آینده نامعلوم گروگانگیری در افغانستان
ماجرای گروگان گیری ۲۳ شهروند عمدتا زن کره ای در افغانستان سرانجام پایان یافت، اما با توجه به نزدیک تر شدن فعالیت طالبان در مناطقی در اطراف کابل، پایتخت، این پرسش هنوز باقیست که آینده این گونه آدم ربایی ها از سوی شبه نظامیان طالبان، چه گونه خواهد بود؟
گروگان گیری در افغانستان بی سابقه نیست. گروه های مسلح رقیب در سال های ۱۳۷۱- ۱۳۷۴ در گوشه و کنار کابل و شهرهای عمده دیگر، افراد نظامی و غیرنظامیانی را که ظن آن می رفت با گروه رقیب رابطه دارند، به گروگان می گرفتند و آنان را به هدف "تبادله" اسرای جنگی نزد خود نگه می داشتند. در آن سال ها، اگرچه ده ها تن از گروگانان در نتیجه "معامله"، از سوی گروه های مسلح رقیب آزادی خود را باز یافتند اما صدها تن از گروگانها ناپدید شدند که تاکنون اطلاع چندانی از سرنوشت آنان در دست نیست. این نوع گروگان گیری ها، به خصوص بازداشت غیرنظامیان، پس از تسلط طالبان بر کابل و بخش اعظم افغانستان در سال ۱۳۷۵ نیز به اشکال مختلفی ادامه یافت که انگیزه سیاسی این گروگان گیری ها چندان پر رنگ نبود و بیشتر شکل اخاذی و آزار و اذیت را به خود می گرفت. اما آدم ربایی و بازی سیاسی با سرنوشت گروگانان غیرنظامی در افغانستان پس از طالبان، رواج پیدا کرد که گفته می شود کم و بیش با رفتار جنگجویان عراقی مخالف حضور نیروهای آمریکایی در آن کشور، شباهت هایی دارد. 'طعم شیرین گروگانگیری' طالبان بعد از تجدید قوا در جنوب افغانستان در سه سال پیش، ابتدا تاکتیک ترور شخصیت های روحانی و روسای شوراهای قومی را در پیش گرفتند و در مرحله بعدی، به گروگان گیری کارکنان ساختمانی، پزشکان و اعضای نهادهای غیردولتی روی آوردند و این بازی را به منظور گرفتن امتیاز از حکومت افغانستان، بدون تفکیک شهروندان خارجی و داخلی آغاز کردند. نمونه واضح این ماجرا، گروگان گیری ماسترو جیاکوموی ایتالیایی بود که گفته شد برای روزنامه "لا ريپوبلیکا" کار می کرد. بدین ترتیب، طالبان نخستین بار طعم شیرین گروگان گیری را چشیدند. اما با بریدن سر اجمل نقشبندی، همکار افغان آقای جیاکومو، کام حکومت افغانستان را تلخ کردند. مذاکرات پیچیده به نظر می رسد که در آزادی ۲۱ شهروند کره ای ، مذاکرات پیچیده ای میان حکومت و طالبان انجام گرفت. گفته می شود برخلاف گذشته پس از یک دوره مذاکرات با گروه طالبان، حکومت افغانستان در رد پذیرش شرایط طالبان برای آزادی گروگان ها، سرسختی نشان داد. هرچند بخشی از اعضای حکومت، از روی ناگزیری ترجیح می دادند که دادن امتیازات دوباره به طالبان مورد بررسی قرار داده شود، اما این معادله به دلیل ادعای برخی مقامات افغانستان که سازمان استخبارات ارتش پاکستان را در این کار دخیل می دانستند، یک باره برهم خورد و راه را برای ورود هیات مذاکره کننده کره جنوبی در مذاکرات مستقیم با طالبان باز کرد. برخی آگاهان در کابل بدین باورند که آمریکایی ها، مقامات افغان را از قبول خواسته های طالبان برای رهایی ۱۲ تن از همکاران آنها از زندان پلچرخی کابل بر حذر داشتند؛ زیرا گردن نهادن به خواسته های طالبان، اعتبار حکومت افغانستان و نیروهای بین المللی ضد تروریسم را در افکار عامه دنیا زیر سوال می برد و همچنان طالبان را به گروگان گیری بیشتر در این کشور تشویق می کند. امتيازی به طالبان در مورد سفر شهروندان کره ای وابسته به کلیسای جمعیت سیمول، استان گیونگی کره به افغانستان، هیچ یک از جوانب توضیح روشن ارایه نکرده اند. برخی منابع امنیتی افغان ظاهرا با صدور ویزا برای یک گروه ۲۳نفری کره ای، از قبل موافقت نکرده بودند. سفر تقریبا خودسرانه مبلغين مسیحی کره ای، آن هم در مسیر خطرناک کابل - قندهار، نیز استدلال مقامات حکومتی افغان را بیش از پیش تقویت کرد و برای پرهیز از دادن امتیازی دیگر به طالبان، به حکومت کره جنوبی اجازه دادند که بحران گروگان گیری را با مذاکره رو در رو با طالبان حل کنند. بلافاصله پس از آن، هیات کره ای به اسلام آباد سفر کرد و موازی با آن، سفیر کره در افغانستان، در چندین نوبت با نمایندگان طالبان در غزنی به مذاکره نشست؛ دیداری که به آزادی گروگان ها انجامید. هرچند طالبان قادر به آزادی دوازده زندانی خود نشدند اما این که یک کشور خارجی حاضر شد به عنوان یک طرف قضیه با آنان وارد معامله شود، امتیازی بود که در گذشته به دست نیاورده بودند. ناظران اوضاع نیز تایید می کنند که طولانی کردن مذاکرات با هیات کره جنوبی، هم از لحاظ چانه زنی درباره کسب امتیاز پولی و هم از حیث اهمیت سیاسی آن برای طالبان، یک اقدام عمدی بود. طالبان خواهی نخواهی اعلام توافق مقامات کره ای برای پذیرش خروج حدود دوصد تن از کارکنان امور مهندسی و پزشکی کره ای از افغانستان را به حساب پیروزی خود در رسانه ها مطرح کرده اند. ممکن است عدم افشای جزییات این معامله، جزو توافقات دو طرف باشد، چنانکه به گفته برخی ناظران، مقامات ایتالیایی نیز در بدل آزادی خبرنگار روزنامه "ريپوبلیکا" برای طالبان مبالغ هنگفتی را پرداخته بودند. نگرانی فزاینده حال سوال این است که عملیات گروگان گیری از سوی طالبان پس از این به همین شکل ادامه خواهد یافت و یا این که نحوه برخورد آنان تغییر خواهد کرد؟ کارشناسان باور دارند که طالبان به طور قطع این روند را متوقف نخواهند کرد، آنان از گروگان گیری خارجیان و افغان های عضو نهادهای خیریه بین المللی به عنوان ابزاری برای رسیدن به خواسته هایشان استفاده می کنند. این درحالیست که خارجیان عضو شرکت های مختلف در داخل افغانستان و آنانی که تازه به این کشور سفر می کنند، پس از این با نگرانی ها و چالش های سختی رو به رو خواهند بود. کاهش ورود کارشناسان و کارکنان داخلی و خارجی موسسات خدماتی در ولایات عمدتا جنوب افغانستان، به نوبه خود، بر روند بازسازی در این مناطق نیز تاثیری نامطلوب برجای می گذارد. ماجرای گروگان گیری شهروندان کره ای، دست کم سیاست حکومت افغانستان را مشخص کرد که اگر شهروندان کشورهای خارجی در افغانستان از سوی گروه های مسلح ربوده می شوند، حکومت افغانستان مکلف نیست که با آزاد کردن فعالان خطرناک طالبان، آزادی آنان را باز خرید کند. خدمات