UN ivuga ko Perezida Nkurunziza 'ari we ubazwa ihohotera ribera mu Burundi'
Raporo ya nyuma ya komite y'umuryango w'abibumbye (UN) yakoze iperereza ku Burundi yamuritswe uyu munsi ivuga ko perezida w'u Burundi ubwe yabazwa n'amategeko ibyaha byibasira inyoko muntu abakoze iperereza babonye.
Inteko rusange y’ishami rya UN ryita ku burenganzira bwa muntu i Genève ubwo yari iteranye uyu munsi Doudou Diène wari uyoboye iyi komite yabwiye inteko rusange y'ishami rya UN ryita ku burenganzira bwa muntu i Genève ko "kuva mu kwa kane 2015 nta mutekano uri mu Burundi, nta burenganzira buriyo". Tabu Renovat uhagarariye u Burundi muri iyi Nteko yagize ati: "Amahoro n'umutekano biraganje mu Burundi hose. "Ibibi mwumva hirya no hino, biri no muri iyi raporo bifite impamvu za politiki kandi ntacyo bihindura ku buryo ibintu bimeze mu gihugu". Abakoze iperereza bavuga ko babonye ubwicanyi, kunyuruza abantu, ihohotera rishingiye ku gitsina n'iyicarubozo bikorerwa abatavuga rumwe n'ubutegetsi, imiryango yabo n'abatifatanya n'ishyaka CNDD-FDD riri ku butegetsi. Ibi bikaba biteye impungenge kuko biri kuba mu gihe u Burundi bwitegura amatora y'umukuru w'igihugu mu 2015 nk'uko komite yakoze iperereza ibivuga. Doudou Diène yavuze ko hari ibimenyetso biteye ubwoba bimaze igihe bikorwa n'ubutegetsi, nko kubiba urwango, bishobora kuganisha kuri jenoside niba umuryango mpuzamahanga ntacyo ukoze. Iyi raporo igira iti: "Komisiyo ifite impamvu zumvikana zigaragaza ko abakozi ba SNR [ibiro bishinzwe iperereza], polisi n'Imbonerakure ari bo b'ibanze bakekwaho ibi byaha byibasira inyoko muntu". Itegeko rishya mu Burundi ryavanye SNR mu zindi nzego z'umutekano riyigira urwego rukoreshwa kandi ruha raporo ibiro by'umukuru w'igihugu. Iyi raporo iti: "Izo mpinduka kuri SNR ni ingingo ikomeye ishyira uburyozwacyaha bwite kuri Perezida Nkurunziza ku byaha byibasira inyoko muntu bikorwa na SNR". Itegeko rishya rivuga ko urwego rw'iperereza rukorera ibiro by'umukuru w'igihugu Abahagarariye ibihugu bya Tanzania na Cameroun muri nteko ntabwo bagaragaje ko bashyigikiye iyi raporo, bavuze ko amahanga agomba gukorana n'u Burundi mu bwubahane nk'igihugu cyigenga. Uhagarariye Tanzania yavuze ko mu Burundi hari amahoro n'umutekano biri gutuma hari impunzi ziri gutaha ku bushake. Abahagarariye Ubwongereza, Ireland n'imiryango itegamiye kuri leta muri iyi nteko bashyigikiye ibivugwa n'iyi raporo. Uwari ahagarariye Tanzania mu nteko y'uyu munsi Aba basabye u Burundi na Tanzania guhagarika umugambi wo gucyura impunzi ku ngufu, banasaba umuryango mpuzamahanga kugira icyo ukora ngo ibivugwa n'iyi raporo bihagarare mu Burundi. Tabu Renovat yabwiye iyi nteko ko manda eshatu z'iyi komite ku Burundi zabaye impfabusa no gutakaza amafaranga, ko ari igihe gikwiye ngo ihagarike ibikorwa byayo.