افزایش تورم و انصراف بانک مرکزی ایران از حذف چهار صفر تا اطلاع ثانوی
بانک مرکزی ایران گزارش داده است که نرخ تورم در تیرماه به مرز ۲۳ درصد رسیده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیشتر از هفت درصد افزایش نشان می دهد.
گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که رشد تورم همچنان ادامه دارد بنابر این گزارش، نرخ تورم که در خرداد ماه امسال ۲۲.۴ درصد بود، در تیرماه به ۲۲.۹ درصد رسیده است. ابوالفضل اکرمی مدیر کل اقتصادی بانک مرکزی گفته که "به دلیل افزایش نرخ تورم، اجرای طرح حذف چهار صفر از پولی ملی تا سال ۱۳۹۳ منتفی است." تورم به معنی افزایش سطح عمومی قیمت هاست و نرخ آن در ایران با محاسبه قیمت ۳۵۹ قلم کالا و خدمات مصرفی تعیین می شود. برای محاسبه نرخ تورم، بانک مرکزی هر ماه آمار قیمت کالاها و خدمات مصرفی را در مناطق شهری و روستایی تهیه و با بررسی آن نرخ تورم را تعیین می کند. با آنکه نرخ تورم هر ماه محاسبه می شود اما نرخ رسمی تورم بر اساس تغییرات یک سال گذشته تعیین می شود. کالاها و خدماتی که در محاسبه نرخ تورم مورد بررسی قرار می گیرد، عبارتند از: "خوراکی ها و آشامیدنی ها"، "دخانیات"، "پوشاک و کفش"، "مسکن"، "آب و برق"، "گاز و سایر سوخت ها"، "اثاث و لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه"، "حمل و نقل و ارتباطات"، "تحصیل، بهداشت و درمان"، "تفریح و امور فرهنگی"، "رستوران و هتلداری" و "کالاهای و خدمات متفرقه". گزارشها نشان می دهد که نرخ تورم در ماههای اخیر همواره رشد پیدا کرده است و نشانی از توقف روند رو به رشد آن به چشم نمی خورد. بنابر گزارشهای بانک مرکزی ایران، برخلاف سال گذشته، بعد از حذف یارانه ها، قیمت انواع مواد خوراکی افزایش چشمگیری پیدا کرده و این روند کمابیش ادامه دارد. برنامه حذف یارانه ها از زمستان سال ۱۳۸۹ شروع شد، اما به نظر می رسد آثار حذف یارانه ها به تدریج ظاهر شد و به گرانی قابل توجه کالاها در ماه‌های بعد انجامید. مجلس به دلیل افزایش شدید قیمت ها سعی کرد مانع از اجرای مرحله دوم برنامه حذف یارانه ها با سرعت دلخواه دولت شود و دولت نیز در مواجهه با رشد شدید قیمت ها ناچار شده است که اجرای مرحله دوم حذف یارانه ها را به تعویق بیندازد. تحریم های اتحادیه اروپا و آمریکا نیز مزید بر علت شده است و مقامات اقتصادی ایران اکنون بیشتر به دنبال کنترل قیمت بازار کالاهای مصرفی و ارز هستند که همزمان با اعمال تحریم های تازه متلاطم شده اند. انصراف از حذف چهار صفر تا اطلاع ثانوی غیر از این، بانک مرکزی هم به دلیل رشد سریع تورم، از اجرای برنامه حذف چهار صفر از پول ملی نیز منصرف شده است. مدیرکل اقتصادی بانک مرکزی می گوید: "نرخ تورم در زمان مطرح شدن برنامه حذف چهار صفر از پول ملی حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد بود، اما اکنون نرخ تورم بیشتر از ۲۲ درصد است، نرخ تورم تاثیر زیادی در اجرای این طرح دارد." به گفته آقای اکرمی، "اجرای این طرح نیاز به شرایط باثبات تر اقتصادی دارد و شرایط اقتصادی در سال جاری با سال های گذشته متفاوت است، زیرا حلقه تحریم ها تنگ تر شده است." طرح حذف چهار صفر از پول ملی از مدتها پیش مطرح بوده ولی هنوز دولت آن را برای تصویب به مجلس ارائه نکرده است برای همین هم مدیر کل اقتصادی بانک مرکزی می گوید که حذف چهار صفر از پول ملی تا دو سال دیگر منتفی است. به دلیل نرخ بالای تورم در ایران طی سی و چند سال گذشته، قیمت گذاری کالا و خدمات به ریال و حتی تومان در ایران مستلزم استفاده از رقم های درشت است و کاربرد ریال در محاسبات بزرگتر، مانند گزارش های مالی شرکت ها و یا بودجه دولتی، به معنی استفاده از ارقام نجومی است و هدف از حذف چهار صفر، سهولت بیشتر در قیمت گذاری و محاسبات است. طی این مدت، نه تنها قدرت خرید ریال در داخل کاهش یافته، بلکه نرخ برابری آن در برابر ارزهای خارجی هم به شکلی سرسام آور سقوط کرده است به نحوی که یک دلار آمریکا که در سال ۱۳۵۷ حدود ۷۰ ریال (هفت تومان) ارزش داشت، در حال حاضر، بیش از ۲۰ هزار ریال (۲ هزار تومان) ارزش دارد.