بازجويی از روزنامه نگاران ايرانی درپی سفر آموزشی به خارج
بيست و يک روزنامه نگار ايرانی پس از بازگشت از سفری آموزشی به خارج از کشور، در فرودگاه مهرآباد تهران مورد بازجويی سه ساعته مأموران اطلاعاتی قرار گرفتند.
انجمن صنفی روزنامه نگاران ايران به اين اقدام اعتراض کرده و طی بيانيه ای اعلام کرده است که حق خود را برای شکايت از مقاماتی که در فرودگاه با روزنامه نگاران برخورد کردند برای خود محفوظ می داند و خواهان توقف برخوردهايی از اين قبيل است. اين روزنامه نگاران از سوی انجمن صنفی روزنامه نگاران ايران و به دعوت بنيادی غيرانتفاعی به نام "ارتباطات برای توسعه (سی اف دی)" در هلند به اين کشور دعوت شده بودند تا در دوره ای آموزشی در زمينه روزنامه نگاری به مدت دوهفته شرکت کنند. يکی از اين روزنامه نگاران که نخواست نامش فاش شود به بی بی سی گفت در بازگشت از اين سفر و پس از آنکه هواپيمای حامل آنان ساعت دو و پانزده دقيقه بامداد دوشنبه بيستم نوامبر (29 آبان) در فرودگاه مهر آباد تهران به زمين نشست، هنگام کنترل گذرنامه، کليه ۲۱ خبرنگار را از ديگر مسافران جدا کردند و با تفکيک جنسيتی به اتاقکهای بخش گذرنامه بردند. به گفته وی، مأموران وزارت اطلاعات ابتدا دوربينها، فيلم، عکس، رايانه های دستی، دستنوشته ها و دفترچه های تلفن و تمامی وسائل ضبط صوت و همچنين ارزخارجی را که همراه آنان بودند از روزنامه نگاران گرفتند و ضبط کردند. اين روزنامه نگار همچنين گفت که پس از اقدامات اوليه و امضای صورت جلسه، پرسشنامه هايی به آنها داده شد که در آنها سؤالاتی از اين قبيل مطرح گرديده بود: "چرا به اين سفر رفتيد؟ از طرف کجا رفتيد؟ ميزبانان شما چه کسانی بودند؟ چه کارهايی انجام داديد؟". اين روزنامه نگار می افزايد مأموران وزارت اطلاعات ساعت پنج و نيم بامداد هر ۲۱ روزنامه نگار را مرخص کردند اما اين پايان ماجرا نبود چرا که دقايقی بعد مأموران حراست فرودگاه تمامی خبرنگاران را مورد بازجويی قرار دادند و اين بار سؤالات را با جزئيات بيشتری از آنها پرسيدند و پاسخ سؤالات را به صورت مکتوب خواستند. آن گونه که اين روزنامه نگار گفته، عمده سؤالات ماموران حراست فرودگاه عبارت بود از اينکه: "هدفتان از سفر چه بود؟ چه برنامه های خاصی برايتان تدارک ديدند؟ آيا از مکان و جای خاصی بازديد کرديد؟ با چه افرادی در هلند ديدار داشتيد؟ هزينه ای که برای هرکدامتان صرف شد چه قدر بود و از چه منبعی تأمين شده بود؟ شما (‌هر خبرنگار) چقدر هزينه کرديد"؟ از جمله سؤالاتی که از اين روزنامه نگاران پرسيده شده اين بوده که آيا به محله موسوم به ردلايت (چراغ قرمز) شهر آمستردام که فحشا در آن آزاد است رفته اند يا نه. يکی از اين روزنامه نگاران می گويد بازجويی کنندگان با وجود سؤالاتی که می پرسيدند خود اطلاعات دقيقی از جزئيات سفر آنها داشتند. از برخی از اين روزنامه نگاران همچنين درباره راديو زمانه پرسيده شده که راديويی تازه تأسيس به زبان فارسی در هلند است. اين روزنامه نگاران پس از آنکه پرسشهايشان خوانده شد و جزئيات بيشتری نيز از آنان به صورت کتبی و شفاهی پرسيده شد، بين ساعات هفت و نيم تا هشت و نيم صبح از حراست فرودگاه اجازه خروج گرفتند و به آنان گفته شد که برای بازجوييهای بعدی احضار خواهند گرديد و برای عودت وسائل ضبط شده با آنها تماس گرفته خواهد شد. طی يک سال گذشته، چند مؤسسه رسانه ای اروپايی دوره های آموزشی برای روزنامه نگاران ايرانی در کشورهای ترکيه، انگلستان و هلند برگزار کرده اند که شرکت اين روزنامه نگاران در آنها واکنش برخی مطبوعات محافظه کار را برانگيخت. اما به نظر می رسد نخستين بار باشد که روزنامه نگاران به دليل شرکت در اين دوره های آموزشی رسماً مورد بازخواست مراجع امنيتی قرار می گيرند. روزنامه نگارانی که در دوره آموزشی هلند شرکت کرده بودند به انتخاب انجمن صنفی روزنامه نگاران به اين دوره اعزام شده بودند و شامل گروهی از روزنامه نگاران نشريات سراسری و همچنين تعدادی از روزنامه نگاران محلی شهرستان گرگان بودند. سرپرستی اين گروه را بهروزگرانپايه به عهده داشت که چهار سال پيش مدتی را به اتهام جاسوسی در بازداشت گذراند. اين اتهام پس از آن عليه آقای گرانپايه مطرح شد که مؤسسه ای پژوهشی که وی مديريت آن را به عهده داشت دست به نظرسنجی ای زده بود که بنابر نتايج آن بيشتر مردم ايران خواهان برقراری رابطه با آمريکا بودند. مؤسسه "ارتباطات برای توسعه" که شرکت کنندگان دوره آموزشی آن در بازگشت به ايران مورد بازجويی قرارگرفته اند خود را نهادی متشکل از گروهی از روزنامه نگاران معرفی می کند که به آموزش روزنامه نگاران کشورهای آفريقا و خاورميانه می پردازد. اين مؤسسه در شهر اوترخت هلند استقرار دارد. دولت هلند در سال 2004 ميلادی که رياست دوره ای اتحاديه اروپا را در دست داشت بودجه ای به مبلغ پانزده ميليون يورو به منظور برگزاری دوره های آموزشی برای روزنامه نگاران داخل ايران و همچنين راه اندازی شبکه های راديويی و سايتهای اينترنتی به زبان فارسی در خارج از ايران اختصاص داد. خدمات