Hıyarcıklı (bubonik) veba: Moğolistan'da dağ sıçanı avlayıp yiyen 15 yaşındaki bir çocuk öldü
Moğolistan Sağlık Bakanlığı, ülkenin batısında dağ sıçanı avlayıp yiyen 15 yaşındaki bir çocuğun hıyarcıklı (bubonik) vebadan öldüğünü açıkladı.
Sağlık Bakanlığı sözcüsü Dorj Narangerel, çocuğun Pazar günü öldüğünü ve test sonuçlarının çıkmasından sonra Gobi Altay eyaletindeki Tugrug bölgesinde karantina önlemlerinin alındığını söyledi. Sözcü, çocukla temas ettiği belirlenen 15 kişinin tecrit edildiğini ve karantinanın önümüzdeki Cumartesi'ne kadar süreceğini belirtti. Bu kişilerin tamamının sağlığının iyi olduğu söyleniyor. 14. yüzyılda 50 milyon kişi öldü 14. yüzyılda Afrika, Asya ve Avrupa'da 50 milyon kişinin ölümüne neden olan hastalık, adını bulaştığı insanın lenflerinde, kasıklarında ve koltuk altlarında oluşan hıyarcık şeklindeki acılı şişliklerden alıyor. Günümüzde antibiyotikle tedavi edilebilen vebaya, çoğunlukla kemirgenlerde yaşayan Yersinia pestis isimli hayvansal bir bakteri neden oluyor. Haberin sonu Moğol kültüründe çiğ dağ sıçanı eti ve böbreğinin hastalıklara karşı iyi geldiğine inanıldığı belirtiliyor. Hastalık, enfekte olmuş bitlerin insanı ısırması sonucu geçebiliyor. Hastalıklı fare, sıçan gibi kemirgenlerle temas edilmesi ile bulaşabiliyor. Hastalık taşıyan hayvan veya kişiden havaya saçılacak damlacıkların nefes yoluna karışması ile de vücuda girebiliyor. Kedi köpek gibi evcil hayvanlar da bit ısırıkları veya hastalıklı kemirgeni yiyerek hastalık kapabiliyor. Moğolistan'da 1928 ile 2018 yılları arasında dağ sıçanı kaynaklı 692 vaka görüldü. Bu kişilerden 513'ü hayatını kaybetti. Bu ay başlarında Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi ve Moğolistan'da hıyarcıklı veba şüphesiyle bazı kişilerin tedavi altına alınması üzerine bu ülkelerle sınır komşusu olan Rusya, Altay bölgesinde dağ sıçanı avını yasaklamıştı. Rusya'nın Moğolistan Büyükelçiliği'ne göre Dünya Sağlık Örgütü temsilcisi Sergei Diorditsu Moğolistan'da dönemsel hıyarcıklı veba salgının görüldüğünü belirterek "Hastalık Moğolistan dağ sıçanlarından kaynaklanıyor. Yasaklara ve yerel yetkililerin uyarılarına rağmen insanlar bu hayvanları avlayıp yemeye devam ediyor" dedi. 2019'da çiğ dağ sıçanı böbreği yiyen bir Moğol çift hayatını kaybetmiş, bölgede bir süre karantina uygulanması sonucu bazı turistler mahsur kalmıştı. ABD'de de her yıl az sayıda hıyarcıklı veba vakası görülüyor. Hastalık Kontrol Merkezleri'ne göre Colorado'da 2015'te iki kişi veba sonucu öldü. Dünya Sağlık Örgütü, hıyarcıklı vebayı yeniden görülmeye başlayan hastalık kategorisine almıştı. Örgüt, dünya genelinde her yıl 1000-2000 kişinin hastalığa yakalandığını ancak bu tahminin bildirilmeyen vakaları kapsamadığını açıklamıştı.