د نړۍ نژدې یو میلیارد وګړي د وینې لوړ فشار لري
د وینې د فشار لوړوالي له کبله هر کال په نړۍ کې نهه میلیونه کسان مري چې په تېرو ۲۵ کلونو کې څلوېښت سلنه زیاته شوې ده.
ورزش نه کول، غوړ او ډېر سره کړي خواړه خوړل او روحي فشارونه د ګڼو افغانانو د وینې د فشار د لوړوالي سبب کېږي. د وینې فشار د زړه، مغزي سکتې او معلولیت د ناروغیو یوه څرګنده بېلګه ګڼل کېږي. دغه ناروغي چې د چوپه خوله وژونکي په نامه هم یادېږي، معمولاً د څرګندو نښو له ښکاره کېدا پرته پرمختګ کوي. د افغانستان د عامې روغتیا وزیرې ثریا دلیل په افغانستان کې د دغې روغتیا د ډېرېدو خبره کوي او وايي چې د ګڼو خلکو د مړینې لامل ګرځي چې په وینا یې په ډېر لږ لګښت یې درملنه کېدای شي: "غیر ساري ناروغۍ د نړۍ د یو پر درې وګړو د مړینې سبب کېږي. دغه شمېره درشت او اندېښمنوونکې ده. په افغانستان کې د ۲۰۱۰ کال سروې ښودلې چې د وینې د فشار په ګډون د ناساري ناروغیو په پایله کې ۳۵ سلنه مړینې ددغې ناروغۍ له کبله رامنځ ته کېږي". د ورزشت په څېر د فعالتیونو نشتوالی، ډېر غوړ او ډېر سره شوي او مالګین خواړه خوړل او روحي فشارو په افغانستان کې ددغې ناروغۍ د ډېروالی اصلي عامل ګڼل شوی دی. که څه هم دا مهال په افغانستان کې په دې ناروغۍ د اخته کسانو کره شمېر نه دی مالوم، خو روغتیايي چارواکي د ناروغۍ د ډېروالي خبره کوي. د عامې روغتیا وزارت د خصوصي سکتور د څارنې او ارزونې مشر ډاکټر نجیب نعیمي پر همدې نظر دی: "تر اوسه کومه دقیقه سروې نه ده شوې، خو له روغتونونو راغلي رپوټونه ښيي، چې دغه ناروغي ورځ تر بلې ډېرېدونکې ده. د دغه ګواښونکي وضعیت لپاره باید وقایوي چارې ګړندۍ او عامه پوهاوی ډېر کړو او ددغې خاموشې ناروغۍ مخه ونیول شي". د عامې روغتیا وزارت چارواکي وايي، ددغې ناروغۍ د تشخیص او درملنې لپاره د امکاناتو د ډېروالي سربېره، د وګړو د لا ډېر عامه پوهاوي هڅه کوي. دا مهال په ګرده نړۍ کې د وینې له لوړ فشاره نژدې یو میلیارد خلک کړېږي. د افغانستان په څېر په وروسته پاتې سیمو کې د لوړ عمر هرو پنځو کسانو کې دوه یې دغه ناروغي لري.