حضور اقتصادی ایران در افغانستان
ظرف سالهایی که از سقوط رژیم طالبان می گذرد، ایران بیش از ۳۱۰ میلیون دلار برای بازسازی افغانستان کمک کرده است.
به گفته مقامات افغان این مبلغ درعرصه زراعت، بهداشت، آموزش وپروش و برای بازسازی راهها، خطوط انتقال برق و آب آشامیدنی در مناطق مختلف افغانستان هزینه شده است. دولت ایران حدود پنج سال پیش در نخستین کنفرانس بین المللی بازسازی افغانستان که در توکیو پایتخت جاپان (ژاپن) برگزار شد، تعهد کرد که ‌۵۶۰ میلیون دلار در قالب یک برنامه پنج ساله به صورت کمک بلاعوض و اعتبارات بانکی برای بازسازی افغانستان در اختیار این کشور قرار دهد. با آنکه تاکنون گزارش دقیقی درباره میزان و نحوه کمکهای مالی ایران برای بازسازی افغانستان منتشر نشده است، اما وزارت مالیه افغانستان می گوید، ظرف پنج سال اخیر ایران بیش از ۳۱۰ ميلیون دلار به دولت افغانستان کمک کرده است. عزیرشمس مسئول مطبوعاتی وزارت مالیه افغانستان می گوید این رقم، از مجموع ۵۶۰ میلیون دلاری است که از سوی ایران برای بازسازی افغانستان در توکیو تعهد شده بود. آقای شمس از ایران به عنوان یکی از معدود کشورهایی یاد کرد که ظرف سال های اخیر بیشترین رقم مساعدت های مالی خود برای بازسازی افغانستان را ازطریق دولت این کشور به مصرف رسانده است. بازسازی جاده ۱۲۲ کیلومتری دوغارون به هرات، که مهمترین مسیر ارتباطی بین ایران و افغانستان به شمار می رود با هزینه ۶۰ میلیون دلار از محل همین کمک ها ساخته شده است. راه آهن ایران در کنفرانس بین المللی لندن در مورد آینده افغانستان اعلام کرده بود که این کشور یک خط آهن به طول ۱۹۰ کیلومتر احداث می کند تا شبکه سراسری راه آهن خود را از خواف در خراسان به شهر هرات در غرب افغانستان متصل کند. عزیز شمس می گوید حالا کارهای مقدماتی احداث این خط آهن آغازشده است. با اجرای این پروزه افغانستان برای نخستین بار دارای راه آهن می شود و از طریق راه آهن سراسری ایران می تواند به شبکه راه آهن ترکیه و اروپا و بنادر ایران در خلیج فارس متصل شود. انتظار می رود با اجرای پروژه خط آهن هرات - خواف، حمل و نقل کالا و مسافر در افغانستان، دستخوش تحول گسترده ای شود. ساختن جاده شصت کیلومتری هرات – فاریاب با هزینه سی میلیون دلار از کمکهای بلاعوض دیگر ایران در عرصه در بازسازی افغانستان است .همچنین ساخت پل میلک، در زرنج مرکز ولایت نیمروز ازجمله طرح های دیگر راه سازی ایران در افغانستان بود. حضور 'یک طرفه' اما شماری ازشهروندان افغان با وجود خوشبینی به کمکهای ایران، بر این باورهستند که این کمکها درعرصه هایی صورت گرفته که به گفته آنها در درازمدت، فقط منافع ایران را در افغانستان تامین می کند. این منتقدان به گونه مثال از جاده دوغارون - هرات یاد می کنند که به گفته آنها احداث آن موجب شده تا روند صادرات کالاهای تجاری ایرانی به افغانستان سرعت یابد. این درحالی است که اخیراً مقامات وزارت تجارت افغانستان اعلام کردند که معاملات تجاری میان افغانستان و ایران متوازن نیست. به گفته مقامات افغان، ظرف سال گذشته افغانستان به ارزش ۶۰۰ میلیون دلار کالا از ایران وارد کرده، در حالی که تنها به ارزش ۳ میلیون دلار صادرات به این کشور داشته است. سیف الدین سیحون کارشناس مسایل اقتصادی در این میان دولت افغانستان را مقصر می داند. او تاکید می کند که باید برای جلوگیری از ادامه این روند یکجانبه، دولت افغانستان استراتژی های مشخصی در زمینه افزایش صادرات روی دست گیرد. خدمات