'پیروزی' حماس: فلسطینی ها انزوا را برگزیدند
زلزله سياسی ديگری خاورميانه را تکان داد؛ گروه اسلام گرای حماس ظاهرا به خلاف نتيجه تمام نظرسنجی ها اکثريت کرسی های پارلمان فلسطين را به دست آورده است.
بدين ترتيب اين گروه می تواند بدون اتکاء به ساير احزاب دولت جديد فلسطين را تشکيل دهد. اين اتفاق به نوبه خود می تواند روند صلح بين اسراييل و فلسطينی ها را وارد مرحله ای سخت تر از پيش کند. حتی اگر حماس برای تشکيل دولت به ائتلاف با ساير گروهها و تشکيل دولت وحدت ملی اقدام کند، تاثير چندانی بر روابط بغرنج آينده اين دولت با اسراييل و حاميان جهانی آن نخواهد داشت، زيرا هر نوع مشارکت حماس در دولت آتی فلسطين امکان گفتگو با اسراييل و برخورداری از کمک های بين المللی را به شدت محدود خواهد کرد. حماس البته می تواند با يک چرخش سياسی و ايدئولوژيک رسمی و علنی در جهت شناسايی موجوديت اسراييل خود را به صورت 'شريک صلح' نوظهور اسراييل در آورد، شريکی که از قضا می تواند بهتر و موثرتر از جنبش فرتوت فتح که گفته می شود فساد در آن نهادينه شده و به همين دليل اقبال عمومی را از دست داده است، عمل کند. حماس بر سر دو راهی هر چند که تصور می شود حماس برای ايفای نقش سياسی در معادله فلسطين در دراز مدت ناگزير به شناسايی اسراييل است، اما چرخش ايدئولوژيک فوری از سوی اين سازمان دور از انتظار به نظر می رسد. بنابراين دولتی که در راس آن حماس باشد، نه طرف مذاکره اسراييل و آمريکا قرار می گيرد و نه می تواند کمک های مالی اتحاديه اروپا و حمايت سياسی ساير قدرت های جهانی را به سمت خود جلب کند. به عبارت ديگر دولت حماس دولتی منزوی خواهد بود. بر اين مبنا شايد به نفع حماس بود که اکثريت کرسی های پارلمان فلسطين را کسب نکند و با سپردن امور دردسرسازی چون اداره سرزمين های تحت اشغال و مذاکره با اسراييل از مقام يک اپوزيسيون نقاد بر روند تحولات تاثير بگذارد. اينک اما بار تشکيل دولت فلسطينی بر دوش حماس افتاده است و اين گروه راهی جز کشيدن اين بار را ندارد. بر عهده گرفتن امور اجرايی در کشورهای خاورميانه در واقع آفت محبوبيت به شمار می رود. مشکلات بيشمار 'دولت' در اين منطقه از جهان سازمان ها و احزاب تا زمانی که از خارج حوزه قدرت سياسی به نقد و اعتراض می پردازند، قوس محبوبيت آنها رو به صعود است اما به محض آنکه بر اريکه قدرت تکيه می زنند، روند نزولی محبوبيت آنها به سرعت آغاز می شود. به نظر نمی رسد حماس نيز از چنين سرنوشتی در امان باشد و شايد به همين علت حتی برخی از رهبران فتح نيز از به قدرت رسيدن آنها نگران نباشند. در حقيقت مشکلات پيش روی دولت حماس بيشمار است و اين در حالی است که آنها با تسلط بر پارلمان، تمام ارکان حکومت فلسطين را به دست نياورده اند. رياست دولت خودگردان فلسطين تا سه سال آينده همچنان در اختيار محمود عباس است و او قادر است از جايگاه رئيس جمهور فلسطين به کنترل و تعديل سياست های حماس بپردازد، اتفاقی که می تواند پديده 'حاکميت دوگانه' را برای فلسطين رقم بزند و در کنار ساير مشکلات باعث ناکارامدی آن نيز بشود. موقعيت دولت اسراييل در اين ميان اما به خلاف آنچه در ابتدای امر به نظر می رسد، پيروزی حماس به سود دولت اسراييل است. دولت اسراييل ممکن است با اعلام اينکه نمی تواند با دولتی وارد مذاکره شود که خواهان نابودی آن است، از آغاز مذاکره بر سرتعيين سرنوشت نهايی سرزمين های فلسطينی طفره برود بدون آنکه اعتراض بين المللی را عليه خود برانگيزد. اين مساله راه را بر اجرای سياست يک جانبه دولت آينده اسراييل برای تعيين حدود و ثغور کشور فلسطينی می گشايد و دست اسراييل را برای حفظ بخش بيشتری از سرزمين های کرانه باختری نزديک خط سبز باز می کند. به هر حال مردم فلسطين به دليل سرخوردگی از روند طولانی مذاکرات و ادامه اشغال سرزمين شان و نيز به علت خستگی از هرج و مرج های روزمره تحت حکومتی ضعيف، حماس را برگزيدند. اما با توجه به شرايطی که وصف آن رفت، به نظر نمی رسد حماس بتواند از مشکلات آنان بکاهد و يا به تحقق آرمان ملی فلسطينيان کمک کند مگر آنکه سران اين گروه واقع بينی خارق العاده ای از خود نشان دهند و تا دير نشده خود را در قالب دولتی قوی، مسئول و واقع نگر به جهانيان معرفی کند. خدمات