نگرانی دختران مسلمان فرانسه از قانون منع حجاب
با گذشت چند ماه از اجرای قانون منع استفاده از نشان های مذهبی در مدارس فرانسه، شبکه تلويزيونی بی بی سی به تازگی (29 مارس 2005) فيلم مستندی را با عنوان "سرآموزگار و سربند" پخش کرد که در آن نظر برخی از دختران دانش آموز مسلمان فرانسه مطرح شد. آنچه در پی می آيد مقاله ای است به قلم کارگردان اين فيلم:
گرچه فرانسه استفاده از نشان های مذهبی در مدارس اين کشور را ممنوع اعلام کرده است شماری از ۱ ميليون و ۲۰۰ هزار دانش آموز مسلمان با حجاب همچنان به دنبال راه مصالحه ای برای گريز از اين قانون هستند. "ريموند سيو"، مدير دبيرستان يوژين دلا کروا در درانسی حومه شمال شرق پاريس، با حرارت زياد از سکولاريسم در فرانسه دفاع می کند و می گويد:" نظام آموزشی فرانسه برای تمام افراد بدون توجه به مذهب يا جامعه ای که به آن تعلق دارند، امکانات آموزشی برابر فراهم می کند." آقای سيو و ديگر مديران مدارس فرانسه به طور الزامی وظيفه دارند آموزگاران و دانش آموزان را در اجرای ممنوعيت نشان های مذهبی راهنمايی کنند. مردم فرانسه، که سکولاريسم را اساس جمهوری خود بشمار می آورند، به طور گسترده از اين قانون تازه حمايت کرده اند. اکنون در مدارس فرانسه هيچکس نمی تواند از نشان هايی که علنا گويای وابستگی مذهبی است، نظير پوشيدن حجاب اسلامی عرقچين يهوديان و صليب، استفاده کند. قانون بحث بر انگيز بخش عمده ای از جمعيت ۵ ميليونی مسلمان فرانسه، هدف از وضع و اجرای اين قانون تازه را منع حجاب اسلامی می دانند. ريموند سيو می گويد که اين قانون تنش زيادی در جامعه مسلمان فرانسه به وجود آورده است. اما به اعتقاد وی اين قانون تمام مذاهب را مد نظر قرار داده است. بی بی سی، حدود ماه اکتبر سال گذشته از بحث وجدلهايی که در دبيرستان يوژين دلا کروا ميان مخالفان و هوادارن اين قانون در جريان بود، فيلمبرداری کرد. در اين فيلم آموزگاران، دانش آموزان و مدير اين مدرسه را سرگرم بحثی پر شور و حرارت در مورد سرنوشت چند دختر دانش آموز با حجاب هستند. آنها در نهايت تصميم می گيرند که اين دانش آموزان بايد اخراج شوند. انتخاب شخصی "توريا"، يکی از دانش آموزان پرکار و باحجاب دبيرستان دلا کروا، می گويد: "می دانيد معنای اين روسری برای من چيست؟ اين روسری بخشی از هويت من است و نه فقط پارچه ای که من بر سرم بسته ام. اين روسری همه چيز من است." توريا می گويد که بهيچوجه نمی تواند از روسری خود دست بردارد چون به نظر او اين حداقل پوشش اسلامی است که او از آن استفاده می کند. در واقع روسری که او به سر دارد نوعی سربند است فقط موهای او را پنهان می کند و گردن و گوش او ديده می شود. به گفته توريا او اين نوع حجاب را انتخاب کرده است چون نمی خواهد توجه کسی را به خود يا اعتقاد مذهبی اش جلب کند. توريا يکی از پنج دختر دانش آموز دبيرستان دلا کروا است که روسری به سر می کنند. آنها هر هفته در منزل يکی از دوستان خود جمع می شوند تا در مورد نحوه مقابله با برداشت سختگيرانه از اين قانون در دبيرستان خود مشورت کنند. چند نفر ديگر، از جمله چند تن از آموزگاران مخالف با قانون تازه و دوستان غير مسلمان دختران دانش آموز، نيز در اين ديدارها شرکت دارند. سکولاريسم در فرانسه مدير مدرسه دلاکروا از طرف اکثر آموزگاران تحت فشار قرار دارد تا بطور کلی روسری را در اين دبيرستان ممنوع کند و تصميم گرفته است که در يک جلسه عمومی در مدرسه نظر تمام طرفهای علاقمند را به بحث بگذارد. "اريک فينو"، آموزگار تاريخ، يکی از سخنرانان موافق با قانون در اين جلسه گردهمايی است. او به ويژه دختران دانش آموز مسلمان را مخاطب قرار داد و گفت: "ما فقط از شما می خواهيم که از اصول سکولاريسم فرانسه تبعيت کنيد." او، درحاليکه بوضوح باعث عصبانيت دختران مسلمان شده بود، افزود: "ما به فکر دخترانی هستيم که شايد بتوانيم تا اندازه ای از آنها در مدرسه حمايت کنيم. اين قانون برای حمايت از دخترانی است که به کارهايی مانند ازدواج اجباری يا حجاب وادار می شوند." مسايل کاملا متفاوت اين جلسه به دختران مسلمان با حجاب ثابت کرد نگرانی آنها موجه بوده است. طرفداران قانون تازه موضوعات اسلامی نظير شريعت اسلامی، ازدواج اجباری و حجاب را يکجا و در کنار يکديگر در نظر گرفته بودند. اين دختران استدلال های فمينيستی را، که بسياری از جنبه های مذهب آنها را محکوم می کند، درک می کنند، اما تاکيد دارند که به هيچ وجه از طرف خانواده های خود برای رعايت حجاب تحت فشار قرار ندارند و بالعکس والدين آنها ترجيح می دهند که آنها روسری از سر بردارند تا به تحصيل آنها لطمه وارد نيايد. توريا می گويد: "مردم می گويند که دخترانی که با حجاب هستند تسليم خواسته مردان شده اند. اما خواسته مردان ديدن زنان نيمه عريان است و زنهايی که به چنين خواسته ای تن در می دهند سر تسليم در مقابل مردان فرود آورده اند." به رغم نگرانی دختران مسلمان، مدير دبيرستان معتقد بود که می توان به نوعی توافق دست يافت. در آغاز سال جديد تحصيلی به چند مدرسه از جمله مدرسه دلاکروا به دختران مسلمان اجازه داده شد از سربند يا روسری که فقط موها رامخفی می کند، استفاده کنند. اما بعضی از دختران با حجاب مانند "ايپ تيسيم" از اين تصميم خشنود نيستند. او می گويد که حال با سربند بمدرسه می رود اما بعد از مدرسه بلافاصله حجاب خود را بسر می کند. گرچه حجاب هميشه برای او مهم بوده است اما اکنون اهميت بيشتری برايش پيدا کرده است. خدمات