د ایران اټومي تړون: ښايي تهران د یورانیمو بډاینه ډېره کړي
ایران د ۲۰۱۵ کال نړیوال اټومي تړون له ځینو ځانګړو ژمنو پرشا شوی، یو کال وړاندې امریکا هم له دې تړونه وتلې وه.
خو ایراني ولسمشر وویل چې ایران له تړونه نه وځي. د ایران ولسمشر حسن روحاني ویلي، هغه به په هېواد کې د پر بهر د پلورلو پر ځای د بډایو یورانیمو زېرمې وساتي. نوموړي په ۶۰ ورځو کې د یورانیمو د لوړي کچې د تولید د بیا پيلولو خبرداری ورکړی. د تړون موخه د بندیزونو د نرمولو په بدل کې د ایران د اټومي هیلو راکمول و، خو د امریکا له وتلو وروسته له ایران سره د واشنګټن اړیکي ترینګلي شوي. له هغه وروسته د ایران اقتصاد د امریکا د تازه بندیزونو تر ګوزار لاندې دی. دا خبر عراق ته د امریکې د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو له ناڅاپي سفر وروسته خپور شو، چې ور سره د خلیج سیمو ته یوه امریکايي الوتک لېږدوونکې بېړۍ هم ورسېده. امریکايي چارواکو د ایران له لوري امریکايي پوځي ځواکونو او د هغوی ملګرو ته د خطر راپورونه ورکړي، خو د خطر د څرنګوالي په اړه یې ډېر لږ جزیات وړاندې کړي. ولسمشر روحاني څه وویل؟ ښاغلي ورحاني وویل د هغه تړون دوې برخې به وځنډوي چې مخکې ایران ورته ژمن و: د بډایو یورانیمو پلور او درنې اوبه. هغه وروسته د تړون پاتې غړو هیوادونو ـ فرانسې، جرمني، روسیې، چین او بریتانې - ته ۶۰ ورځې ورکړې چې یا به به په تړون کې خپلو مالي او د تېلو ژمنې پالي او یا به د امریکا د بندیزونو طرف نیسي. هغه وویل که دا ژمنې پرځای نشي، ایران به په لوړه کچه د یورانیمو بډاینه پيل کړي، چې اوس دا چاره بنده ده او په اراک کې به د هغو پلانونو له مخې چې تر تړون یې مخکې شوی و، د ردنو اوبو د ریاکټر پراختیا روانه کړي. ډونلډ ټرمپ واک له رسېدا وړاندې له ایران سره د اتومي هوکړې پرضد کمپاین پیل کړی و خو ایراني ولسمشر وویل چې ایران له تړونه نه وځي. هغه وویل: "موږ نه غواړو چې تړون پرېږدو. د نړۍ ټول خلک باید پوه وي چې نن د JCPOA تړون د پای ورځ نده. دا د JCPOA په اډانه کې یو نوی ګام دی". خو هغه دا هم وویل، که د ایران قضیه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ته ولېږل شي، پینځه ځواکمن هېوادونه به له یوه "قاطع غبرګون" سره مخ شي.