Në raportin më të fundit periodik për Ballkanin Perëndimor, Banka Botërore paraqet një analizë të ecurisë dhe reagimit të vendeve dhe ekonomive respektive.
Në një njoftim për shtyp Ministria e Financave dhe Ekonomisë thekson se, "Banka Botërore vlerëson reagimin e shpejtë të Qeverisë përmes instrumenteve të likuiditetit për biznesit në të dy skemat e Garancisë Sovrane dhe sugjeron politika të cilat ekuilibrojnë mbështetjen ndaj biznesit dhe qëndrueshmërinë e financave publike, një qasje e ngjashme me masat e propozuara nga Qeveria Shqiptare".
Raporti thekson se, për t'iu kundërpërgjigjur krizës, autoritetet shqiptare vendosën subvencionimin e pagave për bizneset më të prekura nga situata, rritën shpenzimet për përkrahje sociale, miratuan një moratorium të përkohshëm për shlyerjen e kredive si dhe ofruan garantim të kredive për të lehtësuar aksesin në kapitalin qarkullues.
"Masat për qytetarët dhe bizneset kanë lehtësuar ndikimin në shtresat më vulnerabël, duke ndikuar drejtpërdrejtë në reduktimin e ndikimin në nivelet e varfërisë në Shqipëri dhe rajon. Angazhimi i Qeverisë për rritjen e pagës minimale duke filluar nga viti 2021 dhe rritja e konsiderueshme e pagës së stafit mjekësor dhe arsimtarëve në vitin e ardhshëm pritet të japin një ndikim po ashtu pozitiv në të ardhurat familjare", thuhet në njoftimin e MFE.
Sipas MFE-së, parashikimet e Bankës Botërore dhe Qeverisë Shqiptare përfarohen në rritjen ekonomike dhe rimëkëmbjen e vendit në periudhën afatmesme. Në vitin 2021, Banka Botërore parashikon një rritje në nivelet prej 5%, ndërkohë që Qeveria Shqiptare parashikon një rritje lehtësisht më të lartë, prej 5.5%.
Banka Botërore parashikon një rënie të ndjeshme përgjatë vitit 2020, për shkak të peshës së turizmit në ekonominë shqiptare, dhe një rimëkëmbje të lartë përgjatë vitit 2021. Banka Botërore njeh gjithashtu ndikimin e dy goditjeve të njëpasnjëshme për Shqipërinë, duke u ndalur edhe në tërmetin e Nëntorit të vitit 2020.
MFE, citon se, "vlerësimet makroekonomike reflektojnë një rikthim drejt konsolidimit fiskal pas vitit 2021 me reduktimin e borxhit dhe të deficitit buxhetor dhe me një balancë primare pozitive në periudhën 2022-2023. Pas vitit 2022, ky indikator nuk do të mund të jetë më pak se 0, sipas ndryshimeve në ligjin organik të buxhetit të miratuara gjatë pandemisë.
Qeveria Shqiptare ka marrë masa që zgjerimi i deficitit, të adresojë nevojat për investime në kuadër të procesit të rindërtimit dhe të shërbejë si një politikë e cila mobilizon rritje dhe punësim".
Ministria e Financës dhe Ekonomisë thekson se, në raportin krahasimor të Bankës Botërore vihet re analiza mbi kontributin kryesor në kuadër të Prodhimit të Brendshëm Bruto, ku për Shqipërinë vihet ndikimi i gjerë i rënies së konsumit, që i atribuohet efektit të pandemisë dhe pasigurisë që vjen si rrjedhojë e paqartësisë së ecurisë së sëmundjes dhe prodhimit të një vaksine.
Në dallim nga vendet e rajonit, Shqipëria reflekton në analizë një efekt pozitiv të investimeve të parashikuara, ku pavarësisht parashikimit të ulët, Shqipëria është i vetmi vend me ndikim pozitiv të investimeve në rritjen ekonomike në rajon. Parashikimet në projektbuxhetin e vitit të ardhshëm siguron ndikimin pozitiv të investimeve me një nivel prej 7.3%, niveli më i lartë në 10 vitet e fundit.
Ecuria pozitive e tregut të punës përgjatë viteve të fundit, me reduktimin e papunësisë në nivelin më të ulët historik nga 17.9% përpara 5 viteve, në 11.6% përpara pandemisë, ka krijuar një hapësirë të mirë për amortizimin e ndikimeve të pandemisë.
Banka Botërore shprehet se mbështetja financiare për tregun e punës ka sjellë një ndikim të ndjeshëm në rajon, ashtu sikundër edhe në Shqipëri.
Për më tepër Banka Botërore vlerëson Shqipërinë si vendi me nivelin më të lartë të punësimit në rajon.
"Parashikimet e Qeverisë Shqiptare, për ndikimin në tregun e punës janë për një rritje të papunësisë me rreth 2% gjatë vitit 2020, duke ju rikthyer një niveli prej 12.2% gjatë vitit të ardhshëm.
Banka Botërore vlerëson shpërndarjen e mbështetjes në të gjithë sektorët, por edhe vëmendjen e shtuar për sektorët e turizmit dhe transportit.
Qeveria Shqiptare ka ofruar Programet e reja të Nxitjes së Punësimit dhe nuk ka bërë dallime për sektorët në kuadër të politikave të punësimit. Një program i veçantë i është kushtuar rikthimit të të punësuarve në punë, pas periudhës së mbylljes së aktivitetit ekonomik, në periudhën e parë të pandemisë.
Këto programe janë në zbatim prej muajit Shtator 2020 dhe do të vijojnë të jenë një mundësi e mirë për sipërmarrjet dhe punësimin edhe përgjatë rimëkëmbjes. Niveli i lartë i investimeve publike në vitin e ardhshëm do të jetë një ndër burimet kryesore të rritjes ekonomike dhe punësimit"- thuhet në njoftimin e MFE.
Sipas MFE-së, në mbështetje të biznesit të vogël, Qeveria ka miratuar gjithashtu dy ndryshime thelbësore të lidhura me politikat e taksimit, politika të cilat kanë një ndikim të gjerë në mbi 100 mijë biznese në Shqipëri, me një efekt prej 19.1 Miliardë lekë në buxhet.
Përtej shtyrjes së detyrimeve tatimore mbi fitimin për vitin 2020, Qeveria Shqiptare ka miratuar ndryshimet për biznesin e vogël, ku prej vitit 2021 detyrimet e për tatimin mbi fitimin për biznesin me xhiro deri ne 14 milionë lekë dhe detyrimet për TVSH për biznesin deri në 10 milionë lekë do të jenë 0.
Kjo politikë fiskale do të shoqërohet me disa nisma të tjera të lidhura me digjitalizimin dhe reduktimin e ndjeshëm të procedurave për biznesin e vogël, duke lehtësuar më tëj të bërit biznes në Shqipëri: Reduktim i kontrolleve fizike administrative nga administrata fiskale për biznesin e vogël; Zbatimi i procesit të Fiskalizimit, i cili do të mundësojë transmetimin në kohë reale të të dhënave pranë administratës tatimore;Digjitalizim i proceseve të lidhura me inspektimet.
"Qeveria Shqiptare mbetet e angazhuar për një rimëkëmbje të shpejtë të ekonomisë me stimulimin e sipërmarrjes dhe rikthimit në nivelet e mëparshme të punësimit.
Përmes skemave të nxitjes së punësimit, mbështetjes pro-aktive ndaj biznesit, rindërtimit të plotë të banesave të qytetarëve të prekur nga tërmeti, si dhe masave parandaluese të përhapjes së mëtejshme të COVID-19, Qeveria do të arrijë objektivin e vendosur për rritjen ekonomike dhe kthimit në normalitet të vendit"- thekson MFE.
ATSH
Nafta rënie në bursë, Bordi nuk bën ndryshime
Çmimet e naftës në bursat ndërkombëtare kanë shënuar një rënie të shpejtë javën e fundit, duke zbritur në nivelet e paraluftës, si rrjedhojë e të dhënave më të dobëta sesa priteshin nga ecuria e ekonomisë së SHBA-ve dhe të Kinës.
Një fuçi naftë, treguesi referencë i naftës europiane, tregtohet me rreth 92 dollarë për fuçi, në nivelet e janarit, nga 100 dollarë që ishte një javë më parë dhe 110 dollarë në fillim të gushtit.
Edhe treguesi referencë i naftës së përpunuar, Platts, të cilin e importojnë kompanitë në Shqipëri ka zbritur në 900 dollarë/ton, nga 930 dollarë për ton që ishte një javë më parë.
Nga 12 marsi çmimet tavan me pakicë dhe shumicë që tregtohen në vend vendosen nga Bordi i Transparencës i krijuar nga qeveria, bazuar në një formulë që merrte në konsideratë çmimin e blerjes në bursa, taksat, kostot operative, marzhin e fitimit, kursin e këmbimit të dollarit (monedha me të cilën blihet nafta në bursa).
Historiku i këtyre pesë muajve e gjysmë që çmimet vendosen nga Bordi ka treguar se mekanizimi i krijuar nga qeveria për të kontrolluar çmimet dhe për të bërë transparencë, nuk ka arritur të kryejë asnjë nga këto funksione.
Psh, aktualisht ndonëse çmimi ka rreth një javë që po bie në bursa, në tregun vendas ndryshimi i fundit i Bordit ishte në datën 11 gusht me kah rritës, ku nafta u rrit me 5 lekë për litër, duke u tregtuar me 221 lekë për litër, nga 216 lekë që ishte më parë.
Edhe benzina u shtrenjtua me 2 lekë për litër, duke arritur në 202 lekë për litër. Bordi në njoftimin e vet sqaroi se është përmbajtur me përpikëmëri, në vendimet e tij lëvizjes së bursës Platts të Mesdheut për gazoilin,benzinën, si dhe faturave zyrtare të operatoreve. "Ministira e Financës ndjen detyrimin të sqarojë opinionin publik, se jo çdo lëvizje e bursës së naftës bruto reflektohet në të njëjtën kohë dhe në të njejtën masë në bursën e gazoilit dhe benzinës", thuhej në njoftim.
Por, aktualisht, teksa çmimet në bursa janë në rënie të fortë prej disa ditësh, Bordi rri e vështron….
Operatorët e tregut ndërkohë kanë pohuar se nëse ata do të vendosnin vetë çmimet do të ishin më fleksibël në çmimeve sepse do të bënin blerje më afatgjata, ndërsa aktualisht po blejnë vetëm në bazë ditore.
GRAFIKU: treguesi Brent në bursa gjatë 6 muajve të fundit (USD/Fuçi)
Mungesa e prodhimit çon në shtrenjtimin e vezës me 14%
Prej disa ditësh çmimi i vezës është rritur me rreth 14%. Në dyqanet e pakicës veza e hapur nga 22 lekë për kokërr që ishte po tregtohet 25 lekë për kokërr.
Çmimi i vezës ka tejkaluar pikun më të shtrenjtë që është shënuar në fund të muajit mars, ku për shkak të ngordhjes së pulave nga influenca aviare një kokërr vezë në dyqanet e pakicës arriti 24 lekë. Dyqanet ushqimore thonë se janë paralajmëruar nga furnitorët e tyre se çmimi i vezës pritet të arrijë në 40 lekë për kokërr, për shkak të mungesës së prodhimit.
Arsyet e rritjes së çmimit sipas ekspertëve të tregut janë mungesa e prodhimit për shkak të ngordhjes së pulave nga influenca aviare e muajit mars dhe pamundësisë financiare të operatorëve për të zëvendësuar pulat, si dhe të rritjes së çmimit të vezës së importit.
Edi Fero ekspert i menaxhimit blegtoral tha për "Monitor" se nga influenca aviare ngordhën 50% e shpendëve. "Dëmi i shkaktuar nga influenca është i dyfishtë në para edhe në kohë. Që të zëvendësohen krerët e ngordhur duhet një cikël 6 mujor. Kompanitë që pësuan dëmin ende nuk kanë dalë në treg me zogj të rinj. Për të përballuar kërkesën në këtë periudhë ka pasur import të lartë të vezëve kryesisht nga Serbia. Por edhe çmimi i vezës së importit është rritur. Për këto arsye çmimi i vezës ka shënuar sërish rritje në treg", pohoi ai.
Për periudhën janar-qershor 2022 importet e vezëve arritën në shifra rekord. Rritja nisi në muajin mars ku shpendët u prekën nga influenca aviare, duke arritur pikun për muajt maj dhe qershor. Sipas të dhënave të doganave për periudhën janar-qershor importet e vezëve janë rreth 25 herë më të larta se e njëjta periudhë e 2021.
Në total në këtë periudhë janë importuar 380,7 mijë kg vezë nga 15,4 mijë kg vezë që u importuan vjet. Tendenca e lartë e importeve të vezëve është shënuar edhe në 2015. Në raport me këtë periudhë importet e janar-qershor 2022 janë rreth 2,5 herë më të larta.
Në këtë periudhë ka një boom kërkesash për këtë produkt ushqimor. Sipas ekspertit të menaxhimit blegtoral Edi Fero kërkesa është nxitur nga numri i lartë i dasmave të muajit gusht dhe nga fluksi i turizmit. "Deri në fund të muajit gusht kërkesa për vezë pritet të jetë e lartë".
Sakaq operatorët pohuan se në muajin korrik nga fermat blegtorale çmimi i vezës me shumicë u ul 5%. Para valës së rritjes së çmimit të drithërave për shkak të luftës Rusi-Ukrainë, çmimi i vezës me shumicë ishte 13 lekë për kokërr.
Në mesin e muajit mars veza me shumicë nga fermat u shit me 18 lekë për kokërr (rritja 38%) nga 15 lekë për kokërr që ishte më parë, ndërsa në dyqanet e produkteve ushqimore çmimi i vezës arriti 19 lekë nga 17 lekë për kokërr që shitej më parë. Në fund të muajit mars çmimi i shitjes së vezës nga dyqanet e pakicës arriti në 24 lekë për kokërr. Arsyeja e shtrenjtimit të vezëve ishte mungesa e prodhimit ditor për shkak të ngordhjes të pulave nga influenca aviare./D.Azo
Prodhuan 54% të totalit neto, privatët kalojnë KESH
Prodhuesit me përparësi të energjisë (HEC-et me kapacitet deri në 15MW) si dhe prodhuesit e pavarur privatë dhanë 54 për qind të energjisë neto në vend në 6 muajt e parë të këtij viti.
Të dhënat zyrtare për gjysmën e parë të këtij viti tregojnë se prodhimi neto vendas i energjisë ishte deri në fund të qershorit mbi 3.66 milionë MWh nga të cilat KESH prodhoi vetëm 1.7 milionë MWh. Pjesa tjetër i takon prodhuesve të pavarur të tillë si Devoll Hydropower me dy HEC-et e tij, Kurumit, Ayen Enerji dhe më i vogli ndër këto HEC-e ai Qani.
Ndërkohë pjesën tjetër të prodhimit të privatëve e zënë HEC-et që sipas kontratës i shesin energjinë shpërndarjes. Prodhimi neto vendas këtë vit është 40 për qind më pak sesa një vit më parë duke reflektuar kështu vitin jo të mirë hidrik në të cilin gjendet vendi.
Konusmi nga ana tjetër regjistroi një nivel prej 4.25 milionë MWh çka tregon që prodhimi total mund të mbulonte vetëm 80 për qind të konsumit. Ky i fundit ka pësuar një rritje të lehtë në raport me një vit më parë që në shifra është thuajse i pandjeshëm.
Në tregun e liberalizuar KESH, që i është ngarkuar sigurimi i energjisë së nevojshme për Furnizuesin e Tregut të Lirë (pjesë e OSHEE Group) ka marrë rreth 18 për qind të energjisë së nevojshme për konsum.
Gjatë këtij viti çmimet e energjisë në bursa kanë arritur nivele të frikshme ku në orare piku një MWh energji është tregtuar deri në 700-750 euro ndërkohë që çmimet në Bursën Hungareze të cilën vendi ynë ka referencë përgjatë muajit korrik dhe gusht janë luhatur kryesisht mes 350-500 euro/ MWh.
Kompanisë publike i është dashur të shpenzojnë qindra milionë euro për të siguruar energjinë e nevojshme për konsum ndërkohë që deri në fund të këtij viti fatura pritet që të rritet edhe më tej duke rritur presionin mbi financat e kompanive dhe nevojën e qeverisë për të vijuar mbështetjen.
Kjo e fundit deklaroi pak muaj më parë se do të shihte opsionin rritjes së çmimit për ata që konsumojnë mbi një fashë të caktuar që fillimisht u tha se do të ishte 700 kwh dhe më pas 800 kwh. Kjo nismë lidhet me një tentativë për të dekurajuar konsumin por që deri më tani nuk është marrë asnjë vendim konkret./Monitor
75% e familjeve në Shqipëri nuk mund të kursejnë
Si para dhe pas pandemisë Shqipëria paraqitet me numrin më të lartë të familjeve në 9 vendet e Rajonit të Europës Juglindore që nuk kanë mundësi të kursejnë sipas anketës së Bankës Qendrore të Austrisë të vjeshtës 2021.
Siç tregojnë të dhënat e anketës, rreth 75 për qind e familjeve në Shqipëri nuk kanë plane për të kursyer pas krizës pandemike. Kjo tendencë mund të thellohet nga çmimet e larta pas luftës në Ukrainë. Gjithashtu Serbia dhe Bullgaria kishin një përqindje të konsiderueshme të familjeve që nuk kishin mundësi të kursenin pas pandemisë.
Por rreth 10 për qind e familjeve në Shqipëri kanë deklaruar se kanë plan të kursejnë më shumë se para pandemisë. Niveli i familjeve që kanë në plan të kursejnë më shumë është i krahasueshëm me atë të vendeve të tjera. Madje përqindja e familjeve që kanë në plan ti rrisin kursimet në Shqipëri është sa dyfishi i familjeve në Bullgari dhe më i lartë se në Hungari dhe gati në nivel të njëjtë me Serbinë.
Përqindjet e larta të familjeve që nuk kanë mundësi të kursejnë dhe atyre që do të kursejnë më shumë tregojnë për një polarizim të shoqërisë në Shqipëri.
Sipas statistikave monetare për nëntë vendet e Europës Juglindore (CESE) norma e rritjes e depozitave të individëve mbeti pozitive gjatë rrjedhës së pandemisë COVID-19. Në Çeki dhe Rumani, rritja e depozitave të individëve u përshpejtua gjatë viteve pandemike 2020 dhe 2021, ndërsa në Bullgari, Kroaci, Hungari, Shqipëri dhe Serbi, filloi përshpejtohet në vitin 2021.
Në Poloni, norma e rritjes së depozitave ishte përshpejtuar në 2019 dhe u ngadalësua disi gjatë pandemisë, por mbeti më lart se nivelet e para krizës. Vetëm në Bosnje dhe Hercegovinë rritja e depozitave u ngadalësua, por u kthye në nivelet e para krizës në vitin 2021.
Rritja e depozitave të familjeve gjatë pandemisë kryesisht reflekton kursimin e detyruar për shkak të kufizimeve në lëvizje.
Ndërsa disa familje mund kanë rritur kursimet e tyre, shumica nuk kishin mundësi për kursime.
Anketa e Bankës Qendrore të Austrisë në vendet e CESE u bë vjeshtën e vitit 2021, pasi e para, se të fillonte kriza e çmimeve të energjisë, rritja e çmimeve të lëndëve të para dhe lufta në Ukrainë, ku pasojat e saj do të vënë më shumë nën presion familjet në Rajon.
Mesatarisht në të gjithë Rajonin 12 % e familjeve pohuan se kursimet e tyre ishin rritur gjatë pandemisë, ndërsa 33% thanë se kursimet e tyre ishin ulur./ Monitor.al
Fuqia Blerëse në Shqipëri më e ulta në Europë dhe rajon
Rritja e çmimeve ka goditur ndjeshëm shqiptarët. Çdo banor i Shqipërisë mund të blejë sot më pak mallra dhe shërbime me të njëjtën sasi parash krahasuar me të gjithë banorët e tjerë të rajonit si edhe të Bashkimit Europian.
Sipas Indeksit të Fuqisë Blerëse të publikuar sëfundmi, shqiptarët renditen në fund të të gjithë listës së rajonit me një diferencë të theksuar në raport me maqedonasit, serbët, grekët po e po, por edhe boshnjakët.
Madje, Fuqia Blerëse në Shqipëri është edhe më e ulët krahasuar me Ukrainën që është në luftë apo Bjellorusinë që është një shtet gjysmë diktatorial. Të vetmit shtet që Shqipëria lë pas janë ato të Afrikës dhe të Azisë Qendrore.
Më konkretisht, Shqipëria ka një indeks të Fuqisë Blerëse 27.84, ndërkohë që Maqedonia e Veriut është 35.02, Serbia 36.66, Bosnja është 52, kurse Greqia 38. Ukraina vërtitet në një indeks mes 36-39, kurse Bjellorusia 34.
Shteti me fuqinë blerëse më të madhe është Zvicra me një indeks 125.
Çfarë është fuqia blerëse?
Fuqia blerëse është vlera e një monedhe e shprehur në terma të numrit të mallrave ose shërbimeve që mund të blejë një sasi e caktuar parash. Fuqia blerëse mund të dobësohet me kalimin e kohës për shkak të inflacionit. Kjo për shkak se rritja e çmimeve zvogëlon efektivisht numrin e mallrave ose shërbimeve që mund të blihet. Fuqia blerëse njihet edhe si fuqia blerëse e një monedhe.
Vrasja e Madrit Ulqinakut, 18-vjeçari nip i 'Mandelës së Elbasanit'
Viktima e atentatit të sotëm u arrestua 5 muaj më parë
Nuk përshëndeten, pamje nga takimi Kurti-Vuçiç
Kembimi valutor 18.08.2022
Parashikimi i Motit 18.08.2022
Vrasjet në vend, Hoxha: Shteti një agjenci funerale
Arrestohet 18-vjeçari që u konfliktua me Ulqinakun
Shpati Lena dhe Hakim Xhezo që u vranë sot ekzekutuan 'Arbenin e Çeçesë'
Kembimi valutor 18.08.2022
Parashikimi i Motit 18.08.2022
EDICIONI I LAJMEVE DATA 17.08.2022
Kembimi valutor 17.08.2022
Parashikimi i Motit 17.08.2022
EDICIONI I LAJMEVE DATA 16.08.2022
Në pritje të shtatorit të ankthit EDITORIAL NGA ROLAND QAFOKU NTV.AL
"Detyruan gjysmën e globit të vaksinohej" Nga Ilir Alimehmeti EDITORIAL NTV.AL
Roza Lati me të brendshme, ka një mesazh
Arta Nitaj shkëlqen në foto sesionin e fundit
Fjolla tregon linjat perfekte me bikini
Media e huaj rendit plazhet më të mira për vitin 2022
Rita Ora në Javën e Modës në Paris
'Bëmë mama të të ngjaj', duken si binjake me vajzat
Flaka Krelani përshëndet nga Miami
Një beqare e lumtur si Nora Istrefi
TRENDING
-
Kronike2 hours ago
Shpati Lena dhe Hakim Xhezo që u vranë sot ekzekutuan 'Arbenin e Çeçesë'
-
Kronike5 hours ago
Elbasan/ Ekzekutimi i Madrit Ulqinakut, qëllohet nga një 20-vjeçar
-
Kronike4 hours ago
Arrestohen dy vëllezërit, detaje nga vrasja në Sarandë
-
Kronike24 hours ago
Lëvizte me 'Toyota' të blinduar, si e theu masën e arrestit Nikoll Sherniku
-
Bota22 hours ago
Koreja e Veriut lëshoi dy raketa drejt Perëndimit
-
Pinknews24 hours ago
10-vjeçarja bëhet modelja më e re trans që ka sfiluar…
-
Aktualitet2 hours ago
Emrat/ Identifikohen dy viktimat e atentatit në Vlorë
-
Kronike5 hours ago
Vrasja e Madrit Ulqinakut, në 1997-tën i ekzekutuan vëllain