بهرنیو ځواکونو ته د ایران ګواښ: خلیج ته مه راځئ
په داسې حال کې چې د ایران او سعودي عربستان ترمنځ سیاسي ترینګلتیا ډېره شوې ده چې په لړ کې یې امریکا سعودي ته دفاعي ځواکونه استوي، د ایران ولسمشر حسن روحاني وايي، "د وسلو لوبه مه جوړوئ."
حسن روحاني ویلي، په تېر کې سیمې ته د بهرنیو ځواکونو استول یو "ناورین" و چې اوس باید له "سیمې بهر" دغه ځواکونه پاتې شي. سعودي ته د امریکايي ځواکونو د استول کېدو له خبر وروسته ښاغلي ورحاني خبرداری ورکړی چې بهرني ځواکونه د خلیج امنیت ته ګواښ پېښوي. روحاني وايي، بهرنیو ځواکونو تل "درد او خپګان" ورسره راوړی او پکار ده چې "وسلو لوبه" ښکېل نه کړل شي. امریکا سعودي ته د خپلو پوځیانو د استولو پرېکړه په سعودي کې د دغه هېواد د تېلو لوی شرکت ارامکو پر دوو تېل چڼځایونو د بې پیلوټه الوتکو له بریدونو وروسته کړې ده. حسن روحاني واييو ایران به په راتلونکو څو ورځو کې ملګرو ملتونو کې د خلیج لپاره د سولې یو نوی نوښت پیل کړی. روحاني دا څرګندونې تهران کې د ایران - عراق د ۱۹۸۰-۱۹۸۸ کلونو د جګړې د کلیزې لمانځلو پرمهال کړې دي. روحاني وویل: "بهرني ځواکونه زموږ د خلکو او زموږ د سیمې لپاره د ستونزو او ناامنیو لامل ګرځېدلي دي". نوموړي ویلي، په تېر کې سیمې ته د بهرنیو ځواکونو استول یو "ناورین" و چې اوس باید له "سیمې بهر" دغه ځواکونه پاتې شي. حوثي یاغیانو د بریدو مسؤولیت ومانه، خو امریکا او سعودړي یې مسؤولیت پر ایران واچاوه. په یمن کې د ایران له ملاتړه حوثي یاغیانو د سولې د یوې برخې په توګه پر سعودي عربستان د خپلو ټولو بریدونو پای ته رسولو وړاندیز کړی، چې ملګرو ملتونو یې د دې ګام هرکلی کړی دی. په یوه خبرپاڼه کې ویل شوي، دا وړاندیز "د جګړې د ختمولو لپاره د هوډ‌ یو قوي پیغام دی". دا وړاندیز داسې مهال شوی چې یوه اونۍ مخکې بې پیلوټه الوتکو د سعودي عربستان د تېلو دوه چڼځایونه په نښه کړل.‌ حوثي یاغیانو د بریدو مسؤولیت ومانه، خو امریکا او سعودي یې مسؤولیت پر ایران واچاوه. تهران په دې بریدونو کې خپل لاس لرل رد کړل. د یمن کورنۍ جګړه کې تر اوسه ۱۰۰۰ کسان وژل شوي او میلیونونه نور د جګړې په اور کې ایسار پاتې دي چې دا په نړۍ کې یو لوی ناورین بلل شوی دی. تورنجرال حسین سلامي وايي، هېواد یې هر ډول حالت ته چمتو دی سعودي او سیمه ییز ټلوال یې په ۲۰۱۵ کال هغه مهال د یمن جګړې ته ورکش کړل شول چې د حوثي یاغیانو پرضد یې کمپیان پیل کړل، د یمن ولسمشر عبد ربه منصور هادي یې له واکه لیرې کړ او پلازمېنه صنعاء حوثیانو ونیوله.‌ حوثیانو پر سعودي د بې پیلوټه الوتکو توغندیو او راکټو ګوزارونه ورکړل.‌ د حوثیانو وړاندیز په یوه تلوېزیوني پیغام کې د حوثیانو سیاسي شورا مشر مهدي المشات وویل، دا ډله به پر سعودي خپل ټول بریدونه ودروي، چې له سعودي او د سعودي له ملاتړو هم د ورته ګام اچول غواړي. حوثیانو دا وړاندیز داسې مهال کړی چې ملاتړو یې د پلازمېنې صنعاء د نیولو د پنځمې کلیزې جشن لمانځلی د شنبې په ورځ د یمن لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي مارټیت ګریفټس پر سعودي د حوثي یاغیانو د بریدونو پای ته رسولو د وړاندیز هرکلی وکړ او د یوه سیاسي حل غوښتنه یې وکړه. د ټرمپ د ادارې جګپوړو چارواکو د نومونو نه ښودلو په شرط امریکايي رسنیو ته ویلي، د سعودي پر تېلي چڼځایونو بریدونه د ایران په سوېل کې پلان شوي وو. د جمعې په ورځ امریکايي چارواکو سعودي ته د هوايي او د توغندیو د دفاع پخاطر د خپلو پوځيانو د استولو اعلان وکړ. د سپاه پاسداران مشر تورنجرال حسین سلامي پلازمېنه تهران کې د نیول شویو ډرون یوه نندرانو پر مهال وویل، پر هر هغه چا به ګوزار وکړي، چې د ده په خبره د ایران له پولو ورواوړي: ''موږ به د هر یرغل مخه ونیسو، موږ به د هر یرغل تر بشپړې ویجاړۍ پورې دوام ورکړو. '' ښاغلي الجبیر پلازمېنه ریاض کې له خبریالانو سره مرکه کې د احتمالي اقدام په تړاو ډېر جزیات نه دي ورکړي، خو په وینا یې هېواد به یې د څېړنې له بشپړېدو او له خپلو متحدینو سره تر سلا مشورې وروسته مناسب او اړین اقدامات وکړي. د ایران انقلابي ځواک د دغه هېواد د پوځ یوه برخه دي او د امریکا متحدو ایالتونو له لوري ترهګر سازمان بلل شوی دی. سعودي چارواکي وايي، د تېلو پر چڼځایونو د تېرې اونۍ هغو بریدونو ته به (اړینو اقداماتو) سره ځواب ورکړي، چې دوی یې تر شا د ایران لاس درلودلو تور تکرار کړی دی. د سعودي عربستان بهرنیو چارو وزیر عدیل الجبیر وايي، په دغو بریدونو کې ایرانۍ وسله کاروول شوې او په وینا یې د څېړنې بشپړې موندنې به برالا کړي.