Ukrayna AB ilə saziş imzalamağa hazırlaşır
İyunun 27-də AB-nin Brüsseldə keçirilən sammitində Ukrayna və Avropa Birliyi assosiasiya və azad ticarət haqqında saziş imzalayacaq.
Görüş zamanı AB ölkələrinin liderləri bir hissəsi Ukrayna ilə bağlı və onun gələcəyinə təsir edə biləcək bir sıra qərarlar qəbul etməlidirlər. Sammitin gündəliyinə əsasən, Ukrayna ilə assosiasiya sazişi və Gürcüstan və moldova ilə bağlanacaq eyni sazişlər səhər imzalanacaq. BBC-nin Ukrayna müxbiri Anastasiya Zanuda qeyd edir ki, təsadüfdür ki, hər üç ölkə “qeyri-müəyyən statuslu ərazi” kimi adlandırılan problemə malikdirlər. Bundan öncəki prezident Biktor Yanukovichin ötən ilin AB ilə assosiasiya sazişi imzalamaqdan imtina etməsi Kiyevdə kütləvi etiraz aksiyalarının başlamasına və nəticədə ukraynada hakimiyyətin dəyişməsinə səbəb oldu . Yanukovichin sazişi imzalamaqdan imtina etməsi kiyevdə kütləvi etirazlara səbəb olub. Ukrayna tərəfdən sənədi bir ay öncə bu vəzifəyə seçilmiş prezident Petro Poroshenko imzalayacaq. O, həmçinin AB ölkələrinin liderləri qarşısında çıxış edəcək. Yeni sanksiyalar? Prezident Poroshenkonun komandasının yaydığı məlumata görə, AB liderləri Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiq olunması barədə qərar verə bilərlər. Ukrayna prezidentinin çıxışından sonra sammit iştirakçılarının Ukraynadakı vəziyyəti və Rusiyanın ukrayna böhranına təsirini müzakirə edəcəkləri gözlənilir. “İnkişaf(Ukraynadakı böhranın nizamlanmasında) hazırda istənilən qədər görünmür. Biz sanksiyalar məsələsinsə nə qədər irəli getməli olduğumuzdan danışacağı”, Almaniya kansleri Angela Merkelin Avropa Xalq Partiyasının rəhbərliyi ilə görüşdəki sözlərindən Reuters sitat gətirir. Petro Poroshenko öz imzasını sazişin Ukrayna və AB arasında azad ticarət zonasının yaradılmasını nəzərdə tutan iqtisadi hissəsində imza qoyacaq. Sazişin siyası yanını martın 21-də Brüsseldə imzalayıblar. Ukrayna tərəfdən özünün imzasını baş nazir Arseniy Yatsenyuk atıb. Sazişin siyasi hissəsini martda baş nazir Arseniy Yetsenyuk imzalayıb. Güman edilir ki, azad ticarət haqda saziş Ukrayna parlamentində qəbul edildiksən sonra qüvvəyə minəcək, başqa sözlə 28 Ab ölkəsi qəbul etmədən öncə. Strasburqda Avropa Parlamentinin deputatları qarşısında çıxış edən prezident Poroshenko 2015-ci il yanvarın 1-dən AB və Ukrayna arasında vizasız gediş-gəliş haqda sazişində qüvvəyə minəcəyinə ümidini ifadə edib. Üçtərəfli məsləhətləşmələr Bu arada Rusiyada Ukrayna və Avropa Birliyi arasında sazişin imzalanmasının tənqidi dayanmır. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bəyan edib ki, Ukrayna Müstəqil Dövlətlər Birliyi ilə azad ticarət zonası çərçivəsində üstünlüyünü itirə bilər. Rusiya prezidentinin məsləhətçisi Sergey Glazyev Ukrayna və AB arasında assosiasiya sazişini “müasir tarixdə iri siyasi macəra” adlandırıb. Amma Ukrayna və AB-də imzalanacaq sazişlərin Ukrayna istehsalçılarına təkcə Avropa bazarına çıxması deyil, həm də biznesin bir modelindən digərinə keçid, istehsal və keyfiyyətdə Avropa standartlarının tətbiq ediləcəyini düşünürlər. Rusiyaya gəldikdə, Ukraqyna baş naziri Arseniy Yatsenyukun dediyi kimi hökümətin sonuncu iclasında Ukrayna Rusiya ilə bu məsələsə texniki məsləhətləşmə aparmağa hazırdır. Assosiasiya və azad ticarət haqda sazişin AB-Ukrayna-Rusiya üçtərəfli məsləhətləşmələrin Brüsseldə ticarət üzrə Avropa komissarı başçılığı altında iyunun 11-də keçiriləcəyi gözlənilir. Enerji təhlükəsizliyi Avropa enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi-Brüssel sammitinin gündəliyində olan növbəti böyük məsələdir. Növbəti qazının Ukraynaya nəqlinin dayandırılması haqda çıxış edən Rusiyanın Ukrayna-Rusiya qaz münaqişəsi bu məsələyə kəskinlik qatır. Şərqi Avropa ölkələri AB-yə kömürün işlənməsinə dönməyi təklif edir. Şərqi Avropa ölkələri AB-yə kömürün işlənməsinə qayıtmağı təklif edirlər. Almaniya yanacağın istifadəsinin ixtisarı və bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidlə bağlı ambisiyalı planının reallaşdırılmasına təkid edir. Şərqi Avropa ölkələri qrupu başda Polşa olmaqla öz növbəsində Rusiya qazından asıllığı azaltmaq üçün kömürün işlənməsi və şist qaza dönməyin mümkün olduğunu düşünür. Sammit iştirakçıları Polşa tərəfindənenerji birliyinin yaradılması haqda təklif olunan ideyanı , qazın nəqli ilə bağlı mümkün problem halında kollektiv strategiyanın hazırlanmasını müzakirə edəcək.