'قومي مشران د ښځو حق په بډه وهي'
خوست کې یو شمېر مدني فعالانې وايي، په دغه ولایت کې د ځینو بې وزلو ښځو لپاره د پلي کېدونکو پروژو پیسې قومي مشران او اړیکوال یې خپلو جیبونو ته اچوي.
د خوست یو شمېر بې سرپرسته ښځې او مدنې فعالانې په ګډه وايي، د ناسمې څارنې له امله له یادو پروژو مستحقې ښځې نه برخمنېږي. د کورني اقتصاد د پیاوړتیا په موخه په دغه ولایت کې تر ډېره د چرګانو د وړو فارمونو جوړولو، کورنیو څارویو د ساتلو، د درزیتوب او ګلاوبدنې (ګلدوزۍ) ماشینونو د ورکړې پروژې پلې کېږي. ''د کرنې د ودې او کليو پراختيا هر اړخيز پروګرام'' د سلګونو ښځو د کورني اقتصاد پیاوړتیا لپاره هڅې پیلې کړې دي. د ښځو فعالیت ولې د هغوی خپل نه ګڼل کېږي؟ لومړۍ مېرمن د ښځو لاسي صنایعو نندارتون کې د دغې ادارې مشر حيات وزيرعرفان وایي، له تېر کال راهیسې یې ۲۰۰ د چرګانو واړه فارمونه چې هر فارم کې ۳۱ چرګان دي، ښځو ته جوړ شوي: ''شرایط دا دي، چې هره ښځه، چې کور کې ځای ولري او د چرګانو لپاره قفس جوړول په ځان ومني، نو دوی ته لومړیتوب لري''. ښاغلی عرفان زیاتوي، هر فارم ۵۰۰ ډالره ارزښت لري، چې د چرګانو د بقا لپاره د ''کارډیف'' نومې موسسې له خوا ۱۹ بېلابېل ډوله توکي ورکول کېږي. د خوست یو شمېر بې سرپرسته ښځې او مدنې فعالانې په ګډه وايي، د ناسمې څارنې له امله له یادو پروژو مستحقې ښځې نه برخمنېږي. د خوست ځاځي ميدان اوسېدونکې له نومښودو پرته بي بي سي ته ویلي، څو ځله یې کلي ته د کونډو او بې وزلو ښځو لپاره د جامو ګنډلو د ماشینونو او اوزو ساتلو پروژې راغلي، خو قومي مشرانو ځان ته ګرځولي دي: ''څوک چې د ملکانو پر وېش ناخوښه و، هغوی ته یې هم یو څه برخه ور کړې ده او غلي دي.'' د خوست د سپیرې ولسوالۍ قومي مشر الف ځدراڼ تاییدوي، چې یو شمېر مشرانو د ګونډو او بې وزله ښځو حقونه خپل جیب ته اچوي. د خوست چارواکي وایي، دوی تر وسې هڅه کړې، چې د ښځو د اقتصاد د پیاوړتیا لپاره له پلي کېدونکو پروژو څارنه وکړي. د خوست د والي ویاند مبارز محمد ځدراڼ بي بي سي ته وويل: ''زموږ اړوندو ادارو د ښځو لپاره ځانګړې پروژې په سم ډول پلي کړي، خو دا هم تاییدوم چې د اړیکو له لارې به نامستحقو کسانو ته هم رسېدلې وي.'' مشران او د پړې ګوته د خوست د سپیرې ولسوالۍ قومي مشر الف ځدراڼ تاییدوي، چې یو شمېر مشرانو د ګونډو او بې وزله ښځو حقونه خپل جیب ته اچوي. هغه وايي، په قومي لانجه کې د یوه وژل شوي انجینر مېرمن چې خپله هم معلوله ده، د کورني اقتصاد د پیاوړتیا په پروژه کې یې چا اډو پوښتنه نه ده کړې: '' د فارمونو او ماشینونو په وېش کې د یادې کونډې پوښتنه هیچا ونه کړه، خو پر ځای یې ملکانو دغه توکي کورونو ته یووړل او خپلو ښځو او خپلوانو ته یې ور کړل.'' مبارز محمد ځدراڼ وايي، ښايي د اړیکو له لارې ځینې مرستې پر نامستحقو کسانو وېشل شوې وي بي بي سي ته یو شمېر مرکه کوونکو ویلي، ډېر ځله ستونزه د یاد پروګرام لپاره د مستحق او نامستحقو کورنیو د په نښه کولو له چارې زېږي. د دوی په خبره ډېر ځله تر ارزونې او پلټنې پرته یوه کورنۍ د یادې پروژې وړ ګڼل کېږي. د خوست د مرکز اوسېدونکی ایوب منګل وايي، د موسسي استازي یې کور ته ورغلل او د فارم جوړولو وړاندیز یې ورته وکړ، خو دی چې په دې پروګرام پوه وم چې د کونډو او بې وزلو د لاسنیوي لپاره دی او زما ورځ چلېده نو چورلټ انکار مې ورته وکړ. په ښاري او کليوالي سیمو کې بې وزله او بې سرپرسته مېرمنو لپاره د چرګو کوچني فارمونه او د شنو خونو جوړول او همدارنګه د لاسي صنایعو د توکو ورکړه، د هغوی په هوساینه او بسیاینه کې رغنده رول لرلای شي. په ښاري او کليوالي سیمو کې بې وزله او بې سرپرسته مېرمنو لپاره د لاسي صنایعو د توکو ورکړه د هغوی په هوساینه او بسیاینه کې رغنده رول لرلای شي.