Olaylı Soçi konferansından 'Anayasa Komitesi' kararı çıktı
Rusya'nın girişimiyle Suriye'deki iç savaşın çözümü için toplanan ve olaylı geçen Soçi Konferansı, Suriye'de demokratik seçim çağrısı ile son buldu.
Katılımcılar Suriye anayasasının yeniden yazılması için bir komite kurulmasına da karar verdi. Resmi adı Suriye Ulusal Diyalog Kongresi olan ve Rusya'nın Soçi kentinde düzenlenen toplantıdan, muhaliflerin ana taleplerine yönelik bir sonuç ise çıkmadı. Reuters muhaliflerin büyük kısmının "anaysa komitesi" girişiminin amacının Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın ve Rusya'nın çıkarlarına hizmet etmek olduğunu düşündüğünü bildirdi. Esad karşıtları ve Batılı ülkeler, olası seçimlerde Suriyeli mültecilerin de yer almasını istiyor. Ancak Soçi'de yapılan çağrıda bu yönde bir madde yer almadı. Muhaliflerin bir diğer isteği olan orduda reform da konferansın sonuç bildirgesinde yoktu. Özgür Suriye Ordusu'nun (ÖSO) üst düzey yetkililerinden Mustafa Secari, "Bu konferans Esad ve onun terörist rejimi için özel olarak tasarlanmış" diyerek konferansı eleştirdi. Dışişleri: Türkiye Suriye'de her platformda katkı vermeyi sürdürecektir Türkiye, konferansa muhalefetin garantörü sıfatıyla gözlemci olarak katıldı. Dışişleri Bakanlığı, konferans sonunda yaptığı yazılı açıklamada Suriye'de siyasi değişim sağlanmasına yönelik çabalara Türkiye'nin her platformda katkı vermeyi sürdüreceğini belirtti. Açıklamada "Kongre'nin en önemli sonucunu, bir anayasa komitesi kurulması yönünde çağrı yapılması ve bu komite için 150 kişilik bir aday havuzu belirlenmesi teşkil etmiştir. Kongre'ye katılmama kararı alan muhalif grupları Kongre'de temsil etme yetkisini üstlenen Türk heyeti, muhalefetle bilistişare hazırlanan 50 kişilik bir aday listesi sunmuştur" dendi. Türkiye "sahada yaşanan ateşkes ihlalleri ve kongre konusunda giderilemeyen birtakım endişe ve belirsizlikler"i gerekçe göstererek Soçi'deki konferansa katılmama kararı almıştı. Haavalanı kriziyle geç başlayan konferans Konferans, muhalif örgüt temsilcilerinin havaalanından ayrılmayı reddetmelerinin yarattığı kriz nedeniyle geç başladı. Reuters haber ajansı, hükümete muhalif bazı grupların temsilcilerinin buraya kadar gelmelerine karşın toplantıya katılmak istemediklerini bildirdi. Habere göre, kongrenin organizasyonunda Suriye devletinin bayrağı ve ambleminin kullanılmasına "içerlediklerini" belirten bazı muhalif delegeler, bu durumu protesto etmek için havaalanını terk etmek istemedi. Suriye'nin kırmızı, beyaz ve siyah olmak üzere üç renkli yatay şeritten oluşan bayrağının ortasında iki yeşil yıldız yer alıyor. Silahlı bazı muhalif gruplar ise aynı bayrağın üç yıldızlı versiyonunu kullanıyor. Soçi konferansına katılan bazı Suriye hükümeti yanlısı delegeler, Beşar Esad ve Vladimir Putin'in resimlerini taşıyan rozetler takıyor. Reuters, Soçi havaalanını terk etmek istemeyen heyetin Türkiye'den geldiğini belirtti. Kazakistan'daki Astana görüşmelerine katılan isimlerden biri olan Ahmed El Burri, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Türkiye'ye geri döneceğiz. Ne olursa olsun, Soçi'ye adım atmayacağız. Ruslara Suriye hükümetini temsil eden tüm bayrak ve amblemlerin sökülmesini şart koştuğumuzu bildirdik" dedi. Reuters: Muhalefeti Türkiye temsil edecek Suriye muhalefetine yakınlığıyla bilinen gazeteci Muhammed Adnan, havaalanında yaklaşık 70 kadar kişinin olduğunu ve kendilerini Ankara'ya götürecek uçağı beklediklerini duyurdu. Rusya Dışişleri Bakanlığı'nda Artem Kozhin, TASS haber ajansına yaptığı açıklamada, "Türkiye'den gelen silahlı bir muhalif grubun katılım için bazı ek şartlar ortaya sunmasından dolayı bazı sıkıntılar yaşanıyor" dedi. Kozhin, sorunun çözümü için Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun iki kez telefonda görüştüğünü de aktardı. AFP'ye konuşan silahlı muhalif örgütten bir temsilci, Rusya'nın itiraz edilen sembol ve bayrakları değiştirme ya da kaldırmayı kabul ettiğini söyledi. Ancak AFP muhabiri, havaalanından kongrenin düzenleneceği salona doğru giden yoldaki flamaların halen yerinde durduğunu bildirdi. Ancak Reuters daha sonra geçtiği haberde, Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan bir kaynağın, Suriyeli örgütlerin toplantıya katılmayacağını ve muhalefeti Türk heyetinin temsil edeceğini açıkladığını söyledi. Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Soçi konferansı öncesi muhaliflerin taleplerini Rus mevkidaşı Lavrov ile telefonda görüştü. Lavrov'a protesto Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, konferansın açılışında yaptığı konuşmada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yolladığı mesajı okudu. Bu sırada bazı katılımcılar ayağa kalkarak, Lavrov'un sözünü kesti ve Rusya'nın hava bombardımanında sivilleri öldürdüğünü öne sürdü. Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin Rusya'nın girişimi ve Türkiye ile İran'ın da desteğiyle toplanmasına karar verilmişti. Üç ülkenin birlikte hazırladığı davetliler listesinde Suriye hükümetinin yanı sıra silahlı ve siyasi muhalif grupların temsilcileri de yer alıyor. Ancak, Cenevre görüşmelerinde muhalefeti temsil eden Yüksek Müzakere Komitesi ve Suriye'nin kuzeyindeki Kürt Demokratik Birlik Partisi (PYD) gibi gruplar Soçi'ye katılmıyor. Yüksek Müzakere Komitesi, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile en önemli müttefiki Rusya'yı askeri çözüm aramakla ve ciddi bir müzakere sürecine girmeye niyetli olmamakla suçluyor. PYD gibi Suriye'nin kuzeyindeki Kürt gruplar da Afrin'e yönelik Zeytin Dalı Harekâtı'na tepki olarak Soçi'yi boykot ettiklerini açıkladı. Bu durum, Konferans'ın ilk toplantısının kadük kalabileceği ve önemli bir sonuç doğurmasının zor olduğu yorumlarını beraberinde getirmişti.