ورځپاڼو ته کتنه: ایران دې افغانستان ته د اوبو بدل کې ګاز او برېښنا ورکړي
فایننشل ټایمز ورځپاڼې لیکلي د پارلمان یوه غړي وړاندیز کړی چې ایران دې له افغانستان اوبه واخلي او په بدل کې دې دغه هېواد ته برېښنا او ګاز ورکړي.
هلمند سیند چې کچکي برېښنا بند پر جوړ شوی. د ایران د سیستان بلوچستان ولایت استازي حبیب الله دمراده ادعا کړې چې افغانستان تېرکال ایران ته د هلمند سېند اوبو کې خپل حق نه دی ورکړی. ده وړاندیز کړی چې د هلمند سیند اوبو کې د ایران د حقابې ترڅنګ دې تهران افغانستان ته ګاز او تیل ورکړي او له دغه هېواده دې یو څو میلیونه کیوبیک میټره اوبه واخلي. دمراده د هغه ولایت استازی دی چې د هلمند سیند په اوبو خړویږي. د سولې لپاره څو ګامونه افغانستان کې سږنۍ واورې هیلې پیدا کړې چې اوبه به سیندونو کې ډېرې شي امریکایۍ نیشنل انټرېسټ مجلې لیکلي په افغانستان کې باید د سولې بهیر د باور فضا په رامنځته کولو سره پيل شي او په دې سره په تدریخ شخړه په هوارېدو شي. د دې مطلب د لیکوال په وینا د بندیانو ازادول، د ملکي وګړو لپاره خوندي سیمې رامنځته کول، په سیمه ییزه کچه شخړه له منځه وړل او اوربند داسې ګامونه دي چې افغانان یې ډېر هرکلی کوي: "او دا هغه څه دي چې ښيي د جګړې دواړه لوري په سوله ییز ژوند کې همکاري کولی شي او ګټه یې ټولو خلکو ته رسیږي". د لیکوال په وینا له دې پړاو په تېرېدو سره بشپړې سولې او بیا اقتصادي پرمختګ ته لار هواریږي. لیکوال د افغانستان د روانې شخړې پر اقتصادي اړخ ډیر تمرکز کوي او زیاتوي که د اقتصادي فعالیتونو لپاره لار هواره شي نو د طالبانو ډلې مطلق اکثریت غړي به د جګړې پر ځای سوله ییز ژوند غوره کړي. د طالبانو او امریکا خبرې افغان حکومت ته د منلو دي؟ د زلمي خلیلزاد ګومارل کېدو سره د امریکا او طالبانو خبرې هم چټکې شوې. بلې امریکایۍ مجلې اتلانتیک د افغانستان د سولې په تړاو لیکلي د سولې په روانو هڅو کې پوښتنه دا ده چې دا منډې ترړې د افغان حکومت له ګډون پورته د پام وړ پایلې لرلی شي او کنه؟ د دې مجلې په وینا تر ټولو اساسي پوښتنه دا ده چې هغه شرایط چې د امریکا او طالبانو د ډلې ترمنځ به پرې هوکړه کیږي افغان حکومت ته د منلو وي او کنه؟ دا خپرونه لیکي د افغان حکومت لپاره لویه اندېښنه دا ده چې هسې نه امریکا په دې چاره کې بيړه وکړي او افغانستان ته شا کړي. د دې خپرونې په وینا د طالبانو دریځ هم ډیر روښان نه دی چې دا ډله د افغانستان د راتلونکي په اړه څه فکر کوي. اینډیپنډینټ ورځپاڼې لیکلي د امریکا حکومت د سعودي خبریال جمال قاشقچي د وژنې د راپور په اړه د کانګريس له خوا د ټاکلې مودې په له پامه غورخولو سره له قانونه سرغړونه کوي. کانګرېس له سعودي غوښتي چې دوی ته په ډاګه ووايي چې د جمال قاشقچي د وژنې اصلي عاملین څوک دي. دا ورځپاڼه زیاتوي چې ویل شوي د امریکا مرکزي استخباراتي اداره په دې باورې ده چې د دې خبریال د وژنې ترشا د سعودي ولیعهد محمد بن سلمان لاس لري، خو د ډونالډ ټرمپ حکومت دا راپور له پامه غورځولی ځکه هغه غواړي له سعودي سره ښې اړیکې ولري او په تېره پر دغه هېواد د وسلو د پلور لپاره.