İran'dan 'cankurtaran hava aracı'
İranlı mühendisler, boğulma tehlikesi geçiren kişilere yardım edecek bir insansız hava aracını test ediyor.
Sekiz pervanesi olan Pars robotu, taşıdığı üç can simidini boğulma tehlikesi geçirenlerin yanına atabiliyor. Projenin üstünde çalışan mühendisler, Hazar Denizi'nin kıyısında gerçekleştirilen deneylerde robotlarının kurbanlara cankurtaranlardan daha hızlı ulaşabildiğini gördüklerini açıkladı. Buna rağmen mühendisler gerçek kurtarma operasyonlarının gerçekleştirilebilmesi için daha fazla vakit ve para gerektiğini belirtti. Projenin üstünde ilk deneyler Ağustos ayında yapıldıysa da, bu haber Robots.net internet sitesi tarafından İran dışına yeni aktarıldı. Deneylerde robot, kıyıdan 75 metre açıkta bulunan ve boğulma tehlikesi geçirme rolü yapan bir cankurtarana ulaştı. Robot, en kısa havalandıktan 22 saniye sonra can simidini 'kurbanın' yanına düşürdü. Cankurtaranın 'kurbana' ulaşmasıysa 90 saniye sürdü. Tahran'da bulunan RTS laboratuvarının kurucularından Amin Rigi, BBC'ye yaptığı açıklamada dört gün boyunca 13 deney yaptıklarını; bunlardan bazılarının gündüz, bazılarınınsa LED ışıkları kullanılarak gece gerçekleştirildiğini açıkladı. Rigi, "Başta can simitlerini atmakta zorlandıysak da ilerleyen günlerde robotu idare eden operatör kumandalara alıştı ve daha keskin atışlar yapmaya başladı. Bu insanız hava aracının [bir gün] kıyılarda kurtarma çalışmalarında, açık deniz görevlerinde ve sel kurtarma çalışmalarında kullanılabileceğini düşünüyoruz." dedi. Rigi, prototip olarak inşa edilen robotun saatte 36 kilometre hızla uçabildiğini, 10 dakika boyunca havada kalabildiğini ve GPS (küresel konumlama sistemi) sayesinde üsse dönebildiğini belirtti. Şimdilik insansız hava aracını bir kullanıcı idare etmek zorunda olsa da, Rigi, ekibinin gelecekte daha otomatik bir sistem geliştirmeyi hedeflediğini açıkladı. Rigi "Boğulan kişinin robot tarafından görülmesinin ardından başalaycak kurtarma operasyonu evresine özgü görüntü işleme sistemi tasarlamayı planlıyoruz. Bundan sonra robot görevini kendi başına tamamlamayı başarabilecek yeteneğe sahip olacaktır." dedi. Rigi ayrıca robota suya iniş yapabilme özelliği ve gece kişileri görmeyi sağlayacak kızılötesi alıcı kurmayı düşündüklerini de ekliyor. Fırtına uyarısı Araştırma diğer robotik araştırmacılarınca memnuniyetle karşılandı. Aberystwyth Üniversitesi'nde uzay ve gezegen robotiği profesörü Dave Barnes "Hava robotlarının bunun gibi insani uygulamalarda kullanıldığını gördüğüme sevindim." dedi. Barnes ayrıca "Robota kendi kararlarını verebilme yeteneğini kazandırmak zor olacak. Buna rağmen bunun gibi robotların ısı kamerası kullanarak gece veya insanların boğulan kişileri görmekte zorlandığı, görüş mesafesinin azaldığı durumlarda kullanılabileceğini düşünüyorum." dedi. Heriot-Watt Üniversitesi'nin Okyanus Sistemleri Laboratuvarı'ndan robotik profesörü Yvan Petillot da bunun gibi makinelerin tek başlarına can simidi taşımaktansa başka yapay zekayla idare edilen yüzen aygıtlarla ortak çalıştırılması durumunda daha verimli olabileceği görüşünde. Petillot "Uçuş süresini arttırabilmeleri durumunda bu fikir yaz aylarında plajlarda kullanılabilir. Ama fırtınalı havalarda bu robotun idare edilmesi çok zorlaşacaktır. Bu robota kamera takılıp daha geniş bir alanın takip edilmesi benim ilgimi çeken bir fikir. Her iki teknolojiyi barındıran bir filo oluşturulursa robotlar birbirleriyle ortak çalışabilir." dedi. Rigi de Pars robotunu fırtınalı havalara dayanıklı yapmanın zor olacağını kabul ediyor. Ama Rigi, ekibin bu sorunu ele aldığını, ve Nisan veya Mayıs ayında denemek üzere daha ileri seviyede bir robot geliştirmeye koyulduklarını açıkladı.