Suriye ordusu İdlib'de büyük bir operasyona mı hazırlanıyor?
Suriye ordusunun İdlib'de düzenlediği ve zehirli gaz kullanıldığı iddia edilen hava saldırılarında en az 20 kişinin öldüğü bildiriliyor. Ordu birliklerinin ve müttefiklerinin İdlib'de stratejik yerleşim birimlerini ele geçirmek için büyük bir operasyona hazırlandığı öne sürülüyor.
Suriye ordusu askerleri, Ebu el-Duhur'da ele geçirdikleri demiryolu hattında yürürken. Rejim güçleri ve müttefikleri, Kasım 2017'de İdlib'in doğusunda ilk operasyonlarına başlamışlardı. İdlib, 2015'ten beri çoğunluğu muhalif grupların kontrolünde olan tek bölgeydi. Kasım 2017-Ocak 2018 döneminde Suriye hükümeti yanlısı güçler, Ebu el-Duhur Hava Üssü'nün yanı sıra hükümetin kontrolündeki Halep ile Şam'ı birbirine bağlayan demiryolu hattı üzerindeki bölgeleri ele geçirmişti. Suriyeli muhaliflere yakın basın kuruluşları, Suriye ordusu ile müttefiklerinin bir şimdiki hedefinin stratejik bir konumda bulunan Sarakeb kasabası olacağını öne sürüyor. Haberin sonu Sarakeb kasabası ve çevresi, Şam ile Halep'i birbirine bağlayan otoyolun geçitiği bölgede bulunuyor ve iki kenti birbirine bağlayan demiryolunun batısında kalıyor. Sarakeb neden önemli? Kasım 2012'den bu yana muhalif güçler için İdlib vilayeti içindeki en önemli yerleşimlerden birisi Sarakeb kasabasıydı. Sarakeb, Mart 2011'de başlayan hükümet karşıtı gösterilere katılan ilk yerleşim yerlerinden birisi. Suriye ordusu 2012'de kasabadan çekilmiş, muhalif haber sitesi 'Anlatılmayan Suriye'ye göre Sarakeb sakinleri de 'kazandıkları özgürlüklerini' duvarlara çizdikleri grafitilerle kutlamışlardı. Son birkaç gündür İdlib'i hedef alan hava operasyonları Sarakeb kasabası üzerine yoğunlaşmış durumda. Yıllardır muhaliflerin kontrolü altında olan Ariha ve Maarat el-Numan gibi küçük yerleşim yerleri de bombalanıyor. Suriye hükümeti için Sarakeb'in önemi, konumuyla ilgili. Kasaba Şam ve Halep'i birbirine bağlayan otoyolun üzerinde bulunuyor. Sarakab'de otoyol iki kola ayrılıyor. Bir kol Halep'e giderken, diğer kol İdlib'in güneybatısındaki diğer stratejik yerleşim yerlerine gidiyor. Bu nedenle ileride İdlib'in güneyinde yürütülmek istenirse, Sarakeb en stratejik nokta konumunda. Çatışmasızlık bölgeleri, Astana görüşmeleri sonucunda taraflar arasında kabul edilmişti. Çatışmasızlık bölgeleri konusunda durum ne? Türkiye, İran, Rusya, Suriye hükümeti ve silahlı muhaliflerin Eylül 2017'de imzaladığı anlaşmayla İdlib dört çatışmasızlık bölgesinden birisi olarak ilân edilmişti. Basın kuruluşları, İdlib, Halep ve Hama'daki çatışmasızlık bölgelerinde muhaliflerin kontrolünde bölgeler olacağını yazmıştı. Anlaşmanın basına sızan detaylarına göre İdlib çatışmasızlık bölgesi kendi içlerinde üç alana ayrılıyordu: Ancak Suriye hükümeti yanlısı güçlerin ilerlediği noktalar, silahtan arındırılmış bölge olarak tanımlanan yerlerde bulunuyor. Sarakeb ve diğer bombalanan yerleşim yerleri otoyol ile demiryolu arasında kalıyor. İdlib kim için, neden önemli? Türkiye'nin İdlib politikası Türkiye, İdlib'in muhalif kontrolünde bulunan bölgelerdeki bazı grupları desteklemeye devam ediyor. İdlib çatışmasızlık bölgesi anlaşmasının ardından Türkiye Ekim-Kasım aylarında gözlem noktaları oluşturmaya başladı. Bu gözlem noktalarının büyük kısmı Afrin yakınlarındaydı. Türkiye'nin şu anki önceliği, sınırlarını PKK'nın bir uzantısı olarak gördüğü silahlı Kürt güçlerden korumak. Türkiye destekli muhalifler de Ankara'nın Afrin harekâtına Afrin'in doğusundan destek veriyor. Suriye hükümeti İdlib'deki Ebu el-Duhur üssünü ele geçirdikten sonra Türkiye bölgede keşif görevleri düzenlemeye başladı. 29 Ocak'ta Suriye ordusu ve müttefiklerinin kontrolündeki bir bölgeye giren büyük bir Türk ordusu konvoyuna iki kez ateş açıldı. Konvoy, El-Eis'te askeri gözlem noktası oluşturmaya gidiyordu. El Eis Ebu el-Duhur üssünün yaklaşık 40 km kuzeyinde ve Halep'teki muhalifler ile ordu kontrol alanlarının kesişiminde bulunuyor. Suriye hükümeti yanlısı yayın kuruluşu El Masdar'a göre, konvoya önce Suriye ordusu uyarı ateşi açtı. Konvoy El Eis'in batısında kalan Kanatir kasabasına çekilince, muhalifler açılan ateşe yanıt verdi. Konvoya düzenlenen ikinci saldırı, el Eis'in kuzeybatısındaki el Atarib kasabası yakınlarında yaşandı. Bu kez bomba yüklü bir araçla gerçekleştirilen saldırıyı kimin düzenlediği netlik kazanmış değil. El Atarib, Suriye ordusu kontrolündeki alanlardan uzakta bulunuyor. Konvoyun ikinci saldırının ardından Cilvegözü sınır geçiş noktasına çekildiği ifade edilmişti. Türkiye'de basın daha çok Afrin harekâtına odaklanmış olsa da, bazı yayıncı kuruluşlar Türk ordusunun İdlib'in kuzeyindeki varlığını güçlendireceğini yazıyor. Böylece Afrin'e güneyden uygulanan baskının artırılmasının hedeflendiği aktarılıyor.