Ukrayna'da radikal sağ: 'Sağ Kesim' ne istiyor?
Geçen Kasım ayından bu yana Ukrayna'nın başkenti Kiev'in merkezinde kamp kuran kalabalıklar hükümetin Rusya ile yakınlaşmasını protesto ediyor ve erken seçim çağrısı yapıyorlar.
Polis bu kalabalığın içinde özellikle bir grubu, radikal sağ örgütlerden oluşan Sağ Kesim'i şiddet olaylarını kışkırtmakla suçluyor. Kiev'deki gösterilerin ilk günlerinde Bağımsızlık Meydanı'ndaki en radikal göstericiler birleşerek Sağ Kesim hareketini oluşturdu. Hareket 19 Ocak günü polisle girişilen çatışmalarda aktif bir rol aldı. Grup çoğunlukla sağ görüşlü genç erkeklerden oluşuyor. Aralarında Ukrayna'nın farklı bölgelerinden gelmiş olanlar, anadili Ukraynaca ya da Rusça olanlar var. Bağımsızlık Meydanı'ndaki kampta Sağ Kesim'in her zaman bulunabilecek belli bir yeri yok. Bir süre Aralık ayında göstericiler tarafından ele getirilen Belediye Sarayı'nda toplanıyorlardı. Genellikle maske, kask ve koruyucu eldiven takıyor ve sopalar, demir çubuklar taşıyorlar. Otonom bir yapı Sağ Kesim'in bazı üyelerine göre, hareket Ukrayna-Yurtsever, Trident (Zıpkın) gibi farklı grupları biraraya getiriyor. Ne var ki, Neil Kaseviç adıyla bilinen Sağ Kesim eylemcisi BBC'ye, bu grupların hiç birinin Sağ Kesim ile resmi bir bağı olmadığını söyledi. Kaseviç Sağ Kesim'in resmi bir üyelik yapısı, liderliği olmayan otonom bir grup olduğuna dikkat çekti. Aynı kişi, hareketin karıştığı olayların genellikle kendiliğinden geliştiğini ama eylemcilerin protestoların başından beri şiddet içeren eylemlere hazırlıklı olduğunu söylüyor. Kiev'deki örgütlenmenin bel kemiğini milliyetçi görüşlerde ortaklaşan ve ana dilleri Rusça olan futbol taraftarları oluşturuyor. Sağ Kesim taraftarlarıyla iletişim kurmak için milliyetçi bir örgütlenme olan Trident'in internet sitesini, Facebook'u ve Vkontakte adlı sosyal iletişim ağını kullanıyor. Ne Rusya ne AB Hareketin aylemcilerinin çoğu Rusya hükümetine ve Ukrayna'nın Rusya ile gümrük birliği anlaşması yapmasına karşı. Fakat Bağımsızlık Meydanı'ndaki diğer eylemcilerden farklı olarak Sağ Kesim eylemcilerinin çoğu Avrupa Birliği'ne katılma fikrini de desteklemiyor ve AB'yi Avrupa uluslararını ezen bir yapı olarak tanımlıyor. Hareketin söylemi, mevcut krizin "devlet yapısını parçalamak ve yeni bir devlet inşa etmek için" bir fırsat olduğu yönünde. Sağ Kesim kendisini milliyetçi Svoboda da dahil parlamentodaki herhangi bir muhalefet partisine yakın görmüyor, bu partileri fazla liberal ve konformist diye tanımlıyor. Ukrayna'nın üç muhalefet partisinin liderleri de Sağ Kesim'in polise saldırılarını eleştirdi ve radikal eylemcileri "provokatörler" diye adlandırdı. Sağ Kesim, yayımladığı son açıklamada, parlamentonun 16 Ocak'da kabul ettiği protestoları sınırlayan yeni yasanın Ukrayna'nın, krize barışçı bir çözüm bulma umutlarını yerle bir ettiğini bildirdi. Kabul edilen yeni yasada açıklanan önlemler arasında gösteriler sırasında kask ve maske takmanın yasaklanması da var.