Taliban'ın 'başkentinde' 4 gün
Amerika Birleşik Devletleri önderliğindeki koalisyonun işgalinden 16 yıl sonra Taliban, Afganistan'ın bazı bölgelerinde yeniden kontrolü sağladı.
Taliban, ülkenin güneyinde Helmand dahil bazı kilit bölgeleri ele geçirmiş durumda. BBC Afgan Servisi'nden Auliya Atrafi, cephenin hemen gerisindeki Helmand'da 4 gün geçirdi. Atrafi, "Taliban'ın başkenti" olarak bilinen Musa Kala'da internet aracılığı ile Türk ve Hint dizilerinin izlendiğini anlatan kişilerle konuştu. Taliban ele geçirdiği bölgeyi yönetmeyi başarabilecek mi? Helmand bölgesinin yüzde 85'inin Afgan güçlerinden geri alınmasında, Taliban özel kuvvetleri 'Kırmızı Birlik'in rolünün büyük olduğu ifade ediliyor. 10 yıldan uzun bir süredir hükümet kontrolü altında yaşayan bölge halkı da Taliban iktidarını kabul etmiş görünüyor. Ancak aynı halkın hayatın olağan akışındaki hizmetlerle ilgili beklentileri de var. Sağlık sistemi, altyapı gibi… Peki tüm amacı bölgeyi savaşarak elde etmek olan bir grup, burayı yönetmeyi başarabilecek mi? Taliban'ın Kabili: Musa Kala BBC ekibine Taliban bölgesindeki kalışı süresince sürekli bir medya yetkilisi eşlik ediyor ve görüntülenenleri denetliyor. Taliban'ın savaşının maddi kaynağı olan afyonla ilgili herhangi bir şey çekilmesi yasak. Ekibi, Musa Kala'ya girişinde bir kent pazarı karşılaşıyor. Afyon ticareti ile ünlü bu kent aynı zamanda bölge ticaretinin de kalbi konumunda. Pazardan, motorsiklet, inek veya dondurma alınabileceği gibi Kalaşnikof silahı mühimmatı da elde edilebiliyor. Musa Kala, Taliban'ın başkenti olarak tanımlanmasına karşı, BBC ekibi kentteki okul ve hastanenin halen merkezi hükümet tarafından fonlandığını ve denetlendiğini ortaya çıkarıyor. 12 yaşından büyük kızların burada okula gitmesine izin verilmiyor ancak şehirdeki muhafazakarlık nedeniyle Taliban'dan önce de durum böyleymiş. 120 bin kişiye hizmet etmek üzere kurulan hastanede röntgen gibi temel servisler dahi verilemiyor. Hastanede kadın doktor da bulunmuyor. Kadınlara bakılabilmesi için hastanede kadınlar tarafından yönetilen ayrı bir bölüm oluşturulmuş. Hastanenin cerrahı, Taliban-merkezi hükümet ikili sisteminin sorumluluk karmaşası yarattığını açıklıyor. 4 gün süren ziyarette kadınlarla karşılaşılan tek nokta da hastane. Onlara da sürekli erkek yakınları tarafından eşlik ediliyor. Bölgede Taliban'ın eskiden izin vermediği batılı afişler de görülüyor. Türk dizileri de izleniyor Musa Kala'da güvenlik gerekçesiyle, cep telefonu ve internet kullanımı yasak. Herhangi bir müzik enstrümanına da izin verilmiyor. Ekibin gizlice konuşmayı başardığı bir genç, bir Bollywood (Hint sineması) sinema filmi izlediği gerekçesiyle 40 kırbaçla cezalandırılmış. Ancak kentteki genel internet yasağına karşın, kişisel erişim noktaları aracılığıyla sağlanan internet üzerinden dünyaya bağlanılabiliyor. BBC ekibi Hint ve Türk dizilerinin de çanak antenler aracılığıyla kentte izlendiğini ortaya koyuyor. Ekip, bu dizileri izleyen bir gence, "Yakalanmaktan korkmuyor musun?" diye soruyor. O gencin yanıtı, "Televizyonlarımız ve internetimizden haberdarlar ancak sanırım şimdilik sadece izliyorlar ve bekliyorlar" oluyor.