سانتريفوژهای جديد و پرسشها و ابهامات تازه
یکی از اسناد آژانس بین المللی انرژی اتمی از راه اندازی بیش از ۱۳۰۰ دستگاه سانتریفوژ در تأسیسات هسته ای نطنز در ایران و تزریق گاز به آنها به منظور غنی سازی اورانیوم خبر داده است.
مقامهای ایرانی دو هفته پیش با اعلام ورود ایران به مرحله صنعتی غنی سازی اورانیوم، آمادگی خود را برای گفتگوبا طرفهای بین المللی اعلام کرده بودند. ادعای ایران مبنی بر ورود به مرحله صنعتی غنی سازی مورد ترديد کشورهای مختلف قرار گرفت و برخی تحلیلگران نیز آن را بلوف تلقی کردند. آنچه موجب تردید تحلیلگران نسبت به ادعای مقامهای ایرانی درباره غنی سازی گسترده اورانیوم شد، نوع برخورد محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران و غلامرضا آقازاده رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در مراسم اعلام ورود ایران به مرحله صنعتی غنی سازی بود. این دو نفر در سخنان خود بدون اشاره به نصب و به کاراندازی سانتریفیوژهای جدید در نطنز، تنها از ورود ایران به مرحله ای تازه در صنعت غنی سازی اورانیوم خبر دادند. اما آنچه جامعه جهانی را به عدم صحت ادعای ایران متقاعد کرد، اظهارات محمد برادعی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در این باره بود. آقای برادعی اعلام کرد که در تأسیسات هسته ای نطنز تنها چند صد دستگاه سانتریفوژ فعال وجود دارد. اما اینک سند آژانس از فعالیت بیش از ۱۳۰۰ دستگاه سانتریفوژ در تأسیسات نطنز خبر داده که قاعدتاً پرسشها و ابهامهای تازه ای در مورد برنامه هسته ای ایران مطرح می کند. نخستین پرسش این است که چرا آقای برادعی تعداد سانتریفوژهای فعال در نطنز را کمتر از میزانی که اینک آژانس می گوید، اعلام کرده است؟ آیا آقای برادعی از نصب سانتریفوژهای تازه بی اطلاع بوده یا اینکه با اطلاع از آنها، تلاش کرده است نصب تعدادی سانتریفوژ تازه را از نظر فنی بی اهمیت نشان دهد و از تشدید فضای بین المللی علیه ایران بکاهد؟ منطقی ترین فرض این است که تصور شود از نظر آقای برادعی افزایش سانتریفوژها تا حد ۱۳۰۰دستگاه تأثیر عمده ای بر پیشرفت برنامه هسته ای ایران ندارد و احتمالا وی سعی کرده است با استفاده از رقم "صدها" هم به افزایش سانتریفوژها به طور تلویحی اشاره کند و هم اهمیت آن را ناچیز جلوه دهد. اما بی اطلاعی آقای برادعی از نصب سانتریفوژهای تازه گرچه با توجه به وسعت کار بازرسان آژانس در ایران منطقی به نظر می رسد، ولی نمی توان آن را بکلی نادیده گرفت. آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی در سخنان ابتدای سال نو خورشیدی خود در شهر مشهد اعلام کرد که اگر قدرتهای جهانی در برخورد با برنامه هسته ای ایران غیرقانونی عمل کنند، ایران نیز می تواند غیرقانونی عمل کند و خواهد کرد. با توجه به مسئله فوق، بی اطلاع نگه داشتن بازرسان آژانس از نصب سانتریفوژهای تازه در تأسیسات هسته ای نطنز ممکن است واکنش ایران به تصویب قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت سازمان ملل باشد و برخورد ابهام آمیز محمود احمدی نژاد و غلامرضا آقازاده برای اعلام پیشرفت هسته ای ایران نیز می تواند در همین جهت ارزیابی شود. به هر حال اگر آقای برادعی به عمد در جهت بی اهمیت نشان دادن نصب سانتریفوژهای بیشتر در تأسیسات نطنز برآمده باشد، افشای اطلاعات تازه در این باره، تغییری جدی در فضای بین المللی و نیز تردید در ادعاهای مطرح شده درباره ورود ایران به مرحله صنعتی غنی سازی نخواهد داشت. اما اگر سخنان آقای برادعی ریشه در عدم اطلاع آژانس از نصب سانتریفوژهای تازه داشته باشد، نظارت دقیق آژانس بر تأسیسات هسته ای ایران در معرض تردید جدی قرار می گيرد و جمهوری اسلامی بیش از پیش به پنهانکاری متهم می شود. متهم شدن ایران به پنهانکاری در برنامه هسته ای خود در شرایط حاضر، در واقع وخیمترین اتفاقی است که ممکن است در بحران هسته ای ایران رخ دهد. خدمات