Libya: Indege yishe abimukira biracyekwa ko ari iy’ikindi gihugu
Raporo y'ibanga y'iperereza rya UN yabonywe na BBC ivuga ko igisasu cya misile cyarekuwe n'indege ku kigo gicumbikira abimukira muri Libya cyarashwe n'indege y'ikindi gihugu.
Umukobwa ari kurira hanze y'ikigo cy'abimukira nyuma y'uko kirashweho hagapfa abagera kuri 53 Nta gihugu gitungwa urutoki ariko amakuru y'umwe mu bakoze iperereza avuga bibanze cyane kuri Emira zunze ubumwe z'Abarabu (UAE). UAE ntacyo yatangarije BBC ibajijwe ibi bivugwa. Iki gisasu cyarashwe ku kigo gicumbikiye abimukira mu kwezi kwa karindwi cyica 53 gikomeretsa 130, abakozi muri UN bavuze ko iki ari icyaha cy'intambara. Benshi mu bishwe muri iki gitero muri iki kigo kiri mu mujyi wa Tripoli ni abo muri Afurika yo munsi y'ubutayu bwa Sahara baheze muri Libya bamaze kubuzwa kwambuka inyanja ngo bajye iburayi. Abimukira bagera ku 4,000 baheze muri Libya, u Rwanda ruheruka kwemera kwakira 500 muri bo ubu abarenga 200 bamaze kuhagera. Iki gitero cyo mu kwa karindwi, nicyo cyahitanye abantu benshi icya rimwe kuva mu kwezi kwa kane ingabo zitwa Libyan National Army (LNA) zigabye igitero i Tripoli cyo guhirika Leta yumvikanyweho ishyigikiwe na UN. Umuryango w'abibumbye uvuga ko iki gitero ari icyaha cy'intambara Ibiro by'ubutumwa bwihariye bwa UN muri Libya byabwiye BBC ko byari byarahaye izi mpande zarwanaga amakuru yose y'ahari ibigo birimo abimukira kugira ngo hatagira abarasa ahari abimukira. Uruhande rwa leta mu kwezi kwa karindwi rwavuze ko aba bimukira barashwe n'indege yo muri UAE. Uruhande rwa LNA rwa Gen Khalifa Haftar rwahakanye ko ari rwo rwarashe ku kigo kirimo abimukira. Itsinda ry'inama ishinzwe umutekano ku isi rimaze amezi rishakisha kumenya abarashe aba bimukira. BBC ishami ry'icyarabu, yabonye raporo y'ibanga iza kwerekwa inama ishinzwe umutekano ku isi kuri uyu wa gatatu. Iyi raporo ivuga ibyo yabonye ko hari indege zitazwi neza umubare zo mu bwoko bwa Mirage 2000-9 zari mu mirwano zihagurukira ku bibuga by'indege muri Libya mu gihe iki gitero cyabaga. UAE na Misiri, ibihugu byombi byafashaga abarwanyi ba LNA ba Gen Khalifa Haftar bifite indege nyinshi z'intambara zo muri ubu bwoko bwa Mirage. Umuvugizi w'igisirikare cya Misiri yavuze ko bavuga kuri raporo itaratangazwa. Iyi raporo ivuga ko umubare utazwi w'indege z'intambara za Mirage 2000-9 zarwanaga zivuye ku bibuga bibiri byazo muri Libya Iyi raporo ya UN ivuga ko izi Mirage zahagurukiraga ku bibuga bya Jufra na al-Khadim muri Libya. Mu 2017, UN yatangaje ko UAE yubatse ikibuga cy'indege z'intambara i al-Khadim kandi iha inkunga mu ntambara yo mu kirere ingabo Gen Khalifa Haftar. Iyi raporo ikiri ibanga, yanzura ko "bishoboka cyane" ko iki gitero cya misiles cyarashwe n'indege yayobowe neza "ikoreshwa n'uruhande ruri gufasha mu buryo butaziguye ingabo za Haftar". Abatabazi bakora akazi ko kwita ku nkomere no kewgeranya imirambo i Tajoura Iyi raporo ntabwo ivuga igihugu runaka kuko ivuga ko hari ibindi bimenyetso bigikusanywa. UAE hamwe n'ingabo za LNA ntacyo byifuje gutangariza BBC kuri iyi raporo. Peter Millet, ambasaderi w'Ubwogereza muri Libya avuga ko niba muri iki gitero harabayeho uruhare rw'igihugu cy'amahanga byaba ari ibintu bidakwiriye kwihanganirwa. Kuva mu 2011 Libya yafatiwe ibihano (embargo) byo kudahabwa no kutagurishwa intwaro. Mu mu kwezi kwa munani uyu mwaka, UAE yasinye amasezerano ashimangira gukomeza iyi 'embargo' cyo kimwe n'Ubwongereza, Amerika, Ubufaransa n'Ubutaliyani.