BM Suriye ve İran gündemiyle toplandı
İran'ın yeni cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile Amerika Başkanı Barack Obama'yı ilk defa aynı çatı altında bir araya getirecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantısı başladı.
Oturuma 120'den fazla başbakan, cumhurbaşkanı ve kraliyet üyesini katılıyor. Genel Kurul toplantısında ilk kürsüye çıkan BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, öncelikle iklim değişikliğine dikkat çekti. Ban, üye ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele konusunda adım atılabilmesi için Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nde (IPCC) çaba göstermesini istedi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun oturumu bugün açılırken kulislerde Suriye'deki durumun ve İran'ın Batı'yla ilişkilerinin tartışılması bekleniyor. BM Genel Sekreteri de konuşmasında Suriye hükümetine ve muhaliflere yaptığı çağrıda tıbbi personelin hedef alınmasından vazgeçilmesi ve tutuklu sivillerin ve çocukların ivedilikle serbest bırakılması çağrısında bulundu. Ban ayrıca Suriye'de tarafların işlenen uluslararası suçların sorumluluğunu alması gerektiğini, bu yönde gerekirse Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin de devreye girebileceğini söyledi. Suriye'de kimyasal silah kullanıldığının tespit edilmesinin büyük bir diplomatik birlik yarattığını kaydeden Ban Ki-mun "dünyada insani yardıma ihtiyaç duyulduğu bir dönemde silahlara harcanan paranın anlamsız bir yükseklikte olduğuna" dikkat çekti. BM Genel Sekreteri ülke liderlerine doğrudan yaptığı çağrıda "Siz liderler, halklara hizmet etmek için buradasınız. Yoksulluğun sonlandıranlar, halklara konuşma hakkı verenler, sürdürülebilir gelişim sağlayanlar ve uluslararası barış tesis edebilenler olabiliriz. Gelecek nesillere öngörülerinizi hediye edebilirsiniz. Değişim kaçınılmazdır, ama gelişim değil" dedi. Tarihi görüşme olacak mı? Bugün yapılan BM Genel Kurulu oturumu, hem Amerika Başkanı Obama, hem de İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin aynı çatı altında bulundurması bakımından büyük önem taşıyor. Her iki lider de günün ilerleyen saatlerinde Genel Kurul'a hitap edecek. Beyaz Saray, ABD Başkanı ve İran Cumhurbaşkanı arasında bir görüşme olasılığının göz ardı edilmediğini söylüyor. Zira Obama ve Ruhani'nin görüşmesi durumunda bu, İslam Devrimi'nden bu yana bir Amerikalı ve İranlı liderin ilk görüşmesi olacak. Diplomasi trafiği Bu arada Perşembe günü de ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, yeni İran Dışişleri Bakanı Muhammed Javad Zarif ve nükleer müzakerecisiyle Birleşmiş Milletler'de görüşecek. İran'ın nükleer programı üzerine doğan soru işaretlerini giderme yolunda ciddiyetini sınamak için Kerry başka ülkelerle de görüşmeler yapacak. Kerry'den önce Zarif'le görüşen yetkililerden Avrupa Birliği'nin Dış Politikadan Sorumlu Yetkilisi Catherine Ashton, toplantılarının 'verimli' geçtiğini söylemiş ve gelecek ay Cenevre'de bunun tekrarlanacağını belirtmişti. Zarif'le yaptığı görüşmenin ardından konuşan Ashton, yeni İran dışişleri bakanının "enerjisi ve azminden etkilendiğini" de sözlerine eklemişti. Zarif'le görüşme gerçekleştiren bir başka yetkili ise İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague oldu. Hague, İran'ın Batı'yla daha iyi ilişki içinde bulunma isteğini somut adımlarla kanıtlaması durumunda İngiltere'nin de karşılık vermeye hazır olduğunu söyledi. İran'ın nükleer programı hakkında –aralarında ABD'nin de olduğu- altı küresel güçle yapılacak bir toplantıya davet edilmesi ise büyük bir gelişme olarak görülüyor. Bu toplantı, ABD ve İranlı dışişleri bakanları arasında çok seyrek gerçekleşen yüz yüze görüşmeye vesile olacak. ABD'li yetkililer, bu toplantıda İran'ın, nükleer programı hakkında doğan sorunları çözme yolunda ne kadar istekli olduğunun sınanacağını söylüyor. Ama BBC Diplomasi Muhabiri Bridget Kendall, Birleşmiş Milletler'de gözlerin İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani üzerinde olduğunu belirtiyor. Kendall, "Ruhani'nin BM konuşmasında nasıl bir zeytin dalı uzatacağı ve Başkan Obama'nın tarihi bir el sıkışma anını kabul edip etmeyeceği merakla bekleniyor" diyor. Bu arada ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Suriye'yle ilgili kimyasal silah konusunu daha fazla tartışmak için Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov'la görüşecek.