लोप भएका मानवका डीएनए गुफामा
लोप भइसकेका मानवका डीएनए उनीहरुका अस्थिपञ्जर फेला नपरेपनि गुफामा थिग्रिएर बस्ने वस्तुहरुमा फेला पार्न सकिने वैज्ञानिकहरुले बताएका छन्।
सात वटा पुरातात्विक महत्वका क्षेत्रबाट संकलन गरिएका गेग्रानहरुमा आनुवंशिक वस्तुहरु फेला परेको अनुसन्धानकर्ताहरुको भनाइ छ। आदिकालका मानवहरुको अवशेष प्रायजसो एकदमै दुर्लभ रहेका छन्। तर नयाँ अनुसन्धानले परम्परागत सम्पदा भेटिएका स्थानका प्राचीन मानवको परिचय थाह पाउन मद्दत गर्ने जनाइएको छ। प्रगति 'साइन्स' नामक जर्नलमा उक्त अनुसन्धानको नतिजा छापिएको छ। स्पेनको नेचुरल साइन्स म्युजियमका वैज्ञानिक एन्टोनियो रोसास भन्छन्, "हाम्रो अनुसन्धानले एउटा निक्कै ठूलो क्रमभंग गरेको छ, अब हड्डी वा अस्थिपञ्जरको अवशेष फेला नपर्दा पनि हामी चट्टानहरुको अध्ययन गरेर कुनै मानवीय प्रजातिले गुफाहरुको प्रयोग गरेका थिए भनेर भन्न सक्छौँ।" अनुसन्धानकर्ताहरुको टोलीले बेल्जियम, क्रोएसिया, फ्रान्स, रुस र स्पेनका सातवटा गुफाहरुको उत्खन्न गरी पछिल्लो निष्कर्षमा पुगेका हुन्। उनीहरुले १४ हजार वर्ष देखि ५ लाख ५५ हजार वर्ष पुराना नमूनाहरु जुटाएका थिए। त्यसक्रममा प्रयोगशालामा उनीहरुले जैविक कोषभित्रका 'मिटोकोन्ड्रियल डीएनए'का साना साना अंशहरुको खोजी गरेका थिए। कोठाको तापक्रममा राखिएका गेग्रानका नमूनाहरुमा डीएनए पाइएको उनीहरुको भनाइ छ। वैज्ञानिकहरुले अनुसन्धानका क्रममा १२ वटा स्तनधारी परिवारसँग सम्बन्धित विभिन्न जनावरहरुको डीएनए आफूले पत्ता लगाएको जनाएका छन्। त्यसरी पत्ता लागेको भनिएका डिएनए लोप भइसकेका एक प्रकारको हात्ती, गैँडा र गुफामा बस्ने भालु र हाइनाका थिए। प्रयास वैज्ञानिकहरुले ती नमूनामा मानव जातिका डीएनए खोज्ने विशेष प्रयास गरेका थिए। त्यसक्रममा उनीहरुले झण्डै ४ लाख देखि ४० हजार वर्ष पहिले अस्तित्वमा रहेका भनिएका नियानडर्टल भनिने मानवजातिको पुर्खाको डिएनए चार वटा गुफाहरुमा पाएका थिए जहाँ मानव अस्थिपञ्जरको अवशेष भने थिएन। त्यसबाहेक वैज्ञानिकहरुले डेनिसोभेन्स भनिने झण्डै ५० हजार वर्षअघि अस्तित्वमा रहेका मानव प्रजातिका डीएनए पनि रुसमा फेला पारेका थिए। वैज्ञानिकहरुले गुफामा भेटिएका ग्रेगानहरुको नियमित विश्लेषणले यस्ता लोप भइसकेका मानवप्रजातिका सीमित संख्यामा संरक्षित गरिएका अवशेषको वृद्धि र विस्तारमा मद्दत पुर्याउने बताएका छन्।