BM İnsan Hakları Konseyi, Filistin'de insan hakları ihlallerini soruşturmak için komisyon kurulmasına karar verdi
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi, Gazze'de ve İsrail işgali altındaki diğer bölgelerde tırmanan şiddet ve insan hakları ihlallerini soruşturmak üzere uluslararası soruşturma komisyonu kurulmasını içeren kararı kabul etti.
İsrail işgali altındaki Filistin topraklarındaki "ciddi insan hakları durumunun" görüşüldüğü BM İnsan Hakları Konseyi özel oturumu sona erdi. Oturumun açış konuşmasını yapan BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Gazze'ye yönelik İsrail saldırılarında "çok sayıda sivil ölümün ve yaralanmanın yaşanmış olmasının kaygı uyandırıcı olduğunu" söyledi. Bachelet, söz konusu saldırıların "savaş suçu teşkil edebileceği" uyarısında bulundu. Hamas tarafından ateşlenen roketlere de değinen Bachelet, "Hedef gözetmeyen roketlerin uluslararası hukuku ihlal ettiğini" ifade etti. Tasarıya lehte oy veren ülkeler yeşil, aleyhte oy verenler kırmızı, çekimser oy verenler sarı renkte gösteriliyor. Pakistan ve Filistin'in ortaklaşa sunduğu tasarı hakkında yapılan konuşmaların ardından 47 üyeli konseyde oylamaya geçildi. Karar tasarısı, 14 çekimser, 9 aleyhte, 24 lehte oyla kabul edildi. Haberin sonu Avusturya, Bulgaristan, Kamerun, Çekya, Almanya, Malawi, Marshall Adaları, İngiltere ve Uruguay tasarı aleyhinde oy kullanan ülkeler oldu. Kabul edilen tasarıyla, Doğu Kudüs dahil Filistin topraklarında ve İsrail'deki insan hakları ihlallerini soruşturmak üzere acilen uluslararası bağımsız soruşturma komisyonu kurulması kararlaştırıldı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, çevrimiçi oturumda konuşmasını yaptı. Soruşturma komisyonu, İnsan Hakları Konseyi Başkanı Nazhat Shameem Han tarafından atanacak ve 13 Nisan 2021'e kadar ve bu tarihten bu yana iddia edilen tüm uluslararası insan hakları hukuku ihlallerini soruşturacak. Onaylanan kararda, tüm tarafların komisyon ile iş birliği yapması çağrısı da yapıldı. İsrail ile Filistinli gruplar arasında 21 Mayıs'ta imzalanan ateşkese kadar, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında 11 gün içerisinde 66'sı çocuk olmak üzere 254 Filistinli yaşamını yitirdi. Gazze'den ateşlenen roketlerin ulaştığı İsrail yerleşimlerinde ise 12 kişi yaşamını yitirdi, 357 kişi yaralandı. Gerilim nasıl başladı? Yaşanan olayların temelde üç sebebi var. İlki, Kudüs Günü yürüyüşü. İsrail'de bazı gruplar, İsrail'in Doğu Kudüs'ü işgal ettiği, 1967'deki Altı Gün Savaşı'nın yıl dönümünü İbrani takvimine göre "Kudüs Günü" olarak kutluyor. Bu yıl bu takvime göre Kudüs günü 9-10 Mayıs'a denk geldi. Gazze'de hava saldırıları nedeniyle yüzlerce kişi yaşamını yitirdi. Her yıl İbrani takvimine göre kutlanan Kudüs Günü'nde yüzlerce Yahudi ellerinde bayraklarla Müslümanlar için kutsal olan bu bölgeye yürüyerek sloganlar atıyor ve İsrail marşları söylüyor. Bu kutlamalar, Filistinliler için "bilerek yapılan provokasyon" olarak değerlendiriliyor. Bu günün 2021'de Ramazan ayının son günlerine denk gelmesi, Filistinli grupların Mescid-i Aksa çevresinde barikatlar oluşturarak bu grupları engellemeye yönelik daha sert bir adım atmaya itti. Kudüs dışında yaşayan yüzlerce Filistinli de hafta sonu otobüslerle Mescid-i Aksa'ya akın ederek nöbete katıldı. Ancak bu yürüyüş, bir aydır süren gerilimin sadece son parçası oldu. Gerginliğin bir diğer sebebi, Nisan ayı ortasında Ramazan'la birlikte başladı. Filistinlilerin Ramazan geleneği olan, oruçlarını eski kentin Şam Kapısı'nın merdivenlerinde açmalarının engellenmesi üzerine Filistinliler İsrail polisini, geleneksel iftarları engellemek amacıyla merdivenlere bariyerler dikmekle suçladı. İsrail polisi ise barikatların yayaların eski Kudüs'e geçişinin kolaylaştırılması amacıyla kurulduğunu savundu. Gerginliğin çok daha eskiye dayanan son sebebi ise, Doğu Kudüs'ün Şeyh Cerrah bölgesinde yaşayan Filistinli ailelerin, evlerinden zorla çıkarılması planları oldu. Gazze Şeridi'ndeki silahlı gruplar, İsrail polisinin Mescid-i Aksa ve Şeyh Cerrah Mahallesi'nden çekilmesi için 10 Mayıs Pazartesi günü yerel saatle 18.00'e kadar süre tanımıştı. İsrail polisinin Mescid-i Aksa ve Şeyh Cerrah'tan çekilmemesi üzerine Filistinli gruplar İsrail'e çok sayıda roket fırlatmıştı. Bunun üzerine İsrail ordusu, Gazze Şeridi'ne yönelik askeri operasyon başlatıldığını bildirmişti.