İngiltere'nin Avrupa Birliği'ne sunduğu Brexit yol haritasında neler var?
İngiltere hükümeti, ülkenin Avrupa Birliği'nden (AB) ayrılma süreci için hazırladığı yol haritasını açıkladı. Hükümetin "uygulanabilir ve prensipli" olarak nitelendirdiği yol haritası, malların serbest dolaşımı konusunda ilişkilerin korunmasını ancak hizmet ve kişilerin serbest dolaşımına sınırlamalar getirilmesini öneriyor.
Belgede, 2016'da düzenlenen referandumda seçmenlerin yüzde 51,9'unun kısaca "Brexit" olarak adlandırılan AB'den ayrılma yönünde oy kullanmasının ardından sürecin nasıl işleyeceği ve İngiltere'nin AB ile müzakere masasına hangi planla oturacağına dair ayrıntılar var. Temel prensipler Belgede İngiltere'nin AB ile ilişkiler için öngördüğü temel prensipler sıralanıyor. Başlıca prensip olarak "İngiltere halkının kanunların, sınırların ve harcamaların kontrolünü yeniden ele alma iradesine saygı duyulacak" deniyor. Bir diğer vurgulanan prensip ise Brexit süreci sonunda AB ile İngiltere arasında "başka hiçbir üyelik dışı ülke ile olmadığı kadar geniş kapsamlı bağ" kurulması gerektiği ifade ediliyor. Haberin sonu Her iki tarafın da müzakerelere uygulamaya konabilecek türden tekliflerle gelmesi ve Brexit sürecinin "uygulanabilir" kılınması da İngiltere hükümetinin belgeye koyduğu prensipler arasında. İngiltere Parlamentosu'nda Brexit yol haritası açıklanırken, parlamento binası dışında protestolar düzenleniyordu. Belirlenen beş hedef 3 temel prensip çerçevesinde Brexit müzakerelerinin 5 temel hedefe ulaşmayı amaçlayacağı ifade ediliyor: Belgede İngiltere'nin AB'den ayrılmasının ardından Brüksel ve Londra arasında hangi alanda ne tür bir ilişki kurulabileceği de detaylandırılıyor. Ekonomik ilişkiler İngiltere hükümeti, gümrüksüz ticaretin devam etmesi gerektiğini, bunun hem AB 'nin hem de İngiltere'nin çıkarına olduğunu vurgulayarak, bir serbest ticaret bölgesi oluşturulması gerektiğini ifade ediyor. Belgede, "Malların serbest dolaşımının güvence altına alınmasıyla birlikte birbirine entegre hale gelmiş olan tedarik zincirleri korunabilecek" deniyor. Hizmetlerin serbest dolaşımında ise farklı bir yaklaşım öneriliyor. Hizmetler konusunda belgede yer alan ifade "İngiltere'nin kendi yolunu çizmesine fırsat tanınmalı" deniyor. Gıda ve tarım alanlarında AB ve İngiltere'nin üzerinde mutabakata vardığı bir 'ortak kural dizisi' oluşturulabileceği ifade edilen belgede, her iki tarafın da kabul ettiği kurallarla ticari ilişkilerin yasal temelinin oluşturulabileceği vurgulanıyor. Kişilerin serbest dolaşımı İngiltere'nin yol haritası kişiserin serbest dolaşımının Brexit ile beraber sonlanmasını öngörüyor. Ancak İngiltere'nin önerisinde nitelikli göçmen sınıfında yer alan kişilerin dolaşımı önünde bir engel bulunmaması gerektiği de vurgulanıyor. Kişilerin serbest dolaşımını sona erdirip nitelikli göçmenlerin serbest dolaşımına izin verebilecek bir göç politikasının ise ne olabileceği belgede detaylandırılmıyor. Hem AB hem de İngiltere vatandaşlarının seyahat amaçlı ziyaretlerinin ise vizesiz olarak gerçekleştirilebilmesi görüşü belgede aktarılıyor. Kolaylaştırılmış gümrük düzenlemesi İngiltere hükümeti, AB ile "müşterek gümrük bölgesi" adı altında bir ticari ilişki kurulması gerektiğini savunuyor. Bu öneri kapsamında İngiltere'den AB ülkelerine gönderilen mallarda AB'nin, AB'den İngiltere'ye gönderilen mallarında ise İngiltere'nin gümrük vergilendirme düzenlemelerinin geçerli olması teklif ediliyor. 'Kolaylaştırılmış gümrük düzenlemesi' olarak adlandırılan bu sistem sayesinde İngiltere ile AB arasındaki ticaretin sekteye uğramadan devam edebileceği vurgusu yapılıyor. Bu alanda yapay zeka gibi yeni teknolojilerden de yararlanılabileceği ve ticari ilişkilerin sorunsuz işletilebileceği ifade ediliyor. Güvenlik alanında ortaklık İngiltere'nin yol haritası kapsamında, Londra ve AB üyesi ülkeler arasında istihbarat paylaşımının devam ettirilmesi teklif ediliyor. İngiltere'nin Europol gibi güvenlik kurumlarına üyeliğinin de sürmesi öngörülüyor.