Fransa: Euroya alternatif bölgesel para birimi
Fransa’da Cumhurbaşkanı Francois Hollande’ın seçilmesinin üstünden bir yıl geçti. Ancak ekonomik büyüme ve işsizliğin azalması vaatlerinin yerini durgunluk aldı.
BBC muhabiri Christian Fraser'ın raporuna göre, ekonomik sorunlar şehirdekiler kadar kırsal kesimdeki işçileri de etkiliyor. Lot-et-Garonne bölgesi Fransa'nın en büyük organik tarım alanı. Yılın bu zamanı üretimin artmasına alışık olan bölgede, ülke genelinde olduğu gibi durgunluk hakim. Çilek üreticisi Patrick Jouy, Cumhurbaşkanı Hollande’ın verdiği sözlerin etkilerinin tam olarak görülemediğini söylüyor. Toplayıcıların çoğu Polonyalı. Diğerleri ise yine ekonomik zorluklar yüzünden ülkesini terk eden Portekizli ve İspanyollar. Burada gençlerdeki işsizlik oranı %17 ile ulusal ortalamanın üzerinde. Fransızlar mevsimlik işlerde çalışmak istemiyorlar. Jouy ve diğer işverenler de, özellikle Fransa durgunluk dönemindeyken daimi sözleşmeli işçi alamayacaklarını söylüyorlar. Jouy, “Hollande yönetiminde bu durum daha da zorlaştı” diyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor: “Tüketicilerin cebinde daha az para var, artık çilek almıyorlar ama biz işveren olarak daha çok sosyal masraf yapıyoruz. Şimdi fazla mesai dahi vergilendiriliyor.” Kuru erik cenneti Bölgede özellikle erik yetişiyor. Katma değer ise en yüksek kuru erikten geliyor. Coufidou tarım kooperatifinde; Londra'daki Fortnum & Mason mağazasında ve Fransa'nın lüks marketlerinde satılmak üzere enfes şekerli ve çikolata kaplı kuru erik üretiliyor. Resmi veriler, 1984 yılından bu yana alım gücünün en fazla düşüş gösterdiği yıl olduğunu belirtiyor. Diğer sektörlerde olduğu gibi, çiftçiler de bu duruma uyum sağlamak zorunda. Satış müdürü Semire Baffou, "Tabi herkes gibi bu kriz sürecinde biz de fiyatlarımızı düşürmek ve yeni pazar arayışına girmek zorundayız” diyor. Baffou şöyle yakınıyor: “Aynı zamanda işçi masraflarını göz önüne almak zorundayız. Kurutulmuş erik, patates ya da süt ürünleri gibi değil. Lüks kabul ediliyor ve insanlar 'Almasak da olur' diyebiliyor.” Villeneuve-sur-Lot çevresinde, siyaset ve ekonominin çarpıştığı görülüyor. Burası, Cumhurbaşkanı Hollande’ın eski Bütçe Bakanı Jerome Cahuzac'ın seçim bölgesi. Cahuzac, İsviçre’deki banka hesabındaki servetin ortaya çıkması sonucu istifa etmek zorunda kalmıştı. Gelecek ay bölgede yapılacak seçim her yönden baskı altında olan hükûmet için zorlayıcı olacak gibi görünüyor. Ekonomik veriler yoksulluk sınırına gelindiğinin göstergesi. Yerel organik pazarda alışveriş yapan moda tasarımcısı Juliette Cazabat “Ekonomik durgunluktan dolayı üzgünüz. Yerel üreticimizi desteklemek ve onları üretime teşvik etmek zorundayız” diyor. Yeni para birimi Halk, durgunluk döneminin sebepleri olarak euro kullanımını, küreselleşmeyi ve ucuz yabancı malların ithalatını gösteriyor. Villeneuve bölgesi 'Abeille' adında kendi para birimini oluşturdu. Değer olarak 1 Abeille 1 Euro ya denk. Ama bu yeni para birimini sadece yerel üretim ve hizmetlerde harcanabilir. Yeni para birimi kullanımına geçmek için üye olmak gerekiyor ve üyelik bedeli 20 euro. Kâr amacı gütmeyen bu girişimde biriken fazla para yerel işletmelere geri dönüyor. Abeille Grubu Başkan Yardımcısı Nicolas Queyreau şöyle tanıtıyor girişimlerini: “150 aile bu para birimini kullanıyor. Tüccar sayısında artış var. Bu para birimiyle saç kesimi için ödeme yapabilirsiniz, restoranlarda yemek yiyebilir ve tabi ki haftalık alışverişinizi yapabilirsiniz. Tüketici ve yerel üreticiler arasında bir bağlantı oluşturuyor.” Önümüzdeki seçimlerdeki sosyalist aday Bernard Namlu, yerel işverenlerin destekçisi. Ama Fumel kentine ve vardiyaların son aylarda yarıya düştüğü Metaltemple adlı kamyon fabrikasına ziyaretlerinde, iktidar partisi olmak için iyi bir zaman olmadığını bir kez daha gördü. Namlu, liderini şöyle savundu: “Yola birlikte çıktığım Cumhurbaşkanımız Hollande’e inanıyorum. Belirlenen 60 yeni girişimin 40'ını hayata geçirdi. Daha ilk yılın içerisindeyiz ve yeni politikaların etkisini henüz hissetmeye başlamadık ama önümüzdeki süreçte bunu göreceğiz.” Lot bölgesinde halkın vakti var, zaman yavaş akıyor burada. Ama Fransa’da tüm biriken sorunlar sanki bu bölgeye akıyor bir yandan da. Aniden ortaya çıkan ekonomideki durgunluk, yaşam kalitesini etkiledi. Bu sadece Lot-et-Garonne halkının değil, hükümetin karşısındaki en büyük sorun aslında.