نیوهورایزن فضايي بیړۍ په روغه سټه د پلوټو له څنګه تېره شوه
نیوهورایزن فضايي بیړۍ تر ۵ میلیاردو کیلومترو سفر وروسته له پلوتو تېره شوه.
نیو هورایزن د نهه نیمو کالو را په دېخوا د پلوټو سېارې ته پر لار وه او له پلوټو څخه یې لومړي انځورونه مځکې ته را واستول ساینس پوهانو هغه مهال خوشحالي وښوده، چې بېړۍ له دې سیارې په لږ واټن سره سالمه تېره شوه. نیو هورایزن د نهه نیمو کالو را په دېخوا پلوټو سېارې ته پر لار وه. له نیوهورایزنز څخه خپور شوی پیغام ښيي چې دغه فضايي بیړۍ په یوه تاریخي الوت کې د پلوټو له څنګه په سالمه توګه تېره شوه. معلومات ښيي چې له ځمکې سره د دغې فضايي بیړۍ په لومړیو اړیکي کې ښودل شوې، چې د دغې سیارې له څنګه په تېرېدو سره دغې فضايي بیړۍ هیڅ زیان نه دی لیدلی. فضايي بیړۍ نیوهورایزنز څه باندې ۹ کال مخکې فضا ته الوت پیل کړ او لا هم فضا کې د الوت په حال کې ده او په ثانیه کې ۱۴ کیلومتره واټن وهي. له دغې فضايي بیړۍ نه استول شوی سیګنال د اسپانیا په مادرید کې د یوه لوی بشقابي انټن په ذریعه پیدا شو، چې په نړۍ کې د ناسا له ارتباطي انټنونو څخه دی. فضايي بیړۍ دا مهال ۴،۷ میلیارد کیلومتره له ځمکې نه واټن لري. ۴ ساعته او ۲۵ دقیقې وخت نیسي چې غږ یې تر ځمکې راورسېږي. نوی سیګنال د چهار شنبې په سهار د بریتانیا په وخت ۱:۵۳ بجو ځمکې ته را ورسېد او د اړونده پوهانو او مامورینو اندېښنې یې کمې کړې. د دغه ماموریت د ټیم غړو ډاډ ښودلی و، خو بیا هم دا احتمال و چې نیوهورایزنز فضايي بېړۍ د پلوټو له څنګه د تېرېدو په وخت کې کیدای شي له منځه لاړه شي د دغې چارې مدیر الیس لومن د فضايي بیړۍ د سلامتیا پیغام په رسېدو سره وویل: ''فضايي بیړۍ سالمه ده، د پلوټو له سیستم څخه استول شوې ډېتا مو ثبت کړې او اوس له سیارې نه د لرې کېدو په حال کې یو''. نوموړي د خوښيي څرګندونې وکړې او زیاته یې کړه: ''نه شم کولی خپل احساسات کنټرول کړم، دقیقاً د پروګرام پربنسټ هر څه پر مخه لاړل''. د ناسا مشر چارلز بولدن وویل: ''له دغه ماموریت سره موږ د شمسي منظومې له ټولو سیاراتو څخه لیدنه وکړه''. امریکا کې افغان ستوری پيژندونکی اجمل ستانکزی د پلوټو سیارې په اړه وايي، پلوټو تقریباً ۸۵ کاله مخکې کشف شوه پلوټو وړه سیاره ده په ۲۰۰۶ کال کې نیوهورایزنز د پلوټو په خوا روانه شوه چې د نه نیمو کلونو وروسته د چهارشنبې په ورځ د پلوټو لخوا ډېره نژدې تېره شوه او نوي معلومات یې موږ ته راکړل. نیوهورایزن سپوږمکۍ تر ۵ میلیاردو کیلومترو سفر وروسته له پلوتو تېره شوه د امریکا د هوايي فضا سازمان مخکښ پوه جان ګرانسفلد وویل: ''د بشر په تاریخ کې دا فوق ځانګړې شېبه ده، فضايي بیړۍ ډېر نوي انځورونه له ځانه سره لري او د هغو د لیدلو لپاره موږ ډېر خوښ او ناکراره یوو''. د چهار شنبې د ورځې ډېتا یوازې انجینري معلومات وو، چې اړونده مسولینو ته څرګنده شي آیا د سیارې له څنګه د تېرېدو وروسته هر څه سالم او سم روان دي او که نه. د دغه ماموریت د ټیم غړو ډاډ ښودلی و، خو بیا هم دا احتمال و چې نیوهورایزنز فضايي بېړۍ د پلوټو له څنګه د تېرېدو په وخت کې کیدای شي له منځه لاړه شي. نوی سیګنال د چهار شنبې په سهار د بریتانیا په وخت ۱:۵۳ بجو ځمکې ته را ورسېد او د اړونده پوهانو او مامورینو اندېښنې یې کمې کړې لامل یې دا و چې د پلوټو په چاپېریال کې د یخ ټوټې هاخوا دېخوا وې او که چېرې یې له نیوهورایزنز سره لګېدلې وای نو دغه فضايي بیړۍ به یې له منځه وړې وه.