Dağlık Karabağ: Azerbaycan ve Ermenistan birbirlerini ateşkesi bozmakla suçluyor
Cuma günü Moskova'da Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov arabuluculuğunda 10 saatten uzun süren görüşmelerin ardından varılan ateşkesin, 24 saat geçmeden bozuldu. Azerbaycan, ülkenin en büyük ikinci kentinin, Dağlık Karabağ'da bulunan Stepanakert şehrinin yetkilileri ise kentin bombalandığı açıklandı.
Pazar sabaha karşı ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı Danışmanı ve Sözcüsü Hikmet Hacıyev, ülkenin ikinci büyük şehri olan Gence'ye Ermenistan'ın füze saldırısı düzenlediğini ve 9 sivilin hayatını kaybettiğini söyledi. Twitter üzerinden paylaşım yapan Hacıyev, hayatını kaybeden 9 kişinin arasında kadınların da olduğunu; yerel saatle sabaha karşı 4.00'te (TSİ 3.00) düzenlenen saldırıda aralarında çocukların da olduğu 39 kişinin ciddi şekilde yaralandığını duyurdu. Azerbaycan haber ajanslarından Haqqin, Gence'den sonra Mingecevir'deki bir santralin de Ermenistan tarafından hedef alındığını; Azerbaycan hava savunma sistemlerinin bu saldırıyı engellediğini yazdı. Ermenistan Savunma Bakanlığı ise "Azerbaycan'ın iddiaları tamamen yalan" açıklaması yaptı ve Azerbaycan'ı, Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenilerin yaşadığı bölgeleri vurmakla suçladı. Ermenistan medyası, Azerbaycan'ın Cumartesi günü Dağlık Karabağ'ın yönetim merkezi Stepanakert'i vurduğunu savunmuştu. AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, birliğin sivil kayıpların devam etmesi nedeniyle çok endişeli olduğunu söyledi. Aliyev: 41 sivil hayatını kaybetti Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, "Füze saldırısı Ermenistan'ın Vardenis Bölgesi'nden geldi. 41 Azerbaycanlı sivil hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi yaralandı." açıklaması yaptı. Erivan'ın ateşkesi ilhâl ettiğini söyleyen Aliyev, "Bu saldırı, Rusya'nın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelere saygısızlık ve Ermeni faşizminin bir başka göstergesidir. Cenevre Sözleşmesi'nin ihlâli ve savaş suçudur" dedi. Aliyev, Ermenistan'ın düzenlediğini söylediği saldırı için "Azerbaycan'ın tüm bunlara uygun karşılığı vereceğini" belirtti. Dağlık Karabağ bölgesindeki yönetimin sözcüsü olan David Babayan, BBC'ye verdiği röportajda "Gence, Stepanakert'i bombalayan savaş uçaklarının ve diğer askeri araçların havalandığı bir askeri üs olarak kullanılıyor. Biz Azerbaycan halkına karşı savaşmıyoruz, onları düşmanımız olarak görmüyoruz. Bunun sadece bir karşılık olduğunu söylemek zorundayım, bu bir inisiyatif ya da bizim attığımız bir ilk adım değil." dedi. Pazar sabahı gazetecilere açıklama yapan Dağlık Karabağ'daki Ermeni güçlerinin lideri Arayik Haratyunyan, Azerbaycan'ı "ateşkese rağmen Hadrut kasabasını ele geçirmeye çalışmakla" suçladı; esir değişiminin Pazar günü başlaması gerektiğini ancak bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin bilinmediğini açıkladı. Çavuşoğlu, Lavrov'la görüştü Türkiye'den açıklama da Milli Savunma Bakanlığı'ndan geldi. Bakanlık, "Savaş suçu ve insanlık suçu işleyen Ermenistan, şimdi de ateşkesi ihlal ediyor." açıklaması yaptı. Türk Dışişleri Bakanlığı da "Çatışma bölgesine 100 km. mesafedeki Gence'de bir apartmana isabet ederek dokuz sivilin ölümüne, 39 kişinin yaralanmasına neden olduğu öğrenilen bu saldırı, Ermenistan yönetiminin ihtilafı işgal altındaki Azerbaycan topraklarının dışına yayma amacına yönelik provokasyonlarının yeni bir örneğidir. Bu saldırı aynı zamanda Ermenistan'ın gayrimeşru işgalini sürdürebilmek için uluslararası insancıl hukuku ihlal etmekte beis görmediğini ve ateşkes dilinden anlamadığını da ortaya koymaktadır." açıklaması yaptı ve "uluslararası toplum harekete geçmelidir" çağrısında bulundu. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov'la Pazar günü yaptığı telefon konuşmasında "Rusya'nın Ermenistan'ı Moskova öncülüğünde uzlaşılan ateşkese uyması için uyarmasını" istedi. Yaklaşık 2 haftadır yoğunlaşan çatışmaların ardından ateşkes Cumartesi günü yerel saatle 12.00'da (TSİ 11.00) yürürlüğe girmişti. Sahada son durum ne? Ermenistan Savunma Bakanlığı, ateşkesin başlamasından 5 dakika sonra Azeri güçlerinin saldırı düzenlediğini ve bir kasabayı bombaladığını belirtti. Ermenistan Savunma Bakanlığı Sözcüsü Shushan Stepanyan "Azerbaycan ordusu, ilan edilmiş olan insani ateşkesi ihlal ederek 12.05'te saldırı düzenledi" dedi. Azerbaycan Savunma Bakanlığı ise yine cumartesi günü Ermenistan'ın Terter ve Agdam bölgelerine ateş açarak ateşkesi ihlal ettiğini savundu. Azerbaycan Savunma Bakanlığı'nın açıklamasında "Ermenistan ateşkesi açık bir şekilde deliyor" dendi. Ateşkesin başlamasından önce de sahada yoğun çatışmaların sürdüğü haberleri geliyordu. Ermenistan işgali altındaki Dağlık Karabağ'daki Ermeni yetkililer, Stepanakert kenti yakınındaki bazı yerleşim bölgelerine Azerbaycan ordusu tarafından füze saldırıları yapıldığını belirtti. Ermenistan, Azerbaycan'ı drone saldırılarını artırmakla da suçladı. Azerbaycan ise Ermenistan'ın Dağlık Karabağ yakınlarındaki yoğun nüfuslu bölgelere saldırı düzenlediğini ve bu saldırılara karşılık verildiğini bildirdi. Stepanakert'ta bulunan AFP muhabiri ateşkes yürürlüğe girene kadar kentte patlama seslerinin duyulduğunu, ateşkesin başladığı öğle saatlerinden itibarense sadece uzak bölgelerden tek tük patlama sesleri geldiğini belirtti. Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanları, cuma günü Rusya'nın başkenti Moskova'da 10 saatten uzun süren görüşmelerde geçici ateşkeste anlaşmıştı. Görüşmelere aracılık eden Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 'esirlerin ve cenazelerinin takas edilmesi için ateşkes ilan edildiğini' ve Azerbaycan ile Ermenistan'ın görüşmelere başlayacağını söylemişti. Lavrov 'ateşkes' açıklamasını yerel saatle cumartesi sabah 03.00'da yaptı. Ermeni yetkililer çatışmalar nedeniyle Dağlık Karabağ nüfusunun yarısının - yaklaşık 70 bin kişi - evlerini terk etmek zorunda kaldığını belirtmişti. Çatışmalarda yaklaşık 400 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.