NAVTEX nedir, ne zaman ilan ediliyor?
Türkiye, Oruç Reis gemisinin Akdeniz'de sismik araştırma faaliyetleri yürüteceğini duyuran yeni bir bir NAVTEX ilan etti. İlana göre gemi 22 Ekim'e kadar faaliyetlerini sürdürecek. Son NAVTEX, Kaş'ın hemen karşısındaki Meis Adası'nın güneyinde kalan suları da kapsıyor.
Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Yunanistan arasında artan gerilimin unsurlarından birisi de art arda gelen NAVTEX ilanları. Türkiye daha önce Oruç Reis gemisi için denizcilikte uyarı notu olarak da bilinen yeni bir NAVTEX ilan etmiş, ilan edilen NAVTEX'in süresi peş peşe gelen güncellemelerle uzatılmıştı. Yazılı haberleşme sistemi İngilizce "NAVigational TEleX" kelimelerinden kısaltılan NAVTEX, gemilerin seferleriyle birlikte denizcilere meteorolojik tahminlerin iletilmesi ve gerektiğinde uyarıların yapılması için kullanılan bir tür uluslararası yazılı haberleşme sistemi. NAVTEX, Uluslararası Denizcilik Organizasyonu'nun (IMO) ve Küresel Denizde Tehlike ve Emniyet Sistemi'nin (GMDSS) parçası olarak kullanılıyor. Haberin sonu Yazılı haberleşme sistemi üzerinden yapılan paylaşımlarla seyir halindeki gemiler bilgilendiriliyor, tehlikelere ya da risklere karşı uyarılıyor. Kazalar, arama kurtarma faaliyetleri gibi durumlar hakkında da mesaj veriliyor. Ülkelerin Deniz Kuvvetleri de NAVTEX üzerinden, yapacakları eğitim ve tatbikatların bilgisini önceden duyurarak söz konusu sahalara girilmemesi konusunda uyarılarda ulunuyor. Denizde yaklaşık 370 km (200 deniz mili) açıklıktaki gemiler arasında düşük maliyetli, basit ve otomatik bir iletişim sağlamak için geliştirilen NAVTEX, 1 Ağustos 1993'de imzalanan SOLAS Konvansiyonu ile belirli gemi sınıfları için zorunlu kılındı. NAVTEX mesajları belirli periyotlarda 518 kHz frekansından İngilizce olarak, birçok bölgede ayrıca yerel dille yayımlanıyor. Yaklaşık 400 deniz mili (740 km) mesafeye kadar mesaj gönderilmesi mümkün. Türkiye'de İstanbul, Samsun, İzmir ve Antalya'da toplam dört NAVTEX istasyonu bulunuyor. Dört istasyon da Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı tarafından yönetiliyor.