Rabia Naz'ın ölümü: TBMM Komisyon raporunda hangi tespit ve öneriler yer alıyor?
Giresun'un Eynesil ilçesinde 13 Nisan 2018'de evinin önünde yaralı bulunan ve daha sonra yaşamını yitiren Rabia Naz Vatan ve diğer şüpheli çocuk ölümlerini araştırmak üzere kurulan TBMM Araştırma Komisyonu, raporunu tamamlayarak, Meclis Başkanlığı'na sundu.
CHP ve HDP'li üyelerin muhalefet şerhi koyduğu komisyon raporunda, Rabia Naz Vatan'ın kesin ölüm nedeni veya ihtimallere ilişkin tespitlere yer almazken, soruşturma sürecine ilişkin çok sayıda ihmal, özensizlik ve eksiklikler sıralandı. Olayın ardından, olay mahalline birçok kişinin girdiği ve bu nedenle "delillerin kaybolmuş olabileceği" değerlendirmesine yer verilen raporda, Rabia Naz'ın otopsisinde de eksiklikler bulunduğu ifade edildi. Olası nedenler çıkarıldı, ihmal ve eksiklikler raporda yer aldı Taslakta Rabia Naz'ın vefatına ilişkin "olası nedenleri" sıralayan bölüm Meclis Başkanlığı'na sunulan raporda yer almadı. Raporda Rabia Naz Vatan'ın ölüm nedenine ilişkin, "soruşturma süreci devam ettiği" gerekçesiyle kesin bir tespite yer verilmezken, soruşturma sürecindeki eksiklik ve özensizliklerle ilgili saptamalarda bulunuldu. Haberin sonu Raporda, olay yeri incelemesi yapan kolluk ekiplerinin ve savcılığın olayın tüm yönleriyle incelenmesi konusunda gerekli özeni göstermediği, olay mahalli olan Vatan Apartmanı'nın çatısına ilk çıkan görevlilerin kamera kaydı tutmadığına vurgu yapıldı. "Rabia Naz'ın ayakkabısını delil torbasına koymaması nedeniyle, ayakkabı altındaki beyaz tozlar ile çatıdaki çimentonun eşleştirilemediği, Rabia Naz'ı ilk gören kişi olan Mürsel Küçükal'ın soruşturma süreci içerisinde verdiği ifadelerde tutarsızlıklar ve tenakuzların görüldüğü" belirtilen raporda, diğer ihmaller ise şöyle sıralandı: "Deliller kaybolmuş olabilir, otopside eksikler var" "Olay mahalli olan binaya ve Rabia Naz'ın düştüğü iddia edilen fındıklık alana ve evin ön cephesine olaydan sonra birçok vatandaşın girip çıktığı ve bu sebeple delil olabilecek izlerin kaybolmuş olabileceği, Görele Devlet Hastanesinin kamera kayıtlarının incelenmediği, Rabia Naz'a ait bir çorabın kaybolduğu, otopsi işleminde bazı eksikliklerin olduğu (Rabia Naz'a hastane ortamında olunmasına karşın otopsi esnasında röntgen filmi çekilmemesi), Rabia Naz Vatan'a ait kıyafet, çanta, ayakkabı gibi delillerin, gerekli şekilde saklanması, sınıflandırılması ve tutanak altına alınması işlemlerinde hatalar yapıldığı, Eynesil Emniyet yetkililerinin talep ve ısrarına rağmen adli delillerin görevli Cumhuriyet Savcısı tarafından kriminolojik incelemeye zamanında gönderilmediği, Rabia Naz Vatan'ın olay günü evine gitmek için kullandığı yürüyüş güzergâhı ile olay yeri ve hastane ile ambulans gibi olayın aydınlatılmasına katkı sağlayacak mevki ve vasıtalara ilişkin kamera kayıtlarının zamanında alınmadığı, götürüldüğü hastanedeki çalışanların; yapılan işlemlerin raporlanması, tutanak altına alınması ve delil niteliği taşıyabilecek materyallerin saklanması noktasında gerekli özen ve hassasiyeti göstermediği, hastanede görevli doktorların henüz kesin bir kanıya ulaşmadan olay üzerine tahminlerinden oluşan değerlendirmelerinin müteveffanın yakınları ve diğer ilgili ilgisiz üçüncü kişilerce duyulduğu ve bu duyumlar ekseninde süreci yanlış etkileyebilecek makul veya akıldışı algıların oluşmasına yol açacak yorumların yapıldığı, Sosyal medyada ve basında olaya ilişkin doğru bilgi sahibi olmadan yapılan yorumların soruşturmaya ve halen devam eden tanık beyanı alma sürecine zarar verdiği değerlendirilmiştir." Olayın Türkiye gündemine yansımasının ardından Görele Cumhuriyet Başsavcılığı'nca daha geniş kapsamlı bir soruşturma başlatıldığı belirtilen raporda, "Ne var ki bu ikinci soruşturmanın yapılma zamanı olay anındaki pek çok delilin değerlendirilmesini mümkün kılmamıştır" değerlendirmesi yapıldı. "Soruşturmaya müdahaleyi doğrulayacak bilgi yok" Raporda, Rabia Naz Vatan'ın ölümüne ilişkin soruşturmaya "müdahale edildiği" iddiası ayrı başlık altında ele alındı. Rabia Naz'ın babası Şaban Vatan'ın, 13 Şubat 2019'da CİMER'e yaptığı başvuruda, "Rabia Naz Vatan'ın vefatı soruşturmasında bazı kişilerin siyasi güç ve makamlarını kullanarak olayı örtbas etmeye çalıştıkları ve bu süreçte Giresun Emniyet Müdürlüğüne ve Cumhuriyet Savcısına baskı yapıldığı" iddiasında bulunulduğu anımsatıldı. Şaban Vatan'ın komisyona yaptığı açıklamalarda da benzer şüpheleri dile getirdiği kaydedilen raporda, bu iddiaları doğrulayacak bilgiye ulaşılamadığı ifade edildi: "Rabia Naz Vatan'ın ölümünün aydınlatılması, olayda varsa kusur ve kastı olan başkaca kişi ya da kişilerin açığa çıkarılması amacıyla yürütülen soruşturmaya müdahale edilerek maddi gerçeğin ortaya konulmasını engellemeye yönelik soruşturmayı yürütmekle görevli kurum ve kişilere herhangi bir makam, mevki, merci veya kişi tarafından kabulü mümkün olamayan emir veya talimat verme ya da tavsiye ve telkinde bulunma anlamına gelebilecek bir söz, davranış veya benzeri bir eylem olup olmadığı hususu komisyonca dinlenilen başta olayı soruşturmakla yetkili Giresun Cumhuriyet Başsavcısı, o tarihte Eynesil Emniyet Müdürlüğünde görevli emniyet amiri ve kolluk görevlileri ile sonradan görevlendirilen Giresun Emniyet Müdürlüğünde çalışan polis memurlarınca doğrulanmamıştır. "Dinlenilen kişiler, incelenen soruşturma dosyası, elde edilen diğer bilgi ve belgeler kapsamında meydana gelen olay sonrası bir kısım kişi veya kişilerce olayın tüm yönleriyle açığa çıkarılmasını engellemek amacıyla soruşturma makamlarına müdahalede bulunulduğuna veya delillerin karartıldığına yönelik iddiaları destekleyici herhangi bir somut bulguya rastlanılmamıştır." Şaban Vatan ve Atika Vatan "112/155 çağrı kayıtları 10 yıl saklanmalı" Raporun "sonuç ve öneriler" bölümünde, şüpheli çocuk ölümlerinde olay yeri incelemede karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri ile "kolluk birimlerince dikkate alınması gereken konular ve sorumluluklar"a ilişkin önerilere de yer verildi. Çocuk ölümlerinin başlangıçta "kaza ve doğal ölüm gibi görünebileceği" kaydedilen raporda, çocuk ölümlerinin incelemesinde azami dikkatin önemine vurgu yapıldı. Ölümle sonuçlanan vakalarda "psikolojik otopsi yapılması"nın teşvik edilmesi istenirken, "112/155 çağrı kayıtları en az 10 yıl saklanmalıdır. Geciken ölümler genellikle birden fazla suç mahallini içerebilmektedir. Bu sebeple çocuğun ölümünden önce bulunabileceği mekânlar, ambulans ve hastane süreci detaylı şekilde incelenmelidir" önerisine yer verildi. Raporda yer alan bazı öneriler şöyle: CHP ve HDP'den muhalefet şerhi Komisyon raporuna, CHP ve HDP'li üyeler ise muhalefet şerhi koydu. Komisyonun CHP'li üyeleri ise ayrı ayrı muhalefet şerhi hazırladı. CHP Giresun Milletvekili Nihat Tığlı ve İzmir Milletvekili Erdan Kılıç muhalefet şerhinde, komisyonun kamuoyunda çokça tartışılan bir çok şüpheli çocuk ölümünü araştırılmadığı eleştirisine yer verdi. Bazı tanıkların komisyona ifade vermeyi reddetmelerinin yanı sıra, konuyla ilgilenilen gazetecilerin dinlenme taleplerinin komisyon başkanlığı tarafından reddedildiği belirtilen muhalefet şerhinde, komisyonundaki bazı eksikliklere ilişkin tespitlere de yer verildi. Bu kapsamda Trabzon Adli Tıp'ta yapılan otopside "scopi" cihazı kullanılmaması ve bacaklara kesi atılmaması nedeniyle "kemik kırıklarının yönünün düşme veya trafik kazası konusunda net bir kanıya varılamamasına neden olduğu" ifade edildi. Rabia Naz Vatan "İlçenin haleti ruhiyesi bozuldu" CHP'li Komisyon Üyesi Jale Nur Süllü de muhalefet şerhinde, son yıllarda adli soruşturmalarda suçun bazı kamu görevlilerine yüklenerek, gerçek sorumlulardan hesap sorulamadığına vurgu yaparak, Rabia Naz soruşturmasında da benzer endişelerin söz konusu olduğunu ifade etti. Rabia Naz dosyasının "karmaşık ve çözülemeyen" bir dosyaya dönüştürüldüğüne dikkat çeken Süllü şu görüşlere yer verdi: "Soruşturmada araştırılanlar, araştırılmayanlar, gecikmeler, sonuçsuz kalışı; iki yıldır çözülemediği düşünüldüğünde, bunda kasıt, baskı aramak da son derece doğal görünmekte, görev kusuru, ihmali, bilinçsizlik, eğitimsizlikle açıklanamayacak düşünceleri akla getirmektedir. (...)Süreçte yaşadıkları çevresine ve ilçeye de yansımış tüm ilçenin halet-i ruhiyesi bozulmuştur. İlçede herkes çekinir hale gelmiştir. Nitekim dinlediğimiz tanık ifadelerinden bu durum açıkça görülmektedir." Süllü komisyon raporunda yer almayan bazı dikkat çekici eksikliklere ve soru işareti olan unsurlara da yer verdi. Soruşturmada adı geçmesine karşın aralarında eski Eynesil Belediye Başkanı Coşkun Somuncuoğlu'nun ifadesinin alınmadığına dikkat çeken Süllü, şu tespitlerde bulundu: Kerestecioğlu: Etkin soruşturma yapılmaması yargıya varmayı güçleştirdi Rapora muhalefet şerhi koyan HDP'li Komisyon Üyesi Filiz Kerestecioğlu da olay yeri inceleme, delillerin toplanması sürecindeki ihmallerin Rabia Naz'ın ölüm nedenine ilişkin kesin yargıya varılmasını engellediğine işaret etti. Olaya ilk müdahil olan ekibin görevini usulüne uygun olarak yerine getirmemesinin, "basit bir zaman kaybı değil, olayın aydınlatılamamasındaki en büyük etmenlerden biri olduğunu" belirten Kerestecioğlu, özetle şu görüşe yer verdi: