ABD'nin 'Yahudi yerleşimleri yasa dışı değil' kararına, kim ne tepki verdi?
ABD, İsrail'in işgal altında tuttuğu Batı Şeria'da inşa ettiği Yahudi yerleşimleriyle ilgili tutumunu değiştirdi. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo artık bu yerleşimlerin "uluslararası hukuka aykırı olduğunu düşünmediklerini" açıkladı. Filistinli başmüzakereci Saeb Erakat, ABD'nin "sorumsuzca" bir karar aldığını söyledi.
İsrail Başbakanı, bir daha asla yerleşimleri yıkmayacaklarını söylemişti. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Batı Şeria'nın statüsünün, İsrailliler ve Filistinlilerin müzakere etmesi gereken bir konu olduğunu belirtti. İsrail, ABD'nin, Barack Obama'nın yönetiminin tutumunu değiştiren hamlesini memnuniyetle karşıladı. Kamu Güvenliği ve Stratejik İlişkiler Bakanı Gilad Erdan, Trump yönetiminin "cesur" bir karar aldığını söyledi. Filistinli başmüzakereci Saeb Erakat ise ABD'ye tepki gösterdi ve açıklanan kararın, "küresel istikrar, güvenlik ve barışa tehdit oluşturduğunu" vurguladı. Çavuşoğlu: Hiçbir ülke uluslararası hukukun üstünde değildir Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Twitter'dan paylaştığı mesajında, "Hiçbir ülke uluslararası hukukun üstünde değildir. Ben yaptım oldu anlayışıyla yapılan açıklamaların da uluslararası hukuk bakımından hiçbir geçerliliği olmayacaktır" diyerek ABD'ye tepki gösterdi. Haberin sonu Rusya ABD'yi kınadı Rusya Dışişleri Bakanlığı da politika değişikliği nedeniyle ABD'yi kınadı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, ABD'nin kararının, İsrail-Filistin sorunun çözümü için gereki yasal temeli zayıflattığı belirtildi. Açıklamada, kararın bölgede gerginliği artıracağı uyarısı yapıldı. AB de eleştirdi Avrupa Birliği de ABD'nin kararını eleştirdi. Brüksel'den yapılan açıklamada, bu politika değişikliğiyle kalıcı bir barışın sağlanması için 40 yıldır atılan adımların silinebileceği vurgulandı. Yahudi yerleşimleri neden gerilim kaynağı Yahudi yerleşimleri, İsrail'in 1967'deki 6 Gün Savaşı'nda işgal ettiği topraklarda inşa ediliyor. Yerleşimler, İsrail ve uluslararası toplumla, Washington'ın hamlesini vakit kaybetmeden kınayan Filistinliler arasında uzun süredir gerilim kaynağı. Konu, İsrail ve yerleşimleri barışın önünde engel olarak gören Filistinliler arasınaki en tartışmalı sorunlardan biri. Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki Yahudi yerleşimleri, uzun süredir barışın önünde engel oluşturuyor. İsrail'in Batı Şeria ve Doğu Kudüs'ü işgal ettiği 1967'den bu yana inşa edilen 140 kadar yerleşimde 500 bin dolayında Yahudi yaşıyor. Yerleşimler uluslararası hukuka aykırı olarak görülüyor ancak İsrail buna karşı çıkıyor. Pompeo ABD'nin hangi tutumunu değiştirdi? ABD'de 1978'de Carter yönetimi, sivil yerleşimleri inşa etmenin uluslararası hukuka uygun olmadığı sonucuna varmıştı. Ancak 1981'de Başkan Ronald Reagan buna katılmadığını söylemiş ve yerleşimlerin özü itibariyle yasadışı olmadığına inandığını söylemişti. ABD, yıllarca yerleşimlerin "yasa dışı" değil "gayrımeşru" olduğunu söylemiş, BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkıyla İsrail'i yerleşimleri kınayan kararlardan korumuştu. Ancak, 2016 sonlarında Obama yönetiminin attığı son adımlardan biri, BM'de yasadışı İsrail yerleşimlerini kınayan bir kararı veto etmemek olmuştu. Donald Trump yönetimi ise Yahudi yerleşimlerine karşı, Obama yönetiminden çok daha hoşgörülü bir tutum takındı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Trump yönetiminin tartışmanın tüm taraflarını gözden geçirdiğini ve Başkan Reagan'a katıldığını söyledi. Pompeo ayrıca, "İsrail'in Batı Şeria'da sivil yerleşimler kurması aslında uluslararası hukukla çelişmiyor" dedi.