İstanbul Sözleşmesi'nin 10. yılında Türkiye'de kadınlardan 'Vazgeçmiyoruz' mesajı
İstanbul Sözleşmesi'nin imzaya açılmasının üzerinden tam 10 yıl geçti.
Avrupa Konseyi, İstanbul Sözleşmesi'nin 10. yılında özel bir internet sayfası hazırladı, sözleşmenin önemine dikkat çeken çeşitli görsel, istatistik ve raporlara yer verdi. Kadın hakları savunucuları ve insan hakları örgütlerinin, kadına karşı şiddeti ve kadın cinayetlerini önlemek için kritik olduğunu vurguladığı anlaşmayı, bu süreçte Avrupa Konseyi üyesi 34 ülke onayladı, Avrupa Birliği'nin yanında 12 ülke de imzaladı. Türkiye, 2011'de sözleşmeyi ilk imzalayan ülke olarak tarihe geçti, ardından 20 Mart 2021'de Cumhurbaşkanlığı kararı ile anlaşmadan çekildiğini açıkladı. İstanbul Sözleşmesi'nin 10. yıldönümünde, sosyal medyada fesih kararına tepki göstermeyi sürdüren kadın hakları örgütleri, bazı siyasi partiler ve kuruluşlar, avukatlar, gazeteciler ve öğrenciler, sözleşmeden "vazgeçmeyecekleri" mesajını paylaştılar. #İstanbulSözleşmesi10Yaşında ve #Vazgeçmiyoruz, Twitter'da en çok kullanılan etiketler arasında yer aldı. Haberin sonu Sözleşmenin 10. yılında İstanbul başta olmak üzere bazı illerde kadınlar protesto gösterileri düzenleyeceklerini açıkladı. Kadın hakları savunucuları, son bir yılda yaşanan kadına şiddet vaka sayılarına dikkat çeken, anlaşmanın feshi sonrasında kadına yönelik şiddetin önünün açtığını savunan bazı paylaşımlar da yaptı. Mor Çatı'nın açıklamasında, "İstanbul Sözleşmesi'nde, devlete her alanda toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak, şiddeti önlemek, kadınları şiddete karşı korumak ve failleri cezalandırmak yükümlülüklerini verdiği için ısrar ediyoruz" ifadeleri yer aldı. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun paylaşımında ise, "Hukuksuzca alınan kararları değil anayasayı, yasayı ve sözleşmeyi uygulatacağız" dendi. Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu'nun açıklamasında, sözleşmeden çekilme kararı "toplumun temel hak ve özgürlüklerine yönelik ciddi bir saldırı" diye nitelendi. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile İstanbul Sözleşmesi'nin feshedilmesi ülke çapında protesto edilmişti. CHP, İYİ Parti ve DEVA Partisi, sözleşmeden çekilme kararının iptali için Danıştay'a başvurmuştu. Cumhuriyet Gazetesi'ne konuşan İstanbul Sözleşmesi'nin uzman denetim grubu GREVIO'nun ilk başkanı Prof. Dr. Feride Acar ise, "Türkiye'nin başından beri bu sözleşmenin ortaya çıkmasında aldığı öncü rol nedeniyle, hepimiz burada devletin, hükümetin ve de toplumun bir olumlu iradesi olduğunu düşünüyorduk. Bugün böyle bir irade var mı, sorgular haldeyiz" ifadelerini kullandı. Siyasetçilerden İstanbul Sözleşmesi'ne destek mesajı Bazı siyasi partiler ve temsilcileri de, sözleşmenin yıldönümünü düzenledikleri basın açıklamaları ve sosyal medya paylaşımları ile kutladı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), partinin kadın kolları yöneticilerinin yer aldığı bir video yayımlarken , CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Aylin Nazlıaka düzenlediği basın toplantısında iktidara "Hangi siyasi hesap, kadınların hayatından daha değerli hale geldi?" sorusunu yöneltti. HDP'nin kadın milletvekilleri de, Diyarbakır ve İstanbul'da düzenledikleri basın toplantılarında İstanbul Sözleşmesi'nin toplumun yarısı olan kadınların yaşam güvencesi olduğunu ifade etti. Diyarbakır'da tarihi Keçiburcu'nda bir araya gelen HDP milletvekilleri Ayşe Acar Başaran, Remziye Tosun, Meral Danış Beştaş, dört ay içinde öldürülen 106 kadının yazılı olduğu pankartı tarihi sura astı. HDP Kadın Meclisi Sözcüsü, Batman milletvekili Ayşe Acar Başaran basın açıklamasında, pandeminin de etkisiyle kadınların "evlerinde şiddete uğramaya devam ettiğine" dikkat çekti. İstanbul Sözleşmesi uygulansaydı pankartta adı yazılı 106 kadının yaşıyor olacağını, tacize, istismara maruz kalan çocukların haklarının hukukla korunacağını, çocukların istismara maruz kalmayacağını kaydeden HDP Kadın meclisi sözcüsü, Sözleşme uygulanmadığı için erkeklerin cezaevlerinden kadınları arayıp tehdit etme cesareti gösterdiğini öne sürdü. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, "Kadınları, çocuklarımızı ve ailemizi korumak için yeniden; "İstanbul Sözleşmesi Yaşatır!" diyebiliriz. Yeter ki vazgeçmeyelim, biz vazgeçmeyeceğiz. " notuyla bir video paylaştı. Sendika temsilcileri ve bazı diğer kuruluşlardan da sözleşmeye destek mesajları geldi. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, yaptığı yazılı açıklamada 1 Ocak 2021'den bu yana "152 kadının öldürüldüğüne" dikkat çekerek sözleşmenin uygulanması çağrısında bulundu. Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) , bazı binalarına dev afişler asarak "sözleşmeden vazgeçmeyeceklerini" duyurdu. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı ve Konsey üyeleri , "Biz İstanbul Sözleşmesi'nden #Vazgeçmiyoruz!" mesajı ile bir video paylaştı. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği "toplumsal cinsiyetin tanımını yapan, ilk uluslararası sözleşme" niteliğindeki metnin önemini vurgulayan bir video yayımladı. LGBTİ+ topluluklar ve hak savucunuları, sözleşmenin her bir bireyi koruduğunu vurguladı. Öte yandan 16 Avrupa ülkesinden 31 bakan, Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararının, ciddi bir endişe kaynağı olduğunu belirten ortak bir açıklama yaptı. Çeşitli Avrupa gazetelerinde yayımlanan açıklamada, sözleşmenin toplumsal cinsiyet temelli şiddetle mücadelede bir dönüm noktası olduğu vurgulandı. İstanbul Sözleşmesi'ni 10. yılında kutlayan çeşitli ülkelerin büyükelçilikleri ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarına ait bazı diğer paylaşımlar şöyle: 16 Avrupa ülkesinden Türkiye'ye İstanbul Sözleşmesi çağrısı: 'Çekilme kararını gözden geçirin' İstanbul Sözleşmesi kararı AKP'de nasıl karşılandı, kadın örgütleri ne diyor? İstanbul Sözleşmesi nedir, kadınları nasıl koruyor?