بازسازی؛ مسئوليت بزرگ جهان در برابر افغانستان
آشناترين کلمه ای که پس از سال های جنگ در افغانستان از هر شهروند افغان شنيده می شود، بازسازی است و تقريبا تمامی نهادهای دولتی نيز ادعا می کنند که ظرف چهار سال گذشته بيشتر فعاليت های خود را به گسترش برنامه های بازسازی در اين کشور اختصاص داده اند.
ولی اهداف کلی دولت در زمينه بازسازی کدام ها بوده است و ميزان موفقيت ها و ناکامی های دولت در طول مدتی که از آغاز برنامه های بازسازی در افغانستان می گذرد را چگونه می توان مشاهده کرد؟ پس از فروپاشی رژيم طالبان در افغانستان، جامعه جهانی با متعهد شدن به ارايه کمک به برنامه های بازسازی اين کشور، در واقع مسئوليت خيلی بزرگی را متقبل شد. اقتصاد مبتنی بر توليد ترياک، بيکاری، گرسنگی فراگير، نظام آموزشی عقب مانده و وضعيت نابسامان امنيتی، شناسه های اصلی افغانستان پس از طالبان بود. کشورهای جهان، به پرداخت ۱۲ ميليارد دلار به برنامه های بازسازی افغانستان متعهد شدند که تا حالا بيش از هشت ميليارد دلار از اين کمک ها، در افغانستان به مصرف رسيده است. محمد امين فرهنگ، وزير اقتصاد افغانستان می گويد که کمتر از يک چهارم کل کمک های جامعه جهانی در اختيار دولت افغانستان قرار داده شده و باقی پول ها را سازمان ملل متحد و سازمان های غير دولتی مصرف کرده اند. به اين ترتيب، روشن می شود که دولت افغانستان در چهار سال گذشته نزديک به دو ميليارد دلار از محل کمک های جهانی مصرف کرده است. حالا سوال عمده اين است که بيش از شش ميليارد دلار ديگر را سازمان ملل متحد و سازمان های غير دولتی در چه زمينه هايی و به چه اشکالی مصرف کرده اند؟ آدرين ادوارد، سخنگوی سازمان ملل متحد در افغانستان به اين باور است که تمامی اين شش ميليارد دلار در زمينه ای پيشبرد افغانستان به سوی ثبات و انکشاف خرج شده است. او می گويد: "اين پول در برنامه های زيادی به کار گرفته شده است، از جمله برگزاری دو انتخابات رياست جمهوری و پارلمانی، ظرفيت سازی در نهادهای دولت، تشکيل قوانين، تربيت پليس و ارتش ملی، اصلاحات قضايی، بازگردان کودکان به مکتب، اجرای برنامه های بهداشتی و بازگرداندن پناهجويان افغان به کشورشان." ظرفيت سازی در دولت افغانستان که سخنگوی سازمان ملل متحد از آن نام می برد، به باور کارشناسان مسايل افغانستان به مفهوم استخدام مشاوران خارجی با حقوق بلند است. غلام نبی فراهی، استاد اقتصاد در دانشگاه کابل می گويد که تنها بيش از صد ميليون دلار سرازير شده به افغانستان، صرف تامين مصارف مشاوران خارجی وزارت خانه ها شده است. این در حالی است که حامد کرزی، ریيس جمهور افغانستان همواره ادعا می کند اعضای کابينه ای او، از تخصص و کارايی لازم برای انجام کار برخوردار هستند. خدمات