Venezuela: Seçim sonuçları ne anlama geliyor?
Venezuela’da eski Devlet Başkanı Hugo Chavez’in yaşamını yitirmesini takiben yapılan seçimlerde sandıktan çıkan sonuçlar, ülkenin yeni ve zorlu bir siyasi döneme girdiği şeklinde yorumlandı.
Yorumlara göre önümüzdeki dönemde iç politikada kriz derinleşebilir, Chavezsiz bir sol iktidarın işiyse 'son derece zorlaşmış' durumda. Geçen Ekim ayında yapılan genel seçimlerde Chavez, rakibi muhalif lider Henrique Capriles’e yüzde 11'lik fark atmıştı. Chavez’in varisi Nicolas Maduro ise, son seçimlerde sadece yüzde 1,7 civarında bir puan farkıyla seçimleri kazanabildi. Muhalefet, seçimleri Capriles’in kazandığını, ancak oylamaya hile karıştırıldığını iddia ediyor. Maduro’nun kendisine oy vermeyenlere ülke için ‘birlikte çalışma’ çağrısı yapmasına karşın Capriles, hükümetin yenilgiye uğradığını ve meşru olmadığını savunuyor. Sonuçlar Chavez yandaşları arasındaysa çeşitli soruları gündeme getirmiş durumda. Chavez yandaşları sonuçları sorguluyor Meclis Başkanı Diasdado Cabello “Bu sonuçlar derin bir özeleştiriyi gerektiriyor” yorumunu yaptı. Venezuela’da hükümet çizgisinde yayın yapan, önemli internet sitesi www.veneuzelaanalysis.com’da Tamara Pearson tarafından kaleme alınan yazıda “Teknik olarak kazanmış olsak da, Maduro’nun bile kabul ettiği gibi kaybettik” yorumu yapıldı. Pearson yazısında, enflasyon ve bazı tüketim mallarına ulaşamama gibi konular karşısında hükümetin halka yeteri kadar açıklama yapmak yerine, sorunları emperyalizme bağlayan genel bir dil kullandığını ve bunun bir eksik olduğunu belirtiyor. BBC’nin Orta Amerika muhabiri Will Grant, Maduro hükümetinin büyük zorluklara karşı karşıya olduğu yorumunu yapıyor. Yüksek enflasyon, elektrik kesintileri, yüksek suç oranları, piyasada bazı gıda ürünlerinin ve bazı tüketim mallarının yokluğu, koşullar yüzünden sürekli isyanlara sahne olan hapishaneler, dış politika ve iktidar yanlıları içindeki bölünmeler başlıca sorunlar olarak öne çıkıyor. Caracas’tan bir analiz kaleme alan, Reuters Haber Ajansı’jndan Brian Ellsworth ve Enrique Andres Pretel, Maduro’nun bu seçim sonuçlarıyla Chavez’in yaptığı gibi kamulaştırmalara devam etme konusunda büyük zorluklar yaşayabileceğini iddia ettiler. Ellsworth ve Pretel’e göre Maduro, Chavez’in Washington’a mesafeli, Küba ve Latin Amerika’nın solcu hükümetleriyle dayanışma içindeki dış politikasını sürdürmekte de zorlanabilir. Chavez olmadan Chavezcilik zorlaşacak Karizmatik bir lider olan Chavez yokken, Chavez yandaşları arasında bölünmeler yaşanması olasılığı da iddialar arasında. Böylesi muhtemel bir bölünmeninse, muhalefetin iktidara gelmesinin yolunu açabileceği de konuşuluyor. Zira iktidar çevresinde farklı grupları birarada tutan asıl etmenin Chavez'in karizmatik ve güçlü liderliği olduğu düşünülüyor. Maduro iktidarı şimdi zorlu sorunlarla karşı karşıya. Anlaşılan o ki, Chavez’inki gibi bir iktidar gücüne sahip olmayan Maduro bu sorunlarla mücadele ederken muhalefet çok daha etkin bir şekilde ülke politikasına müdahale edecek. Capriles’in seçimlere hile karıştırıldığını iddia etmesi ve muhaliflerin şimdiden sokak protestolarına başlaması bunun en büyük göstergelerinden biri olarak yorumlanıyor. Ülkede muhalefet ve iktidar arasındaki gerilimin derinleşmesi son derece olası görülüyor.