برهان الدین رباني، د پلویانو او مخالفینو له نظره
برهان الدین رباني ته له دوو بېلابېلو سیاسي لیدلورو ورکتل کیږي.
ماریا محب کابل برهان الدین رباني د داسې ګوند مشري کوله، چې يې په څلورو لسیزو کې يې هر ډول فعالیتونه تجربه کړل. یوه په افغانستان کې په اویاومه لسیزه کې د هغه ګوند د مشر په توګه، چې په جنګي جنایتونو تورن دی. هغه کلونه، چې ملکي وګړو ته يې درنه مرګ ژوبله واړوله او د افغانستان له پلازمېنې کابل څخه يې یوه کنډواله جوړه کړه. او دوم يې د هغه شورا مشر، چې د سولې د ټینګښت لپاره له وسله والو طالبانو سره د خبرو اترو ماموریت یې درلود. د ښاغلي رباني پلویان هغه د جهادي مشر او د سولې د غوښتونکي په توګه پېژانده، خو داسې کسان هم کم نه دي، چې دی په دغه هېواد کې د جګړې او بحران د اصلي لامل په توګه پېژني. برهان الدین رباني د داسې ګوند مشري کوله، چې يې په څلورو لسیزو کې يې هر ډول فعالیتونه تجربه کړل. په افغانستان کې د ظاهرشاه پروړاندې د محمد داود خان له کودتا او په دغه هېواد کې د جمهوري دولت له جوړېدو وروسته ښاغلی رباني پاکستان ته ولاړ او د داودخان د دولت پر وړاندې يې وسله وال بریدونه پیل کړل. د پاکستان مالي مرسته خو دی د پخواني شوروي له خوا د افغانستان له نیولو وروسته مشهور شو او په همدغه وخت کې وتوانېد، چې د پاکستان په مالي مرسته د جمعیت اسلامي ګوند په وسلو سمبال کړي. د دولت پروړاندې له کلونو جګړو وروسته په ۱۹۹۲ کال کې د مجاهدینو ډله کابل ته ننوتله. د دوو میاشتو لپاره صبغت الله مجددي د مجاهدینو د دولت د موقتې دورې مشري په غاړه درلوده، خو ښاغلی رباني رسمًا د افغانستان د اسلامي دولت د مشر په توګه وټاکل شو. خو له ۱۹۹۲ کال وروسته په افغانستان کې خونړۍ جګړې پیل شوې، چې ملکي وګړو ته يې درنه مرګ ژوبله واړوله او د افغانستان له پلازمېنې کابله يې یوه کنډواله جوړه کړه. د بشري حقونو نړیوال سازمانونه له هغې څخه د بښنې نړیوال سازمان وايي، هغه ډلې ګوندونه او ډلې چې د افغانستان په کورنیو جګړو کې ښکېلې دي، د زرګونو ملکي وګړو د وژل کېدو مسوولین دي. د بشري حقونو د بنسټونو د رپوټونو له مخې په دغو کلونو کې د قتل، د خلکو د ورکېدو، شکنجه او جنسي تېري ډېر موارد ترسره شوي دي. د طالبانو واکمني په ۱۹۹۶ کال کې د وسله والو طالبانو تر واکمن کېدو وروسته، ښاغلی رباني خپل ټاټوبي د بدخشان فیض آباد ښار ته لاړ او د طالبانو پروړاندې يي جګړه پیل کړه. "په ۲۰۰۵ کال کې ښاغلي رباني د افغانستان په پارلماني ټاکنو کې برخه واخیسته او د هېواد د ولسي جرګې غړیتوب يي ترلاسه کړ." په ۲۰۰۱ میلادي کال کې د امریکا په بریدونو کې د وسله والو طالبانو د رژیم له ړنګېدو وروسته، چې ښاغلی رباني تر هغه وخته د افغانستان د ولسمشر په توګه پېژندل کېده، په رسمی توګه د موقتې ادارې په چوکاټ کې ټول واک حامد کرزي ته وسپارل شو او ده ته په کابینه کې ځای نه وو ورکړل شوی. خو په ۲۰۰۵ کال کې ښاغلي رباني د افغانستان په پارلماني ټاکنو کې برخه واخیسته او د هېواد د ولسي جرګې غړیتوب يي ترلاسه کړ. د افغانستان د سولې د عالي شورا له جوړېدو وروسته ښاغلی رباني د دغه شورا مشر وټاکل شو. سره له دې چې ښاغلی رباني د وسله والو طالبانو مخالف و، خو نوموړی له دغې ډلې سره د روغې جوړې مسوول هم و. هغه ماموریت چې د مرګ تر وخته موخې ته ونه رسېد او دغه میراث د ده زوی صلاح الدین رباني ته پاتې شو. په دې اړه نور مطالب تړلي موضوعات