ශ්‍රී ලංකාව: කොරෝනා වෛරස එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙල පැහැදිලි සැලැස්මකට ක්‍රියාත්මක වන්නේ ද?
ශ්‍රී ලංකාවේ කොරෝනා මර්දන එන්නත් කිරීමේ වැඩසටහන 'සැලැස්මකට' අනුව ක්‍රියාත්මක නොවන්නේයැයි විවිධ පාර්ශව වෙතින් තවදුරටත් චෝදනා එල්ල වන ආකාරය බීබීසී සිංහල සේවය කළ විමසුමක දී පෙනෙන්නට විය.
එක්සත් රාජධානිය ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලය සංවර්ධනය කළ ඔක්ස්ෆර්ඩ්-ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා කොවිෂීල්ඩ් (AstraZeneca COVISHELD) කොවිඩ් මර්දන එන්නත මුම්බායිහි 'සීරම් ඉන්ස්ටිටියුට්' ආයතනය නිෂ්පාදනය කර තිබෙන අතර, එයින් එන්නත් මාත්‍රා ලක්ෂ පහක් ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවට ද ලැබිණි. තවත් එන්නත් තොගයක් පෙබරවාරි මස ගෙන්වීය. නමුත් එන්නත් කිරීමේ වැඩපිළිවෙල ගැන රජයේ නිවේදන විටින් විට වෙනස් වී ඇති අතර, සමහර ස්ථානවල සිදුවූ අක්‍රමිකතාවලට එරෙහිව විරෝධතා ද පැවැත්විණි. නාරාහේන්පිට ප්‍රදේශයේ එන්නත් ලබා දීමේ අවස්ථාවක දී එය නිසි සැලැස්මකට අනුව සිදු නොවන බව එම මධ්‍යස්ථානයේ රැස්ව සිටි පිරිස චෝදනා කළ අතර, එහි නොසන්සුන්තාවක් ද ඇතිවිය. "මම එළවළු ගන්න පිටකොටුවට ගියා. ඒ හරියේ එන්නත් දෙන මධ්‍යස්ථානයක් තිබුණා. ඒ සෙනඟ පෝලිමට මමත් එකතුවෙලා ගිහින් එන්නත විදගත්තා. නැත්නම් පිළිවෙලකට ඕක හැමෝටම ලැබෙයි කියලා අපිට විශ්වාසයක් නැහැ," 75 හැවිදිරි පුද්ගලයෙකු බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසීය. සිය නම හෙළිනොකරන ලෙස ඔහු ඉල්ලීමක් කළේය. ජනවාරි මස එන්නත ශ්‍රී ලංකාවට ලැබුණු විට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ කොවිඩ් මර්දනය සඳහා ඉදිරිපෙල ක්‍රියාකරන එක්ලක්ෂ පනස්දහසක් පමණ සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය, එක්ලක්ෂ විසිදහසක් පමණ ත්‍රිවිධ හමුදාව, පොලීසිය ඇතුළු ආරක්ෂක අංශවල පිරිස් වෙත එන්නත ලබා දීමට ක්‍රියා කරන බවය. කොළඹ: එන්නත ලබා ගැනීම සඳහා ලියාපදිංචි වීමට පෝලිමේ සිටින පුද්ගලයන් එය එන්නත් ලබා දීමේ ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කළ පළමු නිවේදනය විණි. ඒ අනුව, බස්නාහිර පළාතේ ප්‍රධාන රෝහල් හයක සෞඛ්‍ය සේවකයන්ට එන්නත ලබා දෙමින් එන්නත්කරණ වැඩසටහන ජනවාරි 29 වෙනි දින ආරම්භ විය. නමුත්, කෙටි කාලයක් ඇතුළත දේශපාලනඥයන්, ක්‍රීඩකයන් ඇතුළු විවිධ පුද්ගලයන් එන්නත ලබා ගන්නා ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූප සමාජ මාධ්‍යජාලවල සංසරණය විය. මින්පසු පෙබරවාරි මස සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය නැවතත් පැවසුවේ, වයස 30ත් 60ත් අතර සියලුම පුද්ගලයන්ට එන්නත ලබා දෙන බවය. නමුත් එය 60ට වැඩි පුද්ගලයන්ට ද එන්නත ලබා දෙන බව නැවතත් නිවේදනය කළේය. 'VIP සෙන්ටර්' මේ අතර, කොළඹ ස්ථාන කීපයක ප්‍රභූන් (VIP) සඳහා වෙන් වූ එන්නත් මධ්‍යස්ථාන ගැන තොරතුරු ද බීබීසී සිංහල සේවයට ලැබිණි. "මම හෙදියක්, VIP වැක්සීන් සෙන්ටර් එකක වැඩ කරනවා. මට ඇත්තටම මහා කලකිරීමක් තියෙන්නේ මේ වැඩපිළිවෙල ගැන. අපේ පවුලේ වයසක අම්මට, තාත්තට තියා කිසි කෙනෙකුට එන්නත ලැබුණේ නැහැ. නමුත් VIP සෙන්ටර් එකට දේශපාලඥයන්, ඒ අයගේ නෑයෝ, යාළුවෝ සහ ප්‍රභූන් කියන අය ඔක්කොම ඇවිත් එන්නත විදගෙන යනවා." "මේක ඇත්තටම ලොකු අසාධාරණයක්," යැයි 'ප්‍රභූ එන්නත් මධ්‍යස්ථානයක' සේවය කරන හෙදියක පැවසුවාය. ඇය ද සිය නම හෙළි නොකරන ලෙස ඉල්ලීමක් කළාය. දැනට ක්‍රියාත්මක වන කොවිඩ් එන්නත්කරණ වැඩසටහන මූලික විද්‍යාත්මක මූලධර්මවලට පටහැනිවීම සම්බන්ධයෙන් තමන් දැඩි කණස්සල්ලට පත්ව සිටින බව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය මාධ්‍ය හමුවක දී පැවසීය. ප්‍රමුඛතා කණ්ඩායමට අයත් වූයේ වයස අවුරුදු හැටට වැඩි පුද්ගලයන් සහ නිදන්ගත රෝගවලින් පෙළෙන්නන් වන නමුත් එම ක්‍රියාවලිය වෙනස් කිරීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය පසුව තීරණය කළ බව එම සංගමය පැවසීය. එන්නත සඳහා පුද්ගලයන් ලියාපදිංචි කරන ස්ථානයක් එන්නත්කරණය ගැන ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී විජිත හේරත් බීබීසී සිංහල සේවයට සිය අදහස් දැක්වීය. "හැටට වැඩි පුද්ගලයන්ට එන්නත් ලබාදෙනවා ආණ්ඩුව මුලින් කිව්වා. ඊට ටික කාලයකට පස්සේ 30-60ත් අතර අයටයි එන්නත දෙන්නේ කියලා පුවතක් ගියා. ත්‍රිවිධ හමුදාවේ, පොලිසියේ කීපදෙනෙකුට එන්නත දුන්නා. හැබැයි මේ අස්සේ වරායේ, මහජන පුස්තකාලයේ VIP මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවලා දේශපාලඥයන් සහ හිතවතුන්ට එන්නත ලබා දෙනවා. මහජන පුස්තකාලයේ, වරායේ සේවකයන් අපිට කතා කරලා කියනවා ඔවුන්ට එන්නත ලැබෙන්නේ නැහැ, හැබැයි VIP අයට ලැබෙනවා කියලා. සමාජයෙන් එන විරෝධය වළක්වා ගන්න කොළඹ, මට්ටක්කුලිය, ගම්පහ, නාරාහෙන්පිට වගේ ප්‍රදේශවල එන්නත් දීගෙන යනවා. නමුත් පිළිවෙලකට ලිස්ට් එකකට නෙමෙයි. සෑහෙන දෙනෙක් හොර පාරෙන් එන්නත විදගන්නවා. කොරෝනා පාලනය කරන්න නම් එන්නත් ලක්ෂ 140ක් ලංකාවට අවශ්‍ය වෙනවා. ඒ වගේම, නිසි ක්‍රියාදාමයකට එන්නත්කරණය සිදු කළ යුතු වෙනවා," මන්ත්‍රීවරයා තවදුරටත් පැවසීය. 'දරුවන්ට නැහැ, ඒත් ගත්තා' කිරිබත්ගොඩ පදිංචි 28 හැවිදිරි කාන්තාවක බීබීසී සිංහල සේවයට අදහස් දක්වමින් පැවසුවේ, දරුවන්ට එන්නත ලබා දීමට රජයෙන් තවමත් වැඩපිළිවෙලක් නොමැති නමුත් තමන් මෙන්ම දෙහැවිදිරි දරුවා ද එන්නත ලබා ගත් බවය. "මම දන්නවා මේක වැරැද්දක් කියලා. නමුත් මම අසනීපවලින් පෙළෙන කෙනෙක්. මගේ එකම දරුවා ගැන තිබුණේ ලොකු බයක්. ඉතින් මම දන්න කෙනෙකු හරහා කොහොමහරි වැක්සීන් ගත්තා. වැක්සීන් දෙන පැහැදිලි ක්‍රමවේදයක් ගැන ආණ්ඩුවෙන් කියන්නේ නැහැ. එක එක දවසට හිතුන දේවල් කියනවා මාධ්‍ය හරහා. අපි කොහොම ද මේ රට ගැන විශ්වාසයක් තියෙන්නේ. දේශපාලඥයෝ සියල්ල ඩැහැගෙන ගියාම, අපි වගේ මිනිස්සුන්ට අවසානයේ ඉතිරි වෙන්නේ දුක විතරමයි. දියුණු රටවල වගේ වයසක සහ අසනීප අයට පිළිවෙලට වැක්සීන් එක දුන්නා නම් මේ කිසිදෙයක් වෙන්නේ නැහැ. නමුත් දේශපාලඥයන්ගේ ලැයිස්තු ටික කවර් කරන්න ඕන නිසා වැඩසටහන හිතේ හැටියට අවුල් කරලා," ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය. මෙසේ එල්ල වන චෝදනා සම්බන්ධයෙන් බීබීසී සිංහල සේවය කළ විමසීමකදී කැබිනට් ප්‍රකාශක අමාත්‍ය කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල පැවසුවේ මෙය ඇතැම් හුදෙකලා සිද්ධි මත පදනම් වූ ප්‍රකාශ විය හැකි බවය. "මට කියන්න පුළුවන් මම ගැන. මම එන්නත ගත්තා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට දෙන අවස්ථාවේදී. ඒත් මගේ පවුලේ කිසිකෙනෙකුට එය ලබාදීලා නෑ. ඒ වාරය එනකන් ඒ අය ඉන්නවා ඔය කියන දේ isolated incidents, තනිවේච්ච එක සිදුවීමක් හෝ දෙකක් අරගෙන generalise (සාමාන්‍යකරණය) කරන්න යනවද දන්නේ නෑ" යැයි අමාත්‍යවරයා කීය. ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසුවේ, "එන්නත් කරණය දේශපාලනිකරණය වෙලා කියලා නොයෙකුත් අය චෝදනා නගනවා අපි දක්කා. ක්‍රීඩකයෙකුත් එන්නත්කරණය කළා කියලා චෝදනා කළා. ලෝකයේ අපි දැක්ක විවිධ ප්‍රසිද්ධ චරිත මේ එන්නත භාවිතය කිරීමට සුදුසුයි කියන එක කියන්න නැතිනම් මිනිස්සු බය වෙන එක නැති කරන්න එන්නත් කරනගෙන පෙන්නලා තියෙනවා." යනුවෙනි. 'අවුරුදු තිහට වැඩි හැමෝටම' පෙබරවාරි 24 වෙනි දින කොළඹදී පැවති මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවා, වසංගත රෝග හා කොවිඩ් රෝග පාලන කටයුතු රාජ්‍ය ඇමතිනී වෛද්‍ය සුදර්ශනී ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ පැවසුවේ වයස අවුරුදු තිහට වැඩි සියලු පුද්ගලයන්ට එන්නත් ලබාදෙන බවය. එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙළ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවේ සහායද ලබාගැනීමට කටයුතු කරන බව රාජ්‍ය අමාත්‍යවරිය පැවසීය. "අපි තීන්දුවක් ගත්තා වයස අවුරුදු 30 සිට සියලු දෙනාටම මේ එන්නත ලබාදෙන්න. මේ වනවිට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මැතිවරණ කොමිසමත් සමඟ සම්බන්ධවෙලා සෑම ග්‍රාම නිලධාරි වසමකම ලියාපදිංචි ඡන්ද නාමලේඛනය අරගෙන එයින් තිහට වැඩි අය හඳුනාගැනීමක් කරලා ඔවුන් ලියාපදිංචි කරන්න අවශ්‍ය සියලු කටයුතු සිදු කර තිබෙනවා. සල්ලි තිබුණත් අද එන්නත මිලදී ගැනීමේ ලොකු තරගකාරීත්වයක් ඇතිවී තිබෙනවා," අමාත්‍යවරිය පැවසුවාය. විවිධ කණ්ඩායම් ගන්නා ලද තීරණ හේතුවෙන් කොවිඩ් මර්දන එන්නත ලබාදීමේ ක්‍රමවේදයෙහි ගැටලුකාරී තත්ත්ව උද්ගත වූ නමුත්, මේ වන විට එය වයස අවුරුදු හැටට වැඩි පුද්ගලයන්ට ද ලබාදීමට තීරණය කර ඇතැයි අමාත්‍යවරිය සඳහන් කළාය. එන්නත්කරණය සිදු වන්නේ කෙසේද? එන්නත ලබා ගැනීමෙන් පසු කාඩ්පතක් ලැබෙන අතර, එය සුරැකිව තබා ගන්නා ලෙස සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි. දෙවෙනි එන්නත ලබාදීමේදී ඒ සඳහා අවශ්‍ය අනුක්‍රමික අංකය මෙම කාඩ්පතේ සඳහන් වන අතර ඉදිරියේදී විදෙස් ගතවීමේදී එන්නත්කරණය සිදුකරගත් බවට සාක්ෂි වශයෙන් ද මෙම කාඩ්පත අවශ්‍ය වන බව සෞඛ්‍ය අංශ වැඩිදුරටත් නිවේදනය කර ඇත. එන්නත ලබා ගැනීමෙන් පසු ලැබෙන කාඩ්පත මෙම එන්නතත ලබා ගැනීමෙන් පසු මද උණ ගතියක්, ශරීරයේ වේදනාව වැනි සුළු සංකූලතා ඇති විය හැකිය. මේ හේතුවෙන්, ආසාත්මිකතා ඇති පුද්ගලයින් එන්නත ලබාගැනීමෙන් පසු අදාළ මධ්‍යස්ථානය තුළ පැය භාගයක කාලයක් රඳවා තබාගෙන නිරීක්ෂණය කරන ලෙසට සෞඛ්‍ය අංශවලට උපදෙස් ලැබී තිබේ. එන්නත ලබා ගැනීමට පෙර තමන්ට ඇති ආසාත්මිකතා ගැන අනිවාර්යයෙන් හෙළි කළ යුතුය. "පුද්ගලයෙකුට මෙම එන්නතෙන් මාත්‍රා 02ක් ලබාදෙනවා. පළමු මාත්‍රාව දීලා සති හතරකට පසු දෙවෙනි මාත්‍රාව ලබාදෙනවා," වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයේ වෛරස පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය ජූඩ් ජයමහ පැවසීය. එන්නත ලබා ගැනීමට පෙර තමන්ට ඇති ආසාත්මිකතා ගැන අනිවාර්යයෙන් හෙළි කළ යුතුය එන්නත වයස අවුරුදු 18ට අඩු පුද්ගලයින්ට, ගර්භනී මව්වරුන්ට, කිරි දෙන මව්වරුන්ට සහ දැඩි ආසාත්මිකතා පෙන්වා ඇති පුද්ගලයින්ට ලබාදෙන්නේ නැහැ. ඊට අමතරව සෑම පුද්ගලයෙකුම එන්නත ලබා ගැනීමට ඇති යෝග්‍යතාව සලකා බැලීමෙන් පසුවයි සෞඛ්‍ය කාර්යය මණ්ඩලය එන්නත ලබා දෙන්නේ. එන්නත ලබාදීමට පෙර ආසාදිතයෙක්ද යන්න පරීක්ෂා කිරීමක් සිදුකරන්නේ නැහැ. රෝගය කලින් වැළඳී ඇත්ද නැද්ද යන්න එන්නත්කරණය සඳහා බාධාවක් නෙමෙයි. මෙම එන්නත්කරණය සෞඛ්‍ය අංශ විසින් ඉතාම සද්භාවයෙන් යුතුව විද්‍යානුකූලව සිදුකරන දෙයක්," වෛද්‍යවරයා පැවසීය. මේ තොරතුරුද කියවන්න: