Koronavirüs uyarısı sonrası susturulmak istenen Çinli doktor Li Venliang hayatını kaybetti
Çin'in Vuhan bölgesinde başlayan koronavirüs salgını ile ilgili ilk uyarıları yapan ve çalıştığı hastanede kendisi de virüsü kapan doktor Li Venliang'ın öldüğü duyuruldu.
Dr. Li 31 Ocak'ta hastanedeki fotoğrafını paylaştı, bir gün sonra koronovirüs teşhisi kondu Doktor Li'nin ölümü ile ilgili çelişkili haberler çıkmış, Çin Devlet Televizyonu ve Dünya Sağlık Örgütü, Cumartesi günü koronavirüse yakalandığını duyuran Li Venliang'ın virüs sonucu bugün öldüğünü duyururken, Vuhan Merkez Hastanesi de sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, doktorun durumunun kritik olduğunu ve hayatının kurtarılması için çaba harcandığını kaydetmişti. Çin'den İngilizce yayın yapan People's Daily, doktorun Cuma günü yerel saatle 02:58'de (TSİ Perşembe 21.58) öldüğünü duyurdu. 34 yaşındaki doktorun öldüğüne dair ilk haber Çin medyası tarafından Perşembe günü yerel saatle 21:30'da duyurulmuş, haber Çin sosyal medya platformu Weibo'da büyük yankı bulmuştu. Ancak daha sonra doktorun durumunun kritik olduğu ve tedavi gördüğüne dair açıklamalar yapıldı. Haberin sonu Sahadaki BBC'ye konuşan ve ismini vermek istemeyen gazeteciler ve doktorlar bu durumu devlet yetkililerinin müdahalesi olarak aktardı. Ocak ayı başlarında Vuhan kentindeki yetkililer yeni bir koronavirüs türüyle ilgili haberlerin yayılmasını engellemeye çalışıyordu. Bir doktor bu konuda meslektaşlarını uyarmaya kalkıştığında polis de ona uyarıda bulundu. Bir ay sonra ise bir hastanedeki hasta ziyaretini sosyal medyada paylaştığında kahraman ilan edilmişti. "Herkese merhaba, ben Li Venliang, Vuhan Merkez Hastanesi'nde göz doktoruyum" diye başlıyordu paylaşım. Dr. Li'nin başına gelenler, Vuhan'da koronovirüs vakalarının ilk görülmeye başladığı günlerde, bölge yetkililerinin yanlış yaklaşımlarına iyi bir örnekti. SARS salgınına benzettiği ilk yedi vakayı Aralık ayında fark ettiğinde Dr. Li salgının merkez üssünde çalışıyordu. SARS 2003'te dünya çapında bir salgına yol açmış bir virüstü. Yeni vakaların Vuhan'daki Huanan deniz ürünleri pazarından kaynaklandığı tahmin ediliyor, hastalar hastanede karantinada tutuluyordu. Dr Li, Weibo'daki blogunda, kendisi salgına yakalanmasına rağmen yetkililerin, hiçbir sağlık görevlisinin salgından etkilenmediğini söylemesini anlayamadığını yazmıştı. 30 Aralık'ta Dr. Li meslektaşlarıyla iletişim halinde olduğu bir sosyal medya grubuna salgınla ilgili bir mesaj göndermiş ve hastalığın bulaşmaması için koruyucu giysi giymelerini öneriyordu. Dr. Li'nin bilmediği şey ise hastalığa yol açan koronavirüsün tamamen yeni bir tür olduğunun keşfedilmesiydi. Dört gün sonra Kamu Güvenliği Departmanı'ndan yetkililer gelip bir mektup imzalamasını istediler. Mektup kendisini "toplum düzenini şiddetle sarsan yanlış iddialarda bulunmakla" suçluyordu. "Sizi uyarıyoruz: Aynı küstahlık ve inatla bu yasadışı faaliyete devam ederseniz hakkınızda işlem yapılacaktır - anlaşıldı mı?" diye yazıyordu. Altında Dr. Li el yazısıyla "Anlaşıldı" diye yazmıştı. Dr. Li, polisin "söylentiler yaymakla" suçlayıp haklarında soruşturma başlattığı sekiz kişiden biriydi. Ocak ayı sonunda Dr. Li, mektubun bir kopyasını Weibo'daki bloğunda yayınlayıp olanları anlatmıştı. Bu arada yetkililer ondan özür diledi, ama biraz geç olmuştu artık. Ocak ayının ilk haftalarında Vuhan'daki yetkililer, virüsün ancak hayvanlarla temas halinde bulaşabileceğini iddia etmişti. Doktorları korumak üzere hiçbir rehber hazırlanmamıştı. Polislerin ziyaretinden bir hafta sonra Dr. Li, glokom hastalığı olan bir kadını tedavi ediyordu. Ama kadına koronovirüs bulaştığını bilmiyordu. Polisin Dr. Li'ye imzalattığı mektupta kendisinin yalan iddilarda bulunduğu ifade ediliyordu. Weibo'daki bloğunda Dr. Li, 10 Ocak'ta öksürmeye başladığını, ertesi gün ateşlendiğini, iki gün sonra da hastanelik olduğunu anlatıyordu. Anne ve babası da hastalanıp hastaneye kaldırılmıştı. 10 gün sonra, 20 Ocak'ta Çinli yetkililer koronavirüs salgını nedeniyle acil durum ilan etti. Dr. Li, önce birkaç kez koronovirüs testi olduğunu ancak tümünün negatif çıktığını, kendisinde virüs bulunamadığını söyledi. 30 Ocak'taki blogunda ise "Bugün nükleik asit testi pozitif çıktı, ortalık sakinleşti, sonunda teşhis kondu" diye yazdı. Dr Li Venliang koronavirüsle ilgili söylenti yaymakla suçlanmıştı. Sonunda da gözlerini belerten ve dilini sarkıtan bir köpek emojisi kullanmıştı. Bu paylaşımı binlerce yorum ve destek mesajı aldı. Yorum yazan bir kişi, "Dr. Li Venliang bir kahraman" diyordu, onun başına gelenlerin ülkesi hakkında ne anlattığından endişe eder bir halde. "Gelecekte doktorlar bulaşıcı bir hastalığın belirtilerini gördüğünde erken uyarıda bulunma konusunda temkinli olacak", "Daha güvenli bir kamu sağlığı uygulaması için on milyonlarca Li Venliang'a ihtiyaç var" diye yazıyordu. Çin Devlet Televizyonu ve Dünya Sağlık Örgütü, Cumartesi günü koronavirüse yakalandığını duyuran Li Venliang'ın virüs sonucu öldüğünü duyurdu. Vuhan Merkez Hastanesi ise sosyal medyada hesaplarından yaptığı açıklamada, doktorun durumunun kritik olduğunu ve hayatının kurtarılması için çaba harcandığını bildirdi. Ülkesinde şimdiden bir kahraman olarak görülen 34 yaşındaki Li Venliang, bir çocuk babası. Eşi de hamile.