د څرخي پله زندانیانو لپاره نوې ودانۍ او روغتون
د افغانستان په زندانونو کې د بندیانو روغتیايي او استوګنیز وضعیت په اړه د بي بي سي د رپوټونو او څرخي پله بندیانو له اعتصاب وروسته، افغان ولسمشر د دغه زندان د ۵۰ بستریز روغتون او ۳۰۰۰ بندیانو ته د نوې ودانۍ جوړېدو ډبره کېښوده.
څرخي پله زندان کې د روغتون او د بندیانو لپاره د نوې ودانۍ جوړېدو اعلان وروسته تر هغه وکړ، چې بي بي سي د افغانستان روغتونونو، په تېره څرخي پله زندان کې د بندیانو د روغتیايي وضعیت په اړه یولړ رپوټونه خپاره کړل. ولسمشرۍ ماڼۍ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، ولسمشر غني د چارشنبې په ورځ (وږی ۲۱مه) څرخي پله زندان کې جوړو شویو مراسمو کې وویل، ددغو ودانیو او روغتون جوړولو هدف د بندیانو لپاره د اسانتیاوو برابرول دي. نوموړي له بندیانو سره له سره د هغوی د دوسیو ارزولو او د عدالت د تطبیق ژمنه وکړه. افغان ولسمشر څرخي پله زندان کې د روغتون او د بندیانو لپاره د نوې ودانۍ جوړېدو اعلان وروسته تر هغه وکړ، چې بي بي سي د افغانستان روغتونونو، په تېره څرخي پله زندان کې د بندیانو د روغتیايي وضعیت په اړه څو رپوټونه خپاره کړل. بي بي سي په خپلو رپوټونو کې وموندله، چې تېر کال په څرخي پله زندان کې دماغي نري رنځ یا دماغي تبرکلوز د ۱۵۰ زندانیانو نیم بدن فلج کړی و، خو د سږ کال یوازې په لومړیو درېیو میاشتو کې۲۳۰ کسان په دغه ناروغۍ اخته شوي دي. څرخي پله زندان کې ۲۳۰ کسان په دماغي تبرکلوز اخته دي پلچرخي زندان کې د "۳۰۰۰" زندانیانو اعتصاب له اونۍ واوښت سره صلیب کمېټې ته د طالبانو خبرداری په څرخي پله زندان کې تېر کال شاوخوا سل بندیان د بېلا بېلو ناروغیو له امله مړه شوي دي. وروسته د څرخي پله شاوخوا ۳۰۰۰ زندانیانو د یوې اونۍ لپاره د نه خوړو اعتصاب وکړ. د زندانيانو روغتيا د بند په موده کې تخفیف، د اعدام سزا په اوږد مهاله بند اړول او اړوندو ولایتونو ته د زندانیانو استول د اعتصاب کوونکو له غوښتنو دي. د دغه زندان بلاکونه د نژدې څلور زره کسانو لپاره جوړ شوي وو، خو اوس پکې څه باندې لس زره بندیان ساتل کېږي. څرخي پله زندان کې څه نوي جوړېږي؟ د ارګ په خبرپاڼه کې راغلي، د څرخي پله زندان کې د څارنوالانو او ادارو لپاره دوه پوړیزه ودانۍ جوړېږي، چې ۲۴ خونې لري. همدارنګه، ۳۰۰۰ بندیانو ته به ودانۍ جوړه شي چې اسانتیاوې به یې د اوسنیو بندخونو پرتله ښې وي. یادو مراسمو کې د افغانستان لوی څارنوال فرید حمیدي وویل، د دولت له امکاناتو سره سم به د بندیانو د ستونزو حل کولو هڅه وکړي. نوموړي زیاته کړه، د ښوونکي نړیوالې ورځې په مناسبت به ځینې هغه بندیان چې د ولسمشر فرمان پرې تطبیقېږي، له ګټې برخمن او د بند موده به یې لنډه یا وبښل شي. په څرخي پله زندان کې تر لس زرو ډېر زندانیان ساتل کېږي لوی څارنوال د هغو بندیانو د قانوني رخصتۍ په اړه د یوې تګلارې چمتو کولو خبره هم وکړه، چې صعب العلاجه بلل شوي او د ناروغو بندیانو لپاره به یوه ارزوونکې کمېټه هم وټاکي او د بندیانو خپلوانو ته به د بندیانو د لیدنو اسانتیا برابره کړي. د څرخي پله سلګونه زندانیانو د نه خوړو اعتصاب کړی ننګرهار کې درې چاودنو یو هلک وژلی او څلور یې ټپيان کړي ننګرهار کې پاکستان خپله کونسلګري وتړله په یادو مراسمو کې د کورنیو چارو وزیر ویس احمد برمک وویل، د زندانونو د مدیریتي څلورکلن اصلاحي پلان له مخې د ۱۸ ولایتونو د زندانونو ودانۍ بشپړې شوې او ۵ ولایتونو کې کار پرې روان دی. پارک او څلی ولسمشر غني وویل، څرخي پله سیمه کې ۱۲۰۰ جرېبه ځمکه شته، چې یو لوی پارک او د ټولو شهیدانو د یاد په پار به یو څلی پکې جوړ شي. ولسمشر غني د ښځینه بندیانو د دوسیو بیا ارزولو امر هم وکړ، چې په وینا یې د هغوی ستونزو حلولو ته باید لا ډېر پام وشي. افغانستان کې د زندانونو حالت محمد اشرف غني، پای کې وویل، د بندیانو مدیریتي سیستم باید 'انسان محوره' شي او له بندیانو سره بشري چلن وشي. د افغانستان په زندانونو کې څه باندې ۳۰ زره کسان بندیان دي. د دوی روغتیايي خدمتونو ته یوازې ۲۰۰ زره امریکايي ډالره کلنۍ بودیجه ځانګړې شوې ده. یاني هر بندي لپاره نژدې ۴۷۰ افغانۍ کلنی روغتیايي لګښت په پام کې نیول شوی. افغان نظارت خونو کې ولې تورن له قانوني مودې ډېر ساتل کېږي؟