Durmuş Yılmaz: Merkez Bankası faiz indirerek tüm sorunları çözemez
Merkez Bankası'nın eski Başkanı Durmuş Yılmaz, siyasilerin faiz politikasına yönelik eleştirilerinin fayda sağlamayacağını ifade ederek "Merkez Bankası'nın gücü abartılıyor. Kısa vadeli faiz silahıyla ülkenin uzun vadeli yapısal sorunları çözülemez" dedi.
BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Durmuş Yılmaz, Türkiye ekonomisinin potansiyel büyüme oranının yüzde 5 civarında olduğunu hatırlattı ve son birkaç yılda büyümenin yüzde 3-3,5 düzeyinde kalmasının siyasi otoriteyi rahatsız etmesinin anlaşılabilir bir durum olduğunu ifade etti. Ancak Yılmaz, ekonomideki tüm sorunların çözümünün de para politikasında aranmaması gerektiğini söyledi ve "Düşük faiz ekonomik büyümenin yegane sebebi olsaydı bugün Avrupa'da ekonominin hızlı büyümesi gerekirdi, Amerika'nın hızlı büyümesi gerekirdi" dedi. ABD Merkez Bankası Fed, 2008 küresel krizinden bu yana politika faizini yüzde 0-0,25 aralığında tutuyor. Avrupa Merkez Bankası'nın politika faizi ise yüzde 0,05 seviyesinde. Merkez Bankası ne kadar güçlü? Sürdürülebilir ekonomik büyüme için düşük faizin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Yılmaz, "Merkez Bankası'nın gücü kuvveti biraz fazla abartılıyor... elindeki aygıt belli. Kısa vadeli faiz ve makro ihtiyati tedbir dışında bir şey yok. Merkez Bankası kısa vadeli faiz politikasıyla ülkenin verimliliğini artıracak eğitim reformunu gerçekleştiremez" diye konuştu. Haberin sonu Geçtiğimiz hafta hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan, hem de hükümet yetkililerinden Merkez Bankası'nın faiz indirmesi gerektiği yönünde açıklamalar gelmişti. Merkez Bankası'nın politika faizini yarım puan düşürüp yüzde 8,25'ten yüzde 7,75'e çektiği Para Politikası Kurulu toplantısı sonrasında konuşan Erdoğan, bu indirimin yeterli olmadığını ifade ederek "İnsanı böyle adeta çıldırtacaklar. Enflasyon düşerse, faizi düşüreceklermiş. Bu anlayış anlayış değil, bu yanlış bir mantık. Şu anda bağımsız bir kurul olarak Merkez Bankamızın özellikle Avrupa'da, dünyada faiz oranları düşerken hala bu faiz oranında direnmesini doğru bulmuyorum. Düşürmesi lazım" demişti. 'Kurumlar yıpratılmamalı' Durmuş Yılmaz 2008'de yeni Türk Lirası banknotlarının tanıtımını Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte yapmıştı. Merkez Bankası Başkanlığı görevini tamamladıktan sonra Abdullah Gül'e Cumhurbaşkanlığı döneminde danışmanlık da yapmış olan Durmuş Yılmaz, siyasi kanattan gelen eleştirilerin ekonomiye yansımasının da olumsuz olabileceği görüşünde. Ekonomiyi yöneten karar alıcı kurumların büyüme denklemi içerisinde bir değişken olduğunu söyleyen Yılmaz, "Eğer siyasiler yapılması gereken reformları yapmazlar, hep para politikasının etrafında dönüp dururlarsa, uzun vadede Merkez Bankası'nın çok fazla eleştirilmesi bir şey getirmez" dedi. Yılmaz, "Kurumlara olan güvenin zayıflamaması lazım. Kurumlara güven zayıfladığında elde edilen başarılarda bir gerileme oluyor" diyerek devam etti. 'Ara toplantılar istisnai olmalı' Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'nın geçtiğimiz hafta "Ocak ayı enflasyonu beklentinin çok altında kalırsa ara bir toplantı ile faiz indirebiliriz" açıklamasını da değerlendiren Durmuş Yılmaz, "Bunlar ağrı vereci şeyler. Normal işleyen bir sistemde bu tür şeylere tevessül edilmemesi lazım" dedi. Merkez Bankası Başkanlığı döneminde kendisinin de acil Para Politikası Kurulu toplantısı yaptığını hatırlatan Yılmaz, "O dönemde faizi bayağı yükseltmemiz gerekmişti. Ancak olağanüstü bir durum vardı" diyerek ekledi. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nda (TEPAV) Direktörler Kurulu Üyesi olarak görev yapan Yılmaz, , "Olağanüstü toplanıp 25 baz puan düşürmek çok olağanüstü bir durum gibi gelmiyor bana" yorumunu yaptı. Ocak ayında yıllık enflasyonun yüzde 7,24'e gerilemesinin ardından Merkez Bankası, acil Para Politikası Kurulu toplantısının yapılmayacağını ifade etti. Merkez Bankası'Nın bu son açıklamasıyla birlikte Türk Lirası da Dolar karşısında değer kazandı. 'Cumhurbaşkanı'na brifing aykırı değil' Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'nın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a da hükümete yapılan sunumlara benzer sunumlar yapabileceği konusunu da değerlendiren Yılmaz, "Herhangi bir Cumhurbaşkanı'na seçildikten sonra nezaket ziyareti dışında herhangi bir ziyarette bulunmadım. Benden de bir brifing istenmedi. Ama bir Cumhurbaşkanı'nın ekonominin genel gidişatı ile ilgili olarak Merkez Bankası'ndan bilgi istemesi bence çok yadırganacak bir durum değil" dedi.