Naci Ağbal: Merkez Bankası'nın yeni başkanı daha önce hangi görevlerde bulundu?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı (TCMB) Murat Uysal'ı görevden aldı. Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla, Uysal'ın yerine eski Maliye Bakanı Naci Ağbal atandı.
Atama ile ilgili Merkez Bankası'nda yapılan açıklamada, "Görev devir teslim töreninde Sayın Ağbal, Murat Uysal'a teşekkür ederken; Sayın Uysal da yeni görevinde Başkan Ağbal'a başarılar diledi." ifadesi yer aldı. Basın duyurusunda, devir teslimde çekilen bir fotoğraf da yer alıyor. İki dönem Maliye Bakanlığı görevinde bulunan Ağbal, Temmuz 2018'den bu yana Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı olarak görev yapıyor. Murat Uysal, yine Erdoğan tarafından 6 Temmuz 2019'da görevden alınan Murat Çetinkaya'nın yerine getirilmişti. Haberin sonu Uysal, 16 ay içerisinde görevden alınan ikinci Merkez Bankası başkanı oldu. Naci Ağbal kimdir? Naci Ağbal, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçilen Temmuz 2018'den bu yana Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı görevini yürütüyordu. Resmi Gazete'de yer alan kararla Ağbal'ın yerine de İbrahim Şenel atandı. 1968 doğumlu Ağbal, Ahmet Davutoğlu'nun kurduğu 64'üncü ve Binali Yıldırım'ın oluşturduğu 65'inci hükümetler döneminde, yani Kasım 2015 ile Temmuz 2018 tarihleri arasında maliye bakanlığı yaptı. Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı döneminde Maliye Bakanlığı'nda önce bakan danışmanlığı, ardından Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü ve son olarak da müsteşarlık görevini yürütmüştü. 2015'e kadar bu görevlerinin yanı sıra TÜPRAŞ, PETKİM ve THY'nin yönetim kurullarında ve Yüksek Öğretim Kurulu'nda (YÖK) üyeydi. 2015'te milletvekili olmak için görevinden istifa etmiş; Eylül 2015'te, bakan olmadan kısa bir süre önce Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Ekonomiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı olmuştu. 24 Haziran 2018'deki seçimde aday olmayan Ağbal, Strateji ve Bütçe Başkanlığı görevine iki yılı aşkın süredir devam ediyordu. 2018'de Ağbal'ın yerine Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın damadı Berat Albayrak, Maliye ve Hazine Bakanı olarak atanmıştı. Ağbal, koronavirüsün dünya çapında yayılmaya başladığı Şubat ayında, Çin'den sağlanamayan üretimin Türkiye'den sağlanabilmesi için çalışacaklarını, salgının Türkiye'deki ekonomik büyüme için fırsat olabileceğini söylemişti. Ocak 2020'deki Elazıp Depremi'nden sonra açıklama yapan Ağbal, "AK Parti iktidarı döneminde yapılan yasal değişikliklerle yeni binaların depreme dayanıklılığı konusunda standartlar oluşturulduğunu, deprem riskine karşı kurumsal bir yapı geliştirildiğini" söylemiş ve deprem vergileriyle ilgili açıklama yapmıştı: "Buradan toplanan gelirlerden çok daha fazla kaynak, gerek depremle ilişkili kamu binalarının imar ve inşasına gerekse teknoloji ve insan kaynağı altyapısına harcandı. Kamu harcamalarıyla ilgili hesabını veremeyeceğimiz bir kuruş söz konusu değil." TCMB Başkanı, görev süresi dolmadan görevden alınabilir mi? Merkez Bankası Başkanı'nın Cumhurbaşkanı Kararı ile görevden alınıp alınamayacağı Uysal'ın göreve atanması sırasında da tartışma yaratmış ve bazı ekonomistler tarafından eleştirilmişti. 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesinin ardından yayımlanan bir kararname ile Merkez Bankası başkanlarının cumhurbaşkanı tarafından dört yıllık süre için atanması düzenlemesi getirildi. Bu sistemden önce Merkez Bankası başkanı ataması Bakanlar Kurulu tarafından beş yıllık süreler için yapılıyordu. 10 Temmuz 2018'de de "Üst kademe kamu yöneticileri ile kamu kurum ve kuruluşlarında atama usullerine dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararnameye üç adet liste de eklendi, bu listelerde, kararnamenin etkilediği kamu kuruluşlarının isimleri yer aldı. Merkez Bankası hem 1 numaralı, hem 3 numaralı listede yer alıyor. Kararnamenin 'görev süreleri' başlığı altındaki 4'üncü maddesi, 1 numaralı listede yer alan kamu kuruluşlarındaki üst düzey görevlilerin, görev süresi dolmadan Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınmasının önünü açıyor: "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alanların görev süresi, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Cumhurbaşkanının görevi sona erdiğinde, bunların görevi de sona erer. Ancak bunlar, yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine devam eder. Görev süreleri sona erenler, yeniden atanabilir. Bunlar, görev süreleri sona ermeden de Cumhurbaşkanınca görevden alınabilir." Ancak 7. maddede, "4 üncü madde hükümleri bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (III) sayılı cetvelde yer alanlar hakkında uygulanmaz. Bunların görev süreleri ekli (III) sayılı cetvelde gösterilmiştir." ifadeleri yer alıyor. (III) sayılı cetvelde, TCMB Başkanı'nın görev süresi 4 yıl olarak belirtiliyor. Cumartesi günü Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararlarında ise, Merkez Bankası Başkanı Çetinkaya'nın, aynı kararnamenin "2. maddesi gereğince görevden alındığı" bildirildi. 2. madde, "Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir. Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır" diyor.