Şam'da yas havasında Paskalya
Eski Şam, halk arasında Hristiyan nüfusun çoğunluğu nedeniyle Hristiyan mahallesi olarak bilinir.
Noel ve Paskalya gibi Hristiyanlığın özel ve kutsal günlerinde dini törenlerin, kutlamaların ve etkinliklerin yapıldığı adrestir Eski Şam. Mahalle kutsal günlerini, ülkede 4'üncü yılına giren kriz öncesi renkli görüntüler, tören alayları, gündüz geçitleri, bolca süsleme ve ışıklandırma ile kutlardı. Kriz süresince her yıl biraz daha sadeleşen dini tören ve kutlamaların en sönük olanı bu yılki Paskalya Bayramı oldu. Mahallenin ve kiliselerin süslemesi önceki yıllara göre yok denecek kadar azdı. Gündüz törenleri, kiliselerdeki bando geçitleri ve koro gösterileri yapılmadığı gibi kilise içlerindeki dua törenleri de akşam saatlerine alınarak süresi kısaltıldı. Törenlerin bayramdan çok yas havasında geçtiğini söylemek abartılı olmaz. "Tanrı anlayacaktır" Eski Şam'daki Hristiyan esnaflardan biri Paskalya nedeniyle karısının tatlı çörek yaptığını, evi temizlediğini ve misafirlere hazırladığını anlatıyor. Kiliselerdeki tören ve dualara katılıp katılmama konusunda ise "Bayram boyunca kiliselere saldırı yapılmasından korktuk. Karımla konuştuk. Kiliseye gitmeyip evimizde dua ettik. Tanrı anlayacaktır" diyor. "Paskalya törenleri sırasında saldırı olabilir" tedirginliği nedeniyle kiliselerdeki tören saatlerinde mahalle araç trafiğine kapatıldı. Kiliselere girişlerde güvenlik kontrollerinin yanısıra mahalle girişlerinde de çanta kontrolü yapıldı. Paskalya boyunca mahalleye birkaç havan topu ve roket düştü, can kayıpları oldu ancak mahalleye havan topu, roket atılması Paskalya'ya has bir durum değil. Şam merkezin kırsala en yakın mahallelerinden biri olan Eski Şam rastgele atılan havan topu ve roket menzili içinde. Paskalya Bayramı'nın son akşamında 'saldırı tedirginliği' ve sıkı güvenlik önlemlerine rağmen kiliseler oldukça kalabalıktı. Ancak hem din adamlarının duaları hem kilise içinde kulak misafiri olduğum konuşmalar bir önceki gün mahalleden bir başka esnafın söylediğini doğruluyor nitelikteydi. Bu yıl bayram alışverişi yapmadıklarını ve yeni giysiler almadıklarını söyleyen mahalleliye göre "Paskalya bu yıl Hristiyanlar için bayram olmadı. Kiliseye dua için gittiklerinde, evlerinde birbirlerini ziyaret ettiklerinden sadece kayıplarından konuşup barış için dua etmişler." Kilisedeki törende arka sıralardan birinde oturan ve sürekli ağlayan bir kadına ne için dua ettiğini sordum. Evlerinin Şam kırsalındaki Malula'da olduğunu, kasabanın aralarında Nusra Cephesi'nin de olduğu silahlı muhalifler tarafından saldıya uğramasından beri oğlundan haber alamadığını anlatıyor. "Oğlumu arayamadan kasabadan çıktık. Kaybolduktan aylar sonra sağ dönenler var. Oğlum için dua ettim" diyor. Malula: Terk edilmiş kasaba Suriye'nin başkentindeki Paskalya kutlamalarının sönük geçmesinin bir nedeni de Türkiye-Suriye sınırındaki Kesep ile Şam kırsalındaki Malula kasabasında yaşananlar... Şam'a yaklaşık 50 kilometre mesafedeki Hristiyan nüfusun yoğun olduğu Malula geçtiğimiz yıl Eylül ayından beri iki kez el değiştirdi ve birkaç ay Nusra Cephesi'nin kontrolünde kaldı. Suriye ve Orta Doğu Hristiyanlarının yanısıra dünyanın çeşitli yerlerinden gelenlerin de ziyaret ettiği kasaba, krizin başlangıcına kadar Paskalya kutlamalarının önemli merkezlerinden biriydi. İsa Peygamberin çarmıha gerilişini tasvir eden törenlerin yanısıra binlerce yıllık kiliseleri nedeniyle de Hristiyanlar açısından önemli bir merkezdi. Kasaba, Eylül ayından itibaren rahibelerin kaçırılması, kiliselerin yakılması ve şiddetli çatışmalarla birçok kez haberlere konu oldu. Paskalya'dan yaklaşık bir hafta önce Suriye ordusunun kontrolüne geçti ancak 'güvenlik nedeniyle' henüz sivillerin dönüşüne izin verilmiyor. Gazetecilerin girebildiği kasabada ibadet yerleri ve evler kullanılamaz durumda. Kasabanın sembolü olan Azize Tekla Kilisesi ağır hasar görmüş ve ibadete açılacak durumda değil. Kilise içindeki bölümlerden birinde İsa Peygamber ve Meryem tasvirlerinin önünde yanan mumu neden koyduklarını soruyorum. Temizlik ve kasabanın korunması için döndüğünü anlatan Malulalı bir gencin yanıtı, "Burası hâlâ bizim ibadethanemiz."