Seçim 2018: Siyasi partilerin beyanname ve manifestolarında neler var?
BBC Türkçe ve BBC'nin Görselleştirme ekipleri 24 Haziran milletvekili seçimine katılacak belli başlı partilerin seçim bildiri ve manifestolarının bazı konulara dair en dikkat çeken noktaları bir rehberde bir araya getirdi.
Hazırlanan rehberde, Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Halkların Demokratik Partisi (HDP), Saadet Partisi ve İyi Parti'nin seçim vaatleri yer alıyor. Bu partilerin de seçim döneminde en fazla tartışılan konular dış politika, ekonomi, olağanüstü hal (OHAL), eğitim, adalet, yönetim sistemi, Kürt Sorunu ve sağlık alanlarındaki vaatleri sıralandı. Adalet Dış politika Eğitim Ekonomi Kürt Sorunu OHAL Sağlık Yönetim Sistemi Konular nasıl seçildi? 24 Haziran seçimlerine katılacak partilerin önemli bir kısmı genel seçimlere dair vaatlerini, proje ve planlarını içeren bildiri ve manifestosunu açıkladı. Toplamı yüzlerce sayfayı bulan bu belgelerde, siyasi partilerin ülkenin sorunlarına ve meselelerine dair görüşleri detaylı bir şekilde yer alıyor. BBC Türkçe'nin hazırladığı manifesto rehberinde ise 8 konu başlığı altında partilerin vaat, proje ve planlarına yer verildi. Bunlar, dış politika, ekonomi, olağanüstü hal (OHAL), eğitim, adalet, yönetim sistemi, Kürt Sorunu ve sağlık olarak sıralanıyor. Bu konuların seçilmesinde, Türkiye'de gerek geleneksel medyada gerekse de sosyal medyada en çok tartışılan meseleler, partilerin seçim beyannamelerinde en çok örtüşen başlıklar ve parti liderleri ile yetkililerine yöneltilen sorular dikkate alındı. Parti seçimi neye dayanıyor? Yüksek Seçim Kurulu (YSK), erken seçim kararının alınmasının ardından 11 partinin seçime katılabileceğini açıkladı. Bunlardan Bağımsız Türkiye Partisi seçime katılmama kararı alırken; Büyük Birlik Partisi (BBP) adayları Adalet ve Kalkınma Partisi, Demokrat Parti de İyi Parti listelerinde yer aldı. Böylece oy pusulasında 2 ittifakın ve 8 partinin adı bulunacak. BBC Türkçe'nin seçim manifesto rehberinde ise seçime katılan sekiz partinin altısına yer veriliyor ve bu partiler alfabetik şöyle sıralanıyor: Seçime katılan 8 parti arasından manifestolarına yer verilecek olanlar belirlenirken 2 kriterden en az birini karşılayıp karşılamadıklarına bakıldı. Bunlardan ilki 1 Kasım 2015 seçimlerden yüzde 10 barajını aşarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) girmeye hak kazanmış partiler. Bu kritere uyan 5 parti bulunuyor: Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Halkların Demokratik Partisi. İkinci gözetilen kriter de yüzde 10 seçim barajının artık parti bazında değil, ittifak bazında uygulanacak olmasından dolayı bir ittifak içerisinde yer alarak barajı geçme ihtimali daha yüksek olan partiler. Yukarıdaki kritere uymayıp bu kritere uyan da 2 parti bulunuyor. Bunlar da İyi Parti ve Saadet Partisi. Partiler nasıl sıralandı? Manifesto rehberinde yer alan partilerin sıralamasında 1 Kasım 2015'te yapılan en son genel seçimlerde aldıkları oy oranları gözetildi. YSK'nın açıkladığı kesim sonuçlarına göre, partiler ve aldıkları oy oranları şöyle: İyi Parti ise 1 Kasım 2015'teki son genel seçime katılmadığı için son sırada yer aldı. Konu başlıkları ise alfabetik olarak sıralandı. Cumhurbaşkanı adaylarının vaatleri yer alıyor mu? Rehber, partilerin açıkladığı seçim manifestoları ya da beyannameleri ve bunların içindeki maddeler baz alınarak hazırlandı. Bu nedenle cumhurbaşkanı adaylarının şahsi vaatlerine ise yer verilmedi. Bazı yerlerde parti liderlerinin manifesto ya da beyanname açıklama etkinliği sırasında yaptığı konuşmalardan da faydalanıldı. Bununla birlikte hem parti lideri hem de cumhurbaşkanı adayı olan kişilerin açıkladığı beyanname ve manifestolarda ise parti adına yaptıkları konuşmalar ve hazırlanan belgeler kullanıldı. Hazırlayanlar: