Petrol tesislerine saldırı - İran Cumhurbaşkanı Ruhani: Yabancı güçlerin varlığı bölge güvenliğine tehdit oluşturur
Suudi Arabistan'ın petrol tesislerine yönelik saldırının ardından ABD Cuma günü ülkeye asker göndereceğini duyurdu. Ardından hem Tahran'dan hem de Riyad'dan açıklamalar geldi.
Pazar günü, 1980-1988 yılları arasında süren İran-Irak savaşının başlangıcının yıl dönümü sebebiyle İran'ın başkenti Tahran'da askeri geçit töreni yapıldı. Törende konuşan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, "kimsenin ülke sınırlarını ihlâl etmesine izin vermeyeceklerini" söyledi. Yabancı güçlerin Körfez'de bulunmasının hem bölge için, hem de petrol sanayi ve uluslararası deniz taşımacılığı için tehlikeli olduğunu söyleyen Ruhani'nin açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın Sauudi Arabistan'a asker göndereceği duyurmasının ardından geldi. Ruhani, ülkenin korunmasında komşularının da kendilerine destek vereceğini, komşularına dost elini uzattıklarını söyledi: Haberin sonu "Yabancı güçlerin varlığı bölge güvenliğine tehdit oluşturur. Bizim yolumuz bölge ülkeleriyle birlik ve işbirliği yaratma yoludur. Körfez'in güvenliği iç meseledir, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği de öyle. Yabancıgüçler halklarımız ve bölgemiz için sorun yaratır. Fars Körfezi'nin [Basra Körfezi] Hürmüz Boğazı'nın ve Umman Denizi'nin güvenliği bölgede ülkelerinin yardımıyla sağlanacaktır. Bu hassas ve önemli tarihi anda, komşularımıza dost eli, kardeşlik elini uzattığımızı duyuruyoruz." İran Cumhurbaşkanı Ruhani, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmak üzere New York'a gidiyor. ABD Başkanı Donald Trump, BM zirvesi kapsamında Ruhani veya diğer İranlı yetkililerle görüşme planının olmadığını açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise, Pazar günü Fox Haber Kanalı'na verdiği röportajda, İran'la ilgili misyonlarının "savaştan kaçınmak" olduğunu söyledi. Cubeyr: Gerekli önlemleri incelemelerin ardından alacağız Cumartesi günü Riyad'da basın mensuplarına konuşan Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil el Cubeyr, ülkesinin müttefikleriyle irtibat halinde olduğunu söyledi ve incelemelerin bulgularına göre saldırılara "gerekli ve uygun önlemleri alarak" yanıt verileceğini açıkladı. Cubeyr, incelemenin tamamlanmasının ardından bulguların kamuoyuyla paylaşılacağını da kaydetti, ancak atılacak muhtemel adımlara dair detay vermedi. İHA ve kruz füzelerinin kuzeyden çarpması nedeniyle saldırıların Yemen'den değil, İran'dan düzenlendiği iddiasını yineleyen Cubeyr, "İran silahlarıyla yapıldı, bu yüzden saldırılardan İran'ı sorumlu tutuyoruz" dedi. Cubeyr uluslararası topluma da çağrıda bulundu: "Krallık uluslararası toplumu, bu saldırının arkasında olanları kınama sorumluluğunu yerine getirmeye ve küresel ekonomiyi tehdit eden bu pervasız davranışa karşı sert ve açık bir pozisyon almaya çağırıyor." Suudi Arabistan Çarşamba günü bir basın toplantısı düzenleyerek, saldırıda kullanılan insansız hava araçlarının ve füzelerin parçalarını sergilemiş ve araçların İran'a ait olduğunu öne sürmüştü. İran ise saldırıların arkasında olduğu iddiasını reddediyor. Suudi Arabistan Çarşamba günü bir basın toplantısı düzenleyerek, saldırıda kullanılan insansız hava araçlarının ve füzelerin parçalarını sergiledi Geçen hafta sonu Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine insansız hava araçları ve seyir (kruz) füzeleriyle saldırılar düzenlenmişti. Yemen'deki İran destekli Husi milisler iki saldırıyı da üstlendiler. Ancak Suudi Arabistan'ın yanı sıra ABD de saldırılardan İran'ı sorumlu tutmuştu. ABD Suudi Arabistan'a asker yolluyor Amerikalı yetkililer bu bağlamda Cuma günü Suudi Arabistan'a asker gönderileceğini açıkladı. ABD Savunma Bakanı Mark Esper, gazetecilere yaptığı açıklamada tedbirin savunma amacıyla alındığını kaydetti ve gönderilecek asker sayısının henüz belirlenmediğini söyledi. Suudi Arabistan'dan gelen talep üzerine bu adımı attıklarını belirten Esper, "Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne askeri ekipmanın teslimatını hızlandırmak için çalışacağız" dedi. Esper ile ortak basın toplantısı düzenleyen ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Joseph Dunford, konuşlandırılacak asker sayısının binleri bulmayacağını söyledi, ancak gönderilecek güçler hakkında başka bilgi vermedi. ABD merkezli New York Times gazetesine göre, ABD'nin İran'ı vurmasının hâlâ söz konusu olup olmadığı sorusuna Esper, "Şu an bulunduğumuz nokta bu değil" yanıtını verdi. Savunma Bakanı Mark Esper (solda) ve Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford açıklamayı Cuma günü yaptı İran'dan 'herhangi bir saldırıya karşılık veririz' açıklaması ABD'nin bu açıklamasının ardından ise Cumartesi günü İran'dan, herhangi bir saldırıya karşılık verileceğine yönelik bir açıklama geldi. Devrim Muhafızı Komutanı Hüseyin Selami devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "Topraklarının savaş alanına dönmesini isteyenler durmasın" dedi. "Savaşın İran sınırlarının içine çekilmesine izin vermeyeceğiz" ifadesini de kullanan Selami, ABD'yi kastederek, "Umarız daha önceki gibi stratejik bir hata yapmazlar" dedi. Selami, İran'ın "her türlü senaryoya hazırlıklı olduğunu" da sözlerine ekledi. Ele geçirilen insansız hava araçlarının yer aldığı Tahran'daki serginin açılışında konuşan Selami, İran sınırlarına giren İHA'ları vuracaklarını kaydetti. Devrim Muhafızı Komutanı Hüseyin Selami İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ise CNN televizyonuna verdiği demeçte, "Savaş istemiyoruz. Bir askeri çatışmaya girmek istemiyoruz. Bir yalana, bir aldatmacaya dayanarak askeri çatışmaya girilmesi çok korkunç bir şey. Çok büyük kayıplar verilir. Ama gözümüzü kırpmadan ülkemizi savunuruz" ifadelerini kullanmıştı. ANALİZ - Frank Gardner - BBC Güvenlik Muhabiri Suudi Arabistan'ın petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı ve füze saldırıları savunmasındaki büyük boşluğu ortaya çıkardı. Şimdi stratejik ortağı ABD, bu boşluğu doldurmaya yardım etmeyi önermiş oldu. ABD donamasına ait destroyer Körfez'in kuzeyinde bu taraftan gelecek füzeleri tespit etmek için görevlendirilmiş durumda. Pentagon, Suudi Arabistan'a füze savunma sistemini güçlendirmek için daha fazla asker konuşlandıracağını açıkladı. ABD, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne, komşuları İran ile tansiyon devam ederken savunma ekipmanı gönderiyor. Ancak ABD güçlerinin Suudi Arabistan'da konuşlanması geçmişte tartışma yaratmıştı. Suudi kralı tarafından davet edilmelerine rağmen, Usame Bin Ladin ülkedeki varlıklarını Arap Yarımadası'nın Haçlılar tarafından işgali olarak adlandırmıştı ve bu durumu cihatçıları direnmeye çağırmak için kullanmıştı. Trump İran'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı Gelişmelerin ardından Cuma günü ABD Başkanı Trump İran'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı. Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada İran Ulusal Bankası'nın yaptırım listesine alındığını duyurdu. Öte yandan Suudi devlet petrol şirketi Aramco, bu ay sonunda petrol arzının saldırı önceki seviyelere dönmesini beklediklerini açıkladı.