DERGİ - Çin'de raylarla taşınan bina ne ifade ediyor?
Çin’de tarihi bir bina, bölgedeki inşaat çalışmalarını başlatmak için 90 metre ileri taşınıyor. Bu yöntemle geçmişi korumak mümkün mü?
Geçmişi bir kutuya doldurup kendimizle götürmemiz ne kadar olanaklı? Çocukluğumuza dair eşyayı, oyuncaklarımızı, fotoğraflarımızı bir bavulda toplayabiliriz. Peki ya geçmişin kendisini? Geçen zamanı, büyüdüğümüz, uyuduğumuz, hayal kurduğumuz yerleri? Çin’in Wuhan kentinde tarihi bir binayı 90 metre doğuya taşımak için yapılan hazırlıkları gösteren ilginç bir fotoğraf yayımlandı bu hafta. Dünyada nelerin taşınıp taşınamayacağı konusunda kafa yormayı gerektiren bir fotoğraf bu. Bu üç katlı bina eskiden gönüllü itfaiye hizmetleri için kullanılırmış. Paslı çelik borularla kurulu iskele bir koza gibi sarmalamış binayı. Haberin sonu Şehirdeki yıkım ve yeniden inşanın belirsiz bir sembolü olan iskele, Çin çapında sürmekte olan ve eşi benzeri görülmemiş sanayileşme çağında önem kazanmış görünüyor. İskeleden sanata İrlanda kökenli Amerikalı ressam ve heykeltraş Sean Scully, bazı eserlerini iskelenin şiirsel gücünü hayalinde canlandırarak oluşturmuş. Çin’deki büyük müzelerde eserleri sergilenen ilk Batılı çağdaş soyut ressamlardan biri Scully. Yığın Halindeki Çin adlı yeni dev enstalasyonu ile Wuhan’da taşınan bina fotoğrafını yan yana koyduğumuzda beklenmedik bir şekilde dokunaklı geliyor insana. Scully’nin çelik eseri 15 metre genişliğinde ve rastgele üst üste konmuş 100 adet çerçeveden oluşuyor. Diğer soyut resimleri gibi Scully’nin bu eseri de gözleri kenarlara yönelterek dağınık durumun düzen içinde görülmesini sağlıyor. Böylece, geçmişin maddi özünü, yani iskeleyle çevrelenmiş binayı değil, çok daha değerli bir şeyi, hayatta olduğumuzu hatırlatan zamanı muhafaza ettiği hissi veren boş bir çerçeve ortaya çıkıyor. Bu heykelin etrafında gezinmek tarifi zor esrarengiz bir boyuta bakınmak gibi bir şey. Bir iyi karşılamak, bir geri püskürtmek için bu boyut sürekli genişleyip daralıyor. Başka bir deyişle, hayata çok da yabancı olmayan bir alan yaratıyor.