Rus muhalif lider Navalni, Noviçok zehirlenmesini BBC'ye anlattı: 'Ölüm gibi bir histi'
BBC'ye konuşan Rus muhalif lider Aleksey Navalni, Noviçok adlı sinir gazı ile zehirlenmesinin ardından iyileşme sürecinde olduğunu, kas koordinasyonu ve uyku sorunları yaşadığını anlattı.
Aleksey Navalni, eşi Yulia ve oğlu Zakhar ile birlikte. Muhalif lider, "Çok daha iyi durumdayım" dedi ve eninde sonunda Rusya'ya döneceğini yineledi. Navalni, Berlin'deki Charite Hastanesi'nde genellikle yoğun bakımda olmak üzere 32 gün geçirmesinin ardından, sıkı korunan bir otelde BBC bir araya geldi. O dönem ürpermeler yaşadığını ancak acı hissetmediğini söyleyen muhalif lider, "Ölüm gibi bir histi" diyor: "Acı yoktu, panik atak ya da benzeri bir keyifsizlik gibi değildi. Başlangıçta bir şeylerin ters gittiğini biliyorsunuz, ardından tek düşündüğünüz şey şu oluyor: Anlaşıldı, öleceğim." Haberin sonu Navalni, 20 Ağustos'ta Sibirya'daki Tomsk kentinden Moskova'ya uçuşu sırasında rahatsızlandı ve uçağın Omsk'a acil iniş yapması sayesinde hayatta kaldı. Burada acilen yoğun bakıma kaldırıldı. Rus yetkililerle yapılan yoğun müzakerelerin ardından hava yoluyla Berlin'e götürüldü ve burada tedavisi için yapay komada tutuldu. Noviçok ile zehirlendiği doğrulandı Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW), 44 yaşındaki muhalif lider Navalni'nin Noviçok adlı sinir gazıyla zehirlendiğini doğruladı. Örgütün açıklamasına göre, Navalni'nin idrar ve kan örneklerinde, yasaklı kimyasal silahlar listesindeki maddenin izleri bulundu. Almanya hükümeti, Fransa ve İsveç laboratuvarlarının da Navalni'nin sinir gazıyla zehirlendiği konusunda "şüphe duymadığını" açıkladı. Soğuk Savaş yıllarında Sovyet bilim insanları tarafından geliştirilen Noviçok, son derece zehirli bir madde ve küçük miktarlarda maruz kalındığında bile öldürücü olabiliyor. Noviçok sinir gazı, kasları felç edebiliyor ve bu nedenle kalbe hasar verebiliyor. Eylül sonunda hastaneden çıkan Navalni, geçen haftaki ilk video röportajında, Rus otoritelerin zehirlenmesinde rol oynadığını, bu şekilde gelecek yıl yapılacak genel seçimlerde otoritelerinin sarsılmasına yönelik bir tehdidi ortadan kaldırmayı amaçladıklarını söyledi. Rus hükümeti zehirlenme vakasıyla ilişkili olduğu iddialarını reddetti. Navalni'ye ilk müdahaleyi yapan Rus doktorlar da zehire rastlamadıklarını söylemişti. Geçen hafta Alman dergisi Der Spiegel'e konuşan Navalni, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bu olayın arkasında olduğunu, olaya başka bir açıklama getiremediğini söyledi. Rusya'da Putin'in önde gelen muhaliflerinden olan Navalni, sosyal medyada milyonlarca takipçiye sahip. Rusya'da uzun yıllardır yolsuzluklara karşı mücadele eden Navalni, Putin'in partisini 'Sahtekârlar ve hırsızlar' olarak niteliyor. Navalni, rahatsızlanmadan önce Sibirya'da yolsuzluk karşıtı kampanya yürütenlerin yerel konseylere seçilmesi için çalışmalar yürütüyordu. Navalni, komaya girdikten iki gün sonra hava yoluyla Berlin'e sevk edildi. BBC'ye konuşan Navalni, sürgünde yaşamayı reddettiğini söylüyor: "Beni ülkenin dışına itmek için uzun zamandır uğraşıyorlar. Olaylar nasıl gelişecek bilmiyorum. Risk almayacağım. Bir amacım var. Bir ülkem var." Navalni, kontrol edemediği olaylar hakkında düşünmenin anlamı olmadığı görüşünde. Halüsinasyonlar Zehrin etkisini hissetmeye başladığı sırada hiçbir şeye odaklanamadığını anlatan Navalni, alkolün etkisindeki gibi bir görüş bulanıklığı yaşamadığını kaydediyor. Navalni ve eşi Yulia. Hastanedeki süreçte uyandırılma sürecinin birkaç evresi olduğunu söyleyen Navalni, "Bu en korkunç dönemdi" diyor. Uzun bir dönem halüsinasyon gördüğünü söyleyen Navalni, eşi Yulia'nın, doktorların ve arkadaşı Leonid Volkov'un, kendisine "bir kaza geçirdiğini ve bacaklarını kaybettiğini" söylediğine inanmış. Navalni, halüsinasyonları sırasında, cerrahların kendisine yeni bacaklar ve omurga vereceğini düşünmüş. Bunun "tamamen gerçek" olduğuna ikna olduğunu, geceleri karabasanlar gördüğünü anlatıyor: "Asıl sorunum uykuydu. Uyuma alışkanlığımı kaybettim ve uyku ilaçları almadan da tekrar elde edemedim. Hiçbir zaman böyle bir sorunum olmamıştı." Elinde de titreme sorunu yaşadığını söyleyen Navalni, sık sık muayene olduğunu, fiziksel olarak oldukça hızlı toparlandığını da ekliyor: "Bazen kendimden geçmiş gibi hissediyorum, günde iki kez yürüyüşe çıkıyorum ve uzun süre yürüyebiliyorum. Benim için en zoru, arabaya binip inmek oluyor." Acı hissetmediğini söyleyen Navalni, bazen küçük bir topu fırlatmanın bile "gülle atmak" kadar zor olmasından dolayı hayal kırıklığı hissettiğini söylüyor.