DERGİ - Uzun boy mu, kısa boy mu avantajlı?
Boyumuz değiştiremeyeceğimiz bir biyolojik özelliğimizdir; ama cinsel çekicilikten banka hesabına ve ömrün uzunluğuna kadar hiç tahmin edemeyeceğimiz şekilde yaşamımızı etkiler.
Para ve güç 193 cm boyuyla ABD’nin eski başkanı Abraham Lincoln bugünkü başkan Barack Obama’dan da uzundu, ki Obama ortalama bir Amerikalıdan 8 cm daha uzundur. Yakın bir zamanda yapılan bir araştırma, uzun boylu adayların seçimlerde daha fazla oy aldığını gösteriyor. Uzun boylu kadın ve erkeklerin daha dominant, sağlıklı ve zeki olduğu ve rekabet gerektiren işlere seçilme olasılıklarının daha fazla olduğu düşünülüyor. Bu insanlar daha fazla para kazanıyor. Bunun nedeni, liderlik için iki önemli özellik olarak görülen “büyüklük” ve “baskınlık” özelliklerinin uzun boy ile ilişkilendiriliyor olmasıdır. Fakat boy aynı zamanda çocuklukta ne şekilde beslendiğinin de bir göstergesidir. Yani belki de genel olarak yetiştirilme tarzını yansıtır, ki bu da eğitimi ve daha sonraki başarıları etkileyecektir. Bütün başarılı insanlar uzun boyludur denemez elbette. Winston Churchill ve Martin Luther King kısa boylu olmalarına rağmen karizmatiktiler. Fakat ilk izlenim açısından uzun boylular daha avantajlı durumdadır. Haberin sonu Kısaca söylersek, uzun boyluların üstün gelmesi daha kolaydır. Çekicilik Uzun boylu erkekler daha cazibeli bulunur. Birçok araştırma uzun boylu erkeklerin ve kadınların genel olarak daha çekici görüldüğünü göstermiştir. İnsanların boyu yüzlerine bakarak da anlaşılır. Yani çöpçatan sitelerine konan portre fotoğrafları genel yapınızı saklayamayacaktır. Uzun boyları nedeniyle moda dünyasında süpermodel olarak adlandırılsalar da bu sitelerde uzun boylu kadınlar aynı avantajlardan yararlanmaz; genellikle ortalama boy tercih edilir. Erkekler için bile zayıf ve uzun boylu olmak her zaman avantaj olmayabiliyor. Kadınlar uzun boylu erkekleri değerlendirirken daha fazla beklentiyle hareket edebiliyor. Spor ve atletizm Sporun birçok dalı için uzun bacaklı olmak daha fazla yol almayı sağladığı için avantajlıdır. Uzun boylular rakiplerinin üzerinden daha ileriyi gördükleri için doğru yere top gönderme şansları daha yüksektir. Fakat bazen de daha küçük bir beden avantaj sağlayabilir. Örneğin kısa uzuvlardan sinir sinyallerinin beyne ulaşması ve tepki süresi daha hızlıdır. Bazı dövüş sporlarında da çevikliği kolaylaştırır. Aynı şekilde jimnastik, kayak, buz pateni ve dalgıçlık gibi sporlarda da küçük yapılı insanlar daha hızlı hareket edebildiği için daha başarılı olur. Hantallık Vücudu otomobil gibi düşünelim: mekanik açıdan, çarpmayı önlemek için araç ne kadar büyükse onu yavaşlatmak da o kadar zordur. Ayrıca ivmenin büyüklüğü çarpmanın etkisini de artırır. Kısa boylular düşerken daha az mesafeden düşecektir. Bir tahmine göre, yüzde 20 daha uzun boylu olan biri, düşme sırasında iki kat daha fazla kinetik enerji biriktirecektir. Uzun boylu kadınların düşme anında kalça kemiğini çatlatması ihtimali daha yüksektir. Yani genel olarak kısa boylular kazalara daha az meyillidir. Sağlık ve uzun ömür Yüz yaşını aşan nüfus bakımından İtalya’nın Sardunya adasındaki Villagrande Strisaili bölgesi Avrupa’da ilk sırada geliyor. Akdeniz diyeti ve canlı bir sosyal hayat gibi başka etkenler de önemli görülmekle birlikte, insanların biraz kısaca olmalarının da bu duruma katkısı olduğu sanılıyor. Burada yaşlı kuşak erkeklerde ortalama boy 160 cm civarında. Bu sonuç biraz şaşırtıcı. Genel kanı sağlıklı çocukların boylarının da uzadığı ve boyun genel sağlığın iyi bir göstergesi olduğu yönündedir. Diyet ve sağlık hizmetleri gibi başka faktörler göz ardı edildiğinde uzun boyluların yaşlandıkça daha fazla sağlık sorunuyla karşılaştığı görülür. Örneğin, bedeniniz ne kadar büyükse o kadar çok hücreye sahiptir ve bunların mutasyona uğrayıp kansere yol açması ihtimali daha yüksektir. Daha büyük bir beden daha fazla enerji harcar ve toksik maddelerin daha fazla birikmesine, bu ise vücutta genel aşınmaya neden olur. 1,3 milyon İspanyol üzerinde yapılan bir araştırma, boydaki her ekstra santimetrenin ömrü 0,7 yıl kısalttığı görüldü. Kısacası, kısa boy daha uzun ömür anlamına gelebilir. Mutluluk Uzun boy sağlık açısından böyle ufak riskler taşısa da birçok araştırma uzun boyluların mutluluk ve hayattan zevk alma bakımından daha şanslı olduğunu gösteriyor. Bunun arkasında yatan neden ise boyun kariyer olanakları ve kazanılan para üzerinde etkili olmasına dayandırılabilir. Yani uzun boylular hayatta daha kolay yol alıyor, daha mutlu oluyor. Bütün bunlar sadece genel bağlantılar elbette. Bu genellemelerin dışına çıkan çok sayıda örnek de var. Burada eski bir deyişi hatırlatmakta yarar var: Kaderinizi belirleyen bedeninizin ölçüsü değil, sizin onu kullanma biçiminizdir. Bu makalenin İngilizce aslını BBC Future’da okuyabilirsiniz. Dergideki diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.