Çin-Hindistan sınırında gerginlik: Çin'den 'Hint ordusu sınırı geçerek ateş açtı' iddiası
Çin ile Hindistan sınırında, statüsü tartışmalı Keşmir'in Ladakh bölgesinde gerginlik bir kez daha tırmanışa geçti. Hint askerlerinin yasa dışı olarak sınırı geçtiğini ve ateş açtığını ileri süren Çin'in iddialarına, Hint ordusundan yalanlama geldi.
Çin'de devlet denetimindeki Global Times gazetesi Hint askerlerinin "yasa dışı biçimde sınırı geçtiğini" bildirdi. Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun sözcüsü Zeng Şuili, Hindistan'ın eyleminin karşılıklı anlaşmaları ciddi biçimde ihlal ettiğini ve bölgedeki gerginliği tırmandırdığını iddia etti. Çin ordusundan yapılan açıklamada, Çinli askerlerin "misilleme yapmaya mecbur bırakıldığı" ifade edilirken, misilleme olarak hangi adımların atıldığı belirtilmedi. Hindistan ordusu ise iddiaları reddederek, Çinli birlikleri, iki ordunun karşı karşıya gelmesi sırasında havaya ateş açmakla suçladı. Haberin sonu Hindistan ordusundan yapılan açıklamaya göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Hint askeri mevzilerine yaklaşarak havaya ateş açtı. İki ordu arasındaki gerilimden bir gün önce, bölgede yaşayan beş Hint sivilin Çinli birlikler tarafından kaçırıldığı iddiaları gündeme gelmiş, Hindistan ordusu Çinli yetkilileri ikaz etmişti. Haziran çatışmasıyla sınır hattı ısındı İki nükleer güç olan Çin ve Hindistan arasında, Keşmir'in Ladakh bölgesindeki sınırda bir süredir gerginlik yaşanıyor. Hindistan ve Çin, 3 bin 440 kilometrelik bir sınıra sahip ve bu sınır boyunca yer yer çözümlenmemiş egemenlik iddiaları var. Bölgenin dağlık, buz kaplı ve nehirlerle dolu yapısı, sınırların belirlenmesini zorlaştırıyor. Çin ile Hindistan arasında 1996'da yapılan bir anlaşmaya göre iki taraf da bölgede silah ya da patlayıcı bulunduramıyor. Sınır bölgesinde 45 yıldır yaşanan ilk ölümlü çatışmada, 15 Haziran günü 20 Hint askeri hayatını kaybetmişti. Hint yetkililer yaşanan olayda çıplak elle dövüşüldüğünü, demir çubuk ve taş kullanıldığını söylemiş, iki taraf da olay sırasında silah kullandığını reddetmişti. Yaşanan son gerilimde iddia edildiği gibi silahlar ateşlendiyse, bu, 45 yıl sonra ilk kez sınırda silah kullanıldığı anlamına gelecek. Çin sınırına yakın bölgelerde Hint ordusuna ait kontrol noktaları. Bölgedeki gerginliğin geçmişi nedir? Çin 1950'den bu yana, Hindistan'ın İngiltere sömürgesi olduğu dönemde çizilmiş sınırları tanımayı reddediyor. Hindistan'ın Güney Tibet diye adlandırdığı Arunaçal Pradeş eyaletinin tamamında da hak iddia ediyor. Ladakh bölgesinde sınır alanının coğrafi koşulları, hattın net bir şekilde belirlenmesini iyice zorlaştırıyor. Hindistan, Çin'i Ladakh'daki Galwan Vadisi'ne binlerce asker konuşlandırmakla suçluyor ve Çin'in, 38 bin kilometrekarelik Hint toprağını işgal ettiğini öne sürüyor. Hindistan ve Çin geçmişte yalnızca bir kere, 1962'de savaşmış, Hindistan ağır bir yenilgi yaşamıştı. Çin'in Hindistan'ın kuzeydoğusuna girmesiyle başlayan savaşta iki taraftan toplam 2 binden fazla asker yaşamını yitirmişti. Bir ay kadar süren savaşın ardından ateşkes anlaşması imzalanmış ve iki ülke, savaş öncesi sınırlarına dönmüştü. Gerilim neden yeniden tırmanıyor? Gerilimin yeniden yükselmesinin temelinde iki ülkenin çatışan stratejik çıkarları yatıyor. Hindistan Ladakh'daki sınır boyunca onlarca yeni yol inşa etti ve 2022'de biteceği açıklanan altyapı projesi hala sürdürülüyor. Çin, Hindistan'ın bölgeye altyapı getirmesinden memnun değil. Nitekim 15 Haziran'daki çatışma da bu yolun geçtiği bir noktada meydana geldi. Söz konusu yollar, Hindistan'ın, bir çatışma durumunda bölgeye hızla asker ve teçhizat ulaştırma ve hava desteği sağlama imkanlarını artırıyor. Bu arada Çin de Tibet bölgesini Sincan'a bağlaması bakımından önem taşıyan bu bölgenin kendi tarafında yol ve altyapı çalışmaları yürütüyor. Nisan ayından bu yana iki taraf da Galwan Vadisi çevresine asker, tank, top, füze rampaları, helikopter ve savaş uçağı yığınağı yapıyor.