Türkiye-İsrail tazminat komisyonu kuruluyor
Türkiye ve İsrail, Mavi Marmara gemisine baskında 10 Türk'ün ölümüyle ilgili olarak 22 Mart’ta gelen özrün ardından, ilişkilerin normalleşmesinin ikinci koşulu olan tazminat konusunun çözülmesi için gelecek hafta önemli bir adım atmaya hazırlanıyor.
Türk ve İsrailli diplomatlardan oluşacak tazminat komisyonu, 11-12 Nisan günlerinde Ankara’da bir araya gelecek ve Mavi Marmara kurbanlarının ailelerine yapılacak ödemeleri belirleyecek. Ankara buluşması, iki ülke arasında uzun süredir kesilen siyasi görüşmeleri yeniden canlandırması ve ilişkilerin normalleşme sürecinin bir parçası olması açısından önem taşıyor. Tazminat komisyonunun eş başkanlıklarını Türkiye Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu ile İsrail Başbakanı’nın özel temsilcisi Joseph Ciechanover üstlenecek. Türkiye Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç da komisyonun başkanı sıfatıyla müzakereleri takip edecek ama görüşmelere doğrudan katılmayacak. Komisyon, çalışmalarını tamamladıktan sonra üzerinde uzlaşılan tazminat anlaşmasını hükümeti temsilen Arınç’a sunacak. Anlaşma uyarınca üzerinde uzlaşılacak olan tazminat miktarı, İsrail tarafından Türk hükümeti adına açılan bir banka hesabına ya da fona aktarılacak. Türk hükümeti de bu parayı hak sahiplerine iletecek. Davalardan vazgeçilecek Buna karşılık, İsrail tarafı da tazminatların ödenmesi karşılığında Mavi Marmara saldırısını gerçekleştiren İsrailli askerler aleyhine açılan hukuk davalarından vazgeçilmesi koşulunu öne sürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, özür açıklamasında bu koşulu dile getirmiş ve Türk tarafının da bunu kabul ettiğini açıklamıştı. İsrail yönetimi, askerlere yönelik davaların bundan sonraki süreçlerde emsal oluşturabileceği gerekçesiyle yasal süreçlerin bir an önce geri çekilmesini istiyor. Türk hükümeti de İsrail ile tazminat anlaşmasının sağlanabilmesi için ailelere bu yönde telkinde bulunuyor. Başbakan Yardımcısı Arınç ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, akşam yemeğinde ağırladıkları ailelere tazminatlarla ilgili bilgi verirken, İsrail’in Türkiye’den özür dilemesinin öneminin altını çizdiler. Arınç, katıldığı bir televizyon programında, ailelerin davalarından feragat etmeleri gerektiğini belirtirken şu ifadeleri kullanmıştı: “Açıkça söylemek gerekirse, eğer İsrail devletinin bir şekilde ödeyeceği tazminat Türkiye hükümetine veya bu amaçla kurulacak bir fona ödenip, buradan bu kişilere verilecekse mevcut davaların, en azından hukuk davalarının feragatle veya ibrayla sonuçlanması lazım.” Ailelerin hem tazminatı alıp hem de davaların devam etmesi seçeneğinin olmadığının altını çizen Arınç, “Diyelim ki 10 tane vatandaşımızın davası var; 8'i 'hükümetimiz ne isterse biz onu kabul ediyoruz', ikisi ise 'hayır' dedi. Bu takdirde bir anlaşma söz konusu olmayabilir,” diye konuştu. İsrail basınında çıkan haberlere göre, ödenecek tazminat toplamda birkaç milyon doları bulabilir. Elçiler birkaç ay içinde atanacak Tazminat konusunun sorunsuz atlatılması, Türkiye-İsrail ilişkilerinin onarım sürecini de olumlu etkileyecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Diplomatik kaynaklar, karşılıklı büyükelçilerin atanması sürecinin de Nisan ayı ortasında başlayacağını söylüyor. Tarafların henüz atanacak isimleri belirlemedikleri kaydedilirken, Ankara’nın planlamasına göre, diplomatik ilişkilerin büyükelçi düzeyine çıkartılması süreci Haziran ayı sonuna doğru tamamlanmış olacak.