İngiltere'de kişisel koruyucu ekipman tartışması nasıl başladı, Türkiye'den gelecek sevkiyat neden önemli?
İngiltere hükümetinin Covid-19 salgını karşısında uyguladığı politikalar yetersiz bulunarak eleştirilmeye devam ediyor. Bu eleştirilerin odağında da sağlık çalışanları için kişisel koruyucu ekipman yetersizliği yer alıyor.
İngiltere, Türkiye'den "çok ama çok büyük bir sevkiyat" beklendiğini açıkladı. Türkiye'den aralarında 400 bin adet koruyucu önlüğün de bulunduğu 84 ton koruyucu ekipmanın Pazar günü ulaşması bekleniyordu. İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne (RAF) ait bir A400 tipi nakliye uçağı Pazartesi TSİ 19.00 civarında İngiltere'nin Brize Norton bölgesindeki havaalanından kalkıp İstanbul'a doğru yola çıktı. BBC'nin edindiği bilgiye göre Sağlık Bakanlığı malzemelerin ihracatına Pazartesi sabahı onay verdi. Türkiye'den satın alınan ancak gerekli izinler zamanında alınmadığı için ertelenen koruyucu ekipman teslimatı, uçak İstanbul'a indikten sonra yapılacak. Haberin sonu İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) sağlık çalışanlarına koruyucu ekipman yetersizliği görülen İngiltere, 400 bin civarında koruyucu malzemeyi Türkiye'den satın alıyor. Ancak sağlık sektörü temsilcileri, kişisel koruyucu ekipman olmadığı için sağlık görevlilerinin çalışmayı reddedebileceklerini ve hükümetin yeni sevkiyat açıklamalarının inandırıcılığını kaybettiğini söylüyor. İngiltere'de neden ekipman sıkıntısı yaşanıyor? İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS), günde 150 bin adet koruyucu önlük kullandığı tahmin ediliyor. Ancak şu anda stoklarda ciddi sıkıntı bulunuyor ve koruyu ekipman miktarının yetersiz olduğu yönünde açıklamalar geliyor. Guardian gazetesinde Cuma günü yayımlanan bir haberde, İngiltere'de Kamu Sağlığı'ndan sorumlu birimin yayımladığı yeni kılavuzda sağlık çalışanlarına normalde tek kullanımlık olması gereken ekipmanı yeniden kullanmaları talimatı verildiğini bildirdi. Dün Sunday Times gazetesinde yer alan haberde, kamu sağlığı alanında çalışan bilim insanları ve üst düzey bürokratların, Ocak ayı sonundan itibaren kişisel koruyucu ekipman stoklarının artırılması gibi koronavirüs salgınına karşı önlemler alınması gerektiğini söylediği ancak bu uyarıların hükümet tarafından dikkate alınmadığı belirtildi. Haberde isimlerinin açıklanmaması kaydıyla görüşlerine yer verilen üst düzey yetkililer, son yıllarda uygulanan kemer sıkma politikalarıyla önceliğini kaybetmiş olmasından dolayı kişisel koruyucu ekipman stoklarının çok azalmış ve eski bir halde olduğunu öne sürdü. Haberde ayrıca İngiltere'nin Şubat ayında 279 bin adet kişisel koruyucu ekipmanı Çin'e yolladığı belirtildi. Hükümet ise yazılı bir açıklama yaparak, haberdeki iddiaları yalanladı. Açıklamada, "Çin'e giden ekipman pandemi stoklarından gönderilmedi. Bu ekipmanı, en fazla ihtiyaç duydukları dönemde yolladık ve o zamandan bu yana Çin de bağışımıza misliyle karşılık verdi. Çin'den İngiltere'ye 2 ile 15 Nisan tarihleri arasında 12 milyonun üzerinde kişisel koruyucu ekipman gönderildi" denildi. Sağlık sektörü temsilcileri ne diyor? İngiliz basınında son haftalarda sağlık sektörü çalışanlarının kişisel koruyucu ekipman bulmakta zorlandığı ve ciddi risk altında olduğu yönünde haberler yer alıyor. BBC'de Nisan başında yer alan bir haberde, günde 13 saat yoğun bakımda hastalarla ilgilenen sağlık çalışanlarının, çöp torbaları, plastik önlükler ve ödünç aldıkları kayak gözlükleri gibi malzemeler uydurarak kendilerini korumaya çalıştıkları belirtildi. Guardian gazetesinde bugün yayımlanan bir haberde, NHS bölgesel yönetiminin malzeme eksikliğinden dolayı "çok ciddi bir hüsran ve öfke" duyulduğunu belirterek, hükümete de haftalarca yapılamayan teslimatların yarattığı "acı deneyimler" ışığında "nelerin kesin olarak yapılabileceğin" odaklanma çağrısı yaptığı ifade edildi. NHS hizmeti veren hastanelerin çatı kuruluşu NHS Konfederasyonu'nun yetkilileri, yaşanan ekipman sıkıntısının Covid-19 salgınıyla ön cephede mücadele edenler üzerinde "felaket etkiler" yaratacağı uyarısı yaptı. İngiltere'de sağlık çalışanlarını temsil eden sendika ve örgütler, NHS çalışanlarının kendi güvenliklerini sağlamaya yetecek miktarda kişisel koruyucu ekipman olmaması halinde çalışmayı reddedebileceklerini açıkladı. İngiltere'nin en büyük sendikalarından Unite'ın Genel Sekreter Yardımcısı Gail Cartmail, "Kişisel koruyucu ekipman eksikliğinin sürmesi ulusal bir skandal ve hükümetin son bir ay içerisinde defaatle verdiği sözleri tutmaması da utanç verici" dedi. Hükümet eleştirilere ne yanıt veriyor? İngiliz hükümeti, Covid-19 hastalarına iki metreden fazla yaklaşan ve müdahalelerde bulunmak zorunda olan sağlık çalışanlarının giymesi gereken kişisel koruyucu ekipman tedarikinin artırılması için adımlar attığını söylüyor. Sağlık Bakanı Matt Hancock, 18-19 Nisan haftasonu itibarıyla İngiltere'ye teslimatı yapılacak olan kişisel koruyucu ekipman adedinin 1 milyara ulaşacağını söylemişti. İngiltere Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, Pazar günü BBC'ye yaptığı açıklamada, 25 Şubat ile 18 Nisan tarihleri arasında NHS hastaneleri ile bakım evlerine yaklaşık 875 milyon adet kişisel koruyucu ekipman dağıtımının yapıldığını belirtti. Teslimatı yapılan malzemeler arasında 132 milyon adet maske, 145 milyon adet koruyucu önlük, 1,2 milyon adet koruyucu tulum ve 470 milyon çift de eldiven yer alıyor. Tedarik konusunda ne gibi adımlar atılıyor? Hükümet yetkilileri, mevcutlara ek olarak, yeni teslimatların yapılmaya devam edeceğini de söylüyor. Bunlar arasında özellikle Türkiye'den gelmesi beklenen sevkiyat önem taşıyor. Türkiye'den Pazar günü gelmesi beklenen aralarında 400 bin adet koruyucu önlüğün de olduğu yaklaşık 84 tonluk ekipmanın teslimatı gecikti. İngiltere Yerel Yönetim ve İskan Bakanı Robert Jenrick, Cumartesi günü düzenlediği basın toplantısında, Türkiye'den gelecek olan malzemeyi "çok ama çok büyük ek bir sevkiyat" olarak nitelendirmişti. Türkiye'den yapılacak sevkiyat için İngiltere, Pazartesi akşamı İstanbul'a bir uçak gönderdi. BBC'nin edindiği bilgiye göre, İngiltere'ye kişisel koruyucu ekipman gönderimini yapan şirket ihracat izni için başvurusunu Pazartesi sabahı tamamlayabildi ve Sağlık Bakanlığı da ihracata onay verdi. Türkiye'den gönderilen 250 bin adet maske, N95 maske ve tulumdan oluşan malzemeleri taşıyan askeri kargo uçağı 10 Nisan'da İngiltere'ye ulaşmıştı. Kültür Bakanı Oliver Dowden, BBC'nin sabah programında yaptığı açıklamada, "Bugün ilerleyen saatlerde bu uçağın kalkacağını ve bu bu koruyucu tulumları getireceğini umuyoruz. Bu konuyu çözmek için çok uğraşıyoruz. Türkiye tarafında bazı sıkıntılar oldu" dedi. Dowden, herhangi bir vaatte bulunmak istemediğini belirtti ancak Çin'den satın alınan 25 milyon adet koruyucu ekipmanın "kısa bir zaman içerisinde teslim edileceğini" sözlerine ekledi.