SEKTORI JO QEVERITAR KËRKON NGA KOMUNAT E RAJONIT VERILINDOR SIGURIMIN E KUSHTEVE PËR VIKTIMAT E DHUNËS NDAJ GRAVE
Gjashtë komunave në rajonin verilindor u mungojnë strehimoret, qendrat e krizave dhe linjat SOS për gratë viktima të dhunës në bazë gjinore dhe dhunës në familje, kanë konstatuar analizat e sektorit jo qeveritar në Kumanovë. Programet ekzistuese të mbrojtjes sociale nuk i njohin viktimat e dhunës si persona në rrezik social, thonë analizat e Qendrës Kombëtare Rome, Rrjetit kombëtar kundër dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje, si dhe shoqata Nëna. Sipas hulumtimit, gjashtë komunat në verilindje nuk kanë zhvilluar masa dhe nuk kanë ndarë mjete për mbrojtjen e viktimave të tilla. Ekziston vetëm një këshillimore, e cila funksionon në kuadër të Qendrës për çështje sociale Kumanovë.
Analiza e QKR-së tregon se pesë nga gjashtë komuna në rajonin verilindor nuk kanë zhvilluar dhe miratuar një plan social që kufizon aftësinë e bashkive për të monitoruar dhunën me bazë gjinore dhe atë në familje në nivel lokal, për të identifikuar nevojat e viktimave, si dhe disponueshmërinë e shërbimeve dhe planifikimin strategjik të krijimit të shërbimeve të specializuara të ndihmës dhe mbështetjes për viktimat e dhunës në familje. Programet komunale të mbrojtjes sociale nuk i njohin viktimat e dhunës me bazë gjinore dhe në familje si persona në rrezik social. Asnjë komunë në rajon nuk ka zhvilluar masa specifike dhe ka ndarë mjete buxhetore për mbrojtjen e viktimave të dhunës në familje në kuadër të programeve në fushën e mbrojtjes sociale, as nuk ka ofruar mbështetje financiare për ofruesit e shërbimeve të specializuara për viktimat e dhunës.
"Përveç një qendre të specializuar këshilluese për gra dhe fëmijë në Kumanovë, nuk ka shërbime të tjera që mund t'i mbështesin gratë viktima të dhunës në familje. Shërbimet mungojnë, nuk kemi informacion të plotë për të ndihmuar dhe mbështetur si dhe për parandalimin, nuk kemi një linjë SOS në dispozicion, nuk ka qendra përkujdesjeje, strehim të përkohshëm të grave viktima të dhunës në familje dhe qendra krizash në rajoni verilindor", tha Ana Avramovska Nushkova nga Rrjeti kombëtar kundër dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje.
Në maj të vitit 2019 u miratua Ligji për mbrojtjen sociale, i cili rregullon të gjitha këto të drejta dhe shërbime që duhet të ofrohen, që të jenë në dispozicion të gjithë qytetarëve, përfshirë gratë viktima të dhunës gjinore dhe në familje. Ajo theksoi se kemi ligj për parandalimin dhe mbrojtjen e viktimave të dhunës në familje, ai zbatohet në mënyrë aktive për saktësisht një vit dhe ne ende nuk kemi progres të dukshëm nga shërbimet e specializuara, të cilat u hapën nga Ministria në dhjetor 2019 dhe këtu ngeci puna.
Jo vetëm shteti, por edhe autoritetet vendore kanë përgjegjësi të përgatisin plane sociale, të hartojnë problemet që ato kanë dhe janë karakteristike dhe duhet të përmirësojnë shërbimet sociale për të ndihmuar dhe mbështetur gratë dhe fëmijët viktima të dhunës me bazë gjinore dhe në familje, thekson Avramovska Nushkova nga Rrjeti nacional kundër dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje.
Pushtetet vendore janë të detyruara të krijojnë ose mbështesin shoqata që do të ofrojnë shërbime të specializuara për viktimat e dhunës me bazë gjinore dhe në familje, kryesisht strehimore dhe këshillim për viktimat, dhe në këtë drejtim të sigurohet financim për funksionimin e shërbimeve të specializuara.
"Viktimat e dhunës në familje meritojnë të drejta esenciale, të cilat për fat të keq me vite të tëra i janë mohuar dhe nuk u është dhënë mundësia që në një të ardhme më të mirë të jetojnë me fëmijët e tyre", tha gjatë prezantimit të analizës, Ashmet Elezovski, Drejtor ekzekutiv i Qendrës Kombëtare Rome në Kumanovë.
Ndërsa Lidija Ilievska nga shoqata "Nëna" kërkoi krijimin e politikave lokale për mbrojtjen e grave viktima të dhunës.
"Kërkojmë nga autoritetet lokale nga verilindja që të krijojnë politika dhe programe për mbrojtjen e grave viktima dhe të sigurojnë mjete për funksionimin e shërbimeve të specializuara".
Kumanova dhe komunat tjera të sigurojnë mjete financiare dhe të bashkëpunojnë drejtpërdrejt me organizatat e shoqërisë civile për ngritjen e vetëdijes publike dhe ofrimin e shërbimeve për fuqizimin ekonomik të viktimave, thonë nga sektori jo qeveritar.