11 Mart İngiltere basın özeti
İngiltere gazetelerinde bu sabah iki haber öne çıkıyor:
Medyaya sızan ve IŞİD'e ait olduğu iddia edilen belgeler ve ABD Başkanı Barack Obama'nın İngiltere Başbakanı David Cameron'a yönelttiği Libya eleştirisi. IŞİD belgeleri gerçek mi? İngiliz basınında bugün, bazı medya kuruluşlarına ve 22 bin IŞİD militanının bilgilerini içerdiği belirtilen belgelerlerle ilgili hem haber hem de analizler var. Guardian, belgelerle ilgili, bunların doğru olup olmayacağına dair şüphelere neden olan noktaları aktarmış. Öncelikle Guardian'a konuşan IŞİD karşıtı bir siyasi eylemci, belgelerin yeni olmadığını son iki yıl içerisinde internet ortamında yayımlandığını söylemiş. Haberin sonu Guardian, belgelerin bir İngiltere vatandaşının Suriye'ye IŞİD kurulmadan önce geçtiğini gösterdiğini yazıyor. Ancak gazete, bu kişinin önce bölgeye geçip IŞİD'e daha sonra katılmış olması olasılığının bulunduğunu da belirtiyor. Gazete, bazı yazıların Arapça'da olduğunun tersine, sağdan sola doğru okunduğuna dikkat çekiyor. Ancak bunun Microsoft Word programının eski bir sürümü nedeniyle oluşmuş olabileceği de aktarılıyor. Belgelerde militanların ölümüyle ilgili 'ölüm tarihi' ifadesinin kullanıldığına dikkat çeken gazete, normalde örgütün 'şehit olma tarihi' ifadesinin kullanmasının daha mantıklı olacağını yazıyor. Gazetede Martin Chulov imzasıyla yayımlanan analizde ise öncelikle bu belgelerin gerçek olsa bile IŞİD'e ait 'devlet belgeleri' olmadığının bilinmesi gerektiği belirtiliyor. Guardian, Suriye ve Irak'ta bazı kişilerin ya para kazanmak için ya da güvenli bir şekilde Avrupa'ya göç etmek için bu tür belgeleri medyaya ve yetkililere satmaya çalıştığını yazıyor. Gazete, geçen iki yıl içinde, bu tür belgelere sahip olduğunu söyleyen toplam üç kişiyle görüştüğünü ancak yeteri kadar değerli bulmayarak ödeme yapmadığını belirtiyor. Independent'ın deneyimli Orta Doğu muhabiri Patrick Cockburn de belgelerin doğru olup olmadığıyla ilgili uzmanlarla görüşmüş. Cockburn uzmanların doğruluk konusunda bir noktada buluşmadığını, farklı görüşlere sahip olduklarını aktarıyor. Örneğin Cockburn'e konuşan yazar James Harkin, belgelerdeki telefon numarası gibi bazı bilgilerin doğru olabileceğini ama diğer bilgilerin belgeleri daha satılabilir hale getirmek için değiştirilmiş olabileceklerini söylemiş. Harkin, "Şurası acı ki, bu bölgedeki insanların sahte belge yapmaktan başka para kazanma yolu yok. Bu yüzden bunları doğrulatmak zor" diye konuşmuş. Daily Telegraph ise belgelerin, İngiltere'den Suriye ve Irak'a cihat için savaşmaya gidenlerin bazılarının İngiltere'de yaşayan Ömer Bekri Muhamed tarafından gönderildiğini gösterdiğinin altını çiziyor. Telegraph'a göre belgeler, kamuoyunda Totenham Ayetullah'ı olarak bilinen Muhammed'in IŞİD'le bağlantısını ortaya koymuş oluyor. Obama'dan Cameron eleştirisi ABD Başkanı Barack Obama ABD'de bir dergiye verdiği röportajda, Libya'da Muhammer Kaddafi iktidarını deviren askeri müdahalenin başarılı olduğunu ancak sonrasında İngiltere'nin ve Avrupa ülkelerinin tutumu nedeniyle Libya'nın mevcut duruma geldiğini söyledi. Times ve Independent, Obama'nın eleştirisini ana sayfa manşetine taşımış. Times, Obama'nın eleştirisi için 'olağanüstü saldırı' ifadesini kullanıyor. Independent, 'Obama Cameron'ı Libya'yla ilgili paraladı' diye yazıyor. Gazete, "bu eleştirinin görevdeki bir ABD Başkanı için şimdiye kadar benzeri görülmemiş bir saldırı olduğunu" belirtiyor. Independent: Türkiye'deki Suriyelilerin sayısıyla ilgili açıklanan veriler doğru mu? Independent gazetesi, Türkiye'deki Suriyeli mülteci sayısının, hükümetin açıkladığı gibi 2.7 milyon olmadığına dair iddiaları sayfasına taşıdı. Laura Pitel'ın İstanbul'dan kaleme aldığı haberde, Balkanist adlı internet sitesinde yazılan ve Türkiye'deki Suriyelilerin sayısının daha az olduğunu tartışan bir makaleyi aktarıyor. Haberde özetle şu ifadeler yer alıyor: "Türkiye'nin güneyinde bulunan, bugün isimsiz bir örgüt için çalışan bir yardım görevlisi ve eski bir insani yardım görevlisi tarafından yazılan makale, geçen yıl Türkiye'den deniz yoluyla geçerek Yunanistan'a varan insanların sayısını 880 bin olarak gösteren verileri alıntılıyor. "Aynı dönemde, Türkiye'de yaşayan Suriyeli sayısının 1.5 milyondan 2.5 milyona çıktığı bildirildi. Ankara tarafından iddia edilen mevcut Suriyeli toplam sayısı ise 2.7 milyon. "Yazarlar, bu artışın doğru olması için geçen yıl, Suriye'den Türkiye'ye, doğrudan Avrupa'ya gidenlerin dışında, ayda 80 bin mültecinin geçmiş olması gerektiğini belirtiyor. "Ancak, geçen yıl Mart civarından sonra, sınırın büyük bölümünün kapatılması nedeniyle, Suriyeliler için Türkiye sınırını geçmek çok daha zor hale geldi. "Makale, resmi verilere göre kamplarda yaşayan Suriyeli sayısının 2015'te 230 binden 270 bine çıktığına işaret ediyor. "Yazarlar, Türkiye'nin resmi verilerinin, özellikle de hummalı AB müzakerelerinin temelini oluştururken daha temkinli bir şekilde ele alınması gerektiği bir zamanda, 'yardım kuruluşları ve hükümet yetkilileri tarafından tartışmasız şekilde kabul edildiği' uyarısında bulunuyor." Independent bu iddiayı bir Türk yetkiliye sorduğunu aktarıyor: "Üst düzey bir Türk yetkili, Türkiye'deki Suriyelilerle ilgili rakamların çok yüksek olabileceğini reddetmedi ancak 'bunu söylemenin zor olduğunu' belirtti. "Yetkili, Independent'a şunları söyledi: 'Her ne kadar yetkililer herkesi kayıt etmeye çalışıyor olsalar da halihazırda Türkiye'de bulunan Suriyelilerin yüzde 100'ünün kayıtlı olup olmadığını bilmiyoruz. Aynı zamanda, kaç kişinin Türkiye'den ayrıldığını, kaç kişinin boğulduğunu ve kaç kişinin yolculuğunun Avrupa'da sonlandığını da bilmiyoruz'. "Yetkili, Avrupa'daki rakamların da kesin doğru olmayabileceğini, çünkü Almanya ve İsveç'e yolculuk yapan insanların birçok ulusal sınırı geçtiğinin, kayıt edildiğinin ve her sınır geçtiklerinde tekrar kayıt edildiklerinin bildirildiğini ileri sürdü."