درگیری کردها و جهادی ها، عاملی برای تفرقه در میان مخالفان دولت سوریه
چند نبرد شدید بین گروههای جهادی و کردهای مسلح درسوریه، سبب شده به آنچه که به سرعت به صورت یک جنگ داخلی در داخل یک جنگ داخلی، در می آید لایه تازه ای اضافه شود.
پیکارجویان کرد با شبه نظامیان النصره در نزدیکی مرزترکیه درگیر هستند کردهای سوریه، اولین گروه ضد دولتی بودند که با جهادی‌ها درگیر شدند و تلفات سنگینی به نفرات جبهه نصرت و نیز گروه موسوم به دولت اسلامی عراق و بلاد شام، دو گروهی که با القاعده مرتبط بودند، وارد کردند. هنگامی که پیکارجویانی که رهبری مبارزات خشونت آمیزی را برای ایجاد دولت های کوچک اسلامی در شمال عراق داشتند، سعی کردند قدرت خود را به مناطق نفت خیزی که در کنترل گروههای سکولار کرد بود گسترش دهند، شکاف در داخل جهادی ها بیشتری شد. رامی عبدالرحمان، از دیدبان حقوق بشر در سوریه، یک گروه طرفدار مخالفان دولت سوریه که در لندن مستقر است، به بی بی سی گفت که حمله نفرات جبهه نصرت، به گروهی از پیکارجویان زن کرد، در استان شمالی حسکه در ماه ژوئیه، دلیل تازه ترین درگیری ها بود. در جریان این درگیری، پیکارجویان حزب اتحاد دموکراتیک، که قدرتمندترین حزب کرد سوریه است، گروههای وابسته به القاعده و سلفی ها را از شهر راس العین در شمال شرق سوریه بیرون راندند و کنترل یک پست مرزی با ترکیه را به دست گرفتند. بنا بر گزارش ها با تشدید درگیری در اواخر ماه ژوئیه، پیکارجویان جهادی نیز چند صد غیرنظامی کرد را به قتل رساندند. در واکنش به این درگیری ها روسیه نیز مانند آمریکا حمله به غیرنظامیان در شهرهای تل حاصل و تل اران، واقع در جنوب شرق حلب را محکوم کرد. عیسی حسو، سیاستمدار سرشناس کرد نیز به دست پیکارجویان کشته شد. موضع کردهای سوریه کردها بزرگترین اقلیت قومی سوریه هستند و ده درصد جمعیت یعنی حدود دو تا سه میلیون نفر از جمعیت این کشور را تشکیل می دهند از هنگام شروع شورش ها علیه حکومت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه در مارس ۲۰۱۱، کردها با اجتناب از درگیری با رژیم و مخالفان، عمدتا تلاش می کردند تا زد و خوردها به مناطق تحت کنترل آنان کشیده نشود. ولی درگیری اخیر با جهادی ها عملا به این تاکتیک پایان داده و به کردها اجازه داده که قدرت خود را در چندین شهر شمالی سوریه تحکیم بخشند. صالح مسلم، رئیس حزب اتحاد دموکراتیک کردها، به مخالفان سوریه و نیز ترکیه اطمینان داده که خودمختاری دوفاکتوی (عملا) مناطق تحت کنترل کردها موقتی بوده و فقط تا هنگام رسیدن شورشیان به اهدافشان ادامه خواهد داشت. وی همچنین تاکید کرده که این حزب درصدد تاسیس یک کردستان مستقل درسوریه نیست. در داخل قیام مسلحانه در سوریه، خصومت نسبت به کردها منحصر به گروههای جهادی نیست. سرهنگ عبدالجبار العکیدی، فرمانده شورای نظامی ارتش آزاد سوریه در حلب، اخیرا حزب اتحاد دموکراتیک را متهم به همدستی با دولت سوریه کرد و در یک سخنرانی ویدیویی سوگند خورد که این حزب را متلاشی کند. آقای مسلم، رهبر حزب اتحاد دموکراتیک بر این موضوع پافشاری می کند که این حزب بخشی از انقلاب است و یادآور می شود که شماری از همقطارانش هنگامی که در کنار ارتش آزاد سوریه با نیروهای سوری در حلب و سایر شهرها می جنگیدند، جان خود را از دست دادند. کردها بزرگترین اقلیت قومی سوریه هستند و ده درصد جمعیت یعنی حدود دو تا سه میلیون نفر از جمعیت این کشور را تشکیل می دهند و عمدتا در شمال سوریه زندگی می کنند. کردها که در رژیم حزب بعث سوریه، از بیشتر حقوق مدنی خود محروم بودند، مدت ها قبل از ناآرامی های اخیر شورش کرده بودند. در سال ۲۰۰۴، ده ها فعال کرد در جریان شورش در شهر قامشلی در شمال شرق سوریه کشته شدند. آقای مسلم می گوید: "کشتار قامشلی در آنموقع موجب همبستگی در میان اعراب نشد. مردم سوریه نباید این موضوع را فراموش کنندکه این کردها بودند که خیلی جلوتر از عرب ها علیه رژیم قیام کردند." ولی این تنها کردها نیستند که جهادی ها با آنان درگیر شده اند. زد و خوردهای پراکنده ای نیز بین جهادی ها و سایر گروه های شورشی سوری اتفاق افتاده است. گروه های وابسته به القاعده، چند فرمانده ارتش آزاد سوریه رابه قتل رسانده اند که از سرشناس ترین آنان کمال حمامی، عضو شورای عالی نظامی بود که اوایل ماه ژوئیه گذشته کشته شد. با وجود کشتارها و صحبت انتقام، ارتش آزاد سوریه هنوز علیه گروههای جهادی اعلان جنگ نکرده است. ولی در مقایسه با گردان های ارتش آزاد سوریه که از نظر تشکیلاتی قوی نیستند، برای گروه های جهادی جنگ با پیکارجویان کرد که تعدادشان به ۱۰ هزار نفر می رسد، به مراتب دشوارتر خواهد بود. در همین حال کردستان عراق را نیز نباید فراموش کرد. مسعود بارزانی رئیس دولت محلی اقلیم کردستان عراق، به گروههای جهادی هشدار داده که برای حمایت از کردهای سوریه می تواند مستقیما مداخله کند. واکنش ترکیه نقش ترکیه تحت تاثیر مذاکرات صلح با پ ک ک قرار گرفته است مقامات ترکیه نیز از موفقیت های حزب اتحاد دموکراتیک به شدت ناخرسندند. این حزب با حزب کارگران کردستان (پ ک ک) که ده ها سال با دولت ترکیه در حال جنگ بوده، ارتباط نزدیکی دارد. کردهای سوریه به نوبه خود ترکیه را متهم می کنند که به گروههای جهادی، که حضور چشمگیری در مناطق نزدیک به مرز ترکیه دارند، کمک می کند. دولت ترکیه در حال حاضر با حزب کارگران کردستان سرگرم گفتگوی صلح است ولی هنوز می خواهد مانع از این شود که به دلیل دستیابی کردهای سوریه به خودمختاری دوفاکتو، موقعیت حزب کارگران کردستان در پای میز مذاکره قوی تر شود. با این وجود، دعوت مقامات ترکیه از آقای مسلم برای بازدید از این کشور، ممکن است نشان دهنده تغییر موضع مثبتی در سیاست ترکیه در قبال کردهای سوریه باشد. دلیل اصلی بشار اسد برای بیرون بردن نیروهایش از مناطق کردنشین سوریه در سال گذشته، این بود که بتواند توجه خود را به جنگ در ناحیه دیگری متمرکز کند. ولی در ضمن این اقدام می توانست کردها را علیه دولت ترکیه بسیج کند. با اعلام مذاکرات ترکیه با حزب کارگران کردستان، این تلاش عمدتا بی نتیجه مانده است. معهذا وضعیت موجود همچنان به نفع رژیم سوریه است چون زد و خوردهای داخلی بین کردها و شورشیان در شمال، جنگ علیه نیروهای بشار اسد را در جنوب سوریه مختل خواهد کرد.