Belarus seçimleri: Ülkeyi terk eden muhalif aday Tikhanovskaya'nın Litvanya'da 'güvende olduğu' açıklandı
Belarus'ta 26 yıldır iktidarda olan Devlet Başkanı Aleksender Lukaşenko'nun Pazar günkü seçimleri büyük bir farkla kazandığının açıklanmasının ardından, seçimleri kendisinin kazandığını öne süren muhalefetin 37 yaşındaki adayı Svetlana Tikhanovskaya'nın Litvanya'da 'güvende' olduğu duyuruldu.
Tikhanovskaya seçimleri kendisinin kazandığını söylüyor. Açıklama, Litvanya Dışişleri Bakanı Linas Linkevicius'tan geldi. Linkevičius, Belarus yetkililerinin, Svetlana Tikhanovskaya'ya ülke dışına çıkmaktan başka şans tanımadığını söyledi. BBC'ye konuşan Linkevičius, Tikhanovskaya'nın sonuçlara tiraz etmek için merkez seçim kuruluna gitmesi sonrası 7 saat süresince gözaltında tutulduğunu aktardı. Svetlana Tikhanovskaya, çocukları için ülkeden ayrılma tercihini yaptığını söyledi. Haberin sonu Seçim sonuçlarını protesto gösterileri de iki gündür devam ediyor. Gösterilerde bir kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. Tikhanovskaya'nın seçim kampanyasını yürüten ekip, muhalif siyasetçinin 'olası provokasyonları önlemek için' protestolardan uzak durduğunu söyledi. Belarus'ta 1994'ten bu yana iktidar olan Lukaşenko muhalif göstericileri 'dışarıdan kontrol edilen koyunlar' olarak tanımladı. Seçim sonuçları, Devlet Başkanı Lukaşenko'nun yüzde 80 oy oranıyla sandıktan birinci çıktığını gösteriyor ama Tikhanovskaya sonuçları kabul etmiyor. Seçimlerin denetlenmemiş olması, gözlemcilerin bulundurulmaması oylamada hile yapıldığı iddialarını gündeme getiriyor. ABD ve AB de seçim sonuçlarını kınayan açıklamalar yaptı. Belarus'un bakşenti Minsk'te Pazartesi gecesi başlayan protesto gösterilerini dağıtmak için polis plastik mermi kullandı. Yetkililer, elinde patlayıcı bir maddenin infilak ettiğini belirttikleri bir protestocunun öldüğünü duyurdu. Tikhanovskaya neden ülkeyi terk etti? Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Tikhanovskaya'dan haber alınamıyor, nerede olduğu bilinmiyordu. Tikhanovskaya'nın Sözcüsü Hanna Krasulina, Tikhanovskaya'nın Pazartesi günü Merkezi Seçim Komisyonu'na oyların yeniden sayılması talebiyle bir dilekçe verdikten sonra buradan ayrılırken yakın ekibine "Bir karar aldım" dediğini belirtmişti. Krasulina, bu sözlerin ardından muhalif adayların yanlarından ayrıldığını belirterek, nereye gittiğini veya aldığı kararla neyi kast ettiğini bilmediklerini ifade etti. Litvanya Dışişleri Bakanı Linkevicius daha sonra yaptığı açıklamada Tinkhanovskaya'nın Litvanya'da 'güvende olduğunu' duyurdu. Devlet Başkanı Lukaşenko Devlet Güvenlik Servisi: Tikhanovskaya'nın hayatına kast eden bir girişimi engelledik Belarus istihbarat birimi Devlet Güvenlik Servisi de Pazartesi günü Tikhanovskaya'nın hayatına kast eden bir suikast girişimini engellediklerini açıkladı. İngilizce öğretmeni ve çevirmen 37 yaşındaki Tikhanovskaya, eşi Sergey Tikhanovski'nin tutuklanmasından ve seçimlere girmesinin engellenmesinin ardından siyasete atılarak devlet başkanlığı seçimlerinde aday oldu. Tikhanovskaya, Lukaşenko'nun kendilerine "zavallı şeyler" demesinin ardından Temmuz ayında diğer iki kadın aday Maria Kolesnikova ve Veronika Çepkalo'nun da desteğini almıştı. Resmi açıklamada, Lukaşenko'nun oyların yaklaşık yüzde 80'ini alarak yeniden seçildiği duyuruldu. Tikhanovskaya'nın oy oranı ise yüzde 10 civarında açıklandı. Belarus'ta seçimler, yabancı gözlemciler tarafından 1995 yılından bu yana adil ve özgür olarak nitelendirilmiyor. Ancak Tikhanovskaya, seçim sonuçlarını kabul etmediğini duyurdu ve daha erken saatlerde BBC'ye yaptığı açıklamada, bu sonuçları "düzmece" olarak nitelendirdi. Sözcüsü, muhalif adayın hükümete kendisini tutuklaması için bahane sunmamak için Pazar akşamı başlayan protesto gösterilerine şahsen katılmayacağını söylemişti. Uluslararası tepki nasıl oldu? Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, seçim sonuçlarındaki zaferi için Lukaşenko'yu tebrik etti. Çin ve eski Sovyetler Birliği ülkeleri liderleri de destek mesajları gönderdi. ABD ise seçimden 'derin kaygı duyduklarını' belirtip hükümete 'barışçıl gösterilere saygı gösterilmesi ve güç kullanımından kaçınılması' uyarısında bulundu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de seçim sonuçlarının yayınlanması çağrısında bulundu ve Avrupa'da taciz ve baskının yeri olmadığını söyledi. Bazı Avrupa ülkeleri de gösterilere destek çıktı. Komşu ülke Ukrayna'nın Devlet Başkanı Volodimir Zeslenski seçimlere ilişkin şüphelerin 'şiddet, çatışma ve halkın artan öfkesine yol açtığını' ifade etti.