مینا مرغه چې په افغانستان کې یې خپل غږ دښمن دی
هرات کې چارواکي وايي، له هېواده بهر ته د مینا په ګډون د هغو مرغانو قاچاق اندېښمن کړي، چې شمېر یې په لږېدو دی.
هرات کې یو شمېر مرغان په ورکېدو دي ویل کېږي ځینې کلیوال له ځالې د مینا مرغه بچي اخلي او د مرغانو پر قاچاقبرو یې د ۵۰۰ افغانیو بدل کې پلوري، چې وروسته ګاونډي ایران ته لېږدول کېږي. مینا د انساني غږ تقلید کولای شي او ډېر خلک یې له همدې کبله قفسونو کې پالي. د کابل ۱۹ کلن ارسلان راته په خندا وویل، پنځه کاله کېږي چې مینا ساتي: ''دا نور مرغان هسې چغېږي، خو مینا د ماشوم په څېر هر غږ راغبرګوي. دا خاندي، ټوخیږي، سلام کوي او ان کنځل هم کوي. '' ځايي اوسېدونکو راته وویل، چې مینا ښایسته مرغه نه دی، خو د انساني غږ تقلید او له کروندو د حشراتو ټولولو وړتیا یې بازار تود کړی دی. که چين کې مرغان خرڅوئ - ۱۰ کلن بند به تېروئ مرغان ولې له افغانستان نه تښتي؟ ''د افغانستان ۱۰۰ ډوله مرغان او ژوي د ورکېدو په حال کې دي'' د هرات ۲۵ کلن وکیل احمد بیا وايي کلونه وروسته یې د مرغانو پېر او پلور کاروبار پرې ایښی دی: ''کلیوالو به له ځالو کوچني سارايي مرغان راوړل او موږ به پلورل، خو د چاپیریال ساتنې ادارې لیک راغی، چې پر دغه کاروبار د بندیز خبره پکې شوې او موږ هم کاروبار پرېښود. '' هرات کې د چاپیریال ساتنې ادارې مسوولین وايي، په ولایت کې بندیز پلي کېږي، خو د مرغانو د قاچاق مخنیوی سخت او د قاچاق پر مهال د مرغانو مړینه لا ناوړه زیان دی. د دغې ادارې مشر نصیر احمد فضلي له ځايي امنیتي چارواکو او سرحدي پولیسو غوښتنه وکړه، چې مرسته ورسره وکړي او د هغې لارې اوږدو کې څار کلک کړي، چې دغه مرغان پرې نیمروز ته لېږدول کېږي. په ځینو پخوانیو ودانیو کې د مرغانو پالنې لپاره ځانګړي ځایونه چمتو کېدل زرکې، بازان او مینا هغه مرغان دي، چې هرات کې یې نسل د ورکېدو په حال کې دی. ماهرین وايي، له تېرو پنځو لسیزو راهیسې د هرات په ګډون ټول افغانستان کې د سارايي مرغانو او وحشي ژویو شمېر خورا لږ شوی دی. د وښو او شنیلي لږوالی، جګړې، بې دریغه ښکار او بهر ته یې قاچاق د حیواناتو او مرغانو د شمېر لږوالي سببونه بلل کېږي.