شجريان هم نوا با بم خواند
محمدرضا شجريان پس از سال ها برای مردم و به خاطر مردم خواند. آن هم چه خواندنی !
چند سال بود به دلايلی که هرگز گفته نشده، به بهانه های مختلف از اجرای برنامه های او در داخل کشور ممانعت می شد. پس از زلزله دهشتبار پنجم دی در بم، شجريان اعلام کرد به نفع مردم بم خواهد خواند و خواند. اين کنسرت به مدت سه شب پی در پی از بيست و چهارم تا بيست و ششم دی در تالار بزرگ کشور واقع در ساختمان وزارت کشور ايران برگزار شد. با توجه به وسعت و ظرفيت ۳۰۰۰ نفری تالار قيمت بليت ها از نه هزار تا سی هزار تومان بود. در سه روزی که بليت به فروش می رسيد، از صبح زود صف های طولانی در برابر مراکز فروش بليت تشکيل می شد. به رغم اينکه برای جلوگيری از ورود بليت به بازار سياه تمهيداتی انديشيده شده بود و به هيچ کس بيش از دو بليت فروخته نمی شد، اما دلال ها موفق شدند قيمت بليت را در بازار سياه در مواردی تا صد و پنجاه هزارتومان بالا ببرند. در طول برگزاری کنسرت ها، تعداد زيادی مامور انتظامی و يک ماشين آتش نشانی با راننده و در محوطه بيرونی تالار ايستاده بودند. پس زمينه صحنه با نمای ويران و کاهگلی ارگ بم تزيين شده بود و شجريان و ارکسترش بر تلی از خشت و خاک نشسته و برنامه اجرا کردند. پيش از آغاز برنامه متنی که شجريان در باره بم و بازماندگانش نوشته بود، با صدای خودش پخش شد. قسمتی از گفتار چنين بود : « ... آنها که فرصت يگانه زندگی را باختند، قربانی غفلت همه ما شدند، هم از اين روست که بايد يادشان را زنده نگه داريم تا ديگر بار جامعه ما شاهد قربانيانی چنين بی شمار و گسترده نباشد. اکنون بايد توان زاری خود را به نيروی زندگی بدل کنيم و اميد را برای آنان که مانده اند، ارمغان آوريم . کودکانی که وجودشان سرچشمه شادی و سبکباری زندگی است، فردايی روشن را چشم در چشم ما دوخته اند. ايران آينده را کودکان امروز می سازند. دوستشان بداريم.» اين متن با جمله « خاک پای ملت ايران محمد رضا شجريان » به پايان می رسيد. شجريان را بزرگان موسيقی سنتی ايران، حسين عليزاده و کيهان کلهر با تار و کمانچه همراهی می کردند و همايون شجريان نيز هم تنبک می زد و هم در خواندن بعضی قسمت ها با پدرش همکاری می کرد. دربخش نخست شعر مشهور مولانا «بی همگان به سر شود» در دستگاه نوا و گوشه نهفت توسط اين گروه اجرا شد. سپس با کمانچه نوازی گوش نواز کيهان کلهر آواز کرد بيات با غزلی از هوشنگ ابتهاج توسط استاد شجريان اجرا شد. بعد استاد دوبيتی هايی از باباطاهر را در کرد بيات و در آخر تصنيف « بی همگان به سر شود » را در دستگاه نوا خواند. در بعضی موارد آواز يا تصنيف دوصدايی خوانده می شد و در قسمت هايی همايون شجريان يک لحظه بعد از استاد می خواند و به نظر می رسيد که صدای دوم پژواک صدای اول است. اين سبک از اجرا که بسيار جذاب بود، برای نخستين بار در ايران اجرا می شد. آنها که فرصت يگانه زندگی را باختند، قربانی غفلت همه ما شدند، هم از اين روست که بايد يادشان را زنده نگه داريم تا ديگر بار جامعه ما شاهد قربانيانی چنين بی شمار و گسترده نباشد. اکنون بايد توان زاری خود را به نيروی زندگی بدل کنيم و اميد را برای آنان که مانده اند، ارمغان آوريم . کودکانی که وجودشان سرچشمه شادی و سبکباری زندگی است، فردايی روشن را چشم در چشم ما دوخته اند. ايران آينده را کودکان امروز می سازند. دوستشان بداريم بخشی از متنی که شجريان برای بم و بازماندگانش نوشته است قسمت دوم با قطعه ای از ساخته های عليزاده در دستگاه راست پنجگاه و شعر سعدی آغاز شد. سپس تصنيف دلنشين « سمن بويان»، ساخته کيهان کلهر اجرا شد و بعد شعر معروف حافظ ، از اين سموم که بر طرف بوستان بگذشت / عجب که رنگ گلی ماند و عطر نسترنی / ... به صبر کوش تو ای دل که حق رها نکند / چنين عزيز نگينی به دست اهرمنی / در گوشه نی ريز و با صدايی در اوج خوانده شد. پس از آن طبق برنامه نوبت چهار مضراب دشتی ساخته عليزاده و تصنيف « فرياد» با شعری از اخوان ثالث بود. شنيدن اين تصنيف که در اوج و در قسمت هايی دوصدايی اجرا می شد، روح و روان آدمی را تکان می داد. بعد يک هم آوازی در قرائی با دوبيتی های بابا طاهر و در آخر تصنيف « بوسه های باران» ساخته عليزاده با شعر شفيعی کدکنی خوانده شد. پس از پايان برنامه حاضران به احترام شجريان برخاستند و دقايق متمادی او و گروهش را تشويق کردند. جمعی از جوانان به نزديک صحنه رفتند و ضمن تشويق از استاد می خواستند تا تصنيف « مرغ سحر » را بخواند. و استاد خواند. چه خواندنی. جوانان دست هايشان را بالای سر برده و با حرکاتی آرام به طرفين حرکت می دادند. شجريان با اشاره دست از آنها خواست تا با او و همايون بخوانند و لحظاتی بعد جمعيت حاضر در تالار هم صدا با استاد می خواندند. و البته در ميان آن همه صدا، صدای شجريان به خوبی شنيده می شد. عجبا که اين ملت هنوز با اشعار دوران مشروطيت درد خود را بيان می کند. شجريان اعلام کرده با درآمد اين کنسرت ها و آنچه که مردم به حساب او واريز کنند يک مکان فرهنگی در بم ساخته خواهد شد. می توان شهادت داد که هزينه هر آجر اين بنا را مردم با عشق پرداخت کرده اند. اگر روزگاری مورخی بخواهد تاريخ اجتماعی بيست و پنج سال گذشته را بنويسد، يکی از مستندات معتبر برای پی بردن به شرايطی که مردم در اين مدت در آن زندگی کرده اند، مروری بر آثار محمدرضا شجريان خواهد بود. چرا که او هميشه از مردم و برای مردم خوانده است. خدمات