Covid aşısı: Türkiye'de kime, ne zaman sıra gelecek, durum sorgulaması nasıl yapılıyor?
Çin şirketi Sinovac'ın ürettiği inaktif CoronaVac aşısını kullanan Türkiye'de, Covid salgınıyla mücadele amacıyla yürütülen aşılama programı kapsamında bugünden itibaren 65 yaş ve üzerindeki kişiler aşılanıyor.
Aşı sırası gelenlerin 60 yaş üstündeki eşleri de aşı randevusu alabiliyor. 25 Ocak'tan itibaren Sağlık Bakanlığı, Covid-19 aşı uygulamasını il bazında paylaşmaya başlamıştı. Bakanlığın internet sitesinde, Türkiye'de kaç kişiye aşı yapıldığı görülebiliyor. 3 milyon doz CoronaVac aşısı 30 Aralık 2020'de Türkiye'ye ulaşmış ve 14 Ocak'ta sağlık çalışanları aşılanmaya başlamıştı. Haberin sonu Ocak ayında ise toplam 10 milyon dozluk aşı sevkiyatı yapıldı. CoronaVac bugüne kadar sağlık çalışanlarına, huzurevleri ve bakımevlerindekilere; sırasıyla 90, 85, 80 ve 75 yaş üzerindekilere ve eczane çalışanlarına yapıldı. Aşılama programı kapsamında 11 Şubat'ta 70 yaş ve üzerindeki kişilerin aşılanmasına başlandı. Hangi gruplara, ne zaman aşı yapılacak? 1. AŞAMA: Belirlenen öncelik sıralamasına göre, 1. Aşama'da ilk olarak sağlık çalışanları, bakım evlerinde kalanlar ve 65 yaş üstü bireyler var. 1. Aşama'nın C grubunu oluşturan 65 yaş üstü bireyler, yaş aralığına göre sıralanacak. 85 yaş üstü kişilerden başlayan sıralama, beşer yaş arayla genişleyecek ve son olarak 65-69 yaş arasındaki bireylerle 1. Aşama sona erecek. 2. AŞAMA: 2. Aşama'da öncelikli sektörler ile 50-64 yaş aralığında bireylerin aşılanmasına başlanacak. Öncelikli sektörler arasında, gıda sektörü, eğitim sektörü ve taşımacılık da bulunuyor. Dolayısıyla öğretmenlerin ve marketlerde çalışanların aşılanmasının bu aşamada gerçekleşmesi bekleniyor. 3. AŞAMA: 3. Aşama'da, yaş aralığından bağımsız olarak kronik hastalığı bulunan kişilere aşı yapılacak. 18 yaş üstü bireylerin tamamına da 3. Aşama'nın B grubunda aşı yapılacak. 4. AŞAMA: 4. Aşama'da ise aşılanma sırası geldiği halde zamanında aşı yaptırmayanlara aşı yapılacak. Adım adım aşı randevusu Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı "Nasıl aşı olurum?" rehberine göre, Covid-19 aşısını olmak için ilk olarak e-Nabız hesabına giriş yapmak gerekiyor. Sağlık Bakanlığı, e-Nabız uygulamasına Covid-19 aşı durumu bilgilendirme özelliği ekledi. Burada "Covid-19 Aşı Durumu" menüsüne tıklandığında, aşı öncelik durumu görülebiliyor. Mobil uygulama kullanmayan veya internete sahip olmayan kişilerin kısa mesaj (SMS) yöntemiyle de aşı öncelik durumu sorgulanabiliyor. Aralarında boşluk bırakarak, "AŞI", T.C. Kimlik Numarası ve kişinin kimlik seri numarasının son 4 hanesini 2023'e SMS olarak göndermek gerekiyor. Öncelikli gruplar arasında yer alanların Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) uygulamasıyla randevu alması gerekiyor. MHRS ile hem aile hekiminden, hem de kamu, özel ve üniversite hastanelerinden aşı randevusu alınabiliyor. Randevu bilgileri kısa mesaj (SMS) ile kişinin cep telefonuna gönderiliyor. Sağlık Bakanlığı, aşı uygulama noktalarında kalabalık oluşmaması için, randevu saatinden 15 dakika önce gidilmesinin yeterli olduğunu belirtiyor ve maske kullanımına dikkat etmek konusunda uyarıyor. Aşının ikinci dozu için randevu, aşıyı uygulayan sağlık biriminden ya da yine MHRS üzerinden alınabiliyor. Aşının ikinci dozu için randevu, ilk dozun uygulandığı sağlık biriminden alınabiliyor. Aşı uygulama rehberi Öte yandan, Sağlık Bakanlığı "aşı uygulama rehberi" yayımladı ve aşı uygulamasının bazı detaylarını paylaştı. Rehberde yer alan bilgiler şöyle: '10 gün önce temaslı olan kişilere aşı yapılmayacak' Hamilelere 'ilk 3 ayda uygulanmaması' tercih edilecek Aşı olanlar 6 aya kadar takip edilecek Yan etkilerle karşılaşanlar ne yapabilir? Aşı sonrasında sık olarak karşılaşılabilecek durumlar ve bu hafif durumlara yönelik yaklaşımlar ise şöyle sıralanıyor: Aşı uygulanan kol yüksekte olacak şekilde pozisyon vermek ve soğuk uygulama yapmak gerekiyor. (Örnek: Soğuk suyla ıslatılmış bir havlunun aşı yapılan bölgeye uygulanması. Bu sırada cilde doğrudan buz temas ettirilmesinden kaçınılmalı.) Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. İstirahat etmek ve yeterli düzeyde sıvı almak gerekiyor. İstirahat etmek, yeterli sıvı almak gerekiyor ve parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. İstirahat etmek, yeterli düzeyde sıvı almak gerekiyor. Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. Beslenme ishal diyetine uygun olarak düzenlenebilir. Ağızdan sıvı ve gıda alınamayacak kadar kusma olması durumunda sıvı kaybı olduğunda sağlık kuruluşuna başvurmak tavsiye ediliyor.