کابل ۲۰۲۰ کال کې د نړۍ څلورمه تر ټولو ککړه پلازمېنه وه
د ای کیوایر په نوم سوېسۍ ډله چې د ککړتیا او د تنفس مضرو ذرو سنجولو برخه کې مشوره ده په تازه رپوټ کې یې د ۲۰۲۰ کال د نړۍ تر ټولو ککړې پلازمېنې معرفي کړې دي.
کابل کې د هوا ککړتیا دې رپوټ کې چې د نړۍ ۹۲ پلازمېنې پکې راغلې کابل د ککړې هوا د کچې له امله د نړۍ څلورمه پلازمېنه پېژندل شوې ده. د ایران پلازمېنه تهران هم د ککړې هوا له پلوه د نړۍ ۱۹ ښار بلل شوی دی. دا رپوټ وايي، نوی ډېلی پر ۲۰۲۰ کال هم د درېم پرلپسې کال لپاره د نړۍ تر ټولو ککړه پلازمېنه وه؛ تېر کال د نړۍ له ۵۰ تر ټولو ککړو ښارونو ۳۵ په هند کې و. دا مالومات د هوا څرنګوالی په نوم رپوټ کې راغلې چې پکې د ۱۰۶ هېوادونو د هوا ککړتیا وضعیت څارل شوی دی. د هوا ککړتیا مخنیوي لپاره یوه نوې طرح دا موندنې له ۲/۵ میکرون کمو ځوړند ذرو کلني اوسط له مخې ترلاسه شوې دي. دا ډول ذرو کې د اوږدمهال لپاره پاتېدل د سږو سرطان او زړه ناروغیو په څېر وژونکو ناروغیو سبب کېدلی شي. د دې ډلې رپوټ ښيي چې پر ۲۰۲۰ کال له ۲/۵ میکرونو کمو ځوړند ذرو منځنی حجم د نوي ډېلي یو متر مکعب کې ۸۴/۱ و؛ دا شمېر د چین د بېجینګ ښار دوه چندو سره برابر دی چې تېر کال یې ۳۷/۵ معادل رقم ثبت کړی و او د نړۍ د څلوارلسم تر ټولو ککړ ښار نوم یې ګټلی و. د دې ډلې موندنې چې د سوېل ختیځې اسیا د "شنه سوله" شنونکې موسسې په ګډون شوې اټکلوي چې نوي ډېلي کې ۵۴ زره وارمخکې مړینې د ډېرې ککړتیا سره تړلې دي. نوی ډېلی د نړۍ تر ټولو ککړه پلازمېنه که څه هم د کورونا اړوند محدودیت او ټولنبدیز له امله تېر کال ځوړند ذرې ۱۱ سلنه کمې شوې، خو له بنګله دېش او پاکستان وروستته هند د هوا ککړتیا د کچې له مخې د نړۍ دریم هېواد دی. پر ۲۰۲۰ کال د سوېلي اسیا هېوادونه د هوا تر ټولو بد څرنګوالي یا کیفیت سره مخ و. تېر کال د نوي ډېلي شل میلیونه وګړي چې په دوبي کې د کورونا کرنتین له امله پاکه هوا تنفس کړې وه په ژمي او د پنجاب ایالت کروندو کې له اور اچولو وروسته زهري هوا تنفس سره مخ شول. د هند پلازمېنه کې د ککړې هوا کچه په متر مکعب کې په نومبر کې ۱۴۴ او ډیسمبر کې ۱۵۷ میکروګرام ته ورسېده، چې د روغتیا نړیوال سازمان له خوا له اعلان شوي اوسط ۱۴ وارې ډېره ده. کندهار کې د هوا ککړتیا ته اندېښنې دغه رپوټ کې د سوېډن ستاکهولم د نړۍ تر ټولو پاکه پلازمېنه بلل شوې ده.