Rusya Suriye'de ne amaçlıyor?
Rusya'nın inkarlarına karşı Moskova'nın Suriye'de Cumhurbaşkanı Beşar Esad'a sağladığı askeri desteğin ciddi boyutlara ulaştığına dair giderek artan sayıda kanıt ortaya çıkıyor.
Surye Ordusu'nun yayınladığı görüntülerde yeni Rus zırhlı araçlarının çatışmalarda kullanıldığı görülüyor. Rusların odağında ülkenin kuzeybatısındaki Lazkiye kentinde kurulan hava üssü var. Çok sayıda Antonov tipi büyük askeri kargo uçağı son günlerde Lazkiye'ye geldi. Ayrıca Rus donanmasının çıkarma gemileri de Tartus kentinin limanına demirlemiş durumda. Kent Rusya'nın küçük bir deniz üssü haline geldi. Moskova bir yandan Suriye'ye 'insani yardım' sağladığını ifade ediyor, ancak aynı zamanda uzun süredir devam eden Beşar Esad'a silah desteğinin de sürdüğünü belirtiyor. Rus askeri ekipmanlarının gittiği yerlere Rus ordusunun danışmanları ve eğitmenleri de gidiyor. Ancak son günlerde yaşanan teçhizat sevkiyatı çık farklı boyutlara ulaşmış durumda. Haberin sonu Günümüzde açık kaynaklardan istihbarat toplamak mümkün. Örneğin sivil uydular Lazkiye'de Rus varlığının önemli ölçüde genişlediğini ve yeniden yapılandırıldığını gösteriyor. Hatta kentteki askeri üsse yeni bir iniş pisti dahi inşa edildiği görülüyor. Yeni bir kontrol kulesi, artan personel için prefabrik tesisler artık Lazkiye'de. Suriye'ye giden Rus donanmasına ait gemiler İstanbul Boğazı'nda görüntülenmişti. Eğer etkin bir askeri operasyon yürütmek istiyorsanız stratejik bir noktada kurulacak hava üssü uçakların kısa sürede geri dönüp yakıt depolayıp görevlerini kısa sürede yerine getirmeleri için büyük önem taşıyor. Suriye'ye askeri teçhizat taşıyan Rus çıkarma gemileri de İstanbul Boğazı'nı geçerken görüntülenmişlerdi. YouTube videolarında ise Rus yapımı yeni zırhlı araçların Suriye ordusu personeli tarafından kullanıldığı görülüyor. Operasyonel güvenlik açısından en garibiyse, Suriye'deki Rus askerleri tarafından çekilen 'selfie'lerin sosyal medyada paylaşılması. ABD sesini yükseltmeye başladı Tüm bunlar istihbarat birimlerinin çalışmalarına dahi gerek duymadan gözlenebilen son gelişmeler. Ancak Rusya'nın Suriye'deki son girişimleri Amerikalıların gözünden kaçmıyor. Beyaz Saray sözcüsü Moskova'ya Esad'a sağladığı askeri desteğini azaltma çağrıları yaptı. Bu çağrılar duymazdan gelinince, Washington gelişmeler karşısında sesini daha fazla yükseltmeye başladı. Üst üste çıkan haberlerde isimlerini vermeyen ABD yetkilileri, Rusya'nın Lazkiye'ye T-90 tanklarını gönderdiğini, ağır zırhlı araçların ve SA-22 hava savunma sistemlerinin taşındığını anlatmaya başladı. Şu ana kadar bu iddiaların hiçbirisi bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış olmasa da Rusya'nın askeri varlığını artırdığı konusu net. Rusya Suriye'deki askeri varlığını artırıyor ama neden? Moskova'nın amacı ne? Klasik bir 'hava köprüsü' Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in niyetini kestirmek hiçbir zaman kolay olmamıştır. Ancak açık olan Rusya'nın mevcut askeri desteğinin Suriye'deki dengeleri değiştirebilecek boyutta olmadığı. Gönderilen tüm askeri teçhizat Suriye ordusunun kullanımına verilse dahi, sadece bölgesel bir avantaj sağlayabilecek düzeyde. Rusya'nın amacı daha örtülü bir girişim gibi duruyor, fiili bir niyetten çok bir sinyal veriliyor. Aslına bakılırsa şu ana kadar güden tüm teçhizatlar klasik bir 'hava köprüsü'nün inşa edildiğine işaret ediyor. Yani Suriye'de güvenli bir üs oluşturup Esad'ın ihtiyaç duyması halinde ilave birliklerin sevk edilmesi amaçlanıyor olabilir. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Beşar Esad'ın en önemli müttefiklerinden birisi. Bu üs operasyonel hale geldiğinde farklı amaçlara da hizmet edebilir. Suriye'deki gelişmelere göre Moskova'nın bir noktada ülkeye kara hedeflerini vurabilen uçaklar sevk edebileceği speküle edilen bir konu. Her ne kadar birçok uzman pek mümkün olmadığını düşünse de Rus birliklerinin de doğrudan çatışmalara girmesi ihtimaller arasında gözüküyor. Lazkiye'de güvenli bir hava üssünün bulunması Moskova açısından seçenekleri artıracaktır. Diplomatik girişim Daha önemli olan konu ise Rusya'nın son girişimleriyle diplomatik bir sinyal veriyor olması. Moskova Suriye'nin ve çevre coğrafyasının geleceğinde söz sahibi olmak istiyor. Soğuk Savaş'ın ardından Rus donanmasının uzun yıllar Akdeniz'e inmediği bir dönem yaşanmıştı. Ancak bugün Putin'in daha genişlemeci bir dış politika izlediği ve Suriye'deki Tartus kentini Akdeniz'e açılan bir kapı olarak gördüğü net. Rusya'nın Beşar Esad'a desteğinin ilelebet devam edebileceği de düşünülmemeli. Suriye Ordusu Rusya'dan BTR-80 tipi zırhlı araç sevkiyatı da aldı. Putin'in son hamleleri Esad'ın devrilmesine izin vermek istemediğini gösteriyor. Ancak bu Esad'ın sonsuza dek Suriye'nin başında kalacağı anlamına gelmez. Rus diplomasisi askeri operasyonlarla koordinasyon içerisinde çalışarak Esad'ın göreve devam ettiği geçici bir çözüm geliştirmeye uğraşıyor. Ancak Rusya'nın Suriye vizyonu Esad döneminin çok ötesine bakıyor. Batının Orta Doğu'daki müdahalelerin fiyaskoyla sonuçlandığını ve radikal İslam'ın yükselişine yol açtığını düşünüyorlar. Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığını artırması Batı için pratik anlamda da bazı sorunları ortaya çıkarmış durumda. Washington ülkede hâlâ devam eden bir hava harekatı düzenliyor. Eğer Rus ordusu daha doğrudan bir rol üstlenmeye başlarsa ne olacak? Bazıları Batı'nın müttefiki olan Esad'ın düşmanlarıyla mıu yoksa IŞİD'le mi savaşacaklar? Şu ana kadar Suriye ordusu Batı'nın hava harekatına müdahale etmiş değil. Ancak Rus askerlerinin kullandığı hava savunma sistemleri ne tür kararlar alabilir? Suriye'nin zaten çok taraflı olan iç savaşı daha da içinden çıkılmaz bir hal almak üzere.