Suriye: ABD'den 'yola devam' sinyalleri
Beyaz Saray, Başkan Obama'nın Suriye konusunda "ulusal çıkarlar neyi gerektiriyorsa" öyle hareket edeceğini açıkladı.
ABD ve İngiltere'de siyasi yorumcular bu son açıklamaları, Başkan Obama'nın İngiltere olmasa da sınırlı bir askeri müdahaleyi tercih edeceği şeklinde yorumluyorlar. Obama yönetimi "Suriye'ye bir müdahale olasılığını kimyasal silahların kullanımını yasaklayan uluslararası anlaşmaların ihlali ve ABD'nin ulusal çıkarlarına yönelik tehdit" tezlerine dayandırıyor. Bu tehdidin ise hem bölgedeki Türkiye, Ürdün ve İsrail gibi müttefiklerine hem de "bu silahların yanlış ellere geçmesi durumunda" kendisine yönelebileceğini savunuyor. İngiltere parlamentosunun dün gece müdahale önergesini reddetmesi ardından Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada Obama'nın "ABD'nin çıkarlarına en uygun seçeneğe karar vereceği" belirtildi ve "Kimyasal silahlar konusunda uluslararası normlara aykırı davranan ülkelerin sorumlu tutulması gerekir" ifadesi kullanıldı. İlk işaretler New York Times gazetesi bugün üst düzey yetkililerle görüşerek hazırladığı haberinde, Obama'nın nihai kararı hala vermemiş olduğu vurgusuna rağmen, Birleşmiş Milletler denetçileri Cumartesi günü Suriye'yi terk ettikten sonra her an bir müdahale beklenebileceği yolunda işaretler olduğuna dikkat çekmiş. ABD'nin en yakın müttefiki olan İngiltere'de parlamentonun beklenmedik kararı sonrası ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel, Suriye krizinde beraber hareket etmeye gönüllü ülkelerden oluşacak uluslararası bir koalisyon oluşturma arayışına devam edeceklerini söyledi. Fransa'nın istekliliğinde bir değişim görülmüyor. Cumhurbaşkanı François Hollande, İngiltere parlamentosundaki oylamanın, kendilerinin net bir müdahale konusundaki kararlılıklarını değiştirmediğini söyledi. Le Monde gazetesine bir demeç veren Hollande bütün seçeneklerin hala masada olduğunu, hiç bir kararın meşruiyet koşulları oluşmaksızın uygulanmayacağını kaydetti. Hollande, önümüzdeki Çarşamba gününe kadar askeri bir adım atılması ihtimalini ise reddetmediğini söyledi. Türkiye ve Fransa'nın rolü değişebilir BBC yorumcusu Mark Mardell üst düzey Amerikalı yetkililerle yaptığı sohbetlere dayanarak, ABD'nin İngiltere'siz de harekete geçebileceğini ama bu durumda Fransa ve Türkiye gibi müttefiklerinden beklentilerin gözden geçirilebileceğini vurguluyor. Mardell'e göre, askeri güç açısından ABD'nin zorlanması söz konusu değil, ama başka bir sorun var: Obama hep en geniş uluslararası desteği sağlamanın önemine işaret etmişti, en yakın müttefiki kendisini yarı yolda bıraktığına göre, bunu nasıl sağlayacak? BBC yorumcusu bu soruyu şöyle yanıtlıyor: "İngiltere parlamentosunun kararı ABD Kongresi'nin de bir oylama yapmasını savunanlara ve Amerikan kamuoyuna karşı başkanı zor durumda bıraktı. Son kamuoyu yoklamaları Amerikan kamuoyunun sadece yüzde 9'unun bir askeri müdahaleye destek verdiğini gösteriyor. Benim tahminim şimdi Fransa, Türkiye ve belki diğerlerinin rolüne daha çok vurgu yapılacak." Kritik istihbarat: Dinleme kayıtları Washington, Suriye hükümetini kimyasal silah kullanmakla suçlarken Şam yönetimi bu iddiayı reddediyor. Kongre'deki Demokrat ve Cumhuriyetçi liderlere dün gece Dışişleri Bakanlığı, Savunma Bakanlığı Pentagon ve istihbarat yetkilileri tarafından verilen 90 dakikalık brifingde kimyasal saldırıları Esad yönetiminin yaptığı konusunda kuşku olmadığı söylendi. New York Times'ın haberine göre, "Saldırıları doğrudan doğruya Esad'a bağlayan bir kanıt olmadığı ama Suriye liderliğini bu tür silahları yeniden kullanmaktan caydırma amaçlı bir askeri müdahale için yeterli kanıt ve meşruiyet zemini bulunduğu anlatıldı." Gazete "Üst düzey bir istihbarat yetkilisine göre ellerindeki en önemli istihbarat üst düzey Suriyeli askeri yetkililer arasındaki telefon görüşmelerinin kayıtları. Kayda alınan kişilerden birinin kimyasal silah saldırısının istenenden daha fazla zarar verdiğini söylüyor gibi göründüğünü söylüyorlar. Bir istihbarat yetkilisi 'Sarfettiği sözler, küçük bir şey olacaktı kontrolden çıktı anlamına gelir gibi' diyor." Brifingde, Obama yönetimi New York Times'ın haberine göre bazı önde gelen Kongre üyelerini ikna etmeyi başaramamış. Bunlardan Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komisyonu başkanı, Cumhuriyetçi California milletvekili Howard McKeon'un "Başkan Obama Kongre'nin iki meclisini ve Amerikan kamuoyunu ikna etmek için daha güçlü argümanlar bulmalı" dediği de aktarılıyor. 21 Ağustos'ta Suriye'nin başkenti Şam'ın eteklerindeki Guta bölgesinde kimyasal silahla düzenlendiği düşünülen saldırıda en az 355 kişi ölmüştü.