Một thoáng Đông Kinh
Bút kư Huỳnh Công Ân
Đi cho biết đó biết đây,
Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn
(Ca dao)
Lúc c̣n trẻ, bận dạy học, coi thi, chấm thi, và có một thời gian phải rời bục giảng, phấn trắng, bảng đen để theo nghiệp kiếm cung, tôi không có dịp đi đó đi đây . Bây giờ ở hoàng hôn của cuộc đời, sau khi trả xong nợ áo cơm ở xứ người và hoàn thành nhiệm vụ làm cha đối với con cái, th́ tôi mới thực hiện được ư nghĩa của hai câu ca dao trên . Tôi thảnh thơi làm những chuyến du hành khắp nơi để mở rộng tầm nh́n của ḿnh .
Lần về Việt Nam vừa qua, tôi phải chuyển máy bay tại Nhật . Vi khi tôi đến phi trường Narita (ngoại ô của Tokyo), không c̣n chuyến bay về Việt Nam nên tôi được hảng Hàng Không Nhật Bản (JAL) gửi trú một đêm tại khách sạn Niko Narita .
Từ phi trường, một chiếc xe bus của JAL chở tôi về khách sạn. Ở đây, nhân viên khách sạn cả nam lẫn nữ đều rất lễ phép, họ cúi gập người chào đón khách . Tôi lấy ch́a khóa pḥng và một nhân viên khách sạn đẩy xe mang hành lư của tôi lên pḥng ở tầng 6. Đến pḥng tôi cho anh nhân viên 5 đô tiền típ, anh ta mừng rở, cám ơn tôi rối rít .
Để "tranh thủ" viếng thăm thủ đô của Nhât Bản cho kíp giờ, tôi và Normand (bạn đồng hành, người Québécois), trở xuống lấy xe bus của JAL đi nguợc lại phi trường . Ở đó, chúng tôi đáp xe lửa tốc hành đi Tokyo . Giá xe lửa tốc hành hơi đắt : 2740 Yen (khoảng 30 đô) một lươt. Ngồi trên xe lửa này, chúng tôi thấy thoải mái , tiện nghi như ngồi trên máy bay . Chúng tôi chọn một nơi có hai băng dài, giữa là một cái bàn . Có một cô gái Nhật đẩy một chiếc xe bán nước uống và bánh kẹo . Normand gọi lại, dốc hết túi tiền Yen nhờ cô ta đếm để mua hai chai nước, một ít snack. Hai người vừa ăn uống vừa ngắm cảnh hai bên đường . Một nhân viên hỏa xa đến kiêm soát vé, anh ra dấu cho biết chúng tôi ngồi không đúng chỗ, Chúng tôi đứng lên định dời chỗ, nhưng anh ta khoát tay cho biết không sao .
Xe chạy thật nhanh, chỉ 53 phút đă tới Tokyo, cách xa phi trường Narita 56 km . Nhưng khi xe dừng tại trạm chót tức là ga trung ương Tokyo Station, ngay tại centre-ville của Tokyo, chúng tôi cảm thấy ḿnh bị lạc giữa những ḍng thác người cuồn cuộn đổ về muôn hướng . Người ta tất bật đi nhanh về tuyến đường dẫn họ về chỗ làm hay về nhà, không ai nói chuyện với ai . Mọi người đều ăn mặc chỉnh tề, đàn ông kể cả các thanh niên đều mặc veste, cổ thắt cravate. Tôi thắc mắc không lẽ họ đều làm việc văn pḥng cả sao ?
Chúng tôi không biết cách nào để ra khỏi nhà gạ . Normand nói anh chưa bao giờ thấy một nhà ga xe lửa nào lớn và bận rộn như vậy . Các bảng chỉ hướng đi toàn băng chữ Nhật, ngoại trừ tên các tuyến đường được phiên âm thêm bằng mẫu tự Latin .. Điều này không đủ giúp chúng tôi t́m đường ra . Chúng tôi chặn hỏi vài người đang vội vả đi ngang, nhưng phần lớn họ không biết tiếng Anh . Cuối cùng, có người hiểu ư chúng tôi , họ sốt sắng giúp chúng tôi ra khỏi trận đồ bát quái này . Nhưng tiếc thay, bên ngoài trời đang mưa và rất lạnh .Chúng tôi không đi đâu xa, chỉ băng qua đường vào một cái shopping centre đối diện với nhà ga xe lửa.
Bên trong shopping centre này chỉ gồm restaurant và nhà sách . Chúng tôi chưa đói v́ vừa mới ăn trên xe lửa tốc hành, lại không đọc được chữ Nhật, nên chỉ đi ṿng ṿng quan sát . Có một nhà hàng Việt Nam có tên Cơm Phở . Giá một tô phở không đắt lắm: 900 Yen (độ 10 đô).
Không c̣n ǵ để "tham quan", chúng tôi trở lại ga trung ương bằng đường hầm dưới mặt đất . Phải kiên nhẫn lắm, chúng tôi mới hỏi được đường về . Lúc đó khoảng 9 giờ 30 tối , chúng tôi được biết đă hết xe lửa tốc hành về phi trường Narita . Bằng cả tiếng Anh ngập mgừng và ra dấu một nhân viên hỏa xa cũng làm chúng tôi hiểu phải đi xe lửa chuyền mới về được thành phố Narita . Chúng tôi lên chuyến xe lửa thứ nhất đầy nghet người . Hỏi một người Nhật đứng bên cạnh, Normand được biết trạm phải xuống để đổi xe lửa . May mắn thay, một người da đen đứng gần đấy, thấy cuộc đối thoại khó khăn giữa Normand và người Nhật nên chen vào giải thích rơ ràng hơn cho chúng tôi .
Phải mất hơn một giờ, qua hơn một chục trạm, chúng tôi mới đến ga chuyển tiếp . Trên chuyến xe này, chúng tôi chỉ thấy độ chục thanh niên nam nữ, chắc giờ này hơi muộn nên xe ít người . Xe chạy qua vài trạm th́ ngừng ở trạm chót là downtown của thành phố Narita . Bên ngoài, tuyết lất phất rơi . Chúng tôi lên taxi về khách sạn . Thành phố Narita nhỏ, gon.xinh xắn không có nhiều nhà cao tầng như Tokyo . Normand không tiếc lời khen ngợi thành phố này đẹp và hối hận tại sao không đi thăm thành phố này mà lại bỏ ra mỗi người 30 đô để đi Tokyo mà chẳng thăm viếng được nơi nào .
Về đến khách sạn, tôi kiểm điểm chuyến đi viếng thăm chớp nhoáng thành phố Tokyo này . Tuy không có điều kiện và thời gian đi xa khỏi ga xe lửa trung ương,Tokyo Station nhưng tôi có thể có được một cái nh́n tổng thể về thủ đô của đệ nhị siêu cường kinh tế trên thế giới .
Về con người, đó là một dân tộc làm việc cật lực, chạy đua vớI thời giạn Họ rất hiếu khách, lễ phép nhưng tinh thần dân tộc quá cao nên họ không xem trọng việc sử dụng ngo6n ngữ quốc tế là tiếng Anh . Điều này gây khó khăn cho nhừng người đến làm ăn hay du lịch .
Về tổ chức xă hội, Normand, anh bạn đồng hành của tôi cho rằng các xă hội tiên tiến phương Tây c̣n thua xa . Chỉ một việc kiểm soát an ninh ở phi trường Narita, chúng tôi thấy đơn giản nhưng rất hiệu quả hơn việc kiểm soát rườm rà, phiền toái ở các phi trường Mỹ .
Về giao thông, chúng tôi không có dịp đi ra ng̣ai các đường phố của Tokyo, nhưng qua quan sát ở ga trung ương Tokyo và thành phố Narita, tôi nghĩ rằng người Nhật ư thức lợi ích của việc sử dụng phương tiện chuyên chở công cộng nên đường phố không bị nạn kẹt xe .
Về vệ sinh, người Nhật có ư thức tự trọng rất cao, tôi chẳng thấy một cọng rác, một mẩu giấy nào trên đường . Tôi uống hết chai nước lọc nhưng t́m măi mới thấy một thùng rác, sạch như một hộc tủ văn pḥng, để bỏ cái chai không .
Có thể nói Nhật Bản có một hạ tầng kiến trúc hoàn bị khiến cho người dân được hưởng sự tiện nghi trong cuộc sống . Xứ sở này xứng đáng là đại diện cho một Châu Á văn minh, hiện đại .
Thấy người , nghĩ đến ta càng buồn !
Tokyo, ngày 3/2/2010