Doğu Guta: Rusya'nın 'insani ateşkesi' işe yaramadı
Suriye'de muhaliflerin elindeki Doğu Guta'da Beşar Esad yönetiminin müttefiki Rusya'nın ilan ettiği beş saatlik ateşkese rağmen, bölgedeki çatışmalar devam etti.
Hükümetin bir dizi hava ve top saldırısı düzenlediği bildirilirken, Suriye devlet medyası muhalif güçleri, sivillerin bölgeyi terk etmesi için açılan "insani" koridora top ateşi açmakla suçladı. Çatışmalar nedeniyle, yerel saatle 09:00 - 14:00 arasında ilan edilen insani ateşkeste hiçbir sivil tahliyesi veya yardım dağıtımı yapılamadı. Daha önce ABD 30 günlük ateşkesin ilan edilmesi için Rusya'ya nüfuzunu kullanma çağrısında bulunmuştu. BM Güvenlik Konseyi ülke genelinde ateşkes çağrısı yapan bir karar almış ancak belirli bir başlangıç tarihinden söz edilmemişti. Haberin sonu Hava operasyonları ve top atışları BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin bir sözcüsü, Rusya'nın ilan ettiği ateşkesin ardından, çatışmaların devam ettiğine dair haberler aldıklarını açıkladı. Cenevre'de gazetecilere konuşan Sözcü Jens Laerke "Alandaki vaziyetin, konvoyların girebileceği ya da hasta ve yaralıların tahliyesine izin verecek bir durum olmadığı çok açık" dedi. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Doğu Guta'da dün gecenin diğer günlere kıyasla daha sakin olduğnu bildirirken, Rusya'nın "insani ateşkesinin" ilk iki saatinde Duma, Harasta ve Misraba bölgelerine top mermilerinin atıldığını duyurdu. Daha sonra da hava saldırıları düzenlendiğini ve El Şifuniye'ye iki varil bombası atıldığını bildirdi. Suriye resmi haber ajansı Sana ise "teröristlerin hükümetin denetimindeki El Vafidin kampına giden yola top ateşi açtığını ve sivillerin canlı kalkan olarak kullanıldığını" duyurdu. '8 günde en az 560 kişi öldü' Rusya'dan yapılan açıklamada, muhaliflerin kontrolünde bulunan ve Suriye ordusu ile müttefiklerinin kuşatması altında olan Doğu Guta'da her gün yerel saat ile 09.00 - 14.00 arasında insani ateşkes uygulanacağı belirtilmişti. Her gün 5 saat sürecek olan ateşkes kapsamında siviller için bir koridor oluşturulacağı ve Doğu Gutalıların abluka bölgesini terk etmeleri için fırsat verileceği de ifade edilmişti. Yaklaşık 400.000 sivil yaşadığı tahmin edilen Doğu Guta'ya gıda ve sağlık malzemelerinin götürülmesi planlanıyor. Gözlemciler, Doğu Guta'da son sekiz günde ölenlerin sayısının 560'ı geçtiğini söylüyor. Rusya'nın açıklamasında, Doğu Guta'daki beş saatlik ateşkes süresinde Suriye Kızılayı'nın da yardım koridoru açılması çalışmalarına katılacağı ve halkın broşürlerle, cep telefonu mesajlarıyla ve videolarla bilgilendirileceği kaydedilmişti. Yaralı ve hastaların tahliyesi için otobüsler ve ambulanslarların da hazır bekletileceği duyurulmuştu. AFP haber ajansına konuşan Birleşmiş Milletler (BM) sözcüsü Stephane Dujarric, "5 saat hiç yoktan iyidir, ama Güvenlik Konseyi'nin de taahhüt ettiği gibi şiddet olaylarının 30 gün içinde sona erdiğini görmek istiyoruz" demişti. Doğu Guta'dakiateşkes BM'nin önerdiği ateşkes ile aynı mı? Hayır. BM Güvenlik Konseyi, insani yardım ulaştırılması ve ağır hastaların tedavi görebilmesi için 'tüm taraflar hiç geciktirmeden 30 gün boyunca çatışmalara son vermelidir' talebinde bulundu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Pazartesi günü kararın ivediklikle uygulanması gerektiğini söyledi ve "Doğu Guta bekleyemez, bu cehenneme bir son vermenin zamanı geldi" uyarısında bulundu. Ama Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, gazetecilere açıklamasında BM'nin önerdiği ateşkesin 'ancak çatışmanın tüm taraflarının koşullarında fikir birliğine vardığında başlayabileceğini' söyledi. Cihatçı örgütler IŞİD ve El Kaide ile Ahrar ül Şam ve Ceyş ül İslam ateşkes kapsamının dışında tutuluyor. Lavrov bu örgütleri 'El Nusra Cephesi'nin ortakları' olarak tanımlamıştı. El Nusra Cephesi, cihatçı Hayat Tahrir el Şam ittifakının oluşturduğu eski El Kaide bağlantılı gruplar. Doğu Guta'da çatışmalara katılıyorlar. Rusya'nın bu adımının önemi nedir? Jeremy Bowen, BBC News Orta Doğu editörü Eğer amacına ulaşırsa, Putin'in insani yardım için ateşkes çağrısı, bombardımanın yoğunlaştığı geçen haftadan bu yana Doğu Guta'da sıkışan halk için en iyi yardım olacak. Ama bu, BM Güvenlik Konseyi'nin tamamen uygulanması anlamına gelmiyor. Bu BM kararı, Beşar Esad'ın müttefiki Rusya'nın bazı gerekli tavizleri veto etmesiyle zayıfladı. BM kararının uygulanma tarihi için biz uzlaşı da sağlanmadı. Onun yerine 'geciktirmeden uygulanmalı' ifadesi kullanıldı. Bu da, muhalif gruplara yönelik saldırılara devam edebilmesi için Rusya'ya zaman kazandırıyor. Moskova, Doğu Guta'daki en güçlü muhalif örgütlerden olan ve Suudi Arabistan'ın desteklediği Ceyş ül İslam'a yönelik saldırılara devam edeceğini söylüyor. Ceyş ül İslam da ateşkesi kabul etti ama savunma hakkını müdafaa ettiğini duyurdu. Rusya ve Suriye her muhalif örgütü terörist olarak görüyor. Rusya'nın çağrısıyla başladı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından hafta sonu oylanarak kabul edilen bildiride ise Suriye genelinde 30 günlük acil ateşkes çağrısı yapılmıştı. 30 günlük ateşkesten yana oy kullanan BM Güvenlik Konseyi üyesi Rusya, ateşkesin hayata geçebilmesi için tüm tarafların uygulama koşulları üzerinde mutabakata varmasını istiyor. Başta ABD olmak üzere Güvenlik Konseyi'nin diğer daimi üyeleri ise ateşkesin derhal uygulamaya geçmesi yönünde çağrılar yapıyor.