آیا "وقت فرگی" واقعا وجود دارد؟
در میان دوستداران فوتبال "وقت فرگی" اصطلاحی جا افتاده است به این معنا که هر وقت منچستر یونایتد دارد می بازد، داوران برای تیم سر الکس فرگوسن، که به فرگی شهرت دارد، بیش از حد وقت اضافه می گیرند. اما آیا این باور به واقعیت نزدیک است؟
دقایق پایانی مسابقه فوتبال از پر تنش ترین لحظات است. به خصوص اگر طرفین مساوی باشند، یا تیم میزبان از حریف خود یک گل عقب باشد. بعضی از هواداران فوتبال، سر الکس فرگوسن را متهم می کنند که در چنین لحظات حساسی داور را زیر فشار می گذارد تا وقت اضافه بیشتری را اعلام کند تا تیمش فرصت بیشتری برای به ثمر رساندن گل حیاتی داشته باشد. اما در واقع فیفا قانونی مشخص و نوشته شده برای تعیین وقت اضافه تدوین نکرده است. این به عهده داوران است که وقت تلف شده را تعیین کنند. گراهام پل، از داوران سابق لیگ برتر انگلستان می گوید وقتی داوری می کنید، به فرگی تایم اعتقادی ندارید. به گفته او: "شما آن را به حساب حسادت کسانی می گذارید که از موفقیت منچستر یونایتد خوشنود نیستند. اما وقتی کمی از بازی فاصله می گیرید به نظرتان می رسد که شاید بد حرفی نمی زنند." گراهام پل داور سابق در عکسی از سال 2004 مشاهد می شود. او اذعان می کند که فشار در حین مسابقه می تواند روی تصمیم گیری تاثیر گذار باشد او در ادامه گفت: "نمی شود به راحتی گفت آنها مزخرف می گویند. وقتی از نظر روانشناسی اتفاقات زمین را تجزیه و تحلیل می کنید، متوجه می شوید که در اولد ترافورد یا در امارت یا در استمفورد بریج، فشاری که روی داور انباشته می شود، به هر حال تاثیر خودش را می گذارد. هرچند که این تاثیر ممکن است ناخودآگاه باشد." دانکن آلکساندر از مرکز آمار ورزشی 'اوپتا اسپورت' می گوید که پدیده فرگی تایم برمی گردد به ۱۹۹۲/۳، اولین فصل لیگ برتر. دیدار منچستر یونایتد و شفیلد ونزدی. بعد از ۹۰ دقیقه دو تیم یک بر یک مساوی بودند. ۷ دقیقه وقت اضافه داده شد که در آن دقایق استیو بروس برای منچستر یونایتد یک گل زد. همین گل منجر شد که برای اولین بار بعد از ۲۶ سال، راه منچستر یونایتد برای رسیدن به عنوان قهرمانی هموار شود. آلکساندر می گوید: "از آن به بعد هر بار وقت اضافه بابت مصدومیت های بازیکنان منچستر یونایتد داده شد، مردم می گویند داور باز هم برای منچستر یونایتد وقت فرگی گرفت." اگر چنین چیزی حقیقت داشته باشد، به این معناست که داوران کار خود را درست انجام نمی دهند زیرا این بخشی از مسئولیت داوران است که دقیقا ارزیابی کنند در پایان ۹۰ دقیقه، چقدر وقت تلف شده است. عموما همه فکر می کنند که داورها ۳۰ ثانیه برای هر گل و هر تعویض در نظر می گیرند و مقدار کمی هم برای وقفه در بازی در اثر مصدومیت و اتفاق های دیگر. منبع: اوپتا اسپورت آلکساندر برای آنکه ببیند این گفته تا چه حد صحت دارد به طور متوسط اندازه گیری کرد که در هر بازی منچستر یونایتد چقدر وقت اضافی در پایان نیمه دوم داده شد. او می گوید: "در این فصل بیشترین وقت اضافه به منچستر یونایتد داده شده است." پس وجود فرگی تایم تایید شد، البته تنها برای این فصل. در فصل پیش کمترین وقت اضافه در نیمه دوم به منچستر یونایتد تعلق گرفت. آلکساندر می گوید: "در تاریخ ۲۰ ساله لیگ برتر نتایج یکسان و شواهدی مستحکمی برای اثبات این پدیده وجود ندارد." اما آماری که باید به آن دقت کرد، وقت اضافه ای است که هنگام تساوی یا عقب بودن از حریف برای منچستر یونایتد در نظر گرفته است. شعار فرگی تایم فرگی تایم حتی به شعارهای هواداران هم راه یافته است. منچستر سیتی در پایان فصل 2011/2012 بعد از گلی که در دقیقه 94 به ثمر رسید، قهرمان لیگ برتر انگلستان شد و هواداران با شعار "ما با فرگی تایم لیگ رو بردیم" آنها را تشویق کردند. مرکز آمارگیری اوپتا وقت اضافه منچستر یونایتد را در سه فصل اخیر با ۵ تیم مهم دیگر لیگ برتر انگلستان (منچستر سیتی، آرسنال، چلسی، تاتنهام و هاتسپر) مقایسه کرده است. اوپتا به این نتیجه رسید که در هنگام باخت یا تساوی به طور متوسط ۴ دقیقه و ۳۷ ثانیه برای منچستر یونایتد وقت اضافه گرفته شده، اما هنگام برد به طور متوسط ۳ دقیقه و ۱۸ ثانیه. به غیر از چلسی، تیم های برتر دیگر هم به طور متوسط هنگام باخت وقت اضافه بیشتری دریافت کرده اند. گابریلا لبرخت از شرکت آمار گیری 'دسیژن تکنولوژی' به دقت نگاهی داشته است به دلایلی که در طول مسابقات سه فصل اخیر وقت اضافه در نیمه دوم داده شده است. او می گوید: "بعد از وقتی که بابت تعویض، کارت زرد و قرمز و گل زدن حساب می شود، مقداری وقت باقی می ماند که تنها داور می تواند درباره آن تصمیم بگیرد. محاسبات او نشان می دهد که اگر تیم میزبان در حال بردن است وقت اضافه به طور متوسط ۴۶ ثانیه کمتر است. همچنین به گفته او اگر یک تیم بالا نشین جدول در خانه دارد می بازد، وقت اضافه بیشتری در نظر گرفته می شود، نسبت به وقتی که مهمان در حال باخت است. از میان گل های برجسته ای که منچستر یونایتد در وقت اضافه به ثمر رسانده است می توان به فینال لیگ قهرمانان ۱۹۹۹ اشاره کرد. در دقیقه ۹۰ بایرن مونیخ هنوز یک گل جلوتر بود که داور ۳ دقیقه وقت اضافه اعلام کرد. گل های تدی شرینگهام در دقیقه ۹۱ و اوله گونار سولشر در دقیقه ۹۳ قهرمانی اروپا را برای منچستر یونایتد به ارمغان آورد. لیگ قهرمانان اروپا ۱۹۹۹ پس فرگی تایم ظاهرا وجود دارد، به خصوص زمانی که یکی از آن تیم های بزرگ در خانه بازی داشته باشند. همین مسئله برای چلسی هم صدق می کند. خانم لبرخت می گوید: "این باور عمومی وجود دارد که فوتبال همیشه به نفع تیم میزبان تمام می شود اما کسی دقیقا نمی داند چرا. آمار هم این را نشان می دهد، اما دقیقا نمی توانیم بگوییم که چه چیزی در محاسبات موثر است. فرگی تایم می تواند یکی از عوامل موثر باشد." یک مسئله دیگر که توجه او را جلب کرده این است که وقت اضافه ای که بابت تعویض داده می شود به مراتب بیشتر از وقفه ای است که در بازی ایجاد شده. به گفته خانم لبرخت، داور از سوی هواداران خانگی احساس فشار می کند و بیشتر وقت اضافه می دهد. گراهام پل می گوید که تجربه او از سال ها داوری با این یافته ها مطابقت دارد. او می گوید: "فشاری که برای جبران عقب افتادگی تیم میزبان وجود دارد کاملا محسوس است. پیش خود محاسبه می کنید .... دوتا تعویض، چندتا مصدومیت، گل و چند تا وقفه می شود سه دقیقه.... شاید هم ۴ دقیقه ...اما یک دفعه می گویید ۵ دقیقه." او در ادامه گفت: " بعد از بازی می نشینید و با خودتان فکر می کنید. آن یک دقیقه اضافه از کجا آمد؟ یک داور باید خیلی قوی باشد که بتواند جلوی ناخودآگاه خود بایستد و گولش را نخورد." هیچیک از آمارها نشان نمی دهد که فرگی تایم، به ویژه برای منچستر یونایتد وجود داشته باشد. اما آمار نشان می دهد که تیم های بزرگ داور بازی را تحت تاثیر خود قرار می دهند. پس شاید بهتر باشد بگوییم "وقت مانچینی" یا "وقت ونگر". موضوعات مرتبط