X-PRESS PEARL නෞකාව නිසා ඇතිවිය හැකි පරිසර දුෂණය කෙතරම් ද?
ගින්නෙන් දැවුනු X-PRESS PEARL නෞකාව සම්පූර්ණයෙන් මුහුදේ ගිලී යාමට පෙර හැකිතාක් දුරකට ඇදගෙන යෑමට ගන්නා ලද ප්‍රයත්නය බදාදා (ජුනි 02) අතහැර දැමීමට සිදුවූයේ නැවේ පසුපස මුහුදු පතුලේ ගැටීම හේතුවෙනි.
නාවික හමුදාව සමග එක්ව නැව ඇදෙන යාම සඳහා එය ගලවාගැනීමට පැමිණි සමාගම ද කටයුතු කළ බව නාවික හමුදා මාධ්‍ය ප්‍රකාශක කපිතාන් ඉන්දික ද සිල්වා බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසීය. මතුවූ තත්ත්වය හමුවේ නැවේ ඇති තෙල් කාන්දුවීමේ අවදානමක් පවතී. එසේ වුවහොත් දික්ඕවිට සිට මිගමුව, කැපුම්ගොඩ දක්වා තෙල් විසිරීමක් සිදුවිය හැකි බවට සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය පවසයි. නාවික හමුදා ප්‍රකාශක කපිතාන් ඉන්දික සිල්වා බීබීසී සිංහල සේවය සමග පැවසුවේ ඇතිවිය හැකි තෙල් කාන්දුවට පෙර සුදානමක් ලෙස තෙල් දියකර හැරීමේ රසායනික ද්‍රව්‍ය රැගත් ඉන්දීය වෙරලාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ නෞකාවක් මේ වන විට කොළඹ මුහුදු සිමාවට සේන්දු වී ඇති බවය. නෞකාව ගිනිගැනීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ තීරයට පමණක් නොව කලාපයටම එම තත්ත්වය බලපාන බවය. "මේ නෞකාව ගිලීමත් සමග දැන් ඉතාමත් ම ප්‍රබල පරිසර ගැටලුවලට ලංකාවට මුහුණ දෙන්න වෙනවා මොකද ඒකට හේතුව අන්තරාදායි අපද්‍රව්‍ය හෝ අන්තරාදායි ද්‍රව්‍ය මෙතන තියෙනවා," යනුවෙන් පරිසරවේදී අචාර්ය අජන්තා පෙරේරා බීබීසී සිංහල සමග පැවසීය. "ලොකු වන්දියක් කියල හිතන්න එපා" "ඒවගේම අපි දන්නවා නයිට්‍රික් අම්ලය තියෙන කන්ටේනර් රාශියක් තියෙනවා. ඒ වගේම ප්ලාස්ටික් පෙලට්ස් රාශියක් මුහුදේ යටට යනවා. මේක ඉතාමත්ම ගැටලු සහගත තත්ත්වයක් මොකද ඒකට හේතුව අපිට අපේ රටේ මුහුදේ විශාල වශයෙන් පරිසරයට හානිකරන්න පුළුවන් ද්‍රව්‍ය රාශියක් ම තියෙනවා. මේ ද්‍රව්‍ය කාලයත් එක්ක මේ කන්ටෙනර්ස් දිරන නිසා ඒවා ජලයට එකතු වෙනවා මේ එකතුවෙනවා කියන්නේ අපේ පරිසර පද්ධතිය විනාශ වෙනවා. අපේ පරිසර පද්ධතිය විනාශ වෙනවා කියන්නේ අපේ ධීවර කර්මාන්ත විනාශ වෙනවා විතරක් නෙමෙයි මේ අපේ ඒ ප්‍රදේශයේ මුහුද විතරක් නෙමෙයි මේ තුළින් අපේ මේ කලාපයටම හානියක් වෙනවා." ඇය තවදුරත් පැවසුවේ ප්ලාස්ටික් කැට (plastic pellets) මෙන්ම රසායනික ද්‍රව්‍ය කලපු ප්‍රදේශයට ගලායාමෙන් කුඩා මත්ස්‍යයින් මෙන්ම ඉස්සන් හා ඉතා සංවේදී පරිසර පද්ධතියම අනතුරට ලක්වන බවය. "ඒ වගේම භයානකම දේ තමයි මේ අන්තරාකාරී ද්‍රව්‍ය කුමක්ද කියන එක තවම පැහැදිලි කරලා නෑ. ඒ නිසා දැන් රජය වගකීමක් ගන්න ඕන ජනතාවට කියන්න කුමන ද්‍රව්‍ය ද මේ කන්ටිනේර්ස් වල තියෙන්නේ? කවුද මේ රෙස්කිව් එකට අපේ රටට සහභාගී වෙන්නේ ? ඒ වගේම මේ නැව අයිති සමාගම කුමක්ද කරන්න යන්නේ කියලා." යනුවෙන් ඇය පැවසීය. "මෙකත් ලොකු වන්දියක් කියලා හිතන්න යන්න එපා මොකද ඒකට හේතුව මේක අපේ පරිසරයටත් රටටත් කරන විශාලම හානියක්. මොකද මේකේ කවදා හෝ විපාක දකින්න වෙනවා අපේ දරුවන්ගේත් දරුවන්ට. මම දකිනවා මේක අපේ ලංකාවට කරපු, අපේ මුහුදට කරපු, අපේ ධීවර කර්මාන්තයට කරපු ලොකුම ප්‍රබලම වැරැද්ද කියන එක. ඒ නිසා බලධාරීන් දැන් හිතන්න වෙනවා තමන්ගේ තනතුරු ගැනත්." සාගර සහ මුහුදු පද්ධතිවලින් ජෛවගෝලයට ඇති බලපෑම සුළු කොට තැකිය නොහැකි බව පරිසරවේදීහු පෙන්වා දෙති. සමුද්‍ර දූෂණය හේතුවෙන් සමස්ත පරිසර පද්ධතියම පමණක් නොව සියලු ජීවීන් ද විශාල විනාශයකට මුහුණ දෙන්නට අවශ්‍ය පසුබිම සකසයි. වනාන්තර මඟින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් අවශෝෂණය කර ගැනීමට දක්වන දායකත්වයට සමාන දායකත්වයක් සාගරවලින්ද ලැබේ. මුහුදු පද්ධතිය දූෂණය වීම තුළ ජීවය පැවතීමට අවශ්‍ය කරන ඔක්සිජන් මට්ටම අඩුවී කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මට්ටම ඉහළ යන බව විද්‍යාඥයින්ගේ මතය වී තිබේ. පරිසරවේදීන් පෙන්වාදෙන පරිදි වර්තමානයේ ලෝකය පුරා සමුද්‍ර ජීවීන්ට ඇති අති විශාලතම තර්ජනයක් වන්නේ ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් නොඑසේ නම් මයික්‍රො ප්ලාස්ටික්(microplastic) ය. ජලයේ ශ්වසනය කරන සෑම සත්ත්වයකුගේම ශ්වසන පද්ධති අවහිර කිරීමට ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් හේතුවේ. නැවේ ප්‍රවාහනය කළ බොහෝ උපද්‍රවකාරී ද්‍රව්‍ය අතර ප්ලාස්ටික් බෑග් සෑදීම සඳහා භාවිත කරන අමුද්‍රව්‍ය වන නර්ඩල්ස් නමින් හැඳින්වෙන ප්ලාස්ටික් පෙති මෙට්‍රික් ටොන් 78 ක් තිබී ඇත. අනතුරේදී සාගරයට මුසු වූ එම ප්ලාස්ටික් පෙති කොළඹට දකුණින් පිහිටි වෙරළ තීරවලට දැනටමත් ගොඩගැසීය. "මෙම ප්ලාස්ටි පෙති කැලණිය හා මීගමුව වැනි කලපු හා ගංගා පද්ධතිවලට සහ වරාය නගරයට ද පිවිසෙන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒවා ප්‍රවාහනය කරනු ලබන්නේ සුළඟින් සහ ධාරා වලින් - මුහුදු වෙරළ මතුපිට රැඳී සිටින අතර ඒවා ජෛව හායනයට ලක් නොවන බැවින් සාගර පරිසරයේ සදහටම පවතිනවා" යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. එක්ස්-ප්‍රෙස් පර්ල් නෞකාව වෙතින් ප්ලාස්ටික් පෙති බිලියන 3 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුහුදට එක්වී ඇති බැවින් ඒවායෙහි මාර්ගය පුරෝකථනය කළ විට ඒවා ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු වෙරළ තීරයේ සිට ඉදිරි දිනවලදී බටහිර වෙරළ තීරය හරහා උතුරු දෙසට ගමන් කරනු ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් කීය. පරිසරවේදීන් පවසන්නේ දූෂණ කාරක කාබනික සහ රසායනික ද්‍රව්‍ය සමුද්‍රයට එක් රැස් වීම නිසා යම් මුහුදු ප්‍රදේශවල ජීව පද්ධතියේ අසමතුලිතතා ඇති වන අතර ඇල්ගී වර්ග ආදිය ඉතා වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් මුහුදු පත්ලේ සහ ගල්පරවල සිටින ජීවීන් මිය යෑමට ඉඩ තිබෙන බවය. මේ අතර පානදුර සිට කොළ‍ඹ හරහා කොච්චිකඩේ දක්වා වෙරළාසන්න මුහුදේ සියලු ධිවර යාත්‍රාවලට ධිවර කටයුතුවලින් ඉවත් වන ලෙස ධීවර දෙපාර්තමේන්තුව දැනුම්දී ඇත. මේ අතර පරිසර අමාත්‍ය මහින්ද අමරවීර මාධ්‍ය හමුවේ පැවසුවේ නෞකාව සම්බන්ධයෙන් මතුවූ තත්ත්වයට වගකිවයුත්තන්ට දඩුවම් ලබා දිය යුතු බවයි. කොළඹ අගරදගුරු මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමිපාණන් මාධ්‍ය හමුවේ පැවසුවේ නැව් අනතුරින් සිදුවන හානිය ඉතාමත් බරපතල බැවින් වහාම නැව මෙම ස්ථානයෙන් ඉවතට ගෙන යාමට කටයුතු කරන්න යැයි ඉල්ලා සිටි බවය. එසේ ඉවතට ගෙන යා නොහැකිනම් නැවේ තෙල් ඉවත් කිරිමට කටයුතු කරන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටි බවය. කෙසේවෙතත්, මතුවී ඇති තත්ත්වය හමුවේ ධීවර ජනතාවට එල්ල වී ඇති බලපෑම වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වී මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කිරීමට සූදානම් බව උන්වහන්සේ පැවසීය.