2014'te Türkiye'de neler oldu?
Türkiye bu yıl gündemin üst sıralarına önemli başlıkların yerleştiği, oldukça hareketli bir yılı geride bırakıyor. 2014'ün siyasi gündemini bir çırpıda sıralamak zor ama öne çıkanları hatırlatalım istedik.
Bu yıl yerel seçimlerde bir zafer daha kazanan ve liderini Cumhurbaşkanı seçtiren Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ile Fethullah Gülen Cemaati arasında açıktan yürüyen mücadele, Soma ve Ermenek'teki maden faciaları, büyük davalardaki tahliyeler ve dahası... OCAK 17 ve 25 Aralık 2013'te düzenlenen "rüşvet ve yolsuzluk" operasyonları 2014'ün de ana gündem maddelerinden biri oldu. Ocak ayında başlayan ve Emniyet Müdürlüğü'nde yaşanan görevden almalar ve yer değişiklikleri hız kesmeden devam etti. Güvenlik Stratejileri Araştırma Merkezi'nin raporuna göre 2014'te 210 bin emniyet görevlisinin görev yerleri değiştirildi. Haberin sonu İçinde Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) görevlilerinin de bulunduğu açıklanan üç TIR, savcılık kararıyla "terör örgütlerine silah ve mühimmat taşındığı" iddiasıyla Adana'da durduruldu. Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, TIR'ların durdurulmasından "paralel yapı" olarak nitelediği Gülen Cemaati'ni sorumlu tuttu. ŞUBAT 17 Aralık operasyonu kapsamında tutuklanan iş adamı Rıza Sarraf ve bakan çocukları tahliye edildi. Sosyal medyada ağırlıklı olarak Şubat ve Mart aylarında dönemin Başbakanı Erdoğan'ın, oğlu Bilal Erdoğan ve başka bazı kişilerle konuşmaları olduğu iddia edilen tapeler yayınlanmaya başladı. Bazı bakan, milletvekili, bürokrat, iş adamı ve gazetecilere ait olduğu belirtilen tapeler de yayınlandı. Erdoğan ve hükümet yetkilileri, tapelerin montaj olduğunu öne sürdü. MART Dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, "özel yetkili mahkemeler" olarak adlandırılan ağır ceza mahkemelerinin kaldırılmasına ilişkin düzenlemeyi imzaladı. Aynı yasada tutukluluk süresinin beş yıla indirilmesiyle ilgili düzenleme yapılmasıyla Türkiye'nin gündemine damgasını vuran Ergenekon, Balyoz ve KCK davalarında ardı ardına tahliyeler gerçekleşti. İstanbul Okmeydanı'ndaki Gezi Parkı eylemleri sırasında evine ekmek almaya giderken yaralanan ve 269 gündür yoğun bakımda tutulan Berkin Elvan, hayatını kaybetti. Cenazesine on binlerce kişi katıldı. Erdoğan'ın, "Twitter'ın kökünü kazıyacağız" açıklamasının ardından, Türkiye'de dünyanın en popüler sosyal paylaşım platformlarından biri olan Twitter'a erişim engellendi. Bu engelleme tartışılırken Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB), dönemin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan'a ait olduğu öne sürülen tapenin yayınlandığı YouTube sitesine erişimi engelledi. 30 Mart'ta yerel seçimler yapıldı. AKP yüzde 45 oy oranıyla birçok il ve ilçede belediye başkanlıkları kazanırken, başkent Ankara başta olmak üzere çok sayıda il ve ilçede seçim sonuçlarına itirazlar oldu. NİSAN Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, kamuoyunda yoğun tartışılan ve tepki çeken "Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu" onayladı. Anayasa Mahkemesi'nin 52. kuruluş yıldönümü nedeniyle düzenlenen törende son kez "Başkan" sıfatıyla konuşan Haşim Kılıç'tan sert açıklamalar geldi. Kılıç'ın konuşması boyunca yüzü asık olan Başbakan Erdoğan, konuşma bittiğinde alkışlamadı. MAYIS 13 Mayıs'ta Soma'da Soma Holding'e ait maden ocağında çıkan yangında 301 madenci yaşamını yitirdi. Türkiye'nin en büyük maden faciası, iş güvenliği ve maden sektörüne ilişkin tartışmaları gündemin üst sıralarına taşıdı. Olayda "ihmal" olduğu, daha sonra TBMM Soma Araştırma Komisyonu'nun raporunda dile getirildi. Danıştay'ın 146. kuruluş yıldönümü töreninde Türkiye Barolar Birliği (TTB) Başkanı Metin Feyzioğlu'nun konuşmasına sinirlenen Başbakan Erdoğan toplantıyı terk etti. HAZİRAN 12 Eylül Davası'nda, darbe suçundan haklarında dava açılan eski Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ve eski Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya'ya müebbet hapis cezası verildi. Türkiye'nin Musul Başkonsolosluğu'na baskını ardından 49 başkonsolosluk çalışanı Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) örgütü tarafından rehin alındı. Rehineler 101 gün sonra serbest bırakıldı. TEMMUZ Anayasa Mahkemesi, Dink ailesinin, Hrant Dink cinayetiyle ilgili yaptığı bireysel başvuruda, "etkili soruşturma yapılmadığı" gerekçesiyle "ihlal" kararı verdi. Aralarında eski Terörle Mücadele Şube Müdürü Yurt Atayün ve eski İstanbul İstihbarat Şube Müdürü Ali Fuat Yılmazer'in de bulunduğu 115 emniyet görevlisi operasyonla gözaltına alındı. Operasyon kamuoyunda "paralel yapı ile mücadele" olarak değerlendirildi. AĞUSTOS 10 Ağustos'ta yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Başbakan Erdoğan ilk turda 12. Cumhurbaşkanı olarak seçildi. Üç adayın yarıştığı seçimlerde Erdoğan yüzde 51.79; Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Milliyetçi Hareket Partisi'nin desteklediği Ekmeleddin İhsanoğlu yüzde 38.44, Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Başkanı Selahattin Demirtaş ise yüzde 9.76 oy aldı. Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı seçilmesi sonrasında AKP'de yeni genel başkanın seçimi için olağanüstü kongreye gidildi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, yeni Genel Başkan ve Başbakan oldu. Gaziantep'te bir ev sahibinin Suriyeli kiracıları tarafından bıçaklanarak öldürülmesi iddiası sonucu kent genelinde Suriyelilere yönelik olaylar yaşandı. Günler süren olaylarda Suriyeli mülteciler linç edilmek istendi. EYLÜL IŞİD'in saldırdığı Suriye'nin kuzeyindeki Kürt kenti Kobani'den kaçan çoğu kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşan yaklaşık 150 bin Suriyeli Kürt, Türkiye sınırına akın etti. CHP'nin 18. Olağanüstü Kurultayı'nda Yalova Milletvekili Muharrem İnce'yi yenen Kemal Kılıçdaroğlu yeniden genel başkan seçildi. Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun kurduğu 62. Hükümet güvenoyu aldı ve resmen göreve başladı. Ethem Sarısülük Davası sonuçlandı. Sarıülük, Ankara'da 1 Haziran 2013'te Gezi Parkı eylemine destek gösterileri sırasında Çevik Kuvvet polisi Ahmet Şahbaz'ın silahından çıkan mermiyle hayatını kaybetmişti. Sanık polis memuru, 7 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasına çarptırıldı. Mecidiyeköy'de, eski Ali Sami Yen Stadı'nın bulunduğu bölgede Torunlar İnşaat'a ait inşaatında işçileri taşıyan asansör 32. kattan düştü. 10 işçi yaşamını yitirdi. EKİM Türk Silahlı Kuvvetleri'ne Suriye ve Irak'ta sınır ötesi operasyon yetkisi veren, yabancı silahlı güçlerin de Türkiye'de bulunmasına olanak sağlayan tezkere Meclis Genel Kurulu'nda kabul edildi. HDP, Kobani'yle ilgili olarak Türkiye'den beklenen adımların gelmediğini beliretek 7 Ekim'de ülke çapında eylem çağrısı yaptı. Eylemlerde hem güvenlik güçleriyle göstericiler hem de bazı yerlerde göstericilerle onlara karşı çıkanlar arasında çatışmalar yaşandı. 50 kişi hayatını kaybetti. Karaman'ın Ermenek ilçesindeki maden ocağında su basması sonucu kaza meydana geldi. Ocakta mahsur kalan 18 işçinin cansız bedenine günler sonra ulaşıldı. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) seçimleri sonucu hükümet, kurulda hem 15 olan toplantı yeter sayısına, hem de 12 olan karar yeter sayısına ulaştı. Atatürk Orman Çiftliği'nde inşa edilen Cumhurbaşkanlığı Sarayı hizmete açıldı. "Ak Saray" maliyeti ve imar izni olmadığı, bu nedenle de "kaçak" olduğu iddiasıyla eleştirilere neden oldu. KASIM TBMM'de, geçen yıl 17 ve 25 Aralık'ta yaşananlar sonrası "rüşvet ve yolsuzluk" iddiaları çerçevesinde oluşturulan ve dört bakanın soruşturulduğu komisyonun çalışmalarına yayın yasağı getirildi. Çok sayıda yayın kuruluşu, yasağa uymayacağını ilan etti. 2010-2014 yılının ilk altı ayında 150'den fazla olaya yayın yasağı getirildi. Papa I. Francesco Türkiye'yi ziyaret etti. Papa I. Francesco, Türkiye'ye gelen dördüncü papa oldu. ARALIK 14 Aralık'ta düzenlenen bir operasyonla Samanyolu Yayın Grubu Genel Müdürü Hidayet Karaca ve Zaman Gazetesi Genel Yayın Müdürü Ekrem Dumanlı'nın da aralarında olduğu 27 kişi gözaltına alındı. Karaca dahil dört kişi tutuklandı. ABD'de yaşayan Fethullah Gülen hakkında yakalama kararı çıkartıldı. Bir şirket tarafından termik santral yapılmak istenen Soma'nın Yırca köyünde binlerce zeytin ağacının sökülmesinin ardından yasal yollara başvuran köylüler davayı kazandı. Danıştay termik santralin yapımına "esastan iptal" kararı verdi. Gezi protestoları sırasında hükümete darbe suçlamasıyla haklarında dava açılan taraftar grubu Çarşı'nın yargılanmasına başlandı. HSYK 2. Dairesi, 17-25 Aralık operasyonlarının savcılarından Zekeriya Öz, Muammer Akkaş, Celal Kara ve Mehmet Yüzgeç'i, haklarındaki soruşturma tamamlanana dek görevden uzaklaştırdı.