Đây là thông tin được Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam đưa ra trong buổi công bố Báo cáo "Đánh giá thực trạng nghèo và bình đẳng của Việt Nam năm 2022 - Từ chặng đường cuối đến chặng đường kế tiếp", diễn ra sáng 28/4, tại Hà Nội.
Theo đó, trong 10 năm qua, tỷ lệ nghèo ở Việt Nam đã giảm đầy ấn tượng: tỷ lệ nghèo theo chuẩn quốc gia thu nhập trung bình thấp của WB (3,20 USD/ngày ngang giá sức mua năm 2011) giảm từ 16,8% xuống còn 5%, với trên 10 triệu người được thoát nghèo.
Báo cáo của WB tại Việt Nam gồn 2 phần: điểm lại các xu hướng nghèo và bất bình đẳng trong thập kỷ vừa qua, giai đoạn 2010-2020; đánh giá các cơ hội và thách thức trong lộ trình Việt Nam hướng tới những khát vọng của chặng đường kế tiếp, đồng thời nâng cao sự thịnh vượng cho cả hộ gia đình và người lao động.
Phát biểu tại buổi công bố, bà Carolyn Turk - Giám đốc Quốc gia WB tại Việt Nam cho biết đây là một trong những báo cáo quan trọng của WB. Các phát hiện, phân tích từ báo cáo sẽ giúp cung cấp thông tin và hình thành khuyến nghị, dự án, đối thoại chính sách của WB đối với Chính phủ Việt Nam. Trong báo cáo, WB đánh giá Việt Nam là quốc gia năng động đang trong quá trình chuyển đổi. Các chỉ số cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng, với nhiều chuyển biến tích cực về kinh tế, xã hội.
"Việt Nam đã đạt được những tiến triển chưa từng có về kinh tế-xã hội trong vòng chưa đầy nửa thế kỷ qua kể từ sau khi kết thúc chiến tranh" - WB khẳng định và cho biết, sau 35 năm đổi mới, Việt Nam đã trở thành nền kinh tế năng động và là thị trường đầy hấp dẫn với thế giới. GDP bình quân đầu người (tính theo giá cố định bằng USD năm 2015) tăng từ 481 USD năm 1986 lên 2.655 USD vào năm 2020. Tăng trưởng kinh tế ở mức cao và sinh kế ở Việt Nam đã được cải thiện đáng kể.
Căn cứ vào chuẩn nghèo áp dụng cho quốc gia thu nhập trung bình thấp (3,20 USD/ngày tính theo ngang giá sức mua năm 2011) của WB, tỷ lệ nghèo ở Việt Nam đã giảm từ 16,8% năm 2010 xuống còn 5,0% vào năm 2020, có nghĩa là 10 triệu người đã thoát nghèo, số người nghèo đã giảm xuống còn 5 triệu người vào năm 2020. Theo ước tính sơ bộ cho năm 2019, 5,7% người Việt Nam được phân loại là nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều.
Đặc biệt, tăng trưởng trong thập kỷ qua ở Việt Nam nhìn chung có tính chất bao trùm, do những cải thiện về phúc lợi đạt được trên toàn bộ phân bố kinh tế hộ gia đình. Sự thoát nghèo diễn ra đồng đều ở hầu hết các nhóm, và nhiều gia đình thoát nghèo chỉ trong vòng một thế hệ- theo WB.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu giảm nghèo ấn tượng, Báo cáo của WB cũng lưu ý Việt Nam với vị trí hiện tại là quốc gia thu nhập trung bình ở ngưỡng thấp, đang phải đối mặt với chặng đường đầy thách thức trong thời gian tới để đạt tới các ngưỡng của quốc gia thu nhập trung bình cao và quốc gia thu nhập cao trong bối cảnh nền kinh tế và khí hậu toàn cầu đang có nhiều thay đổi.
Theo một khảo sát cư dân, từ năm 2015 đến năm 2020, nghèo/đói được chọn là vấn đề chính cần được Chính phủ giải quyết; nhiều người dân khi được hỏi vẫn tỏ ra lo ngại về khả năng tái nghèo.
Để phát huy những thành tựu đạt được cũng như giải quyết những thách thức phía trước, WB đã đưa ra một số khuyến nghị chính sách với Việt Nam. Theo đó, các chương trình hỗ trợ theo địa bàn và hộ gia đình cần tập trung hơn vào lựa chọn đối tượng. Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ tăng trưởng năng suất nông nghiệp để duy trì sinh kế cho những người vẫn ở lại với hệ thống kinh tế nông thôn, vốn đang phải đối mặt với thay đổi lớn về cơ cấu; giúp người dân có khả năng tiếp cận kiến thức và đổi mới sáng tạo, bao gồm áp dụng công nghệ số phù hợp là cách để hỗ trợ nâng cao năng suất theo hướng thay thế các phương thức thâm dụng lao động.
WB cũng khuyến nghị Việt Nam tiếp tục cải thiện chất lượng và khả năng tiếp cận giáo dục bậc cao. Trợ giúp xã hội cần được thực hiện hiệu quả hơn cho các hộ nghèo, theo hướng mở rộng phạm vi bao phủ và tăng mức hỗ trợ.
Thay đổi nếp nghĩ, cách làm để thoát nghèo
Bằng nhiều nỗ lực, tới nay cuộc vận động "Làm thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong đồng bào dân tộc thiểu số để từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững" tại huyện Krông Pa,tỉnh Gia Lai đã đạt được nhiều thành quả. Cuộc vận động đã tạo chuyển biến quan trọng về nhận thức cho đồng bào dân tộc thiểu số trong sản xuất và đời sống, giúp bà con từng bước thay đổi nếp nghĩ, cách làm, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển cây trồng, vật nuôi phù hợp điều kiện thực tế. Đến nay, trên địa bàn huyện đã có 60 hộ đồng bào dân tộc thiểu số vươn lên thoát nghèo, trong đó có nhiều hộ khá giả, góp phần đáng kể trong công tác giảm nghèo của huyện.