ටෝකියෝ ඔලිම්පික් උළෙල කවදා ද? එය පැවැත්විය හැකි ද?
ජපානයේ කොවිඩ් රෝගීන් වැඩිවීමක් වාර්තා වුවත්, තවත් දෙමසකට අවම කාලයක් තුළ ටෝකියෝ ඔලිම්පික් උළෙල ආරම්භ වීමට නියමිතය.
ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව (IOC) අවධාරණය කරන්නේ ටෝකියෝවේ දැනට හදිසි තත්ත්වයක් පැවතුනද ක්‍රීඩා උළෙල ඉදිරියට යා යුතු බවය. ඔලිම්පික් කවදාද, කොහේද? 2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙල 2021 ජූලි 23 සිට අගෝස්තු 8 දක්වා ජපාන අගනුවර වන ටෝකියෝ නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතය. පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙල අගෝස්තු 24 සිට සැප්තැම්බර් 5 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිතය. වෙනත් බොහෝ උත්සව මෙන්ම, කොවිඩ් නිසා මෙම උළෙලද කල් දැමීමට සිදු විය. ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙල සඳහා තරග 33ක් සහ ඉසව් 339ක් ස්ථාන 42ක පැවැත්වීමට නියමිතය. පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙල ද ක්‍රීඩා 22ක ඉසව් 539ක් ස්ථාන 21කදී පැවැත්වේ. බොහෝ තරග ඉසව් ටෝකියෝ නගරයේ පැවැත්වීමට නියමිතය. සමහර පාපන්දු ක්‍රීඩා තරග සහ මැරතන් තරග හොක්කයිඩෝ හි සප්පෝරෝ නගරයේ පැවැත්වීමට නියමිත අතර එම ප්‍රදේශවල දැනටමත් හදිසි තත්ත්වයක් නිවේදනය කර තිබේ. අගනුවර ඇති විය හැකි උෂ්ණත්වය සම්බන්ධ කරුණක් නිසා මැරතන් තරගය ටෝකියෝ නගරයෙන් පිටත පැවැත්වීමට තීරණය කෙරිණි. ජපානයේ කොවිඩ් තත්ත්වය කෙසේ ද? ජපානයේ සාපේක්ෂව අඩු කොවිඩ් රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වන නමුත් අප්‍රේල් මාසයේ දී නව ආසාදන රැල්ලක් ආරම්භ විය. පසුගිය වසරේ සිට රෝගීන් 720,000 ක් සහ මරණ 12,200 ක් පමණ එරටින් වාර්තා වී තිබේ. ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව ඉහළ යාමත් සමග, මැයි මස අවසානය දක්වා රටේ විශාල ප්‍රදේශයක හදිසි තත්ත්වයක් නිවේදනය කළ අතර සමහර ප්‍රදේශවල ජුනි 20 දක්වා සීමාවන් ක්‍රියාත්මකය. ජපානය සිය වැසියන්ට එන්නත ලබා දීම ආරම්භ කළේ පෙබරවාරි මස සිට වන අතර, වෙනත් දියුණු රටවලට වඩා එහි ප්‍රමාදයක් දක්නට ලැබිණි. මේ දක්වා, සම්පූර්ණයෙන්ම එන්නත ලබාගෙන ඇත්තේ මිලියන 2.9ක් පමණයි. එය ජපන් ජනගහනයෙන් 2.3%ක් වේ. කොවිඩ් රෝගීන් වැඩි වශයෙන් වාර්තා වන ටෝකියෝ සහ ඔසාකාහි විශාල ලෙස එන්නත් කිරීමේ වැඩසටහනක් මැයි මස අග දී ආරම්භ විය. ජූලි මස අවසන් වන විට 65ට වැඩි අයට සම්පූර්ණයෙන්ම එන්නත ලබා දීමට බලධාරීහු බලාපොරොත්තු වෙති. මේ දක්වා, සම්පූර්ණයෙන්ම එන්නත ලබාගෙන ඇත්තේ මිලියන 2.9ක් පමණයි ක්‍රීඩා සඳහා ක්‍රියාත්මක වන කොවිඩ් සීමා මොනවාද? වෛරසය හේතුවෙන් ජපානයේ දේශසීමා විදේශිකයන්ට වසා ඇත. එබැවින් කිසිදු විදේශික ක්‍රීඩා ලෝලියෙකුට උළෙල සඳහා ජපානයට පැමිණිය නොහැකිය. ස්වදේශීය ප්‍රේක්ෂකයින්ට තරග නැරඹීමට ඉඩ ලැබෙනු ඇති අතර, කොවිඩ් තත්ත්වය දරුණු වුවහොත් ප්‍රේක්ෂකයන් නොමැතිව තරග පැවැත්වීමට ඉඩ ඇත. ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සහ සහායක කාර්ය මණ්ඩල අදාළ රටින් පිටත්ව යාමට පෙර සහ ජපානයට පැමිණි පසු කොරෝනාවෛරස පරීක්ෂණය සිදු කළ යුතුය. ඔවුන්ට නිරෝධායනය වීම අවශ්‍ය නොවනු ඇති නමුත් එකම කණ්ඩායමක් සමග රැඳී සිටිමින් ප්‍රදේශවාසීන් සමඟ මිශ්‍ර වීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය. ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් එන්නත ලබා ගෙන තිබීම අනිවාර්ය නැත. නමුත් ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටු නිලධාරීන් බලාපොරොත්තු වන්නේ 80%ක් පමණ එන්නත ලබා ගෙන ඇති බවය. උළෙලට සහභාගිවන්නන්ට දිනපතා කොරෝනාවෛරස පරීක්ෂාවක් සිදු කරනු ලැබේ. මේ තොරතුරු ද කියවන්න: ඔලිම්පික් උළෙල පැවැත්වීමට ජපාන වැසියන් කැමති ද? ජනගහනයෙන් 70% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ක්‍රීඩා උළෙලට විරුද්ධ බව මෑතක දී සිදු කළ මත විමසුම්වලින් හෙළි වී තිබේ. මෙම වැඩසටහනෙන් පසු කොවිඩ් ව්‍යාප්ත වී සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියට පීඩනයක් එල්ල වේ යැයි බියෙන් ටෝකියෝ පළාත පුරා ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ට සත්කාරකත්වය සැපයීමට සැලසුම් කර ඇති නගර කීපයක්ම දැනටමත් එයින් ඉවත් වී ඇති බව වාර්තා වේ. වසංගතය හේතුවෙන් ඔලිම්පික් උළෙල පැවැත්වීම "කළ නොහැකි" බව මැයි මස මුල දී ජපාන වෛද්‍ය සංගමයක් රජයට පැවසීය. ජපානයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරික අධිපතියෙකු ද ඔලිම්පික් උළෙල පැවැත්වීමට ගත් තීරණය විවේචනය කර තිබේ. "ඔලිම්පික් උළෙල කල් දැමීමට හෝ අවලංගු කිරීමට බොහෝ දෙනෙකුට අවශ්‍ය වී තිබෙනවා. එය බලෙන් පවත්වන්න යන්නේ මොන බලයක් මත ද?," යැයි සොෆ්ට්බෑන්ක් හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී මසයෝෂි සොන් ට්විටර් පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය. මැයි අග දී, ප්‍රමුඛ පෙළේ පුවත්පතක් වන Asahi Shimbun ද ක්‍රීඩා උළෙල අවලංගු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ගේ නියෝජිතයන් පවසන්නේ කුමක්ද? විවිධ කමිටු කීපයක් සහ විශේෂඥයන් ගණනාවක් ක්‍රීඩා උළෙල පැවැත්වීම ගැන සිය අවධානය යොමු කර තිබේ. රටවල් 60 කට අධික සංඛ්‍යාවක ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් 85,000 ක් නියෝජනය කරන ලෝක ක්‍රීඩකයන්ගේ සංගමය පවසා ඇත්තේ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ගේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව වැඩි අවධානයක් යොමු කර යුතු බවය. ජපාන ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් බොහෝ දුරට නිශ්ශබ්දව සිටින නමුත් රටේ ජනප්‍රියම ක්‍රීඩා තරුව වන ටෙනිස් ශූර නයෝමි ඔසාකා පැවසුවේ මේ සම්බන්ධයෙන් විවාදයක් පැවැත්විය යුතු බවය. ටෙනිස් ශූර නයෝමි ඔසාකා ඔලිම්පික් උළෙලට සහභාගී වීම ගැන වෙනත් රටවල් පවසා ඇත්තේ කුමක්ද? කිසිදු ප්‍රධාන රටක් ක්‍රීඩා උළෙලට එරෙහිව අදහස් ප්‍රකාශ කර නොමැත. කොවිඩ් රෝගීන් වැඩිවීමත් සමඟ එක්සත් ජනපදය ජපානයට කෙරෙන සංචාර සඳහා අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කළ නමුත් නිලධාරීන් පවසන්නේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් ඔලිම්පික් උළෙලට සහභාගී වනු ඇතැයි විශ්වාස කරන බවය. "අපගේ සම්පූර්ණ කණ්ඩායම ටෝකියෝ ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා සඳහා යැවීමට සම්පූර්ණයෙන්ම කැපවී සිටිනවා," එක්සත් රාජධානි කණ්ඩායම පවසයි. චීන ජනාධිපති ෂී ජින් පිං ද සිය සහයෝගය පළ කර තිබේ. මීළඟ ශීත සෘතු ක්‍රීඩා උළෙල 2022 පෙබරවාරි මාසයේදී චීනයේ පැවැත්වීමට නියමිතය. ඔලිම්පික් අවලංගු කළ හැකිද? ඔව්, නමුත් සාමාන්‍යයෙන් යුද්ධමය තත්ත්වයක් හෝ සිවිල් කැළඹීමක් වැනි සුවිශේෂී තත්ත්වයන් යටතේ පමණි. ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව සහ සත්කාරක නගරය වන ටෝකියෝ අතර ඇති කර ගත් ගිවිසුමෙන් පැහැදිලි වන්නේ මෙම අවස්ථාව අවලංගු කළ හැක්කේ ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවට පමණක් බවය. අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව සිය මුදල්වලින් 70% ක් විකාශන අයිතියෙන් ද 18% ක් අනුග්‍රාහකත්වයෙන් ද උපයා ගනු ලබන බව විශ්වාස කෙරේ. ඔලිම්පික් උළෙල ඉදිරියට නොගියහොත්, එය අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවට මූල්‍යමය වශයෙන් හා ඔලිම්පික් අනාගතයට ද දැඩි ලෙස බලපෑ හැකිය. හදිසි තත්ත්වයක් යටතේ වුවද, ආරක්ෂිතව උළෙල ඉදිරියට යා හැකි බව අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව නැවත නැවතත් අවධාරණය කර ඇති හෙයින්, එම තීරණය නැවත හැරවීමට ඇති ඉඩකඩ අවම බව පෙනෙන්නට තිබේ. ජනගහනයෙන් 70% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ක්‍රීඩා උළෙලට විරුද්ධ බව මෑතක දී සිදු කළ මත විමසුම්වලින් හෙළි වී තිබේ ටෝකියෝව ගිවිසුම බිඳ දමා අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ තීරණයට එරෙහිව උළෙල අවලංගු කළහොත් එහි අවදානම සහ අලාභය ජපාන පාර්ශවය මත පැටවෙනු ඇත. ටෝකියෝ ඔලිම්පික් 2020 සඳහා අයවැය ඩොලර් බිලියන 12.6ක් ලෙස සඳහන් කර ඇතත් නියම පිරිවැය දෙගුණයක් විය හැකි බවට වාර්තා වී ඇත. ඔලිම්පික් උළෙලට සම්බන්ධ සියලු පාර්ශවයන් දැඩි ලෙස රක්ෂණය කර ඇති නමුත් උළෙල ඉදිරියට නොයන්නේ නම් සිදුවන පාඩු ඊට ඉහළ අගයක් ගනු ඇත. කල් දැමීම සහ ජාත්‍යන්තර ප්‍රේක්ෂකයන් නොමැතිකම හේතුවෙන් මේ වන විටත් සාමාන්‍ය ඔලිම්පික් උළෙලකින් අපේක්ෂිත ලාභය සත්කාරක රට වන ජපානයට සහ අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවට නොලැබෙනු ඇත.