Risikat Azeez: Ìyàwó Gómìnà ìpínlẹ̀ Kwara mú ìlérí rẹ̀ ṣẹ, Risikat tí bẹ̀rẹ̀ sí ní kọ́sẹ́ aṣojú lóge
Arabinrin iya awọn ọmọ oloju buluu Risikat Azeez ti bẹrẹ si ni kọṣẹ iṣaraloge latari iranwọ iyawo Gomina ipinlẹ Kwara.
Ninu ifọrọwanilẹnuwo pẹlu BBC Yoruba, Risikat fidi ọrọ yi mulẹ pe lootọ ni pe oun ti bẹrẹ si ni kọ iṣẹ aṣojuloge yi. O ni iyawo Gomina Kwara to ti kọ́kọ́ ṣe adehun iranlọwọ fun oun ti mu ileri naa ṣe bayii. Ati pe laipẹ oun naa a di ẹni to niṣẹ lọ́wọ́ gẹgẹ bii obinrin rere. Risikat Moromoke Azeez: Inú èmí àti Òbí mi dùn nígbà ti Risi bí ọmọ olójú búlù- Wasiu ''Lọjọbọ ọṣẹ to kọja ni a bẹrẹ ikọṣẹ yi ti a o si pari lọṣẹ to n bọ.Ọsẹ kan laa fi kọṣe yi.'' Loju opo ajọ aladani iyawo Gomina Ajike Support Centre ni Facebook,wọn fi aworan ibi ti Risikat ti n gba idanilẹkọ. Nigba ti BBC beere lọwọ Risqot nipa yiyanju gbọnmi si omi ooto to wa laarin oun ati ọkọ rẹ o ni ''wọn yanju fun wa'' Ọpọ eeyan lo ti ṣe ileri iranwọ yala nipa owo tabi riran awọn ọmọ rẹ lọ si ileẹkọ fun Risikat. Ninu eyi ti a o ri apẹrẹ pe o di ootọ ni iranwọ iṣẹ kikọ ti iyawo Gomina arabinrin Olufolake Abdulrazaq ṣe fun yi jẹ. Risikat Azeez: Ẹgbẹ́ ọ̀dọ́ ní Ilorin ti fi iṣẹ́ Emir jẹ́ fun Risikat àti ọkọ rẹ̀ Yoruba ni agba kii wa lọja, ki ori ọmọ tuntun wọ, bẹẹ si ni aye ko gbọdọ toju awọn agba bajẹ. Eyi lo mu ki Emir tilu Ilorin, Alhaji Ibrahim Zulu Gambari, fi da si ọrọ aawọ to wa laarin tọkọtaya Abdulwasiu ati Risikat Azeez, ti iyawo ni oju buluu , to n ja ranin-ranin nilẹ lẹnu ọjọ mẹta yii. Emir ni iroyin kan lo gbe igbesẹ naa lati ipasẹ ẹgbẹ awọn ọdọ nilu Ilori, to da si aawọ naa. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Alaga ẹgbẹ Ilorin Emirate Youth Development Association naa, Alhaji Abdullahi Salahudeen Babatundesi lo n gbiyanju lati da si aawọ laarin lọkọlaya naa. Tọkọtaya naa si ni wọn mọriri Emir fun bo se da si aawọ naa sugbọn aridaju ko tii wa pe Risikatu ti pada sile ọkọ rẹ. Ìdílé tí ọkọ da ọmọ síta tóríi ojú Búlùú tí wọ́n ní bá BBC sọ̀rọ̀ Bẹẹ ba n fọkan tẹle wa bọ lati bii ọsẹ meji sẹyin, la ti n mu iroyin wa fun yin nipa ipo ti Risikat ati ọmọ rẹ obinrin mejeeji wa lẹyin ti to kuro nile ọkọ rẹ nitoriidẹyẹsi pe o n i oju buluu.Yoruba ni agba kii wa lọja, ki ori ọmọ tuntun wọ, bẹẹ si ni aye ko gbọdọ toju awọn agba bajẹ. Àwọ̀ ojú pọ̀ bíi àwọ̀ òṣùmàrè, àmọ́ ojú búlúù Risikat kò nílò àtúnṣe- Dókítà Feyi Adepoju Lori ọrọ oju buluu Risikat Moromoke Azeez atawọn ọmọ rẹ meji naa la si wa. Akọṣẹmọṣẹ nipa itọju oju, Ọjọgbọn Feyi Adepoju tun ti tan imọlẹ si ohun to le mu ki eeyan ni irufẹ oju buluu. Ọjọgbọn Adepoju ṣalaye pe oriṣiiriiṣii awọ ni oju le ni, irufẹ awọ oju dabi awọ oṣumare ni. Dokita Adepoju ṣalaye pe awọn awọ oju to wọpọ ni Naijiria ati ilẹ Afirika ni awọn buluu, awọn ewe(green) ati awọn ''brown.'' Ojọgbọn Feyi ṣalaye siwaju sii pe awọ ''brown'' lo wọpọ ju lorilẹ-ede Naijiria nigba ti ọpọ eeyan ni awọ buluu loju wọn nilẹ Yuroopu. Ninu alaye rẹ, dokita Adepoju ni oju buluu Risikat atawọn ọmọ rẹ ko nilo itọju rara nitori abimọ lo jẹ fun wọn. O fikun ọrọ rẹ pe irufẹ oju buluu bayii ko ni ki wọn maa riran daadaa. Amọ, Ọjọgbọn Adepoju sọ pe awọn mii ti wọn ba loju buluu lai ṣe wi pe wọn bi mọ wọn ni gbọdọ lọ si ile iwosan fun itọju. Sextuplet: Àdúrà Ìbùkún ló kú lẹ́yìn ọmọ mẹ́fà yìí- Ifeoma Thelma àti Onyemaechi Chiaka Ọjọgbọn Feyi mẹnuba oriṣii awọ oju ti eeyan le ni boya rẹsurẹsu ni tabi dudu, tabi awọ ayinrin tabi olomi aro. O ni o dẹ ṣeeṣe fun ẹnikẹni lati yi awọ oju rẹ pada nipa wiwọ awọn nkan to le yi awọ oju pada boya fun oge tabi fun iṣẹ bii ti awọn oṣere ni gbedeke asiko kan. Ṣugbọn to ba jẹ aisan lo fa yiyi awọ oju pada, o san ki ẹni bẹ́ẹ̀ tete lọ fun itọju bi o ṣe yẹ lasiko. Ati pe fun awọn to ba jẹ awọ oju Abimọ ni bii ti Risika ati awọn ọmọ rẹ, ko nilo atunṣe rara. Ṣaaju ni oriṣiiriṣii ti ṣẹlẹ nipa oju buluu Risikat ati awọn ọmọ rẹ̀: Wo ìdí tí Risikat Moromoke Azeez n'Ilorin fi ní ''Blue Eyes- Dókítà: Awọ oju arabinrin Risikat Alabi atawọn ọmọbinrin rẹ meji ti wọn n gbe niluu Ilorin, orilẹ-ede Naijiria ti n ya ọpọlọpọ lẹnu. Ọrọ oju alawọ omi aro buluu ti Risikat ni ti di ọrọ to kan gbogbo eeyan bayii lẹyin ti iroyin fọn sigboro pe ọkọ rẹ kọ ọ tọmọ tọmọ tori awọ oju wọn. BBC Yoruba ṣe akọjọpọ awọn fọto oriṣiriṣi nipa awọ oju wọn fun un yin: Ohun ti dokita ti BBC ba sọrọ sọ niyii: "O ṣee ṣe ki Risikat Azeez atawọn ọmọ rẹ mejeji ni ohun to jọ mọ irufẹẹ "Àfín" kan ti oyinbo n pe ni "Ocular Albinism" eyi to jẹ nkan teeyan n ni lati iran de iran to si jẹ ohun to maa n mu adinku ba awọ lẹyin oju eeyan". Lara ohun ti eeyan le ma mọ nipa eyi ni wi pe o lee ṣakoba fun iriran ẹni bẹẹ ti oju naa yoo si maa ṣe bakan-bakan si ina to ba mọlẹ yan an". Ìdílé tí ọkọ da ọmọ síta tóríi ojú Búlùú tí wọ́n ní bá BBC sọ̀rọ̀ Ẹwẹ, ọkọ Risikat, Wasiu Dada ti jade lati sọ pe irọ ni o, kii ṣe torii oju buluu loun ṣe pa iyawo oun ti. O ni torii oju buluu ọhun gan an ni oun ṣe fẹ ẹ oun ko si kabamọ pe awọn ọmọ awọn naa ni oju buluu. "Oju buluu ti Risikat ni ṣeeṣe ko jẹ ṣegeṣege to maa n waye ninu ẹyinju, gẹgẹ bi Dokita Yetunde Oladipo ṣe sọ fun wa. Kini o ti ṣẹlẹ sẹyin? Ọkọ Risikat ní ojú búlúù tí ìyàwó òun ní gan an lòun ṣe fẹ́ ẹ Ọkọ Risikat Moromoke Azeez, iya awọn ọmọ oloju buluu, Wasiu Dada ti sọ pe ija lode ni orin di owe, o ni oun ko le iyawo oun nitori o bi awọn ọmọ oloju buluu. Dada ṣalaye fawọn akọroyin pe awọn iwa kan ti Risikat n hu ti ko tẹ oun lọrun lo fa ija laarin awọn mejeeji ti ipinya fi de bawọn. O ni niṣe loun maa n gbe ounjẹ lọ fawọn ọmọ oun nile awọn obi iya oun ti wọn wa pẹlu rẹ. Wasiu Dada tun sọ pe irọ nla ni pe awọn obi oun sọ pe ki oun pinya pẹlu Risikat nitori pe awọn ọmọ ti o n bi ni oju buluu. Amọ, Risikat yari, o ni nitori oju buluu ti awọn ọmọ ti oun bi fun un ni ipinya fi wa laarin awọn. Ṣugbọn iya Risikat naa sọ pe niṣe ni ọkọ pa a ti pẹlu awọn ọmọ ti ko si bikita nipa wọn mọ. Mama Risikat ni lọpọ igba ni oun pe ọkọ rẹ lati pẹtu si aawọ to wa laarin wọn, ṣugbọn oun rii wi pe ọkọ Risikat ko ni nnkan ṣe. Alaafin: Olori Aanu Adeyemi ṣàlàyé ìdí tó ṣe gẹ́ Oba Lamidi Adeyemi ti ìlú Oyo Mama Risikat ni lootọ ko wu oun pe ki Risikat ni ọkọ miiran nigba ti ọkọ akọkọ rẹ si wa laaye, ṣugbọn ibanujẹ lo maa n jẹ f'oun pe Wasiu ko tọju Risikat. Risikat gan an fun ra rẹ ko le sọ pato bo ya oun ati ọkọ rẹ le pada jọ maa gbe pọ. Ohun to sọ ni pe oun fẹ kawọn ọmọ oun ló sile iwe, ki wọn si di eeyan nla lawujọ. Awọn oluranlọwọ ti dide fun iya ọmọ oloju buulu: Ìyàwó Bukola Saraki fún tìyá-tọmọ olójú búlúù ní N250, 000! Aya gomina ipinlẹ Kwara, Olufolake Abdulrazaq, ti kede pe oun ti setan lati ran iya ati ọmọbinrin meji ti wọn ni oju buluu lọwọ . Arabinrin Toyin Saraki to jẹ aya Aarẹ ile igbimọ Aṣofin agba ni Abuja tẹlẹ, Bukola Saraki naa ti fun tiya tọmọ oloju buulu ni ẹgbẹrun lọna igba ati aadọta owo naira lati fi tọju ara rẹ ati ọmọ rẹ. Mínísíta fún ọ̀rọ̀ àwọn ọ̀dọ́ àti eré ìdáraya ní Naijiria Sunday Dare ti kéde pé àwọn ṣetán láti rán àwọn ọmọ olójú búlúù ti bàbá wọ́n lé àwọn àti ìyá wọ́n síta lọ si ilé iwé. Olùrànlọ́wọ́ pàtàkì fún mínísítà, Shola Kolawole lo sọ èyí lásìkò tó sàbẹ̀wò si ìyá àwọn ọmọ náà Risikat tí òun pẹ̀lú ni ojú búlúù. Bẹẹ ba gbagbe, a ti mu iroyin wa fun yin saaju pe, obinrin to ni oju buluu naa, Risikat Azeez, ni ọkọ rẹ le jade nitori o bi ọmọbìnrin meji ti oju wọn buluu bi i ti iya wọn. Bayii, awọn ẹgbẹ alaanu meji miran tun ti ṣetan lati dide iranlọwọ fun iya awọn ọmọ oloju buluu yii. Iroyin naa si lo gba ori ayelujara kan lati bii ọjọ melo kan, ti Risikat ti kígbe sita nipa iriri rẹ naa loju opo Facebook. Nigba to n fesi si iṣẹlẹ yii, aya Abdulrazaq kede loju opo Twitter rẹ pe oun yoo ran tiya- tọmọ lọwọ lati gbe igbe aye to dẹrun. Obìnrin akọkọ nipinlẹ Kwara ni oun ti kan si Risikat Azeez atawọn ọmọ rẹ lati ipasẹ ibudo ajọ alaanu to da silẹ, iyen, Ajike People Support Centre. Mummy calm down: Ìyá Ore sọ pé gbogbo ìgbà tí óun bá n bá a wí ló ma n ṣe àwàdà Ko tan sibẹ, aya gomina ipinlẹ Kwara tun kede pe oun ti n gbe igbesẹ lati ri daju pe aarin obìnrin naa ati ọkọ rẹ gun pada, ki wọn si di idile alayọ. Arabinrin kan to mọ nipa iṣẹlẹ naa, Alabi Rukayat Oyindamola, lo kọkọ gbe iroyin nipa rẹ si ori ayelujara Facebook. Eyi lo si mu ki BBC kan si iya awọn ọmọ naa, Arabinrin Risiqot Moromoke. Iya Woli: Ẹ̀mí ìjókíjó, Wòó, Ṣọ̀kí, Wojú, Ṣàkùṣákù, One Corner...jáde! Arabinrin Moromoke sọ fun BBC Yoruba pe, awọn ẹbi ọkọ oun lo ko ọrọ si ọkọ lori lati gbe igbesẹ to gbe. "Wọn sọ fun ọkọ mi pe, ṣe bi gbogbo ọmọ ti ma a bi yoo ṣe ma a ri niyi?" Ohun tẹ́ẹ gbúdọ mọ nípa kókó orí ọyàn yín lásìkò fífọ́mọlọ́yàn O tẹ̀siwaju lati sọ pe akọbi ọmọ oun, Kaosara jẹ ọmọ ọdun mẹjọ, ti eyi aburo, Hassanat si jẹ ọmọ ọdun mẹrin aabọ. Arabinrin Moromoke tẹsiwaju pe lati igba ti wahala yii ti bẹrẹ ni ọkọ oun ko ti fi owo silẹ fun ounjẹ tabi itọju ile silẹ mọ. "Emi naa ni iru àwọ̀ oju yii. Emi nikan ni mo si ni iru rẹ ninu ẹbi wa. Nitori naa, ko jẹ iyalẹnu pe mo n bi awọn ọmọ to ni i. Koda, ayẹwo oriṣiriṣi ni wọn ṣe fun ọmọ mi keji nigba ti mo bi silewoosan nitori oju naa, ṣugbọn wọn ko ri aisan kankan lara rẹ." O fi kun ọrọ rẹ pe awọn obi oun ranṣẹ pe ẹbi ọkọ oun lati yanju ọrọ, ṣugbọn ẹnikẹni ninu wọn ko yọju. Ni bayii, Arabinrin sọ pe ile awọn obi oun ni oun pada si lati ma a gbe lati igba ti ọkọ ti le e jade tọmọtọmọ. 'A ò tíì rí omi mu, ẹ ní ká máa fọwọ́ tóríi Coronavirus'