Uwahoze ari umugambwe wa Mugabe Zanu-PF watsindiye intebe nyinshi mu nama nshingamateka
Umugambwe uri ku butegetsi muri Zimbabwe Zanu_PF catsindiye intebe nyinshi mu nama nshingamateka nk'uko biri mu biharuro vy'imfatakibanza.
Abayoboke b'umugambwe uri ku butegetsi wa Zanu-PF bitwaje bitwaje ifoto ya Mnangagwa Bisa n'uko uwo mugambwe wa prezida Emmerson Mnangagwa usa n'uwgiye kuronka ibiti vyinshi mu nama nshingamateka mu matora yabaye kuri uyu wa mbere - amatora ya mbere kuva prezida yabaye ku butegetsi umwanya muremure Robert Mugabe abwirukanyweko. Ivyavuye mu matora y'umukuru w'igihugu vyitezwe kumenyekana ku musi wa gatatu. Mu gitondo, umugambwe utavuga rumwe na reta MDC Alliance wari wavuze ko habaye ubusuma muri ayo matora kandi ko umukuru wawo Nelson Chamisa ari we yari yatahukanye intsinzi. Akanama kajejwe gutegura amatora ZEC katangaje ko Zanu-PF gushika ubu bafise ibibanza 1109 kuri 41 vya MDC mu nama nshingamateka nk'uko vyamenyesheje ku kimenyeshamakuru za reta ZBC. Inama nshingamateka ya Zimbabwe igizwe n'abashingamateka 210. Indorerezi z'amatora ziyavugako iki? Ishirahamwe ry'ubumwe bwa Afrika rivuga ko ayo matora yabaye mu muco kandi ata ho yegamiye, kandi ko yerekanye ko hari ibigiye guhinduka muri politike y'ico gihugu. Icegeranyo cari cashikirijwe n'ishirahamwe SADC kivuga ko ayo matora yaranzwe n'umutekano kandi ko yabaye hakurikijwe amategeko. Abaserukiye iryo shirahamwe, umushikiranganji w'imigenderanire wa Angola Manuel Domingos Augusto yavuze ko ayo matora ari aya demokrasi. Ishirahamwe rya Comesa ryashimagije akanama kajejwe gutegura amatora kuba kakoresheje ivyuma vya elegitoronike mukwandika abazotora, kuko ngo vyafashije kubuza abantu kuza gutora incuro irenga imwe. Vyitezwe ko ishirahamwe ry'ubumwe bwa Buraya n'indorerezi zo muri Amerika bashikiriza icegeranyo cabo. Abahiganywe mu matora yo kuri uyu wa mbere Emmerson Mnangagwa, Zanu-PF Nelson Chamisa. MCD Alliance Abatavuga rumwe na reta bavuga iki? Umugambwe utavuga rumwe na reta muri Zimbabwe uvuga ko umukandida wawo Nelson Chamisa ari we yatahukanye intsinzi mu matora y'umukuru w'igihugu yabaye kuri uyu wa mbere. Umugambwe wa MDC uvuga ko uwuri ku butegetsi wa Zanu-PF uriko uragerageza kugira amanyanga kugira prezida Emmerson Mnangagwa atsinde, kandi utihanganira ukuntu bariko barateba gutangaza ivyayavuyemwo. Akanama kajejwe gutegura amatora gasaba ko bihangana, ko gakeneye umwanya wo kwegeranya amajwi. Abatavuga rumwe na reta baza bamaze gutangura kwigina intsinzi ya Nelson Chamisa Ayo matora ni aya mbere kuva prezida yari amaze imyaka myinshi ku butegetsi Robert Mugabe akuwe ku butegetsi Ayo matora yitabwe n'abantu benshi bashika ku bice 70% kandi yarakurikiranywe n'abarorerezi mpuzamakungu. Mu kiganiro n'abamenyeshamakuru ku mugwa mukuru i Harare, Tendai Biti wo muri MDC Alliance yavuze ko bigaragara ko hariho ukugerageza kwa Zanu-PF kwivanga 'mw'ishaka ry'abanyagihugu'. Yagabishije uwo mugambwe ngo 'ntuze igihugu mu kaga' Abantu barenga imiliyoni 5.6 ni bo biyandikishije gutora Abatavuga rumwe na reta batangaje ivyo imbere y'uko hamenyekana ivyavuye muri ayo matora. Umuvugizi wa Zanu-PF yabwiye BBC atabona ico Biti yafatiyeko mu kuvuga ivyo. Umushikiranganji w'intwaro yo hagati mu gihugu Obert Mpofu yavuze ko abatakurikije amategeko agenga amatora mu gutangaza ko batsinze bashobora guhura n'agashavu k'itegeko. Umukuru w'akanama kajejwe gutegura amatora Priscilla Chigumba yasavye impande zose kwigumya bakarindira Umugambwe wa Zanu-PF, uri ku butegetsi kuva Zimbabwe yikukiye mu 1980, wagirizwa ko wagumye ugira amanyanga mu matora kugira Mugabe agume ku butegetsi. Mnangagwa yaremeye ko amatora azo ba mu muco kandi ata ho yegamiye. Mw'ibarabara vyari vyifashe gute? Hari abantu benshi bariko barigina intsinzi imbere y'icicaro c'umugambwe wa MDC Alliance i Harare. Isinzi ry'abantu ryari ryuzuye mu mabarabara, baririmba bongera batamba kuva aho Biti avugiye ko Chamisa yatsinze. Abatavuga rumwe na reta banse kurindirira ibiharuro bitanzwe n'akanama kajejwe gutegura amatora Ibikamyo vy'igipolisi bimijagira amazi vyegereye iyo nyubakwa mu biboneka ko bashaka kwerekana ko bagavye. Ariko amazu menshi y'ubudandaji yuguruye ku musi wa kabiri inyuma yo gupfungwa ku musi w'amatora, aho hari hatanzwe akaruhuko.