Af Örgütü: Türkiye'de terör yasaları keyfi kullanılıyor
Ahmet Şık, Hatip Dicle, Halil Savda, Fazıl Say ..
Bu isimlerin bir kısmı yaygın bir kitle tarafından bilinirken, bazıları ancak gündemi daha dikkatli takip edenlerin tanıdığı isimler... Çalışmaları, meslekleri farklı olsa da bu isimleri buluşturan ortak bir nokta var. Farklı davalardan yargılanıyor ya da yargılanmış olmaları. Kimisi tutuklu, kimisi tutuksuz, kimisi de beraat etti. Bazıları ise haklarında yeni bir soruşturma açılması için Adalet Bakanlığı'ndan izin istenenler arasında. Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), bu isimlerin de aralarında bulunduğu çok sayıda kişinin durumu merceğinden Türkiye'deki ifade özgürlüğünü irdelediği raporunda, mevzuattan ve uygulamalardan kaynaklanan sorunların sürdüğü uyarısında bulunuyor. Örgüt, Temmuz 2012'de yasalaşan üçüncü yargı paketi ve önümüzdeki günlerde TBMM gündemine gelmesi beklenen dördüncü yargı paketini değerlendirirken, özellikle son yıllardaki uygulamalara dikkat çekiyor. Örgüte göre, "En olumsuz gelişme, siyasi konuşmalar, eleştirel yazılar, gösterilere katılım ve yasal siyasi grup ve örgütlerle bağlantı da dahil olmak üzere, meşru eylemleri - ifade, örgütlenme ve toplanma özgürlüğü hakları ihlal edilerek - kovuşturmak için terörle mücadele yasalarının keyfi kullanımındaki yükselen artış oldu." Üçüncü yargı paketinin ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar konusunda kapsamlı bir reform yaratmadığı da raporda yer bulan eleştiriler arasında. '4. yargı paketi umut vermiyor' Dördüncü yargı paketinin bu tür davaların açılması konusunda bir değişiklik vaadetmediği görüşü savunulan raporda "Tasarı, ifade özgürlüğünü kısıtlaması sebebiyle tamamen iptal edilmesi gereken bir dizi yasa maddesini yürürlükte tutmaya devam ediyor" deniliyor. Af Örgütü'nün Türkiye araştırmacılarından Andrew Gardner İstanbul'da raporun açıklandığı basın toplantısında da aynı sorunun altını çizerek, "En önemli sorun terörün tanımı. Demokratik eylemleri kapsıyor. Kitap yazmak, gösteriye katılmak veya siyasi partiye üye olmak suç olmamalı. Dördüncü yargı paketi bunlarla ilgili değişiklikler yapılmadan hakiki bir reform olmayacak'' görüşünü dile getirdi. Af Örgütü'nün Avrupa ve Orta Asya direktörü John Dalhuisen de, BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlarken, ''bazı şeylerin değişmesinin gerektiği kesin'' görüşünde. Hükümetin de reformların yapılması gerektiğinin kesinlikle farkında olduğuna işaret eden Af örgütü yetkilisi, ihtiyatı da elden bırakmayarak, ''Dördüncü yargı paketi için önümüzde kısa bir zaman var gibi görünüyor. Ama önümüzdeki birkaç yıl için temkinli şekilde iyimserim diyebilirim. Ancak kısa vadede büyük değişiklikler beklemeyecek kadar gerçekçiyiz'' diyor. Çarpıcı istatistiklerin yer aldığı rapora göre, "Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemelerinin 2010 yılında (verilere ulaşılabilen en son dönemde) tamamladığı adli soruşturma sayısı 68 bin 108'i buldu. 36 bin 364 kişi aleyhinde de adli kovuşturma başlatılmış durumda." Yine rapora göre, veriler 2008 yılından bu yana adli soruşturma sayısının 10 kat arttığını gösteriyor. Af Örgütü, Türk Ceza Kanunu'nun uluslararası hukukla bağdaşmadığını belirttiği bazı hükümlerinin değiştirilmesini tavsiye ederken, özellikle ''Türk Milletini aşağılama, halkı askerlikten soğutma, suçu ve suçluyu övmenin haksız yargılamalara neden olduğunu vurgulayarak, bu maddelerin "kaldırılması" çağrısında bulunuyor. Bunların yanında Terörle Mücadele Kanunu'nundaki (TMK) bazı maddelerin iptal edilmesi veya değiştirilmesi de rapordaki tavsiyeler arasında. Değiştirilmesi veya iptal edilmesi önerilen TMK maddeleri arasında, "terör örgütlerinin açıklama ve bildirilerini basma ve yayınlama" veya "terör örgütü adına hareket etme"yi şuç sayan maddeler de bulunuyor.