Nice: 'Uwishe abantu' yageze i Burayi avuye muri Tunisia mu minsi ishize
Umusore ukomoka muri Tunisia wishe abantu batatu bari muri bazilika mu mujyi wa Nice mu Bufaransa, yageze i Burayi vuba aha nk'uko abategetsi babivuga.
Ucyekwaho kugaba icyo gitero yatawe muri yombi hashize iminota kibereye kuri basilica ya Notre-Dame i Nice Uyu ukekwa ni umusore w'imyaka 21, yari ifate ibyangombwa by'inzira bya na Croix Rouge (Red Cross) yahawe ubwo yari ageze ku kirwa cya Lampedusa mu Butaliyani. Uyu musore witwa Brahim Aouissaoui yarashwe n'abapolisi ubu amerewe nabi. Umuntu umwe ugeze mu zabukuru wari waje gusenga "urebye yishwe aciwe umutwe". Perezida Emmanuel Macron yavuze ko iki ari "igitero cy'iterabwoba kishingikirije idini ya Islam". Bwana Macron yavuze ko abasirikare bagiye kongerwa ahantu hahurira abantu benshi - nko ku nsengero n'amashuri - umubare wabo ukava ku 3,000 ukagera ku 7,000. Abashinjacyaha barwanya iterabwoba b'Ubufaransa batangije iperereza, kandi Ubufaransa ubu buryamiye amajanja ku mutekano mu gihugu mu buryo bwo hejuru. Uku kwicisha abantu icyuma bikurikiye ubwicanyi nk'ubu bwakorewe umwarimu mu ntangiriro z'uku kwezi i Paris, nyuma y'uko uyu yeretse abanyeshuri be ibishushanyo by'intumwa Muhammad. 'Mayor' Estrosi yavuze ko ibi ari urwangano rushingiye ku bahezanguni bo mu idini ya Isilamu. Ucyekwaho kugaba icyo gitero yahise atabwa muri yombi hashize iminota bibaye. Umukuru w'umujyi wa Nice yavuze ko uwo ucyekwa "yakomeje gusubiramo 'Allahu Akbar' [Imana ni yo nkuru] ubwo yari arimo avurirwa aho byabereye". Abashinjacyaha barwanya iterabwoba b'Ubufaransa batangije iperereza. Ni iki kizwi kuri iki gitero? Babiri muri abo bapfuye bagabweho igitero bari imbere mu kiliziya. Abo ni umugore ugeze mu zabukuru n'umugabo wasanzwe yakaswe mu muhogo, nkuko amakuru abivuga. Umugore wari washoboye guhungira ku nzu icuruza ibiribwa n'ibinyobwa byoroheje (café) iri hafi aho, yatewe icyuma inshuro nyinshi biza kumuviramo gupfa. Nyuma byamenyekanye ko uwabibonye biba yashoboye gutabaza akoresheje uburyo bw'ubwirinzi budasanzwe bwashyizweho n'ubuyobozi bw'uwo mujyi. Hagati aho, habaye ibindi bitero bibiri mu gitondo cyo kuri uyu wa kane, kimwe mu Bufaransa n'ikindi muri Arabie saoudite. Umugabo yishwe arashwe mu karere ka Montfavet mu mujyi wa Avignon mu Bufaransa nyuma yo gukanga polisi n'imbunda nto. Ucunga umutekano ku biro by'uhagarariye Ubufaransa mu mujyi wa Jeddah muri Arabie saoudite yagabweho igitero. Ibyo biro byavuze ko uwagabye icyo gitero yatawe muri yombi ndetse ko uwo ucunga umutekano yajyanwe kwa muganga. Bivugwa ko ubuzima bwe butari mu kaga. Polisi y'Ubufaransa ivuga ko iki gitero cyabaye nyuma gato ya saa tatu za mu gitondo Abashinjacyaha barwanya iterabwoba b'Ubufaransa batangije iperereza Abapolisi hafi ya basilica ya Notre-Dame i Nice Ni iki kindi abategetsi bavuze? Minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu Gérald Darmanin yasabye rubanda kutegera aho hantu. Yavuze ko agiye gutumiza inama y'igitaraganya ku biro bya minisiteri y'ubutegetsi bw'igihugu mu murwa mukuru Paris. Biteganyijwe ko Perezida Emmanuel Macron agera aho i Nice byabereye ku mugoroba wo kuri uyu wa kane. Mu nteko ishingamategeko, aho Minisitiri w'intebe Jean Castex yari amaze gutangira gusobanura uko ingamba nshya zo kurwanya Covid-19 za 'guma mu rugo' ya kabiri ziteye, hafashwe umunota wo guceceka bibuka abo bapfuye. Yagize ati: "Nta gushidikanya ko iyi ari ingorane nshya ikomeye cyane yibasiye igihugu cyacu". Yasabye abaturage kugira ubumwe. Bwana Castex yavuze ko iki ari igitero cy'"ubugwari kandi cya kinyamaswa". Umuryango w'abayisilamu mu Bufaransa wamaganye iki gitero cy'i Nice ndetse uvuga ko wifatanyije n'imiryango yabuze abayo. Abantu batari munsi ya batatu biciwe muri iki gitero Mu mwaka wa 2016, umujyi wa Nice wagabwemo kimwe mu bitero byahitanye abantu benshi cyane mu myaka ya vuba ishize muri iki gihugu. Icyo gihe umugabo ukomoka muri Tuniziya yatwaye imodoka y'ikamyo ayahuranya mu mbaga y'abantu bizihizaga umunsi mukuru ngarukamwaka w'impinduramatwara ku itariki ya 14 y'ukwezi kwa karindwi, yica abantu 86. Hari hasanzwe uwuhe mwuka mu gihugu? Iki gitero cyo kuri uyu wa kane kiributsa ikindi cyabaye ku itariki ya 16 y'uku kwezi kwa cumi ubwo umwarimu Samuel Paty wigishaga ku ishuri ryo mu nkengero ya Paris yishwe aciwe umutwe, hashize iminsi yeretse abanyeshuri ibishushanyo by'Intumwa Muhammad. Iyicwa rye ryongereye umwuka mubi mu Bufaransa, ndetse n'ibikorwa bya leta byo kugerageza guhashya abayisilamu b'abahezanguni byarakaje Turukiya n'ibindi bihugu. Perezida wa Turukiya Recep Tayyip Erdogan yasabye ko ibicuruzwa biva mu Bufaransa bitagurwa. Ibintu byageze kuri iyo ntera nyuma yuko igishushanyo cya Bwana Erdogan gitangajwe mu kinyamakuru gitebya cyo mu Bufaransa cya Charlie Hebdo.