د افغان کابینې نوي وزیران؛ څه کاري او مسلکي مخینه لري؟
افغان ولسمشر محمد اشرف غني د تېرې میاشتې وروستیو کې د حکومت د کابینې لپاره نوماندان او د خپلواکو ادارو مشران ولسي جرګې ته د باور رایې لپاره ور وپېژندل.
د کابینې نوي غړي ولسي جرګې دوو اونیو کې ۱۹ وزیرانو او د ملي امنیت مشر ته باور رایه ور کړه، خو د افغانستان بانک مشر او څلور وزیران یې تایید نه کړل. هغه کسان چې باور رایه یې ګټلې څوک دي، سیاسي مخینه، زدکړې او کاري تجربه یې څه ده؟ نجیب الله یمین د ټولګټو وزیر نجیب الله یمین د ټولګټو وزیر نجیب الله یمین پر ۱۳۵۳ کال لوګر ولایت کې زېږېدلی دی. ښوونځی یې لوګر کې ویلی او پر ۱۳۷۴ کال کابل پوهنتون ته تللی دی. انجینري برخه کې یې زدکړې کړې او پر ۱۳۷۹ کال فارغ شوی دی. د امریکا یوه پوهنتون کې یې د طبیعي سرچینو د مدیریت برخه کې ماسټري کړې ده. د نړیوال بانک، اسیا پراختیايي بانک، د جرمن همکارۍ پراختیا ادارې، د اوبو او برېښنا وزارت او نورو دولتي ادارو سره یې کار کړی دی. قدرت الله ذکي د ټرانسپورټ وزیر قدرت الله ذکي د ټرانسپورټ وزیر قدرت الله ذکي ولسي جرګه کې د تخار استازی پاتې شوی دی. له ترکیې یې خبریالۍ کې د لیسانس سند ترلاسه کړی دی. محمود کرزی د ښارجوړونې وزیر محمود کرزی د ښارجوړونې وزیر محمود کرزی ۶۳ کلن او د پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي ورور دی. د طالبانو واکمنۍ کې په امریکا کې و. محمود کرزی سوداګر او پخوا د کابل بانک ونډه وال و، چې ډوپه شو. نوموړی له دغه بانک په بې قانونه پور اخیستلو او ناوړه کارولو او تش نس کولو او بېرته په پور نه ورکولو تورن دی. دی وايي، د نوي کابل پروژې د اجرا لپاره د هوکړې له امله ولسمشر ښارجوړونې وزارت ته نوماند کړ. هارون چخانسوری د کانونو او پټرولیم وزیر هارون چخانسوری د کانونو او پټرولیم وزیر هارون چخانسوری پر ۱۳۵۹ کال د نیمروز په چخانسور ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. د دې وزارت تر سرپرستۍ مخکې یو څه مهال د بهرنیو چارو وزارت سرپرست او سیاسي معین او د ولسمشرۍ د پلانونو او حکومتولۍ مرستیال او هم د ولسمشر ویاند پاتې شوی دی. کابل کې یې له کاردان پوهنتون لیسانس کړی او وروسته یې د اسټرالیا له سېډني پوهنتون عمومي مدیریت کې ماسټري کړې ده. نور رحمان اخلاقي د کډوالو او ستنېدونکو چارو وزیر نور رحمان اخلاقي د کډوالو او ستنېدونکو چارو وزیر نور رحمان اخلاقي د افغانستان د اسلامي جمعیت غړی دی. د کابل پوهنتون له اقتصاد پوهنځي فارغ دی د ایران له ازاد پوهنتون یې ستراتیژیک مدیریت او سوداګرۍ کې ماسټري کړې ده. د ۲۰۱۹ کال ولسمشرۍ ټاکنو کې د عبدالله عبدالله د ټیم مهم غړی و. ښاغلی اخلاقي د "نور" په نوم خصوصي تلوېزون مشر هم دی. عباس بصیر د لوړو زدکړو وزیر عباس بصیر د لوړو زدکړو وزیر عباس بصیر غزني کې زېږېدلی دی. د ډیپلوماټ په توګه یې هم کار کړی دی. له هند یې د چاپېریال برخه کې دکتورا کړې ده او د پوهنتون استاد هم دی. ښاغلی بصیر تر دې مخکې د پخواني دویم مرستیال ولسمشر کریم خلیلي دفتر مشر او د افغانستان د چاپېریال ساتنې ادارې مرستیال پاتې شوی دی. څو کاله مخکې ښاغلی بصیر ټولګټو وزارت ته هم نوماند شوی و، خو باور رایه یې خپله نه کړه. فضل احمد معنوي د عدلیې وزیر فضل احمد معنوي د عدلیې وزیر فضل احمد معنوي د عبدالله عبدالله ټاکنډلې مهم غړی و. نوموړی پنجشېر کې زېږېدلی دی. ښاغلي معنوي له اسلام اباد پوهنتون اسلامي څېړنو کې ماسټري کړې ده. پخوا د پوهنې وزارت، سترې محکمې مرستیال او د افغان عالمانو شورا مرستیال او د ټاکنو خپلواک کمېسیون مشر پاتې شوی دی. اسدالله خالد دفاع وزیر اسدالله خالد دفاع وزیر اسدالله خالد ۴۹ کلن دی. د غزني په ناوه ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. لومړنی ښوونځی یې د کابل محمود طرزي لېسه او منځنی ښوونځی یې پاکستان کې ویلی دی. ښاغلي خالد پر ۱۹۹۶ کال تاجکستان کې پوهنتوني زدکړې پیل کړې او پر ۲۰۰۱ کال یې سیاستپوهنه کې لیسانس ترلاسه کړ. د غزني او کندهار والي او د سرحدونو او قبایلو چارو وزیر او د ملي امنیت مشر پاتې شوی دی. ښاغلی خالد د ۲۰۱۰ کال ډیسمبر کې ځانمرګي برید کې سخت ټپي او د درملنې لپاره امریکا ته ولېږدول شو. معصومه خاوري د مخابراتو او ټیکنالوجۍ وزیره معصومه خاوري د مخابراتو او ټیکنالوجۍ وزیره معصومه خاوري ایران کې زېږېدلې ده. د سمنګان د دره صوف بالا اوسېدونکې ده. د ترکیې له انکره پوهنتون یې د طبي لیبارټري برخه کې لیسانس کړی دی. د محمد محقق په مشرۍ د افغانستان اسلامي وحدت غړې ده. د ولسي جرګې تېره دوره کې د سمنګان استازې وه، خو تېرو ټاکنو کې د نامسولو وسلوالو د لرلو په تور له نوماندۍ و اېستل شوه. بشیر احمد ته ینج د کار او ټولنیزو چارو وزیر بشیر احمد ته ینج د کار او ټولنیزو چارو وزیر بشیر احمد ته ینج وزارت ته تر نوماندۍ مخکې ولسي جرګه کې د فاریاب استازی و. د جنبش ګوند مشر عبدالرشید دوستم ته نږدې کس دی. ښاغلی دوستم تېرو ټاکنو کې د عبدالله عبدالله مهم ملاتړی و. ته ینج له بلخ پوهنتون د تاریخ برخه کې لیسانس زدکړې لري. نثار احمد فیضي غوریاني د سوداګرۍ او صنعت وزیر نثار احمد فیضي غوریاني د سوداګرۍ او صنعت وزیر نثار احمد فیضي غوریاني له دې مخکې ولسي جرګه کې د هرات استازی و. د هرات ولایت مشهور سوداګر دی. محمد قاسم حلیمي د حج او اوقافو وزیر محمد قاسم حلیمي د حج او اوقافو وزیر محمد قاسم حلیمي پر ۱۳۵۲ کال لوګر ولایت کې زېږېدلی دی. ښوونځی او پوهنتون یې پاکستان کې ویلي دي، ماسټري یې له ازهر پوهنتون کړې ده. دی د مصر عرب لیګ پوهنتون کې تر ماسټرۍ لوړې زدکړې کوي. له دې مخکې یې بهرنیو چارو وزارت، عدلیې وزارت او ستره محکمه کې مختلفې دندې کړې دي. محب الله صمیم د قبایلو او سرحدونو چار وزیر محب الله صمیم محب د قبایلو او سرحدونو چار وزیر محب الله صمیم د غزني ولایت دی، لوړې زدکړې یې ژبپوهنه کې کړې دي. نوموړی د غزني د اطلاعاتو او کلتور رییس، د واغظ او اندړو ولسوال او د پکتیکا پخوانی والي پاتې شوی. هغه د طالبانو د واکمنۍ پرمهال د کابل پولي تخنیک پوهنتون مشر او د کابل پوهنتون مرستیال و. مسعود اندرابي د کورنیو چارو وزیر مسعود اندرابي د کورنیو چارو وزیر مسعود اندرابي د افغانستان شمال ته د بغلان په اندراب ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. د معلوماتي ټیکنالوجۍ مدیریت برخه کې یې زدکړې کړې دي. څو کاله مخکې د ملي امنیت لوی ریاست عملیاتي مرستیال پاتې شوی دی. اوه کاله یې د ملګرو ملتونو پراختیا دفتر کې کار کړی دی. احمد جواد عثماني د عامې روغتیا وزیر احمد جواد عثماني د عامې روغتیا وزیر احمد جواد عثماني په ۱۳۵۱ کال کې زیږېدلی دی. د کابل او بلخ طبي پوهنتونونو کې یې زدکړې کړې او امریکا کې یې د نړیوالې روغتیا مدیریت پالیسۍ کې د ماسټري زدکړې کړې دي. هغه په ۱۳۹۶ کال د اقتصاد وزارت مالي او اداري مرستیال پاتې شوی او په ۱۳۹۵ کال د عامې روغتیا وزارت مرستیال و. له نورو کورنیو او نړیوالو ادارو سره هم کاري مخینه لري. کریمه حامد فاریابي د اقتصاد وزیره کریمه حامد فاریابي د اقتصاد وزیره کریمه حامد فاریابي په ۱۳۶۹ کال فاریاب ولایت کې زیږېدلې ده. ښوونځی یې میمنه ښار کې لوستی او بیا د مزار شریف طبي پوهنتون ته شامله شوې. نوموړې له ۱۹۹۷ کال راهیسې د اقتصاد وزارت د سرپرستۍ په ګډون ځینو نړیوالو او کورنیو ادارو کې کار کړی. انوارالحق احدي د کرنې او مالدارۍ وزیر انوارالحق احدي د کرنې او مالدارۍ وزیر انوارالحق احدي پر ۱۳۳۰ لمریز کال د کابل سروبي ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. نوموړی تېرو ټاکنو کې د عبدالله عبدالله ملاتړی و او د ښاغلي عبدالله بریالیتوب کې ور سره د اجرايي ریاست ژمنه شوې وه. ښاغلي احدي پر ۲۰۱۶ کال نوې ملي جبهه جوړه کړه. ویل کېږي دې سیاسي جبهه کې ۹ سیاسي ګوندونه، ۶۴ پارلماني غړي، ځینې پخواني والیان، د ښځو استازي او نور مسوولان شامل دي. ښاغلی احدي د افغانستان بانک مشر، د مالیې او سوداګرۍ او صنعت وزیر پاتې شوی دی. د امریکا بېروت پوهنتون کې یې په اقتصاد او سیاستپوهنه کې لیسانس او ماسټري کړې ده او دکتورا یې د امریکا له نارت ویسټرن پوهنتون په سیاستپوهنه کې ترلاسه کړې ده او هم امریکا کې د پوهنتون استاد پاتې شوی دی. احمد ضیا سراج د ملي امنیت مشر احمد ضیا سراج د ملي امنیت مشر احمد ضیا سراج د دې ادارې تر سرپرستۍ مخکې د دې ادارې عملیاتي مرستیال و. نوموړي امریکا او برتانیا کې زدکړې کړې دي. د معصوم ستانکزي تر استعفا وروسته د ملي امنیت ریاست سرپرست شو. نوموړي خپله وینا کې وویل، د خلکو او حکومت مشرتابه د هیلو پوره کولو لپاره به هڅې وکړي. حنیف اتمر د بهرنیو چارو وزیر حنیف اتمر د بهرنیو چارو وزیر حنیف اتمر د تېر کال ولسمشرۍ ټاکنو په لومړیو کې د ولسمشر غني یو سیال و، خو د کمپاین بهیر کې له سیالۍ شا ته شو. ښاغلی اتمر د ۲۰۱۴ کال له ولسمشرۍ ټاکنو وروسته د افغانستان د ملي امنیت سلاکار وګومارل شو او د کابل- واشنګټن امنیتي تړون یې لاسلیک کړ. پر ۱۳۹۹ کال یې له دې دندې استعفا وکړه. حنیف اتمر د حامد کرزي لنډمهالې اداره کې د کلیو پراختیا وزیر، د حامد کرزي لومړنۍ ولسمشرۍ کې د پوهنې وزیر او دویمه ولسمشرۍ کې د کورنیو چارو وزیر پاتې شوی دی. د طالبانو تر پرځېدو وروسته حامد کرزي په مشرۍ د نوې ادارې جوړېدو سره حنیف اتمر د کابینې یو لومړنی غړی و. د برتانیا په یورک پوهنتون کې یې له جګړې وروسته د هېوادونو د چارو د مدیریت برخه کې ماسټري کړې ده. عبدالهادي ارغندیوال د مالیې وزیر عبدالهادي ارغندیوال د مالیې وزیر عبدالهادي ارغندیوال پر ۱۳۳۱ کال د کابل د پغمان ولسوالۍ په ارغندۍ کې زېږېدلی دی. هغه پر ۱۳۵۵ کال د کابل پوهنتون له اقتصاد پوهنځي فارغ شو. پر افغانستان د شوروي لښکرو یرغل پسې پر ۱۳۵۷ لمریز کال کډوال شو او بیا د حزب اسلامي په استازۍ له امریکا سره د همغږۍ او لوړو زدکړو لپاره امریکا ته لاړ او هلته یې د مدیریت او د سیستمونو د شننې وسایلو برخه کې زدکړه وکړه. څه مهال د حزب اسلامي مالي مسوول پاتې شوی او د رباني په مشرۍ حکومت کې د مالیې وزیر و. په ۱۳۸۸ کال د حامد کرزي واکمنۍ کې د اقتصاد وزیر په توګه له پارلمان رایه ترلاسه کړه.