Kí ló fa ìjà láàrín ìlú mẹ́ta tó ń jà sí odò Nile?
Ohun to n fa sababii gbọnmi si i omi o to o laarin awọn orilẹ-ede Afirika kan lorii odo Nile ni ẹni ti yoo maa ṣakoso lori odo yii to gun ju ni gbogbo ilẹ Afirika.
Ọdun 2011 ni wọm bẹrẹ si ni kọ adagun odo yii, bayii lo ṣe ri lọdun 2019 Orilẹ-ede mẹta ni Afirika, Ethiopia, Sudan ati Egypt ti fẹnuko bayii lati bẹrẹ ijiroro. lori rẹ lẹyin ti wọn ti baba ṣepade ori ayelujara. Koko ija to n waye laarin Ethiopia ati Egypt da lori ọjọ iwaju ti odo yii to jẹ ibudo akanṣe iṣẹ ipese agbara eyi to bẹrẹ lọdun 2011. Ethiopia ni ireti pe odo naa yoo le pese ina fun miliọnu mẹwaa eeyan to n gbe lai ni anfani ina lorilẹ-ede wọn. Sugbọn ni ti Egypt to jẹ pe ọpọ omi amọlolo ti wọn n o, odo Nile ni wọn ti n ri i, wọn n poruru ọkan pe igbesẹ naa yoo mu wahala ba ipese omi fun orilẹ-ede ti wọn. Nigba ti wọn ba pari iṣẹ adagun odo nla eyi ti Ethiopia n kọ, ohun ni yoo jẹ ibudo amunawa to tobi ju ni Afirika. Adagun odo nla yii ti fa ọbitibiti wahala laarin orilẹ-ede Egypt ati Ethiopia, Yoruba si bọ wọn ni bi erin meji ba n ja, koriko abẹ wọn a jiya - orilẹ-ede Sudan wa laarin awọn mejeji yii Bẹẹ si ni awọn kan n bẹru pe o lee yọri si ogun bakan naa lorilẹ-ede Amẹrika ti n kẹnu bọ ọrọ naa. Ki lo fa ija gangan? Lara ohun to n fa ija ni ọna ti wọn yoo gba lati di inu adagun odo naa ẹru si n ba orilẹ-ede Egypt pe akanṣe iṣẹ yii lee faaye gba ki Ethiopia maa dari odo yii to gun ju nilẹ Adulawọ. Ọdun mẹfa ni orilẹ-ede Ethiopia fẹ fi ṣe iṣẹ naa. "A ti ni alakalẹ ati aato lati bẹrẹ didi adagun odo yii tori asiko ojo to n bọ a o si bẹrẹ si ni loo lati pese ina ninu oṣu kejila ọdun 2020". Minisita to n ri si ọrọ omi ni Ethiopia, Seleshi Bekele lo sọ eyi ninu oṣu kẹsan ọdun to kọja. Ẹwẹ, orilẹ-ede Egypt ti n gbero asiko ti yoo pẹ fun iṣẹ naa tori ki ipele omi naa ma sare wọlẹ paapaa ni ipele akọkọ ti wọn ba n di i. Lati bii ọdun mẹrin bayii, ina ko tii wọ laarin Sudan ati Ethiopia lorii bi wọn yoo ṣe maa ṣakoso adagun odo naa. Aarẹ Epypt, Abdul Fattah al-Sisi sọ ninu oṣu kẹsan ọdun to kọja pe bii kii ba ṣe wahala oṣelu to ṣẹlẹ lorilẹ-ede oun ni, Ethiopia ko ba ma lee bẹrẹ iṣẹ ọhun rara. Ethiopia n fẹ ki wọn so odo naa pọ mọ adagun odo Aswam, Egypt ni lae lae. Idi ti Ethiopia ṣaa fi fẹ adagun odo yii? Àwọn agbófinró ti mú Eji tó jẹ́ ìgbákejì Ebila, olórí ẹgbẹ́ òkùnkùn "One Million Boys" sí gbaga Ọwọ́ ọlọ́pàá tẹ afurasí ọkùnrin tó gé akẹ́kọ̀ọ́ ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ wẹ́lẹ́ wẹ́lẹ́ fún òògùn owó ní Ikorodu Áṣẹyin kìlọ̀ fáwọn adarí olóṣèlú Nàìjíríà láti ṣe ohun tó yẹ nítorí ará ọ̀run ń wò wọ́n! Trikytee àti Ozo ní wọ́n di ẹrù ilé lé lórí nilé bbnaija lọ́sẹ̀ yìí Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá sọ afurasí ọlọ́pàá tó yìnbọn fún ọ̀dọ́kùnrin tó fún èèyàn lóyún lẹ́sẹ̀ s'átìmọ́lé Njẹ awọn orilẹ-ede mii yo janfani nibẹ? Bẹẹ ni. Awọn orilẹ-ede to sun mọ wọn bii Sudan, South Sudan, Kenya, Djibouthi ati Eritrea ṣeeṣe ki wọn jẹ anfani tori ọpọlọpọ wọn ni ko gbadun ina. Pabanbari ni wi pe bi ọrọ yi ba lee fa ogun, yoo ba okun ajọṣepọ katakara jẹ laarin awọn orilẹ-ede agbaye eyi ti Afirika fi so wọn pọ gẹgẹ bi ileewe giga Washington Institute ṣe sọ ọ. Wọn kò fẹnu ọ̀rọ̀ jóná lórí ohun tó ń kọ Egypt àti Sudan lóminú níbi ìpàdé ọjọ́ Ajé Minisita fun ọrọ ohun alumọọni inu omi ati ohun amusagbara lorile-ede Ethiopia, Sileshi Bekele, ti kede lori redio ati tẹlifisan orilẹede naa, EBC pe awọn ti n fa omi sinu ibudo iṣe omi lọjọ si, ti wọn kọ si ẹba odo Nile. Ikede Ọgbẹni Sileshi yii si lo fidi ootọ nipa awọn aworan to jade mulẹ, eyi to ṣe afihan pe odiwọn omi inu ibudo ìṣe omi lọjọ si naa n lọ soke, eyi to n pa lati inu adagun odo.Adagun odo ti wọn fi biliọnu marun-un dọla kọ naa lo n fa aawọ laarin orilẹ ede Ethiopia, Egypt ati Sudan. Bẹẹ si ni gbogbo ijiroro to waye lọjọ Aje lati yanju aawọ naa lo ja si pabo, ti wọn ko si fẹnu ọrọ jona lori awọn koko ọrọ kan ti orilẹ-ede Egypt ati Sudan n kọminu le lori.Awọn aworan tuntun ti wọn ya lati ori itakun agbaye laarin ọjọ kẹtadinlọgbọn osu kẹfa si ọjọ Kejila osu keje ọdun 2020, lo ṣe afihan bi agbega ṣe n ba odiwọn omi ti adagun odo naa n fa ọwọ rẹ sẹyin.