Kırgızistan'da muhalefet hükümet pozisyonlarını 'ele geçirdi'
Kırgızistan'da seçim sonuçlarının iptal edilmesi istemiyle başlayan protestoların ardından muhalefet kimi hükümet pozisyonlarını ele geçirdiğini bildirdi, Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov ise ülkede durumun kontrol altında olduğunu savundu.
Kırgızistan Başbakanı Kubatbek Boronov protestoların ardından Salı günü istifa etti. Muhalefet, hapishaneden serbest bıraktıkları Sadyr Japarov'u bir otelde düzenledikleri olağanüstü toplantıda vekaleten Başbakan ilan etti. Merkez Seçim Kurulu Salı günü, protesto gösterileri sonrası Pazar günü yapılan seçim sonuçlarını iptal ettiğini açıklamıştı. Ülkeden gelen haberler kargaşanın başkent Bişkek dışına da yayıldığını gösterse de Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov, ülkedeki durumun kontrol altında olduğunu söyledi ve muhalifleri Salı günü iktidarı ele geçirmeye çalışmakla suçladı. Ceenbekov BBC'ye verdiği röportajda, "Protestocuların ana amacı seçim sonuçlarını iptal ettirmek değil beni görevden uzaklaştırmaktı" dedi. Haberin sonu Tüm partileri "meşru zemine" dönmeye çağıran Ceenbekov, "Sorunun çözümü için hangi gruptan olduklarına bakmadan güçlü liderlere sorumluluk vermeye hazırım. Hatta onlara yardım etmeye bile hazırım" dedi. Ceenbekov yaptığı başka bir açıklamada ise, "Güvenlik kurumlarına tek bir vatandaşın bile hayatlarını tehlikeye atmamaları için ateş açmamaları ve kan dökmemeleri emri verdim" dedi. Seçim sonuçlarının iptal edilmesini isteyen çok sayıda kişi Pazartesi başkent Bişkek'te Meclis ve Cumhurbaşkanlığı ofisinin olduğu hükümet binasını ve belediye başkanının ofisini basmıştı. Polis göstericilere karşı plastik mermi, göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullanmıştı. Kırgızistan Sağlık Bakanlığı, protestolarda 19 yaşında bir kişinin öldüğünü ve yaklaşık 700 kişinin yaralandığını duyurdu. Bakanlık, 9 yaralının yoğun bakımda olduğunu açıkladı. Salı sabahı ise aralarında Japarov'un da olduğu bir dizi üst düzey siyasetçi muhalifler tarafından serbest bırakıldı. Ulusal Güvenlik Komitesi binasına giren göstericiler yolsuzluk iddiaları nedeniyle tutuklu olan eski Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev'i de serbest bırakmıştı. Atambayev'in destekçileri İçişleri Bakanlığı, Ulusal Güvenlik Komitesi ve Bişkek Belediyesi'ni ele geçirdiklerini açıkladı, Cumhurbaşkanı Ceenbekov'un istifasını istedi. Rusya'dan 'endişeliyiz' açıklaması Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in sözcüsü Dmitry Peskov, Kremlin Sarayı'nın ülkedeki kargaşa nedeniyle "kesinlikle endişeli" olduğunu açıkladı. Rus askeri yetkilileri, eski Sovyet ülkesindeki üslerinde güvenliğin artırıldığını duyurdu. ABD de taraflara "şiddetten kaçınma ve seçim anlaşmazlığını barışçıl yollarla çözme" çağrısı yaptı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan da "Bu gelişmelerin tırmanmasının önlenmesi ve seçimlere ilişkin görüş ve tutum farklılıklarının anayasal düzen içinde toplumsal uzlaşı ve sağduyu ile suhuletle çözüme bağlanması en halisane temennimizdir" açıklaması geldi. Muhalefet sonuçları tanımayacağını açıklamıştı Kırgızistan'da 12 muhalefet partisi Pazartesi günü seçim sonuçlarını tanımayacaklarını duyurmuştu. Salı günü seçim sonuçlarını iptal eden Merkez Seçim Kurulu Fransız ajansı AFP'nin haberine göre, Cumhurbaşkanı Ceenbekov'a yakın partilerin, "kitlesel oy satın alma kampanyaları" ile büyük bir galibiyet aldığını tespit ettiğini kaydetti. Öte yandan, Rusya'ya yakınlığıyla bilinen Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov'un destekçileri de ülkenin güneyindeki Oş kentinde protesto gösterisi düzenledi. Seçime katılan 16 partiden yalnızca dördü yüzde 7'lik seçim barajını geçebilmişti ve bunlardan üçü Cumhurbaşkanı Ceenbekov ile bağlantılıydı. Başkent Bişkek sokaklarında binlerce kişi protestolara katıldı Uluslararası gözlemciler seçimlerde oy karşılığı para dağıtanlar olduğuna dair söylentiler bulunduğunu, seçmenlerin tehdit edildiğini ve endişe duymak için meşru gerekçeler olduğunu açıklamıştı. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Seçim Gözlem Misyonu Başkanı Thomas Boserup seçimin genel olarak sorunsuz geçtiğini fakat oy karşılığı para dağıtma iddiasının "ciddi endişe" yarattığını söylemişti.