یونیسف: "د افغانستان هرو ۲۵ نوزیږدو ماشومانو کې یو مري"
د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو ملاتړې ادارې "یونیسف" په یوه تازه رپوټ کې ویلي، افغانستان یو له هغو هېوادونو دی، چې ۲۵ نویو زیږېدونکو ماشومانو کې یو مري.
نړۍ د نوزیږو ماشومانو مړینې مخنیوي کې پاتې راغلې یونیسف پخپل تازه رپوټ کې وايي، په نړیواله کچه، په تېره بیا د نړۍ تر ټولو بې وزله هېوادونو کې د نویو زیږېدونکو ماشومانو مړینه د خطر تر کچې لوړه پاتې ده. راپور وايي، د دوی موندنې ښيي، جاپان، ایسلنډ او سنګاپور د ماشومانو د ژوندي پاتې کېدو لپاره غوره فرصت لري، خو پاکستان، افغانستان او د مرکزي افریقا جمهوریت کې نوزیږدي ماشومان له تر ټولو ناوړه حالت سره مخامخ دي. د یادې ادارې اجراییه مشرې هینریټا اېچ فور ویلي: "په داسې حال کې چې د تېرې پېړۍ څلورمه ربعه کې موږ له پنځه کلنۍ د کم عمره ماشومانو له نیمایي زیاتو د مړینو شاهدان وو، موږ له یوې میاشتې د کم عمره ماشومانو د مړینو په پای ته رسولو کې ورته پرمختګ نه دی کړی. په داسې حال کې چې د دغو مړینو ډېری برخه د مخنیوي وړ ده، موږ د نړۍ تر ټولو بېوزله ماشومانو ته په رسیدګۍ کې له ناکامۍ سره مخامخ یو". ککړه هوا د نوزېږو ماشومانو مغز ته زیان رسوي څلورو هېوادونو کې ۱٫۵ میلیون ماشومان له "لوږې" سره مخامخ دي یوناما: افغانستان کې د ملکي وګړو مرګ ژوبله ډېره شوې تر پاکستان او د مرکزي افریقا له جمهوریت وروسته، افغانستان د نویو زیږېدونکو ماشو د ډېرې مړینې درېیم ځای کې راځي په راپور کې دا هم راغلي، چې په نړیواله کچه په لږ عاید درلودونکو هېوادونو کې، د نوزېږدو ماشومانو د مړینې کچه په هرو ۱۰۰۰ زېږېدنو کې ۲۷ مړینې دي. دغه راپور کې ویل شوي، د زږېدنو لپاره تر ټولو خطرناک ځایونه د صحرايي افریقا هېوادونو کې دي. د رپوټ چمتو کوونکو د نویو زیږېدونکو ماشومانو د مړینې لوی لامل، د میندوارۍ پرمهال د مېرمنو بې وزلي او جګړې یادې کړې. دوی وايي، که تر ۲۰۳۰ کاله هر هېواد د نویو زیږېدونکو ماشومانو د مړینې کچه د لوړ عاید لرونکو هېوادوو اوسط ته ټیټه کړي، د ۱۶ میلیونو وګړو ژوند به وژغورل شي. د نوي زېږدو ماشومانو د مړینې تر ټولو ټیټې کچې 1 . پاکستان: ۱ په ۲۲ کې 2 . د مرکزي افریقا جمهوریت: ۱ په ۲۴ کې 3 . افغانستان: ۱ په ۲۵ کې 4 . صومالیه: ۱ په ۲۶ کې 5 . لیسوتو: ۱ په ۲۶ کې 6 . ګانا - بیساو: ۱ په ۲۶ کې 7 . جنوبي سوډان: ۱ په ۲۶ کې 8 . د عاج ساحل یا Côte d'Ivoire : ۱ په ۲۷ کې 9 . مالي: ۱ په ۲۸ کې 10 . چاډ: ۱ په ۲۸ کې 1 . جاپان: ۱ په ۱۱۱۱ کې 2 . آیسلینډ: ۱ په ۱۰۰۰ کې 3 . سینګاپور: ۱ په ۹۰۹ کې 4 . فینلینډ: ۱ په ۸۳۳ کې 5 . اسټونیا: ۱ په ۷۶۹ کې 6 . سلوانیا: ۱ په ۷۶۹ کې 7 . قبرص: ۱ په ۷۱۴ کې 8 . بیلاروس: ۱ په ۶۶۷ کې 9 . لیګزامبورګ: ۱ په ۶۶۷ کې 10 . ناروې: ۱ په ۶۶۷ کې 11 . کوریا جمهوریت: ۱ په ۶۶۷ کې افغانستان کې د نویو زیږېدونکو ماشومانو مړینه په راپور کې راغلي، د نوي زېږدونکو ماشومانو له ۸۰ سلنې څخه زیاتې مړینې له وخت څخه د مخکې زیږون، د زېږون پرمهال پیچلتیاوو یا د نمونیا او sepsis په څېر ناروغیو لامله رامنځ ته کیږي. وړاندې یونیسف ویلي وو، تر یوه کال کم عمره ماشومان چې ککړه هوا تنفسوي، د نورو ماشومانو پرتله یې ماغزه له ډېر خطر سره مخامخ دی.