افول رقص شکم در مصر
حاميان هنر رقص شکم اعتقاد دارند اين عنصر منحصر به فرد ميراث فرهنگی مصر دچار بحران شده و با خطر زيرزمينی شدن مواجه است.
دو سال پيش دولت حسنی مبارک، رييس جمهوری مصر، رقصنده های خارجی را از اجرای اين رقص، که عضلات شکم و باسن را در حرکاتی ظريف و موزون به خدمت می گيرد، منع کرد ولی مقامات دولتی اخيرا تصميم خود را تغيير داده و خارجيان مجددا اجازه فعاليت در اين زمينه را يافته اند. اکنون نجوا فواد، بانويی سابقا از هنرمندان مشهور رقص شکم بود، خواستار ايجاد يک آکادمی برای حفاظت از اين هنر شده است. ليزا لذيذه، رقصنده ايرانی تبار که لباسی پولکدوزی شده می پوشد، در استوديوی خود در کنار رود نيل رقص شکم اجرا می کند. وی رقصنده ای با شهرت بين المللی است که پنج سال پيش به قاهره آمد تا به آرزوی ديرينه خود برای زندگی در خاستگاه اين هنر تحقق بخشد. در واقع، حتی اگر کسی با اين رقص آشنا هم نباشد، باز می تواند بفهمد که اين رقصنده مشهور يک هنرمند باظرافت است که وقار و هوس انگيزی را درهم می آميزد. هنر در حال زوال اما دو سال است که ليزا در هيچکدام از تالارهای بزرگ رقص مصر برنامه اجرا نکرده است. وی می گويد:"به نظر من، اين رقص در حال حاضر به سرعت در پس زمينه محو می شود، حال آن که رقص شکم در گذشته در اوج بود." ليزا می افزايد: "اين افول بسار جدی است و من نيز بی تاثير از آن نيستم. من بخشی از افول بزرگی هستم که اين رقص گرفتارش آشده است." در خلال ممنوعيت فعاليت رقاصهای خارجی، ليزا ناگزير شد برای امرار معاش به تدريس بپردازد. حالا وی آزاد است که دوباره برنامه اجرا کند ولی در يافتن جايگاهی مناسب برای به رخ کشاندن هنرش با مشکل مواجه است. ليزا می گويد: "مصر مدتها کانون اين رقص بوده است، ولی حالا وضعيت به خوبی سابق نيست و دليلش فضای اجتماعی، اقتصادی و مذهبی است. همچنين هيچ آموزشی برای اين رقص در مصر وجود ندارد، برای همين پيش بينی می کنم که همين حالا هم رقص شکم دارد محو می شود." پاره ای از فرهنگ مصر يکی از دانش آموزان اين رقصنده ايرانی، زنی از عربستان سعودی است که به نظر می آيد بالای ۵۰ سال سن دارد و اين رقص را برای جلب توجه شوهرش ياد می گيرد. اين زن از ترس اينکه بستگانش در جامعه به شدت محافظه کار عربستان سعودی بهت زده نشوند، ترجيح می دهد نامش فاش نشود. اين زن سعودی می گويد: "مانند مجسمه ابولهول يا اهرام ثلاثه، رقص شکم بخشی از فرهنگ مصر است و حيف است که از دست برود." حدود ۲۰۰ گردشگر سوار بر يک کشتی تفريحی روی رود نيل درحال گشت و گذاری دو ساعته هستند و قرار است گل سرسبد اين برنامه سرگرمی شبانه، نمايش رقص شکم يک رقصنده ۲۷ ساله مصری به نام وفا فوضی باشد. وفا هنگام رقص خيلی خودش را "می تکاند"، ولی در رقص وی از وقار ليزا لذيذه اثری نيست. فوضی عقيده دارد ليزا و شاگرد عربستانی وی بی جهت وحشت زده شده اند. وی می گويد: "من نگران آينده اين رقص نيستم، چون رقص شکم در مصر از بين نخواهد رفت. اين رقص بخش مهمی از فرهنگ مردمی ماست." نجوا فواد يکی از شهبانوهای رقص شکم مصر بود. سن نجوا معلوم نيست ولی او حدود پنج سال پيش بازنشسته شد. بانو نجوا بسيار نگران آن است که ظرافتهای هنری که قدمتش به عصر فراعنه بازمی گردد، به فراموشی سپرده شود و می خواهد مصر يک آکادمی برای آموزش صحيح اين رقص داير کند. وی می گويد: "آنچه امروزه می بينيد، فقط لرزاندن شکم است که سبکی بسيار ترکيه ای دارد. رقص مصری حرکات برجسته بسيار زيادتری دارد و به همين دليل است که لازم است يک هنرسرا برای تعليم اين هنر داير شود و من بتوانم در آنجا تخصصم را به نسل جديد انتقال دهم." با اين وجود، رقصنده های مصری می ترسند کسی به اين درخواست اعتنا نکند و ميراث فرهنگی آنان، همراه با فراعنه و عشوه گر بزرگ مصر، کلئوپاترا، به فراموشی سپرده شود. خدمات