İran: ABD Kongresi'nin kararı nükleer anlaşmanın ihlali
İran, ABD Kongresi'nin dün akşam yaptırımları uzatma teklifini onaylamasına tepki gösterdi. Tahran yönetimi kararı, nükleer faaliyetleriyle ilgili olarak imzalanan anlaşmanın ihlali olarak görüyor.
Amerikan Senatosu dün akşam 10 yıldır yürürlükte olan ve nükleer anlaşmaya uymadığı takdirde ABD'ye İran'a yaptırım uygulama seçeneğini veren yasanın süresini oy birliğiyle uzatmıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi, "ABD Kongresi'nin kararı anlaşmanın ihlalidir. Konuyu anlaşmanın uygulanmasını gözlemlemek amacıyla kurulan komisyona bildireceğiz" dedi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi (ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere) ve Almanya ve İran ile 2015 yılında imzalanan anlaşma İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlamayı kabul etmesi karşılığında yaptırımların kaldırılmasını içeriyordu. Amerikan Senatosu dün akşam 10 yıldır yürürlükte olan ve nükleer anlaşmaya uymadığı takdirde ABD'ye İran'a yaptırım uygulama seçeneğini veren yasanın süresini oy birliğiyle uzatmıştı. Teklif iki hafta önce de Amerikan Temsilciler Meclisi'nden 419'a 1 evet oyuyla kabul edilmişti. ABD Başkanı Barack Obama'nın da onaylamayı planladığı teklif, yaptırımları düzenleyen yasanın süresini 10 yıl daha uzatıyor. Beyaz Saray bu uzatmanın aslında gereksiz olduğu görüşündeydi fakat yine de İran'ın nükleer kapasitesini sınırlayan anlaşmayı ihlal etmediğini bu nedenle Başkan tarafından imzalanacağını bildirmişti. İran ile 6 ülke arasında varılan anlaşma ilişkilerde bir dönüm noktası olarak görülmüştü Kaygılar var İran'ın bu konudaki kaygılarıyla ilgili olarak ismini vermeden konuşan Beyaz Saray yetkilileri, yasanın uzatılmasına karşın ABD yönetiminin nükleer faaliyetlerle ilgili yaptırımların tümünü kaldırma yetkisi bulunduğunu ve böyle de yapacağını vurgulamaya özen gösteriyorlar. Yıl sonunda süresi dolacak olan yaptırım yasasını Amerikan kongre üyeleri ağırlıkla İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi halinde kullanılabilecek önemli bir koz olarak görüyorlar. İlk kez 1996 yılında kabul edilen ve bir kaç kez uzatılan anlaşma ABD'ye İran ile ticaret yapan yerli ve yabancı şirketleri cezalandırma yetkisi veriyor. Geçen yıl varılan anlaşma ile 6 ülke İran ekonomisini boğan gayet kapsamlı uluslararası yaptırımları askıya almayı kabul etmişlerdi. Beyaz Saray'ın kaygısı, yaptırım yasasının uzatılmasının, İran'a ABD'nin anlaşmayı ihlal ettiğini söyleyerek, kendi yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınma gerekçesi vermesiydi.