"Kpa nɛ a tslɔ hɛ si etɛ ɔ, e tsɔ we mla."
1, 2. (a) Ke nihi sɛ gba si himi mi ehe ɔ, mɛni sanehi wa ma nyɛ ma bi, nɛ mɛni he je? (b) Mɛni sane bimihi a he wa ma susu ngɛ yi nɛ ɔ mi?
ANƐ o bua jɔ yo kpeemi yami he lo? Nihi fuu bua jɔ he, ejakaa he nya buami kaa jã a ngɛ bua jɔmi. O maa na nɛ nyumu ɔ kɛ yo ɔ tsuo dla a he saminyayoo. Nɛ ke o hyɛ a hɛ mi ɔ, o naa kaa a bua jɔ wawɛɛ nitsɛ! Muɔ hɛlii hii a nya he, nɛ a hɛ nɔ kami ji kaa nɔ́ tsuaa nɔ́ maa ya nɔ ha mɛ pɛpɛɛpɛ.
2 Se kɛ̃ ɔ, mwɔnɛ ɔ, gba si himihi fuu pee basaa. E ngɛ mi kaa wa blɔ hyɛmi ji kaa nihi nɛ sɛ gba si himi mi ehe ɔ maa ye manye mohu, se be komɛ ɔ, wa biɔ ke: 'Anɛ bua jɔmi maa hi gba si himi nɛ ɔ mi lo? Anɛ e se maa kɛ lo?' Sane bimi nɛ ɔmɛ a heto ɔ daa si ngɛ bɔ nɛ nyumu ɔ kɛ e yo ɔ maa ngɔ a hɛ kɛ fɔ Mawu ga womihi nɛ kɔɔ gba si himi he ɔ nɔ, kɛ bɔ nɛ a kɛ ma tsu ní ha a nɔ. (Kane Abɛ 3:5, 6.) E sa kaa a pee jã bɔ nɛ pee nɛ a hi Mawu suɔmi ɔ mi. Amlɔ nɛ ɔ, wa ma susu bɔ nɛ Baiblo ɔ ha sane bimi eywiɛ nɛ nyɛɛ se nɛ ɔ a heto ha: Mɛni he je nihi sɛɛ gba si himi mi? Ke o maa sɛ gba si himi mi ɔ, mɛnɔ e sa kaa o kɛ lɛ nɛ sɛ mi? Kɛ o ma plɛ kɛ dla o he ha gba si himi kɛɛ? Nɛ mɛni maa ye bua nihi nɛ sɛ gba si himi mi ɔ konɛ a ná bua jɔmi daa?
MƐNI HE JE NIHI SƐƐ GBA SI HIMI MI?
3. Mɛni he je nile be mi kaa nɔ ko maa sɛ gba si himi mi ngɛ ní tsɔwitsɔwi komɛ kɛkɛ a he ɔ?
3 Ni komɛ heɔ yeɔ kaa gba si himi ji nɔ́ titli nɛ haa nɔ bua jɔmi, enɛ ɔ he ɔ, a susuɔ kaa ja nɔ ko sɛ gba si himi mi loko e tsui maa nɔ e mi loo e ma ná bua jɔmi. Enɛ ɔ pi anɔkuale! Yesu nɛ ngɔɛ yo ɔ tu si nɛ nihi hii nɛ a sɛ we gba si himi mi ɔ he munyu kaa e ji nike ní, nɛ e wo nihi nɛ ma nyɛ ɔ he wami konɛ a hi si jã. (Mateo 19:11, 12) Bɔfo Paulo hu tsɔɔ kaa ke nɔ ko sɛ we gba si himi mi ɔ, se nami ngɛ he. (1 Korinto Bi 7:32-38) Yesu kɛ Paulo tsuo wui mlaa kaa nɔ ko nɛ ko sɛ gba si himi mi. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, nihi tsɔɔ kaa nihi be he blɔ kaa a sɛɛ gba si himi mi. Tsɔɔmi nɛ ɔ piɛɛ 'mumi yayamihi a tsɔɔmihi a he.' (1 Timoteo 4:1-3) Se kɛ̃ ɔ, nihi nɛ a sɛ we gba si himi mi ɔ nyɛɔ sɔmɔɔ Yehowa nɛ nɔ́ ko je we a juɛmi ngɛ nɔ. Enɛ ɔ he ɔ, nile be mi kaa nɔ ko maa sɛ gba si himi mi ngɛ ní tsɔwitsɔwi komɛ kɛkɛ a he. Ní nɛ ɔmɛ ekomɛ ji, e juami bi ngɛ gba si himi mi sɛe lɔ ɔ he ɔ, lɛ hu e maa sɛ mi.
4. Mɛni gba si himi kpakpa tsuɔ ngɛ bimɛ a tsɔsemi mi?
4 Se anɛ yi mi tomi kpakpa ko ngɛ nɛ nihi ma nyɛ maa da nɔ kɛ sɛ gba si himi mi lo? Ee. Gba si himi piɛɛ nike níhi nɛ je wa Mawu nɛ ngɛ suɔmi ɔ ngɔ ɔ he. (Kane 1 Mose 2:18.) Enɛ ɔ he ɔ, se nami komɛ ngɛ gba si himi he. E ma nyɛ maa ngɔ bua jɔmi hu kɛ ba. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, gba si himi kpakpa nɔ a daa kɛ toɔ weku sisi. Bimɛ hia fɔli nɛ maa hyɛ mɛ, nɛ a maa suɔ mɛ, nɛ a ma tsɔse mɛ, nɛ a ma kudɔ mɛ ngɛ tue mi jɔmi mi. (La 127:3; Efeso Bi 6:1-4) Se pi bimɛ a tsɔsemi pɛ he je nɛ a sɛɛ gba si himi mi ngɛ.
5, 6. (a) Ngɛ Fiɛlɔ 4:9-12 nya a, mɛni ji se nami komɛ nɛ ngɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ gbagbanii ɔ he? (b) Mɛni ma ha gba si himi maa pee kaa kpã nɛ a tslɔ hɛ si etɛ?
5 Mo susu ngmami nɛ a kɛ yi nɛ ɔ da nɔ ɔ he nɛ o hyɛ: "Ke ni enyɔ bua kɛ tsu ní ɔ, e hi pe nɔ kake nɛ ma tsu ní; ejakaa a náa a dengme gbomi ɔ he se. Ke nɔ kake nɔ si ɔ, nɔ kake ma wo e nɔ. Se ke nɔ kake ngmelu lɛ ngɛ, nɛ e nɔ si ɔ, kɛkɛ lɛɛ nɔ́ pee lɛ; ejakaa nɔ ko be nɛ ma wo e nɔ. Jehanɛ, fiɛ be, ke ni enyɔ hwɔ si ɔ, a he mi dɔɔ la. Se nɔ kake ngmelu ɔ, kɛ lɛɛ e maa pee kɛɛ nɛ e he mi maa dɔ la? Ke nɔ ko ba tua ni enyɔ nɛ ɔmɛ ɔ, a ma bla kɛ wo e he, nɛ a maa gbe lɛ. Se ke nɔ kake a ba tua jã a, e be nyɛe ma fã e he. Kpa nɛ a tslɔ hɛ si etɛ ɔ, e tsɔ we mla."
6 Ngmami nɛ ɔ kɔɔ se nami nɛ ngɛ huɛ bɔmi he titli. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, gba si himi ji huɛ bɔmi nɛ mi wa wawɛɛ nitsɛ. Kaa bɔ nɛ ngmami nɛ ɔ tsɔɔ ɔ, kake peemi hii nyumu ɔ kɛ e yo ɔ a kpɛti. A yeɔ bua a sibi, a woɔ a sibi bua, nɛ a poɔ a sibi he piɛ. Ke nyumu ɔ kɛ yo ɔ ngɔ nɔ kpa ko kɛ piɛɛ a gba si himi ɔ he ɔ, suɔmi nɛ ngɛ a kpɛti ɔ mi maa wa wawɛɛ. Ngmami nɛ ɔ tsɔɔ kaa kpã nɛ a tslɔ hɛ si enyɔ ɔ ma nyɛ ma tsɔ. Se e he maa wa kaa kpã nɛ a tslɔ hɛ si etɛ ɔ ma tsɔ. Ke nɔ ko kɛ e yo ngɔ Yehowa suɔmi nya ní peemi kɛ pee nɔ́ titli ngɛ a si himi mi ɔ, a gba si himi ɔ ba peeɔ kaa kpã nɛ a tslɔ hɛ si etɛ. Akɛnɛ Yehowa hu ba piɛɛ a he ngɛ gba si himi ɔ mi he je ɔ, suɔmi nɛ ngɛ a gba si himi ɔ mi ɔ mi waa wawɛɛ nitsɛ.
7, 8. (a) Mɛni ga womi Paulo ngma ha Kristofohi nɛ sɛ we gba si himi mi nɛ bɔmi nami akɔnɔ ngɛ mɛ haoe ɔ? (b) Mɛni anɔkuale munyu Baiblo ɔ de wɔ ngɛ gba si himi he?
7 Jehanɛ ɔ, nihi nɛ a sɛ gba si himi mi pɛ lɛ a ma nyɛ ma ná bɔmi. Bɔmi nami nɛ yaa nɔ ngɛ gba si himi mi ɔ ngɔɔ bua jɔmi baa. (Abɛ 5:18) Ke nɔ ko "wa," nɛ e be be nɛ bɔmi nami akɔnɔ mi waa wawɛɛ ɔ nya po ɔ, e we akɔnɔ ma nyɛ maa hao lɛ kpamisa. Nɛ ke e nyɛ we nɛ e ye akɔnɔ ɔ nɔ ɔ, lɔ ɔ ma nyɛ ma ha nɛ e ngɔ e he kɛ wo mu ní tsumi loo je mi bami yaya mi. Mawu ha nɛ Paulo ngma ke: "Ke nyɛ nyɛ́ we nyɛ he nɔ nyɛɛ ye ɔ, e hia kaa nyɛɛ sɛ gba si himi mi. Ejakaa lɔ ɔ hi pe nɔ́ nɛ akɔnɔ ma ba hao nyɛ."
8 Ngɛ yi mi tomi saisaa nɛ nɔ ko maa da nɔ kɛ sɛ gba si himi mi ɔ tsuo se ɔ, e sa kaa nɔ ɔ nɛ kplɛɛ anɔkuale munyu ko nɔ. Kaa bɔ nɛ Paulo de ɔ, 'dengme ngɛ gba si himi mi.' (1 Korinto Bi 7:28) Nihi nɛ a sɛ gba si himi mi ɔ kɛ haomi komɛ kpeɔ nɛ nihi nɛ sɛ we gba si himi mi ɔ kɛ kpi. Se ke o pee o juɛmi kaa o maa sɛ gba si himi mi ɔ, mɛni o ma nyɛ maa pee konɛ o kɛ gbɔ haomi ɔmɛ a nɔ, nɛ o ná bua jɔmi? Nɔ́ kake ji kaa e sa nɛ o kɛ nile nɛ hla nɔ nɛ o kɛ lɛ maa sɛ gba si himi mi.
MƐNƆ NƐ O KƐ MA NYƐ MAA HI SI?
9, 10. (a) Mɛni he Paulo ngɔ nihi nɛ he we yi nɛ waa kɛ mɛ maa bɔ gbagbanii ɔ kɛ to? (b) Behi fuu ɔ, ke nihi kɛ ga nɛ Mawu wo kaa waa kɛ nɔ nɛ he we yi nɛ ko sɛ gba si himi mi ɔ tsu we ní ɔ, mɛni jeɔ mi kɛ baa?
9 Mawu ha Paulo ngma sisi tomi mlaa ko nɛ he hia nɛ sa kaa wa kɛ tsu ní ke wa ngɛ nɔ nɛ waa kɛ maa sɛ gba si himi mi hlae. E ngma ke: "Nyɛɛ kɛ ni nɛmɛ nɛ he we yi ɔ kó bɔ [ko gbla kuɛpã kake, NW]." (2 Korinto Bi 6:14) Nɔ hyɛmi nɔ́ nɛ Paulo kɛ tsu ní ɔ kɔɔ ngmɔ humi he. Ke lohwe wayoo kɛ lohwe ngua, aloo lohwe nɛ he wa kɛ lohwe nɛ he wɛ ngɛ kuɛpã kake gblae ɔ, lohwe enyɔ ɔmɛ tsuo naa nɔ́. Jã kɛ̃ nɛ ke nɔ nɛ heɔ yeɔ kɛ nɔ nɛ he we yi sɛ gba si himi mi ɔ, atsinyɛ jemi ko be he kaa a kɛ haomihi babauu maa kpe. Ke a ti nɔ kake suɔ kaa e hi Yehowa suɔmi ɔ mi, se pi nɔ kake kɔmɔ ji lɔ ɔ, otihi nɛ a kɛ maa ma a hɛ mi ɔ maa je ekpaekpa, nɛ enɛ ɔ ma nyɛ maa ngɔ tsui yeyee kɛ ba. Enɛ ɔ he ɔ, Paulo wo Kristofohi ga kaa a kɛ "nɔ ko nɛ le Nyɔmtsɛ ɔ" pɛ nɛ sɛ gba si himi mi.
10 Be komɛ ɔ, Kristofohi nɛ sɛ we gba si himi mi lolo ɔ susuɔ kaa ke a kɛ nɔ ko nɛ pi Kristofo no ji lɛ sɛ gba si himi mi ɔ, e hi pe nɔ kake si himi. Ni komɛ kɛ Baiblo ga womi tsu we ní, nɛ a kɛ nihi nɛ sɔmɔ we Yehowa ya sɛɛ gba si himi mi. Behi fuu ɔ, nɔ́ nɛ jee mi kɛ baa a ngɛ aywilɛho. Nihi nɛ jamɛatsɛmɛ ɔmɛ kɛ sɛɛ gba si himi mi ɔ ji nihi nɛ a kɛ mɛ be nyɛe ma susu níhi nɛ a he hia ngɛ a si himi mi ɔ a he. Enɛ ɔ haa a hɛ jaa wawɛɛ pe benɛ a sɛ we gba si himi mi ɔ po. Se bua jɔmi munyu ji kaa Kristofohi akpehi abɔ ngɛ nɛ a kɛ ga womi nɛ je Mawu ngɔ ɔ tsuɔ ní. (Kane La 32:8.) E ngɛ mi kaa a ngɛ blɔ hyɛe kaa a maa sɛ gba si himi mi ligbi ko mohu lɛɛ, se a mlɛɛ kɛ ya siɔ benɛ a naa nɔ ko ngɛ Yehowa Mawu jali a kpɛti.
11. Mɛni ma nyɛ maa ye bua mo konɛ o kɛ nile nɛ hla nɔ nɛ o kɛ lɛ maa sɛ gba si himi mi? (Hyɛ daka nɛ ji, "Mɛni I ngɛ Hlae Ngɛ Nɔ Nɛ I kɛ Lɛ Maa Sɛ Gba Si Himi Mi ɔ He?" ɔ hulɔ.)
11 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, pi nɔ tsuaa nɔ nɛ e ji Yehowa jalɔ ɔ nɛ e sa kaa a kɛ lɛ nɛ sɛ gba si himi mi. Ke o suɔ kaa o maa sɛ gba si himi mi ɔ, mo hla nɔ ko nɛ e suɔ Mawu, nɛ o bua jɔ e su kɛ otihi nɛ e kɛ ma e hɛ mi ngɛ Mawu jami mi ɔ he. Tsɔlɔ anɔkualetsɛ kɛ ní lelɔ ɔ ngma níhi babauu ngɛ sane nɛ ɔ he, nɛ nile ngɛ mi kaa o kɛ sɔlemi ma susu Ngmami ɔ mi ga womi nɛ ɔmɛ a he, konɛ o ha nɛ e tsɔɔ mo blɔ kɛ pee juɛmi nɛ da ngɛ sane nɛ he hia nɛ ɔ mi. *
12. Mɛni kusumi nɛ kɔɔ gba si himi he lɛ ngɛ mahi fuu a nɔ, nɛ mɛni nɔ hyɛmi nɔ́ ko lɛ ngɛ Baiblo ɔ mi nɛ ma nyɛ ma kudɔ mɛ?
12 Ngɛ mahi fuu a nɔ ɔ, fɔli lɛ hlaa huno loo yo kɛ haa a bimɛ. Ngɛ jamɛ a ma amɛ a nɔ ɔ, nihi fuu kplɛɛ nɔ kaa fɔli ngɛ nile kɛ níhi a si kpami nɛ a kɛ ma nyɛ ma hla nɔ nɛ sa. Behi fuu ɔ, gba si himi nɛ ɔmɛ yeɔ manye kaa bɔ nɛ e ji ngɛ ni komɛ nɛ a wo a ta ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ a blɔ fa mi ɔ. Mwɔnɛ ɔ, fɔli nɛ ngɛ nɔ ko hlae ha a bimɛ nɛ a kɛ mɛ nɛ hi si ɔ ma nyɛ maa kase nɔ́ ko kɛ je Abraham nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ mi. E tsɔ e tsɔlɔ ɔ kaa e ya hla yo nɛ e ngɔ ba ha Isak. Pi kaa Abraham ngɛ hlae nɛ e ná sika nɛ e he biɛ. Mohu ɔ, e fia e pɛɛ si kaa e ma hla yo ngɛ nihi nɛ jaa Yehowa a kpɛti kɛ ha Isak. *
KƐ O MA PLƐ KƐ DLA O HE KƐ HA GBA SI HIMI KPAKPA KƐƐ?
13-15. (a) Ngɛ mɛni blɔ nɔ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Abɛ 24:27 ɔ ma nyɛ maa ye bua niheyo nɛ suɔ kaa e maa sɛ gba si himi mi? (b) Mɛni yiheyo ma nyɛ maa pee kɛ dla e he ha gba si himi?
13 Ke o ngɛ hlae kaa o maa sɛ gba si himi mi ɔ, e sa kaa o bi o he ke, 'Anɛ i dla ye he niinɛ lo?' Pi o susumi ngɛ suɔmi, bɔmi nami, huɛ bɔmi, aloo bimɛ a tsɔsemi he ɔ pɛ kɛkɛ nɛ tsɔɔ kaa o he su. Mohu ɔ, e sa kaa nyumu aloo yo nɛ ngɛ hlae nɛ e sɛ gba si himi mi ɔ nɛ susu ní pɔtɛɛ komɛ a he.
14 E sa kaa niheyo nɛ e suɔ kaa e maa ngɔ yo ɔ nɛ susu sisi tomi mlaa nɛ ɔ he: "Ke o maa po we ɔ, hu o ngmɔ ɔ kekle, nɛ o na nɔ́ ko kɛ je mi kɛ to, loko o po we ɔ." (Abɛ 24:27) Kɛ ji munyu nɛ ɔ sisi kɛɛ? Jamɛ a be ɔ mi ɔ, ke nɔ ko suɔ kaa e sɛ gba si himi mi nɛ e fɔ bimɛ ɔ, e sa kaa e bi e he ke, 'Anɛ ma nyɛ ma hyɛ ye yo ɔ kɛ bimɛ nɛ wa ma fɔ ɔ a nɔ lo?' E sa kaa e hu ngmɔ nɛ e hyɛ ngmɔ ní ɔmɛ a nɔ. Sisi tomi mlaa nɛ ɔ ngɛ ní tsue mwɔnɛ ɔ. E sa nɛ nyumu nɛ ngɛ hlae kaa e maa ngɔ yo ɔ nɛ dla e he kɛ to blɔ nya ní tsumi nɛ ma ba fɔ si ngɛ e nɔ ɔ. Ke e ngɛ nɔmlɔ tso mi he wami ɔ, e sa kaa e tsu ní. Mawu Munyu ɔ tsɔɔ kaa nyumu nɛ tsu we e weku mi bimɛ a he lo nya kɛ a Mawu jami mi hiami níhi a he ní ha mɛ, nɛ e je we suɔmi kpo kɛ tsɔɔ we mɛ ɔ, afani nɔ nɛ he we yi ngɛ e he!
15 Jã kɛ̃ nɛ ke yo ko hu suɔ kaa e sɛ gba si himi mi ɔ, e sa nɛ e kplɛɛ nɔ kaa e ma tsu blɔ nya ní tsumi komɛ nɛ a mi jiɔ a he ní. Baiblo ɔ tsɔɔ ní komɛ nɛ e sa kaa yo ɔ nɛ le peemi, kɛ su komɛ nɛ e sa kaa yogbayo nɛ ná be mi nɛ e ngɛ e huno ye buae kɛ be mi nɛ e ngɛ e we mi bimɛ a nɔ hyɛe ɔ. (Abɛ 31:10-31) Nyumuhi kɛ yihi nɛ a yeɔ oya kɛ sɛɛ gba si himi mi be mi nɛ a dla we a he kɛ ha blɔ nya níhi a he ní tsumi ɔ ji nihi nɛ foɔ mɛ pɛ a nɔ mi. A susuu we nɔ́ nɛ a maa pee ha nɔ nɛ a kɛ lɛ maa hi si ɔ he. Se e he hia wawɛɛ kaa nihi nɛ a suɔ kaa a maa sɛ gba si himi mi ɔ nɛ le bɔ nɛ a maa ngɔ Baiblo sisi tomi mlaahi kɛ tsu ní ha.
16, 17. Mɛni Ngmami ɔ mi sisi tomi mlaahi e sa kaa nihi nɛ ngɛ a he dlae kaa a maa sɛ gba si himi mi ɔ nɛ susu he?
16 E sa kaa nihi nɛ ngɛ a he dlae kɛ ha gba si himi ɔ nɛ susu blɔ nya ní tsumi nɛ Mawu kɛ wo huno ɔ kɛ yo ɔ a dɛ ɔ he. E he hia kaa nyumu nɛ le nɔ́ nɛ wekuyi nɛ e maa pee ngɛ Kristofohi a weku mi ɔ tsɔɔ. Blɔ nya ní tsumi nɛ ɔ ha we huno ɔ he blɔ kaa e pee yiwutsotsɛ. Mohu ɔ, e sa kaa e kase bɔ nɛ Yesu tsu e yi yemi ɔ he ní ha a. (Efeso Bi 5:23) Jã kɛ̃ nɛ e sa kaa yo nɛ e ji Kristofo no ɔ hu nɛ e nu blɔ nya ní tsumi nɛ bumi ngɛ he nɛ a kɛ wo yogbayo dɛ ɔ sisi. Anɛ e maa suɔ kaa e ba e he si ha e 'huno ɔ mlaa a' lo? (Roma Bi 7:2) Yo ɔ ngɛ Yehowa kɛ Kristo mlaa a sisi momo. (Galatia Bi 6:2) Nɛ akɛnɛ e ba je e huno ɔ sisi he je ɔ, e ba je mlaa kpa sisi. Nyumu ɔ yi mluku, enɛ ɔ he ɔ, ke e ya je e sisi ɔ, anɛ e ma nyɛ maa ye bua lɛ, nɛ e maa ba e he si ha lɛ lo? Ke e bua jɔɛ he kaa e maa pee jã a, lɛɛ e sɛ nɛ e sɛ gba si himi mi kulaa.
17 Jehanɛ se hu ɔ, e sa kaa nyumu ɔ kɛ yo ɔ tsuo nɛ pee klaalo kaa a ma tsu níhi titli nɛ hia a sibi ɔ he ní. (Kane Filipi Bi 2:4.) Paulo ngma ke: "Nyɛ ti nɔ tsuaa nɔ nɛ suɔ e yo kaa bɔ nɛ e suɔ lɛ nitsɛ e he, nɛ yogbayo tsuaa yogbayo nɛ bu e huno." Mawu ngɔ e mumi ɔ kɛ ye bua Paulo nɛ e yɔse kaa nɔ́ nɛ nyumu suɔ wawɛɛ ji kaa e yo ma je bumi nɛ mi kuɔ kpo kɛ ha lɛ. Nɛ nɔ́ nɛ yogbayo hu suɔ wawɛɛ ji kaa e huno nɛ suɔ lɛ.
Nihi babauu nɛ ngɔɔ a he kɛ woɔ huɛ bɔmi nɛ a kɛ sɛɛ gba si himi mi ɔ haa nɛ nɔ ko piɛɔ a he
18. Mɛni he je e sa kaa nyumu kɛ yo nɛ a ngɛ huɛ bɔe kaa a maa sɛ gba si himi mi ɔ nɛ ye a he nɔ?
18 Enɛ ɔ he ɔ, nyumu kɛ yo huɛ bɔmi nɛ a kɛ sɛɛ gba si himi mi ɔ pi hɛja jemi be ko kɛkɛ. E ji be nɛ nyumu kɛ yo kɛ kaseɔ bɔ nɛ a kɛ a he maa hi si ngɛ blɔ kpakpa nɔ ha, konɛ a kɛ hyɛ kaa e sa kaa a sɛ gba si himi mi loo a ko sɛ mi. E ji be hu nɛ e sa kaa a je he nɔ yemi su kpo! Akɛnɛ a bɔ nɔmlɔ kɛ he numi he je ɔ, e yi kulaa kaa nyumu kɛ yo maa ngɔ a he kɛ wo suɔmi kpo jemi ní peepeehi nɛ nihi nɛ sɛ gba si himi mi pɛ lɛ a ngɛ he blɔ kaa a peeɔ ɔ mi. Se nihi nɛ suɔ a he nitsɛnitsɛ ɔ ma kua ní peepeehi nɛ ma puɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ a suɔlɔ ɔ kɛ Mawu a kpɛti ɔ. (1 Tesalonika Bi 4:6) Enɛ ɔ he ɔ, ke o kɛ nɔ ko ngɛ huɛ bɔe kaa nyɛ maa sɛ gba si himi mi ɔ, ye o he nɔ. Su nɛ ɔ maa ye bua mo ngɛ o wami si himi tsuo mi, o sɛ gba si himi mi jio, o sɛ we mi jio.
MƐNI O MAA PEE KONƐ O GBA SI HIMI Ɔ SE NƐ KƐ?
19, 20. Mɛni he je nɛ e sa kaa bɔ nɛ Kristofo no buɔ gba si himi ha a nɛ je ekpa ngɛ bɔ nɛ nihi fuu nɛ a ngɛ je ɔ mi mwɔnɛ ɔ buu gba si himi ha a he? Mo ha enɛ ɔ he nɔ hyɛmi nɔ́.
19 Loko nɔ ko kɛ e yo a gba si himi se maa kɛ ɔ, e he hia nɛ a hɛɛ juɛmi kpakpa ngɛ gba si himi kita nɛ a kã a he. Ngɛ womihi kɛ sinihi a mi ɔ, gba si himi mi sɛmi ji bua jɔmi nɔ́ nɛ pɔɔ sane ɔ nya gbemi, kaa bɔ nɛ nihi hyɛɛ blɔ ɔ. Se ngɛ anɔkuale mi ɔ, gba si himi pi nyagbe nɔ́; e ji nɔ́ ko nɛ Yehowa to he blɔ nya kaa e hi si daa a sisije. (1 Mose 2:24) Mɔbɔ sane ji kaa, pi jã kulaa ji nihi fuu a juɛmi ngɛ je ɔ mi mwɔnɛ ɔ. Ngɛ ma komɛ a nɔ ɔ, nihi tuɔ gba si himi mi sɛmi he munyu kaa e ji "kpɔ tsami." Eko ɔ, a li bɔ nɛ munyu nɛ ɔ haa nɛ nihi babauu buu gba si himi ha mwɔnɛ ɔ. Ngɛ mɛni blɔ nɔ? E ngɛ mi kaa ke a tsa nɔ́ ko kpɔ nɛ e he wa a, e hii si kɛ ya si benɛ a pɛneɔ mohu, se oti kpa ko hu ji kaa a ma nyɛ ma tsa kpɔ ɔ nɛ a pɛne be saisaa.
20 Mwɔnɛ ɔ, nihi fuu hyɛ we blɔ kaa nihi nɛ sɛ gba si himi mi nɛ a hi si be kɛkɛɛ. A sɛɛ mi kɛ fo kɛ juɛmi kaa e ma tsu a hiami ní ha mɛ, se ke haomi ba pɛ a suɔ kaa a maa po gba a mi. Se mo kai kpã a nɛ Baiblo ɔ kɛ to huɛ bɔmi kaa gba si himi he ɔ. Kpahi nɛ a loo nɛ a kɛ woɔ abalaa ngɛ lɛhi a mi ɔ a he wa wawɛɛ, nɛ ke kɔɔhiɔ nɛ nya wa po ngɛ fiae ɔ, a tsɔ we. Jã nɔuu nɛ a to gba si himi he blɔ nya kaa e hi si daa. Mo kai kaa Yesu de ke: "Nɔ́ nɛ Mawu ngɔ tsa a, nɔmlɔ kó gba mi." (Mateo 19:6) Ke o sɛ gba si himi mi ɔ, e sa kaa o ná susumi nɛ ɔ nɔuu ngɛ gba si himi he. Anɛ enɛ ɔ tsɔɔ kaa gba si himi ji tlomi ko lo? Dɛbi.
21. Mɛni juɛmi e sa kaa huno kɛ yo nɛ hɛɛ ngɛ a sibi he, nɛ mɛni maa ye bua mɛ konɛ a pee jã?
21 E sa kaa nyumu kɛ e yo nɛ hɛɛ juɛmi kpakpa ngɛ a sibi a he. Ke nihi nɛ a sɛ gba si himi mi ɔ ngɔ a juɛmi kɛ ma su kpakpahi nɛ a si sibi jeɔ kpo kɛ a sibi a mɔde bɔmihi a nɔ ɔ, lɔ ɔ ma ha bua jɔmi kɛ tue mi jɔmi maa hi a gba si himi ɔ mi. Anɛ nɔ ko ma nyɛ maa na ní kpakpahi ngɛ e yo loo e huno nɛ yi mluku ɔ he lo? E ngɛ mi kaa Yehowa le wa gbɔjɔmihi mohu lɛɛ, se kɛ̃ ɔ, wa suɔ kaa e ná wa he juɛmi kpakpa. La polɔ ɔ bi ke: 'Ke mo Mawu o ke o maa kane yayamihi ɔ, Yehowa, mɛnɔ maa ye e he.' (La 130:3) E sa kaa hunomɛ kɛ yigbayi nɛ ná juɛmi kpakpa kaa jã ngɛ a sibi a he, nɛ a ngɔ yayami kɛ pa a sibi.
22, 23. Mɛni nɔ hyɛmi nɔ́ kpakpa Abraham kɛ Sara pee kɛ ha nihi nɛ sɛ gba si himi mi ɔ?
22 Benɛ je ngɛ jɔe nɛ je ngɛ nae ɔ, gba si himi ma nyɛ maa ngɔ bua jɔmi fuu kɛ ba. Baiblo ɔ de wɔ bɔ nɛ Abraham kɛ Sara a gba si himi ɔ hi ha ngɛ a bwɔmi si ha. Atsinyɛ jemi ko be he kaa a gblee haomihi kɛ dengmehi a mi. Mo susu bɔ nɛ e maa pee Sara ha a he nɛ o hyɛ. Sara he jɔ lɛ ngɛ e we mi ngɛ sika ma nɛ ji Ur ɔ mi. Se benɛ e ye maa pee jeha 60, e he ba hia kaa e hia kɛ je lejɛ ɔ konɛ e ya hi bo tsuhi a mi e wami be tsuo. Se kɛ̃ ɔ, e ba e he si ha e huno ɔ. E kɛ he si bami fĩ Abraham se ngɛ e juɛmi peemihi a mi, nɛ e kɛ tsɔɔ kaa e ji yo kpakpa kɛ yemi kɛ bualɔ kpakpa hulɔ. E ba e he si kɛ je e tsui mi tɔ̃ɔ. 'E tsɛ' e huno ɔ po ke e nyɔmtsɛ. (1 Mose 18:12; 1 Petro 3:6) Bumi kpo nɛ e je ha Abraham ɔ je e tsui mi tɔ̃ɔ.
23 Enɛ ɔ tsɔɔ we kaa Abraham kɛ Sara kpa gbi ngɛ nɔ́ tsuaa nɔ́ mi. Be ko ɔ, Sara je e juɛmi kpo ngɛ nɔ́ ko he se "nɔ́ nɛ ɔ hao Abraham wawɛɛ." Se ngɛ Yehowa blɔ tsɔɔmi nya a, Abraham kɛ he si bami bu e yo ɔ gbi tue, nɛ e pee jɔɔmi kɛ ha a weku ɔ. (1 Mose 21:9-13) Mwɔnɛ ɔ, hunomɛ kɛ yigbayi, kɛ nihi nɛ sɛ gba si himi mi jeha babauu po ma nyɛ maa kase níhi fuu kɛ je Abraham kɛ e yo nɛ a yeɔ Mawu gbeye ɔ a he.
24. Mɛni gba si himi nɛ woɔ Yehowa Mawu hɛ mi nyami, nɛ mɛni he je?
24 Nihi akpehi abɔ ngɛ Kristofohi asafo ɔ mi nɛ a sɛ gba si himi mi nɛ a ngɛ bua jɔmi. Nɔ́ he je ji, yigbayi jeɔ bumi nɛ mi kuɔ kpo kɛ haa a hunomɛ, nɛ hunomɛ hu suɔ a yi ɔmɛ nɛ a buu mɛ, nɛ mɛ tsuo a bɔɔ mɔde kaa a kɛ Yehowa suɔmi nya ní peemi maa pee nɔ́ titli ngɛ a si himi mi. Ke o pee o juɛmi kaa o maa sɛ gba si himi mi ɔ, ngɔɔ nile kɛ hla nɔ nɛ o kɛ maa hi si ɔ, mo dla o he saminya kɛ to, konɛ o bɔ mɔde kaa o ma ha o gba si himi ɔ maa pee nɔ́ nɛ tue mi jɔmi kɛ suɔmi ngɛ mi nɛ woɔ Yehowa Mawu hɛ mi nyami. Ke o pee jã a, o gba si himi ɔ maa ye bua mo nɛ o maa hi Mawu suɔmi ɔ mi daa.
^ kk. 12 Mawu sɔmɔli anɔkualetsɛmɛ komɛ ngɔ yihi pe kake. Benɛ Yehowa kɛ blematsɛmɛ ɔmɛ kɛ he lo nya Israel bi ɔmɛ nyɛɛ ɔ, e ngmɛ blɔ nɛ a kɛ yihi fuu hi si. Pi lɛ nɛ e to enɛ ɔ sisi, se e wo mlaahi ngɛ he konɛ e kɛ kudɔ mɛ. Se Kristofohi le kaa Yehowa ngmɛ́ blɔ hu kaa e jali kɛ yihi fuu nɛ sɛ gba si himi mi.