د خبریالانو ملي ورځ؛ راتلونکې ته اندېښنې ډېرې شوي
په افغانستان کې د خبریالانو ملي ورځې له لمانځنې سره هممهاله د افغانستان د ازادو رسنیو د ملاتړ اداره، نی، په دغه هېواد کې د خبریالانو د امنیتي حالت، سیاسي پیچلتیا او په راتلونکې کې د بیان ازادۍ په اړه سخته اندېښنه ښيي.
تېرو دوو لسیزو کې لسګونه افغان خبریالان وژل شوي دي. دغه بنسټ وايي ۱۳۹۹ کال له تېرو شلو کلونو راهیسې په افغانستان کې د خبریالانو لپاره تر ټولو خونړی وو، چې سربېره پر هدفي وژنو لسګونه خبریالان خپلو دندو پرېښودلو ته مجبوره شوي او یا یې هېواد پرې ایښی. یو شمېر خبریالان بیا وايي د بېلابېلو خواوو په وېره او له کوم اغېزمن ملاتړ پرته کار کوي. ایمل زهیر، په ننګرهار کې د خبریالۍ دنده لري، چې یو شمېر ولسوالۍ یې ناامنه دي. شاوخوا درې اوونۍ وړاندې د یوې رسنۍ خبریالانې ووژل شوې. ښاغلی زهیر وايي، په دغه ولایت کې پر خبریالانو پرله پسې بریدونو د خبریالانو لپاره فضا له وېرې ډکه کړې ده. د جلال اباد په ښار کې د انعکاس ټلویزیون درې خبریالانې په ډزو وژل شوې وې.، تر هغه وړاندې د دې ټلویزیون یوه بله خبریاله ملاله میوند هم وژل شوې وه. په بېلابېلو ولایتونو کې د خبریالانو هدفي وژنو چې په زیاتره پېښو کې یې عاملین لا معلوم نه دي، اندېښنې ډېرې کړې دي. اجمل ارین چې د افغانستان په شمال ختیځ کې خبریال دی وايي، د خبریالانو د هدفي وژنو په ډېرېدو سره اطلاعاتو ته لاسرسی محدود شوی او خبریالان نه شي کولای د ښارونو له مرکزونو ووځي. د ښاغلي ارین په وینا حکومتي مسؤلین هم هغه شان چې اړتیا ده له خبریالانو سره معلومات نه شریکوي. د افغانستان د ازادو رسنیو د ملاتړ اداره، نی ،وايي په روان کال کې ۱۲ تنه خبریالان او د رسنیو کارکوونکي په ځانګړې توګه په هدفي وژنو کې وژل شوي دي. د دغه بنسټ مشر مجیب خلوتګر وايي د ننګونو او امنیتي اندېښنو له کبله شاوخوا ۲۰۰ تنو خبریالانو له دندو استعفا کړې او ۵۰ تنه نور چې خبریلانې هم پکې دي له هېواده وتلي دي. ښاغلی خلوتګر د خبریالانو د نه ملاتړ او د هغوی د امنیت نه ساتلو په برخه کې د حکومت پر تګلارو نیوکه کوي او د رسنیو راتلونکې ناڅرګنده بولي. د کب ۲۷ په افغانستان کې د خبریالانو له ملي ورځې سره برابره ده چې څه باندې څلوېښت کلنه جګړه پکې روانه ده. هغه جګړه چې خبریالان یې هم له ګڼو ننګونو سره مخ کړي دي. د روانې لمریزې پېړۍ په وروستي کال کې په افغانستان کې د خبریالانو پر وړاندې د تاوتریخوالي ۱۲۰ پېښې ثبت شوې او شاوخوا ۵۰ رسنیو خپلې چارې درولې دي، اوس د خبریالانو سترګې د سولې خبرو او د حالاتو ښه کېدو ته دي، که پایله ولري نو ارامي به وویني.