Mısır'da devrim hedeflerine ulaştı mı?
Bundan beş yıl önce Mısır'da, başta başkent Kahire olmak üzere farklı kentlerde sokaklara dökülen binlerce kişi bir devrimin fitilini ateşledi.
Hüsnü Mübarek yönetimi karşıtı protestocular ile güvenlik güçleri ve Mübarek yandaşlarının çatıştığı gösteriler yaklaşık iki hafta sürdü. Gösterilerin sonunda, Mübarek'in 'devrilemez' görülen 30 yıllık 'demir yumruklu iktidarı' alaşağı olmuş ve ülkede yeni bir dönem başlamıştı. Ülkenin kaderini belirleyen sokak Bu yeni dönemdeki parlamento seçimlerinde önce Müslüman Kardeşler'in Özgürlük ve Adalet Partisi iktidara geldi. Radikal İslamcı Nur Partisi de seçimde ikinci olunca, İslamcı güçler parlamentonun yüzde 70'ini ele geçirmiş oldu. Haberin sonu Müslüman Kardeşler'in hükümet uygulamaları toplumun bir bölümünde büyük tepkiye neden oldu, ve yeniden sokak eylemleri başladı. TIKLAYIN - PROFİL: MÜSLÜMAN KARDEŞLER 25 Ocak sürecinde yer almış laik ve sol kesime göre Mursi yeni bir otoriter yönetim inşa ediyordu ve "25 Ocak devrimi çalınmıştı". Milyonlarca kişi 2013 yazında, iki yıl öncesinin de taleplerinin içinde olduğu sloganlarla meydanlardaydı. Gösterileri takiben General Abdülfettah Sisi liderliğinde gerçekleştirilen askeri darbe, bir yeni dönemin daha açılmasına neden oldu. Sisi, 2014'te gerçekleştirilen, Müslüman Kardeşler'in ve devrim sürecinde Tahrir'de bulunan birçok siyasi grubun boykot ettiği seçimlerden zaferle çıktı. Seçimler yüzde 45 gibi düşük bir katılımla ve usulsüzlük iddiaları eşliğinde gerçekleştirildi. Mısır bugün 2011 öncesine göre daha adil ve demokratik mi? Mısırlılar arasında bugünkü yönetime bakışta farklı görüşler mevcut. Mısırlıların önemli bir bölümünün istikrar arayışı nedeniyle Sisi'yi desteklediği belirtiliyor. Kimilerine göreyse 5 yıl önceki Mübarek karşıtı talepler, özellikle de demokrasi ve insan haklarıyla ilgili olanları bugün de güncel. Reuters haber ajansına konuşan 2011 göstericilerinden Esraa Abdelfattah, bugün aynı taleplerle siyasi çalışmalarına devam eden az sayıdaki siyasi eylemciden biri. Tahrir eylemlerini yönlendiren gençlik örgütü 6 Nisan hareketinin kurucularından Abdelfattah, muhalefet eden herkese baskı uygulandığını söylüyor ve ekliyor: "Facebook ve Twitter'da görüşlerini yazanlar bile, yazdıkları nedeniyle sorgulanıyor." TIKLAYIN - MISIR'DA TAHRİR PROTESTOLARININ 5. YILDÖNÜMÜ İnsan hakları örgütlerine göre Sisi yönetimi altında bugüne kadar İslamcı, laik, solcu 40 bin siyasi eylemci tutuklandı. Haber ajansı AFP'ye konuşan, Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Direktörü Said Boumedouha, "Mısırlılar ülkenin bir polis devletine dönüşünü seyretmek zorunda bırakıldı" diyor. 'Karşı devrim kazandı' Bugün Mısır'da polisten izin almadan gösteri düzenlemek bir suç. Abdelfattah da geçtiğimiz dönemde gençleri bir işçi grevine desteğe çağırdığı için kısa süreliğine tutuklanmış. Birçok Mısırlıya göre Sisi'nin uyguladığı baskılar İslamcı militanlara yönelik önlemler. AFP'ye konuşan Paris merkezli Uluslararası ve Stratejik Çalışmalar Enstitüsü'nden Karim Bitar, bugün gelinen noktayı şu sözlerle yorumluyor: "Açık ki karşı devrim zafer kazandı. Devrim ele geçirildi ve toprağa gömüldü." 'Devrim bir gün tamamlanacak' Abdelfattah ise "devrimin tamamlanacağına" inanıyor: "İnsanların yarın, gelecek yıl ya da bir sonraki yıl sokaklara dökülüp dökülmeyeceklerini bilmiyorum. Devrim; insanların özgürlük, ekmek, adalet ve itibar talep etmesidir. Halk bunları talep etmeye devam edecek. "Genç kuşakların gözlerine baktığımda devrim fikri ve hayalinin hâlâ orada olduğunu görüyorum. Bu devrimi tamamlamak için küçük ya da büyük her tür rolü oynamaya hazırım." Abdelfattah "iktidarın baskıların ters tepeceğini ve yeni özgürlük çağrılarını doğuracağına" inanıyor. Mısırlı yetkililer, devrimin beşinci yıldönümü için gerçekleştirilecek gösterilere izin verilmeyeceğini duyurdu. Sokağa çıkma çağrısı yapan tek grup Müslüman Kardeşler oldu. Kahire'nin önemli noktalarına polis sevk edildi. Sisi: İkinci bir devrim çağrıları neden? Sisi, geçen ay yaptığı bir konuşmada "Yeni bir devrim gerçekleştirme çağrıları duyuyorum. Neden? Ben iktidara sizin iradeniz ve seçiminizle geldim, iradenize karşı çıkarak değil" dedi. Birçok uzmana göre Mısır halkının önemli bir ölümü siyasi çalkantılar ve istikrarsızlıktan yorulmuş durumda. Uzmanlar, bu kesimin gözünde ortada bir alternatif olmadığını ve Sisi'nin istikrarı belirli ölçüde sağladığını söylüyor. Ancak Sisi'nin karşısında önemli sorunlar da var. Turizm gelirleri ve yatırımların düştüğü ülkedeki ekonominin canlandırılamaması bu sorunlardan biri. Bir diğeri ise IŞİD'in (Irak Şam İslam Devleti) artan saldırıları. Devrim önümüzdeki dönem Mısır'ın gündemine yeniden girecek mi bilinmez. Ancak Sisi'nin uygulamaları, toplumun bir bölümünde destek bir bölümündeyse tepkiye sebep olmaya devam edecek gibi ve geçmişe dair kıyaslamalar da sürecek gibi görünüyor.