''شمال ته د کډوالۍ موسم''، سویسي سودانی فلم
"شمال ته د کډوالۍ موسم" د هغه ناول نوم دی، چې په شلمه پېړۍ کې د عربي نړۍ تر ټولو د ستر لیکوال په ګوتو لیکل شوی.
صالح د ادب ډېر رنګونه پرېښي، چې ډېر پام یې په کې "شمال ته د کډوالۍ موسم" ناول ته کړی. د سوداني ادیب او لیکوال الطیب صالح د عمر داستان ټیک شپږ کاله مخکې پای ته ورسېد او د اتیا کلونو په عمر يې خپلې هنر پېژندونکې سترګې د تل لپاره پټې کړې، خو مشهور ناول یې نژدې ۵۶ ژبو ته وژباړل شو او ان یو زړه راښکونکی فلم هم پرې جوړېدونکی دی. نوموړی هغه مهال په سودان کې ادبي پنځونې پیل کړې چې د یوه ښوونکي په توګه یې دنده تر سره کوله، خو "شمال ته د کډوالۍ موسم" ناول تر لیکلو وروسته د یوه ځلاند ستوري په څېر د ادب په اسمان کې وځلېد. دا ناول د بېلو کلتورونو ترمنځ خپل منځي ټکرونه انځوروي، او پرمختللې نړۍ ته یې د هغه انسان روښانه تصویر وړاندې کوي چې په دریمه نړۍ کې ساه اخلي. الطیب صالح- وايي: "سودان ته به ډېر تلم، د ژوندیو کسانو به مې ډېر درناوی کاوه، خو مرګ د هرچا کور ته ورتلونکی دی". نیمه پېړۍ د سویس د سینمايي بنسټ په همکارۍ د سودان أمّ درمان عبدالکریم میر غني کلتوري مرکز په نوښت د الطیب صالح "شمال ته د کډوالۍ موسم" ناول پربنسټ فلم جوړولو ته ملا تړلې ده او هڅه کوي چې کیسه په هنري انځورونو سره ژوندۍ کړي. دغه فلم د سویس د کلتور وزارت او د دغه هېواد د ملي سینما د مرکز په همکارۍ جوړېږي. دغه فلم به د یاد ناول تر لیکلو نژدې نیمه پېړۍ وروسته تر ۲۰۱۶ کال پورې جوړ شي. طیب صالح لومړی ښوونکی و، بیا د بي بي سي د ډرامو برخو کې تر کار پیلولو وروسته تر مدیریت پورې ورسېد. صالح د ادب ډېر رنګونه پرېښي، چې ډېر پام یې په کې "شمال ته د کډوالۍ موسم" ناول ته کړی، خو د تېرې پېړۍ د پنځوسمې لسیزې وروستیو کې یې "د کور رڼا"، "مریود"، "ود حامد"، "هېر شوی" او "بندر شاه" په نامه ادبي ټوټې وړاندې کړې او د خپل زرین تخیل په خوږه رڼا یې د مینه والو زړونه تخنولي دي. صالح د خپل یوه شاهکار ""ود حامد"، دا کیسه په شپیتمه لسیزه کې د لندن چاپ "اصوات" مجلې خپره کړه، چې مشهور مستشرق ډینس جانسن ډېوېډ او اېدګر فَرېج چلوله، ډېوېډ سودان کې عربي لوستې وه او انګلیسي ته به یې ژباړې ترې کولې او د لندن انکونټر مشهورې ادبي مجلې ته به یې خپلې ژباړلې استولې. " د ارواښاد کونډه سویسی – مصری فلم جوړوونکی احمد عبدالمحسن وايي، د ارواښاد صالح له کونډې جولیا صالح سره د فلم پر ځینو جوړېدونکو برخو خبرې کړې، خو که په ځینو برخو کې یې زیاتونې کېږي، هېڅ پروا نه لري. "شمال ته د کډوالۍ موسم" ناول په ۱۹۶۶ خپور شو، چې د نړۍ د سلو غوره ناولونو د ارزښتناک نوملړ مرغلره وګرځېده. طیب صالح لومړی ښوونکی و، بیا د بي بي سي د ډرامو برخو کې تر کار پیلولو وروسته تر مدیریت پورې ورسېد. بي بي سي کې د هغه اوسني ملګري د ده په اړه داسې وايي: "لوی سودانی ناول لیکونکی الطیب صالح د بي بي سي لپاره ډېر کار وکړ او ډېر مینه وال یې خپلو شاهکارونو ته راجلب کړل. هغه د ډرامې د برخې مشر و، او د (ورشو) مشهور پروګرام یې چلاوه". دغه فلم د سویس د کلتور وزارت او د دغه هېواد د ملي سینما د مرکز په همکارۍ جوړېږي. فلم جوړوونکي وايي، دغه ناول بېلابېل اړخونه لري، چې د مونالیزا د ښهکار انځور په څېر لوستونکی یوې بېلې او نالیدلې نړۍ ته بیايي، څومره چې ناول ډېر ولوستل شي، د سړي ذهن کې جلا نړۍ انځوروي. د ناول ژبه د شمالي افریقا او تونس لهجو ته ورته ده. لیکوال او ادیبان وايي دغه ناول پر ډېر څه ارزي، ځکه چې بې بریده ناول ګڼل شوی، او پربنسټ یې دوه ساعته فلم جوړول شاید د ناول ټول ارزښتناک ټکي راونه شي نغښتی. الطیب صالح ته په ۲۰۱۳ کال کې د یاد ناول په برکت د غوره عرب لیکوال جایزه ورکړل شوه. د فلم جوړېدو لپاره د سودان فلم جوړونکو له "سودان فلم فکټري" او "د سودان فلم جوړولو بنسټ" سره ګډې هڅې پیل کړې دي. هڅه دا ده چې فلم کې دې ټول لوبغاړي او ستوري سودانیان وي، چې تر اوسه ددې هنري کار لپاره د نژدې دوو زرو کسانو ژوند لیکونه راغونډ کړل شوي دي.