راسموسن: د چارو 'افغانیزه کولو' بهیر پيلوو
په لیزبون کې د ناټو سرمشريزې پر دویمه ورځ د دغه تړون عمومي منشي ويلي ناټو به په افغانستان کې د چارو د ''افغانیزه'' کولو لپاره تګلاره جوړه کړي، چې په لړ کې به یې امنيتي چارې '' له یوې سیمې وبلې ته'' په پړاویز ډول افغانانو ته وسپارل شي.
ناټو له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو د ایستلو لپاره ۲۰۱۴ کال د ضرب الاجل په توګه ټاکلی دی. اندريس فو راسموسن ټينګار کړی چې په افغانستان کې ترهګري له منځه وړل ګردې نړۍ ته هومره اهمیت لري، لکه څنګه یې چې افغانانو ته لري. د افغانستان ولسمشر حامد کرزی د پرتګال په لیزبون کې د ناټو د سرمشریزې په حاشیه کې له ناټو چارواکو سره له افغانستان څخه د دغه تړون د ځواکونو پر وتلو خبرې کوي. په افغانستان کې د ناټو جګړه ییز عملیات به د ۲۰۱۴ کال تر پایه پورې پای ته ورسېږي. د افغان ولسمشر حامد کرزي یوه تن ویاند اشرف غني احمدزي چې له هغه سره د لېزبون غونډې ته تللی ویلي ښاغلی کرزی به له ناټو سره پر یو شمېر موضوع ګانو خبرې وکړي. نوموړي دا هم ویلي چې ناټو او د کابل حکومت "د بهرنیو ځواکونو د وتلو لپاره یو ډول ستراتيژي لري". افغان ولسمشر حامد کرزي هم په دې وروستیو کې له ناټو نه غوښتي ول، چې څومره ژر ممکنه وي، امنيتي چارې افغان ځواکونو ته وسپاري. په لیزبون کې د ناټو تر سرمشریزې یوه ورځ وړاندې امریکايي پوځيان افغان لوري ته د مسؤولیت د سپارلو لپاره ۲۰۱۴ کال یو تخميني هدف ګڼلی نه یو ثابت. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي چې د ۲۰۱۴ کال تر پایه پورې به افغان ځواکونه د هېواد د زیاتره برخو کنټرول په لاس کې ولري. خو ده په عین حال کې خبرداری ورکړی چې ښايي افغان ځواکونه په ټولو برخو کې مخکښ رول ونه لري، له همدې امله یې ویلي چې تر ټاکل شوي وخت وروسته به هم امریکايي او د نورو هېوادونو ځواکونه په افغانستان کې پاتې کېږي. دغه غونډه چې نن (جمعه، د نومبر ۱۹مه) پيلېږي، غړي هېوادونه یې هیله لري چې افغان امنيتي ځواکونو ته د مسؤولیتونو د سپارلو لپاره پر پلان او په راتلونکو څو کلونو کې په تدريجي ډول د بهرنیو ځواکونو په وتلو توافق ته ورسېږي. ځينې هېوادونو له افغانستان څخه د خپلو پوځيانو د رایستلو پروسه پیل کړې او ټاکل شوې ده چې په راتلونکي کال کې به خپل جګړه ییز عملیات پای ته ورسوي. د کاناډا حکومت منلې چې یوازې ۹۵۰ پوځيان به یې د افغانستان د ځواکونو د روزلو په موخه هلته پاتې کېږي. په دغه غونډه کې به د ناټو ایتلاف د تېرو کلونو پر نیمګړتیاوو او لاسته راوړنو خبرې وشي. دا د ناټو د وتلو ستراتيژي هم ده، چې جګړه ییز عملیات راکم او افغان ځواکونه وروزي. په دې سرمشریزه کې به د ناټو ایتلاف پر بېلابېلو موضوعاتو خبرې وشي چې، افغانستان کې د ناټو د ماموریت خبره به د سرمشريزې د دویمې ورځې د بحث د سر موضوع وي. افغان ولسمشر حامد کرزی د یوه جګپوړي پلاوي په مشرۍ لیزبون ته رسېدلی دی. په دغه غونډه کې به د ناټو ایتلاف د تېرو کلونو پر نیمګړتیاوو او لاسته راوړنو خبرې وشي. ناټو له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو د ایستلو لپاره ۲۰۱۴ کال د ضرب الاجل په توګه ټاکلی دی. د ناټو عمومي منشي اندريس فوغ راسموسن دا یوه مناسبه نېټه بللې او باوري دی چې تر دې مودې پورې به افغان امنيتي ځواکونه د خپل هېواد د امنیت ساتلو وړتیا ترلاسه کړې وي. د امریکا متحده ایالتونه د دغې ټلوالې مشري پر غاړه لري او په افغانستان کې تر ۱۰۰ زرو ډېر سرتېري لري، د راتلونکي ۲۰۱۱ کال له جولای میاشتې وروسته به له افغانستانه د خپلو پوځيانو د ایستلو لړۍ په پړاویزه توګه پیلوي. افغان ولسمشر حامد کرزي هم په دې وروستیو کې له ناټو نه غوښتي ول، چې څومره ژر ممکنه وي، امنيتي چارې افغان ځواکونو ته وسپاري. که څه هم ناټو په افغانستان کې پر خپله تګلاره خبرې کوي، د برتانیا لومړي وزیر ډېوېډ کامیرون د پنجشنبې پر ورځ وویل چې ځواکونه به یې په ۲۰۱‍۵ کال کې په افغانستان کې د ماموریت موده پای ته ورسوي. افغان ولسمشر حامد کرزي هم په دې وروستیو کې له ناټو نه غوښتي ول، چې څومره ژر ممکنه وي، امنيتي چارې افغان ځواکونو ته وسپاري. خو پوښتنه دا ده چې ایا افغان لوری به تر ۲۰۱۴ کال پورې د امنيتي چارو اخیستو جوګه شي او که نه. په دغه غونډه کې به ولسمشر حامد کرزی د شنبې پر ورځ، د امریکا له ولسمشر بارک اوباما، د ملګرو ملتونو له سرمنشي بان کي مون، د برتانیا له لومړي وزیر او د ناټو له یو شمېر چارواکو سره پر اړوندو مسایلو وغږېږي. دا په نښخه کړئ دا څه دي؟