د چین - امریکا سوداګریزه جګړه: دواړه هېوادونه تعرفې لوړوي
په داسې حال کې چې چین له امریکا نه په واردېدونکو توکو نوې تعرفه لګولې ده،‌ د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ یې په غبرګون کې پر چین تعرفه پنځه سلنه نوره لوړه کړې او له امریکايي کارخونو یې غوښتي چې له چینه ووځي.
ټرمپ لیکلي: "له بده مرغه د امریکا مخکېنیو حکومتونو چین ته اجازه ورکړې وه چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریز انډول په خپله ګټه وڅرخوي چې دا ځل یې دروند بار د امریکايي مالیه ورکوونکو پر اوږو اچول شوی. زه د ولسمشر په توګه د دې کار دوام ته اجازه نه ورکوم". ټرمپ په یوه ټویټ کې ویلي د راتلونکې اکتوبر میاشتې له لومړۍ نېټې به له چینه پر وارداتي توکو د ۲۵۰ میلیون ډالرو تعرفه له ۲۵ سلنې څخه ۳۰ ته لوړه شي چې په دې سره د دواړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي جګړه تونده شوې ده.‌ ټرمپ د تازه تعرفې له اعلان څو ساعته مخکې پر امریکايي توکو د چین پر ۷۵ میلیارد ډالري تعرفې نیوکه کړې ده.‌ نوموړي ویلي د چین دا ګام سیاسي انګیزه لري او دا هېواد یې "له امریکا په ناوړه ګټه اخیستو" تورن کړ. ټرمپ لیکلي: "له بده مرغه د امریکا مخکېنیو حکومتونو چین ته اجازه ورکړې وه چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریز انډول په خپله ګټه وڅرخوي چې دا ځل یې دروند بار د امریکايي مالیه ورکوونکو پر اوږو اچول شوی. زه د ولسمشر په توګه د دې کار دوام ته اجازه نه ورکوم". کرنیز محصولات، خام تېل او امریکا جوړې کوچنۍ الوتکې د هغو څه باندې ۵۰۰۰ امریکايي توکو له ډلې دي چې چین نوې تعرفي پرې لګوي. د چین او امریکا ترمنځ د اقتصادي جګړې سختېدو امکان ډېر دی د امریکايي توکو پر سر د چین دا نوې تعرفه به په دوو پړاوونو کې (د سپتمبر پر لومړۍ او د ډیسمبر پر ۱۵مه) عملي شي. په ورته وخت کې چین ویلي، پر امریکايي موټرو ۲۵ سلنه تعرفه چې د ځنډ په حالت کې وه، بېرته له سره پیل شي، دا تعرفه د دواړو هېوادونو ترمنځ خبرو کې د ښه نیت ښودلو په خاطر لغوه شوې وه. پر چین تازه تعرفې ټرمپ په یوه ټویټ کې لیکلي، د اکتوبر له لومړۍ نېټې به له چینه د وارداتي توکو پرسر د ۲۵۰ میلیون ډالرو تعرفې کچه له ۲۵ سلنې څخه ۳۰ فیصده ته لوړه شي. هغه دا هم ویلي چې له چین نه به د ۳۰۰ میلیون ډالري نورو توکو پرسر تعرفه د ۱۰ سلنې پرځای ۱۵ ته لوړه کړي. سوداګریزه جګړه څه ته وايي؟ سوداګریزه جګړه کې یو هېواد د بل هېواد پر توکو د محصول یا تعرفې په زیاتولو سره برید کوي. یو هېواد چې د بل هېواد پر وارداتو محصول زیاتوي په ځواب کې یې بل لوری هم ورته ګام پورته کوي. په دې سره د نورو هېوادونو اقتصاد هم اغېزمنېږي او سیاسي کړکېچ را ولاړوي. تعرفه یا محصول څه ته وايي؟ د بهرنیو هېوادونو په جوړو شویو توکو لګول شوې مالیې ته تعرفه یا محصول وايي. د دې مالیې په زیاتېدلو سره هغه توکي ګرانېږي او اخیستل یې کمېږي. د دې مطلب دا وي چې خلک د دوی پر ځای ارزانه کورني توکي واخلي او هېوادنی اقتصاد پیاوړی شي.