EndSARS Protest Update: Seun Kuti dá ẹgbẹ́ tí baba rẹ̀, Fela Kuti dá silẹ̀ ní ọdún 1979 padà
Ṣeun Kuti to jẹ ọkan lara awọn ọmọ gbajugbaja olorin, Fela Kuti ti bu ẹnu atẹ lu igbesẹ ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Eko lati tako ifilọlẹ ẹgbẹ tuntun, Movement of the People ti wọn ṣe agbekalẹ rẹ.
Ọdun 1979 ni Fela Kuti ṣe ifilọlẹ ẹgbẹ Movement of the People lati dije dupo aarẹ lorilẹede Naijiria nigba naa ki ijọba to daa ru. Seun Kuti lasiko to n ba awọn oniroyin sọrọ ni Kalakuta Museun ni Ikẹja, nipinlẹ Eko sọ wi pe ileeṣẹ ọlọpaa ko ni aṣẹ lati tako ifilọlẹ ẹgbẹ naa eyi to jẹ agbende ẹgbẹ yii kan naa ti baba rẹ gbe kalẹ nigba aye rẹ. Seun ni ''oyinbo buruku ni wọn kọ sibẹ, ti kọmisọnna ọlọpaa ni ipinlẹ Eko si buwọlu''. Saaju asiko yii ni ikọ ọlọpaa ipinlẹ Eko ti fi atẹjade ranṣẹ si ẹgbọn Seun Kuti, Yeni wipe wọn yoo foju wina ofin ti wọn ba ṣe ipade kankan bii ti ifẹhọnuhan EndSars ni ile igbafẹ ''Fela Shrine'' naa. Bakan naa ni aworan jade lori ayelujara nibi ti awọn ọlọpaa ti duro wamuwamu niwaju ile igbafẹ naa, ti wọn ko si gba ki ẹnikẹni wọle tabi jade. Amọ, Seun Kuti ati ikọ rẹ lo agbegbe miran lati ṣe ifilọlẹ ẹgbẹ, Movement of the People naa eleyii ti baba rẹ Fela Kuti gbe kalẹ ni ọdun 1979. Fela Kuti gbe ẹgbẹ naa kalẹ lati dije dupo aarẹ orilẹede Naijiria, eleyii ti ijọba Naijiria nigba naa fofin de lati dije dupo ninu idibo to waye nigba naa. Seun Kuti ninu ọrọ rẹ ni ẹgbẹ naa wa fun ominira awọn eniyan lorilẹede Naijiria. ''Mo fẹ fi daa yin loju pe ẹgbẹ Movement of the People ko ni doju ti awọn ọmọ Naijiria nitori yoo wa fun awọn araalu ni. Afojusun wa ni ki awọn owọn oṣiṣẹ lorilẹede Naijiria gbaruku ti ẹgbẹ naa, ki wọn si ja fun ominira orilẹede Naijiria. ''A gbọdọ ṣiṣẹ papo pẹlu awọn araalu lati rii wi pe ko si ẹnikẹni to gbẹyin ninu ijijagbara naa'' Seun Kuti ni gbogbo ẹgbẹ to n ja fun ominira orilẹede Naijiria lo gbọdọ parapọ bii ti igba ti Naijiria gba ominira ni ọdun 1960 lati tun ṣiṣẹ pọ fun ominira orilẹede Naijiria. Òkò gbọnin lórí ìjọba àpápọ̀ tórí pé ó pe àwọn olùwọ́de EndSARS ní agbésùnmọ̀mí Awọn agbaagba ogbontagi agbẹjọro ni Naijiria, awọn ẹgbẹ, at'awọn eekan ilu, ti bẹnu atẹ lu bi ijọba apapọ orilẹ-ede Naijiria ti pe awọn oluwọde EndSARS ni agbesunmọmi. Wọn sọ oko ọrọ si ijọba lori bi banki apapọ orilẹ-ede Naijiria, CBN ti gbe gbe apo ikowosi awọn oluwọde EndSARS ti pa. Ijọba apapọ lo banki CBN lati ti apo ikowosi ogun eeyan ninu awọn oluwọde EndSARS, lori ẹsun pe owo to wa ninu apo ikowosi naa le wa fun igbesunmọmi. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Ẹgbẹ àwọn agbẹjọro ni Naijiria, NBA ni igbesẹ fihan pe ijọba to wa lode ko lootọọ. Alukoro ẹgbẹ NBA, Ọmọwe Raps Nduka sọ pe, iwọde EndSARS wa ni ibamu pẹlu ofin orile-ede Naijiria, bakan naa lo ni ohun ti wọn n beere lọwọ ijọba t'ọna. Agbẹjọro Nduka ni gbigbẹsẹ le apo ikowosi awọn oluwọde EndSARS fihan pe, arumọjẹ lasan ni ileri ti ijọba ṣe lati wa ojutu si iwa ifiyajẹni awọn ọlọpaa tawọn oluwọde fẹ dopin. Ninu ọrọ tiẹ, agbẹjọro agba, Mike Ozekhome(SAN) ni pipe awọn oluwọde EndSARS ni agbesunmọmi lodi sofin. Ozekhome to bẹnu atẹ lu igbesẹ banki CBN lati ti apo ikowosi awọn oluwọde EndSARS pa ni, awọn ọmọ Naijiria ni ẹtọ labẹ ofin lati ṣe ifẹhonuhan. Sickle Cell In Nigeria: Makinde ní ìgbàgbọ́ ninú ìdílé òun ṣèdíwọ́ láti ṣàyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ Ozekhome ni gbogbo ọgbọn tí ijọba n da ni lati dunkoko mawọn igbimọ to n ṣewadi iwa ifiyajẹni awọn ọlọpaa lawọn ipinlẹ kan. Ninu ọrọ tiẹ, agbẹjọro to tun jẹ ajafẹtọ, Jiti Ogunye ni banki apapọ Naijiria, CBN fẹ sọ ara rẹ di oniyẹyẹ, pẹlu igbesẹ lati ti apo ikowosi awọn oluwọde EndSARS pa. Ogunye ni ile ifowopamọ ijọba ni CBN ṣe, kii ṣe ẹṣọ eto alaabo ni Naijiria." Ẹ̀yin obìnrin, ẹ jáde du ipò ààrẹ láti gbàjọba lẹ́yìn Buhari - Amina Muhammed Igbakeji akọwe agba fajọ iṣọkan agbaye, UNO, Arabinrin Amina Mohammed ti sọ pe, o ṣeeṣe ki obinrin jẹ aarẹ orilẹ-ede Naijiria lẹyin Aarẹ Muhammadu Buhari ba pari ijọba rẹ. Arabinrin Mohammed wa rọ awọn obinrin ni Naijiria lati gba ipo aṣiwaju aarẹ ilẹ Naijiria lọdun 2023. Mohammed to ṣiwaju igbimọ awọn oṣiṣẹ agba ajọ UNO to n ṣabẹwo si Naijiria sọrọ yii niluu Abuja lọjọ Iṣẹgun. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí: Arabinrin Mohammed sọ pe, awọn obinrin to le gori aleefa gẹgẹ bi aarẹ orilẹ-ede Naijiria wa daadaa. "Asiko ti to fawọn obinrin lati dide nitori wọn ko idaji ninu awọn oludibo." "Ohun to ku fawọn obinrin ni lati ni atilẹyin awọn ọkunrin ni Naijiria," Mohammed lo sọ bẹẹ. Igbakeji akọwe agba ajọ UNO ni ko si idi kan to le ni ki obinrin maa jẹ aarẹ Naijiria. Lakotan, o ni awọn ọmọ orileede Naijiria gbọdọ fọwọ s'ọwọ pọ lati tun Naijiria ṣe lai fi ti ẹya tabi ọrọ oṣelu ṣe. "Gbogbo wa lo ni ojuṣe lati ṣe, idi niyii ti a fi gbọdọ ṣiṣẹ pọ fun igbega orileede Naijiria," Mohammed lo woye bẹẹ. Bí ọwọ́jà ìjọba mi kò bá tíì dọ́dọ̀ yín, ẹ ṣe sùúrù pẹ̀lú wa- Ààré Buhari bẹ̀bẹ̀ Aarẹ Muhammadu Buhari ti rawọn ẹbẹ si awọn ọmọ Naijiria pe ti wọn ko ti ri ipa ijọba wi pe ki wọn ṣe suuru pẹlu oun. Bakan naa ni Buhari bẹ awọn ti wọn gbagbọ pe ijọba to wa lode ko gbiyanju to pe ki wọn maa fi ṣe ibinu. Minisita eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed lo gbẹnu aarẹ sọrọ yii nibi ipade to waye ni gbongan kan niluu Ilorin pẹlu awọn olori ijọba, awọn ọdọ, akẹkọọ, oṣiṣẹ, awọn iyalọja atawọn tọrọ kan lori rogbodiyan iwọde EndSARS. Nigba ti o n jiṣẹ aarẹ Buhari nibi ipade naa, minisita eto iroyin ati aṣa sọ pe ''ijọba to wa lode mu ọrọ awọn ọdọ atawọn araalu lọkunkundun. Ọgbẹni Mohammed ṣalaye pe ifẹ awọn ọdọ to wa lọkan ijọba Buhari lo jẹ ki o maa ṣe ọpọ eto ti yoo ṣe awọn ọdọ lanfaani. ''Ṣugbọn bi ijọba wa ko ba tii ni ipa lori gbogbo araalu, ẹ gba bẹẹ pẹlu wa,'' Mohammed lo ṣo bẹẹ, Bose Okeowo: Àárẹ̀ kékeré ló sọ mi dí aláàbọ̀ ara yìí ṣùgbọ́n... Minisita ni ijọba Buhari ko ri owo to pọ na lati fi ṣe ijọba bii awọn ijọba to ti wa ṣaaju. Ọgbẹni Mohammed tun sọ pe ajakalẹ arun coronavirus ṣakoba nla fun ijọba ati gbogbo eeyan, o ni Naijiria n ṣẹṣẹ n bọ lọwọ ipa to buru ti covid-19 ni lori ọrọ aje ni. ''Ẹbẹ ni a n bẹ wi pe ki ẹ ni suuru ki ẹ si ran ijọba lọwọ,'' Minisita eto iroyin lo sọrọ yii. AbdulQudus Bello ṣàlàyé bí òun ṣe dí aláàbọ̀ ara nítorí pọpọ́ọ̀fù àti ìbínú jàǹdùkù àdúgbò O ni ijọba Buhari gbe miliọnu marunlelaadọrin kalẹ lati ṣe iranwọ fawọn ọdọ lẹnu iṣẹ wọn. Minisita eto iroyin ati aṣa ni ẹgbẹẹgberun un awọn ọdọ ni wọn ti jẹ anfaani oniruuru eto bi N-POWER, N-TECH, N-AGRO ati MSMEs labẹ ijọba Buhari. Gomina ipinlẹ Kwara, Abdulrazaq Abdulrahman, Emir Ilorin, Alhaji Sulu Gambari atawọn leekan leekan mii lo wa nibi ipade ọhun.