መረጃዎችን እና ግንኙነትዎን ለመጠበቅ የሚያስችልዎ ምክሮች እና መሣሪያዎች።
ይህ ዝርዝር የማክ ተጠቃሚዎች የመስመር ላይ ግንኙነታቸውን ከጥቃት ለመጠበቅ እና የጆሮ ጠቢዎች ክትትልን ለመከላከል እንዲረዷቸው ታስበው የተዘጋጁ የምክሮች እና የአጋዥ የመሣሪያዎች ስብስብ ነው።
ጠቅላላ ውሂብዎን ሁልጊዜ ከሁሉም ሰው ለመጠበቅ መሞከር እጅግ አድካሚ እና የማይቻል ነው፡፡ ነገር ግን መፍራት የለብዎትም! ደኅንነት በጥንቃቄ በሚነደፍ ዕድቅ የሚመራ እና ለእርሶ ትክክለኛ የሆነውን እየተጠቀሙ የሚያዳብሩት ሂደት ነው፡፡ ደኅንነት ማለት እንዳንድ መሳሪያዎች መጠቀም ወይም ሶፍትዌር ማውረድ ማለት አይደለም፡፡ እርስዎ በተለየ የተጋረጠብዎን የደኅንነት ከመረዳት እና እነዚህን ስጋቶች እንዴት መመከት እንደሚቻል ከማወቅ የሚጀምር ነው፡፡.
በኮምፒተር ደኅንነት ስጋት የሚባለው ውሂብዎን ከጥቃት ለመከላከል የሚያደርጉትን ጥረት የማሳነስ አቅም ያለው ክስተት ነው፡፡ ምን መከላከል እንደሚፈልጉ እና ከማን መከላከል እንደሚፈልጉ በመለየት ያጋጠመዎትን ስጋት መጋፈጥ ይችላሉ፡፡ ይህ ሂደት "የስጋት ሞዴል" ይባላል፡፡
ይህ መመሪያ የስጋት ሞዴልዎን እንዴት መቅረጽ እንዳለብዎ ወይም የዲጂታል መረጃዎችዎ የሚያጋጥማቸውን አደጋ እንዴት መገምገም እንደሚችሉ እና የትኞቹ መፍትሔዎች ለእርስዎ የተሻለ እንደሆኑ ያስተምራል፡፡
የስጋት ሞዴል እንዴት ያለ ነገር ነው? ቤትዎ እና ንብረትዎን እንዳይዘረፉ ይፈልጋሉ እንበል፡፡ ከዚያም የሚከተሉትን ጥያቀዎች ይጠይቃሉ፡
በቤቴ ውስጥ ያለ ጥበቃ የሚያስፈልገው ነገር ምንድን ነው?
ከማን ነው ራሴን መከላከል የምፈልገው?
መከላከል ምን ያህል አስፈላጊ ነው?
ይሄንን መከላከል ባልችል ሊደርስብኝ የሚችለው አደጋ መጠኑ ምን ያህል ነው?
ሊደርስብኝ ከሚችል አደጋ ራሴን ለመከላከል ምን ያህል ርቀት ለመሄድ ፈቃደኛ ነኝ?
እነዚህን ጥያቄዎች ለራስዎ ካቀረቡ በኋላ ማድረግ የሚችሉትን ነገር ለመገምገም ዝግጁ ነዎት፡፡ ንብረትዎችዎ ትልቅ ዋጋ ያላቸው ሆነው ነገር ግን የመዘረፍ እድላቸው ዝቅተኛ ከሆነ ካዝና በመግዛት ብዙ ገንዘብ ማውጣት አይኖርብዎት ይሆናል፡፡ ነገር ግን አደጋው ከፍተኛ ከሆነ ገበያ ላይ የሚገኝ ምርጥ ካዝና መግዛት ይኖርብዎታልም፤ ደኅንነት ስርዓት ለመጨመርን ማሰብ ይኖርብዎታል፡፡
የደኅንነት ስጋት ሞዴል መገንባት የሚያጋጥምዎን የተለየ አደጋ ፣ ንብረትዎችዎን፣ ባለጋራዎችዎን፣ የባላጋራዎችዎን አቅም እና የተጋረጠብዎ አደጋ የመፈጸም ዕድል ምን ያህል እንደሆነ እንዲገነዘቡ ይረዳዎታል፡፡
የስጋት ሞዴል ዋጋ በሚሰጧቸው ነገሮች ላይ ጉዳት የሚያስከትሉ ነገሮች እንዲለዩ እና ከማን መጠበቅ እንደሚገባዎ እንዲያውቁ ይረዳዎታል፡፡ የስጋት ሞዴልዎን ሲቀርጹ ለእነዚህ አምስት ጥያቄዎች መልስ ያዘጋጁ:
እያንዳንዱን ጥያቄ በዝርዝር እንመልከት፡፡
ንብረት ዋጋ የሚሰጡት እና እንዳይጠፋብዎ የሚጠብቁት ነገር ነው፡፡ ስለ ዲጂታል ደህንነት በምንነጋገርበት ወቅት እሴት ወይም ንብረት የምንለው ነገር መረጃን እንደኾነ መታወቅ ይኖርበታል። ለምሳሌ የኢሜል አድራሻዎ፣ የወዳጆችዎ ዝርዝር፣ የፈጣን መልዕክት ልውውጥዎ፣ ቦታዎች እና የተለያዩ ሰነድዎችዎ በሙሉ ንብረትዎችዎ ናቸው። በተጨማሪም ኮምፒውተርዎ፣ ስልክዎ እና የመሳሰሉትም ንብረትዎችዎ ናቸው።
የንብረትዎን ዝርዝር፣ ውሂብዎ የት እንደተቀመጠ፣ እነማን መጠቀም እንደሚችሉ እና ሌሎች እንዳይጠቀሙት የሚከለክላቸው ምን እንደኾነ ይጻፉ።.
ይህንን ጥያቄ ለመመለስ ማን እርስዎን አና መረጃዎችዎን ዒላማ ውስጥ ማስገባት ይፈልጋል የሚለውን ማወቅ ጠቃሚ ነው፡፡ ግለሰብ ወይም ሌላ አካል ንብረቶችዎ ላይ የሚጥል ሁሉ "ባለጋራዎ" ነው፡፡ አለቃዎ፣ የቀድሞ ባልደረባዎ፣ የቢዝነስ ተፎካካሪዎ፣ የሀገርዎ መንግስት ወይም በህዝባዊ ትይይዝት ላይ ያለ የመረጃ ጠላፊ አቅም ያላቸው የባለጋራዎች ምሳሌዎች ናቸው፡፡
የእርስዎን ውሂብ ወይም የግንኙነት መረጃዎን ማግኘት የሚፈልግ ማን ሊኾን እንደሚችል ጥርጣሬ ውስጥ በማስገባት የባለጋራዎችዎን ዝርዝር ያውጡ። እነርሱም ግለሰቦች፣ የመንግስት አካላት ወይም ተቋማት ሊኾኑ ይችላሉ፡፡
የስጋት ሞዴልዎን ካዘጋጁ በኋላ እንደባለጋራዎችዎ ማንነት፣ በተወሰኑ ሁኔታዎች ውስጥ ይህንን ዝርዝር ማስወገድ ይኖርብዎ ይሆናል፡፡
ባለጋራዎ በመረጃዎ ላይ ጉዳት ወይም አደጋ ሊያደርስ የሚችልባቸው በርካታ መንገዶች አሉ። ለምሳሌ ግንኙነትዎ በኔትወርክ በሚተላለፍበት ወቅት ባለጋራዎ የግንኙነትዎን ይዘት ሊያዳምጥ ወይም ሊያነብ፤ ወይም የግል ውሂብዎን ሊሰረዝ ወይም ሊያበላሽ ይችላል።
ባለጋራዎች የሚያደርሱት ጥቃት የተለያየ እንደኾነ ሁሉ ጥቃት ለመሰንዘር የሚነሱበት አላማም እንዲሁ የተለያየ ነው። ለምሳሌ ፖሊስ ወይም የተለያዩ የሕግ አስፈጻሚ አካላት የፈጸሙትን የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሚያሳይ ቪዲዮ ቢኖርዎት መንግስት የዚህን ቪዲዮ ስርጭት ለመቀነስ በማሰብ ቪዲዮውን ለማጥፋት ወይም ተደራሽነቱን ለመቀነስ ሊሞክር ይችላል። በሌላ በኩል ደግሞ ፖለቲካዊ ባላንጣዎችዎ እንዲህ ዓይነቱን ድብቅ መረጃ ያለ እርስዎ ዕውቀት በእጃቸው ማስገባት እና ማተም ይፈልጉ ይሆናል።
የስጋት ሞዴል ባለጋራዎ ከንብረትዎ በአንዱ ላይ ጥቃት ለመፈጸም ቢሳካለት የሚያስከትለውን ጉዳት መጠን በመረዳት ዙሪያ ያጠነጥናል፡፡ ይህን ለማድረግ የባለጋራዎን አቀም ከግምት ውሰጥ ማስገባት ይገባል፡፡ ለምሳሌ የስልክ አገልግሎት አቅራቢ በስልክዎ የሚያደርጉትን ግንኙነት በሙሉ ማግኘት ስለሚችል የራስዎን መረጃ በመጠቀም ሊጎዳዎት ይችላል። ክፍት የኾኑ የዋይፋይ ኔትወርኮችን በሚጠቀሙበት ወቅት መረጃ ጠላፊዎች ያልተመሰጠሩ ግንኙነትዎትን ሊያገኙ ይችላሉ። መንግስታት ደግሞ የበለጠ አቅም ይኖራቸዋል፡፡
በመኾኑም ባለጋራዎ በግል ውሂብዎ ማድረግ የሚፈልገው ምን ሊኾን እንደሚችል ይዘርዝሩ።
አደጋ የሚባለው የደኅንነት ስጋት የተወሰነ ንብረትዎን የምር መጠቃት አዝማሚያ ነው፡፡ ይህም ከአቅም ጋር ጎን ለጎን አብሮ የሚሄድ ነው። ምንም እንኳን የተንቀሳቃሽ ስልክ አገልግሎት አቅራቢ የእርስዎን ውሂብ ሙሉ በሙሉ የማግኘት አቅም ቢኖረውም የእርስዎን መልካም ስም ለማጉደፍ ኾን ብለው የግል ውሂብዎን በአደባባይ ላይ የመለጠፍ አዝማሚያው አናሳ ነው።
በስጋት እና በአደጋው የመከሰት አዝማሚያ መካከል ያለውን ልዩነት ማወቅ ጠቃሚ ነው። ስጋት ሊከሰት የሚችለው ጉዳት ሲኾን አደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ ወይም ሪስክ የሚባለው ደግሞ ይህ ስጋት ሊከሰት የሚችልበት አዝማሚያ ወይም የመኾን ዕድል ነው። ለምሳሌ የህንጻ መደርመስ ስጋት ቢኖር ይህ ስጋት ግን ለስምጥ ሸለቆ ቅርብ በሆኑ ከተሞች ሊከሰት የሚችልበት አዝማሚያ ወይም የመኾን ዕድል በርቀት ከሚገኙት በጣም ከፍ ያለ ነው።
አደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ ወይም የመኾን ዕድል ትንተናን ማካሄድ ግለሰባዊ እና በግለሰቡ አመለካከት የተቃኘ ሂደት ነው። ሁሉም ሰው ተመሳሳይ ስጋትን የሚያይበት እና ቅድሚያ የሚሰጥበት መንገድ ተመሳሳይ አይደለም። በርካታ ሰዎች የተወሰኑ ስጋቶች የመከሰት አዝማሚያቸው ምንም ይሁን ምን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ አይደሉም። ምክንያቱም የስጋቱ መኖር ብቻ ከሚያስፈልጋቸው ዋጋ ጋር ሲወዳደር ሚዛን አይደፋም ብለው ስለሚያምኑ ነው። በሌሎች ሁኔታዎች ደግሞ ግለሰቦች አደጋው የመከሰት እድሉ ከፍተኛ ቢኾንም እንኳን ስጋቱን እንደ ችግር አያዩትም።
በከፍተኛ ትኩረት ሊመለከቷቸው የሚገቡ ስጋቶችዎን በዝርዝር ይጻፉ፤ እንደገናም የመከሰት ዕድላቸው አናሳ የሆኑ ወይም ጉዳት የለሽ በመሆናቸው (ወይም ለመከላከል አዳጋች የሆኑትን) የሚያስጨንቅዎን ያስፍሩ፡፡
ይህንን ጥያቄ ለመመለስ የጉዳት አዝማሚያ ትንታኔ መስራት ያስፈልጋል፡፡ ሁሉም ሰው ተመሳሳይ ቅድሚያ የሚሰጣቸው ነገሮች አይኖሩትም ወይም ስጋቶችን በተመሳሳይ መንገድ አይመለከትም፡፡
ለምሳሌ በብሔራዊ ደኅነነት ጉዳይ ውስጥ የሚገኝ ደንበኛውን የሚወክል የህግ አማካሪ/ጠበቃ ከአንድ ለልጅዋ አስቂኝ የድመት ቪዲዮዎችን ከምትልክ እናት በበለጠ የተመሰጠሩ ኢሜሎችን ለመጠቀም እና ግንኙነቶቹን ለመጠበቅ ብዙ ርቀት ይጓዛል፡፡
ልዩ ስጋቶችዎ የሚያደርሱብዎን ጉዳት ለመቀነስ ያልዎትን አማራጮች በሙሉ ይዘርዝሩ፤ የገንዘብ እጥረት፣ የቴክኒክ ጉድለት ወይም ማኀበራዊ እንቅፋት ካለብዎም ያስፍሯቸው፡፡
የስጋት ሞዴልዎ እርስዎ ያሉበት ሁኔታ ሲቀየር አብሮ እንደሚቀየር በአእምሮዎ ይመዝግቡ፡፡ በዚህ ምክንያት በየጊዜው የስጋት ሞዴልን መገምገም ጥሩ ልምድ ነው፡፡
በራስዎ ልዩ ሆኔታ ላይ የተመሰረተ የራስዎን የስጋት ሞዴል ይፍጠሩ፡፡ለወደፊት በቀን መቁጠሪያዎ ላይ ምልክት ያድርጉ፡፡ ይህም የስጋት ሞዴልዎን እንዲከልሱ እና አሁን ለሚገኙበት ሁኔታ ተገቢ መሆኑን እንዲፈትሹ ይረዳዎታል፡፡
የቴሌኮሚኒኬሽን ኔትወርኮች እና ኢንተርኔት ከሌሎች ሰዎች ጋር የምናደርገውን ግንኙነት ከምንጊዜውም በተሻለ ቀላል እንዲኾን ቢያደርጉም ክትትል ይበልጥ እንዲበረታ አድርገዋል። ግላዊነትዎን ለመጠበቅ ተጨማሪ እርምጃዎችን ካልወሰዱ እያንዳንዱ የስልክ ጥሪ፣ አጭር የጽሑፍ መልዕክቾች፣ ኢሜል ምልልሶች፣ ፈጣን የመልዕክት አገልግሎቶች፣ የድምጽ እና ቪዲዮ ጥሪዎች እና የማኀበራዊ ሚዲያ መልዕክቶች በሙሉ ለሌሎች አድማጮች ተጋላጭ ናቸው።
በአብዛኛውን እና እጅግ በጣም የተሻለው ደኅንነቱ የተጠበቀ ግንኙነት የማድረጊያው መንገድ የመገናኛ አውታሮችን፣ ኮምፒውተሮችን ወይም ሰልኮችን ሳይጠቀሙ በአካል መገናኘት ነው። ነገር ግን ሁልጊዜም መገናኘት ስለማይቻል ቀጣዩ የተሻለ አማራጭ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን መጠቀም ነው፡፡
ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ መረጃው በዋናው መልእክት ላኪ (የመጀመሪያው "ጥግ") ሚስጥራዊ መልዕክት እንዲሆን መደረጉን እና የመጨረሻው ተቀባይ (ሁለተኛ "ጥግ") ብቻ ምስጢራዊው መልዕክት መፈታቱን ያረጋግጣል፡፡ ይህ ማለት ማንም ሰው በመሀል ገብቶ መስማት አይችልም፤ መልዕክትዎን አይፈታምም፡፡ ይህ የኢንተርኔት ካፌዎችን፣ የኢንተርኔት አገልግሎት አቅራቢው፣የሚጠቀሙት መካነ ድር እና የተንቀሳቃሽ ስልክ መተግበሪያዎንም ይጨምራል፡፡ በተወሰነ መልኩ በተቃራኒው በስልክዎ ላይ ባለመተግበሪያ የተመለከቱት መልዕክት ወይም በኮምፕዩተርዎ የጎበኙት መካነ ድር ራሳቸው የመተግበሪያው ወይም የመካነ ድሩ ባለቤት ያዩታል ማለት አይደለም፡፡ የጥሩ ምስጠራ ሁነኛ መለያው ምስጠራውን የነደፉት እና የተገበሩት ሰዎች ራሳቸውን እንኳን ሰብረው መግባት የማይችሉት ነው፡፡
በኤስኤስዲ መካነ ድር ላይ መመሪያ የተዘጋጀላቸው መሣሪያዎች በሙሉ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን ይጠቀማሉ፡፡ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን ለማንኛውም አይነት ግንኙነትዎ የድምጽ እና ቪዲዮ ጥሪዎች፣ የጽሑፍ ውይይት እና ኢሜልን ጨምሮ መጠቀም ይችላሉ፡፡
(ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን ከንብርብር ማጓጓዣ ምስጠራ ጋር መምታታት የለብዎትም፡፡ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ መልዕክትዎን ከእርስዎ እስከ ተቀባዩ ድረስ ሲጠብቅ ንብርብር ማጓጓዣ ምስጠራ ደግሞ መልዕክትዎ ከእርስዎ መሣሪያ ወደ መተግበሪያው ሰርቨር ወይም መካነ ድር እና ከመተግበሪያው ሰርቨር ወደ መልዕክት ተቀባዩ መሣሪያ ሲጓጓዝ ብቻ ነው ጥበቃ የሚያደርገው፡፡ በመሀል የእርስዎ መልዕክት መለዋወጫ አገልግሎት አቅራቢ ወይም የጎበኙት መካነ ድር ወይም የተጠቀሙት መተግበሪያ ያልተመሰጠረ የመልዕክትዎን ቅጂ ሊያገኙ ይችላሉ፡፡
ከበስተጀርባ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ የሚሰራው እንዲህ ነው፡፡ ሁለት ግለሰቦች ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን ተጠቅመው መገናኘት ሲፈልጉ(ለምሳሌ አበበ እና ጫልቱ) እያንዳንዳቸው ቁልፎች የሚባሉትን ውሂቦች ማመንጨት አለባቸው። እነዚህ ቁልፎች ማንም ማንበብ የሚችለውን ውሂብ አዛማጅ ቁልፉን ከያዘው ሰው በቀር ማንም ማንበብ ወደማይችለው ውሂብ ይቀይራሉ፡፡ አበበ ለጫልቱ መልዕክትን ከመላኩ በፊት ጫልቱ ብቻ መልዕክቱን መፍታት እንድትችል በእርሷ መልዕክቱን ያመሰጥረዋል። የተመሰጠረውን መልዕክትም በኢንተርኔት ይልከዋል። ማንኛውም ግለሰብ የአበበ እና የጫልቱን ግንኙነት ቢሰልል እና አበበ መልዕክቱን ለመላክ የተጠቀመውን አገልግሎት (ለምሳሌ የአበበን የኢሜል መለያ) መጠቀም ቢችል እንኳን ሰላዩ የሚያየው የተደበቀውን መልዕክት እንጂ የመልዕክቱን ይዘት አይደለም። ጫልቱ መልዕክቱን በምትቀበልበት ወቅት የራሷን ቁልፍ በመጠቀም ይዘቱን ወደ ሚነበብ መልዕክት መፍታት አለባት።
እንደ ጎግል ሐንጋውት ያሉ አንዳንድ አገልግሎቶች «ምስጠራን» ያስተዋውቃሉ፤ ነገር ግን የሚጠቀሙት በጎግል የተፈጠሩ እና ቁጥጥር ስር ያሉ ቁልፎችን ነው፡፡ ይህ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ አይደለም፡፡ ውይይቱ የምር ደኀንነቱ የተጠበቀ እንዲሆን "ጥግ"ዎች ብቻ ማመስጠር እና መፍታት የሚችሉበት ቁልፎች ሲኖራቸው ነው፡፡ የሚጠቀሙት አገልግሎት ቁልፎችን የሚቆጣጠር ከሆነ ያ አገልግሎት የማጓጓዣ ንብርብር-ምስጠራ ነው፡፡
ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ ማለት ተጠቃሚዎች ቁልፎቻቸውን በሚስጢር የሚይዙበት ነው። በሌላ አገላለጽ ለመመስጠር እና ለመፍታት የሚያገለግሉት ቁልፎችን ትክክለኛ ሰዎችንብረታቸውን ሲያደርጓቸው ማለት ነው። ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን መጠቀም ቁልፎችን በትጋት የሚያረጋግጡ መተግበሪያዎችን መርጦ ከማውረድ ጀምሮ ሰፊ ጥረት ይጠይቃል።ነገር ግን ለተጠቃሚዎች ደኅንነታችን እጅግ በጣም የተሻለው ሁለቱም የሚጠቀሙበትን አገልግሎት ሰጪ አለማመን ነው።
በመደበኛም ሆነ ተንቀሳቃሽ ስልክ ሲደውሉ ንግግርዎ ከጥግ እስከ ጥግ አልተመሰጠረም፤ አጭር ጽሑፍ መልዕክት( SMS) ሲልኩ ደግሞ መልዕክቱ ጭራሽ አልተመሰጠረም፡፡ ሁለቱም መንግሥታት ወይም ስልኩ ላይ ስልጣን ያለው ማንኛውም ሰው መልዕክቶችዎን እንዲያነብ ወይም ጥሪዎችዎን እንዲመዘግብ ይፈቅዳሉ፡፡ እርስዎ የተጋላጭነት አዝማሚያ ትንተና መንግስትን የሚያጠቃልል ከሆነ በበይነመረብ የሚንቀሳቀሱ ምስጠራዎችን አማራጮችን ይመርጡ ይሆናል፡፡ እንደ ጉርሻ፣ በአብዛኛው ከእነዚህ የምስጠራ አማራጮች ቪዲዮም ያቀርባሉ፡፡
አንዳንድ ከጥግ እስከ ጥግ የተመሰጠረ የጽሑፍ፣ የድምጽ እና ምስል ጥሪዎችን የሚያቀርቡ አገልግሎቶች ወይም ሶፍትዌሮች ምሳሌዎች እነዚህን ይጨምራሉ፡-
አንዳንድ በነባሪነት ከጥግ እስከ ጥግ የተመሰጠረ አገልግሎት የማይሰጡ አገልግሎቶች ምሳሌዎች እነዚህን ይጨምራሉ፡-
እንደ ፌስቡክ ሜሴንጀር እና ቴሌግራም ያሉ አገልግሎቶች ሆን ብለው ካበሯቸው ብቻ ከጥግ እስከ ጥግ የተመሰጠረ አግልግሎት ይሰጣሉ፡፡ እንደ አይሜሴጅ ያሉ ደግሞ ከጥግ እስከ ጥግ የተመሰጠረ አገልግሎት የሚሰጡት ሁሉቱም ተጠቃሚዎች ተመሳሳይ መሣሪያዎች ሲጠቀሙ ነው፡፡(አይሜሴጅ የሚሰራው ለአይፎን ተጠቃሚዎች ብቻ ነው፡፡)
ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ ከመንግሥታት፣ ጠላፊዎች እና የመልዕክት አገልግሎቱን ከሚሰጠው ድርጅት ከራሱ እርስዎን ሊከላከል ይችላል። ነገር ግን እነዚያ ቡድኖች በሙሉ የምንጠቀምባቸው ሶፍትዌሮች ምሥጢራዊ ለውጦችን ሊያደርጉ ይችሉ ይሆናል። ። ስለዚህ ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን እንደሚጠቀሙ ቢናገሩም እንኳን ባልተመሰጠረ ወይም በተዳከመ ምስጠራ ሊልኩ ይችላሉ።
ኢኤፍኤፍን ጨምሮ ብዙ ቡድኖች የታወቁ አገልግሎት ሰጪዎች (ንብረትነቱ የፌስቡክ እንደሆነው ዋትስአፕ ወይም ሲግናል ያሉ) ቃል የገቡትን ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ የምር እየሰጡ መሆናቸውን ጊዜ ወስደው ይፈትሻሉ። ነገር ግን ለእነዚህ አደጋዎች አሳሳቢ ከሆኑ, በይፋ የሚታወቁ እና ምስጢራዊ ዘዴዎችን የሚጠቀሙ መሳሪያዎችን መጠቀም እና ከሚጠቀሙባቸው የትራንስፖርት ስርዓቶች ነጻ እንዲሆኑ የሚረዱ መሳሪያዎችን መጠቀም ይችላሉ። ኦቲአር እና ፒጂፒ ምሳሌዎች ናቸው። እነዚህ ስርዓቶች ለመተግበር በተጠቃሚ ላይ የሚመረኮዙ ሲሆኑ በአብዛኛው ጊዜ ለተጠቃሚዎች ምቹ አይደሉም። እና ሁሉንም ዘመናዊ የላቁ የምስጠራ ቴክኖሎጂዎችን የማይጠቀሙ የቆዩ ፕሮቶኮሎች ናቸው።
ኦፍ ዘሪከርድ(ኦቲአር) ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራን የሚጠቀም ፕሮቶኮል ሲሆን የወዲያው መላላኪያ አገልግሎቶች ላይ ተደርቦ መስራት የሚችል ነው። ኦቲአርን ያካተቱ መሣሪያዎች እነዚህን ይጨምራሉ።
ፒጂፒ (ወይም ፐሪቲ ጉድ ፕራይቬሲ) ለኤሜይል ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ የሚሰጥ መደበኛ አገልግሎት ነው። ፒጂፒ ምስጠራን እንዴት መጫን እና መጠቀም እንደሚችሉ ዝርዝር መረጃ ለማግኘት፡-
ፒጂፒ ኢሜይል እጅግ ተመራጭ የሚሆነው ቴክኒካዊ ልምድ ላላቸው እና ቴክኒካዊ ልምድ ካላቸው ሌሎች ተጠቃሚዎች ጋር መልዕክት ለሚለዋወጡ እና የፒጂፒን ውስብስብነት እና ውስንነቶችን ለሚያውቁ ነው።
ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ የመስመር ላይ ግንኙነት ይዘትን ብቻ መደበቅ ይችላል። ነገር ግን ግንኙነት ማድረግዎን መደበቅ አይችልም። ይህ ማለት ዲበ ውሂብ አይጠብቅም ማለት ነው። ይህም የኢሜይል ርዕሰ ጉዳይ፣ ከማን ጋር ግንኙነት እያደረጉ እንዳሉ እና ግንኙነቱን መቼ እንደደረጉ የመሳሰሉትን ያጠቃልላል። ያሉበት ስፍራ ራሱ ዲበ ውሂብ ነው።
የግንኙነትዎ ይዘት ሚስጥር በኾነበት ወቅት እንኳን ዲበ ውሂብ ወይም ስለ እርስዎ እጅግ በጣም ገላጭ መረጃን አሳልፎ ሊሰጥ ይችላል።
የስልክ ጥሪዎ ዲበ ውሂብ አንዳንድ በጣም ሚስጥራዊ እና ስሱ የኾኑ መረጃዎችን አሳልፈው ሊሰጡ ይችላሉ። ለምሳሌ፦
ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ ለእርስዎ ደኅንነቱ የተጠበቀ ግንኙነት ለማድረግ አስፈላጊ ከሆኑ ብዙ አገልግሎቶች ውስጥ አንዱ ነው። ከላይ እንደተገለፀው ከጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ ኩባንያዎች እና መንግስታት መልዕክቶችዎ ጋር እንዳይደርሱ ለመከላከል ጥሩ ነው። ነገር ግን ለብዙ ሰዎች, ኩባንያዎች እና መንግስታት ትልቁ የሚባሉት አይደሉም። ስለዚህም ጥግ እስከ ጥግ ምስጠራ ምናልባት ከፍተኛው ቀዳሚ ጉዳያቸው ላይሆን ይችላል።
ለምሳሌ አንድ ሰው ስለ ትዳር አጋሩ፣ ወላጆቹ ወይም አሠሪው መሣሪያቸውን የማግኘት ዕድል ከተጨነቀ ፣ በአጭር ጊዜ "የሚጠፉ" መልዕክቶችን የመላክ አቅም መላኪያውን አገልግሎት ለመምረጥ የመወሰኛ ምክንያት ሊሆን ይችላል። ሌላ ሰው የስልክ ቁጥሩን ስለመስጠት ሊጨነቅ ይችላል፤ እናም የስልክ ቁጥር የሌለው "ቅጽል" መጠቀም መቻል አስፈላጊ ሊሆን ይችላል።
በአጠቃላይ ሲታይ የደኅንነት እና የግላዊነት ገጽታዎች ደኅንነቱ የተጠበቀ የመገናኛ ዘዴን ለመምረጥ ብቸኛ ምክንያቶች አይደሉም። ጓደኞችዎ እና እውቅያዎችዎ የማይጠቀሙት ከሆነ ከፍተኛ የደኅንነት ባህሪያት ያለው መተግበሪያ ዋጋ የለውም። በጣም ታዋቂ እና በስፋት ጥቅም ላይ የዋሉ መተግበሪያዎች በአገር እና በማህበረሰብ እጅግ የተለያየ ተደራሽነት ሊኖራቸው ይችላል። ደካማ የአገልግሎቱ ጥራት ወይም መተግበሪያውን ለመጠቀም ክፍያ ለተወሰኑ ሰዎች የማይመች ሊያደርግው ይችላል።
ከደኅንነቱ በተጠበቀ የመግባቢያ ዘዴ ውስጥ ምን ማግኘት እንደሚፈልጉ እና እንደሚያስፈልግዎ ይበልጥ በግልጽ በተረዱ ቁጥር ሰፊ፣ እርስ በርስ የሚጋጩ፣ አንዳንዴም ጊዜ ያለፈባቸው መረጃዎችን ለመለየት ይበልጥ ቀላል ይሆናል።
ምስጠራ በጥንቃቄ ጥቅም ላይ ከዋለ የመስመር ላይ ግንኙነትዎ ወይም የመልዕክት ልውውጥዎ ከእርስዎ እና ግንኙነቱን ከሚያደርጉት ሰው በስተቀር በሌላ አካል እንዳይነበብ ያደርጋል። የዳር እስከ ዳር ምስጠራ ውሂብዎ በሌላ በሦስተኛ አካል እንዳይሰለል ይከላከላል። ነገር ግን ግንኙነቱን እያካሄዱት ያለው ማንነቱን ጠንቅቀው ከማያውቁት ግለሰብ ጋር ከኾነ የዳር እስከ ዳር ምስጠራ ጥቅሙ ውስን ይኾናል። ጥቅም የሚነሳው እዚህ ብላይ ነው። የአደባባይ ቁልፎችን በማረጋገጥ የእርስዎን እና ከእርስዎ ጋር ግንኙነት የሚያደርገው ግለሰብ ማንነትን እርስ በእርስ በማረጋገጥ ለምታደርጉት ግንኙነት ተጨማሪ የደህንነት ጥበቃን ትፈጥራላችሁ። ይህም ግንኙነቱን እየፈጽሙት ያሉት ከትክክለኛው ግለሰብ ጋር መኾኑን እርግጠኛ እንዲኾኑ ይረዳዎታል።
የቁልፎች ማረጋገጫ ከዳር እስከ ዳር ምስጠራን የሚጠቀሙ ስርዓቶች ዋንኛ ገጽታ ነው። ከእነዚህም ውስጥ በእንግሊዝኛ ምሕጻረ ቃል PGP እና OTR በመባል የሚታወቁት ተጠቃሾች ናቸው። ሲግናል ላይ, እነርሱ "ደህንነት ቁጥሮች." ተብለን እንጠራለን ቁልፎችን በሚያረጋግጡበት ወቅት በሦስተኛ ወገን የመጠለፍ አደጋን ለማስወገድ ቁልፉ የሚያረጋግጡበት መንገድ ምስጠራን ለመጠቀም ከሚፈልጉበት የግንኙነት መንገድ የተለየ ስርዓትን እንዲጠቀሙ ይመከራል። ይህም ስርዓት ከመስመር ውጪ የኾነ ማረጋገጫ (በእንግሊዝኛው አውት ኦፍ ባንድ ቬሪፊኬሽን) ተብሎ ይጠራል። ለምሳሌ የOTR አሻራዎትን የሚያረጋገጡ ከኾነ የጣት አሻራችሁን አንደኛው ለሌላኛው በኢሜል ልትላላኩ ትችላላችሁ። በዚህ ምሳሌ ላይ ኢሜል ሁለተኛው የግንኙነት መንገድ ነው።
ይህንን ለማድረግ የተለያዩ መንገዶች አሉ። በጥንቃቄ ማቀድ ከተቻለ እና አመቺ ከኾነ ቁልፎችን በአካል ተገናኝቶ ማረጋገጥ ሁነኛው መንገድ ነው። ይሄ በብዛት በቁልፍ ማረጋገጫ ድግሶች እና በሥራ ባልደረባዎች መካከል የሚደረግ ነው።
ነገር ግን በአካል መግናኘት የማይቻል ከኾነ ግንኙነት የሚያደርጉትን ግለሰብ ከሚያረጋግጡት የመገናኛ መንገድ የተለየ ሌላ የመገናኛ መንገድን ተጠቅመው ማረጋገጥ ይችላሉ። ለምሳሌ ከኾነ ሰው ጋር የPGP ቁልፎችን ማረጋገጥ የሚፈልጉ ከኾነ ስልክ በመደወል ወይም የOTR አጭር የጽሁፍ መልዕክትን (የኦፍ ዘ ሪከርድ ሜሴጅ) በመጠቀም ቁልፉን ማረጋገጥ ይችላሉ።
ይህ ከኾነ ዘንዳ ማንኛውንም ዓይነት ፕሮግራም ቢጠቀሙ ሁልጊዜ የእርስዎንም ኾነ የግንኙነት አጋርዎን ቁልፍ ማግኘት ይችላሉ።
ምንም እንኳ የግንኙነት ቁልፉን የማግኛው መንገድ ከፕሮግራም ፕሮግራም የሚለያይ ቢኾንም የቁልፍ ማረጋገጫው ዘዴ ግን እጅግ በጣም ተቀራራቢ ነው። ይህም የቁልፍ የጣት አሻራዎችን ጮክ ብሎ ማንበብ (በአካል የተገኛኙ ወይም ስልክን የሚጠቀሙ ከኾነ) ወይም የግንኙነት ፕሮግራሞችን የሚጠቀሙ ከኾነ ቀድተው በመለበድ ሊኾን ይችላል። የትኛውንም ዓይነት መንገድ ቢጠቀሙ እያንዳንዳቸው የቁልፉ ሆሄያት እና ቁጥሮች ተመሳሳይ መኾናቸውን ማጣራት አስፈላጊ ነው።
ከቅርብ ጓደኛችሁ ጋር የቁልፍ ማረጋገጥን በተግባር ተለማመዱ። የቁልፍ ማረጋገጫ በእያንዳንዱ ፕሮግራም ላይ እንዴት እንደሚሠራ ለመማር የየፕሮግራሙን መመሪያ ተመልከቱ።
አዲየም ነጻ እና ክፍት ምንጨ ኮድ ለOS X የተሠራ የፈጣን መልዕክት ደምበኛ ሲኾን የተለያዩ የመስመር ላይ ውይይት ማድረጊያ ስርዓቶችን ማለትም ጎግል ሃንግአውት፣ ያሁ፣ ሜሴንጀር፣ ዊንዶውስ ላይቭ ሜሴንጀር፣ AIM፣ ICQ፣ እና XMPPን በመጠቀም የመስመር ላይ ውይይት እንዲያደርጉ ይረዳል።
OTR (ኦፍ-ዘ-ሪከርድ) የሚባለው ሰዎች የሚያውቋቸውን የፈጣን መልዕክት መሣሪያዎች በመጠቀም ሚስጥራዊነቱ የተጠበቀ ውይይት እንዲያደርጉ የሚያስችል ስርዓት ነው። ይህ ከጎግል "ከምዝገባ ውጪ" የሚደረግ ውይይት ጋር መምታታት የለበትም። የጎግል ከምዝገባ ውጪ የሚያደርገው መወያያዎን አለማስቻል ሲኾን ውይይቱን የማመስጠር ወይም የውይይቱን ተሳታፊዎች የማመሳከር አቅም የለውም። ለማክ ተጠቃምዎች OTR ከአዲየም ደምበኛ ጋር አብሮገነብ ኾኖ ይመጣል።
OTR ከዳር እስከ ዳር የኾነ ምስጠራን ይጠቀማል። ይህም ማለት ይህን በመጠቀም እንደ ጎግል ሃንግ አውት ያሉ አግልግሎቶች ላይ ኩባንያዎቹ የግንኙነትዎ ይዘት ምን እንደኾነ ማወቅ ሳይችሉ ግንኙነት ማድረግ ይችላሉ ማለት ነው። ይህም መወያያዎን ከማያስችለው "ከምዝገባ ውጪ" ብለው ጎግል እና AOL ከሚጠቀሙት የተለየ ነው። ይህ ምርጫ ውይይቱን የማመስጠር አቅም የለውም።
የሃንግአውትን ወይም ድረ ገጽን በመጠቀም የጎግል ሃንግአውት ወይም የጽሑፍ ውይይት በሚያደርጉበት ወቅት ውይይቶ በHTTPS የተመሰጠረ ነው። ይህ ማለት የውይይትዎ ይዘት በዝውውር ላይ እያለ ከሰርጎ ገቦች እና ከሌላ ሦስተኛ ወገን የተጠበቀ ነው ማለት ነው። ነገር ግን የውይይትዎ ካላቸው ከጎግል እይታ የተጠበቀ ነው ማለት አይደለም። እነርሱም የግንኙነትዎን ይዘት ለመንግሥት አሳልፈው ሊሰጡ ይችላሉ።
አዲየምን በኮምፒውተርዎ ላይ ከጫኑ በኋላ በተመሳሳይ ሰዓት የተለያዩ መለያዎችን በመጠቀም መግባት ይችላሉ። ለምሳሌ ጎግል ሃንግአውትን፣ እና XMPPን በተመሳሳይ ጊዜ መጠቀም ይችላሉ። በተጨማሪም አዲየም OTRን ሳይጠቀሙ እነኚህን መሳሪያዎች በመጠቀም እንዲወያዩ ይፈቅዳል። OTR የሚሠራው በሁለቱም ወገን ያሉ ሰዎች ሲጠቀሙት ብቻ ነው። ይህ ማለት በሌላ ዳር ያለው ግለሰብ OTRን በኮምፒውተሩ ላይ ካልጫነ አዲየምን በመጠቀም ውይይት ማድረግ ይችላሉ።
በተጨማሪም አዲየም የሚያወሩት ሰው እያወራሁት ነው ብለው የሚያስቡት ሰው እንደኾነ እና በመሃል ለሰርጎ ገብ ሰው ጥቃት ያልተጋለጡ መኾንዎን የሚያስረግጥ ከመስመር ውጪ የኾነ ማረጋገጫን እንዲያደርጉ ይፈቅዳል። ለእያንዳንዷ ውይይት ለእርስዎ እና እየተወያዩት ላለው ሰው ያለውን የቁልፍ ማየት የሚያስችል ምርጫ ይሰጥዎታል። "ቁልፍ የጣት አሻራ" ማለት የተለያዩ ምልክቶች ለምሳሌ እንደዚህ ያለ "342e 2309 bd20 0912 ff10 6c63 2192 1928" ሲኾን ይህም ረዘም ያለ የአደባባይ ቁልፍን ለማረጋገጥ የሚጠቅም ነው። ከማን ጋር እንደሚወያዩ ለማወቅ እና በውይይትዎ ውስጥ ጣልቃ ገቦች እንደሌሉ ለማጣራት የጣት አሻራዎን ሌላ የመገናኛ ዘዴ በመጠቀም ማለትም በትዊተር የቀጥታ መልዕክት ወይም በኢሜል ይቀያየሩ።
ቴክኖሎጂስቶች አንድ ፕሮግራም ወይም ቴክኖሎጂ ለውጭ ጥቃት ተጋላጭነቱን ለመግለጽ የሚጠቀሙበት ቃል አለ። ይህም ቃል ትልቅ "የጥቃት ገጽታ" አለው የሚል ነው። አዲየምም ትልቅ የጥቃት ገጽታ አለው። በጣም የተወሳሰበ ፕሮግራም ያለው ቢኾንም የጻፈው ደህንነት ቅድሚያ ባላደረገ መርህ ነው። በርግጠኝነት የተለያዩ ስህተቶች ያሉበት ሲሆን ከነኚህም ጥቂቶቹ ስህተቶች በመንግሥታት ወይም በትልልቅ ኩባንያዎች አዲየምን የሚጠቀሙ ኮምፒውተሮችን ሰብሮ ለመግባት ሊጠቀሙበት ይችላሉ። ውይይትዎን ለመደበቅ እና ሁሉንም ሰው ከሚያጠቃ ያልተነጣጠረ የኢንተርኔት የመስመር ላይ ስለላ ራስን ለመከላከል አዲየምን መጠቀም ታላቅ የመከላከያ ዘዴ ነው። ነገር ግን በግል አቅም ካለው አካል ለምሳሌ የመንግሥታት የጥቃት ዒላማ እንደሚኾኑ ከተሰማዎት ጠበቅ ያለ ጥንቃቄ መውሰድ ለምሳሌ በPGP የተመሰጠረ የኢሜል ስርዓት መጠቀም ይኖርብዎታል።
በመጀመሪያ በድር መዳሰሻዎ https://adium.im/ የሚለውን ይክፈቱ። "ዳውንሎድ አዲየም 1.5.9." የሚለውን ይምረጡ። ፋይሉ እንደ a .dmg፣ ወይም ዲስክ ኢሜጅ ይወርድ እና አብዛኛውን ጊዜ በ"ዳውንሎድ" አቃፊ ውስጥ ይጠራቀማል።
ፋይሉ ላይ ሁለቴ ጠቅ ሲያደርጉ ይህን የሚመስል አዲስ መስኮት ይከፈታል፦
ፕሮግራሙን ለመጫን የአዲየም አዶን ወደ "አፕሊኬሽን" አቃፊ ይውሰዱት። ፕሮግራሙ አንዴ ከተጫነ በኋላ በአፕሊኬሽን አቃፊው ውስጥ ይፈልጉት እና ሁለቴ ጠቅ በማድረግ ይክፈቱት።
በመጀመሪያ ከአዲየም ጋር የትኛውን የጽሑፍ ውይይት መሣሪያ ወይም ስርዓት መጠቀም እንደሚፈልጉ መወሰን አለብዎት። ለእያንዳንዱ መሣሪያ የማዋቀር ሂደቱ ተመሳሳይ ቢኾንም ፈጽሞ አንድ አይነት ግን አይደለም። ለእያንዳንዱ መሣሪያ ወይም ስርዓት የመለያ ስምዎትን እንዲሁም የማለፊያ ቃልዎን ማወቅ ይኖርብዎታል።
መለያን ለማዋቀር በስክሪንዎ የላይኛው ክፍል ወደ ሚገኘው የአዲየም ምናሌ ይሂዱ እና "አዲየም" ላይ በመቀጠልም "ፕሪፈረንስ" ላይ ጠቅ ያድርጉ። ይህም ከላይ ሌላ ምናሌ ያለው መስኮት ይከፍታል። "አካውንትስ" ከመረጡ በኋላ በመስኮቱ የታችኛው ክፍል የሚገኘው የ"+" ምልክት ላይ ጠቅ ያድርጉ። ይህን የሚመስል ምናሌ ያያሉ፦
መግባት የሚፈልጉበትን ፕሮግራም ይምረጡ። ከዚህ በመቀጠል የተጠቃሚ ስምዎን እና የማለፊያ ቃልዎን እንዲያስገቡ ወይም የአዲየምን የፈቃድ መሣሪያ በመጠቀም ወደ መለያዎ እንዲገቡ የሚጠይቅ ይመጣልዎታል። የአዲየም መመሪያን በጥንቃቄ ይከተሉ።
አንዴ አንድ ወይም ከዚያ በላይ የኾነ መለያዎት ውስጥ ከገቡ በኋላ OTRን መጠቀም መጀመር ይችላሉ።
ያስታውሱ: OTRን ተጠቅመው ውይይት ለማድረግ ሁለቱም ሰዎች OTRን የሚደግፍ ውይይት የማድረጊያ ፕሮግራም መጠቀም አለባቸው።
በመጀመሪያ OTR ተጠቃሚን ለይተው ይወቁ እና አዲየም ውስጥ ስማቸው ላይ ሁለቴ ጠቅ በማድረግ ውይይት ይቀስቅሱ። የመወያያ መስኮቱን አንዴ ከከፈቱ በኳላ በመስኮቱ ግራ የላይኛው ክፍል ላይ ትንሽ የተከፈተ የቁልፍ ምልክት ያያሉ። በቁልፍ ምልክቱ ላይ ጠቅ ያድርጉ እና "ኢንሼት ኢንክሪፕትድ OTR ቻት" የሚለውን ይምረጡ።
አንዴ ውይይቱን ካስጀመሩ እና በሌላ ዳር ያለው ሰውም ግብዥዎትን ከተቀበለ በኋላ የቁልፍ አዶቱ ተዘግቶ ያዩታል። ውይይትዎ ሚስጥራዊ እንደሚኾን የሚያውቁት በዚህ ነው (እንኳን ደስ ያለዎት!) ነገር ግን ይጠብቁ ገና ሌላ ተጨማሪ ደረጃ አለ!
በዚህ ወቅት የተመሰጠረ ነገር ግን ያልተረጋገጠ ውይይት ማስጀመርዎትን ልብ ያድርጉ። ይህ ማለት ግንኙነትዎ የተመሰጠረ ቢኾንም ውይይት እያደረጉት ያለውን ሰው ማንነት ማወቅ እና ማረገገጥ ግን ገና አልቻሉም። በአንድ ክፍል ውስጥ ኾነው አንዱ የሌላኛውን ስክሪን ማየት እስካልቻለ ድረስ አንዱ የአንዱን ማንነት ማረጋገጡ በጣም አስፈላጊ ነው። ለተጨማሪ መረጃ የቁልፍ ማረጋገጫ የሚለውን ሞጁል ያንብቡ።
አዲየምን በመጠቀም የሌላ ተጠቃሚን ማንነት ለማረጋገጥ በቁልፍ አዶው ላይ እንደገና ጠቅ በማድረግ "ቬሪፋይ" የሚለውን ይምረጡ። የእርስዎን ቁልፍ እና የሌላኛውን ተጠቃሚ ቁልፍ የሚያሳይ መስኮት ያያሉ። አንዳንድ የአድየም ሥሪቶች በእጅ የሚደረግ የጣት አሻራ ማረጋገጫን ብቻ ይደግፋሉ። ይህ ማለት አንዳንድ ዘዴዎችን በመጠቀም እርስዎ እና ከእርስዎ ጋር ውይይት እያደረገ ያለው ሰው አዲየም እያሳያችሁ ያለው ቁልፍ በትክክል አንድ ዓይነት መኾኑን አጣርታችሁ ማረጋገጥ አለባችሁ ማለት ነው።
ይህን ለማድረግ ቀላሉ መንገድ በአካል በመገናኘት አንዱ ለሌላኛው ቁልፉን ማንበብ ቢኾንም ይህን ማድረግ ሁልጊዜ አይቻልም። የተለያያ ዕምነት የሚጣልበት ደረጃ ያላቸው ይህን መፈጸም የሚያስችሉ መንገዶች አሉ። ለምሳሌ አንዱ የሌላኛውን ድምጽ መለየት የሚችል ከኾነ በስልክ ግንኙነት ቁልፉን አንዱ ለሌላኛው በማንበብ ወይም ሌላ እንደ PGP ያለ የተረጋገጠ የግንኙነት መንገድ በመጠቀም ቁልፉን መላክ ነው። አንዳንድ ሰዎች ቁልፋቸውን በድረ ገጻቸው፣ በቲዊተር መለያቸው፣ ወይም በንግድ ካርዳቸው ላይ ለሕዝብ ያሳውቃሉ።
በጣም አስፈላጊው ነገር እያንዳንዱ የቁልፉ ፊደል እና ቁጥር ትክክለኛ እንደኾነ ማረገገጥ ነው።
አሁን ሚስጥራዊ የኾነ ውይይትን ካነሳሱ እና የውይይት አጋሮን ማንነት ከረጋገጡ በኋላ ማድረግ የሚጠበቅብዎት አንድ ተጨማሪ ነገር አለ። ያለመታደል ኾኖ አዲየም በነባሪው በOTR የተመሰጠረውን ውይይትዎትን ያስገባና እና በሃርድ ድራይቭዎ ላይ ያጠራቅመዋል።ይህም ማለት ግንኙነትዎችዎን በትክክል የመሰጠሩ ቢኾኑም እንኳን በሃርድ ድራይቮ ላይ በግልጽ ጽሑፍ ይጠራቀማሉ ማለት ነው።
መግባትን ላለማስቻል በስክሪኑ በላይኛው ክፍል ከሚገኘው ምናሌ "አዲየሚ" የሚለው ላይ በመቀጠልም "ፕሪፈረንስ" ላይ ጠቅ ያድረጉ። በአዲሱ መስኮት ላይ "ጀነራል" የሚለውን ይምረጡ እና "ሎግ ሜሴጅስ" እና "ሎግ OTR-ሴኪዩርድ ቻትስ" የሚለውን ያቦዝኑ። አሁን መዋቅሮ ይህንን መምሰል አለበት፦
በተጨማሪም አዲየም የአዲስ መልዕክቶች መምጣትን በሚያሳውቅበት ወቅት የእነዚህ መልዕክቶች ይዘት በOS X ኖትፊኬሽን ማዕከል ሊገባ ይችላል። ይህ ማለት አዲየም በእርስዎ ኮምፒውተር ወይም በሌላ ዳር ካለው የውይይት አጋሮዎት ምንም ዓይነት የግንኙነት ምልክቶችን ባይተውም እንኳ የእርስዎ ወይም በሌላ ዳር ያለው ሰው የOS X ኮምፒውተር ስሪት መዝግቦ ሊያስቀምጥ ይችላል። ይህንን ለመከላከል ኖትፊኬሽንኑን ማቦዘን ይችላሉ።
ይህን ለማድረግ ከፕሪፈረንስ መስኮት "ኢቨንትስ" የሚለውን ይምረጡ እና "ዲስፕለይ ኤ ኖቲፊኬሽን" የሚል ማሳያ ይፈልጉ። ለእያንዳንዱ መግቢያ አመድማ ቀለም ያለው ባለሦስት ጎን ምልክት ላይ ጠቅ በማድረግ በስፋት እንደ አዲስ በሚታየው መስመር "ዲስፕሌይ ኤ ኖቲፍኬሽን" በሚለው ጽሑፍ ላይ ጠቅ ያድርጉ። በመቀጠልም በታችኛውን የግራ ክፍል የሚገኘው የመቀነስ ምልክት ("-") ላይ ጠቅ በማድረግ መስመሩን ያስወግዱ። በኮምፒተርዎት ላይ የሚቀሩ መዝገቦች እና ሰነዶች ሌላ ሰው እንዳያገኘው የሚፈልጉ ከኾነ ሙሉ የዲስክ ማመስጠርን ያስጀምሩት። ይህም ከማለፊያ ቃልዎ ውጪ ውሂቡ በሦስተኛ ወገን እንዳይገኝ ይረዳዎታል።
Pretty Good Privacy (PGP) is a way to help protect your email communications from being read by anyone except their intended recipients. And, to a lesser extent, it can save your emails from being read if the computer on which they are stored is stolen or broken into.
It can also be used to prove that an email came from a particular person, instead of being a fake message sent by another sender (it is otherwise very easy for email to be fabricated). Both of these are important defenses if you're being targeted for surveillance or misinformation.
To use PGP, you will need to install some extra software that will work with your current email program. You will also need to create a private key, which you will keep private. The private key is what you will use to decrypt emails sent to you, and to digitally sign emails that you send to show they truly came from you. Finally, you'll learn how to distribute your public key—a small chunk of information that others will need to know before they can send you encrypted mail, and that they can use to verify emails you send.
You can get GnuPG (also known as GPG) on Mac OS X by downloading the small installer from the GnuPG download page
Click on GnuPG for OS X next to "Simple installer for GnuPG modern" which will download the GPG installer.
You'll get redirected to the SourceForge download website.
Go to the Mozilla Thunderbird website
Click on the green button labeled "Free Download." The Mozilla Thunderbird website will have detected your preferred language. If you want to use Thunderbird in another language click on the "Systems & Languages" link and make your selection from there.
Click the Download icon in the Dock and then click the GnuPG-2.11-002.dmg file.
A window will open, indicating your progress.
A window will open, giving you an overview of the Installation file and some other files. Click the "Install.pkg" icon.
Next, a window will open starting the guided installation. Click the "Continue" button.
GnuPG is installed as a system package and requires your username and password to install. Enter your password and click "Install Software."
You will see a window that will say "The installation was successful." Click the "Close" button.
Click the Download icon in the Dock and then click the Thunderbird 45.2.0.dmg file.
A window will open indicating your progress.
A window will open with the Thunderbird icon and a link to your Applications folder. Drag Thunderbird to the Applications folder.
A window with a progress bar will open, when it is done, it will close.
Make sure to eject the mounted DMG files.
When Mozilla Thunderbird launches for the first time, Mac OS X will ask you if you are sure you want to open it. Mozilla Thunderbird was downloaded from mozilla.org and should be safe, click the "Open" button.
Mozilla Thunderbird can integrate with the Mac OS X address book, we leave this choice to you.
When Mozilla Thunderbird launches for the first time, you will see this small confirmation window asking about some default settings. We recommend clicking the "Set as Default" button.
When Mozilla Thunderbird launches for the first time, you will be asked whether you would like a new email address. Click the "Skip this and use my existing email" button. Now you will configure Mozilla Thunderbird to be able to receive and send email. If you are used to only reading and sending email through gmail.com, outlook.com, or yahoo.com, Mozilla Thunderbird will be a new experience, but it isn't that different overall.
A new window will open:
Enter your name, your email address, and the password to your email account. Mozilla doesn't have access to your password or your email account. Click the "Continue" button.
In many cases Mozilla Thunderbird will automatically detect the necessary settings.
In some cases Mozilla Thunderbird doesn't have complete information and you'll need to enter it yourself. Here is an example of the instructions Google provides for Gmail:
If you use two-factor authentication with Google (and depending on your threat model you probably should!) you cannot use your standard Gmail password with Thunderbird. Instead, you will need to create a new application-specific password for Thunderbird to access your Gmail account. See Google's own guide for doing this.
When all the information is entered correctly, click the "Done" button.
Mozilla Thunderbird will start downloading copies of your email to your computer. Try sending a test email to your friends.
Enigmail is installed in a different way from Mozilla Thunderbird and GnuPG. As mentioned before, Enigmail is an Add-on for Mozilla Thunderbird. Click the "Menu button," also called the Hamburger button and select "Add Ons."
You'll be taken to an Add-ons Manager tab. Enter "Enigmail" into the Add-on search field to look for Enigmail on the Mozilla Add-on site.
Enigmail will be the first option. Click the "Install" button.
After the Enigmail add-on is installed Mozilla Thunderbird will ask to restart the browser to activate Enigmail. Click the "Restart Now" button and Mozilla Thunderbird will restart.
When Mozilla Thunderbird restarts an additional window will open up that will start the process of setting up the Enigmail add-on. Keep the "Start setup now" button selected and click the "Continue" button.
Thunderbird and Enigmail's developers have been working on ways to protect against the EFAIL vulnerabilities. As of version 2.0.6 (released May 27, 2018), Enigmail has released patches that defend against all known exploits described in the EFAIL paper, along with some new ones in the same class that other researchers were able to devise, which beat earlier Enigmail fixes. Each new fix made it a little harder for an attacker to get through Enigmail's defenses. We feel confident that, if you update to this version of Enigmail (and keep updating!), Thunderbird users can turn their PGP back on.
But, while Enigmail now defends against most known attacks even with HTML on, the EFAIL vulnerability demonstrated just how dangerous HTML in email is for security. Thus, we recommend that Enigmail users also turn off HTML by going to View > Message Body As > Plain Text.
1. First click on the Thunderbird hamburger menu (the three horizontal lines).
2. Select "View" from the right side of the menu that appears.
3. Select "Message Body As" from the menu that appears, then select the "Plain Text" radio option.
Viewing all email in plaintext can be hard, and not just because many services send only HTML emails. Turning off HTML mail can pose some usability problems, such as some attachments failing to show up. Thunderbird users shouldn't have to make this trade-off between usability and security, so we hope that Thunderbird will take a closer look at supporting their plaintext community from now on. As the software is now, however, users will need to decide for themselves whether to take the risk of using HTML mail; the most vulnerable users should probably not take that risk, but the right choice for your community is a judgment call based on your situation.
Now you will start creating your private key and public key. Learn more about keys, and what they are, in our Introduction to Public Key Cryptography and PGP guide.
Unless you have already configured more than one email account, Enigmail will choose the email account you've already configured. The first thing you'll need to do is come up with a strong passphrase for your private key.
Click the "Continue" button.
Your key will expire at a certain time; when that happens, other people will stop using it entirely for new emails to you, though you might not get any warning or explanation about why. So, you may want to mark your calendar and pay attention to this issue a month or so before the expiration date.
It's possible to extend the lifetime of an existing key by giving it a new, later expiration date, or it's possible to replace it with a new key by creating a fresh one from scratch. Both processes might require contacting people who email you and making sure that they get the updated key; current software isn't very good at automating this. So make a reminder for yourself; if you don't think you'll be able to manage it, you can consider setting the key so that it never expires, though in that case other people might try to use it when contacting you far in the future even if you no longer have the private key or no longer use PGP.
To check your key's expiration date in Thunderbird, click the Enigmail menu and select "Key Management." Search for your key in the Enigmail Key Management window and double click on it. A new window will open and your key's expiration date will be displayed in the field called "Expiry." To set a new expiration date, click the "Change" button next to your key's current expiration date. Remember to send your updated public key to your contacts or publish it to a keyserver if you update your key's expiration date.
Enigmail will generate the key and when it is complete, a small window will open asking you to generate a revocation certificate. This revocation certificate is important to have as it allows you to make the private key and public key invalid in the event you lose your private key or it gets stolen. For this reason, store your revocation certificate separately from your private key; burn it to a CD or put it on a USB drive and keep it somewhere safe. Publishing the revocation certificate to a keyserver will let other PGP users know not to use or trust that public key. It is important to note that merely deleting the private key does not invalidate the public key and may lead others to sending you encrypted mail that you can't decrypt. Click the "Generate Certificate" button.
First you will be asked to provide the passphrase you used when you created the PGP key. Click the "OK" button.
A window will open to provide you a place to save the revocation certificate. While you can save the file to your computer we recommend saving the file to a USB drive that you are using for nothing else and storing the drive in a safe space. We also recommend removing the revocation certificate from the computer with the keys, just to avoid unintentional revocation. Even better, save this file on an encrypted disk. Choose the location where you are saving this file and click the "Save" button.
Now Enigmail will give you further information about saving the revocation certificate file again. Click the "OK" button.
Finally, you are done with generating the private key and public key. Click the "Done" button.
The next steps are completely optional but they can be helpful when using OpenPGP and Enigmail. Briefly, the Key ID is a small part of the fingerprint. When it comes to verifying that a public key belongs to a particular person the fingerprint is the best way. Changing the default display makes it easier to read the fingerprints of the certificates you know about. Click the configuration button, then the Enigmail option, then Key Management.
A window will open showing two columns: Name and Key ID.
On the far right there is a small button. Click that button to configure the columns. Unclick the Key ID option and click the Fingerprint option and the Key Validity option.
Now there will be three columns: Name, Key Validity, and Fingerprint.
Now that you have PGP, you want to let others know that you are using it so they can also send you encrypted messages using PGP.
Using PGP doesn't completely encrypt your email: the sender and receiver information is unencrypted. Encrypting the sender and receiver information would break email. Using Thunderbird with the Enigmail add-on gives you an easy way to encrypt and decrypt the content of your email.
Let's look at three different ways you can let people know you are using PGP.
You can easily email your public key to another person by sending them a copy as an attachment.
Click the "Write" button in Mozilla Thunderbird.
Fill in an address and a subject, perhaps something my "my public key," click the "Attach My Public Key" button. If you have already imported a PGP key for the person you are sending the PGP key to, the Lock icon in the Enigmail bar will be highlighted. As an additional option, you can also click the Pencil icon to sign the email, giving the recipient a way to verify the authenticity of the email later.
A window will pop open asking you if you forgot to add an attachment. This is a bug in the interaction between Enigmail and Mozilla Thunderbird, but don't worry, your public key will be attached. Click the "No, Send Now" button.
In addition to letting people know via email, you can post your public key on your website. The easiest way is to upload the file and link to it. This guide won't go into how to do those things, but you should know how to export the key as a file to use in the future.
Click the configuration button, then the Enigmail option, then Key Management.
Highlight the key in bold, then right-click to bring up the menu and select Export keys to file.
A small window will pop up with three buttons. Click the "Export Public Keys Only" button.
Now a window will open so you can save the file. In order to make it easier to find in the future please save the file to the Documents folder. Now you can use this file as you wish.
Make sure you don't click the "Export Secret Keys" button because exporting the secret key could allow others to impersonate you if they are able to guess your password.
Keyservers make it easier to search for and download public keys of others. Most modern keyservers are synchronizing, meaning that a public key uploaded to one server will eventually reach all servers.
Although uploading your public key to a keyserver might be a convenient way of letting people know that you have a public PGP certificate, you should know that due to the nature of how keyservers work there is no way to delete public keys once they are uploaded.
Before uploading your public key to a keyserver, it is good to take a moment to consider whether you want the whole world to know that you have a public certificate without the ability to remove this information at a later time.
If you choose to upload your public key to keyservers, you will go back to the Enigmail Key Management window.
Right-click your PGP key and select the Upload Public Keys to Keyserver option.
Now you will send your first encrypted email to a recipient.
In the main Mozilla Thunderbird window click the "Write" button. A new window will open.
Write your message, and enter a recipient. For this test, select a recipient whose public key you already have. Enigmail will detect this and automatically encrypt the email.
The subject line won't be encrypted, so choose something innocuous, like "hello."
The body of the email was encrypted and transformed. For example the text above will be transformed into something like this:
Let's go through what happens when you receive encrypted email.
Notice that Mozilla Thunderbird is letting you know you have new mail. Click on the message.
Now the message will show up decrypted.
The PGP keys generated by Enigmail automatically expire after five years. So if you lose all your files, you can hope that people will know to ask you for another key once the key has expired.
You might have a good reason to disable the PGP key before it expires. Perhaps you want to generate a new, stronger PGP key. The easiest way to revoke your own PGP key in Enigmail is through the Enigmail Key Manager.
Right click on your PGP key, it's in bold, and select the "Revoke Key" option.
A window will pop up letting you know what happens and asking for your confirmation. Click the "Revoke Key" button.
The password window opens, enter your password for the PGP key and click to "OK" button.
Now a new window will open up letting you know you succeeded. Click the "OK" button.
When you go back to the Enigmail Key Management window you'll notice a change to your PGP key. It is now grayed out and italicized.
Like we mentioned before, you might have a good reason to disable the PGP key before it expires. Similarly, others might have good reasons to revoke an existing key. In the previous section you might have noticed that Enigmail generates and imports a revocation certificate internally when you use the Enigmail Key Manager to revoke a key.
You might get sent revocation certificates from friends as a notice that they want to revoke their key. Since you already have a revocation certificate, you will use the one you generated earlier to revoke your own key.
Start with the Enigmail Key Manager and click the "File" menu and select "Import Keys from File."
A window will open up so you can select the revocation certificate. Click on the file, and click the "Open" button.
You'll get a notification that the certificate was imported successfully and that a key was revoked. Click the "OK" button.
When you go back to the Enigmail Key Management window you'll notice a change to your PGP key. It is now grayed out and italicized.
Now that you have all the proper tools, try sending your own PGP-encrypted email.
ኪፓስኤክስሲ የሚሰራው ከይለፍ ቃል ውሂብ ጎታ ጋር ነው። እነኚህ የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታዎች እንደስማቸው ሁሉንም የይለፍ ቃላትን የሚያጠራቅሙ ናቸው። ውሂብ ጎታዎቹ በኮምፒውተርዎ ዋና ዲስክ ላይ በሚጠራቀሙበት ወቅት የተመሰጠሩ ይሆናሉ። ስለዚህ ኮምፒውተርዎ ቢሰረቅ ወይም ቢጠፋ ኮምፒውተርዎን ያገኘው ሰው የይለፍ ቃላትዎን ማንበብ አይችልም።
የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታዎች ዐቢይ የይለፍ ቃል በመጠቀም ሊመሰጠሩ ይችላሉ፡፡ ዐቢይ የይለፍ ቃልዎ ሌሎች ሁሉንም የይለፍ ቃላት ስለሚጠብቅ በተቻለ መጠን ጠንካራማድረግ ያስፈልጋል፡፡
ዐቢይ የይለፍ ቃል የሚሰራው እንደ መደበኛ ነው። የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታን ለመክፈት ትክክለኛ ዐቢይ የይለፍ ቃል ያስፈልግዎታል። ካለ ቁልፉ ማንም ሰው የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታ ውስጥ ምን እንዳለ ማየት አይችልም። የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታዎን ደህንነት ለመጠበቅ ዐቢይ የይለፍ ቃልን ሲጠቀሙ ከግምት ውስጥ ሊያስገቧቸው የሚገቡ ነገሮች እነዚህ ናቸው፡-
አንዴ ኪፓስኤክስሲን ከጫኑ በኋላ ፕሮግራሙን ያስጀምሩት። ፕሮግራሙ ከጀመረ በኋላ ከፋይል ምናሌው ውስጥ "New Database" የሚለውን ይምረጡ። ዊሂብ ጎታዎን እንዲያስቀምጡ ይደረጋሉ፡፡ የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታውን በፈለጉ ሰዓት በፈለጉት ዲስክ ላይ ወይም ወደ ሌላ ኮምፒዩተር መውሰድ እንደሚችሉ ይገንዘቡ፡፡ ኪፓሰኤክስሲን በመጠቀም የይለፍ ቃልዎን ወይም ቀድመው የመረጡት ፋይል ተጠቅመው ሊከፍቱት ይችላሉ፡፡
ቁልፍ ፋይል ምንድን ነው? ከዐቢይ የይለፍ ቃልዎ በተጨማሪ ቁልፍ ፋይልን መጠቀም አንድ ሰው ቅጂውን ቢሰርቅዎ እንኳን የይለፍ ቃልዎን ለመስበር ከባድ እንዲሆን ያደርገዋል፡፡ ማንኛውንም ነባር ፋይል እንደ ቁልፍ ፋይል መጠቀም ይችላሉ-ለምሳሌ፣ የድመትዎ ምስል እንደ ቁልፍ ፋይል ሊያገለግል ይችላል፡፡ የሚመርጡት ፋይል በጭራሽ ፈጽሞ እንዳይቀየር እርግጠኛ መሆን አለብዎ፡፡ ምክንያቱም ይዘቱ ከተቀየረ በኋላ የይለፍ ቃልዎን ምስጠራ መክፈት አይችልም፡፡ አንዳንድ ጊዜ በሌላ ፕሮግራም ፋይሉን መክፈት ብቻ የፋይሉን ቅርጽ ለመቀየር በቂ ሊሆን ይችላል፡፡ ስለዚህ ኪፓስኤክስሲን ለመክፈት ካልሆነ ፋይሉን አይክፈቱ፡፡ (ቁልፉን ማንቀሳቀስ ወይም ወይም ስሙን መቀየር ግን ችግር የለውም፡፡) ብዙውን ጊዜ ጠንካራ ዐቢይ ይለፍ ቃል በራሱ በቂ ነው፡፡ ከዐቢይ የይለፍ ቃል በተጨማሪ ቁልፍ ፋይል ለመጠቀም ከመረጡ ከይለፍ ቃልዎ ውሂብ ጎታ በተለየ ስፍራ ማስቀመጥዎን እርግጠኛ ይሁኑ፡፡
በመቀጠል ዐቢይ የይለፍ ቃል እና/ወይም ቁልፍ ፋይል እንዲያስገቡ ይጠየቃሉ፡፡እንደምርጫዎ ተገቢውን አመልካች ሳጥን/ኖች ይምረጡ፡፡
እየተየቡ ያለትን የይለፍ ቃል (በነጥቦች ከመደበቅ ይልቅ) ማየት ከፈለጉ በቀኝ በኩል ያለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ፡፡
ኪፓስኤክስሲ የይለፍ ቃላትን በ"Groups" እንዲያደራጁ ይፈቅዳል። እነኚህም ግሩፖች ወይም ቡድኖች ማህደሮች እንደ ማለት ናቸው። ከምናሌ አሞሌ ውስጥ "Groups" የሚለው ምናሌ ውስጥ በመሄድ ወይም በኪፓስኤክስሲ መስኮት በግራ በኩል ካለው ንጥል መስኮት "Group" የሚለው ላይ ቀኝ ጠቅ በማድረግ ቡድንን ወይም ንዑስ ቡድንን መፍጠር ወይም መሰረዝ ወይም ማስተካከል ይችላሉ። የይለፍ ቃላትን በቡድን ማስቀመጥ ከአመቺ የማደራጃ መሣሪያነቱ ውጪ በኪፓስኤክስሲ አገልግሎት ላይ የሚያስከትለው ተጽዕኖ የለም።
አዲስ የይለፍ ቃልን ለመፍጠር ወይም አስቀድመው የፈጠሩትን የይለፍ ቃል ለማጠራቀም የይለፍ ቃሉን ማጠራቀም የሚፈልጉበት ቡድን ላይ ቀኝ ጠቅ ያድርጉ እና "Add New Entry" የሚለውን ይምረጡ (ወይም ደግሞ ከምናሌ አሞሌ ላይ "Entries > Add New Entry" የሚለውን መምረጥ ይችላሉ)። ለመሠረታዊ የይለፍ ቃል አጠቃቀም፦
ያጠራቀሙትን የይለፍ ቃል መቀየር ወይም አርትዖት ማድረግ ቢያስፈልግዎት የይለፍ ቃሉ ያለበት ቡድንን ይምረጡ እና በቀኝ በኩል ካለው ንጥል መስኮት አርዕስት ላይ ሁለቴ ጠቅ ያድርጉ። ከዛም "Edit Entry" መገናኛ እንደገና ብቅ ይላል።
በይለፍ ቃል ውሂብ ጎታዎ ያስቀመጡትን ግብዓት ጥቅም ላይ ለማዋል በግብዓቱ ላይ ቀኝ ጠቅ ያድርጉ እና "Copy username" ወይም "Copy password" የሚለውን ይምረጡ፡፡ የተጠቃሚ ስምዎን ወይም የይለፍ ቃልዎን ማስገባት ወደፈለጉበት መስኮት ወይም መካነ ድር ሄደው በተገቢው ስፍራ ላይ ይለጥፉት። (በግብዓቱ ላይ ቀኝ ጠቅ ከማድረግ በተጨማሪ የሚፈልጉት የግብዓት ተጠቃሚ ስም ወይም ይለፍ ቃል ላይ ሁለቴ ጠቅ በማድረግ የተጠቃሚ ስሙን ወይም የይለፍ ቃሉን በቀጥታ በቅንጥብ ሰሌዳው ላይ መቅዳት ይችላሉ።)
ኪፓስኤክስሲ ይህንን እንዲያደርጉ ይፈቅዳል፡-
በዋና መስኮት ውስጥ የሚገኘው የአምዱ ራስጌ ላይ ጠቅ በማድረግ ግብዓቶችዎን መደርደር ይችላሉ።
በተጨማሪም "Tools > Lock Databases" የሚለውን በመምረጥ ኪፓስኤክስሲን "መዝጋት" ይችላሉ። ይህም ኪፓስኤክስሲን ክፍቱን መተው ያስችልዎታል። ነገር ግን የይለፍ ቃል ውሂብ ጎታዎን በድጋሚ ከመጠቀምዎ በፊት ዐቢይ ቃልዎን (እና/ወይም ፋይልዎን) ይጠይቅዎታል። ኪፓስኤክስሲን ለተወሰነ ጊዜ ካልተጠቀሙት በቀጥታ ራሱን እንዲዘጋ ማድረግ ይችላሉ። ይህም በሆነ አጋጣሚ ከኮምፒውተርዎ ራቅ ቢሉ ወይም ክፍት እንዳለ ቢጠፋብዎት ሌላ ሰው የይለፍ ቃልዎን እንዳያገኝ ይከላከላል። ይህን አገልግሎት በማክኦኤስ ለማስጀመር ከምናሌው "Preferences > Settings" የሚለውን ይምረጡ እና የደኅንነት አማራጮች ላይ ጠቅ ያድርጉ። ከዛም "Lock database after inactivity of [number] seconds." የሚለውን ሳጥን ይምረጡ። በሊኑክስ እና ዊንዶው "Tools > Settings" የሚለውን ከምናሌው ይምረጡና የደኅንነት አማራጮች ላይ ጠቅ ያድርጉ። ከዛም "Lock database after inactivity of [number] seconds." የሚለውን ሳጥን ይምረጡ።
በኪፓስኤክስሲ ከተጠቃሚ ስም እና ከይለፍ ቃል በተጨማሪ ሌሎች ነገሮችንም ማጠራቀም ይቻላሉ። ለምሳሌ የአካውንት ቁጥርዎን፣ የምርት መታወቂያ ቁጥር ወይም መለያ ቁጥር የሚያጠራቅም ምዝገባን መፍጠር ይችላሉ። በ"Password" ስፍራ ላይ የሚያስገቡት ውሂብ የይለፍ ቃል ብቻ መሆን አለበት የሚል መስፈርት የለም። የፈለጉት ነገር ሊሆን ይችላል። በይለፍ ቃል ፈንታ በ"Password" ስፍራ ማስቀመጥ የፈለጉትን ነገር ያስገቡ (የተጠቃሚ ስም ከሌለው የ"Username" ስፍራን ባዶውን ይተውት) እና ኪፓስኤክስ ደህንነቱ በተጠበቀ እና አስተማማኝ በሆነ መንገድ ያስታውስዎታል።
እነዚህ መመሪያዎች የተዘጋጁት https://keepassxc.org/docs/keepassxc-browser-migration/ ሚያዝያ 22፣ 2010 ዓ.ም. በታየ መረጃ ነው፡፡
የአሳሽ ቅጥያ በድር አሳሽዎ ላይ ተጨማሪ ባህሪያትን የሚያክል የሶፍትዌር አካል ነው፡፡ የኪፓስኤክስሲ አሳሽ ቅጥያን መጠቀም ለአሳሽዎ እና ኪፓስኤክስሲ መተግበሪያዎ ለመገናኘት አመቺ መንገድን ያቀርባል፡፡ ይሄ በፍጥነት እንዲያስቀመጡ ወይም በድር ላይ በራስ-ሙላ የይለፍ ቃላት እንዲያስገቡ ያስችሎታል፡፡
አዲሱ ማከያ የድሮ የ KeePassHT ማከያዎችን (KeePassHttp-Connector, chromeIPass, PassIFox ወዘተ) ይተካቸዋል፤ በወደፊቱ የኪፓኤክስሲ ስሪቶች የሚወገዱትን ይደግፋቸዋል፡፡
ኪፓስኤክስሲ-ማሰሻን እና ከኪፓስክሲን ከጫኑ በኋላ መጀመሪያ ኪፓስክሲን መጀመር እና በነባሪነት የማይነሱት አንዳንድ ቅንጅቶች ማስተካከል ይጠበቅብዎታል፡፡
1. የአሳሽ መያያዝን ማስቻል
ወደ የኪፓስኤክስሲ ቅንብሮች ይሂዱ እና የአሳሽ መያያዣን በBrowser Integration / Enable KeePassXC Browser Integration ስር ያስችሉ፡፡ ያለዚህ የአሳሽ ቅጥያው ከከኪፓስኤክሲ ጋር መገናኘት አይችልም፡-
ቀድመው ያስቻሉት የድሮው KeePassHTTP በይነገጽን አመልካች ሳጥን በማንሳት Legacy Browser Integration / Enable KeePassHTTP server ማጥፋት ይችላሉ፡፡ ማንኛውም የተጫነ አጃቢ ማከያ (KeePassHttp-Connector ወዘተ) ሊራገፍ ይችላል፡፡
2. የአሳሽ ድጋፍ ማስቻል
አሳሽዎ ኪፓስኤክስሲን እንዲደርስበት ለመፍቀድ የኪፓስኤክሲ ፕሮግራም ፋይል የት እንደሚገኝ መንገር ይኖርብዎታል፡፡ እንደ እድል ሆኖ ኪፓስኤክስሲ ይህንን በራሱ ይሠራልዎታል፡፡ ማድረግ ያለብዎት ከኪፓስ ጋር መጠቀም ለሚፈልጉት ለማንኛውም አሳሽ Enable integration for these browsers አመልካች ሳጥን መምረጥ ነው፡፡
3. ከውሂብ ጎታ ጋር ማገናኘት
ኪፓስኤክስሲን ይክፈቱ እና የውሂብ ጎታዎን ነጻ ያድርጉ (ይህ የግድ አስፈላጊ ነው፤ የውሂብ ጎታዎ ተቆልፎ ከሆነ ወይም ኪፓስኤክስሲ የማይሰራ ከሆነ የሚከተሉት ቀጣይ ደረጃዎች አይሰሩም )፡፡
ወደ አሳሽዎ ይቀይሩና ከአድራሻ አሞሌዎ ቀጥሎ ያለውን የኪፓስክስሲ ምልክትን ጠቅ ያድርጉ፡፡ አንድ ብቅ-ባይ ከመጣ ኪፓስኤክስሲ-አሳሽ ያልተዋቀረ መሆኑን ይነግርዎታል (የተለየ የስህተት መልዕክት ካዩ Refreshን ጠቅ ያድርጉና ጥቂት ሰከንዶች ይጠብቁ)፡፡
Press the Connect የሚለውን አዝራር ይጫኑ፡፡ አንድ መስኮት ስም እንዲያስገቡ እና መዳረሻ እንዲፈቅዱ ይጠይቅዎታል፡-
የመረጡትን ስም ያስገቡ (አሳሽዎን የሚለይ አግባብ ያለው አንድ ቢሆን ይመረጣል) ከዚያምSave and allow access የሚለውን ጠቅ ያድርጉ፡፡ አሳሽዎ አሁን ከኪፓስኤክስሲ ጋር ተገናኝቷል፡፡
ራስ-ሙላን መጠቀም ለግላዊነትዎ መጥፎ ሊሆን ይችላል፡፡ ይህንን ማሰናከል ከፈለጉ "Automatically fill-in single credentials entry" እና "Activate autocomplete for username fields" የሚሉትን ከምርጫ ያስወጡ፡፡
ሁሉን ነገር አጠናቀዋል! አሁን በድር ላይ የሚያስገቡትን ማንኛውም የይለፍ ቃላት ማስቀመጥ ይችላሉ፡፡ እንዲሁም የተጠቃሚ ስሞችን / የይለፍ ቃላትን በራስ-ሙላ ይችላሉ፡፡
ኪፓስኤክስሲ ለአጠቃቀም በጣም ቀላል እና ጠንካራ ሶፍትዌር ሲሆን ሁሉንም ሊያደርጋቸው የሚችሏቸውን ጠቃሚ ነገሮች ፈትሸው እንዲያውቁት እንመክራለን፡፡