Kumarda kaybeden maymunlar öfkeleniyor
Maymunlar da tıpkı insanlar gibi, yanlış seçim yaptıklarında öfke krizleri geçirebiliyor.
ABD'deki Duke Üniversitesi'nin yaptığı araştırmada, şempanze ve bonobo maymunlarının kararları boşa çıkınca verdikleri duygusal tepkiler incelendi. Kongo'daki bir maymun barınağında 23 şempanze ve 15 bonobo maymunu üzerinde araştırma yapan bilim insanları, maymunların karar almasını gerektiren oyunlar hazırladılar. Oyunu kaybeden maymunlar, pek sevdikleri muz yerine, yavan bir dilim salatalıkla karşılaşınca, neredeyse 'saçını başını yoldu'. Araştırma sonuçları Plos One dergisinde yayınlandı. Araştırmayı yürüten Alexandra Rosati, insan davranışlarının kökenini belirlemek için maymunların karar alma mekanizmalarını inceliyor. Rosati, bunun için iki oyun hazırlamış. Bunlardan ilkinde maymunlar anında, ama küçük bir yiyecek almakla, biraz bekleyip daha büyük bir yiyecek almak arasında tercih yapıyor. İkinci oyunda ise güvenli ve riskli seçeneklerden birini seçmeleri gerekiyor. Güvenli seçenek, bir kasenin altına saklanmış altı yer fıstığı. İkinci kasenin altında ise ya bir muz parçası, ya da bir salatalık dilimi var. Beklemek zorunda kalan, ya da muzu almak için oynadığı 'kumarı' kaybeden maymunların çoğu duygusal tepkiler vermiş. Ötekini istiyordum ben! Araştırmacılar bu tepkileri kaydetmiş: maymunların homurdanmaya ve çığlığa benzer sesler çıkardıkları, kaşınmaya ve hatta "ben ne yaptım" dercesine kafesin parmaklıklarını yumruklamaya başladıkları görülüyor. Dr. Rosati,tepkilerin 'ötekini istiyordum ben' diye bağıran bir çocuğunki gibi olduğunu söylüyor. Yanlış kararlara verilen duygusal tepki, Dr. Rosati'ye göre maymunların doğasının bir parçası ve sadece insanlara özgü bir özellik değil. Şempanzeler ile bonobo maymunları arasında da bazı farklılıklar gözlendi. Şempanzeler risk almaya daha istekli ve bonobo maymunlarından daha sabırlı. Araştırma, maymunların duygusal tepki verme kapasitesinin yaşam tarzlarını etkilemiş olabileceğini gösteriyor. Belki de bu yüzden şempanzeler sonucunu bilmeden ava çıkmak gibi riskli stratejilere başvuruyorlar. Dr. Rosati, maymunların karar alırken ve sonrasında tıpkı insanlardaki gibi motivasyonlara sahip olduğunu ve benzeri tepkiler verdiğini söylüyor.