'Beyaz Saray'la görüştükten sonra fikir değiştirdim'
Irak 2003 yılında işgali sırasında İngiltere hükümetinin hukuk işlerinden sorumlu devlet bakanı olan Lord Goldsmith işgalin yasallığına yönelik görüşünü zaman içinde değiştirdiğini kabul etti.
Goldsmith'e neden fikir değiştirdiği sorulacak Lord Goldsmith, işgal öncesi hükümete bu ülkede askeri operasyon düzenlenmesinin uluslararası hukuka uygun olduğuı yönünde görüş bildirmişti. olduğunu söylemişti. Goldsmith, bugünse ilk kez, daha önce, ikinci bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı olmadan işgalinin yasadışı olduğunu düşündüğünü belirtti. Altı saat boyunca ifade veren Godlsmith, güç kullanımının iç koşulda mümkün olduğunu belirterek, şunları söyledi: ''Güç kullanımı, üç koşulda olasıdır: Meşru müdafaa için, insani bir kriz sırasında ya da Birleşmiş Milletler'in yetki vermesi halinde. Bu son koşul için de, ya belirgin bir şekilde yeni bir yetki gerekir ya da muhtemelen eski kararlar yeniden gösterilir, bunlara dayanarak güç kullanılabileceği belirtilir. Ben 2002 yılı Temmuz ayında, meşru müdafaa argümanına dayanılarak güç kullanılıp kullanılamayacağına baktım ve kullanılamayacağına inandım. Çünkü, Irak'ın yakın zamanda tehdit oluşturduğuna yönelik herhangi bir kanıt görmedim.'' Goldsmith, askeri operasyonun yasalara uygun olması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ikinci bir karar alınması gerektiğini düşündüğünü, ancak daha sonra bu görüşünü değiştirdiğini söyledi. Lord Goldsmith, dönemin İngiltere Başbakanı Tony Blair'in, savaşın meşru olmasının tek yolunun yeni bir Konsey kararı olduğu yolundaki tavsiyeden memnun olmadığını kabul ediyor. Irak Savaşı'nı eleştiren kesimler ise uzun süredir Goldsmith'in, Blair'in baskısıyla görüşünü değiştirdiğinden şüpheleniyor. Baskı altında olduğu iddialarını reddeden Goldsmith, işgalden bir ay bir süre içinde dönemin Beyaz Saray ve Başbakanlık yetkilileriyle görüştükten sonra işgalin yasallığına yönelik görüşünü değiştirmiş. Goldsmith, o dönemde ikinci bir konsey kararına artık gerek olmadığı yolunda makul nedenler olduğunu düşündüğünü söylüyor. Goldsmith, ''1441 sayılı kararla ilgili güçlük, kararın kesin olarak anlaşılmamasıydı. Bu da, kararın çok dikkatli bir şekilde incelenmesi ve en iyi yorumunun ne olduğunun anlaşılması ihtiyacına yol açtı. Çünkü nihayetinde, 'Bunun ne anlama geldiğini bilmiyorum' diyemezsiniz. Bir noktada, karara varmak zorundasınız'' dedi. Uzmanlar, Irak'ın, Güvenlik Konseyi'nin doğrudan onayı olmaksızın işgal edilmesinin, yasadışı olacağını vurgulamışlardı. Blair Cuma günü tanık sandalyesinde Dünkü oturumda eski İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw'un, BM'nin desteği bulunmaksızın Irak'ın işgalinin uluslararası hukuka aykırı olduğu yönündeki hukuki tavsiyeyi dikkate almadığı belirtildi. İngiltere Dışişleri Bakanlığı'nın Baş Hukuk Danışmanı Michael Wood, Irak Soruşturma Komisyonu'na verdiği ifadede, Straw'u yeni bir BM Güvenlik Konseyi kararı olmadan girişilecek bir işgalin, saldırganlık suçu işlenmesi anlamına geleceği uyarısında bulunduğunu söyledi. Ancak Wood, Straw'un kendisine uluslararası hukukun bu anlamda 'belirsiz' olduğunu söylediğini belirtti. 2001-2006 arasında Dışişleri Bakanlığı'nın Baş Hukuk Danışmanlığı görevini yürüten Michael Wood, BM Güvenlik Konseyi üyeleri arasında Irak'ın silahsızlanması için çıkartılan konsey kararlarını 'elle tutulur bir şekilde' ihlal ettiği yönünde bir uzlaşma olmadığı için, işgalin hukuki bir dayanağı olmadığına inandığını söyledi. Ancak Wood, güç kullanımı konusundaki son hukuki görüşün Bakan Lord Goldsmith'e bağlı olduğunu da açıkça söylediğini belirtti. İşgalin yasadışı olduğu gerekçesiyle görevinden istifa eden, Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşaviri Elisabeth Wilmshurst de, kabinenin işgale destek veren ya da karşı çıkan hukuki argümanları ele alış biçiminin 'acınacak bir halde' olduğunu söyledi. Soruşturmada Cuma günü de Eski Başbakan Tony Blair'in ifade vermesi bekleniyor.