Kryesore
Mbyllja e Këshillit i hap derën krizës
Kalimi i sotëm në Kuvend i Marrëveshjes së "5 qershorit" siç është nuk do të thotë se ajo nuk do të ndryshojë pas 30 korrikut nga efekti i ndryshimeve kushtetuese. Për kryeministrin, Këshilli e ka përmbushur misionin, ndërsa opozita paralajmëron pasoja të paparashikueshme për stabilitetin e vendit
Paqartësia e situatës politike dje kaloi në një nivel më të lartë, ndërsa opozita nuk mori pjesë në mbledhjen e Këshillit Politik, duke kërkuar që takimi të mbahej sot dhe kryeministri e deklaroi të mbyllur forumin ndërpartiak kur tha se: "Nesër s ka asgjë". Kjo rihap pothuaj të gjithë skenarët mbi situatën politike në vend, nga një kompromis i ri deri tek një spirale e krizës. Sepse deri më 30 korrik, në mes janë dy akte ligjore dhe kushtetuese që i kthejnë marrëveshjet e deritanishme ndërpartiake në ligje dhe nene të reja kushtetuese. Sot pritet kalimi me 84 vota në Kuvend I Marrëveshjes së 5 qershorit, siç ajo është miratuar nga PS,PD,LSI, por në 30 korrik kalon edhe ndryshimi i Kushtetutës që e prek këtë marrëveshje. Edhe pse Rama tha dje se opozita jo parlamentare nuk ka më çfarë të kërkojë nga Këshilli Politik, sërish një provë e sotme me votë e mazhorancës mund të ri sillte në skenë Opozitën jashtë parlamentit për të ri diskutuar edhe njëherë ndryshimet kushtetuese në Këshillin Politik. Skenari I dytë ka të bëjë me vijimin e mbajtjes të të njëjtave pozicione nga PS dhe Opozita joparlamentare dhe maxhoranca të miratojë hapjen e listave për deputetë dhe ndalimin e koalicioneve më 30 korrik. Kjo do të ishte një prishje e marrëveshjes së 5 Qershorit dhe hyrje në terren të minuar.
Edhe vendimi i dijshëm i kryeministrit për të mos vijuar me takime të tjera të Këshillit Politik ishte i çuditshëm përsa kohë përgjigja e djeshme e opozitës joparlamentare ndaj ftesës së mazhorancës, nuk ishte refuzim përfundimtar por një pranim me të vetmin ndryshim për kohën. PD dhe LSI pranuan takimin për sot. Shtyrja me një ditë nuk duket një arsye e fortë për të deklaruar mbylljen e Këshillit Politik.
Ndërkombëtarët
E vetmja gjë që mbetet në këtë rast është presioni I fakorit ndërkombëtar, rreth të impenjimit të cilit ditët e fundit ka spekulime. Një pozicionim i para 10 ditëve të SHBA dhe BE për nevojën e miratimit të marrëveshjes së 5 qershorit skadon sot, por ai mbetet i pamjaftueshëm për ndalimin e koalicioneve dhe hapjen e pjesshme të listave. Në mbledhjen e djeshme të Këshillit Politik ishin të pranishëm përfaqësues të OSBE dhe ambasadës amerikane por shpjegimi i pranisë aty është plot ambiguitet përsa kohë nuk kemi një qëndrim eksplicit nga krerët e përfaqësive diplomatike.
Dje Rudina Hajdari, duke folur për qëndrimin e ambasadës amerikane për ndryshimet kushtetuese tha se "edhe heshtja është një farë qëndrimi". Por në fakt heshtja nuk ndihmon, përsa kohë ishte ambasadorja e SHBA dhe kreu I Delegacionit të BE që shtynë përpara marrëveshjen e 5 qershorit.
Nga ana tjetër opozita dje ka ashpërsuar tonet pas deklaratës së kryeministrit në përfundim të mbledhjes së Këshillit Politik, duke paralajmëruar se "ecja drejt shkatërrimit nga Edi Rama i marrëveshjeve politike është një akt i rrezikshëm me pasoja të paparashikueshme për stabilitetin e vendit". Deri tani opozita veç faktit që propozoi e para një ri ulje në Këshillin Politik për ndryshimet kushtetuese, i është përgjigjur mazhorancës dhe iniciativës së saj me deklarata ku përsëritet rreziku i destabilitetit dhe pasojat e paparashikueshme. Por përballja e re me të njëtën mënyrë si ajo e vitit të kaluar nuk është më në agjendën e opozitës , e cila ndodhet pa një plan b në këtë rast.
Ndryshimi i 5 qershorit
Kryeministri Edi Rama në një deklaratë për mediat pas mbledhjes së këshillit politik u shpreh i bindur në votimin e kodit të ri zgjedhor nesër, më 23 korrik dhe të ndryshimeve kushtetuese më 30 korrik. Por ai nuk I dha një përgjigje bindëse pyetjes se a preket marrëveshja e qershorit nga ndryshimet kushtetuese. "Kemi diskutuar adresimin nga ekspertët të çështjeve që u ngritën dje. Një prej tyre ishte dhe kjo çështje. Ekspertët kanë dhënë përgjigje shtruese që asgjë nuk preket në përmbajtjen e marrëveshjes së 5 qershorit. Reflektimi në ligjin zgjedhor i risive kushtetuese është diçka tjetër. Nëse reflektimi i risive kushtetuese do të kërkojë që të plotësohet një nen, ku ndërkohë ka në përmbajte një reflektim të marrëveshje së 5 qershorit kjo nuk do të thotë asgjë fare lidhur me marrëveshjen e 5 qershorit. 5 qershori votohet nesër dhe do të hyjë në fuqi. Po ashtu edhe ndryshimet në Kushtetuese. Ne do të vazhdojmë punën me parlamentin, PD nuk ka çfarë pret nga Këshilli"-tha Rama që duket se për herë të parë pranoi se nene të Kodit Zgjedhor që janë ndryshuar sipas marrëveshjes së 5 qershorit, do të ndryshojë sërish nga ndryshimet kushtetuese. Gjë që në fakt e ka thënë disa herë PD, e cila e quajti dje iniciativën e Ramës, teori të faktit të kryer. "Ndryshimi i njëanshëm kushtetues për ndalimin e koalicioneve zgjedhore shkatërron të dyja marrëveshjet politike për zgjedhjet, atë të 14 Janarit dhe atë të 5 Qershorit."-shprehej dje Opozita e Bashkuar, e cila nuk ka bërë të qartë se çdo të bëj nëse ndryshimet kushtetuese që sipas saj shkatërrojnë "5 qershorin" miratohen në Parlament.
Opozita e Bashkuar: Pasoja të paparashikueshme
Teoria e "faktit të kryer" shkon kundër parimeve të dialogut politik, i cili është minuar sa kohë njëra palë ka ndërmarrë një akt të njëanshëm, që zhbën Marrëveshjen e 5 Qershorit. Ndryshimi i njëanshëm kushtetues për ndalimin e koalicioneve zgjedhore shkatërron të dyja marrëveshjet politike për zgjedhjet, atë të 14 Janarit dhe atë të 5 Qershorit.
Ecja drejt shkatërrimit nga Edi Rama i marrëveshjeve politike është një akt i rrezikshëm me pasoja të paparashikueshme për stabilitetin e vendit. Këshilli Politik u krijua me investimin e partnerëve strategjikë SHBA-BE-Britani e Madhe-OSBE, si forum dialogu politik mes të gjitha palëve politike në vend, për të realizuar Reformën Zgjedhore. Me një lojë të pisët, të parapërgatitur prej kohësh, Edi Rama po e shkatërron atë, në mënyrë të njëanshme.
Edi Rama po bën fakt të kryer ndryshimin e elementëve bazë të sistemit zgjedhor, duke hequr koalicionet parazgjedhore si subjekt zgjedhor, duke ndryshuar konceptin e ndarjes administrative të zonave zgjedhore dhe organizimit elektoral, duke futur elementë të rinj në hartimin e listave dhe procesin e votimit, duke ndryshuar rregullat e administrimit zgjedhor.
Të gjithë këto elementë themelorë të garës elektorale, po tentohet të ndryshohen në mënyrë të njëanshme,
- pa përfshirë opozitën politike të vendit, që përfaqëson në zgjedhjet e deformuara të 2017, jo me pak se gjysmen e votuesve (rreth 765 mijë votues);
- në një proces të mbyllur, jo transparent dhe monopartiak, që ka zgjatur online në Kuvend vetëm 6 orë;
- pa marrë mendimin e OSBE-ODIHR;
- në kundërshtim me qëndrimin e Zyrës së OSBE-së në Tiranë, që ju solli në vëmendje se ndryshime të tilla nuk mund të kryen sipas standardeve ndërkombëtare 1 vit përpara datës së zgjedhjeve.
- pa marrë mendimin e Komisionit të Venecias.
I gjithë ky ndryshim, që ka efekt në organizimin e zgjedhjeve, po propozohet të ndodhë vetëm 8 muaj nga data e zgjedhjeve të rregullta parlamentare të rradhës, në kundërshtim të hapur me Kodin e Praktikave të Mira të Çështjeve Zgjedhore të Komisionit të Venecias.
Ky është një akt i paprecedentë në 30 vite pluralizëm, dhe një thyerje e rëndë e besimit të partnerëve strategjikë SHBA dhe BE që u investuan, përshëndetën dhe vazhdojnë të insistojnë në zbatimin e Marrëveshjes së 5 qershorit pa asnjë ndryshim dhe pa ndryshime kushtetuese që e shkatërrojnë atë.
Ky akt tinzar prej frikacaku tregon tmerrin e kryeministrit në ikje nga zgjedhjet dhe rotacioni i pashmangshëm. Opozita e Bashkuar garanton të gjithë qytetarët se do të bëjë gjithçka, që faturën e rëndë që ky akt sjell për demokracinë, stabilitetin dhe integrimin e vendit ne Bashkimin Europian, ta paguajë vetëm Edi Rama dhe jo Shqipëria e shqiptarët.
Yuri Kim: Liderët do të mbajnë përgjegjësi për kandidatët
Në ditët kur partitë kanë filluar procesin e përzgjedhjes së kandidatëve dhe kanë qarkulluar emra ish-gjyqtarësh në media që nuk kanë kaluar procesin e vetingut, ka reaguar ashpër ambasadorja e Shteteve të Bashkuara në Tiranë, Yuri Kim.
Me një mesazh në "Tëitter", kryediplomatja amerikane thotë se ndërsa partitë politike shqiptare po përgatiten për zgjedhje, liderët do të mbajnë përgjegjësi për emrat e kandidaturave që do të zgjedhin të garojnë nën flamurin e tyre.
Ajo thekson më tej se është detyrë kryesore e çdo partie të mos fyejë votuesit e saj.
"Paralajmërim: Ndërsa partitë përgatiten për zgjedhje, liderët do të mbajnë përgjegjësi për ata që garojnë nën flamurin e tyre. Ju lutemi verifikoni kandidatët tuaj, mos i fyeni votuesit, mos minoni demokracinë, mos promovoni korrupsionin", shkruan Kim.
Përfaqësuesja më e lartë e SHBA në Shqipëri ka qenë tepër aktive ditët e fundit, ku dje dhe sot ka zhvilluar takime me kryeministrin Edi Rama dhe me presidentin Ilir Meta.
Fokusi kryesor i takimeve të saj, ka qenë debati i krijuar për nismën kushtetuese për hapjen e listave dhe ndalimin e koalicioneve parazgjedhore, ide kjo, e cila nuk është pëlqyer nga Partia Demokratike dhe aleatët e saj.
Ndryshimet kushtuese, Yuri Kim në Presidencë
Ambasadorja amerikane në vendin tonë Yuri Kim, është duke zhvilluar një takim me Presidentin e Republikës Ilir Meta, në zyrën e tij.
Në fokus të takimit, referuar situatës politike, mendohet se është nisma e opozitës parlamentare e mbështetur nga shumica socialiste për hapjen e listave.
Ky takim vjen një ditë pasi Kim zhvilloi një takim në kryeministri me Edi Ramën për 2 orë.
Zyra për shtyp e Ambasadës amerikane bëri me dije se: "Ambasadorja Kim u takua me kryeministrin për 2 orë për të diskutuar një gamë të gjerë çështjesh, përfshi pritshmëritë e qarta dhe të mirënjohura të SHBA në lidhje me marrëveshjen e 5 qershorit të Këshillit Politik".
Ambasadorja Kim ka bërë apel që të votohet marrëveshja e 5 qershorit, ashtu siç është dakortësuar.
Gjithashtu, edhe presidenti Ilir Meta ka qenë kundër prishjes së marrëveshjes së 5 qershorit, dhe ndryshimeve kushtetuese. /Gazeta Liberale