Sudan'da son durum: Askeri Geçiş Konseyi muhalefetle anlaşmaları feshetti, '9 ay içinde seçime gidilecek'
Sudan'ın başkenti Hartum'da güvenlik güçlerinin göstericilerin üzerine ateş açması sonucunda en az 35 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından, Askeri Geçiş Konseyi'nden "Muhalefetle varılan tüm anlaşmalar iptal edildi. En geç dokuz ay içerisinde erken seçime gidilecek" açıklaması geldi. Seçim planına karşı çıkan muhalefet ise, gösterilere devam edeceklerini duyurdu.
Ülkede Ömer el Beşir'in darbeyle devrilmesinin ardından muhalif gruplar ve askeri yönetim arasında geçiş konseyinin sivillerden oluşturulması için müzakereler yürütülüyordu. Taraflar üç yıl görevde kalacak bir geçiş süreci üzerinde uzlaşıya varmış, bu süreçte sivillerin ne kadar rol üstleneceği konusunda müzakereler tıkanmıştı. Ancak dün başken Hartum'daki Genelkurmay Başkanlığı binası önünde sivil geçiş konseyi talebiyle oturma eylemi yapan göstericilerin üzerine ateş açıldı ve en az 35 kişi hayatını kaybetti. Muhalefet orduyu katliam yapmakla suçlarken ordu adına açıklama Askeri Geçiş Konseyi'nin Başkanı Korgeneral Abdülfettah el Burhan'dan geldi. El Burhan, televizyonlardan canlı yayınlanan açıklamasında "Askeri konsey muhalefet ile vardığı tüm anlaşmaları feshetmiştir. Dokuz aydan kısa süre içerisinde erken seçime gidilmesi yönünde çağrı yapılacaktır" dedi. Haberin sonu El Burhan Pazartesi günü başkent Hartum'da yaşananların ise soruşturulacağını ifade etti. Askeri Geçiş Konseyi'nin başkanı ayrıca iktidarı düzenlenecek olan erken seçimleri kazanan sivil yönetime devredeceklerini de ifade ederek "Sudan sadece sandık iradesiyle yönetilebilir" dedi. Seçime kadar olan sürede ise ülkeyi oluşturulacak geçici hükümetin yöneteceği ifade edildi. Muhalefet seçime karşı Muhalefet ise seçim planına çıkarak protesto gösterilerine devam edeceklerini açıkladı. Gösterilerin ön safhalarındaki Sudan Profesyoneller Birliği (SPA), "Halkın kaderini belirleyecek ve sivil hükümete geçişin nasıl olacağına karar verecek olanlar, ne darbecilerdir, ne de militanlar ve onların liderleridir" dedi. Reuters haber ajansına konuşan muhalefet ittifakındaki Özgürlük ve Değişim Deklarasyonu Güçleri'nin lideri Madani Abbas Madani ise Pazartesi günü yaşanan şiddeti "Sudan halkına baskı kurmaya yönelik sistematik ve planlı çabalar" olarak niteledi. Pazartesi günü neler yaşandı? Güvenlik güçleri, başkent Hartum'da Genelkurmay Başkanlığı binasının önünde uzun süredir oturma eylemi yapan sivil geçiş konseyi yanlısı göstericileri dağıtmak için ateş açtı ve en az 35 kişi hayatını kaybederken onlarca kişi de yaralandı. Olayın ardından askerlerin makineli tüfekler ve askeri araçlarla Hartum sokaklarında gezdiği belirtildi. Protestocular, güvenlik güçlerini durdurmak için lastik yaktı. Sosyal medyada paylaşılan videolarda da göstericilerin saldırıya uğradığı görülüyordu. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri de güvenlik güçlerini "orantısız güç kullanıldığı için kınadığını" açıkladı ve bağımsız bir soruşturma çağrısı yaptı. Sudanlı Doktorlar Merkezi Komitesi de, ölen 35 kişinin arasında 8 yaşında bir çocuğun da olduğunu, yüzlerce kişinin de yaralandığını duyurdu. Twitter'da paylaşılan videolarda yaralanan insanlar görülüyor. Ancak bu videolar henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. Sudan'da yönetimi devralan Askeri Geçiş Konseyi Sözcüsü Şemseddin Kabbaşi ise Sky News Arabia Televizyonu'na yaptığı açıklamada oturma eylemine "güç kullanarak son verdikleri" iddialarını reddetti. Kabbaşi, "Çadırlar orada duruyor, gençler de özgürce hareket edebiliyor" dedi. Görgü tanıkları ise eylemcilerin barikatlar kurduklarını ve güvenlik güçlerini uzak tutmak için bu barikatları ateşe verdiklerini söyledi. ABD: Protestoculara ve sivillere saldırılar durmalı ABD'nin Hartum Büyükelçiliği'nin Twitter hesabından yapılan açıklamada, "Sudan güvenlik güçlerinin protestoculara ve sivillere yönelik saldırıları yanlış ve durmalı" denildi. Şiddetten Sudan ordusunun sorumlu tutulduğu ve ordunun Sudan halkını "sorumlu bir şekilde yönetememekle" suçlandığı kısım ise daha sonra açıklamadan silindi. Afrika Birliği, şiddeti kınadığını açıklayarak acil ve şeffaf bir soruşturma başlatılması çağrısında bulundu. Avrupa Birliği ise ordu yetkililerine barışçıl protestolara izin vermesi ve iktidarın hızla sivillere devredilmesi çağrısı yaptı.