EndSARS Protest Update: Ẹgbẹ́ àgbà Yorùbá ní ọwọ́ alágbarà ẹ̀yìn odi ló wà nídi ìkọlù tó wáyé l'Eko
Aṣiwaju ẹgbẹ Yoruba lagbaye, Yoruba World Congress, YWC, Alagba Banji Akintoye, ti koro oju si bi aarẹ Muhammadu Buhari ṣe foju rena iṣẹlẹ to waye ni Lekki.
O wa ṣapejuwe bi awọn ologun se kọju ibọn sawọn ọdọ to n sewọde ni Lekki Eko gẹgẹ bi ikọlu si ilẹ Yoruba. O ni bi aarẹ Buhari ṣe dakẹ lori iṣẹlẹ naa fihan pe iṣẹlẹ naa lọwọ kan awọn araata ninu lati da oju ilẹ Yoruba de'lẹ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ninu atẹjade kan to fi sita lọjọ Ẹti, Akintoye ni asiko wa to bayii ki ajọ iṣọkan agbaye, ajọ orilẹede Yuroopu, ajọ iṣọkan ilẹ Afirika, AU, orilẹede Amẹrika ati ilẹ Gẹẹsi, lati dide wa fun atunto asopọ Naijiria ti wọn ṣe ni ọdun 1914. Atẹjade naa, to fi sita lẹyin ipade ẹgbẹ naa lowurọ ọjọ Ẹti, aarẹ ẹgbẹ YWC ni o kọ ni lominu pe, awọn ikọlu to waye fun wakati mejidinlaadọta laidakẹ, lee waye ni Naijiria yii, lai si pe ijọba ka awọn to n ṣiṣẹ laabi naa lọwọ ko. O ni ọrọ ti aarẹ ba awọn ọmọ Naijiria sọ ko jọ bi eyi to ti inu ọkan rẹ wa, afi bii pe n ṣe ni wọn kan an nipa fun un. Ọ̀tá Yorùbá ló lo ìwọ́de láti dojú ogun kọ wá - OPC Ẹgbẹ Oodua Peoples Congress, OPC, ti bu ẹnu ẹtẹ lu bi awọn ọmọ ologun Naijiria ṣe ṣina ìbọn fun awọn ọdọ to ṣe iwọde#ENDSARS ni Lekki nipinlẹ Eko. Alẹ ọjọ Iṣẹgun ni iṣẹlẹ naa waye lẹyin ti àwọn ọdọ naa ti n ṣe iwọde kaakiri Naijiria pe ki ijọba fi opin si aṣilo agbara awọn ọlọpaa. Ninu ọrọ ti ẹgbẹ OPC sọ, o kilọ fun awọn janduku to n lo anfaani rogbodiyan to waye ọhun lati ma a fi ja ole, to si tun n ba dukia ijọba jẹ, lati mase ṣọ Iwọ-oorun Gusu Naijiria di ibudo ogun. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Akọwe ẹgbẹ naa, Amofin Yinka Oguntimehin, to fi atẹjade sita lorukọ ẹgbẹ sọ pe "iwa ẹranko gba a ni iṣẹlẹ to waye ni Lekki". O ni "o han gbangba pe awọn ọta Iwọ-oorun Gusu Naijiria, to jẹ ilẹ Yoruba, lo awọn iwọde alaafia to waye naa, lati doju ogun kọ ẹkùn naa". O fi kun ọrọ rẹ pe, labẹ isejọba ologun ti oloogbe Sani Abacha dari, ni nkan ti ri bayii ni Naijiria kẹhin. Bakan naa lo rawọ ẹbẹ si ajọ agbaye, United Nations, lati finna mọ ijọba Naijiria, ko le ṣe iwadii iṣẹlẹ naa. "O jẹ ibanujẹ pe ijọba apapọ kuna lati dahun ibeere awọn oluwọde naa, eyi to mu ki iwọde alalaafia di itajẹ silẹ, didana sun dukia ati kiko sọọbu awọn eeyan. " Mo tun n sọ ọ lẹẹkan si pe, ki ijọba apapọ dẹ́kun titan awọn oluwọde to n fi ẹ̀mí wọn wewu lati beere fun igbe aye idẹrun. O ni iru igbesẹ bẹẹ yoo koba irufẹ ijọba bẹ ẹ to jẹ pe ara ilu lo dibo yan an sipo, paapa nilẹ Iwọ-oorun Gusu Naijiria ." O ni oun kẹdun pẹlu awọn ẹbi oluwọde to ku sinu iṣẹlẹ naa, o si gboriyin fun awọn ọdọ Naijiria fun bi wọn ṣe" fi igboya ati iduro ṣinṣin polongo fun àtúnṣe nileesẹ ọlọpaa, ti aisi isejọba gidi ba jẹ". Buhari kọ́ ni ìṣòro wa, bó ṣe wà láti láéláé rèé - Fr Mbaka Ojisẹ Ọlọrun kan ninu ijọ Aguda, Fada Ejike Mbaka ti sọrọ lori iwọde EndSARS, to si ni ipo ti awọn ọdọ wa ni Naijiria ko dara rara. Mbaka, ninu fidio kan to fi soju opo Facebook ijọ rẹ, Adoration Ministry, ni ọpọ igba loun ti maa n ke sawọn ọdọ lati taji loju oorun wọn. O ni ti ajaga ba ti wuwo ju bose yẹ lọ, ti ko si se fara da mọ, awọn eeyan yoo ja lati bọ ninu rẹ, pẹlu afikun pe, igbe aye awọn ọdọ Naijiria ko wu ni lori rara. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ojisẹ Ọlọrun naa ni kii ẹbi Buhari ni awọn isẹlẹ to n waye yii, nitori ko to de ipo ni atako sawọn ọlọpaa SARS ti n waye, paapaa lati aye awọn ijọba to ti kogba wọle. "SARS kọ ni isoro kansoso taa ni, lẹyin isoro SARS yii, awọn isoro wa yoo si maa tẹsiwaju, abi bawo ni awọn ọdọ ko se ni risẹ oojọ se. Awọn Sẹnatọ wa n joko le aimọye biliọnu naira, bo si se wa ree lati ọjọ ti alaye ti daye, eyi si kọja ọrọ Buhari." Mbaka wa gbe imọran kalẹ pe ohun to yẹ ko jẹ wa logun bayii ni eto ti Naijiria ni fawọn ọdọ rẹ ati ipese awọn ohun eelo amayederun. O ni ọpọ awọn oju popo wa ni ko se rin nitori koto ati gegele, ta ba si ni ka maa pariwo nikan ni, ariwo laa pa titi ti ewu yoo fi hu lori wa, sugbọn awọn ọdọ ko gbọdọ dakẹ. Ojisẹ Ọlọrun naa tun salaye pe ibeere to yẹ ka maa bi awọn asaaju wa ni pe ki ni wọn n fi owo epo wa se, se wọn kan fi n ra dukia silu Dubai ni. O ni ẹtahoro ọmọ Naijiria lo n na owo wa, ti eyi ba si tẹsiwaju, ewu si n bẹ loko longẹ. Àwọn oníjàgídíjàgan kọlu aàfin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Àwọn oníjàgídìjágan kọlu aafin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Ileeṣẹ iroyin ipinlẹ Eko ti wa ni titi pa bayii lẹyin ti awọn onijagidijagan yabo ileeṣẹ naa. Awọn oṣiṣẹ ileeṣẹ naa ni ijọba ti fun awọn laṣẹ lati kuro ni agbegbe naa, ti wọn ko si si ni ori afẹfẹ lọwọlọwọ bayii. Ẹni ti iṣẹlẹ naa ṣoju rẹ ni awọn onijagidijagan naa ṣekọlu si awọn ileeṣẹ naa, ti wọn si ba awọn ohun ini wọn jẹ. Akomolede ati Asa: Mọ̀ si nípa àwọn ọ̀nà tí Yorùbá ń gbà ran ara wọn lọ́wọ́ O fikun pe ileeṣẹ iroyin LTV, Eko FM, Traffic Radio, ati Radio Lagos ni wọn ti tipa bayii lati dẹkun biba awọn ohun ini awon eniyan jẹ ati ti ijọba. Bakan naa ni wọn yabo aafin ọba ilu Eko to wa ni agbegbe Iga Idugaran, ni agbegbe Lagos Island, nibi ti wọn ti n ba awọn ọkọ ati dukia jẹ. Aworan fidio to n ja ranyin kaakiri ṣe afihan awọn onijanduku ti wọn gbe ọpa aṣẹ ọba naa, ti wọn si n salọ. Olugbe agbegbe Lagos Island sọ wi pe awọn to ṣekọlu si ile iya gomina Sanwo-Olu naa lo ṣekọlu si ile ọba naa. ''Nigba ti awọn janduku naa n lọ si ile baba Sanwo-Olu, awọn ọlọpaa ko wọn lọna, ti wọn si yinbọn fun wọn, amọ wọn bori awọn ọlọpaa naa, ti wọn si salọ fun wọn. Eleyii lo mu wọn lọ si ile Oba ilu Eko, ti wọn si yabo ibẹ pe ọba naa pẹlu ijọba, nitori awọn ileeṣẹ ijọba ni awọn n ṣekọlu si. Àwọn oníjàgídìjágan kọlu aàfin Oba ìlú Eko àti iléesẹ́ ìròyìn LTV Aisha Buhari polongo àwo orin tó ní Nàíjíríà ń ṣun ẹ̀jẹ̀ lásìkò ìwọ́de EndSars: Aisha Buhari kígbe kí ìjọba gba àwọn ará Àríwá lọ́wọ́ ètò ààbò tó mẹ́hẹ Iyawo aarẹ Naijiria, Aisha Buhari ti kesi ijọba lati gbe igbesẹ ni kiakia, nidi ipese eto aabo to mẹhẹ ni ẹkun iwọ oorun Ariwa orilẹede yii. Aisha Buhari se ikede naa loju opo Facebook rẹ, lẹyin ti awọn ọdọ yika Naijiria fariga pe, ifiyajẹni ati iṣekupani lọwọ awọn ọlọpaa gbọdọ dopin ni Naijiria. Iyawo aarẹ Buhari se eyi nipa fi fi ara awo orin ti oṣere tiata kan lede Hausa, Adam Zango gbe jade soju opo Twitter rẹ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Akọle awo orin naa ni "Arewa na kuka", eleyii to tun mọ si pe ''Ariwa Naijiria n sun ẹkun''. Pẹlu orin naa ni Aisha Buhari kọ atẹjade to fi pe fun ki opin de ba eto aabo to dẹnukọlẹ ni Ariwa orilẹede Niajiria naa. Pẹlu Hashtag, ti iyawo aarẹ kọ ni ede Hausa, to si pe ni "#AChechijamaa", eyi to tunmọ si ipe fun itusilẹ awọn eniyan. Igba akọkọ kọ ni yii ti Aisha Buhari yoo sọrọ tako isejọba ọkọ rẹ, nitori bi ilana isejọba aarẹ naa ko mu idagbasoke ba orilẹede Naijiria. Fidio orin naa lo ṣe afihan aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammed Buhari, nibi ti o ti n ṣe ipade pẹlu awọn adari eto aabo lorilẹede Naijiria. Wo àwọn ọ̀nà tí o lè gbà láti di ọjọ́ ogbó pẹ̀lú olólùfẹ́ rẹ Lara awọn ohun ti orin naa sọ ni pe: ''Ni orukọ Olorun, a bẹyin ki ẹ tẹti silẹ si awọn eniyan yin, a nilo iranlọwọ, Ariwa orilẹede Naijiria n sunkun/ Ẹjẹ ti wọn ta silẹ, awọn eniyan n ku/dukia si n bajẹ.'' Ikọ Agbẹsunmọmi Boko Haram ti pa ẹgbẹgbẹrun awọn eniyan ni Ariwa orilẹede Naijiria, ti ọpọlọpọ si ti di alairile gbe. Fun igba diẹ bayii, ni awọn ọdọ ti bẹrẹ si ni ṣe ifẹhọnuhan kaakiri orilẹede Niajiria, lati tako iṣekupani ojoojumọ lati ọwọ awọn ọlọpaa Niajiria paapaa ikọ SARS. Eegunjobi Omotanbaje Ajobiewe- Èébú ní wọ́n kọ́kọ́ ń bù mí nígbà tí mo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀ṣà pípé ní Bakan naa ni ijọba fi lede wi pe, awọn ti tu ikọ SARS naa ka, ti wọn si gbe ikọ ọlọpaa SWAT dide lati koju iwa ọdaran lawujọ. Amọ, awọn ọdọ lorilẹede Naijira ni irọ ni igbeṣẹ ijọba, nitorinaa awọn kọ ikọ SWAT kaakiri Naijiria.