Rwanda – Covid-19: 'Imibare iri kwiyongera mu buryo buteye inkeke' – Dr Daniel Ngamije
Minisitiri w'ubuzima mu Rwanda Dr Daniel Ngamije avuga ko imibare y'abandura Covid-19 mu gihugu iri kwiyongera ku kigero kiri hejuru nk'icyo mu kwezi kwa munani kubera kudohoka mu kubahiriza amabwiriza yo kwirinda.
Minisitiri Ngamije avuga ko bitari bisanzwe kubona abantu bapfa mu minsi ikurikiranye bazize Covid-19 Ku wa gatandatu, habonetse abantu bashya 100 banduye Covid-19, naho abantu babiri irabica. Kuva iki cyorezo cyagera mu Rwanda - ku wa mbere haraba hashize amezi icyenda - abarenga 6,500 baranduye, muri bo abarenga 5,800 barakize, naho abantu 56 muri bo cyarabishe, nkuko imibare ya leta ibigaragaza. Mu kiganiro ku gitangazamakuru cya leta, cyananyuze ku bitangazamakuru bimwe byo mu gihugu, Minisitiri Ngamije yagize ati: "Imibare iri kwiyongera mu buryo buteye inkeke". "Twaherukaga abantu 100 [banduye] ku munsi mu kwezi kwa munani... ubundi babaga ari 40". Yongeyeho ko bitari bisanzwe kubona abantu bapfa mu minsi ikurikiranye bazize Covid-19. Ni ikiganiro kandi cyari kirimo na Minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu Prof Shyaka Anastase, Minisitiri w'ubucuruzi n'inganda Madamu Soraya Hakuziyaremye n'umuvugizi wa polisi CP John Bosco Kabera. Uyu muvugizi wa polisi yavuze ko mu mezi icyenda ashize "nta gihe twigeze tubona abantu badohotse batubahiriza amabwiriza nk'iki gihe". Mu kutubahiriza amabwiriza hatanzwe ingero zirimo nka za 'restaurants' zisigaye zarahinduwe utubari, kudahana intera no kutambara agapfukamunwa cyangwa kukambara nabi. CP Kabera yavuze ko no mu minsi mikuru yegereje, abantu badakwiye gutezuka ku mabwiriza, ati: "Turabamenyesha ko coronavirus itagira Noheli cyangwa ubunani". Urukingo ni ryari mu Rwanda? Minisitiri Ngamije yavuze ko u Rwanda ruri muri gahunda y'umuryango w'abibumbye (ONU/UN) igizwe n'ibihugu 96 bizahabwa urukingo, kandi ko rwamaze gutanga ubusabe bwarwo. Ati: "Tugomba kuba mu bihugu bya mbere muri Afurika [bizabona urukingo]... Ibisabwa byose turabyujuje". Yavuze ko igihe ruzaba rugeze mu Rwanda - kigereranywa ko ari nko mu mezi atatu ari imbere - ruzatangwa bahereye kuri 20% bo mu cyiciro cy'abafite ibyago byinshi byo kwandura, nkuko bikubiye muri iyo gahunda ya ONU. Yongeyeho ko u Rwanda rushobora no kubona izindi nkingo binyuze mu bufatanye n'ibindi bihugu by'inshuti. Bwana Ngamije ati: "Nta kiguzi [abakingirwa] bazasabwa... ni urukingo ruzatangirwa ku buntu". "Iyaba rwari rubonetse [rutugezeho] n'ejo twakingira". Iki kiganiro kije gikurikira indi ngamba yafashwe muri iki cyumweru, aho minisiteri ya siporo yahagaritse imikino ya shampiyona y'umupira w'amaguru kubera uku kwiyongera k'ubwandu bwa coronavirus. Iyi minisiteri yavuze ko ku makipe amwe hagaragaye kurenga ku mabwiriza yo kwirinda.