'راه ابریشم جدید'؛ طرحی که چین را به جهان وصل می‌کند
چین در یک پروژه جاه‌طلبانه‌، در حال ایجاد شبکه‌ای از خطوط حمل و نقل زمینی و دریایی برای متصل کردن اقتصاد خود با کشورهای اروپایی و آفریقایی است و برای این کار در حال طراحی و ساخت ماشین‌آلات جدیدی برای سرعت بخشیدن به این کار است.
طرح یک کمربند و یک جاده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین که به طرح راه ابریشم جدید هم معروف است، می‌خواهد دو سوم جمعیت جهان در هفتاد کشور را از طریق شبکه‌ای از خطوط زمینی (کمربند) و مسیرهای دریایی (جاده) به هم متصل کند. مقام‌های چین از یک سرمایه گذاری مادام‌العمر به ارزش تریلیون‌ها دلار که بانک‌ها، کشورهای شرکت کننده و دولت چین آن را تامین خواهد کرد صحبت می‌کنند. این طرح خالی از جنجال نیست. منتقدانش می‌گویند کشورهای فقیرتر را دچار میلیاردها دلار بدهی می‌کند. آنها این جاده ابریشم جدید را جزئی از سیاست خارجی دولت چین می‌دانند. سرمایه گذاری‌ها هم اکنون در چین و خارج از این کشور شروع شده و ناوگانی از ماشین‌های جدید با سرعت قابل توجهی در حال ساختن خطوط مورد بحث هستند. ساختن پل‌ها در بخش مهمی از مسیر این خط آهن، دره‌های تنگی وجود دارد و برای عبور از فراز این دره‌ها ساختن پل‌های معلقی که ریل‌ها روی آن نصب می‌شود شروع شده است. اما باید دید چگونه می‌توان ریل‌های این قطار سریع‌السیر را در اسرع وقت ساخت. ماشین‌های مخصوص پل سازی چند کار مختلف را انجام می‌دهند. این ماشین‌ها قادر به حمل، بلند کردن و قرار دادن قطعات ریل هستند و به وسیله بلوک‌های سنگی سنگین، ستون‌ها را به هم متصل می‌کنند. بعد از قرار دادن هر قسمت، این وسیله نقلیه ۹۲ متری که دارای ۶۴ چرخ است برمی‌گردد تا یک بلوک سنگی دیگر را بلند و حمل کند. پس از آن از روی بلوکی که کار گذاشته عبور می‌کند تا بلوک تازه را در کنار بلوکی که قبلا کار گذاشته، قرار دهد. هر یک از ۶۴چرخ این وسیله نقلیه، می‌تواند به سمت راست و چپ هم کاملا بچرخد. این ماشین حتی با بار سنگین هم قادر است با سرعت ۵ کیلومتر در هر ساعت حرکت کند و به همین جهت است که کل روند احداث خطوط راه آهن به مراتب سریع‌تر از روش‌های سنتی که نیازمند جرثقیل‌های عظیم است، صورت می‌گیرد. از آنجا که وزن این ماشین نزدیک به ۵۸۰ تُن است، سنگین‌تر از هر نوع وسیله نقلیه‌ای است که از روی این ریل‌ها عبور خواهد کرد، به همین جهت استقامت پل‌هایی که ساخته می‌شود، از حد لزوم به مراتب بیشتر است. این ماشین‌ها هم اکنون به تکمیل چند پروژه ریل گذاری برای قطارهای سریع‌السیر از جمله خط ارتباطی جدید بین چین و مغولستان داخلی کمک کرده و چین را به هدف احداث ۳۰ هزار کیلومتر ریل قطار سریع‌السیر تا سال ۲۰۲۰ نزدیک‌تر می‌کند. حفر تونل‌ها کمی بیشتر به سمت جنوب و با فاصله کم از هنگ کنگ، پروژه شاهراه سوپای در شانتو، در حال اجراست. این برنامه بلندپروازانه شامل حفر تونل، برای یک بزرگراه زیرزمینی ۶ خطی به طول ۵ کیلومتر برای عبور خودروها است که از یک منطقه زلزله خیز می‌گذرد. مقامات چین امیدوارند هنگام افتتاح این تونل، تجهیزات ارتباطات حمل و نقل شانتو به موقع مدرنیزه شده باشد تا شانتو به صورت یکی از ۱۵ بندر مهم در مسیر دریایی راه ابریشم درآید. برای اجرای یک چنین پروژه‌هایی ابتدا از کارخانه داران آلمانی برای تهیه ماشین‌های عظیم مخصوص حفر تونل( تی بی ام) کمک گرفته می‌شد ولی اخیرا شرکت‌های چینی با پرداخت پول از شرکت‌های معتبر جواز استفاده از تکنولوژی حفر تونل را می‌گیرند. نتیجه این همکاری، یک ماشین مخصوص حفر تونل است که توسط شرکت گروه تجهیزات مهندسی راه آهن چین با کمک مهندسان مستقل آلمانی ساخته شد. در قسمت جلوی این ماشین هم مانند ماشین‌های تی بی ام ساخت آلمان یک دیسک بزرگ چرخنده کار گذاشته شده که قادر به حفر زمین و شکافتن صخره است. این ماشین چهار هزار تنی یک دستگاه ۱۰۰ متری حاوی تجهیزات زیربنایی را به دنبال خود می‌کشد که به وسیله آن کارگران می‌توانند در حالی که ماشین سانتیمتر به سانتیمتر به سمت جلو حرکت کرده و به کمک یک تیغه هیدرولیکی تونل را حفر می‌کند، دیوارهای تونل را نصب کنند. مانند سایر ماشین‌هایی که از این نوع هستند خرده ریزهای ناشی از شکافتن سنگ‌ها و حفر تونل جمع آوری شده و به خارج تونل حمل می‌شود. البته این عریض‌ترین ماشین تی بی ام نیست. از عریض‌‍‌ترین نوع ماشین‌های تی بی ام که پهنای آن ۱۷.۴ متر است برای ساختن پل میان دره‌ای راه آلاسکا، در سیاتل آمریکا استفاده شده است. با این وجود، یک چنین ماشین های ۱۵.۳ متری نشان دهنده عزم چین برای داشتن یک نقش کلیدی در ساختن تونل‌هاست. نصب ریل‌های قطار تکمیل پروژه خط آهن مومباسا نایروبی در کنیا در ماه مه ۲۰۱۷ توجه بین‌الملی را به خود جلب کرد. این پروژه ۱۸ ماه زودتر از تاریخ مقرر پایان یافت. این خط آهن ۴۸۰ کیلومتری، اولین راه آهنی است که از زمان استقلال کنیا ساخته شده. نود درصد هزینه این پروژه را اکسیم بانک چین پرداخته و اولین راه آهنی است که در خارج از چین به کمک ماشین آلات ساخت چین ومطابق استانداردهای ساختمانی این کشور ساخته شده. سرعت ساختن این راه آهن و کار گذاشتن روزانه ۷۰۰ متر ریل، مدیون ماشین‌هایی است که برای نصب ریل‌ها از آن استفاده شده بود. این ماشین قطعات پیش ساخته ریل را به خط مسیر قطار می‌رساند و آنها را زمین می‌گذارد و سپس به سمت جلو حرکت می‌کند تا قطعه دیگر ریل را در کنار قطعه قبلی قرار دهد. نصب هر قطعه از این ریل‌ها تنها ۴ دقیقه طول می‌کشد. البته این ایده تازه‌ای نیست و از دهه‌ها قبل در بسیاری از نقاط جهان، از این روش استفاده می‌شده ولی چین این کار را به سرعت انجام می‌دهد، ماشین‌ها با سرعت و با هزینه پایین ساخته شده و قادر به حمل قطعات بزرگ‌تر ریل است. ولی با وجود توانایی تکنیکی، هنوز این ماشین‌ها در حد قابل توجهی به نیروی انسانی نیازمندند. کارگران محلی که تحت نظارت مهندسان چینی کار می‌کنند قطعات ریل را در کارخانه‌هایی که در مسیر عبور راه آهن به طور موقت احداث کرده‌اند، می‍‌‌سازند. کارگران باید با دقت زیاد مطمئن شوند که این قطعات در جای صحیح قرار گرفته و حد اشتباه کمتر از ۲ سانتیمتر باشد. در مورد امن و بی خطر بودن این برنامه نگرانی‌هایی وجود دارد. سال گذشته یک مهندس ارشد چینی که برای ساختن خط آهن مومباسا نایروبی کار می‌کرد به خبرگزاری شین‌هوآ گفت که بروز حادثه در محل کار یک اتفاق عادی است و این حوادث تقریبا همیشه جدی بوده و اغلب موجب تلفات می‌شود. در حال حاضر در کشورهای آفریقایی از پروژه‌های راه آهن چینی‌ها که موجب تغییر وضعیت این کشورها خواهد شد، استقبال می‌شود. خط آهن نایروبی مومباسا، طول سفر در مسیر جاده قدیم دوره استعماری بریتانیا را از ۱۰ ساعت به حدود ۴ ساعت رسانده. در چند ماه بیش از ۸۷۰ هزار مسافر از این خط استفاده کردند. اخذ یک وام یک میلیارد دلاری دیگر از بانک چینی اکسیم بانک، ادامه دادن این خط آهن به سمت غرب و رساندن آن به کیسامو، را امکان پذیر کرده است. این خط نهایتا اوگاندا، رواندا، جنوب سودان و اتیوپی را به هم متصل خواهد کرد. با توجه به سرعت فعالیت‌ها که مدیون سوپرماشین هاست، اگر همه چیز طبق نقشه پیش برود، طولی نخواهد کشید که کنیا به مرکز شبکه راه آهن شرق آفریقا تبدیل خواهد شد، شبکه‌ای که بودجه آن را چین تامین کرده است.