د ارګ ارشیف د اثارو ننداره
افغان ولسمشر محمد اشرف غني د افغانستان ولسمشرۍ ماڼۍ، ارګ ارشیف پرانیست او په لومړي ځل یې اثار نندارې ته کېښودل شول. د دې ارشیف مواد په درې برخو، انځوریز، غږیز او ویډیويي بڼه راټول شوي دي.
د دې ارشیف جنجالي برخه د افغان فلم ارشیف اړوند مواد دي چې په نژدې وختونو کې د ارګ ارشیف ته لېږدول شوي دي. ولسمشر غني وايي، دې ارشیف ته د لاسرسي مدیریتي چارې به د اطلاعاتو او کلتور وزارت ترسره کوي. ښاغلی غني زیاتوي، د دې ارشیف اثرونه د عاید ښه منبع کېدای شي. افغان ولمسشر محمد اشرف غني نن د دې ارشیف په پرانیست غونډه کې وویل، هیله لري د دې ارشیف له موادو سمه ګټه واخیستل شي: " ښه والی یې دا ده چې اوس دا ټول ډیجیټل کېږي یعنی فلمي کاپي د ټولو عکسونو او اسنادو جوړېږي چې خلک مجبور نه وي دلته راشي. دا ټول به انشاالله په یوه اساسي ویبسایټ کې اېښودل کېږي" د ارګ ارشیف د ولسمشرۍ په ماڼۍ په یوې نوې جوړې شوې درې پوړیزه ودانۍ کې جوړ شوی دی. په دروازه کې یې څو انځورونه ایښودل شوي چې عکسونه او لیکونه یې د افغانستان معاصر تاریخ بیانوي. د افغان فیلم ارشیف؛ د تاریخ ازموینه د افغانې سینما یوازینی بنسټ د سیاست په منګولو کې په دې انځورونو کې د افغانستان د ورستیو لسیزو تاریخ نه دی انځور شوی، چارواکي وايي، پر دې هم کار روان دی. د ارګ ارشیف په یوه بله برخه کې ځینې داسې اسنادونه لکه فرمانونه، قانونونه، پروتوکول اړوند مواد او ځینې رسمي مکتوبونه چې سل کاله مخینه لري، لابراتوار، تحلیل او ډیجیټل کېږي. ولسمشر غني وايي، د دې ارشیف اثرونه د عاید ښه منبع کېدای شي. د دې ارشیف جنجالي برخه د افغان فلم ارشیف اړوند مواد دي چې په نژدې وختونو کې د ارګ ارشیف ته لېږدول شوي دي. ځینې کسانو ارګ ته د ارشیف د انتقال هرکلی کاوه او وایي ارشیف به خوندي وي او د نا قانونه لاسرسي مخنیوی به وشي. دوی وایي کورني او بهرني فلم جوړوونکو د ارشیف ارزښتمن توکي تر دې دمه کاپي کول او بازار ته یې ایستل، خو ابراهیم عارفي چې تر څه مودې وړاندې د افغان فلم مشر و دا تور په کلکه ردوي. یو شمېر فرهنګي فعالان په ارګ کې د ارشیف د ساتنې په اړه اندېښمن دي. د هغوی وېره دا ده چې د ارشیف خونې تودوخه او رطوبت ښایي دا مهم اسناد له منځه یوسي. له بل پلوه د بریتانیا سفارت ته د افغان فلم ودانۍ سپارل هم د ځینو په ګومان ښایي د افغانستان انځوریز تاریخ ټکنی کړي. د افغان فلم اړوند ځینې انالوګ فلمونه دلته ډیجیټل بڼې ته اړول کېږي. په دې کې د افغانستان د لومړني ولسمشر محمد داود خان د لوړې مراسمو انځورونه هم شته، داسې انځورونه چې ښايي لږ خلکو لیدلي وي. د افغان فلم اړوند ځینې انالوګ فلمونه دلته ډیجیټل بڼې ته اړول کېږي. مصر ته د شاه امان الله خان د سفر پنځه دقیقه يي بې غږه ویډیو او فراه او هرات ته د پاچا محمد ظاهر د سفر ویډیو هم نن لومړی ځل د افغانستان ملي تلویزون خپره کړه. افغان حکومت وايي، ټاکل شوې د دې ارشیف توکو ته د لاسرسي لپاره یوه مقرره جوړه شي.