "የተረሳች" እና ሌሎች የደራሲ ዳዊት ይዘንጋው (ዳይተም) እንዲሁም "የፍሬሹ ሰበዞች" ደግሞ የደራሲ ወሰን ሰገድ ይዘንጋው ስራዎች መሆናቸው ታውቋል፡፡
ወንድማማቾቹ ደራሲያን፣ ዛሬ ረፋድ ላይ በብሔራዊ ቴአትር በሚያስመርቋቸው መፅሐፎች ሥነ- ሥርዓት ላይ አንጋፋ ደራሲያን የሚታደሙ ሲሆን የመፅሐፍቱ ዳሰሳ፣የግጥም ሥራዎች ሙዚቃና ሌሎች ኪነ-ጥበባዊ መሰናዶዎች ለታዳሚያኑ እንደሚቀርቡ ለማወቅ የተቻለ ሲሆን ወደ ምረቃ ሥነ ሥርዓቱ የሚመጡ ታዳሚያን የኮቪድ ፕሮቶኮል ታሳቢ እንዲያደርጉ ደራሲያኑ አሳስበዋል፡፡
አራተኛው "አግሮ ፉድ እና ፕላስት ፕሪንት ፓክ" ዓለም አቀፍ የንግድ ትርኢት ከጥቅምት 4-6 ቀን 2014 ዓ.ም በስካይ ላይት ሆቴል ይካሄዳል። የንግድ ትርኢቱ ኮቪድ 19 ከተከሰተ በኋላ የሚደረግ የመጀመሪያው አለም አቀፍ የንግድ ትርኢት እንደሆነም ተገልጿል።
የንግድ ትርኢቱ በታዋቂው የጀርመኑ "ትሬድ ፌር" እና በኢትዮጵያ የኤግዚቢሽን ዘርፍ ከሚታወቁት አንዱ በሆነው "ፕራና ኢቨንትስ" የጋራ ትብብር የሚዘጋጅ ሲሆን አዘጋጆቹ ባለፈው ረቡዕ በስካይ ላይት ሆቴል መግለጫ፣ የንግድ ትርኢቱ በተለይም በኮቪድ 19 ምክንያት ተቀዛቅዞ የነበረውን የንግድ ልውውጥና ግንኙነት የማነቃቃት ፋይዳ እንዳለው ተናግረዋል።
በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ የፕራና ኢቨንትስ ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ ነብዩ ለማ፣ የትሬድ ፌር መስራችና ማኔጅንግ ፓርትነር ማርቲን ማርዝ፣ በጀርመን ኤምባሲ የባህልና የኢኮኖሚክስ ዘርፍ ሃላፊና ተቀዳሚ ፀሀፊ የሆኑት ዶ/ር ካሌብ ሆልዝፉስና በቱርክ ኤምባሲ የንግድ አማካሪ የሆኑት ሰዓት ኤርዶጉ፣ የጣሊያን ንግድ ኤጀንሲ (ITA) ዳሬክተር ሪካርዶ ዙኮኒ፣ በፈረንሳይ ኤምባሲ የንግድ አማካሪና የአገር ውስጥ ተጠሪ ማክሲም ባይለፍና ሌሎችም ተገኝተዋል።
የፕራና ኢቨንትስ የስራ ባልደረቦች፤ ባለፉት ወራት ይህ አለምአቀፍ የንግድ ትርኢት በተሳካ መልኩ እንዲከናወን በትጋትና በቁርጠኝነት ሲሰሩ ቆይተው ለዚህ ውጤት መብቃታቸውን የፕራና ኢቨንትስ ማኔጅንግ ዳይሬክተር አቶ ነብዩ ለማ ገልጸው፤ ይህ ዓለማቀፍ የንግድ ትርኢት በኢትዮጵያ መካሄዱ ያለውን ዘርፈ ብዙ ጥቅም ከኢኮኖሚ መነቃቃት፣ ከአገር ተጠቃሚነት፣ ከኢንዱስትሪ ፓርኮች መስፋፋትና ከስራ እድል ፈጠራ አንጻር አብራርተዋል።
ባለፉት ሶስት ዓመታት ፕራና ኢቨንትስ፣ ይህንኑ አግሮፉድና ፕላስት ፕሪንፕ ፓክ የንግድ ትርኢት፣ ፕራና ኢቨንትስ ከጀርመኑ አጋሩ "ትሬድ ፉርመሴ" ጋር በተሳካ ሁኔታ ማካሄዱን የገለጹት አቶ ነቢዩ፤ የዘንድሮው ከቦታ ጥበት አንጻር የንግድ ትርኢቱ በቁጥር የሚለካ ሳይሆን በራሱ መካሄዱ ብቻ በሚፈጥረው መነቃቃት ለሌሎቹ ዓለምአቀፍ የንገድ ትርኢቶች መካሄድ በር ከፋች ነው ብለዋል።
በንገድ ትርኢቱ ላይ ከ11 አገራት ማለትም ከፈረንሳይ፣ ከኢትዮጵያ፣ ከጀርመን፣ ከህንድ፣ ከጣሊያን፣ ከኩዌት፣ ከናይጀሪያ፣ ከሩሲያ፣ ከደቡብ አፍርካ፣ ከቱርክና ከአሜሪካ የተውጣጡ ተሳታፊ ድርጅቶች ከመላው ኢትዮጵያና ከጎረቤት ሀገራት ከሚመጡ የንግድ ትርኢቱ ጎብኚዎች ጋር ለመነጋገር፣ ፕሮጀክት ለመቅረጽና በጋራ ለመስራት ዝግጁ ሆነው የንገድ ትርኢቱን መከፈት እንደሚጠብቁ በመግለጫው ተብራርቷል። በንግድ ትርኢቱ ላይ ለኢትዮጵያ ፍላጎት የተዘጋጁ የግብርና፣ የምግብና የመጠጥ ማቀነባበሪያ ቴክኖሎጂዎች፣ ግብአቶች የፕላስቲክ፣ የህትመትና ማሸጊያ ቴክኖሎጂዎችና ለእይታ የሚቀርቡ ሲሆን ለሶስት ቀናት በሚዘልቀው የንግድ ትርኢት ከ2ሺህ በላይ ሰዎች ይጎበኙታል ተብሎም ይጠበቃል።
አራተኛው አግሮ ፉድ ፕላስት ፕሪንትፓክ አለም አቀፍ የንገድ ትርኢት፣ በኢትዮጵያ በኩል ከግብርና ሚኒስቴር ፣ ከኢትዮጵያ ምግብ መጠጥና መድኃኒት ኢንዱስትሪ ልማት ኢንስቲትዩት፣ የኬሚካልና ኮንስትራክሽን ግብአቶች ኢንዱስትሪ ልማት ኢኒስትትዩት፣ ከዓለም አቀፍ ደግሞ ከጀርመን ግብርና ማህበረሰብ፣ ከጀርመን መንግስት ምግብና ግብርና ሚኒስቴር፣ ከጀርመን ዓለምአቀፍ ትብብር ማዕከል እንዲሁም፣ ከጀርመን፣ ፈረንሳይ፣ ጣሊያና ቱርክ ኤምባሲዎች፣ ከሌሎችም በተጨማሪም ከዓለምአቀፍ ተቋማት እውቅና ድጋፍ ተችሮት የሚዘጋጅ የንግድ ትርኢት እንደሆነ ከዘጋጆቹ ለመረዳት ተችሏል።
በ6 ወር ውስጥ ግማሽ ቢ. ብር አሰባስቧል
ከወለድ ነጻ የባንክ አገልግሎት ለመስጠት የተቋቋመውና ባፋይናንስ እጥረት ከህልማቸው ያልተገናኙ ኢትዮጵያውያንን ለማገዝ ያለመው የ"ራሚስ" ባንክ ለምስረታ የሚያበቃውን ሀብት አሰባስቦ ማጠናቀቁን አስታወቀ። ባንኩ፤ በቅርቡ ብሔራዊ ባንክ ያወጣውን አዲስ መመሪያ ግማሽ ቢ. ብር በ6 ወር የማጠናቀቅ ሂደት ያሟላ መሆኑን የባንኩ አደራጅ ኮሚቴ ሰብሳቢው አቶ አብዱል ጀዋድ መሃመድና የባንኩ አደራጅ ኮሚቴ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ አቶ ኢብሳ መሃመድ ሀሙስ ረፋድ ላይ በኢሊሌ ሆቴል በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ አስታውቀዋል።
ባንኩ ከሁለት ዓመት በፊት ተቋቁሞ አክሲዮን መሸጥ ጀምሮ የነበረ ቢሆንም በኮቪድ 19 ወረርሽኝ ምክንያት ተቀዛቅዞ መቆየቱን ያስታወሱት የባንኩ ሃላፊዎች ያን ሁሉ ጫና በመቋቋም ለምስረታ ከሚያበቃው የገንዘብ መጠን በላይ መሰብሰቡንና እስካሁን የተከፈለው የገንዘብ መጠንም 724 ሚሊዮን 612 ሺህ ብር መድረሱን ጠቁመው አስታውቀዋል። በቀጣዩ ሳምንት ቅዳሜ በኢሊሌ ሆቴል የመስራች ጉበኤውን እንደሚያካሁድ ጨምረው ገልጸዋል። ባንኩ ከ6 ሺህ በላይ ባለ አክስዮኖች በመላው አገሪቱ እንዳሉት ያስታወሱት አቶ ኢብሳ መሃመድ ተናግረዋል።
ባንኩ ለሽያጭ ካቀረባቸው 2 ሚሊዮን አክስዮኖች መካከል አብዛኞቹ ቃል የተገባላቸው እንደሆኑ የገለጹት ሃላፊዎቹ፤ የምስረታ ጉባኤው ከተከናወነ በኋላ ባንኮችን የመክፈትና ወደ ስራ የመግባት ፈቃድ ከብሔራዊ ባንክ እንደሚጠይቁ አመልክተዋል።
ራሚስ ባንክ ከወለድ ነጻ የባንክ ተጠቃሚውን ማህበረሰብ ለማገዝና በፋናንስ እጥረት እየተጉላሉ ያሉትን ወገኖች ለማገልገል የተመሰረተ ሲሆን በግብርና፣ ሀሳብን ፋይናንስ በማድረግና በተለያዩ ፍላጎት ባለባቸው የስራ ዘርፎች ብድር በማቅረብ እንደሚሰራ ሃላፊዎቹ ተናግረዋል።
"ከነባሮቹና አሁን እየተመሰረቱ ካሉት አዳዲስ ባንኮች ጋር ያለውን ውድድር በምን መል ለማሸነፍ ዝግጅት አድርጋችኋል?" በሚል ከጋዜጠኞች ለቀረበላቸው ጥያቄ፤ ሲመልሱ "እስካሁን በኢትዮጵያ ላይ ህብረተሰቡ ያለው የፋናንስ አቅርቦት አገልግሎት 30 በመቶ ብቻ እንደሆነና ገና 70 በመቶው ያልተሳካ በመሆኑ ውድድሩ ተግዳሮት አይሆንብንም" በማለት ምላሽ ሰጥተዋል።
"ራሚስ" የሚለው ቃል የአዋሽ ወንዝ ዋና ገባር የሆነ ታዋቂ የወንዝ ስም መሆኑን የገለጹት ሃላፊዎቹ ባንካችንም በዘርፉ ያለውን የፋይናስ ክፍተት በመሙላት፣ በአገር ኢኮኖሚ እድገት ላይ የበኩሉን አስተዋጽኦ እንዲያበረክት ጠንክረን እንሰራለን ብለዋል።
በአለም አቀፍ ደረጃ ያለው የካንሰር ሁኔታ እ.ኤ.አ በ2020 ሲገመት 19.3 ሚሊዮን የሚሆኑ ሰዎች በአዲስ በካንሰር ሕመም ይያዛሉ፡፡ ወደ 10.0 ሚሊዮን የሚሆኑ ሰዎች ደግሞ በሕመሙ ምክንያት ለህልፈት ተዳርገዋል፡፡ የአለም የጤና ድርጅት የካንሰር ምርምር እንዳረጋገጠው ደግሞ የማህጸን ካንሰር በአለም ላይ በሴቶች ላይ በ8ኛ ደረጃ የሚከሰት ሕመም ሲሆን ከሌሎች ካንሰር ሕመሞችም የ18ኛ ደረጃ የሚሰጠው አስከፊ ሕመም ነው፡፡ እ.ኤ.አ በ2018 በተደረገው ጥናት የተገኘው መረጃ እንደሚያሳየው በአለም ላይ በአመቱ ወደ 300'000 የሚደርሱ በህመሙ በአዲስ የሚያዙ ሴቶች ለህክምና ቀርበዋል፡፡
በአለም ላይ በተለያዩ ጊዜያት የተለያዩ ህመሞች መኖራቸው ሲታወቅ መፍትሔ የሚገኝላቸው ቢሆንም የካንሰር ሕመም ግን በአብዛኛው ሕመሙ ሲከሰት ጀምሮ ምልክት ላያሳይ ስለሚችል ሰዎችን ለህልፈት ይዳርጋል፡፡ ከጅምሩ ምንም ምልክት ከማያሳዩት የካንሰር ሕመሞች መካከል የማህጸን ካንሰር አንዱ ነው፡፡ ዶ/ር ዳዊት ደሳለኝ የጽንስና ማህጸን ሕክምና እስፔሻሊስት፤ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሕክምና ማእከል መምህርና ረዳት ፕሮፌሰር በአንድ ወቅት የሰጡትን ማብራሪያ ከወቅታዊ መረጃዎች ጋር አዛምደን እናስነብባችሁ፡፡
በዚህ እትም የምናስነብባችሁ የማህጸን ፍሬ ካንሰር ስለሚባለው ሕመም ነው፡፡ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት በማህጸን ፍሬ ላይ የሚወጡ እጢዎች በግምት ከ30-50 ኪሎ ግራም የሚደርስ ክብደት ሊኖራቸው ይችላል፡፡ የማህጸን ፍሬው እጢ በቀዶ ሕክምና ከተወገደ በሁዋላ ሕክምናው በዚያ አያበቃም፡፡ የካንሰር ሴሉ ወደአካባቢው ተሰራጭቶአል ወይንስ አልተሰራጨም የሚለው የሚለየው በቀጣይ በሚደረጉ ሕክምናዎች ነው፡፡ አንዲት ሴት በማህጸን እጢ ላይ የካ ንሰር ሕመም ቢገጥማት መዳን ያለመዳንዋ የሚለየው ባላት እድሜና የካንሰር ሕመሙ ባለው ደረጃ መሰረት ነው፡፡ እንደሚታወቀው የካንሰር ሕመም አራት ደረጃ ያለው ሲሆን በአንደኛ ደረጃ ያለው ካንሰር ሕክምና ካገኘ ቶሎ የሚድን ሲሆን በሁለተኛነት ደረጃም ያለው እንዲሁ ጥብቅ ክትትልና ሕክምናን ይፈልጋል እንጂ በአስተማማኝ ሊድን ይችላል የሚል የባለሙያዎች ምስክርነት አለው። በሶስተኛነት ደረጃ የሚገኘው የካንሰር ሕክምና ጠበቅ ያለና ጊዜ የሚፈጅ ሕክምና የሚፈልግ ሲሆን ለመዳን አስተማማኝ ተስፋ የማሰጥበት ነው። በአራተኛ ደረጃ የሚገኘው እጅግ አስቸጋሪው የካንሰር ሕመም ደረጃ ነው እንደባለሙያዎቹ ትንታኔ፡፡
የማህጸን ፍሬ ማለት ልክ እንደወንድ ልጅ የዘር ፍሬ መያዣ እንደሚባለው ሲሆን የወንድ ልጅ አካል ወደ ውጭ ወጥቶ ይታያል፡፡ የሴት ልጅ ግን በሆድ እቃ ውስጥ ከማህጸን ጋር ተያይዞ የሚገኝ ነው፡፡ የማህጸን ፍሬው ወይንም እንቁላሉ በግራና በቀኝ በኩል የሚገኙ ሲሆን ይህ አካል የሴት ልጅን ሴት የሚያሰኝ ባህርይ የሚሰጥ ነው፡፡ የማህጸን ፍሬዎች ሴትን ሴት ለማ ለት የሚያስችሉ ባህርያትን የሚፈጥር ሲሆን እነሱም እንደ ጡት፤የሰውነት ቅርጽን የመሳ ሰሉን እና በመቀመጫ አካባቢ ያለውን ውፍረት የመሳሰሉት ከእንቁላሉ ስራ ጋር የሚያያዙ ባህርያት ናቸው፡፡ የማህጸን ፍሬ ከዚህም ባለፈ ሴቶች በየወሩ የወር አበባ እንዲኖራቸው እና ማህጸን በትክክል ተፈጥሮአዊ ሂደቱን እንዲያከናውን የሚያደርጉ አካላት ናቸው፡፡
የማህጸን ፍሬ ያለበትን ማእቀፍ ልክ እንደከረጢት ያለ ሲሆን እንቁላሎቹ በከረጢቱ ውስጥ ይገኛሉ፡፡ ከከረጢቱ፤ ከእንቁላሎቹ እንዲሁም በመካከል ካለው ቱቦ የሚነሳ እጢ ወይንም ካንሰር ሊኖር ይችላል፡፡ በሁሉም ቦታዎች የሚገኙ እጢዎች ሲከሰቱ ገና ከጅምራቸው ምልክት ላይ ሰጡ እና ሳይታወቅ ጉዳት ሊያደርሱ ይችላሉ፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ ጉዳት የሚያደርሰው ከእንቁ ላል ከረጢቱ ላይ የሚነሳው ነው፡፡ ይህ የእንቁላል ከረጢት ካንሰር ይበልጥ ገዳይ ነው፡፡ የማህጸን ፍሬ ወይም የእንቁላል ከረጢት ላይ የሚነሳው ካንሰር በባህርይው ወደሌላ የሰውነት ክፍል የማይዛመት ሲሆን በዚያው አካባቢ እያደገ ሆድን ሊያሳብጥ፤ሽንትና ሰገራን መከልከል የመሳሰሉትን ሕመሞች ያስከትላል፡፡ ይህ የካንሰር ሕመም ምንም እንኩዋን ገዳይና አስከፊ ነው ቢባልም በጊዜው ከታከመ ግን ሊድን የሚችል መሆኑ እሙን ነው። ከዚህም ውጭ የማህጸን ፍሬዎች በካንሰር የመታመም ሁኔታ አልፎ አልፎ አንዱ ቢጠቃ አንዱ ሊተርፍ ስለሚችል ወደሌላ ደረጃ ከመድረሱ በፊት ሕክምና ከተደረገለት ተፈጥሮአዊ ሂደቱን በአንዱ መቀጠል ይችላል፡፡ ለምሳሌም ሁለት ሁለት እየሆኑ እንደተፈጠሩት እንደ እጅ ፤እግር ፤አይን እና ኩላሊት እነዚህም ፍሬዎች ሁለት ስለሆኑ አንዱ ቢጎዳ በአንደኛው መኖር ይቻላል፡፡ ነገር ግን ጉዳቱ ኃያል ሆኖ ለሞት እንዳያደርስ አስቀድሞ ምርመራ ማድረግ ተገቢ ነው፡፡
አንዲት ሴት የማህጸን ፍሬ ካንሰር እንደሚይዛት አስቀድማ የምታውቅበት ምንም ምልክት ላታይ ትችላለች፡፡ የካንሰር ሕመሙ ሲጀምር ለጥርጣሬ የሚበቃ የህመም ስሜት ስለሌለው ብዙዎች የሚያውቁት ሕመሙ ከጠና በሁዋላ ነው፡፡ በገዳይነቱ ከፍ ያለ ደረጃ የሚሰጠውም በዚህ ምክንያት ነው፡፡ የማህጸን የካንሰር ሕመም ለመከላከል ወይም አስቀድሞ ጥንቃቄ ለማ ድረግ አስቸጋሪ በመሆኑም የሚመከረው ቅድመ ምርመራ ማድረግ ነው፡፡ የማህጸን ፍሬ ካንሰር ሕክምና እንደታማሚዎቹ እድሜና የካንሰር አይነት ይወሰናል፡፡ ብዙ ጊዜ እንደሚታየው በእድ ሜያቸው እስከሀያ አመትና በዚያ አካባቢ ያሉት ሴቶች የሚያዙት ከእንቁላሉ በሚነሳው ካንሰር ነው፡፡
የማህጸን ፍሬ ካንሰር ልጅ በመውለድ እድሜ ላይ ያሉ ሴቶችን ጭምር የሚይዝ በመሆኑ ህክምናው ከተደረገ በሁዋላ ልጅ የመውለድ እድሉ ሊኖርም ላይኖርም እንደሚችል ባለሙያዎች ይናገራሉ፡፡ ሕመሙ የተከሰተው በአንደኛው የማህጸን ፍሬ ላይ ከሆነ እና አንዱ ግን ከህመሙ ንጹህ ከሆነ የታመመው አካል በቀዶ ህክምና ተወግዶ በጤነኛው ፍሬ አማካኝነት ልጅ መው ለድ ይቻላል፡፡ ሁለቱም የማህጸን ፍሬዎች ከታመሙ እና በኦፕራሲዮን የሚወገዱ ከሆነ ግን ልጅ መውለድ አይታሰብም፡፡ የህክምናው ዘርፍ ምንጊዜም በቅድሚያ የሚያስበው ሴትየዋን ማዳን እንጂ ልጅ ስለመውለድ አይደለም፡፡ በእድሜአቸው ልጅ ከመውለድ የዘለሉ ሴቶች ግን ሁለ ቱም ይሁን አንዱ የዘር ፍሬአቸው በካንሰር ቢታመም ስለ ልጅ መውለድ መጨነቅ ሳይኖ ርባቸው በቀጥታ እንደህመሙ ሁኔታ ሕክምናውን ያገኛሉ፡፡ አንዲት ሴት እድሜዋ በወጣ ትነት ክልል ውስጥ እያለ በዚህ የካንሰር ሕመም ብትታመም እና ሁለቱም የዘር ፍሬዎቿ ወይንም ማህጸ ንዋ በቀዶ ህክምና እንዲወገድ የሚያሰገድድ ሁኔታ ቢያጋጥም ይህች ሴት በወ ደፊት ሕይወትዋ በሴትነትዋ ልታገኘው የሚገባትን ብዙ ነገሮች ሊያሳጣት ስለሚችል ከባድ ነው፡፡ ስለዚህ ማንኛዋም ሴት ለዚህ ሕመም ሳትዳረግ በተወሰነ የጊዜ እርቀት ወደ ሐኪም እየቀረበች ስለመራቢያ አካላት የካንሰር ሕመም ሁኔታዋ ከሕክምና ባለሙያ ጋር መመካከር ይጠቅማታል፡፡ ሕክምናው ከተጀመረ በሁዋላም ብዙዎች በራሳቸው ውሳኔ ስለዳንኩኝ ሕክም ናው ይበቃኛል በማለት የህክምና ክትትላቸውን ማቋረጥና መድሀኒታቸውንም በትክክል ከመ ውሰድ የሚታቀቡበት ሁኔታ ስላለ ባልታሰበ ሁኔታ የካንሰር ሴሉ ለመሞት ከሚያበቃቸው ደረጃ ሊያደርሳቸው ይችላል፡፡
አንዲት ሴት በካንሰር ሕመሙ ትያዝ አትያዝ ለማወቅ አይቻልም ቢባልም ህመሙ ደረጃው ከፍ ሲል ግን አንዳንድ ስሜት መኖሩ አይቀርም። ሕመሙ የሚሰማቸው ግን የካንሰር ደረጃው ከፍ እያለ ሲሄድ ነው፡፡ የካንሰር ሕመም ከአንድ እስከ አራት ደረጃ ያለው ሲሆን ህመሙ መሰማት የሚጀመረው ከሁለተኛ ደረጃ ጀምሮ ነው፡፡ የካንሰር ሕመሙ ደረጃውን ሲጨ ምር ሕክምናውንም ውስብስብ ሊያረገው ይችላል። የካንሰር ሕመሙ በአንደኛ ደረጃ ሲሆን ለህ ክምና ቢቀርቡ እስከ 80% የሚሆኑት ታካሚዎች ሙሉ በሙሉ ማዳን ይቻላል፡፡ የካንሰር ሕመሙ መኖሩ የሚሰማው ከእንቁላሉ ከረጢት ወጥቶ የማህጸን አካባቢን ነካክቶ ወደ ሆድ እቃ ውስጥ ሲገባ እና የተለያዩ ሕመሞችን ማሰማት ሲጀምር ነው። ለምሳሌም ምግብን ሲመገቡ ቶሎ መጥገብ፤ የምግብ አለመስማማት፤ የጨጉዋራ ሕመም፤ ቶሎ መጥገብ የመሳሰሉት እና ሰገራና ሽንት ላይ ችግር ማስከተል ሲኖር ነው፡፡ ስለዚህ ማንኛዋም ሴት በሆድዋ አካባቢ ሕመም ሲሰ ማት ለህክምና መሄድ ያለባት ወደ ውስጥ ደዌ ሕክምና ብቻ ሳይሆን ወደ ማህጸን ህክምናም ጭምር መሆን አለበት፡፡
ከማህጸን ፍሬ የሚነሳው ካንሰር ብዙ ጊዜ የሚያጠቃው ልጅ ያልወለዱ ሴቶችን ነው፡፡ ጡት ያላጠቡ እና የእርግዝና መከላከያ መድሀኒትን ያልወሰዱም ችግሩ ሊገጥማቸው እንደሚችል ይገ መታል፡፡ የእርግዝና መከላከያ እርግዝናን ከመከላከል ባሻገር የማህጸን ፍሬ ካንሰርንም ሊከላከል እንደሚችል የተረጋገጠ ነው፡፡ በቤተሰብ ደረጃም የማህጸን ካንሰር ሕመም ከነበረ በካንሰሩ የመ ያዝ እድል ይኖ ራል፡፡ ልጅ መውለድ በካንሰሩ ላለመያዝ እንደ ጥሩ አጋጣሚ ነው ሲባል ግን በእቅድና በፕላን መሆን እን ዳለበት ሳይዘነጋ መሆኑን ባለሙያዎች ይመክራሉ፡፡
ፖርቹጋላዊው የአለማችን የእግር ኳስ ኮከብ ክርስቲያኖ ሮናልዶ በፎርብስ መጽሄት የአመቱ የአለማችን ባለ ከፍተኛ ገቢ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ዝርዝር ውስጥ የ1ኛ ደረጃን መያዙንና የዝውውር ክፍያን ሳይጨምር የተጫዋቹ አጠቃላይ ገቢ ከታክስ በፊት 125 ሚሊዮን ዶላር እንደሚደርስም ተዘግቧል፡፡
ከሰሞኑ ከጁቬንቱስ ወደ ማንችስተር ያቀናው የ36 አመቱ ሮናልዶ፤ ለዝውውሩ በቦነስ መልክ የተከፈለውንና ደመወዙን ጨምሮ በአመቱ 70 ሚሊዮን ዶላር ማግኘቱን የዘገበው ፎርብስ መጽሄት፣ የተቀረው ገቢ ደግሞ ናይኪን ከመሳሰሉ ታላላቅ የንግድ ኩባንያዎቹ ጋር ባለው የማስታወቂያና የንግድ ስምምነቶች የሚያገኘው መሆኑንም አስታውሷል፡፡
የሁልጊዜ ተቀናቃኙና አምና በአንደኛ ደረጃ ላይ የነበረው የ34 አመቱ አርጀንቲናዊ ኮከብ ሊዮኔል ሜሲ፣ ዘንድሮ በ110 ሚሊዮን አጠቃላይ ገቢ ወደ ሁለተኛ ደረጃ ዝቅ ማለቱንም መጽሄቱ ያወጣው መረጃ ያሳያል።
የ29 አመቱ ብራዚላዊ ኔይማር በ95 ሚሊዮን ዶላር፣ የ22 አመቱ ኪሊያን ማፔ በ43 ሚሊዮን ዶላር፣ የሊቨርፑሉ ሞሃመድ ሳላ በ41 ሚሊዮን ዶላር እስከ አምስተኛ ያለውን ደረጃ መያዛቸውንም ፎርብስ መጽሄት ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
የ2021 የፈረንጆች አመት 10 ባለ ከፍተኛ ገቢ የአለማችን የእግር ኳስ ተጫዋቾች እስከ አመቱ መጨረሻ በድምሩ ከታክስ በፊት 585 ሚሊዮን ዶላር ያህል ገቢ ያገኛሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ የጠቆመው ፎርብስ፤ በተጨዋቾች ገቢ ስሌት ውስጥ የዝውውር ክፍያ አለመካተቱንም አመልክቷል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፣ ተጫዋቹ ባለፈው ረቡዕ ፖርቹጋል ከአየርላንድ ጋር ባደረገችው ጨዋታ ባስቆጠራቸው 2 ጎሎች በአለማቀፍ ጨዋታዎች ለአገሩ ብሔራዊ ቡድን ያስቆጠራቸውን አጠቃላይ ጎሎች 111 በማድረስ አዲስ ክብረ ወሰን ማስመዝገቡ ተነግሯል፡፡
የአምስት ጊዜ የባሎንዶር የወርቅ ኳስ ተሸላሚውና በሻምፒዮንስ ሊግ የምንጊዜም ጎል አስቆጣሪ የሆነው የማንችስተር ዩናይትዱ አጥቂ ሮናልዶ በዕለቱ የሰበረው ክብረ ወሰን ከሌሎች ስኬቶች ሁሉ ልዩ ትርጉም የሚሰጠውና በእጅጉ ያስደሰተው እንደሆነ በኢንስታግራም ባሰራጨው መልዕክት ማስታወቁን አልጀዚራ ዘግቧል፡፡
በአለማቀፍ ጨዋታዎች 109 ጎሎችን በማስቆጠር ክብረ ወሰኑን ይዞት የቆየው ኢራናዊው ተጫዋች አሊ ዳይ እንደነበርም የአልጀዚራ ዘገባ አስታውሷል፡፡
የገንዘብ አቅም የሌላቸውና ተሯሩጠው ሰርተው ማደር የሚፈልጉ እመጫት እናቶች፣ ልጆቻቸውን ተቀብሎ በመንከባከብና መሰረታዊ ትምህርቶችን እንዲያገኙ በማድረግ የሚያቆይና ከክፍያ ነጻ የህጻናት ማቆያ አገልግሎት የሚሰጥ ድርጅት መኖሩን ሰማንና ወደ ስፍራው አቀናን። ድርጅቱ ካሌብ ፋውንዴሽን ይባላል። ኮተቤ መሳለሚያ አካባቢ የሚገኘው ይኸው ድርጅት፤ ገና በጨቅላ ዕድሜያቸው ከእናቶቻቸው ጋር በየገበያ ስፍራውና በየመንደሩ ለህጻናት ምቹ ባልሆነ ሁኔታ የሚቆዩ ህጻናትን እየተቀበለ የምግብ የመጠጥና የንጽህና አገልግሎት እንዲያገኙ በማድረግ በሞግዚቶች እየተንከባከበ ያቆያቸዋል። ህጻናቱ በማዕከሉ ውስጥ ከምግብና መጠጥ በተጨማሪ፣ ነጻ ህክምናና መሰረታዊ ትምህርቶችን እንዲያገኙ ያደርጋል። ለዚሁ በተመደቡ መምህራን ለየዕድሜያቸው የሚመጥን ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል። የሕጻናቶቹ እናቶች ስራቸውን ሰርተው ውለው እስከሚመለሱ ድረስ በማቆየት፣ ልጆቹን ለወላጆቻቸው ያስረክባል። በዚህ ሁኔታ ድርጅቱ በቀን ከ30 በላይ ህጻናትን እየተቀበለ አገልግሎቱን በመስጠት ላይ ይገኛል።
በስፍራው ያገኘናቸው ወላጆች እንደነገሩኝን፤ ልጆቻቸውን ይዘው ስራ ለመስራት እጅግ ይቸገሩ ነበር። አብዛኛዎቹ ሴቶች የሚሰሩት እንደ ልብስ አጠባና እንጀራ ጋገራ አይነት ስራዎች በመሆኑና እነዚህ ስራዎችም ልጅ ይዞ መስራት እጅግ አስቸጋሪ በመሆኑ ሲቸገሩ መቆየታቸውን ይናገራሉ። ማእከሉ ከተከፈተ በኋላ ግን ልጆቻቸውን በማእከሉ ውስጥ እንዲቆዩላቸው ሰጥተው ያለ ሃሳብ ስራቸውን ሲሰሩ እንደሚውሉ ነግረዋል። ማዕከሉ ለዚህ አገልግሎቱ ምንም አይት ክፍያ የማይጠይቅ መሆኑንም እነዚሁ እናቶች ተናግረዋል።
በማቆያው ውስጥ የሚገኙ ህጻናት ሲታመሙ የሚያክሟቸው በጎ ፈቃደኛ ሃኪሞች አሏቸው። የህጻና በሽታ ጠንከር ያለ ከሆነ ወደተለያዩ የግልና የመንግስት የህክምና ተቋማት ሄደው የሚታከሙበት ሁኔታ ይመቻቻል።
ዓለማችን ለህጻናት ምቹ ባልሆነ ሁኔታ ውስጥ የሚቆዩና ለተለያዩ የጤና ችግሮች የሚዳረጉ ሕጻናትን መታደግ ነው የሚሉት የካሌብ ፋውንዴሽን የኢትዮጵያ ተወካዩ አቶ ዮሐንስ ግርማ፤ መስራት እየቻሉና እየፈለጉ በህጻናት ልጆቻቸው ሳቢያ ከስራ የታቀቡ እናቶችም ሰርተው ራሳቸውን ለመለወጥ የሚችሉበትን ሁኔታ ማመቻቸት ነው ብለዋል።
ማዕከሉ በአሁኑ ወቅት 450 ችግረኛ እናቶች ልጆችን ተቀብሎ በመንከባከብ ትምህርታቸውን እንዲከታተሉ በማድረግ ላይ ይገኛል። አቅማቸው እጅግ ደካማ የሆኑና የመስራት ፍላጎት ያላቸውን እናቶች ደግሞ ለተለያዩ የስራ ዘርፎች መነሻ የሚሆን የብድር ገንዘብ በመስጠት ሥራ እንዲጀምሩ ያግዛቸዋል።
ማዕከሉ በየዕለቱ ከእናቶቻቸው የሚረከባቸውን ከ30 በላይ ህጻናት በእንክብካቤ በማቆየት እናቶቻቸው ያለ አንዳች ሃሳብና ጭንቀት ስራቸውን ተረጋግተው ሰርተው እንዲውሉ በማድረግ ላይ ይገኛል።
ፍላጎታችን አገልግሎቱን ለማስፈትና ለበርካታ እናቶች እንዲደርስ ለማድረግ የገንዘብ አቅም የሌላቸው ነገር ግን ሰርተው መለወጥ የሚፈልጉ እናቶችን ማገዝ ቢሆንም የቦታ ጥበት ማነቆ ሆኖብናል የሚሉት አቶ ዮሐንስ፤ ከግለሰብ ተከራይተው በያዙት አነስተኛ ግቢ ውስጥ አገልግሎቱ እየሰጡ መሆናቸውን ተናግረዋል። ጉዳዩ የሚመለከታቸው አካላት ይህንን የአቅመ ደካማ እናቶችን ያሳረፈ ነፃ አገልግሎት በስፋት ተደራሽ በሚሆንበት ስፍራ ለመስጠት የሚያስችለንን ሁኔታ ቢያመቻችልን የበለጠ ለመስራት እንፈልጋለን ብለዋል።
የየካ ክፍለ ከተማ ወረዳ 12 ሴቶችና ህጻናት ጉዳይ ጽ/ቤት የህጻናት ባለሙያ የሆኑት ወ/ሪት ቃልኪዳን ተስፋዬ በዚሁ ወቅት እንደተናገሩት፤ የገንዘብ አቅም የሌላቸው እናቶች ስራ ለመስራት ቢፈልጉም ልጆቻቸውን ማቆየት የሚችሉበት ቦታ ስለማይኖራችሁ ከፍተኛ ችግር ያጋጥማቸዋል። ይህ ሁኔታ በዚህ ማዕከል ተቀርፎ እናቶች ልጆቻቸውን በማዕከሉ አስቀምጠው ያለ ሃሳብ ስራቸውን ሲሰሩ ውለው ይመለሳሉ። ህፃናቶቹም ለጤናቸው አደገኛ በሆኑ ቦታዎች ከመዋል ይልቅ እንክብካቤ ማግኘት በሚችሉበት ስፍራ ትምህርታቸውን እየተማሩ እንዲቆዩ መደረጉ ጠቀሜታው ከፍ ያለ ነው።
ከዚህ በተጨማሪ ህጸናቱ በቀላሉ በበሽታ እንዳይያዙና ለከፋ ችግር እንዳይጋለጡ ያደርጋቸዋል ሲሉ ተናግረዋል። ካሌብ ፋውንዴሽን ባለፉት 6 ዓመታት በህጻናትና ሴቶች ላይ እየሰራ የሚገኝ ድርጅት ነው።
ጉዳዩ፡- ኪራይ ቤቶችን ይመለከታል
ክቡር ጠ/ሚኒስትር፤ ኢትዮጵያን በጠቅላይ ሚኒስትርነት ሲመሩ ባሳዩን መጠነ ሰፊ ትዕግስትና አርቆ አስተዋይነት ያለኝን አድናቆት መግለፅ እፈልጋለሁ፡፡ በ2013 ዓ.ም እና ከዚያም በፊት በነበሩት ሁለት አመታት በመላ ኢትዮጵያ ሞት፣ መፈናቀልና ውድመት በቀጠለበት፣ የታላቁ ህዳሴ ግድብ ውዝግብ የአለም አቀፉ ህብረተሰብ የፖለቲካ ትኩሳት በሆነበት፣ ስድስተኛው ሀገራዊ መርጫ እንዲደናቀፍ የሻገቱ ፖለቲከኞች የሸረቡትን ሴራ ማክሸፍ፣ ከጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም ጀምሮ የአራዊቶች ስብስብ የሆነው ሕወኃት ከቻለ አራት ኪሎ ለመግባት ካልቻለ ኢትዮጵያን ለመበተን በከፈተው ጦርነት፣ በወገኖቻችን ላይ ያደረሰው ጭፍጨፋና ያወደመው ንብረት፣ በገቡበት ሁሉ ሽንፈትና ውርደት እየተከናነቡ የሚወጡት አሜሪካኖችና አጋሮቻቸው ያደረሱብንን ጫና ተቋቁመው፣ ለድል መቃረብዎ የአድናቆቴ መነሻ ምክንያቶች ናቸው፡፡ የዚያኑ ያህል ባይሆንም ስህተቶችን እየሰሩ እንደሆነ ስገልፅልዎ ከፍ ባለ ትህትና መሆኑን እወቁልኝ፡፡ ለምሳሌ ወያኔን በአሽከርነት ሲያገለግሉ የነበሩና ዜጎችን ከማሳሰርና ከማስገረፍ ጀምሮ በመዝረፍና በማዘረፍ የምናውቃቸውን ግለሰቦች በአማካሪነት፣ በቦርድ ሰብሳቢነትና በአምባሳደርነት መድበው ሲያሰሩ በማየታችን አዝነናል፡፡
በመሰረቱ አንድ ካድሬ ሁለት ጊዜ ሚኒስትር፣ እንድ ጊዜ አፈጉባኤ፣ አምስት ጊዜ አምባሳደር ሆኖ በሚሾምበት ጊዜ በየሙያው (Field of Study) የሰለጠኑ ምሁራን በአገራቸውን ጉዳይ ከመሳተፍ ይልቅ ገለልተኛ አቋም እንዲወስዱ ይገደዳሉ። በነገራችን ላይ ምሁራን ስንል ለወፍራም እንጀራ ደፋ ቀና የሚለውን አድር ባይና አስመሳይ ማለታችን አይደለም፡፡ ባጭሩ በሕይወት ካሉትና ከሌሉት እንደነ ሎሬንሶ ትዕዛዝ (ዶ/ር)፣ አክሊሉ ሀብተወልድ (ፀሀፊ ትዕዛዝ)፣ ተስፋዬ ዲንቃ (አቶ)፣ ጎሹ ወልዴ (ኮሎኔል)፣ ሀይሉ ይመኑ (አቶ)፣ ሀይሉ ሻወል (እንጅነር)፣ መርስኤ እጅጉ (አቶ)፣ ሚካኤል እምሩ (ልጅ) እና የመሳሰሉት ልሂቃን (intellect) ከነበራቸው መልካም ተሞክሮ ልምድ የተጋሩ አይመስለንም፡፡
ክቡር ጠ/ሚኒስትር፡- ከላይ የጠቀስኳቸው ምስጋናዎችና ነቀፌታዎች እንዳሉ ሆነው፣ ለዛሬው በዋናነት የማነሳልዎ በቀድሞ ስሙ ኪራይ ቤቶች ስለሚባለው ተቋም ይሆናል፡፡ ይህ ተቋም በደርግ መንግስት ከተቋቋመ አርባ አምስት አመት ያስቆጠረ ሲሆን አላማና ግቡም በአቅም ውስነት የመኖሪያ ቤት የሌላቸው ወገኖች ዝቅተኛ ኪራይ እየከፈሉ እንዲኖሩ ለማስቻል ነበር፡፡
ዛሬ ግን ተቋሙ ከሚያስተዳድራቸው 18,000 ስምንት ሺህ) ቤቶች ሶስት አራተኛው ወይም 13,500 (አስራ ሶስት ሺህ አምስት መቶ) ከሚሆኑት ውስጥ 702 (ሰባት መቶ ሁለት) ቤቶች በቁልፍ ሰበራና በቁልፍ ግዢ የተያዙ ናቸው፡፡ ቀሪዎቹ 12,798 (አስራ ሁለት ሺህ ሰባት መቶ ዘጠና ስምንት) ቤቶች በእከክኝና ልክክልህ ቲያትር ውስጥ በተወኑ ቤት ፈላጊዎችና በኪቤአድ የስራ ሀላፊዎች መካከል በተደረገ ድርድር የተከራዩ ናቸው፡፡
በተለይ ከ702 (ሰባት መቶ ሁለት) ተከራዮች ውስጥ ቁልፍ ሰባሪዎቹ በወንጀል መጠየቅ ሲገባቸው ውል እንዲዋዋሉ መደረጉ ኪራይ ቤቶች የቱን ያህል የነቀዘ ተቋም መሆኑን በግልፅ ያሳያል፡፡ ቀሪዎቹ አንድ አራተኛ ወይም 4,500 (አራት ሺህ አምስት መቶ) ቤቶች ከአስር አመት በላይ በወሰደ ደጅ ጥናት በህጋዊ መንገድ የተሰጡ ናቸው፡፡ ተቋሙ ከኋላ ታሪኩ ጀምሮ በሙስና የተጨማለቁ አመራሮች እየተፈራረቁ የድርሻቸውን የወሰዱበት መሆኑ ይታወቃል፡፡ ለዚህ ማሳያ የሚሆነው ተከስተ እና ተስፋሁን የተባሉትን ሙሰኞች፣ የፖሊስ መኮንን የነበረና በሙያው ዶ/ር የሆነ ሰው ቢሮአቸው ውስጥ ከገደላቸው በኋላ እጁን ሰጥቷል፡፡
ድርጊቱ ከተፈፀመ በኋላ የተደናገጡት የስራ ሀላፊዎች፣ ሽር ጉድ እያሉ ደንበኞችን ማስተናገድ ጀምረው የነበረ ቢሆንም፣ ወደነበሩበት ለመመለስ ጊዜ አልወሰደባቸውም፡፡ አሁንም ቢሆን በአከራይና ተከራይ መካከል ያለው ግንኙነት ግልፅነትንና ተጠያቂነትን መሠረት ያደረገ ባለመሆኑ አመራሮቹ የመንግስትን ቤት እንደፈለጉ ቆምረውበት፡፡
ኬቤአድ በአርባ አምስት አመት እድሜው አንድም ጊዜ ከተከራዮች ጋር የሚያገናኘው መድረክ ባለመፍጠሩ እራሱን መፈተሽ ሳይችል ቀርቷል፡፡ ምንም እንኳ ሚኒስትሮች በሚገኙበት ቦርድ የሚመራ ተቋም ቢሆንም ቦርዱ በተሰበሰበ ቁጥር ቃለጉባኤዎችን ተፈራርሞ ይበተናል እንጂ የሚታይና የሚጨበጥ ለውጥ አላመጣም፡፡ ለምሳሌ ቤት እንዴት እንደሚሰጥና እንደሚከለከል ግልፅ የሆነ መመሪያ የለውም፡፡ በዚህ ምክንያት የጀግና ሚስቶች ከእነ ልጆቻቸው፣ የጤና ባለሙያዎች፣ አስተማሪዎችና ሌሎች የህብረተሰብ ክፍሎች፣ የግለሠብ ኩሽናዎችን እየተከራዩ ለመኖር ተገደዋል፡፡ ሕገወጦች ደግሞ የራሳቸውን ሁለትና ሶስት ቪላ ቤቶቻቸውን እያከራዩ በመንግስት ቤት ይኖራሉ፡፡ ወይም ለሶስተኛ ወገን ያከራያሉ፡፡ ወይም ውስጥ ለውስጥ ይሸጣሉ፡፡
ክቡር ጠ/ሚኒስትር፤ ኬቤአድ (ሻለቃ)፣ (ኮሎኔል)፣ (ወ/ሮ)፣ (አቶ)፣ እና ተጋዳላይ የነበሩ ሰዎች ስራ አስፈፃሚ፣ ዋና ዳይሬክተርና ሥራ አስኪያጅ እየተባሉ ተፈራርቀውበታል። ከአንዲት እንስት በስተቀር የሁሉም እጆች ረጃጅሞች ነበሩ። አሁንም ናቸው፡፡ ስለዚህ መንግስት ያለ ሥራው ገብቶ ጥቃቅን ሳንቲሞች እሰበስባለሁ ካላለ በስተቀር ስር ነቀል ለውጥ ለማምጣት መስራት ያለበት ሲሆን ለዚህም ሂደት ይረዳ ዘንድ ሁለት አማራጮችን አቀርባለሁ፡፡
1ኛ. ቤቶቹ ለረጅም ጊዜ እድሳትና ጥገና ያለማግኘታቸው ብቻ ሳይሆን ድምፅ ስለሚያስተላልፉ የአንድ አባወራ ሬድዮ ወይም ቴሌቪዥን፣ ለስምንት አባወራ ከነቤተሰቡ ፀጥታ ይነሳል፡፡ የፍሳሽ ማስወገጃም ስለሌላቸው መጥፎ ሽታው ከተከራዮቹ አልፎ ለአካባቢውም ህብረተሰብ ለስርዐቱ በነበራቸው ታማኝነት ያለ አግባብ ቤት የታደላቸውን ሳይጨምር፣ ተቋሙ ሲቋቋም በነበረው አላማና ግብ መሰረት ተከራይተው ለሚኖሩ ግለሰቦች ቢሸጡ የአገልግሎት እድሜያቸውን ማራዘም ከማስቻሉም በላይ መንግስት ዜጎች ንብረት እንዲያፈሩ ካለው ፍላጎት በተጨማሪ፣ እየተከተለ ላለው ፖሊሲና ለነደፈው ስትራቴጂ ተግባራዊነት አንዱን ምዕራፍ እንደጀመረ ሊወሰድ ይችላል፡፡ የተወሳሰቡና አሰልቺ አሰራሮችን ያመክናል። ኪራይ በመሰብሰብ የሚያጠፋውን ጊዜ ያስቀራል፡፡ በአ.አ መስተዳደር እና በፌደራል መንግስቱ መካከል ያለውን የአሰራር ክፍተት ይሸፍናል፡፡ ነገር ግን በውጭ ምንዛሬ የሚከራዩ ቤቶችን ያስቀጥላል፡፡
2ኛ. መንግስት ቤቶቹን የመሸጥ ፍላጎት ከሌለው ኬቤአድን በአስራ አንዱም ክፍለ ከተሞች በመበተን ተከራዮች በአካባቢያቸው ቀልጣፋ አገልግሎት እንዲያገኙ የሚያስችል ሲሆን ጉዳያቸውን ለማስፈፀም የሚያደርጉትን ረጅም ጉዞና ለትራንስፖርት የሚያባክኑትን ገንዘብ ያስቀራል፡፡ ይህ ያልተማከለ (Decentralized) አሰራር ሙስና እና ብልሹ አሰራርን ያስቀራል ተብሎ ባይገመትም፣ ህዝቡ በቅርበት ስለሚከታተልና አዲስ በሚመሰረተውም መንግስት የተሻሉ አመራሮች ይመጣሉ ተብሎ ስለሚጠበቅ መፍትሄ ይኖራል ብለን እንጠብቃለን፡፡
ኢትዮጵያ ከወንበዴዎች፣ ዘራፊዎችና ሙሰኞች ተጠብቃ ለዘላለም ትኑር!
ከውብሸት ተክሌ ፍትህአወቅ (ገርጂ ቡናና ሻይ)
ከዕለታት አንድ ቀን፣ አንድ ሎሌ፣ ጌታው ፊት ይቆምና ቃል ይገባል። የሎሌው ስም ብርቄ ነው።
ቃሉም፤
"ጌታዬ ሆይ"
ጌታው፤
"እህ ብርቄ ምን ፈልገህ ነው?"
"ጌታዬ፣ ቃል እንድገባ ይፈቅዱልኛል?"
ጌታው፤
"አዎን እፈቅድልሃለሁ። የምን ቃል ልትገባ ነው የፈለከው?"
ብርቄ፤
"ጌታዬ አሁን አይበለውና የእርሶ ህይወት ቢያልፍ፣ ያለ እርስዎ መኖር ስለማልሻ ዓለም በቃኝ ብዬ እመንናለሁ።"
ጌታውም፤
"ተው አታረገውም ብርቄ። መመነን ቀላል ነገር አይምሰልህ!"
ብርቄ፤
"ጌታዬ፤ በጭራሽ ቃሌን አላጥፍም"
ጌታው ወደ ሌላው አገልጋያቸው ዞረው፣ "ንሣ አንተ አሽከር፣ ለብርቄ አንድ ኩታ ሸልምልኝ!" ሲሉ በትፍስህት ተሞልተው አዘዙ።
ያም ሌላኛ አገልጋይ ሮጦ ወደ ቤት ገብቶ አንድ ኩታ ይዞ መጥቶ ለብርቄ ሸለመ!!
ጌትዬው አርጅተው አፍጅተው ሞቱ። ብርቄ ሳይመንን ቀጣዩን ጌታውን ለጥ ሰጥ ብሎ ማገልገሉን ጀመረ።
አዲስ የመጡት ጌታም ድንኳን አስጥለው፣ ጠጅ በጋን አስሹመው፣ ሰንጋ አርደው የሰፈር ሰዎችንና ሽማግሌዎችን እንዲሁም ዘመድ አዝማዱን ሁሉ ጠርተው ድል ያለ ግብዣ ደገሱ።
በድግሱ ላይ አንድ አዝማሪ ተገኝቷል። አዝማሪው ሟቹን ጌታም፣ አዲሱን ጌታም እያነሳ እንዲያወድስ አዲሱ ጌታ፤
"ንሳ አንተ አዝማሪ አጫውተና!" አሉት።
አዝማሪውም፣
"የኔማ ጌትዬ የሚበላው ጫማ
የኔማ ጌትዬ የሚጠጣው ጠጅ
እንዴት ዝም ይባላል ይሞገሳል እንጂ!" ብሎ ገና ሲጀምር፤
"ይበል! ይበል! ሠናይ! ሠናይ!" አሉ በደስታ እየተፍነከነኩ።
አዝማሪው ቀጠለና፤
"የኔማ ጌትዬ ዘረ መኳንንት
ሥጋ አልበላም አለ ትከሻው ከብዶት!" አለ።
አዲሱ ጌታም፤
"ንሣ አንተ አሽከር አንድ ኩታ ሸልምልኝ" አሉ።
አሽከር ፈጠን ብሎ ለአዝማሪው ኩታ ሸለመው።
ይሄኔ አዝማሪው ወዲያውኑ ቀልጠፍ ብሎ ቀጠለና፤
"ትላንትና ማታ…
የጥንቱን ጌታዬን መንገድ ላይ አግኝቼ፡-
ሚስቴ ደህና ናት ወይ?
ልጄስ አደገ ወይ?"
ብለው ቢጠይቁኝ፤
"ሚስትዎት ደህና ናቸው
ልጅዎትም አድጓል
ብርቄም አልመነነም!" ብዬ ብነግራቸው…
(ጣቱን እንደ ጌታው እያወናጨፈ ያሳያል)
"አዬ ጉድ!
አዬ ጉድ!
አዬ ጉድ!...ያሉበት-
ረገፈ ጣታቸው!"
ሲል ገጠመ ይባላል።
* * *
ከነገር ሁሉ መጥፎ ቃልን አለመጠበቅ ወይም አለማክበር ነው።
ጥንት፣ ገና በጠዋት፤
"ቆፒና ወረቀት፣ ቀሪ ነው ተቀዳጅ
መተማመን ካለ ይበቃል አንድ ወዳጅ!"
ተብሎ የተዘፈነው ለዚህ ነው።
በዘንድሮው አዲስ ዓመት አዲስ ራዕይ፣ አዲስ መንፈስ፣ አዲስ ተሐድሶ ይኖረን ዘንድ ልብና ልቡና ይስጠን! የተስፋችን ብርሃን የበለጠ ብሩህና ጋን የሚያጎናጽፈን ይሁን።
መልካም የ2014 አዲስ ዓመት ይሁንልን!
ከአዲስ አድማስ ጋር ወደፊት እንጓዝ!!