د حماس او اسراییل تاوتریخوالی؛ جو بایډن او ولادمیر پوتین د تاوتریخوالي سم لاسي درول غوښتي
د روسیې ولسمشر ولادمیر پوتین د اسراییل او فلسطیني وسلوالو ترمنځ د سملاسي اوربند غوښتنه بیا وکړه.
اسراییلو پر غزه بیا تازه بریدونه کړي د نوموړي په وینا د دغو بریدونو له امله په سوله پالو وګړو کې د ماشومانو په ګډون ډېرو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده. نوموړی زیاتوي: زموږ په باور پکار ده چې دواړه لوري تاوتریخوالی ودروي او د ملګرو ملتونو امنیت شورا او نړیوال قانون له مخې منل شویو اصولو سره د جنجال اواري لپاره کارند تحقیق وشي. په پام کې ده چې اروپايي ټولنه نن ناوخته پخپله غونډه کې له اسراییلو او حماس ډلې د اوربند غوښتنه وکړي. د اروپايي ټولنې د بهرنۍ پالیسۍ مشر جوزیف بورېل مخکې د اسراییلو- حماس ترمنځ جګړه کې د ولسي وګړو وژل کېدل د نه منلو عمل بللی و. د فرانسې ولسمشر ایمانوېل مکرون هم د مصر له ولسمشر عبدالفتاح السیسي سره د اوربند د هڅو په اړه غږېږي. د حماس د قومندانانو کورونه په نښه شوي د اسراییلو دفاعي ځواکونو ویلي، تېره او نن ورځ یې غزه کې د اسلامي مقاومت حرکت (حماس) ډلې د ۱۲ قومندانانو کورونه په نښه کړي دي. اسراییل وايي، د حماس جنګیالیو د دغو قومندانانو کورونه د بریدونو د سمبالولو مرکزونه جوړ کړي وو. په نښه شویو کورونو کې یو هم د غزې ښار شمال کې د حماس د مرستیال مشر کور و. تېره ورځ داسې رپوټونه خپاره شول چې ګنې د اسراییلو بمباریو کې د اسلامي جهاد ډلې یو جګپوړی قومندان هم وژل شوی. په دا مهال د فلسطین غزه کې روغتیايي چارواکي وايي، دوی داسې رپوټ نه لري چې وښيي تېره د اسراییل هوايي بریدونو کې فلسطنیان وژل شوي وي. دا د مې له لسمې راهیسې پیل شوي تاوتریخوالي کې لومړی ځل دی چې د مرګ ژوبلې ښکاره کمښت رپوټ کېږي. رویټرز خبري اژانس ته هم عیني شاهدانو ویلي چې له نیمې شپې وروسته پر اسراییل د حماس غورځنګ توغندیز بریدونه هم کم شوي دي. خو بیا هم د اسراییل سوېل کې څو د خبرداري زنګونه وهل شوي او له خلکو یې غوښتي چې پناځیو ته لاړ شي. د امریکا ولسمشر جو بایډن د اسراییل او په غزه کې د فلسطیني وسلوالو ترمنځ تر اته ورځني تاوتریخوالي وروسته د اوربند غوښتنه وکړه. ښاغلی بایډن وايي، د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ته یې ویلي، امریکا له مصر او نورو هېوادونو سره د دې تاوتریخوالي پر درولو کار کوي. خو په دا مهال امریکا بیا هم د دغه تاوتریخوالي د درولو لپاره د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بیانیې خپرېدو مخه نیولې ده. دا تاوتریخوالی په داسې مهال دویمې اونۍ ته وغځېد چې لا یې هم د پای ته رسېدو لږ نښه شته او له امله یې تراوسه غزه کې د ۶۱ ماشومانو په ګډون ۲۱۲ او اسراییل کې د دوو ماشومانو په ګډون لس کسان وژل شوي دي. اسراییل وايي، غزه کې ډېری وژل شوي کسان وسلوال او او ولسي وګړي هم تېروتنه کې وژل شوي دي. خو پر غزه واکمن حماس غورځنګ د اسراییل دا خبرې ردوي. د سپینې ماڼۍ د بیان له مخې ښاغلي بایډن له اسراییل وغوښتل چې د بې ګنا ولسي وګړو د خوندیتوب لپاره هر ډول هڅې وکړي: " دواړه لوري غزه کې د حماس او نورو ترهګرو ډلو پرضد د اسراییل د پوځي عملیاتو پر پرمختګ وغږېدل. " د دې بیان له مخې، ولسمشر بایډن د اوربند لپاره پر خپل ملاتړ څرګندلو او د دې تاوتریخوالي د پای ته رسولو لپاره له مصر او نورو شریکانو سره د امریکا پر هڅو خبرې وکړې. تېرو اتو ورځو کې خپل ګوندي غړي پر بایډن د هغه څه له امله نیوکې کوي چې دوی یې د اسراییل- غزه تاوتریخوالي ته د نوموړي کمه پاملرنه بولي. په دا مهال جمهویپالو له بایډن غوښتي و چې غزه کې د حماس پرضد د اسراییل د بریدونو پوره ملاتړ وکړي. امریکا د امنیت شورا د بیانیې مخالفه اسراییل د خپل هېواد هوايي دفاع ننداره کوي چې د فلسطنیانو توغندیز بریدونه شنډوي. د اسراییل او فلسطنیانو ترمنځ پر تاوتریخوالي نړیوالې اندېښنې هم په ډېرېدو دي. د ملګرو ملتونو او بریتانیا په ګډون د نړۍ مشرانو او د انساني حقونو ډلو د ولسي وګړو د مرګ ژوبلې او د ودانیو او بېخ بنسټو د ورانېدو د مخنیوي لپاره د تدبیرونو د نیولو غوښتنه کړې ده. جو بایډن په داسې مهال د اوربند د هڅو د ملاتړ خبره کوي چې هېواد یې د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې د دریم ځل لپاره د هغې بیانیې د خپرېدو مخه نیولې چې په غزه کې د اسراییل د پوځي عملیاتو د درېدو او په ځای یې د ډيپلوماټیکو هڅو غوښتنه کوي. نړیوال خبري اژانسونه او د سیمې رسنۍ وايي، یوه اونۍ کې دا دریم ځل دی چې واشنګټن د دې بیانیې د خپرېدو مخه نیسي. فرانس خبري اژانس او اسراییل ټایمز وېبپاڼه د امنیت شورا د ډيپلوماټانو له خولې وايي، امریکا د اوربند لپاره د ښکاره یا عنلي غوښتنې سره مخالفت وکړ. د سپینې ماڼۍ ویانده جن ساکي وايي، امریکا د نښتو پای ته رسېدل غواړي، خو زیاتوي واشنګټن په دې باور دی چې د اورنبد لپاره "د عمومي غوښتنې پر ځای د سیمې له مشرانو سره بې غږ او غوږه خبرې غوره بولي. " غزه کي د اسراییل د بریدونو له امله ورانی د بریتانیا لومړي وزیر بوریس جانس ویاند وايي، اسراییل باید د ولسي وګړو د مرګ ژوبلې مخنیوی وکړي، خو د حماس له خوا "د خپلو عملیاتو لپاره د ولسي وګړو او د هغوی د ودانیو پر کارولو هم اندېښنه ښيي. " د جرمني لومړۍ وزیر انګلا مېرکل هم له اسراییلي سیا نتنیاهو سره خبرو کې د دې تاوتریخوالي د پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده. خو د هغې ویاند وايي، نوموړې خپلو خبرو کې د توغندیزو بریدونو مقابل کې د اسراییل د دفاع حق هم تایید کړ. فرانسه او مصر هم د هغو هېوادونو په ډله کې دي چې د سملاسي اوربند غوښتنه کوي.