رایه ورکوونکې: د سر په بدله مې هم رایه ورکوله
د افغانستان نننیو ولسمشریزو ټاکنو کې د ښځو ګډون کم رنګ و، د کابل په ګډون په ګڼو ولایتونو کې د ښځو برخه پیکه وه، خو یو شمېر نورو چې په ټاکنو کې برخه اخیستې وه وايي، ټاکنو ته هیلمندي دي او له رایه ورکونې یې ډار نه لاره. بي بي سي له یو شمېر دغو مېرمنو سره خبرې کړي. دوی ویلي، رایه یې برخلیک ټاکوونکې ده او په هر قیمت یې په دې ملې بهیر کې ګډون کړی.
د افغانستان ولسمشریزو ټاکنو لپاره نژدې دریم نیم میلیونه ښځو نوملیکنه کړې وه د افغانستان ولسمشریزو ټاکنو لپاره نژدې دریم نیم میلیونه ښځو نوملیکنه کړې وه خو په کابل او ولایتونو کې د رایې اچونې پر مهال د دوی ګډون پیکه و. که څه هم تراوسه د ټاکنو کمیسیون نه دي ویلي چې افغانستان کې ټولټال څه شمیر کسانو نن رایه ورکړه او دوی کې څو سلنه مېرمنې وې. د ښځو حقونو څېړونکي بنسټ مشره زرقا یفتلي چې ګوته یې په رنګه ککړه ده وايي، په کومو مرکزونو کې چې دوی ناظرین لرل د ښځو ونډه پیکه وه، په خبره یې نه یوازې په کابل په نورو ولایتونو کې هم د ښځو شمېر د پارلماني ټاکنو په پرتله ډېر کم وو. دا یې نه ګډون امنیتي ګواښونه بولي: "په کابل کې ښځو ګډون درلود خو پراخ ګډون یې نه لاره. مثلاً د رای اچونې په هغو مرکزونو کې چې ټاکل شوې وه هلته ۲۴۰۰ ورکوونکې ولرو هغه ارزونه چې ما وکړه، هلته تر یوولس او یوولس نیمو بجو پورې یوازې د درې سوه او یا هم درې نیم سوه ښځې راغلې وې. او دا د اندېښنې وړ ده." د ښځو د حقونو د دفاع او ولسواکۍ په خاطر هر ډول قرباني ته چمتو دي. ټاکنو ته راوتلې یوشمېر مېرمنې بیا وایي، د ښځو د حقونو د دفاع او ولسواکۍ په خاطر هر ډول قرباني ته چمتو دي. د یوې سیمیزې راډیو خبریاله مریم هوتک وايي، ټاکنو کې یې د ګډون کلک هوډ درلود او ګواښونو یې پر ارادې اغېز نه و کړی: "دوی په هېڅ وضعیت کې هم نشي کولای د افغانستان د خلکو د پرمختګ مخه ونیسي، ان که د سر په قیمت یې هم تمام شي. ماته فرق نه کوي که مړه هم شم خو که زما مرګ د دې لامل کیږي چې د افغانستان خلک دې ازاد شي هغوی دې پرمختګ وکړي، افغانستان دي یو خپلواک هېواد شي، ما خپل دا یو ځان له هیواده قربان کړی." ځیو مېرمنو بیا له سره ټاکنو ته نوم لیکنه نه ده کړې، دوی کې یوشمېر اوس پښېمانه دي. صدف یو له هغو نجونو ده چې په تذکرې یې سټیکر نه دی لګولی. دا وایي خپه ده ځکه خپل مسؤولیت یې نه دی پرځای کړی او ځان د دې ملې پروسې که د نه ګډون لپاره ګرم بولي: "نن سهار مې د کورنۍ تول غړي ووتل چې لاړشي رایه ورکړي متاسفانه زه په کورکی یوازي پاتي شوم. د کورنۍ یوه غړو مې راته وویل چې ته به هم بله ورځ وايي چې د ولسمشر به ټاکنو کې مې رول درلود، ما ورته وویل چې متاسفانه زه تر راتلوونکو پنځو کالو پورې ځانته دا حق نشم ورکولای چې ووایم د هیواد پدې ملی پروسې کې مې برخه اخیستي وه." د افغانستان د رڼو ټاکنو بنسټ ټیفا هم ویلي، په ځینو ولایتونو لکه پکتیا، غزني، بدخشان، تخار، فراه، کندهار او سرپل کې د ښځو ګډون ډېر کم وو ځينې مېرمنې بیا د راتلوونکي لپاره ناهیلي دي دوی د رایه اچوني پایلو ناباوره دي او له همدې امله یې رایه نه ده ورکړې. د کابل اوسېدونکې حسنا یوسفي رایه بې ګټې بولي، دا وايي، د دې رایه د ټاکنو په پایله اغېز نه شي کولای نو ځکه یې ټولې کورنۍ ټاکنو کې ګډون نه دی کړی: "زه فکر کوم زموږ رایه ګټه نلري ځکه چې په تیرو ټاکنو کې مو هم چې رایه ورکړه مثبته پایله مو ونه اخیسته. زما په نظر کومې ټاکنې چې په افغانستان کې شوي د خلکو رایې پکې مهمې نه وې هغو کسانو چې رایه هم ورکړه ترې راضي نه و." د افغانستان د رڼو ټاکنو بنسټ ټیفا هم ویلي، په ځینو ولایتونو لکه پکتیا، غزني، بدخشان، تخار، فراه، کندهار او سرپل کې د ښځو ګډون ډېر کم وو. د افغانستان په ولسمشریزو ټاکنو کې نهه نیم میلیونو خلکو نوملیکنه کړې وه، چې له درې میلیونو ډېرې پکې ښځې وې.