Rusya ve Çin'den ABD'nin S-400 yaptırımına tepki: 'Washington ateşle oynuyor'
Rusya ile savunma işbirliği yapan ülkelere yaptırım uygulama kanunu kapsamında, Moskova'dan savaş uçağı ve S-400 füzesi satın alan Çin'e yaptırım kararı alan ABD'ye, bu iki ülkeden sert tepki geldi. Rusya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Sergey Ryabkov, Washington'un "ateşle oynadığını" açıkladı.
Pekin ise yaptırım kararının geri çekilmemesi halinde ABD'nin "bunun sonuçlarına katlanacağı" açıklamasını yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yaptırım kararı, Rusya'dan Su-35 savaş uçağı ve S-400 hava savunma sistemi satın alan Çin Savunma Bakanlığı'na bağlı Ekipman Geliştirme Birimi'ni kapsıyor. ABD'li yetkililer, ABD'nin Rusya'dan savaş uçağı ve füze alan diğer ülkelere karşı da benzer adımlar atabileceğini ifade ediyor. Yetkililer, Rusya'ya uygulanan yaptırımlar kapsamında 2017 yılında çıkartılan ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) uyarınca ilk kez üçüncü bir ülkeye ceza uygulandığını da belirtti. Rusya'dan askeri malzeme almayı planlayan ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor. 'Bunun sonuçları tehlikeli olabilir' Yaptırım kararı ile ilgili konuşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Geng Shuang, ABD'nin uluslararası ilişkilerin temel prensiplerini ciddi şekilde zedelediğini, iki ülkenin ve ordularının ilişkisine zarar verdiğini açıkladı. Resmi bir protestonun işleme koyulduğunu duyuran Sözcü Shuang, "Eğer ABD bu sözde yaptırım kararından geri adım atmazsa sonuçlarına katlanır." dedi. Rusya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Sergey Ryabkov ise yaptırım açıklamalarının "ABD'nin yeni eğlencesi" olduğunu belirterek, "Rus - Amerikan ilişkilerini düşüncesizce gererek, hafife aldıkları küresel istikrar kavramının varlığını hatırlamaları fayfalı olabilir." dedi. Ryabkov, "Ateşle oynamak aptalca, bunun sonuçları tehlikeli olabilir" mesajını da paylaştı. Türkiye ve Rusya arasındaki 'S-400' imzası ABD'nin ilk kez söz konusu kanun ile ilk kez üçüncü bir ülkeye yaptırım uygulaması, Türkiye ve Rusya arasındaki askeri alım projelerini gündeme getirmiş durumda. Türkiye, Rusya'dan biri opsiyonlu iki adet S-400 füze savunma sistemi satın almak üzere Eylül 2017'de bir anlaşma imzaladı. Sistemin teslimatın 2019'da başlanması bekleniyor ve bu anlaşmanın bedeli yaklaşık 2,5 milyar dolar olarak hesaplanıyor. ABD ve NATO ise Rusya'nın hava savunma sistemlerinin NATO'nun kullandığı savaş uçaklarıyla ilgili gizli ayrıntıları öğrenebileceği kaygısıyla Türkiye'nin Rusya'dan S-400 sistemini satın almasına karşı çıkıyor. Çin'e getirilen yaptırımla ilgili gazetecilere bilgi veren ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Türkiye'ye yönelik de benzer bir adımın atılıp atılmayacağına dair soruya net bir yanıt vermekten kaçındı. Ancak, Rusya'dan füze savunma sistemi ve savaş uçağı satın alma niyetinde olan farklı ülkelerle konuyla ilgili olarak defalarca temas kurduklarını aktaran yetkili, "(Muhataplarımıza) S-400 gibi sistemlerin CAATSA kapsamında potansiyel sonuçlar doğurabilecek sistemlerden biri olduğunu çok net bir şekilde söyledik" dedi. Aynı yetkili, "Bu yaptırımların esas hedefi Rusya. Bu bağlamda, CAATSA kapsamında uygulanan yaptırımlar hiçbir ülkenin savunma yeteneklerini zayıflatmayı amaçlamıyor. Bunlar, Rusya'nın zararlı eylemlerine karşı maliyetlerini artırmayı hedefliyor" diye konuştu. Türkiye'ye CAATSA yaptırımı gündeme gelmişti ABD'de, özellikle de Kongre'de bir süredir Türkiye'ye CAATSA kapsamında yaptırım uygulanması çağrısı yüksek sesle dile getiriliyor. Bu yasa, Rusya savunma sanayi ve istihbarat servisleriyle iş yapan şirketlere de yaptırım uygulanmasını öngörüyor. Eylül 2017'de, geçen ay hayatını kaybeden dönemin Cumhuriyetçi Senatörü ve eski başkan adayı John McCain ile Demokrat Senatör Ben Cardin, Trump'a yazdıkları mektupta, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füzesi almak için yaptığı anlaşma nedeniyle bu yasa kapsamında yaptırımlar uygulanmasının da önünü açtığını söylemişti. ABD'nin Avrupa ve Avrasya İlişkilerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Wess Mitchell de Temsilciler Meclisi'nin Dış İlişkiler Komitesi'nde Nisan ayında katıldığı oturumda, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın almasının "CAATSA'nın 231'inci maddesi kapsamında yaptırımların uygulanmasına ve Türkiye'nin F-35 programına katılımı üzerinde olumsuz etki yaratma potansiyeli" taşıdığını ifade etmişti.