DERGİ - Bernardo Bertolucci'nin unutulmaz 5 filmi
Ünlü İtalyan film yönetmeni Bernardo Bertolucci 77 yaşında Roma'da yaşamını yitirdi.
Son İmparator filminden bir sahne Bernardo Bertolucci, sadece İtalyan değil dünya sinemasının da dev yönetmenleri arasında görülüyor, "20. yüzyılın son büyük maestrosu" olarak anılıyordu. 1960'ların başında ilk filmlerini çekmeye başlayan Bertolucci birçok filme imza attı. İşte unutulmaz filmlerinden bazıları... Konformist filminden bir sahne Konformist (1970) İtalya-Fransa-Batı Almanya ortak yapımı bu politik dramatik filmde Bertolucci hem yönetmen hem de senarist. Faşist ideolojiyi eleştiren filmde, milliyetçilik, ortak hafıza gibi konulara değiniliyor. Filmin kahramanı Marcello (Jean-Louis Trintignant) İtalyan diktator Mussolini'ye çalışan, sorgulamadan itaat eden bir konformisttir. Balayı için Paris'e gittiğinde ona yeni bir görev verilir. İtalya'da faşizme karşı bir tehlike olarak görülen yaşlı bir profesörü bulup öldürmesi istenir. Türkiye'de sansüre takılan film, ancak Nisan 1989'da 8. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında gösterildi. Paris'te Son Tango filminin bir sahnesinde Maria Schneider ile Marlon Brando Paris'te Son Tango (1972) İtalya-Fransa ortak yapımı filmde, Jeanne (Maria Schneider) evlenmeye hazırlanan Parisli sıradan bir kadındır. Ev ararken Paul (Marlon Brando) adında tuhaf bir Amerikalı adamla karşılaşır. Yaşça kendisinden büyük olmasına rağmen ondan çok etkilenir. İkili arasında garip bir ilişki başlar. Sürekli beraber olsalar da birbirlerine hayatlarına dair hiçbir şey sormazlar. Aralarındaki kişilik farklılıkları ikisini de dar bir çıkmaza sürükleyecektir. Paris'te Son Tango, kendi döneminin en erotik eserlerinden biri olarak görülür. Ancak film çekimi sırasında 19 yaşında olan Maria Schneider'in rızası dışında bir tecavüz sahnesinde oynamaya mecbur bırakıldığı iddiası yönetmene tepki gösterilmesine neden olmuştu. Robert De Niro ile Dominique Sanda, 1900 filminin bir sahnesinde 1900 (1976) İtalya yapımı bu dönemsel tarih filmi Bertolucci'nin memleketi Emilia bölgesinde çekilen film, 20. yüzyılın ilk yarısında İtalya'da yaşanan siyasî kargaşalar içinde iki erkeğin hayat kronolojisini kaydetmektedir. Filmde bir arkadaşlığın, siyasi olaylar ve ekonomik düzen paralelinde nasıl düşmanlığa dönüşebildiği anlatılır. İtalya'da ünlü toprak sahiplerinden Berlinghieri ailesinin oğlu Alfredo (Robert De Niro) ve babası çiftçi olan Olmo (Gerard Depardieu) 1900 yılında aynı gün doğarlar. Alfredo ve Olmo'nun arasındaki ilişki, yaşları büyüdükçe keskinleşen sınıf farklılıkları ve ülke içi ve dışında yaşanan siyasi sorunlar nedeniyle arkadaşlıktan düşmanlığa dönüşür. Savaşa gidip gelen Alfredo, artık solcu Olmo'nun gözünde, yok edilmesi gereken faşist bir lider haline gelmiştir. Film 1976 Cannes Film Festival'inde gösterilmiş, ama yarışmaya katılmamıştı. Son İmparator filminden bir sahne Son İmparator (1987) ABD yapımı film, Çin'deki Qing hanedanlığının son imparatoru Puyi'nin yaşam öyküsünü konu edinir. Bertolucci filmin senaryosunu Mark Peploe ile yazmıştır. Bu filmle Çin hükümeti ilk kez Yasak Şehir'de film çekimine izin vermiştir. Sinema tarihinin en çok ödül alan, en geniş kadrolu filmlerinin başında gelen Son İmparator destansı bir öyküdür. 2 yaşında tahta çıkan Çin'in son imparatoru Puyi'nin (John Lone) gözünden 60 yılın öyküsü anlatılır. Filmin çekimi 2,5 yıl sürmüş, 19 binden fazla kişi rol almıştır. Son İmparator, Bertolucci'nin 'Oryantal Üçlemesi'nin ilk filmidir. Bu seri daha sonraki yıllarda çekeceği Çölde Çay ve Küçük Buda ile tamamlanır. Film, En İyi Yönetmen ve En İyi Film dalları da dahil olmak üzere toplam 9 dalda Oscar aldı. Debra Winger ile John Malkovich, Çölde Çay filminden bir sahne Çölde Çay (1990) İngiliz yapımı film, Amerikalı yazar ve besteci Paul Bowles'ın 1949'da yazdığı aynı adlı romanından beyaz perdeye uyarlanmıştır. New Yorklu Port (John Malkovich) ve karısı Kit (Debra Winger) evliliklerini kurtarmak ve tekdüze ilişkilerine farklı bir heyecan katmak üzere Afrika'ya doğru bir yolculuğa çıkarlar. Arkadaşları George (Campbell Scott) da onlara eşlik etmektedir. Y olculuk Sahra Çölü'nde son bulduğunda bu üç Amerikalı, kendi hayatlarını kökten değiştirecek olayların içine sürüklenirler.