İtalya'da siyasi kriz: 3 senaryo konuşuluyor
İtalya'da yaşanan hükümet krizi, gün geçtikçe çözülmek yerine daha da karmaşık hale geliyor.
Son olarak geçen Pazartesi hükümeti kurma görevini alan ekonomist Carlo Cottarelli'nin de görevi iade edebileceği, Temmuz ya da Ağustos'ta erken seçimlere gidilebileceği ve hatta rafa kaldırıldığı düşünülen 5 Yıldız Hareketi-Lig hükümetinin yeniden gündeme gelebileceği konuşuluyor. 4 Mart'ta yapılan genel seçimlerden 2,5 ay sonra ortaya çıkan tek siyasi çözüm olan popülist 5 Yıldız-Lig koalisyonu, cumhurbaşkanı engeline takılmıştı. Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella'nın popülist koalisyonun euro karşıtı ekonomi bakanı adayına karşı çıkması ve bu partilerin de geri adım atmaması nedeniyle başbakan adayı Giuseppe Conte havlu atmıştı. Fakat, geçen Pazar günü Conte'nin hükümeti kurma görevini iade etmesiyle rafa kaldırıldığı düşünülen bu koalisyon seçeneği, son gelişmeler ışığında yeniden gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Mattarella'nın, Conte'nin ardından geçici hükümet kurma görevini verdiği ekonomist Carlo Cottarelli'nin, dün cumhurbaşkanına bakanlar kurulu listesini sunması bekleniyordu. Ancak Cottarelli cumhurbaşkanlığında kısa bir görüşmenin ardından basının önüne çıkmadan arka kapıdan 'kaçtı'. Bunun üzerine, en geç 2019 başında erken seçimler yapılana kadar tarafsız bir hükümet kurma görevini alan Cottarelli'nin zorda olduğu yorumları yapılmaya başlandı. Cottarelli'nin, birkaç aylık ömür biçilen ve sert muhalefetle karşılaşması garanti olan bir teknik hükümette görev almayı kabul edecek ve bunun için üst düzey görevlerini bırakacak isimler bulmakta zorlandığı iddia ediliyor. Cottarelli hükümetinin parlamentodan güvenoyu alması da mümkün görünmüyor. Hatta Senato'dan tek bir olumlu oy bile çıkmayacağı öngörüleri var. Cottarelli'nin zorda olduğu haberleri üzerine dün akşam saatlerinde keskin bir U dönüşü yaşandı. Cumhurbaşkanı Mattarella'nın ekonomi bakanlarını veto etmesi nedeniyle "öldü ve gömüldü" gözüyle bakılan 5 Yıldız-Lig koalisyonu yeniden gündeme geldi. Gündemdeki üç farklı seçenek Ekonomi bakanı adayını veto etmesi nedeniyle Cumhurbaşkanı'nın azledilmesi çağrıları yapan 5 Yıldız lideri Luigi Di Maio, bu sözlerinden bir gün sonra azil talebinden vazgeçtiğini açıkladı ve "Cumhurbaşkanı ile işbirliğine hazırız" dedi. Di Maio, dün akşam yaptığı bir konuşmada, Lig partisi ile parlamentoda çoğunluğa sahip olduklarını hatırlatarak bu koalisyonu hala hayata geçirmeye istekli olduğu mesajını verdi. Tüm bu gelişmeler sonrası İtalya'da bugün 3 seçenek konuşuluyor: 5 Yıldız Hareketi-Lig koalisyonuna dönüş: 5 Yıldız'ın bu seçeneğe Lig'e kıyasla daha sıcak baktığı anlaşılıyor. Kuşkusuz bunun en önemli nedenlerinden biri de, son anketlerin olası bir erken seçimde Lig'in, 4 Mart'a kıyasla oylarını en çok artıran parti olacağını göstermesi. Anketler Lig'in yüzde 10 civarında bir artışla yüzde 27,5 seviyesine ulaşacağını gösteriyor. 5 Yıldız'ınsa yüzde 3 civarında oy kaybederek yüzde 29,5'e gerilediği görülüyor. 5 Yıldız lideri Luigi Di Maio dün akşam, Lig'le koalisyon seçeneğini hala istediklerini belirterek "Parlamentoda çoğunluğumuz var, bırakın bu hükümet işe başlasın" dedi. Lig'dense bu konuda daha muğlak açıklamalar geliyor. Ansa ajansı, geçici hükümet kurma görevini alan Cottarelli'nin de 5 Yıldız-Lig koalisyonunun yeniden gündeme gelmesi üzerine, "Siyasi hükümet ihtimali tekrar ortaya çıktı, beklemedeyim" dediğini yazdı. Teknik hükümet ve sonbaharda erken seçim: Cottarelli hükümeti kurmayı başarır fakat parlamentodan güvenoyu almazsa en geç Eylül ya da Ekim'de seçimlere gidilmesi ihtimali de mevcut. Bu durumda teknik hükümetin yalnızca yaz aylarında rutin işleri idare etmek üzere görevde kalması öngörülüyor. Mevcut tabloda muhtemel görünmese de, Cottarelli hükümeti güvenoyu alabilirse erken seçimler gelecek yılın ilk aylarında yapılacak. Hemen erken seçim: Diğer seçenekler gerçekleşmez ya da yeni bir gelişme olmazsa, Cumhurbaşkanı'nın parlamentoyu feshetmesi ve en kısa zamanda seçimlere gidilmesi de artık ihtimal dahilinde görülüyor. Bu durumda Temmuz sonu ya da Ağustos başında İtalya yeniden sandık başına gidebilir. Ancak Cumhurbaşkanı'nın bu seçeneğe mesafeli yaklaştığı biliniyor. Bilinen tek şey belirsizlik Hal böyleyken, krizleri, iniş çıkışları eksin olmayan İtalyan siyaset dünyasını onlarca yıldır takip eden İtalyan gazeteciler bile şaşkın. Ülkenin en çok satan gazete ve dergilerinin siyaset yorumcuları, "Her şey o kadar hızlı değişiyor ki, bir nefes alıp analiz yapacak fırsat olmuyor" görüşünde birleşiyor. Bu belirsizliğin daha da uzaması halinde piyasaların ciddi şekilde olumsuz etkilenmesi endişesi de gittikçe artıyor. Bugünkü gazetelerin manşetleri de bu belirsizliği yansıtıyor. La Repubblica, "Kriz, piyasaların büyük korkusu. Lig-5 Yıldız seçeneği yeniden gündemde", Il Messaggero "Hükümet oyunu yeniden açıldı", Avverine "Seçim var, ya da yok", Il Fatto Quotidiano "Cottarelli arka kapıdan kaçtı, Conte geri mi dönüyor?" başlıklarıyla çıktı. Il Tempo gazetesi de, dev puntolarla "Acıyın" manşetinin altına, "Cottarelli mi? Belki. Temmuz'da seçim mi? Olabilir. Lig-5 Yıldız mı? Neden olmasın. İmdat!" diye yazdı.