ዘሪሁን ሙላቱ ኦርቶዶክሳዊ ወይስ ሰባልዮሳዊ ?
ኑፋቄ 3
ሐዋርያት ያጠመቁት በኢየሱስ ስም ነው
ባለፈው ጽሑፍ ላይ የተሰጡ አስተያየቶችን ለማየት ሞክሬያለሁ፡፡ እግዚአብሔር ሶስትም አንድም ነው የሚለውን ትምህርትና አገላለጽ በልዩ ልዩ መንገድ እየተማርን ያደግን በመሆናችን የምንስማማ ቢሆንም፣ ምስጢር ያደላደሉ ሊቃውንተ ቤተክርስቲያን አምልተውና አስፍተው ያስተማሩትን በተለይም በምስጢረ ስጋዌ ላይ ያለውን ትምህርት "ቃል በተለየ አካሉ ስጋ ሆነ" የሚለው የተለመደ ኦርቶዶክሳዊ አገላለጽ ለአንዳንዶች ጆሮ እንግዳ መስሎ መታየቱና ይህን ትምህርት ከማሰላሰልና ከማጤን ይልቅ ዘሪሁን ስላሴን ወልዳለች ያለውን ሃይማኖት አፍራሽ አገላለጽ ብዙም ችግር የለው ብለው መቀበላቸው አስገርሞኛል፡፡
አንዳንዶች በነገረ ክርስቶስ ላይ ፍጹም አምላክ ፍጹም ሰው ስለሆነው ስለአንዱ ክርስቶስ ሲናገሩ፣ በአውጣኬያዊ[1] ስልት ፍጹም ሰውነቱን ወደአምላክነቱ ያዛውራሉ። በየአውደ ምሕረቱ የሚናገሩት ስለአምላክነቱ ብቻ ነው። ለፍጹም ሰውነቱና በሰውነቱ ስለፈጸመው የቤዛነት ስራ ግን ትኩረት አይሰጡም። ይህን የሚያደርጉት በፍጹም ሰውነቱ የፈጸመውን የማዳን ስራ ዛሬ ላይ ሆኖ መናገር እርሱን ከአምላክነቱ ደረጃ ዝቅ ያደርገዋል ብለው ስለሚያስቡ ነው፡፡ በሌላም በኩል የእርሱን የመካከለኛነት ስፍራ ለፍጡራን ስለሰጡ እነርሱን የት እናድርጋቸው በሚል ጭንቀትም ነው አምላክነቱን እያጎሉ፣ ሰውነቱን እያጎደሉ እንዲለፍፉ የሚያደርጋቸው፡፡ በዚሁ ስሜት ተወጥረው ሲሮጡም ትምህርተ ስላሴን ወደሚንድና የእግዚአብሔርን ሦስትነት በአንድነቱ ወደሚያስጠቀልል የሰባልዮስ ሰፈር ማረፊያቸውን ያደርጋሉ።
ኢየሱስ እግዚአብሔር ነው ስንል ሶስቱም አካላት ተጠቅልለው አንድ ሆነው ኢየሱስ ተባሉ ማለት ፈጽሞ፣ ፈጽሞ አይደለም!! ሥጋ የሆነው ቃል እግዚአብሔርነት ካላቸው ከሶስቱ አካላት አንዱ አካል ነው ማለታችን ነው። በእግዚአብሔርና በሰው መካከል ሆኖ ያስታረቀውም እርሱ ብቻ ነው፡፡ ዛሬ ከእግዚአብሔር ጋር የምንታረቀውም እርሱ አንድ ጊዜ ለዘላለም በፈጸመው የማዳን ስራ በኩል ነው እንጂ ከእርሱ በኋላ የተመደበ ሌላ መካከለኛ የለም፡፡ የእግዚአብሔር ቃል የክርስቶስን መካከለኛነት በማያሻማ ሁኔታ በግልጽ ቋንቋ አስፍሮታል፡፡ "አንድ እግዚአብሔር አለና በእግዚአብሔርና በሰው መካከል ያለው መካከለኛ ደግሞ አንድ አለ እርሱም ሰው የሆነ ክርስቶስ ኢየሱስ ነው፡፡ ራሱንም ለሁሉ ቤዛ ሰጠ" (1ጢሞቴዎስ 2፡5-6)፡፡ መካከለኛው አንድ ነው አለ፤ እርሱም ሌላ ፍጡር ሳይሆን ሰው የሆነው ክርስቶስ ኢየሱስ ነው አለ፤ መካከለኛነቱ ያለፈ ድርጊት ሳይሆን አንድ ጊዜ በተፈጸመው የማዳን ስራ አሁንም የሚሠራ በመሆኑ በሃላፊ አንቀጽ "ነበረ" ሳይሆን በአሁንና ቀጣይነት ባለው አንቀጽ "አለ" ሲል ዛሬም ኢየሱስ መካከለኛችን መሆኑን አረጋገጠ።
የዘሪሁንና የመሰሎቹ ትልቁ ችግር ለጻድቃን ለሰማዕታት እያደላደሉ ያለውን የመካከለኛነት ስፍራ ኢየሱስ ስለያዘባቸው እርሱን በሰባልዮሳዊ ስልት ከመካከለኛነቱ ለማንሳት ሲሉ፣ እግዚአብሔርን በተግባር አንድ አካል አንድ ገጽ አድርገውት ያርፋሉ። ዘሪሁን በመጨረሻ ላይ ኑፋቄው እውነተኛ ትምህርት መስሎ መስመር የያዘለት ስለመሰለው "ሐዋርያት ያጠመቁት በኢየሱስ ስም ነው" ሲል ሰባልዮሳዊ መሆኑን በራሱ አንደበት መሰከረ። ዛሬ ይህን ነጥብ እንመለከታለን፡፡
ከተጠያቂው ዘሪሁን ይልቅ ጠያቂው የዕንቁ መጽሔት ጋዜጠኛ የተሻለ የነገረ መለኮት ግንዛቤ እንደነበረው በግልጽ በታየበት በዚህ ቃለ ምልልስ ውስጥ ጋዜጠኛው ላነሳው ቀጣይ ጥያቄ ዘሪሁን የሰጠው ምላሽ፣ ሰባልዮሳዊነቱን በግልጽ አሳይቶበታል፡፡ ጋዜጠኛው እንዲህ ሲል ጠየቀው "በዚህ ውስጥ ሥላሴ የሚለው መጠሪያ አልተጠቀሰም?"
ዘሪሁን፡- ኢየሱስ ስንል የአብ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ ፈቃድ የተገለጸበት ነው፡፡ የእግዚአብሔር ስም በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም አጥምቁ ሲባሉ ሐዋርያት በኢየሱስ ስም አጥምቀዋል፡፡ ይሄ ማለት ሐዋርያት ተሳስተዋል አያሰኝም፡፡ የአብ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ ፈቃድ የተገለጸበት የእግዚአብሔር ፈቃድ ኢየሱስ ስለሆነ ኢየሱስ ስለሆነ በስሙ አጠመቁ፡፡ ልክ እግዚአብሔር የሚለው ስም በውስጡ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ እንደያዘ ኢየሱስ የሚለውም ስም አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስን ይዟል፡፡
ከዚህ የዘሪሁን መልስ የሚከተሉትን ኑፋቄዎች ማውጣት ይቻላል፡፡
1. "ሐዋርያት ያጠመቁት በኢየሱስ ስም ነው"
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሀዋርያት በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም እንዲያጠምቁ ነው ያዘዛቸው፡፡ ማቴ. 28፡19-20፡፡ እነርሱም በዚሁ መሰረት በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም ነው ያጠመቁት፡፡ ተጠማቂዎቹ ግን የጌታ የኢየሱስን ስም እየጠሩ ነው የተጠመቁት። ምክንያቱም ማንኛውም ሰው ክርስቲያን የሚሆነው በክርስቶስ የአዳኝነት ስራ አምኖ ነው። ስለዚህ ሲጠመቅ በአዳኙ አምኖና የአዳኙን የኢየሱስን ስም እየጠራ መጠመቅ አለበት፡፡ በሀዋርያት ስራ ውስጥ "በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ተጠመቁ" የሚለው ሀረግ የሚያሳየውም ሀዋርያት ኢየሱስ የሰጣቸውን መመሪያ ጥሰው በኢየሱስ ስም አጠመቁ የሚል አንድምታ የለውም። ወይም ዘሪሁን ከሰባልዮሳውያን መንደር ቃርሞ በኦርቶዶክስ ተዋህዶ አውደ ምህረት ላይ የኦንሊ ጂሰስን አስተምህሮ እንዳንጸባረቀው፣ ኢየሱስ በውስጡ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስን ይዟል በሚል በኢየሱስ ስም አጠመቁ የሚል ሐሳብ ፈጽሞ አናገኝም። ሀዋርያት ተጠማቂዎቹን ሰዎች በኢየሱስ ስም እንዲጠመቁ አዘዟቸው እንጂ። ማለትም ኢየሱስ አዳኝ መሆኑን ካመናችሁ ስሙን እየጠራችሁ ተጠመቁ ማለታቸው ነው። "አሁንስ ለምን ትዘገያለህ? ተነሣና ስሙን እየጠራህ ተጠመቅ ከኃጢአትህም ታጠብ" የሚለው ቃልም ይህን ያሳያል (የሀዋርያት ስራ 22፡16)። በዚህ ክፍል ሐናንያ ነው ሳውልን ስሙን እየጠራህ ተጠመቅ ያለው እንጂ አጥማቂው (ሐናንያ?) አይደለም በኢየሱስ ስም ያጠመቀው።
ይህን ጉዳይ ይበልጥ ለመገንዘብ ኢትዮጵያዊው ጃንደረባ ሲጠመቅ የሆነውን ማየት ይጠቅማል። ፊልጶስ ጃንደረባው ያነበው ከነበረው የኢሳይያስ መጽሐፍ በመጀመር ስለ ኢየሱስ አዳኝነት ወንጌልን ሰበከለት። የመጠመቅን አስፈላጊነትም እንደሰበከለት ጃንደረባው ካቀረበው ጥያቄ እንረዳለን። እንዳልጠመቅ ማን ይከለክለኛል? ነበር ያለው። ፊልጶስም ካመንህ ተፈቅዷል አለው። ጃንደረባውም መልሶ "ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ እንደ ሆነ አምናለሁ አለ።" (የሀዋርያት ስራ 8፡37)። ስሙን ጠራ ማለት ነው። ወዲያውም ከሰረገላው ወርደው ፊልጶስ ጃንደረባውን አጠመቀው።
የቀሩትንና ይህን የመሰሉትን ጥቅሶች ከሀዋርያት ስራ ብናነብም፣ ሀዋርያት በኢየሱስ ስም አጠመቁ የሚል መልእክት ፈጽሞ የላቸውም። ሀዋርያትና ሌሎቹም የቤተክርስቲያን አገልጋዮች በጊዜው በኢየሱስ አዳኝነት ያመኑትን ወደጥምቀት ሲጋብዟቸው፣ ተጠማቂዎቹ በኢየሱስ ስም ማለትም የአዳኛቸውን ስም እየጠሩ በስሙ እንዲጠመቁ ማዘዛቸውን ነው የሚያስረዱት።
· "ጴጥሮስም፦ ንስሐ ግቡ፥ ኃጢአታችሁም ይሰረይ ዘንድ እያንዳንዳችሁ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ተጠመቁ፤ የመንፈስ ቅዱስንም ስጦታ ትቀበላላችሁ" (የሀዋርያት ስራ 2፡38)
· "በጌታ በኢየሱስ ስም ብቻ ተጠምቀው ነበር እንጂ ከእነርሱ በአንዱ ላይ ስንኳ ገና አልወረደም ነበርና።" (የሀዋርያት ስራ 8፡16)
· "በኢየሱስ ክርስቶስ ስምም ይጠመቁ ዘንድ አዘዛቸው።" (የሀዋርያት ስራ 10፡48)
· "ይህንም በሰሙ ጊዜ በጌታ በኢየሱስ ስም ተጠመቁ፤" (የሀዋርያት ስራ 19፡5)
ስለዚህ ዘሪሁን "ጌታችን ሐዋርያትን ያዘዛቸው በአብ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ ስም የእግዚአብሔር ስም በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም አጥምቁ ሲባሉ ሐዋርያት በኢየሱስ ስም አጥምቀዋል፡፡ ይሄ ማለት ሐዋርያት ተሳስተዋል አያሰኝም።" ያለው ሰባልዮሳዊ ኑፋቄ በውስጡ ተሰውሮ የሚገኝና የዘመኑ የኦንሊ ጂሰስ (የሀዋርያት ቤተክርስቲያን) አስተምህሮ ነው። ይህን አምጥቶ ኦርቶዶክሳውያን ላይ ሲያራግፍ ዝም መባሉ ቤተክርስቲያኗ አሁንም እንኳ ለእውነት እንጂ ለኑፋቄ በሯ ዝግ እንዳልሆነ አመልካች ነው። የምታሳድደውም እውነትን የሚመሰክሩ ልጆቿን እንጂ፣ ኑፋቄ የሚዘሩ መናፍቃንን አይደለም።
ሌላው ዘሪሁን የዘራው ኑፋቄ "እግዚአብሔር የሚለው ስም በውስጡ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ እንደያዘ ኢየሱስ የሚለውም ስም አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስን ይዟል፡፡" የሚል ነው።
ሰው በሆነ ጊዜ "ኢየሱስ" የተባለው ወልድ ከሶስቱ አካላት አንዱ አካል በመሆኑ፣ እግዚአብሔር የሚለውን የአብ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ የአንድነት ስም እርሱም ይጠራበታል። ከሥላሴ አካላት አንዱ አካል ነው ለማለት ከተጠቀምንበት ትክክል ነው፡፡ ችግር የሚያመጣውና ኑፋቄ የሚሆነው ግን ኢየሱስ ሰውም አምላክም መሆኑን ለማስተባበልና (በተለይ ሰው መሆኑን) የእግዚአብሔርን ሦስትነት በመጠቅለል አንድ ለማድረግ በሚሞከርበት ጊዜ ነው፡፡
በትምህርተ ስላሴ ውስጥ እንደተገለጸው አንዱ አካል በሌላው አካል ህልው ነው። ይህም ሶስትነትን የሚጠቀልል አይደለም። ጌታ ለፊልጶስ "እኔ በአብ እንዳለሁ አብም በእኔ እንዳለ አታምንምን?" (ዮሀ. 14፡10) ያለው አንዱ በሌላው ህልው መሆኑን ያስረዳል። ስለዚህ በአብ ውስጥ ወልድና መንፈስ ቅዱስ ህልዋን ናቸው። በወልድ ውስጥ አብና መንፈስ ቅዱስ ህልዋን ናቸው። በመንፈስ ቅዱስ ውስጥም አብና ወልድ ህልዋን ናቸው። የእያንዳንዱ አካል ስም ግን የየራሱ መጠሪያ ነው እንጂ መፋለስ የለበትም። አሊያ በስም ሶስት ናቸው የሚለውን ትምህርት ገደል ይጨምራል። ዘሪሁን እያለ ያለው ግን ኢየሱስ የሚለው ስም አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስን ይዟል የሚል ሰባልዮሳዊ ትምህርት ነው።
ይቀጥላል
ከጸጋ ታደለ