Yeni Ekonomi Programı: Hükümet gelecek 3 yıl için nasıl bir vizyon ortaya koydu?
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, ekonomide iki zorlu yılın ardından 2021 yılına gelindiğinde dengelerin yerine oturacağını öngören Yeni Ekonomi Programı'nı (YEP) bugün düzenlediği basın toplantısıyla tanıttı.
Berat Albayrak, YEP'in üç prensibe bağlı kalan bir program olduğunu ifade etti ve bu prensipleri şöyle sıraladı: Son 5 yılda ortalama yüzde 6 yıllık büyüme hızına ulaşan Türkiye ekonomisinde, özellikle özel sektörün üzerindeki kısa vadeli dış borç yükü ve bu yıl hızla yükselen enflasyon Türk Lirası üzerinde baskı yaratmış, TL ABD Doları karşısında yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 40 değer yitirmişti. Dengelenme nasıl olacak? 2018 - 2021 dönemi için makroekonomik hedefleri kapsayan YEP'te, 2017'de yüzde 7,3'lük büyüme yakalayan ekonominin 2021'e kadar kademeli olarak hız kesmesi öngörülüyor. Berat Albayrak büyüme hızındaki bu yavaşlamanın yeniden dengelenme stratejisinin bir parçası olduğunu ifade etti, 2021'den itibaren ekonominin sürdürülebilir ve güçlü büyüme trendine girmesi için çalışacaklarını ifade etti. Haberin sonu Yine ekonomik dengelenme kapsamında büyümenin hız kesmesiyle enflasyonun da düşüşe geçmesi öngörülüyor. Hazırlanan programda, bu yıl yüzde 20'yi aşması beklenen yıllık enflasyonun 2021'e gelindiğinde yüzde 6'ya indirilmesi hedefleniyor. Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak bu noktada Merkez Bankası'nın elindeki tüm araçları fiyat istikrarını sağlamak amacıyla bağımsız biçimde kullanacağını vurguladı. Büyümenin hız kesmesiyle birlikte düşüşe geçmesi öngörülen ve sürdürülebilir seviyelerde tutulması hedeflenen bir diğer gösterge ise cari açığın milli gelire oranı. Albayrak, yatırımlarda öncelik verilecek alanların cari açığı düşürücü sektörler olacağını ifade etti. Bu dengelenme stratejisi kapsamında işsizliğin ise 2021'e kadar çift hanelerde seyretmeye devam edeceği öngörülüyor. Albayrak, 2021 yılına kadar hedefin 2 milyon yeni istihdam yaratılması olduğunu da açıkladı. Kamu hangi alanda, nasıl tasarruf sağlayacak? Berat Albayrak sunumunun önemli bir bölümünü ayırdığı alan da kamuda tasarruflardı. 2019 yılında kamunun 60 milyar TL tasarruf etmesi ve gelir artırıcı tedbirlerle 16 milyar TL'nin bütçeye katkı olarak yansıtılması hedefleniyor. Gelir artırıcı ve tasarruf amaçlı tedbirlerin ekonomiye toplam etkisi ise 76 milyar TL. Albayrak kamu tasarruflarının hangi alanlarda yapılacağını da detaylandırdı. 2019'daki tasarruf hedeflerinin tutturulabilmesi amacıyla gelecek yıl için ihalesi yapılmış ya da yapılmamış tüm projelerin askıya alınacağını ifade eden Berat Albayrak, "Kamu-özel işbirliklerinin verimli olmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilecek" dedi. Yeni oluşturulan Kamu Maliyesi Değişim ve Dönüşüm Ofisi ise tasarrufları ve gelir artırıcı adımları koordine edecek ve takibini yapacak. Bankacılık sektörü için neler öngörülüyor? Son aylarda art arda büyük firmaların borç yapılandırma sürecine girmesiyle birlikte bankaların varlık kalitesinin bozulabileceği endişelerine de değinen Albayrak, "Bankaların güncel mali yapılarını tespit etmek için mali bünye değerlendirme çalışmalarını başlatıyoruz" dedi. Albayrak Türkiye Kalkınma Bankası'nın görev alanının genişletileceğini, Emlak Bankası'nın ise gayrimenkul sektörünün finansmanı için daha etkin hale getirileceğini ifade etti. Yeni Ekonomi Programı'nın açıklanmasından önce Bloomberg haber ajansına konuşan ekonomi yetkilileri, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bankaların takipteki alacaklarını kamu bünyesinde oluşturulacak bir kuruma aktarması yönünde bir hazırlığı olduğunu ifade etmişti. Albayrak böyle bir çalışma olup olmadığı konusunda yorum yapmadı. Piyasa ve ekonomistler YEP'i nasıl karşıladı? Berat Albayrak'ın yaklaşık yarım saat süren sunumu sırasında Dolar/TL kuru 6,14-6,30 bandında dalgalandı. TL, ABD Doları karşısında yaklaşık yüzde 0,50 değer kaybıyla işlem görmeye devam ediyor. Programın açıklanması öncesinde ekonomistler özellikle büyüme hedeflerinin ne kadar iddialı olacağını tartışıyordu. Özellikle 2019 büyüme hedefinin yüzde 2,3'te sınırlı tutulmasının 'ekonomide yumuşak iniş' stratejisinin sinyalini verdiği şeklinde yorumlandı. Londra merkezli BlueBay Capital varlık yönetimi şirketinden stratejist Tim Ash, paylaştığı Twitter mesajında, Orta Vadeli Program'daki hedeflerin genel olarak güvenilir ve gerçekçi olduğunu" söyledi. Ancak Ash, asıl önemli mesele olarak gördüğü bankaların takipteki kredileri konusunda atılacak adımlar konusunda hakkında daha fazla ayrıntı görmek ve BDDK'dan gelecek açıklamalara odaklanmak gerektiğini vurguladı. BloombergHT kanalının Ekonomi Koordinatörü Gökhan Şen ise YEP'in gerçekçi hedefler içerdiğini ifade etti.