Ukrayna: Muhalifler anayasa değişikliği arayışında
Ukrayna parlamentosu ikinci dönemine girerken muhalif milletvekillerinin, cumhurbaşkanının yetkililerini sınırlandıracak yasa değişikliklerine gidilmesi yönünde çağrı yapması bekleniyor.
Muhalif milletvekilleri, hükümet kurulmasında yetkinin meclise verilmesini öngören bir önceki anayasaya dönülmesini istiyor. Muhalif Anavatan Partisi lideri Arseni Yatsenyuk, 2004 anayasasına dönülmesinin “cumhurbaşkanının diktatörlük yetkilerini iptal edip ülkeyi yönetme hakkını Ukrayna halkına vereceğini” söyledi. Cumhurbaşkanı Yanukoviç’in geçen hafta başbakanlık teklif teklifini reddeden Yatsenyuk, muhalif bloğun anayasa tasarısını oylamaya hazır olduğunu belirtti. Fakat muhalif blok içindeki partiler arası bağlılığın ‘akışkan’ olduğunu belirten muhabirlere göre anayasa konusunda muhaliflerin mecliste çoğunluk sağlayıp sağlayamayacakları henüz belirsiz. Muhalif liderler hükümet karşıtı gösteriler sırasında gözaltına alınanlara da af tanınmasını talep ediyor. Pazartesi günü dört günlük hastalık izninden dönen Cumhurbaşkanı Yanukoviç, Ukrayna’nın “aşırılıklar” ve “iktidar mücadelesiyle” karşı karşıya olduğunu söyledi. Yanukoviç, “Hükümet binalarının işgali sırasında gördüğümü vandallık, duyduğumuz çağrılar bize eski tarihin derslerini hatırlatıyor. Tekrar edilmelerini istemeyiz” diye konuştu. Muhalefetin baskısı sonucu Yanukoviç, gösteri yasağı öngören yasayı rafa kalmış, Başbakan Mikola Azarov’un da istifasını kabul etmişti. Fakat muhalifler, Yakonuviç’in görev süresinin sona ereceği 2015’ten önce istifa etmesini ve erken seçime gidilmesini istiyor. Rusya da Pazartesi günü Ukrayna muhalefetini “ültimatom ve tehdit” kampanyalarını sonlandırmaları ve hükümetle müzakereler için adım atmaları konusunda uyardı. Ukrayna’da hükümet karşıtı gösteriler, Cumhurbaşkanı Yanukoviç’in AB ile ticari ilişkilerin geliştirilmesini öngören anlaşmaya imza atmak yerine Moskova’nın 15 milyar dolarlık yardım paketini tercih etmesi üzerine başladı. Moskova, AB ve diğer Batı ülkelerini de Ukrayna’nın içişlerine karıştıkları gerekçesiyle eleştirdi. AB ve ABD 'temas halinde' Moskova’nın eleştirisine rağmen AB Dış ilişkiler Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton Salı günü Kiev’de olacak. ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Victoria Nuland’ın da hafta sonuna doğru Kiev’e gitmesi bekleniyor. Ashton ve Nuland’ın ziyaretleri, muhalif lider Yatsenyuk’un ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sırasında Avrupa’ya verdiği yardım paketi ‘Marshall Planı’ benzeri bir uygulamanın Ukrayna için de yapılması yönündeki çağrısının ardından geliyor. Ashton’un sözcüsü Maja Kocijancic, AB ve yabancı ortaklarının ‘Ukrayna ekonomisinin desteklenmesine nasıl yardımcı olunabileceği’ konusunda görüşmelerde bulunduklarını belirtti fakat adımların hiçbirinin ‘yeni hükümetin belirlenmesi ve ya siyasi reformlarla bağlantılı olmayacağını’ söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’da teknokrat hükümeti kurulması durumunda ne gibi mali yardımlar yapılacağı konusunda Washington ve Brüksel’in temaslarda bulunduğunu ifade etti. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Jen Psaki, ‘ülkede yeni bir hükümet kurulması durumunda, Kiev’in IMF aracılığıyla sağlıklı bir ekonomiye kavuşması için AB ve diğer ortak ortakların temasta olduğunu’ söyledi.