AR-15: ABD'de her toplu katliamda gündeme gelen silah
ABD'de ateşli silahlarla düzenlenen toplu katliamlar, ülkede bireysel silahlanma konusunu yeniden tartışmaya açmaya devam ediyor.
Son olarak Florida eyaletinde bir okula düzenlenen saldırıda 17 kişinin hayatını kaybetmesiyle birlikte bireysel silahlanmanın kontrol altına alınmasını isteyenler ve silahlanmanın anayasal bir hak olduğunu hatırlatanlar bir kez daha karşı karşıya. Ancak ABD'deki toplu katliamları birbirine bağlayan bir ortak nokta var. Özellikle 2000'li yıllardan bu yana yaşanan ve onlarca sivilin ölümüne yol açan silahlı saldırıların büyük kısmında hep aynı silah kullanılıyor: Yarı otomatik Colt AR-15 av tüfeği. 1 Ekim 2017'de Las Vegas'ta 58 kişiyi öldürüp intihar eden Stephen Paddock, AR-15 kullanıyordu. Paddock'un evinde yapılan aramalarda, saldırganın açıklanmıştı. Paddock silahların tümünü yasal yollarla edinmişti. Haberin sonu Haziran 2016'da Orlando'daki bir eşcinsel gece kulübüne saldıran Omar Mateen, 49 kişiyi öldürmüştü. Polis tarafından vurularak öldürülen Mateen'in de elinde AR-15 vardı. Son olarak Florida'daki Stoneman Douglas lisesine saldıran Nikolas Cruz da AR-15 ile 17 kişiyi öldürdü. Colt AR-15 nasıl bir silah? AR-15, silah üreticisi Colt firması tarafından üretilen yarı otomatik bir tüfek. İlk kez 1963'te piyasaya sürülen tüfek, hâlâ 'av tüfeği' olarak sınıflandırılıyor. Dış görünüşü, ABD'nin Vietnam savaşı sırasında piyade tüfeği olarak kullanıma aldığı M16 ile neredeyse aynı. Tüfeğin 22 kalibrelik mermilerden 50 kalibrelik mermileri taşıyan modellerine kadar çok sayıda farklı versiyonu mevcut. Silahın şarjörü 30 kurşun alıyor. Ancak ABD'de şarjör kapasitesini 90 mermiye kadar çıkaran modifikasyonlar satışta. Fakat pekçok eyalet mermi adedini 30'la sınırlı tutuyor ve bu sınırı aşan tüfekler yasadışı olarak kabul ediliyor. Etki menzili 550 metre olan tüfeğe kabzasından namlusuna kadar çok sayıda modifikasyon bulmak mümkün. Colt firması, AR-15 Sporting modeli için 1960'lı yıllarda gazetelere verdiği ilanda silahı, "Yeni AR-15 ile yeni av maceralarına hazırsınız. Avcı, kampçı ya da koleksiyoncuysanız, AR-15 tam size göre" diyordu. AR-15'in satış fiyatı bugün 600 dolar civarında. Ne kadar popüler? Colt AR-15, ABD'nin en çok satılan tüfeği konumunda. Ulusal Silah Birliği NRA, AR-15 için "Amerika'nın tüfeği' diyor. NRA'e göre bugün 8 ila 10 milyon Amerikalının evinde yarı otomatik AR-15'lerden var. Bu popülerliğin nedeniyse, silahın kolaylıkla modifiye edilebilmesi. Las Vegas saldırısını düzenleyen Stephen Paddock'un AR-15 silahını modifiye ederek tam otomatik bir silaha dönüştürdüğü biliniyor. AR-15'in ulaştığı popülarite, Sig Sauer ve Smith & Wesson gibi büyük silah üreticilerinin de AR-15'ten esinlenen yarı otomatik tüfekleri piyasaya sürmesine neden olmuş durumda. AR-15'i ve diğer yarı otomatik tüfekleri bazı silah düşkünü ABD'liler için çekici kılan bir diğer konu ise yasal sınırlamaların azlığı. Örneğin son saldırının yaşandığı Florida eyaletinde tabanca almak isteyen birisinin yasalara göre başvurusunu yaptıktan sonra en az 3 gün beklemesi gerekiyor. Ancak AR-15 gibi yarı otomatik tüfekler için bu bekleme süresi yok. Florida'da Sicili temiz olan herhangi bir kişi, silah satan bir dükkana gidip dakikalar sonra elinde AR-15 ile dışarı çıkabiliyor. Alıcılara istedikleri kadar mermi ve şarjör alma hakkı da tanınıyor. Yine Florida'da tabanca almak için yaş sınırı 21. Yani Çarşamba günü Stoneman Douglas lisesine saldıran 19 yaşındaki Nikolas Cruz, Florida'da yasal yollardan tabanca satın alamıyor. Ancak aynı eyalette yarı otomatik tüfekler için yaş sınırı 18. AR-15'i engelleme çabaları oldu mu? Evet. 1994 yılında dönemin ABD Başkanı Bill Clinton, sivillere otomatik ya da yarı otomatik silah satışını ve bu tür silahların imalatını yasaklayan bir yasa tasarısı hazırladı. Tasarı ABD Kongresi'ne geldiğinde Cumhuriyetçi Kongre üyelerinin ve NRA gibi bireysel silahlanmayı bir anayasal hak olarak savunanların baskısıyla yarı otomatik silahların üretiminin yasaklanması 10 yıl süreli geçici bir yasa olarak kabul edildi. 10 yıllık sürenin başlamasından önce üretilmiş olan silahların alım-satım işlemlerine ise bir sınırlama getirilmedi. 2004 yılına gelindiğinde, söz konusu yasa yürürlükten kalktı ve yarı otomatik silahların sivillere satışı ve üretimi yeniden başladı. Bireysel silahlanmanın kontrol altına alınması gerektiğini savunan gruplar, AR-15 tipi yarı otomatik silahların sivillere satışının ve sivil amaçlar için üretiminin tamamen yasaklanmasını talep ediyor.