Piyasa Ankara'daki krizi 'dönüm noktası' olarak görüyor
Başbakan Ahmet Davutoğlu ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yaşanan görüş ayrılıklarıyla Davutoğlu'nun görevi bırakma noktasına gelmesi, yatırımcılar tarafından geçici bir siyasi krizdense kritik bir dönüm noktası olarak algılanıyor.
‘Pelikan Dosyası’ adlı blog yazısının ardından Davutoğlu’nun görevi bırakabileceği ve sonbaharda erken seçim düzenlenebileceği söylentilerinin çıkmasıyla piyasalarda oluşan olumsuz tablo sürerken, yatırımcıların gözü Davutoğlu’nun istifasının ardından kabinenin ve özellikle de ekonomi yönetiminin alacağı şekilde. Piyasalardaki bu rahatsızlık ve artan risk algısı, Türk Lirası cinsi varlıkların performansından net olarak anlaşılıyor. Borsa İstanbul (BIST) 100 endeksi, Salı günü son 5 ayın en sert günlük düşüşünü yaşadıktan sonra bugün de Nisan ayındaki son zirvesinden yüzde 8 aşağıda. Piyasa uzmanları Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yakın isimlerden kurulabilecek yeni kabinenin yatırımcılar tarafından risk unsuru olarak algılanabileceğini ifade ediyor. Daha geçen hafta 2,80 seviyesinin altını test eden Dolar/TL kuru ise 2,95’in üstünde seyrediyor. Haberin sonu 'Asya tipi başkanlık' Japon yatırım bankası Nomura’nın gelişen piyasalar stratejisti Tim Ash, BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamalarda sorunun sadece Başbakanlık değişimi olmadığını ve Erdoğan’ın icracı Cumhurbaşkanı olma yolunda Davutoğlu ile arasındaki ipleri kopardığını ifade ederek, “Erdoğan’ın otoriter, merkezi ve Putinvari Asya tipi bir başkanlık sistemine geçmesiyle ekonomi yönetimi de bundan etkilenebilir” diyor. Ash, Davutoğlu’nun Başbakanlık dönemi boyunca çevresinde reformcu ve Avrupa Birliği (AB) yanlısı isimleri tuttuğunu ifade ederek, “Davutoğlu, Mehmet Şimşek'i kabinede tutup Ali Babacan'ı danışmanı yaparak çevresinde piyasaların güvendiği isimleri korumuştu. Böylece Erdoğan ve danışmanlarının sivri açıklamaları dengeleniyordu” diyor. Borsa İstanbul 100 endeksi Nisan ayındaki zirvesinin yüzde 8 aşağısına gerilemiş durumda. Her ne kadar Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ekonomi danışmanlarından Cemil Ertem, bugün NTV televizyon kanalına yaptığı açıklamalarda yeni kabinede ekonomi yönetiminde önemli bir değişiklik beklenmemesi gerektiğini ifade etse de, piyasada bu mesaj dikkate alınmış gibi gözükmüyor. Ertem’in açıklamalarının ardından da TL cinsi varlıklar üzerindeki satış baskısı devam etti. Seçime gidilecek mi? Piyasa uzmanlarını düşündüren bir diğer konuysa belirsizlik. Londra merkezli araştırma merkezi Capital Economics’ten kıdemli gelişen piyasalar ekonomisti William Jackson, “Son bir haftada gelişmelerin ne kadar hızlı yaşandığını gördük. Bundan sonrasını da kestirmek çok güç” diyor. BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Jackson, “Büyük ihtimalle Erdoğan’a daha yakın bir kabine ve ekonomi yönetimi göreceğiz. Ama erken seçime gidilir mi, gidilmez mi kestiremiyoruz” diyor. Bu belirsizliğin Türkiye’nin risk primini de yükselttiğini ifade eden Jackson, son dönemde gelen pozitif makro ekonomik verilerin siyasi olumsuzlukları bir miktar dengeleyebileceğini düşünüyor. Kasım 2015 seçimlerinin ardından Babacan'ın kabine dışında kalmasının yatırımcılar tarafından 'hayal kırıklığı' olarak nitelendiğini hatırlatan Jackson, "Gelecek aylarda risklerin arttığını görebiliriz. Bu da piyasalarda yansımasını bulur" diyor. Artan risk primi Rusya merkezli finans kuruluşu Renaissance Capital'in küresel araştırmalar birimi başkanı Michael Harris ise yatırımcılara gönderdiği piyasa notunda, "Ağustos'ta erken seçim olabilir" diyor. Renaissance Capital'dan Michael Harris, mevcut meclisle Anayasa referanduma gidilememesi halinde Erdoğan'ın Ağustos ayında seçim isteyebileceği görüşünde. Davutoğlu'nun gidişinden çok Erdoğan'ın bundan sonra nasıl bir tavır sergileyeceğinin daha önemli olduğunu söyleyen Harris, "Yeni kabinede piyasa dostu yüz kalmayacak mı? Yeni Başbakan bir kukladan mı ibaret olacak? 'Yüksek faiz yüksek enflasyon yaratır' mantığını savunan danışmanlar ekonomi yönetiminde etkin rol mü oynayacak? Eğer bu soruların yanıtı evet olursa, yatırımcılar Türkiye'ye para getirmek için daha yüksek risk primi ister" dedi. Harris'e göre Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlık sistemine ulaşmadan Türkiye'deki siyasetin dengeye oturması zor: "Bundan sonrası için baz Türkiye senaryomuz, Erdoğan'ın mevcut Meclis'te başkanlık sistemini referanduma götürecek çoğunluğu elde edememesi halinde Ağustos ayında erken seçime gidilmesi."