DERGİ - Timsah çiftliği neden kârlı bir iş?
Nil nehri timsahları Afrika'daki türleri içinde en büyüğü olduğu gibi dünyanın en ölümcül hayvanıdır da.
Nil timsahlarının etinin lezzetli olduğu söyleniyor. Boyu beş metreye, ağırlığı 750 kg'a kadar çıkan bu timsahlar saldırganlıklarıyla bilinir. Doğal ortamda insanlara saldırmalarına sık rastlanır. Bütün saldırılar bildirilmediği için kesin rakamlar bilinmese de Nil timsahlarının Afrika'da her yıl yüzlerce kişiyi öldürdüğü söyleniyor. Çiftlikteki üç timsah bakıcılarını dikkatle izliyor. Collins Mueke'nin Kenya'daki Kitui bölgesinde timsah çiftliğinde 33 binden fazla timsah var. Çin'de timsah etine talebin çok olması, ülke içinde restoran ve turistik otellerde artan satışlar nedeniyle çiftliğin her zamankinden daha iyi işlediğini söylüyor Mueke. "Her timsahın eti 30-53 dolar arası para getiriyor" diyor. Yavru timsahlar bile ciddi yaralanmalara neden olabiliyor. Timsah eti beyaz renkli, tadı ise tavuğa benziyor. Timsah derisi 15 dolardan alıcı buluyor. Bu deriden ayakkabı, çanta ve kemer yapılıyor. Mueke timsah çiftliğinin zorlukları olduğunu, ama yüzde 100 kâr getirdiğini söylüyor. Timsah eti Çin'de oldukça popüler. Temizlik önemli Çiftlikte hem göletler hem de kuru alanlar var. Timsahlar balık, kana bulanmış mısır ve etle besleniyor. Timsahların kaçmasını önlemek için çukur alanlarda tutuluyorlar. Çiftliğin 246 işçisi her gün buralara iniyor. Timsahlar 8 yaşına geldiğinde eti yemeye müsait oluyor ve avlanarak satılıyor. Çiftlikte çalışan işçiler, koruma içgüdüsüyle saldırmaya hazır timsahlara rağmen yumurtaları topluyor. Timsah yumurtaları toplanarak ayrı bölmelerde yeni timsah yavruları üretiliyor. Bu çukurların temiz tutulması hastalıkların yayılmasını önlemek açısından önemli. Veteriner, timsahların hastalık ve yaralanma tehlikesine karşı sürekli gözetim altında tutulması gerektiğini söylüyor. Çiftlikte timsahlar çukur bölmelerde tutuluyor. "Timsahlar kavga edip yaralandığında ciddi hastalıklar ve ölümler baş gösterebiliyor" diyor. "Ama en tehlikeli hastalık timsah frengisi. Bunun aşısı olmadığı için bütün timsahları öldürebilir. Bu nedenle hijyenik ortam önemli." İhracatın çoğu Uzak Doğu'ya Bugün Afrika'da timsah besiciliği sektörü yılda yüzde 22 büyüyor. Yılda 73 milyon dolar ile başı Güney Afrika çekiyor. Bu rakam Zambiya'da 65, Kenya'da 62, Zimbabve'de ise 30 milyon doları buluyor. Timsah derisinden yapılan ayakkabılar bütün dünyada ilgi görüyor. İhracatın yüzde 85'i Çin, Hong Kong ve Tayvan'a gidiyor. Bunların ardından en büyük Pazar Orta Doğu. Kenya'da bugün 21 timsah çiftliği var. Resmi rakamlara göre 60 yeni başvuru da değerlendirilmeyi bekliyor. Yetkililer, Nil timsahlarının nesli tükenme tehlikesi olmadığı için bir sorun görmüyor. Fakat çiftliği kurma aşamasında arazi alımı, danışmanlık ve uzmanların yardımı için 500 bin dolarlık sermaye gerektiği ifade ediliyor. Kenya'da bugün 21 timsah çiftliği var. Çiftliği on yıldır işleten Mueke "Altyapıyı kurmak pahalıya mal oluyor, ama sonra elde edeceğiniz kâra değiyor bu" diyor.