تحليل آماری واجدان رای در نهمين انتخابات رياست جمهوری
در نهمين انتخابات رياست جمهوری ايران، ‪ ۴۶‬ميليون و ‪ ۷۸۶‬هزار ‬نفر واجد شرايط رای دادن هستند. هنوز مشخص نيست چه تعداد از اين افراد در انتخابات حضور خواهند يافت. نظرسنجی هايی که در هفته های اخير انجام شده نيز برآورد دقيقی از ميزان مشارکت به دست نمی دهد.
برخی نظرسنجی ها ميزان مشارکت مردم را کمتر از 45 درصد و برخی بيشتر از 55 درصد برآورد کرده اند، اگرچه به خاطر نبود موسسات نظرسنجی مستقل در ايران، امکان ارزيابی نتايج اين نظرسنجی ها وجود ندارد. تا کنون در هشت انتخاباتی که در طول تاريخ جمهوری اسلامی برگزار شده، بالاترين نرخ مشارکت مربوط به هفتمين دوره بوده که در سال 1376 برگزار شد و اندکی کمتر از 80 درصد واجدان شرايط در آن رای دادند و طی آن محمد خاتمی به رياست جمهوری رسيد. کمترين نرخ مشارکت مردم در هشت انتخابات رياست جمهوری گذشته نيز در ششمين دوره که در سال 1372 برگزار شد به ثبت رسيد که تنها 50.66 درصد واجدان شرايط در آن رای دادند. در انتخابات رياست جمهوری در ايران، نامزد پيروز بايد نصف به اضافه يک رای شرکت کنندگان در انتخابات را به خود اختصاص دهد. در غير اين صورت انتخابات به مرحله دوم خواهد رفت و دو کانديدايی که بيشترين رای را به خود اختصاص داده اند، يک هفته پس از انتخابات مرحله اول، بار ديگر در معرض رای مردم قرار خواهند گرفت و هرکدام اکثريت آرای شرکت کنندگان را به دست آورد، رئيس جمهور می شود. ‪ ۴۶‬ميليون و ‪ ۷۸۶‬هزار نفری که در نهمين انتخابات رياست جمهوری ايران حق رای دارند، در 30 استان ايران پراکنده هستند. بر اساس آماری که ستاد انتخابات وزارت کشور ايران منتشر کرده، استان تهران با بيش از 9 ميليون نفر بيشترين واجدين شرايط و خراسان جنوبی با بيش از 270 هزار نفر کمترين واجدين رای را در خود جای داده اند. اگرچه عمده تبليغات نامزدهای انتخابات در تهران متمرکز بود که به لحاظ جمعيت بالا و مرکزيت سياسی آن از اهميت بالايی برخوردار است اما نامزدها هريک به فراخور ريشه ها و وابستگی های قومی، در استان های مختلف نيز تبليغات گسترده ای را سازماندهی کرده بودند. در ميان استان های مختلف، کردستان با بيش از يک ميليون و 32 هزار واجد شرايط، خوزستان با بيش 2 ميليون و 834 هزار واجد شرايط و ‬سيستان و بلوچستان با بيش از يک ميليون و 174 هزار واجد شرايط رای دادن به واسطه مسايل قومی - مذهبی از اهميت ويژه ای برخوردار هستند. هر سه اين استانها در آستانه انتخابات شاهد حوادثی از جمله وقوع انفجارها يا درگيری هايی بودند که اگرچه هنوز به طور مشخص ريشه آنها معرفی نشده اما با مسايل انتخابات بدون ارتباط نبوده اند. در عين حال، استان کردستان در نخستين دور انتخابات رياست جمهوری و استان سيستان و بلوچستان در دوره های دوم، سوم، چهارم، پنجم و هفتم پايين ترين سطح مشارکت را داشته اند. نامزدهايی که در هفته های گذشته، با سفر به شهرهای مختلف اين سه استان به تبليغ برای خود پرداخته اند، بيش از هر چيز به لزوم برخورداری اقليت های قومی مذهبی از موقعيت های برابر تاکيد کرده و قول هايی مبنی بر بکارگيری اقليتها در مشاغل مديريتی سخن گفته اند. استان خوزستان اخيرا پس از انتشار نامه ای منسوب به محمدعلی ابطحی که در آن گفته شده بود ترکيب جمعيتی اين استان به ضرر عرب ها تغيير کند و اسامی عربی مناطق مختلف اين استان به فارسی تبديل شود، صحنه نا آرامی های خشونتباری شد. اين نامه بلافاصله تکذيب شد اما نا آرامی های پيش آمده، ميزان حساسيت مسايل قومی را نشان داد. در ميان کانديداها، محمود احمدی نژاد متولد گرمسار در استان سمنان است که در مجموع بيش از 402 هزار نفر در آن واجد رای دادن هستند. محمدباقر قاليباف متولد مشهد در استان خراسان رضوی است که مجموعا بيش از 3 ميليون و 750 هزار نفر در آن واجد رای دادن هستند. مهدی کروبی متولد اليگودرز در استان لرستان است که در آن بيش از يک ميليون و 215 هزار نفر واجد رای دادن هستند‬. علی لاريجانی متولد نجف در عراق است اما اصالتا از لاريجان در استان مازندران است که 2 ميليون و 109 هزار نفر در آن واجد شرايط رای دادن هستند. مصطفی معين متولد نجف آباد در استان اصفهان است که بيش از 3 ميليون و 153 هزار نفر در آن واجد شرايط رای دادن هستند‬. محسن مهرعليزاد متولد مراغه در استان آذربايجان شرقی است که بيش از 2 ميليون و 668 هزار نفر در آن واجد شرايط رای دادن هستند و اکبر هاشمی رفسنجانی نيز متولد رفسنجان در استان کرمان است که در آن بيش از يک ميليون و 527 هزار نفر واجد شرايط رای دادن هستند. خدمات