اهدای جايزه ادبی و تاريخی دکتر محمود افشار به ايرانشناس هلندی
در مراسمی با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب معاصر ايران و سفير هلند در ايران چهاردهمين جايزه ادبی و تاريخی دکتر محمود افشار يزدی به ايرانشناس هلندی، پروفسور يوهانس دوبروين اهدا شد.
مراسم روز دهم خرداد و با سخنان دکترسيد مصطفی محقق داماد، از متوليان بنياد دکتر افشار در باره تاريخچه اين بنياد آغاز شد و پس از آن دکتر نصرالله پورجوادی، دکترعلی ‌اشرف صادقی، صادق سجادی و مريم حسينی سخن گفتند. دکتر پورجوادی با قدردانی از نزديک به پنجاه سال تلاش و تحقيقات پروفسور دوبروين در زمينه زبان و ادبيات فارسی، تاکيد کرد که به دليل دشواری خواندن شعر فارسی، ايرانشناسانی که درباره شعر فارسی کار کرده باشند، اندک اند و عمده تلاش دوبروين در حوزه شعر فارسی بوده است. آقای پورجوادی گفت: تحول شعر فارسی در نيمه دوم قرن پنجم، زبان فارسی را محمل و واسطه ای برای بيان احوال و انديشه های عميق عرفانی کرد. اين انديشه ها ابتدا با رباعی ها و بعد با غزليات و مثنوی ها و توسط بزرگانی چون سنايی، عطار، مولانا ، سعدی و حافظ سروده شده است. اين افراد زبان فارسی را وارد ساحت جديدی کردند و چون زبان فارسی حامل پيام عميق و معنوی بود، در آسيای مرکزی، شبه قاره هند و پاکستان، قلمرو عثمانی و بخش هايی از اروپا گسترش يافت و توانست دل ها را در آنجاها فتح کند. وی در ادامه گفت از نظر تاريخی مهم ترين اين شخصيت ها سنايی بود و پروفسور دوبروين به زبان خاص صوفيانه و تعابير و استعاره ها و مضامين اشعار او توجه داشته و تا حدودی توانسته رموز اين الفاظ را در آثار خود بشکافد. علی اشرف صادقی هم در باره پيوند زبان فارسی با مفاهيم عرفانی و از اينکه حدودا از چه زمان زبان فارسی آماده بيان مفاهيم عرفانی شد، سخن گفت. مريم حسينی هم در سخنان خود زبان دوبروين در دو کتاب شرع و شعر و شعر صوفيانه فارسی را بررسی کرد و گفت اين دو کتاب مورد توجه عارفان و سخن شناسان بوده و آشنايی با سنايی و اشعار او را برای خوانندگان غربی ميسر ساخته است. او در باره کتاب شرع و شعر گفت اين نخستين کتابی است که در آن به دوران های مختلف زندگی و انديشه ها و آرای سنايی و بازتاب آن در آثار او پرداخته شده است. خانم حسينی با اشاره به اينکه اين کتاب همراه با تحليل های تاريخی و بررسی های نسخه شناسی مثنوی های سنايی و کليات ديوان او همراه است، آن را يکی از برترين تحقيقات آکادميک دانست. در ادامه برنامه، دکتر مجدالدين کيوانی، استاد دانشگاه، بيانيه چهاردهمين دوره جايزه ادبی و تاريخی دکتر محمود افشار را قرائت کرد و با برشمردن خدمات او به زبان و ادب فارسی با اهدای قاليچه ای که نام پروفسور دوبروين برآن بافته شده بود، از او قدردانی کرد. پروفسور دوبروين نيز به زبان فارسی از علاقه اش به سنايی و دشواری های تحقيق درباره سنايی و درباره برخی نسخه های خطی آثار سنايی در کتابخانه های هلند سخن گفت. اين مراسم در باغ موقوفه دکتر افشار برگزار شد، جايی که به حکايت کتيبه آن روزگاری پذيرای محمد مصدق، محمدعلی فروغی، محمد قزوينی، سيدحسن تقی زاده، علی اکبر دهخدا، ملک الشعرای بهار و.. بوده است. بنياد خيريه موقوفه دکتر محمود افشاريزدی نزديک به نيم قرن پيش برای ترويج زبان فارسی و تاريخ و جغرافيای ايران تاسيس شد. بنا به وصيت دکتر افشار اين بنياد در صورت افزايش درآمد، می تواند علاوه بر تاليف و چاپ کتاب، مبلغی را برای تشويق دانشمندان، دانش پژوهان، نويسندگان و شاعران اختصاص دهد. اين جايزه از سال ۱۳۶۸ بنيان گذاشته شده و در دوره های پيشين به دانش پژوهان و دانشمندانی از کشورهای هند، پاکستان، ايران، چين، تاجيکستان، انگلستان، ژاپن و آمريکا تعلق گرفته است. درباره پروفسور يوهانس دوبروين پروفسور يوهانس دوبروين دوازدهم ژوئيه ۱۹۳۱ در شهر تاريخی ليدن هلند متولد شد. در دانشگاه قديمی و مشهور ليدن تحصيل کرده و زبان های فارسی و ترکی را نزد کارل يان، مترجم و مصحح از جامع التواريخ رشيدالدين فضل الله همدانی آموخته و دروس مربوط به معارف اسلامی را با استادانی چون کرامر، شاخت و بونه باکر گذرانيده است. پروفسور دوبروين در طرح استخراج و تاليف فهرست احاديث اسلامی در آکادمی پادشاهی علوم هلند و در ويراستاری ترجمه انگليسی تاريخ ادبيات فارسی نوشته يان ريپکا همکاری داشته است. او سال ها گنجينه دار بخش خاورميانه موزه دولتی قوم شناسی هلند، دانشيار و استاد زبان فارسی دانشگاه ليدن بوده و در تاليف و ويراستاری تاريخ ادبيات فارسی همکاری داشته است. دوبروين از ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۵ عضو هيات مديره و دبير انجمن ايرانشناسان اروپا بوده و از ۱۹۷۰ تا ۲۰۰۵ عضو هيات اجرايی دايره المعارف اسلام از انتشارات موسسه بريل ليدن و عضو مشاور برای ادبيات فارسی در دايره المعارف ايرانيکا، دبير و خزانه دار انجمن هلند و ايران و سردبير مجله پرزيکا ( نشريه انجمن هلند و ايران ) است. پروفسور دوبروين کتاب شازده احتجاب نوشته هوشنگ گلشيری را نيز به هلندی ترجمه کرده است. خدمات