ویروس کرونا؛ چین در ابتدای شیوع دست به چه اقداماتی زد؟
ایالات متحده و دیگر کشورها سوالاتی درباره میزان شفافیت چین در ابتدای پدیدار شدن ویروس کرونای جدید مطرح کرده‌اند.
مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا، از منتقدان اصلی واکنش چین به بیماری بوده است ما درباره اتفاقاتی که در چین افتاد، و حرف‌هایی که مقام‌های آن درباره شیوع بیماری زدند و اقداماتی که کردند چه می‌دانیم؟ سیر اتفاقات به این شرح بود: ۱ دسامبر - به گزارش هفته‌نامه پزشکی لنست، اولین مورد بروز علائم بیماری در این تاریخ رویت شد، اما گمان می‌رود که ویروس نخستین بار در ماه نوامبر پدیدار شده باشد. ۲۷ دسامبر - پزشکی در یکی از بیمارستان‌های غیرشهری استان هوبی بیماری سارس‌گونه‌ای را به مقامات چینی گزارش می‌کند. موارد ابتلا در ان لحظه رو به فزونی بود. ۳۰ دسامبر - کمیسیون بهداشتی هوبی به بیمارستان‌های محلی درباره "نوعی سینه‌پهلو با علل نامعلوم" هشدار می‌دهد، و از آن‌ها می‌خواهد که هر گونه اطلاعات مرتبط با موارد مشکوک در یک هفته گذشته را گزارش کنند. آی فن، یکی از پزشکان ارشد بیمارستان مرکزی ووهان، نتایج پزشکی بیماری را که گمان می‌رود به ویروس کرونا مبتلا باشد دریافت می‌کند. دکتر آی از نتایج عکس می‌گیرد و برای دکتر دیگری در آن محدوده ارسال می‌کند. این عکس در جامعه پزشکی ووهان دست به دست می‌شود. دکتر لی ونلیانگ، پزشک دیگری در بیمارستان مرکزی ووهان، با ارسال پیامی به همکارانش درباره شیوع بیماری هشدار می‌دهد و به آن‌ها توصیه می‌کند که از تجهیزات محافظتی استفاده کنند تا بیمار نشوند. دکتر لی در ادامه به اداره امنیت عمومی احضار شد و به "ایراد نظرات غلط" که باعث "به هم خوردن شدید نظم اجتماعی" شده است متهم شد. خبر نوعی "سینه‌پهلوی اسرارآمیز" در شبکه اجتماعی ویبو می‌پیچد و به ترس از یک ویروس کشنده دامن می‌زند. ۳۱ دسامبر - مقامات چینی تایید می‌کنند که ۲۷ مورد ابتلا به سینه‌پهلوی ویروسی را در دست بررسی دارند و تیمی از متخصصان بهداشتی را به منطقه می‌فرستند. مقامات می‌گویند که حال هفت نفر از آن‌ها وخیم است، اما هنوز انتقال بیماری از انسان به انسان دیده نشده است. مقامات چینی سازمان بهداشت جهانی را مطلع می‌کنند. ووهان در شب ۱ ژانویه - یکی از بیمارستان‌های ووهان با ارسال پیامی در شبکه اجتماعی وی‌چت خبر از "مبارزه با سینه‌پهلویی اسرارآمیز" می‌دهد. دکتر آی فن می‌گوید که به خاطر "نشر شایعه" توسط کمیته انضباطی بیمارستان توبیخ شده است. یکی از پرمخاطبترین برنامه‌های خبری چین به نقل از اداره امنیت عمومی گزارش می‌دهد که هشت نفر به خاطر پخش شایعه درباره این ویروس بازداشت شده‌اند. سازمان بهداشت جهانی خود را برای برخورد با شیوع احتمالی بیماری به حالت آماده‌باش درمی‌آورد. مقامات چینی بازار آبزیان هوآنان را تعطیل می‌کنند. چند مورد ابتلا به بیماری در این مکان کشف شده بود و احتمالا منشاء بیماری بود. ۳ ژانویه - اتهامات مختلفی در شبکه‌های اجتماعی چین مطرح می‌شود، از جمله دستور مقامات بهداشتی محلی به کارمندان بیمارستان‌ها مبنی بر عدم صحبت درباره ویروس. (امکان تایید مستقل این نظرات برای ما وجود ندارد و خیلی از آن‌ها توسط مقامات چینی که شدیدا اینترنت را سانسور می‌کنند حذف شده‌اند.) مقامات بهداشتی ووهان می‌گویند در حال بررسی دلیل شیوع بیماری هستند و در اطلاعیه خود می‌گویند که بیماری تا به حال از انسان به انسان سرایت نکرده است. ۷ ژانویه - رهبران ارشد چین، از جمله شی جین‌پینگ، به موضوع شیوع بیماری می‌پردازند که نشان می‌دهد آن‌ها از ابتدای امر در جریان ویروس بوده‌اند. ۸ ژانویه - کارشناسان کمیته ملی بهداشت اعلام می‌کند که یک ویروس کرونای جدید عامل شیوع بیماری است. ۹ ژانویه - انتشار ژنوم این ویروس توسط چین ثابت می‌کند که با ویروس‌های سارس و مرس رابطه دارد. دانشمندان حالا می‌توانند برای این ویروس تست تهیه کنند. ۱۱-۱۷ ژانویه - حزب کمونیست چین جلسات سالانه مهم خود در استان هوبی را برگزار می‌کند. هیچ گزارشی مبنی بر افزایش مبتلایان در این دوره وجود ندارد. ۱۳ ژانویه - نخستین مورد بیماری بیرون از چین تایید می‌شود. سازمان بهداشت جهانی می‌گوید مسافر بیماری که از ووهان به تایلند رفته بود روز ۸ ژانویه توسط مقامات تشخیص داده شد و همان روز به بیمارستان منتقل شد. ۱۴ ژانویه - سازمان بهداشت جهانی در توییتر اعلام می‌کند که "بررسی‌های اولیه توسط مقامات چینی نشان می‌دهد که هیچ مدرک محکمی دال بر انتقال از انسان به انسان وجود ندارد." اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که نظر بیمارستان‌های محلی به خاطر تعداد بیماران متفاوت است. ۱۵ ژانویه - بیماری که از ووهان به ایالات متحده سفر کرده بود به نخستین مورد کووید-۱۹ در آمریکا تبدیل می‌شود. ۲۰ ژانویه - در پی تشخیص بیماری در دیگر نقاط کشور، کارشناسان کمیته ملی بهداشت چین انتقال ویروس از انسان به انسان را تایید می‌کنند. نخستین مورد ابتلا به بیماری در کره جنوبی گزارش می‌شود. شی جینپینگ، رئیس‌جمهوری چین و تدروس ادهانوم، مدیر کل سازمان جهانی بهداشت ۲۰-۲۱ ژانویه - سازمان بهداشت جهانی هیاتی را به منظور تحقیقات میدانی به ووهان می‌فرستد. آن‌ها می‌گویند مدارک موجود نشان می‌دهد که انتقال ویروس از انسان به انسان در جریان است، اما به تجزیه و تحلیل بیشتری لازم است. ۲۱ ژانویه - روزنامه مردم، مهمترین روزنامه دولتی چین، برای نخستین بار به ویروس کرونا اشاره می‌کند و از اقدامات شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین برای مقابله با آن می‌گوید. رسانه‌های حکومتی تا آن لحظه یا شیوع بیماری را نادیده می‌گرفتند یا آن را کم‌اهمیت جلوه می‌دادند. تمرکز آن‌ها عمدتا بر برنامه‌های سال نو چینی بود. رسانه‌های دولتی چین وجود ۲۹۱ مورد ابتلا به ویروس کرونا را تایید می‌کنند. بلندمرتبه‌ترین نهاد انتظامی چین به فشارهای بین‌المللی من باب مخفی‌کاری احتمالی واکنش نشان می‌دهد و می‌گوید "هر فردی که به خاطر منافع شخصی عمدا مانع گزارش دقیق موارد ابتلا به ویروس شود تا ابد بدنامی را به جان می‌خرد." در سازمان بهداشت جهانی درباره اعلام وضعیت اضطراری بهداشتی بین‌المللی بحث و گفت‌وگو می‌شود. ۲۳ ژانویه - در ووهان (و شهرهای نزدیکش) اعلام خانه‌نشینی عمومی می‌شود. سازمان بهداشت جهانی تصمیم می‌گیرد که اعلام وضعیت اضطراری بهداشتی بین‌المللی نکند. ۲۳-۲۵ ژانویه - کارگران چینی روند ساخت دو بیمارستان جدید را آغاز می‌کنند. ۲۴-۳۰ ژانویه - چین سال نو را جشن می‌گیرد و میلیون‌ها نفر در سراسر کشور به مسافرت می‌روند. ۲۵ ژانویه - مقامات چینی از تمامی مسافرانی که کشور را ترک می‌کنند می‌خواهند که وضعیت سلامت خود را اعلام کنند. ۲۶ ژانویه - دولت چین تجارت حیوانات وحشی را موقتا ممنوع می‌کند. این ممنوعیت بعدا دائمی شد. ۲۸ ژانویه - دکتر تدروس ادهانوم، مدیر کل سازمان بهداشت جهانی، به منظور گفت‌وگو درباره شیوع بیماری با رئیس‌جمهوری چین دیدار می‌کند و می‌گوید که این مساله اولویت اصلی سازمان است. ۳۰ ژانویه - سازمان بهداشت جهانی اعلام می‌کند که کووید-۱۹ وضعیتی اضطراری برای بهداشت عمومی در سطح جهان است - این تصمیم در پی کشف ۸۲ مورد ابتلا به این بیماری در خارج از مرزهای چین گرفته شد.