కరోనావైరస్: సామాజిక దూరం, స్వీయ నిర్బంధం అంటే ఏంటి? ఎవరిని ఒంటరిగా ఉంచాలి?
కరోనావైరస్ (కోవిడ్-19) వ్యాప్తిని కట్టడి చేసేందుకు ప్రస్తుతం అనేక దేశాల్లో లాక్‌డౌన్ అమలులో ఉంది. ప్రజల కదలికలపై ప్రభుత్వాలు కఠిన ఆంక్షలు విధించాయి. ప్రభుత్వాలు ప్రజలకు ఏం చెబుతున్నాయో చూద్దాం.
సామాజిక దూరం ఎందుకు? సామాజిక దూరం పాటించాల్సిన అవసరం ఏంటంటే... వైరస్ సోకిన వ్యక్తి తుమ్మినప్పుడు, దగ్గినప్పుడు, శ్వాస తీసుకున్నప్పుడు నోటి నుంచి తుంపర్లు బయటకు వస్తాయి. ఆ తుంపర్లలోనే వైరస్ ఉండవచ్చు. అప్పుడు మీరు ఆ వ్యక్తికి దగ్గరగా ఉంటే, ఆ తుంపర్లు మీ మీద పడవచ్చు. వాటిని మీరు పీల్చుకునే ప్రమాదం ఉంటుంది. లేదంటే ఆ తుంపర్లు మీ చేతుల మీద పడతాయి, అవే చేతులతో మీరు పొరపాటున నోటినో, ముక్కునో, కళ్లనో తాకితే... ఆ వైరస్ మీకు సోకుతుంది. ఆ తుంపర్లు ఏదైనా ఉపరితలం లేదా వస్తువు మీద పడితే, వైరస్ అక్కడే అంటుకుని ఉంటుంది. ఆ ఉపరితలాన్ని మీరు చేతులతో తాకితే ఆ వైరస్ మీ చేతులకు అంటుకుంటుంది. అందుకే, తరచూ చేతులను కడుక్కోవాలి. ముఖాన్ని చేతులతో తాకకుండా ఉండేందుకు ప్రయత్నించాలి. స్వీయ నిర్బంధం అంటే ఏంటి? పొడి దగ్గు, అధిక శరీర ఉష్ణోగ్రత, జలుబు, ఆయాసం లాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే మరిన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ఇంట్లోనే ఉండాలి. కుటుంబ సభ్యుల దగ్గరికి కూడా వెళ్లకుండా, ఒంటరిగా ఒక గదిలో (సాధ్యమైతే) ఉండిపోవాలి. దీనినే స్వీయ నిర్బంధం (సెల్ఫ్ ఐసోలేషన్) అంటారు. ఎవరిని ఒంటరిగా ఉంచాలి? శరీర ఉష్ణోగ్రత సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉండి, ఆగకుండా దగ్గు రావడం, లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వారు ఒంటరిగా ఉండాలి. ఇంట్లో మీరు ఒక్కరే ఉంటే, ఆ లక్షణాలు ప్రారంభమైన రోజు నుంచి ఏడు రోజులు అలాగే ఇంట్లోనే ఒంటరిగా ఉండాలి. ఇంట్లో ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది కలిసి ఉంటున్నప్పుడు, ఎవరైనా ఒకరిలో వైరస్ లక్షణాలు కనిపించినా అందరూ 14 రోజుల పాటు ఐసోలేషన్‌లో (నిర్బంధంలో) ఉండాలి. అయితే, అందులో ఎవరైనా 13వ రోజు అనారోగ్యానికి గురైతే వారు ఆ రోజు నుంచి మరో ఏడు రోజుల పాటు ఒంటరిగా ఉండాలి. (అంటే ఆ వ్యక్తి మొత్తం 20 రోజులు ఇంట్లో ఒంటరిగా గడపాల్సి ఉంటుంది) కోవిడ్-19 లక్షణాలు ఉన్న వ్యక్తి ఉండే గదిలోకి కిటికీ ద్వారా బాగా వెలుతురు వచ్చేలా చూసుకోవాలి. ఇంట్లోని ఇతరులకు దూరంగా ఉండాలి. ఇవి మరచిపోకండి ఎవరు బయటకు వెళ్లకూడదు? ఇప్పటికే తీవ్రమైన ఇతర అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారు ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లొద్దని ప్రభుత్వాలు సూచిస్తున్నాయి. దానినే షీల్డింగ్ అంటారు. ఎందుకంటే, తీవ్రమైన అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారిపై కోవిడ్-19 ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఏ సమస్యలు ఉన్నవారు వెళ్లొద్దంటే... ** తరచూ చేతులను సబ్బుతో కనీసం 20 సెకన్ల పాటు కడుక్కోవడం, సామాజిక దూరం పాటించడం మరచిపోవద్దు అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పదేపదే చెబుతోంది. కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104 ఇవి కూడా చదవండి: (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)