Venezuela: Kendisini geçici devlet başkanı ilan eden Juan Guaido kimdir?
Venezuela'da muhalif siyasetçi Juan Guaido Ocak ayında kendisini geçici devlet başkanı olarak ilan etti ve 30 Nisan'da da arkasında bir grup asker ile çekilen görüntülerde Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun görevden alınması çağrısında bulundu.
ABD'nin yanı sıra Güney Amerika'daki çeşitli devletlerin de desteğini aldı. Maduro'nunkendisini devirmeye çalışan bir "ABD kuklası" olarak nitelediği, ABD'nin ise Venezuela'nın meşru lideri olarak tanıdığı Guaido kimdir? 35 yaşındaki Guaido ilk olarak 2007'de dönemin devlet başkanı olan Hugo Chavez'e karşı yürütülen öğrenci protestoları sırasında siyasete girdiğini söylüyor. 2007'de Chavez devlet başkanlığında dönem sınırlamasını kaldıran, devlet başkanına tek başına OHAL ilan etme yetkisi veren ve devletin ekonomi üzerindeki kontrolünü artıran yasal değişikliği referanduma götürmüş ve yüzde 51 ile reddedilen teklif Chavez'e ilk ve tek yenilgisini yaşatmıştı. Sosyalist Enternasyonel üyesi Voluntad Popular (Halk İradesi) Leopoldo Lopez, referandum zaferinin ardından popülerliğini artırdı. Haberin sonu Lopez 2014 yılında ev hapsine çarptırılıp siyasetten yasaklanınca 2015'teki Ulusal Meclis'te partisinin diğer partilerle kurduğu ittifaka liderlik etmesi için, o seçimde meclise giren kendisinden 12 yaş genç Juan Guaido'yu aday gösterdi. Venezuela'nın petrol bölgesindeki fakirlik Venezuela'nın Vargas eyaletinde doğan Guaido'nun ailesi, 1999 yılında bölgede 30 binden fazla kişinin yaşamını yitirmesine yol açan bir toprak kaymasından sağ kurtulsa da evsiz kalmıştı. O dönemde lise öğrencisi olan Guaido, 2000 yılında liseden, 2007 yılında Andres Bello Katolik Üniversitesi'nden mezun oldu. Sonrasında ABD'deki George Washington Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimi gördü. New York Times gazetesine konuşan Guaido'nun arkadaşı Juan Carlos Michinel, Guaido'ya mezun olduktan sonra Meksika'da bir iş teklif edildiğini fakat ülkesini değiştirmek için bunu reddedip Venezuela'da kaldığını anlattı. Guardian gazetesine konuşan muhalif siyasetçi ve Guaido'nun arkadaşı Freddy Guevara "Guaido bir savaşçı ve bir iyimser. Mütevazı ve içten. Herkesle iyi anlaşır, bildiğiniz siyasetçi profilinde değildir" demişti. Maduro: Yurtdışında tuvalet temizlemeyi bırakıp vatanınıza dönün 2017'de sokaklarda Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ittifakı 2015'teki seçimde Ulusal Meclis'teki çoğunluğunu kaybetti. Maduro 2017 yılında bu meclisi lağvederek yeni bir anayasa için Kurucu Meclis kuracağını ilan etti. Muhalefet bu seçimi boykot edince Kurucu Meclis'in tamamı hükümet yanlılarından oluştu. Venezuela'da seçim: Çatışmalarda en az 10 ölü 2017'de bu gelişmeleri protesto etmek için halkı sokağa çağıran siyasetçiler arasında yer alan Guaido, bu protestolardan bir izi, polisin plastik mermisinin izini boğazında taşıdığını söylüyor. Guaido protestolarda yaralandıktan sonra Ulusal Meclis'te kolunda sargıyla konuşmuştu Birleşmiş Milletler 2017'de 100'den fazla kişinin gösterilerde yaşamını yitirdiğini açıklamıştı. Çarşamba günkü gösterilerde iki kişi daha öldü ve toplam can kaybı 40'a ulaştı. Muhalefet Kurucu Meclis'i tanımadı, Ulusal Meclis'in faaliyetlerini devam ettirdi ve 2019 başında Guaido Ulusal Meclis Başkanı oldu. Daha önce adı pek duyulmayan 35 yaşındaki siyasetçinin dünya basınında ilk defa geniş şekilde yer aldığı andı bu. Guaido Ulusal Meclis Başkanlığına seçildikten sonra, 13 Ocak'ta kısa süreliğine gözaltına alındı. Gözaltının niteliği konusunda taraflar farklı açıklamalar yaptı. Hükümet, gözaltı işlemini gerçekleştiren maskeli güvenlik güçlerinin kendi başlarına hareket ettiğini ve olayın ardından cezalandırıldıklarını söylerken Guaido kendisini gözaltına alan görevlilerin muhalefete sempati besler gibi gözüktüklerini anlattı. Guaido 23 Ocak'ta yaptığı konuşmayla yalnızca Ulusal Meclis Başkanı değil, aynı zamanda Geçici Devlet Başkanı da olduğunu duyurdu. Maduro'ya karşı muhalif partileri destekleyen ABD de Guaido'yu Devlet Başkanı olarak tanıdı. Venezuela'da ilaç krizi: "Korkarım ilaç bulamadığım için öleceğim" Devlet Başkanı Maduro, Guaido ve diğer muhaliflerin ABD'nin kuklası bir avuç genç olduğunu söyledi. Maduro'nun partisinin üst düzey isimlerinden Maria Iris Varela Rangel ise Twitter hesabından şu mesajı paylaştı: "Guaido: Cezaevindeki hücreni ve üniformanı hazırladım. Umarım bakanlar kurulunu bir an önce açıklarsın ki cezaevinde sana eşlik edecek kişileri belirlemiş olursun, aptal çocuk." Muhalif lider Leopoldo Lopez'in eşi Lilian Tintori, Guaido için "Çalışkan, alçakgönüllü ve bizi birleştirebilecek biri. Fakat yaptığı riskli, onu da Leopoldo gibi hapse atabilirler" diyor. Guaido bunun riskli bir yol olduğunun bilincinde: "Bunun sonuçları olduğunu biliyorum. Bu görevi yerine getirebilmek için anayasayı tekrardan kurmalı ve bunun için tüm Venezuelalıların desteğine sahip olmalıyız." Guaido'nun annesi Norka del Valle Marquez de oğlunun 13 Ocak'ta gözaltına alınmasının ardından endişeli olduğunu söylemişti: "Korkup korkmadığımı sorarsanız, tabii ki korkuyorum. "Juan yıllarda mücadele verdi. Bu ülkeyi asla terk etmek istemedi. Onun kökleri bu topraklarda." Kamu görevi yasağı Mart ayında Guaido'nun kamuda görev almasına 15 yıl süreyle yasak getirildi. Bu, ülkede yasalarca belirlenen en uzun kamudan men cezası. Hükümet denetçisi Elvis Amoroso, Guaido'nun kişisel mali beyanlarında tutarsızlıklar olduğunu ve yurt dışı ziyaretlerinin kaynağının belirsiz olduğunu gerekçe gösterdi. Venezuela hükümetinden 'darbe girişimi suçlaması' Juan Guaido 30 Nisan'da orduya, Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu görevden alma çağrısı yaptı. Venezuela Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı General Vladimir Padrino ise ordunun Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya sadık olduğunu söyledi. Juan Guaido, 30 Nisan'ın ilk saatlerinde, başkent Caracas yakınlarındaki bir askeri üs dışında çekilen ve Twitter hesabında yayımladığı videoda halktan "Özgürlük Operasyonu'nun son aşamasını başlatmalarını" istedi. Videoda, Guaido'nun etrafında askeri üniforma giymiş bazı kişiler de görülüyordu. Çağrıya, ABD'den de destek geldi. ABD Başkanı Donald Trump, 'Venezuela'daki durumu yakından takip ettiğini' söyledi ve "ABD, Venezuela halkı ve özgürlüklerinin yanında!" dedi.