Covid: Hindistan günlük vaka sayısında ilk sırada, çaresiz hastalar karaborsada ilaç arıyor
Geçtiğimiz hafta Perşembe günü Akhilesh Mishra'nın ateşi yüksekti. Mishra düzenli olarak öksürüyordu. Sadece grip olduğunu düşündü.
Hindistan'da yaşanan ikinci dalga sonrası hastaneler tıklım tıkış doldu. Ülkede geçtiğimiz üç haftada günlük Covid vaka sayısı 150 binden fazlaydı. Akhilesh asıl, babası Yogendra'da benzer belirtiler kendini gösterdiğinde endişelenmeye başladı. Babasını da alıp PCR testi yaptırmak için internetten randevu almak istedi ama ancak 3 gün sonrasına randevu alabildi. Sonunda Pazar günü test yaptırma şansı bulduklarında Yogendra'nın ateşi çok yükselmişti. Doktor hastaneye yatmasını tavsiye ettiğinde, bir yatak bulmanın bu kadar zor olacağı aklına bile gelmemişti. Sadece yaşadıkları şehir olan Nodia'da değil, başkent Delhi'de de özel hastanelerin çoğu onları geri çevirdi. Nodia'da bir devlet hastanesi önünde test yaptırmak isteyenler kuyruk oluşturdu Aile en sonunda Delhi'de bir özel hastanede yatak bulabildi ve Yogendra iyileşmeye başladı. Haberin sonu Akhilesh, babasını kaybedeceğini sanmıştı. "Tedavi bile görmeden ölecek sandım" diyen Akhilesh, "Hiçbir evlat bunları yaşamamalı. Herkesin tedaviye eşit erişim hakkı olmalı" diye de ekledi. Hindistan'da çok sayıda ailenin durumu aynı. Ülkenin dört bir yanından insanlar yakınlarına hastanelerde yatak bulamadığını, bazıları da hayat kurtaran ilaçlara ve oksijen tüplerine erişemediğini anlatıyor. Bazı şehirlerde ölülerin yakıldığı krematoryumlarda bekleyen listeleri uzadıkça uzuyor. Bazı insanlar da laboratuvarlarda Covid testi yaptırabilmek için saatlerce beklediklerinden, sonuçlarınsa 48-72 saatten önce gelemediğinden şikayetçi. Noida'daki bir test laboratuvarının dışında bekleyen 35 yaşında bir adam, 3 gündür semptomları olduğunu, test sonuçları için 2-3 gün beklemek zorunda kalmasının kendisini endişelendirdiğini anlatıyor. Karaborsa ilaçlar Hindistan'da geçtiğimiz günlerde sosyal medya kullanıcıları arasında remdesivir ve tocilizumab etken maddeli ilaçları bulmak için yardım arayanların sayısı arttı. Bu iki ilacın virüse karşı etkinliği tüm dünyada tartışılıyor ancak Hindistan gibi bazı ülkelerde sadece acil durumlarda bu ilacın kullanımına resmi izin var. Ülkede doktorların reçeteyle verebildiği antiviral remdesivir ilacına talep çok fazla. Hindistan ihracatını yasaklamış olsa da, üreticiler halen talebe yetişmekte zorlanıyor. Hindistan'da geçtiğimiz üç haftada günlük Covid vaka sayısı 150 binden fazlaydı. Ülkede remdesivir üreten yedi ilaç firmasından biri olan Hetero Pharma üretimi hızlandırmaya çalıştıklarını açıkladı. BBC, ilaç kıtlığı nedeniyle insanların karaborsaya yöneldiği bilgisine ulaştı. BBC'nin Delhi'de temas kurduğu üçten fazla kaynak, 100 mg'lık şişe başına 24 bin rüpe (320 dolar) istedi. Hindistan Sağlık Bakanlığı, bu ilaçla tedavide 100 mg şişelerden 6 doz alınmasını tavsiye ederken, doktorlar bazı vakalarda 8 doza kadar gerekebildiğini söylüyor. Eşini koronavirüsten kaybeden bir kadın ve ona sarılan çocukları Orta halli bir aile için bu, çok büyük bir para. Delhi'de annesi özel bir hastaneye yatırılan Atul Garg, "İlacı bulmak için çok para harcadım, yüzlerce telefon görüşmesi yapıp saatlerce kaygıyla bekledim" dedi. Kireçlenme için kullanılan tocilizumab'ın, yapılan bazı testlerde hayat kurtardığı görüldü ancak Hindistan'da ilaç neredeyse yok oldu. Hindistan Kimyacılar ve Eczacılar Derneği Genel Sekreteri Rajiv Singhal, bu ilaçları bulmak isteyenler nedeniyle telefonunun susmadığını belirtti. Kendi ailesi için bile ilaç bulamadığını söyleyen Singhal, "Karaborsaya karşı harekete geçmeye çalışsak da sistemde bazı sızdırılmalar olduğunu söylemeliyim" diye konuştu. Oksijen, röntgen ve Covid testleri Hindistan eyaletlerinde tıbbi oksijenlere talep de fırladı. Hastanelerin çoğu hastaları kaynak yetersizliği nedeniyle geri çeviriyor. Maharashtra eyaletinin başındaki Uddhav Thackarey yetkililere kara ulaşımı ile hastanelere ilaç yetiştiremedikleri gerekçesiyle oksijen tüplerinin ordu uçakları ile ulaştırılması çağrısında bulundu. Küçük şehir ve köylerde durum daha kötü. Hastanelerde boş yatak bulamayan hastalara doktorlar , evlerinde kendilerine oksijen tüpü takmalarını tavsiye ediyor. Hindistan'ın kuzeyindeki küçük bir köyde yaşayan Nabeel Ahmed'in babası da Cuma günü Covid olduktan sonra nefes almakta zorlanmaya başlamış. Nabeel oksijen tüpü bulmak için arabayla 4 saat başka şehre gitmek zorunda kalmış. Bazı köylerde ise özel laboratuvarlar doktorların hastalık takibi için talep ettiği akciğer röntgeni ve tomografileri çekmeyi reddediyor. Allahabad'da yaşayan Yogesh Kumar'a, bekleyen listesi çok uzun olduğu için ya bir hastaneye yatması ya da devlet hastanelerinde test yaptırması söylenmiş. "Hastaları için bir röntgen dahi çektiremediğine" inanamadığını söyleyen Allahabad'dan bir doktor , kan sayımları ile idare etmenin de ideal yöntem olmadığını vurguladı. Krematoryumlarda yoğunluk Bazı şehirlerde ölülerin yakıldığı krematoryumlar gecegündüz çalışıyor. Ara almadan çalışan işçiler de yorgun düştüler. Kaybettikleri yakınlarını getiren aileler bazı durumlarda saatlerce beklemek zorunda. Sosyal medyada paylaşılan ve Lucknow şehrinde bir krematoryumda gece karanlığında yanan odun yığınlarını gösteren bir video viral oldu. Epidemiyoloji uzmanı Dr Latit Kant, ülkesinin ilk dalgadan hiç ders almadığı görüşünde: "İkinci dalganın geleceğini biliyorduk ama ilaç kıtlığı ve oksijen ve hastane yatağı yetersizliği gibi talihsiz durumları engellemek için plan yapmadık. Üstelik aynı koşullarla karşı karşıya kalmış ülkelerden dahi bir şeyler öğrenemedik."