ډاکتران وايي له برېښنايي الو لوستل روغتيا او خوب خرابوي
ډاکترانو په ډاګه کړې ده که چېرې تاسو د خوب په وخت کې تر بړستنې لاندې برېښنايي لوستونکي کاروی دا ستاسو پر روغتيا او خوب بد اغېز کوي.
نوې څېړنې ښي چې له برېښنايي الو لوستل روغتيا او خوب ته زيان رسوي د هارورډ روغتيايي برخې، د برېښنايي او کاغذ له مخې لوستل څېړلي دي. د دوی څېړنو دا ښودلې ده هغه کسان چې برېښنايي لوستونکي الې کاروي نشي کولای په اسانۍ سره ويده شي او سبا سهار د ستړيا احساس کوي. کارپوهانو خبرداری ورکړی، خلک بايد د شپې له خوا له تېزې رڼا څخه ځان وساتي، ځکه له خوب مخکې تېزه رڼا د صحت لپاره يوه د تشويش وړ خبره ده. د څېړنو لپاره دوولس کسان د دوو اونيو لپاره د خوب په لابراتوار خونه کې بند کړل شوي وو. دغو کسانو پنځه ورځې د کاغذ له مخې او پنځه ورځې له له ای پډ (IPad) څخه لوستل کول. د دوی د وينو نمونې ښودلې چې له برېښنايي الو لوستل د دوی د خوب هارمونونه کم کړي وو او ويده کېدلو يې هم ډېر وخت اخيستی و. څېړنو دا هم ښودلي چې نورې برېښنايي لوستونکې الې لکه نوک او کېنډل فاير د انسان پر صحت همدا ډول بد اغيز اچوي. دغه څېړنې د پروسېډېنګ اف د نشنل اکډيمي اف ساينس (Proceedings of the National Academy of Sciences) په نامه جورنال کې خپرې شوې دي. د څېړونکو مشر پروفيسور چارلس سيزر، بي بي سي ته وويل له برېښنايي لوستونکو الو خپرېدونکې رڼا سيخ په سترګو پرېوځي، خو له کاغذي هغه منعکسه رڼا ده چې د سترګو او صحت لپاره زيان نشي لرلی. کم خوب کېدای شي چې د زړه او مېټابوليکو نارغيو لکه د وزن زياتوالي، شکرې او د سرطان په اخته کېدو خطره نوره هم زياته کړي ډاکترې ويکټوريا ريول د برتانيې د سرې (Surrey) پوهنتنون د برېښنا د د تاثيرونو د څانګې مشرې وويل دا څېړنې ډېرې مهمې دي او مونږ بايد ټول خلک او په خاصه توګه ماشومان دې ته وهڅو چې له برېښنايي لوستونکو الو د تېزې خپرېدونکې رڼا ځان وژغوري.