Dünya'nın yörüngesindeki iki uzay çöpü çarpışmaktan son anda kurtuldu
Dünya'nın yörüngesindeki iki çöp, çarpışmaktan son anda kurtuldu. Uzay çöpleri teleskoplarla veya radarlarla görülen, herhangi bir işlevi kalmamış insan yapımı uydu ve benzeri uzay araçları ya da parçalarına deniyor.
Uzay çöpü enkazı ilüstrasyonu LeoLabs adlı şirket de yörüngedeki cisimleri radar kullanarak takip eden şirketlerden biri. LeoLabs, artık işlevi olmayan bir Rus uydusuyla, ıskartaya çıkarılmış bir Çin roket parçasının birbirlerine 25 metre yaklaştıklarını tespit etti. Cuma sabahı, Antarktika civarında herhangi bir enkaz izine rastlanmadığı belirtildi. Diğer uzmanlar, Kosmos-2004 ve ChangZheng roketinin birbirlerine çok daha uzak mesafeden geçeceklerini öngörüyordu. Toplam kütleleri 2.5 tonu aşan ve izafi hızları saniyede 14.66km'yi bulan bu cisimlerin çarpışması büyük bir felakete neden olabilir ve enkaz yağmuruna dönüşebilirdi. İrtifaları da yaklaşık 1000km olduğu için çarpışma sonucu oluşabilecek parçalar çok uzun zaman uzay boşluğunda kalabilir ve faal durumdaki uydulara zarar verebilirdi. Silikon Vadisi merkezli LeoLabs şirketi, kendi radar ağını kullanarak yörüngeyle ilgili harita hizmetleri sunuyor. Austin Texas Üniversitesi'nde görevli astrodinamikçi Dr. Moriba Jah, uzay çöplerinin arasındaki mesafenin yaklaşık 70 metre olacağını öngörmüştü. Saygın danışmanlık şirketi Aerospace Corporation da benzer bir çıkarım yapmıştı. 1 milyona yakın çöp var Uzaya gönderilen uyduların sayısı arttıkça yörüngede çarpışma yaşanmasına dair kaygılar da büyüyor. Yörüngede artık işlevi kalmamış 1 santimetreden büyük yaklaşık 900.000 cisim büyük endişe kaynağı. Zira hepsinin yüksek hızla hareket ederken işlevsel haldeki bir uzay aracına çok büyük zarar vermesi ve hatta yok etmesi ihtimali kuvvetli. Avrupa Uzay Ajansı bu hafta yıllık Uzay Çevresinin Durumu raporunu yayımladı. Raporda süregelen parçalanmalarla ilgili sorunlara dikkat çekildi. Buna, yörüngede eski bir uzay aracından veya roketlerden arta kalan yakıt veya bataryalardan kaynaklı artık enerjinin neden olduğu patlamalar da dahil. Son 20 yıl boyunca, yılda yaklaşık 12 defa çarpışma sonucu parçalanmalar yaşandı. Ajans, "Maalesef bu trend devam ediyor" dedi. Uluslararası Astronot Kongresi'nden bir grup uzman da bu hafta internet üstünden düzenledikleri toplantıda, yörüngede atıl halde duran ve işlevi kalmayan en tehlikeli, kaygı verici 50 objenin listesini yayımladı. İşlevi kalmadığı halde yörüngede bulunan objelerin çok büyük bir bölümü eski Rus veya eski Sovyet döneminden kalma tek kademeli Zenit roketleri.