د چین ګواښ: "د تایوان خپلواکي د جګړې په مانا ده"
چین ګواښ کړی چې د تایوان لخوا د خپلواکۍ د اعلان هڅه د "جګړې مانا" لري. چین دا خبرداری تایوان ټاپو ته نژدې تر خپلو پوځي خوځښتونو او د جنګي الوتکو تر الوتنو څو ورځې وروسته ورکړی دی.
د امریکا نوي ولسمشر جو بایډن او د هغه ادارې هم د بیجېنګ تر دغه ګواښ وړاندې تایوان سره د درېدو او ملګرتیا ژمنه تازه کړې ده. متحدو ایالتونو د چین دا خبرداری د "خواشینۍ وړ" بللی او زیاته کړې یې ده چې کړکېچ باید د تقابل او ټکر لامل نشي. چین تایوان د خپلې خاورې برخه ګڼي - خو تایوان ځان خپلواک دولت بولي چې خپل اساسي قانون، پوځ او منتخب مشران لري. شنونکي وايي د بیجېنګ اندېښنې له دې اړخه مخ په ډېرېدو دي چې ګوندې د تایوان حکومت دغه ټاپو د خپلواکۍ د رسمي اعلان پر لور روان کړی دی. دوی زیاتوي بیجېنګ د تایوان ولسمشره څای ېنګ وېن د دې لپاره ګواښي چې پر دغه لور ګامونه وانخلي. خو دا په داسې حال کې ده چې ولسمشرې څای لا وړاندې په وار وار ویلي تایوان خپلواک دی او د خپلواکۍ رسمي اعلان ته اړتیا نه لري. د چین دفاع وزارت ویاند وو کیان د پنجشنبې پر ورځ تایوان ته نږدې د خپلو وروستیو پوځي تحرکاتو دفاع وکړه. هغه وویل " دا ګامونه تایوان تراړه کې اوسني امنیتي وضعیت، د ملي حاکمیت او امنیت خوندیتوب لپاره اړین وو." د چین دفاع وزارت ویاند زیاته کړه "دا د بهرنۍ لاسوهنې او د تایوان د خپلواکۍ پالونکو ځواکونو د پارونو پر وړاندې توند غبرګون و. موږ د تایوان د خپلواکۍ پالنې دغو عواملو ته خبرداری ورکوو چې څوک له اور سره لوبېږي، وبه سوځي - د تایوان خپلواکي د جګړې په مانا ده". د امریکا غبرګون د چین دا خبرداری د امریکا له غبرګون سره مخامخ شوی دی. د امریکا د دفاع وزارت یوه ویاند جان کربي خبریالانو ته ویلي " موږ ته دا څرګندونې د خواشینۍ وړ دي". هغه زیاته کړې چې پنټاګون "داسې هېڅ دلیل او اړتیا نه ګوري چې د تایوان پر سر کړکېچ دې د ټکر په څېر پر یوه څه تمام شي". دا څرګندونې د چین - تایوان د اړیکو په اړه د امریکا د نوې ادارې لومړنی لیدلوری ډاګیزوي. انګېرنه دا ده چې د امریکا نوې اداره به هم له هانک کانګ او تایوان ټاپو ګانو رانیولې تر بشري حقونو او خپلمنځي سوداګریزو ناندریو پورې د بېلابېلو مسایلو له کبله پر چین فشارونو ته دوام ورکړي. په دې توګه به له پوځي او اقتصادي اړخه د نړۍ د دغو دوو زبرځواکو هېوادونو ترمنځ د اړیکو سړښت هم دوام ولري. بیجېنګ کې د بي بي سي روبین براټ لیکلي چې د چین دولتي مشران تر ډېره د جګړې د احتمال له خبرو ډډه کوي او ټینګار یې تل پر دې وي چې هېواد یې امن غوښتونکی دی. چین تر خپلو پولو بهر د پوځي تحرکاتو او پراختیا پالنې تاریخ نه لري، خو د تایوان ټاپو کیسه بیا جلا ده چې د کورنۍ جګړې پایله کې بېل شوی دی. بیجېنګ د شي جېن پېنګ تر مشرۍ لاندې په وار وار ویلي که تایوان رسما د خپلواکۍ د اعلان پر لور ګام واخلي، دوی په پوځي مداخله وکړي. خو د جګړې د اوسني ګواښ خبره د پوځي مداخلې په څېر ساده نه ده. د جګړې ګواښ څرګند او وېرونکی دی. پوځي مداخله له بېلابېلو لارو ممکنه ده او ضرور نه ده چې دواړه خواوې او د هغوي متحدان دې مخامخ سره جګړه کې ښکیل شي. چین او تایوان: بنسټیزه موضوع تایوان څه وايي د تایوان ولسمشرې څای ېنګ وېن د ۲۰۲۰ کال جنورۍ کې بي بي سي ته وویل چین ته ښايي چې د تایوانیانو د غوښتنې دورناوی ولري. هغې ويلي : "موږ اړتیا نه لرو چې ځانونه یو خپلواک دولت اعلان کړو".