پښتونخوا: د يوې صوبې پاکستان
پاکستان چې د مشرقي پاکستان سره پنځمه صوبه يادېده نو د پنجاب زور هغه وخت هم زيات و. اوس چې پنجاب يعنې پنځه دريابونه نه دي پاتې نو هم د پنځو دريابونو زور لري.
اوس پنجاب په دريو صوبو, په هره حواله دروند دى. پنجاب هم لکه د نورو صوبو يوه صوبه ده خو په نيم پاکستان (مشرقي پاکستان) هغه وخت يوه صوبه درنه وه. اوس هم پنجاب په دريو صوبو په هره حواله دروند دى. که د دې خبرې مضبوط جواز او جواب څوک غواړي نو دا وخت دې د پاکستان دريو صوبو سندهـ، بلوچستان او پښتونخوا ته وګورئ او پنجاب ته وګورئ. د پاکستان درې صوبې د ترهګرۍ په ضد کې دي. د ګوندونو کانديدان بهر جلسو ته راوتلی نه شي، د خلکو نه د رايه غوښتو لپاره کور په کور ګرځېدى نه شي، د زړه خواله چا سره کولى نه شي. رښتياو خو سر خوړلى دى، هغه درواغ هم چاته ويلى نه شي او نه څوک په تمه اسره او نوي يقين دا لنډۍ ويلى شي: که سږنى اوړى خداى وکړ ماته جانان د سور پېزوان ويلي دينه اوس خو د پېزوان خبرې ډېرې لرې پاتې شوي دي، اوس خو هر چا سره د پوزې غم دى. خلکو سره د پوزې پرېکېدو وېره ده، نه څوک په جار ويلى شي او نه څوک په زړونو کې ارمان په ډډه اړولى شي ځکه: دا بت شکن حالات د زړونو بتکدې ورانوي ما سره هم ګرانه اشنا د خپل صنم وېره ده د پاکستان په دريو صوبو کې يوه شان وېره ده ـــ په يوه صوبه پنجاب کې نه وېره شته او نه چاته دړکه شته. دا ځل به نوى جمهوريت په يوه صوبه د “دروند اکثريت” دعوه کوي ځکه چې په دريو صوبو کې سياست او جمهوريت سياسي مشر او رايه ورکونکي د جنګ په حال کې دي. دا هغه جنګ دى چې زموږ مشرانو ورته خپل جنګ وایه خو د جنګ لپاره ورسره هېڅ د مقابلې وسله نه وه. جنګ په تشو نارو او تقريرونو نه کېږي، جنګ هغه تباهي ده چې په ګټه تاوان دواړو کې سرونه خوري، دستارونه غورځوي. موږ سرونه او دستارونه په پردي جنګ کې بايللي دي. نن په تش ميدان داسې ولاړ يو لکه چې تنې مو شته خو سرونه مو د بل په ترخ کې ورمنډلي دي. هر څوک چې ځان ته ګوري نو له ځانه وېرېږي، هغه لارښودان چې پردي جنګ ته يې خپل جنګ وایه اوس په خپله حېران دي چې دا مو څه وکړل؟ د يوې صوبې په پاکستان کې پښتانه د بلوچستان او سندهـ نه زيات حيران دي ځکه چې د سندهـ قام پرستان به په خپلو تنو باندې سرونه کېږدي ځکه چې د سندهي قام پرستۍ رايه به واخلي. د بلوچستان ولس به په باغي رايه کې بغاوت ته نوې مانا وګوري ځکه چې عدليه ورته هم مظلومان وايي او د بلوچستان قاتل جنرال مشرف د قانون په ولکه کې دى. خو فقط يو پښتون پاتې شو چې د هغه رايه او لارښود هر څه ورک دي. چا د مذهب په ترخ کې سر د توبې په توګه پټ کړى دى او چا په پنجاب ګېر سياست کې پناه اخیستې ده. پښتونخوا په دغه جنګ کې هغه وخت هم يوازې وه چې د اقتدار دعوه يې وه، اوس هم پښتانه يوازې دي چې د خپل حفاظت لپاره چغې وهي. پښتون سره پرون په دغه جنګ کې هم څوک نه و او دوی ويل چې دا زموږ جنګ دى، پښتانه نن هم په دغه جنګ کې يوازې دي او پوښتنې کوي: ولې دا جنګ يوازې زموږه دى؟ د يوې صوبې په پاکستان کې د پښتنو دا پوښتنه جواب غواړي خو د جوابونو شونډې چپې او د پوښتنو اورېدو غوږونه کاڼه دي.