ฟอสซิลชี้ปรากฏการณ์หินเคลื่อนที่ได้เอง มีมาตั้งแต่ 200 ล้านปีก่อน
ปรากฏการณ์ประหลาดที่หินทั้งก้อนเล็กก้อนใหญ่สามารถเคลื่อนที่ได้เองบนพื้นทะเลสาบ "ลู่วิ่ง" หรือเรซแทร็ก พลายา (Racetrack Playa) ที่เหือดแห้งไปแล้วในทะเลทรายหุบเขามรณะ (Death Valley) ของรัฐแคลิฟอร์เนีย ทำให้หินเหล่านี้ได้รับฉายาว่า "หินแล่น" (Sailing stone) เพราะเคลื่อนที่เองเหมือนแล่นเรือใบออกไปได้ไกลอย่างเหลือเชื่อ
นักวิทยาศาสตร์เพิ่งพบสาเหตุที่ "หินแล่น" สามารถเคลื่อนที่ได้เองในปี 2014 และล่าสุดยังพบว่าปรากฏการณ์นี้มีความเก่าแก่ เพราะเคยเกิดขึ้นมาแล้วอย่างน้อยเมื่อ 200 ล้านปีก่อน เนื่องจากซากฟอสซิลชิ้นหนึ่งมีร่องรอยของหินแล่นอยู่ร่วมกับรอยเท้าไดโนเสาร์จากยุคเดียวกัน ศาสตราจารย์พอล ออลเซน นักบรรพชีวินวิทยาจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียของสหรัฐฯ นำเสนอผลการศึกษาซากฟอสซิลดังกล่าวในที่ประชุมสหภาพธรณีฟิสิกส์อเมริกัน (AGU) เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยชี้ว่าร่องรอยที่ปรากฏเป็นทางยาวอยู่ข้างรอยเท้าของบรรพบุรุษไดโนเสาร์จำพวกซอโรพอด (Prosauropod) เป็นร่องรอยของหินแล่นที่ไม่เคยมีผู้สังเกตเห็นมาก่อน แม้ว่าจะมีการค้นพบฟอสซิลชิ้นนี้และนำออกแสดงในพิพิธภัณฑ์ตั้งแต่ปี 1896 แล้วก็ตาม ย้อนไปเมื่อปี 2014 ริชาร์ดและเจมส์ นอร์ริส นักวิทยาศาสตร์จากสถาบันสมุทรศาสตร์สคริปส์ (SIO) ของสหรัฐฯ ได้ค้นพบกระบวนการทางธรรมชาติที่ทำให้เกิดหินแล่นอันน่าพิศวงขึ้น โดยพวกเขาติดเครื่องบอกพิกัดจีพีเอสเข้ากับหินดังกล่าว จนทราบว่าหินแล่นไปได้เพราะน้ำฝนที่ตกลงมาในฤดูหนาว จับตัวเป็นผืนน้ำแข็งที่มีความหนาพอเหมาะอยู่ด้านล่างของก้อนหินในเวลากลางคืน ผืนน้ำแข็งนี้จะแตกออกเป็นแผ่นที่เล็กลงและละลายตัวเล็กน้อยเมื่อต้องแสงแดดยามเช้า ทำให้เมื่อมีลมแรงพัดมา หินจะเคลื่อนที่ไปบนแผ่นน้ำแข็งที่ไถลตัวบนพื้นโคลนเปียกด้วยแรงลมได้ แม้หินบางก้อนจะมีน้ำหนักมากถึง 320 กิโลกรัมก็ตาม โดยจะทิ้งร่องรอยเป็นทางยาวเหมือนลู่วิ่งไว้ให้เห็น เมื่อน้ำระเหยแห้งไปจากพื้นโคลนแล้ว ฟอสซิลรอยเท้าไดโนเสาร์ที่มีแนวของหินเคลื่อนที่เองได้ประทับอยู่ด้วย ศ. ออลเซนชี้ว่า กระบวนการเกิดหินแล่นในยุคดึกดำบรรพ์นั้นก็น่าจะเป็นเช่นเดียวกัน โดยสภาพภูมิอากาศแปรปรวนอาจทำให้แหล่งที่มาของฟอสซิลดังกล่าวในพื้นที่รัฐคอนเนตทิคัต ซึ่งในยุคโบราณน่าจะมีสภาพอากาศอบอุ่นแบบเส้นศูนย์สูตร เกิดหนาวเย็นลงอย่างมากชั่วคราว นักวิทยาศาสตร์พบสาเหตุที่หินก้อนใหญ่หลายก้อนสามารถเคลื่อนที่ได้เองเหมือนแล่นไปบนพื้นดิน ในปี 2014 " เหตุภูเขาไฟระเบิดครั้งใหญ่ที่ทำให้บรรยากาศโลกมืดมัวและหนาวเย็นลง จนเกิดการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตครั้งมโหฬารในช่วงระหว่างยุคไตรแอสสิก-จูราสสิก อาจทิ้งหลักฐานไว้ให้เราได้เห็น ในรูปของร่องรอยหินแล่นในซากฟอสซิลนี้ก็เป็นได้" ศ. ออลเซนกล่าว