Amanat Keutuha Presidium ASNLF
Bak Uroë Ulang Thôn Atjèh Meurdéhka Keu-37 (1976 – 2013)
Bismillahirrahmanirrahim,
Assalammu'alaikum w.w.
Njang ulôntuan peumulia bandum bansa Atjèh ateuëh rhuëng dônja njoë.
Alhamdulillah pudjoë keu Po Teuh Allah SWT, njang ka neubri nikmat hudép, langkah dan raseuki keu geutanjoë bandum. Seulaweuët dan saleuëm ta peutrôh keu djundjôngan geutanjoë Rasulullah Muhammad SAW. Meunan tjit keu sjuhada geutanjoë tameudo'a sabé beu lapang kubu dan neubri sjuruga.
Uroë njoë tapeuingat keulai uroë njang that meuseudjarah dalam peradaban Atjèh, uroë seunambông perdjuangan bansa Atjéh untôk peugisa keulai dèëlat bansa dan neugara Atjèh. Ladôm rakjat Atjèh tjit ka geupeulikôt droë nibak uroë-uroë sidjarah bansa, malah na njang kageubôh identitaih droë. Keuadaan njoë kon kareuna bansa Atjèh gadoh meunumat mantong, tapi leubèh kareuna sitjara sistematis djipeugadoh ulèh peundjadjah. Malah deuh takalon sitjara djeulaih dan trang na ôseuha-ôseuha untôk peukabô atawa peugadoh seudjarah Atjèh ateuëh peurintah penguasa.
"There is nothing more repugnant than a falsification of history on the orders of those in power." (Alexander Herzen, 1850)
Narit njan meumakna: "Hana laén njang leubèh luwat nibak peupalsu seudjarah ateuëh peurintah ureuëng mat kuasa."
Njoë ka keudjadian dalam masa meuthôn-thôn di Atjèh. Meunjo putôh taloë sidjarah Atjèh njoë, maka bansa Atjèh njang tom udép meurdéhka akan tinggai nan mantong ateuëh rhuëng dônja njoë.
Pihak musôh that djiteupeuë, bahwa geutanjoë bansa Atjèh teutap tatuntôt hak droëteuh ateuëh tanoh éndatu, hana meu-iseuk meubatjut pih. Tapeu-ingat milad Atjèh Meurdéhka thôn njoë, beudjeuët keu saboh peusan untôk tapeuthèë bak dônja, bahwa peukara Atjèh hana glah lom.
Silapéh deuh njata Pemerintah Atjèh geupeudjak ulèh beukaih pedjuang Atjèh Meurdéhka. Ulôn peutrang sigo teuk "ulèh beukaih peudjuang Atjèh Meurdéhka". Beukaih pedjuang Atjèh Meudéhka njang kadjeut keu sarông djaroë musôh, meunan istilah njang kajém neungui ulèh almarhôm Wali Neugara Tgk. Hasan di Tiro. Kon djipeubibeuëh tanoh dan bansa teuh, tapi kadjipeugala dan leubèh nibak njan, djipeukeukai neuduëk musôh ateuëh tanoh èndatu teuh. Meutamah paloë lom, bak takalôn naséb rakjat Atjèh lawétnjoë, njang makén meuseupét dalam udép si-uroë-uroë.
Peurdjuangan sitjara politék di Atjèh atawapih sitjara ekonomi njang sipatôt djih keumah geupeudjak dalam masa reuda prang sinjata, bak deuh sang ka santok dan meuputa-puta lagèë gaséng.
Bansa Atjèh njang kamoë peumulia,
Kekuatan bansa Atjèh njang ka meusipreuëk ban saboh dônja beudjeuët keu pangkai, tapi kon deungon tjara tadjak peubloë droë djeut keu lamiët, peuë lom sampoë 'an gadoh marwah teuh, deungon tjara tadjak geumadé djeuët-djeuët sagoë, peuë lom tadjak seumah-seumah musôh, supaja djibri idzin peudong ôseuha ateuëh tanoh éndatu droëteuh. Sabab gob han akan djidjak bri beurangkapeuë pih keu geutanjoe meunan-meunan mantong, peu lom pihak musôh. Teuntèë awaknjan ka djipeugot keunira laba rugoë keudroëdjih, kon ateuëh kepeunténgan nasional Atjèh.
Dalam peurdjuangan kemeurdéhkaan that le ka reubah peumimpin-peumimpin Atjèh atawa pemimpin njan djikhianat. Djadi hana djeuët hireuën teuh, meunjo djinoë geutanjoë bansa Atjèh ka krisis peumimpin. Tapi geutanjoë hana peuë gundah, tjalon-tjalon pemimpin njan djeuët tapeusiap. Meunjo na tatabu bidjèh, tasatoh deungon got, insja Allah, akan na hasé. Tapi meunjo hana tapeureumeun deungon keuadaan krisis njoë, hana peuë taharap akan teuka ureuëng laén djak peuseulamat geutanjoë bansa Atjèh.
Hak peugah haba sitjara bibeuëh (the right to freedom of speech) pih ka hana keumah peudong di Atjèh. Hak njoë nakeuh hak dasar njang meusti na djaminan dilèë sigohlom tapeudong hak-hak dasar njang laén. Pihak musôh that djiteupeuë, bahwa geutanjoë bansa Atjèh hana tameunjeurah lom dalam peurdjuangan kemeurdéhkaan. Ulèh seubab njankeuh ruweuëng untôk peutrôk idé dan pikéran Atjèh Meurdéhka sabé-sabé djikaleuëng. Sajang djih, ladôm ureuëng njang baroëkon dalam seuëh pih, djinoë ka djak tham geutanjoë untôk bèk peugah haba meurdéhka lé.
Keukuatan ekonomi that peunténg dan beudjeuët tapeudong ateuëh teunaga droëteuh. Hasé alam njang neubri ulèh Poteuh Allah SWT lam pruët dan ateuëh bumoë Atjèh beukeumah ta-olah keudroëteuh. Peuë lom djinoë aneuk-aneuk bansa Atjèh kaleubèh tjeudaih dalam meubagoë bideuëng 'ileumèë, tjuma beudjeuët tapeupham tjara seumiké meurdéhka ateuëh kepeunténgan nasional Atjèh. Meunjo mantong meutanom dalam ulèë tjara seumiké peundjadjah hana mungkén keumah tabeudoh dan tadong tjot lagèë bansa-bansa njang ka meurdéhka, makmu dan sidjahtra.
Keumadjuan teknik komunikasi djameun njoë djeuët tangui untôk peutrang peukara dan alasan Atjèh Meurdéhka. Tasambông keulai mata ranté seudjarah njang ka putôh dan teungoh djilhi ulèh pihak-pihak njang hana galak peudong dèëlat neugara seunambông. Tapeupham neuduëk neugara dan bansa Atjèh menurôt tjara kalon droëteuh keudroë. Meunjo geutanjoë keudroë hana taturi dan tatu'oh peujum droë, pakriban tjara bansa laén djeuët djipeujum geutanjoë.
Kru seumangat, djinoë makén ramè aneuk bansa njang ka mulai geuturi droë liwat sebaran informasi media-media. Njan baroëkon malèë meututô basa éndatu, djinoë ka mulai sadar untôk geungui basa droë dalam komunikasi si-uroë-uroë. Leubèh nibak njan ka timbôh meubagoë ôseuha untôk peuseulamat idèntitaih bansa. Dalam keuseumpatan got njoë, ateuëh nan peurdjuangan Atjèh Meurdéhka, kamoë peutrôk teurimong geunaséh keu bandum pihak, njang ka neu-ikhtijeu lagèënjan rupa untôk peuseulamat warésan seudjarah dan budaja bansa teuh. Buët-buët untôk peuseulamat seudjarah dan idèntitaih bansa nakeuh saboh pangkai njang that rajek untôk tatusoë dan tatu'oh peujum droëteuh. Leubèh nibak njan beukeumah tapeugisa keulai neuduëk Atjeh bak mata dônja, lagèë masa-masa djaya keuradjeuën2 Atjèh. Seudjarah njan gadoh njoëkeuh, njang teungoh dan akan tasambông keulai sampoë teudong neugara Atjèh Meurdéhka.
Akhé kalam, saleuëm meutjhén kamoë keu bandum bansa Atjèh njang mantong seutia keu peurdjuangan éndatu pat mantong ateuëh rhuëng dônja.
4 Désémbèr 2013
Ariffadhillah
Keutuha Presidium