Japonya'da 13 eşcinsel çift evlenebilmek için Sevgililer Günü'nde mahkemeye başvurdu
Dünyanın en gelişmiş ekonomilerine sahip ülkelerin oluşturduğu G7 grubunda eşcinsel evliliğin yasal olmadığı tek ülke Japonya. Ülkede 13 eşcinsel çift, Sevgililer Günü'nde mahkemeye başvurup evlenmelerine izin verilmesini istedi.
Chizuka Oe ve Yoko Ogawa tam 25 yıldır beraberler. Geçen ay bir sabah evliliklerini kaydettirmek için Tokyo'nun batısında Nakano Evlendirme Dairesi'ne gittiler. Herkes gibi sıra beklemelerine rağmen diğer çiftlerin işlemleri birer birer bitirilirken Oe ve Ogawa'ya sıra gelmedi. Herkes gittikten sonra bir görevli yanlarına yaklaşıp "Üzgünüm ama evlenme isteğinize olumlu yanıt veremeyeceğiz" dedi. Oe ve Ogawa gibi 5 lezbiyen ve 8 gay, toplam 13 çift, evlilik konusunda kendilerine uygulanan ayrımcılığın anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle 14 Şubat Sevgililer Günü'nde mahkemeye başvurdu. Japonya'da eşcinsel çiftler ne kadar uzun süredir birlikte yaşıyor olsalar da, hükümet onlar arasında herhangi bir resmi bağı yok saymakta ısrar ediyor. Haberin sonu Ocak ayında yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre, ülkede 20-59 yaş arasındakilerin yüzde 80'e yakını eşcinsellerin evlenmesine olumlu bakıyor. Ancak kamuoyundaki bu olumlu algıya karşın Japonya'da hükümet ve destekçileri, Japonya Anayasası'nın bir maddesini bahane ederek gereken adımları atmaktan kaçınıyor. Lezbiyen çiftler LGBTi yürüyüşleri sırasında evlenmelerine izin verilmesi talebinde bulunan afişler taşımıştı. Hükümet kanadında çoğu 70'li yaşlarını süren ama hala yönetimde söz sahibi muhafazakar politikacılar, Anayasa'nın, "Her iki cinsin rızası olmadan evlilik akdi yapılamaz" şeklindeki maddesinde yer alan "her iki cins" ibaresinin kadın ve erkek anlamına geldiğini, eşcinsellerin evliliğini kapsamadığını söylüyor. Buna karşın eşcinsellere destek veren çevreler ise 1950'lerde yazılan anayasanın ve ilgili maddenin, o günlerin toplumunda geçerli olan, genç kızların kendilerine sorulmadan anne-babaları tarafından evlendirilmesi durumunu ortadan kaldırmaya yönelik olarak "rıza" zorunluluğu getirmek için konulduğunu belirtiyorlar. Günümüz Japonyası'nda artık kimse zorla evlendirilmediği için eşcinsel hakları savunucuları yasadaki "her iki cins" ibaresinin "her iki taraf" şeklinde cinsten bağımsız bir şekle dönüştürülmesi gerektiğini vurguluyorlar. Japon iş dünyası ise siyasilerin aksine eşcinsellik konusuna daha ılımlı bakıyor. 'Her şeyin yeri ve zamanı bir gün elbet gelecek' Konuyla ilgili dün yapılan bir basın toplantısında konuşan Panasonic'in avukatı ve Japonya Şirket Avukatları Derneği Başkanı Miki Sakakibara, Japonya'da faaliyet gösteren Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Danimarka, İrlanda ve Amerika'nın ticaret odalarının eşcinsel evliliğini desteklerini hatırlatıp bunların Japon şirketlere ve onların baskısıyla hükümete de örnek olacağını belirtti. Sakakibara, "Her şeyin yeri ve zamanı bir gün elbet gelecek" diyor. Bugün sadece başkent Tokyo'nun merkezindeki Şibuya bölgesinin evlendirme dairesi 2015 yılından beri eşcinsel çiftlere, o da tamamen sembolik evlilik sertifikası veriyor. Ancak bu sertifika, evlilik cüzdanı yerine geçmiyor ve taraflara yasal olarak hiçbir hak sağlamıyor. Evlenemeyen çiftler medeni kanundan da yaralanamadıkları için çocuk sahibi olamıyor, ev kiralayamıyor, eşlerden biri vefat ederse miras paylaşımı da yapamıyorlar. Japon toplumunun bazı kesimlerinin eşcinsellikle ilgili kafalarının karışık olduğu, bazılarının ise düpedüz ayrımcılık yaptığı da bir gerçek. 'Herhangi bir heteroseksüel çiftten farkımız olmadığını anlatmak acı veriyordu' Japan Times'a konuşan Ogawa, örneğin geçen sene annesi vefat ettiğinde geleneksel Japon cenazelerinde normalde kocanın ilgilenmesi gereken "taziye parası" işini partneri Oe'nin üzerine alması üzerine Ogawa'nın yakınlarının cenazeyi bırakıp kendisini Oe hakkında sorgulamaya başladıklarını anlatıyor. Ogawa, "Çok bitkindim ve üzgündüm. Öyle uygunsuz bir ortamda lezbiyen bir çift olduğumuzu, herhangi heteroseksüel bir çiftten farkımız olmadığını anlatmak acı veriyordu" diyor. Japon reklam şirketi Dentsu'nun 2017'de yaptığı araştırmaya göre ülkede 20-59 yaş aralığındaki her 11 kişiden biri kendini eşcinsel veya türevi olarak (trans, biseksüel, belirsiz gibi) tanımlıyor. Hatta yüzyıllar öncesinden gelen Japon geleneksel sanatlarından "ukiyoe" (tahta baskı) eserlerinin bazılarında eşcinsel sahnelerin tasvir edildiği bilinen bir gerçek. Eşcinsel evliliğe izin vermesi durumunda ise Japonya, bu hakkı tanıyan ilk Asya ülkesi olarak tarihe geçebilir. Ancak zaman Japonya'nın aleyhine işliyor. Gerçek şu ki hızla yaşlanan ülkede evlenme ve çocuk doğurma oranları da sürekli düşüşte. Bu konuda politika üretemeyen, oldukça endişeli olan siyasiler eşcinsellik konusunda gaf üstüne gaf yapıyorlar. Nitekim geçen yıl Ağustos ayında iktidardaki Liberal Demokratik Parti'nin kadın milletvekili Mio Sugita bir dergi için kaleme aldığı yazıda halkin vergilerinden eşcinsel evliliklerini desteklemek için para harcanmasını eleştirmiş, "Eşcinseller çocuk yapamıyorlar. Diğer bir deyişle verimsizler, dolayısıyla ülkenin kalkınmasına katkıda bulunmuyorlar" diyerek tepki çekmişti.