کرونا؛ پنج کشور در معرض خطر قحطی
هم زمان با بالا رفتن آمار مرگ‌و‌میر ناشی از ویروس کرونا در جهان، برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار داده است که جهان با "همه‌گیری گرسنگی" روبرو است چون شمار افرادی که نیازمند غذا هستند امسال می‌تواند نزدیک به دو برابر شود.
میلیون‌ها کودک در یمن با کمبود مواد غذایی روبرو هستند در پایان سال ۲۰۱۹، ۱۳۵ میلیون نفر با "گرسنگی حاد" دست به گریبان بودند. به گفته برنامه جهانی غذا، به دلیل اعمال قرنطینه در بسیاری از کشورهای جهان، این تعداد احتمالاً به ۲۶۵ میلیون نفر خواهد رسید. هشدار برنامه جهانی غذا درباره خطر قحطی پس از کرونا دیوید بیزلی، مدیر اجرایی برنامه جهانی غذا می‌گوید: "حتی پیش ازشیوع ویروس کرونا، من پیش بینی می‌کردم که دنیا در سال ۲۰۲۰ به دلایل گوناگون با بدترین بحران انسانی از جنگ جهانی دوم تا به امروز روبه‌رو خواهد شد." این سازمان که در سال ۲۰۱۹ ، ۳/۸ میلیارد دلار کمک دریافت کرده است، امسال برای ادامه فعالیت‌های خود دست کم به ۱۰ تا ۱۲میلیارد دلار نیاز دارد. کدام کشورها در معرض بیشترین خطر هستند؟ یمن این کشور حتی پیش از آغازجنگ هم فقیرترین کشور جهان عرب بود. در سال ۲۰۱۵ پس ازآن که ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در درگیری علیه شورشیان حوثی یمن مداخله کرد، وضعیت مردم در این کشوربه مراتب وخیم‌تر شد. عارف حسین، مدیر اقتصادی بخش تحقیقات، ارزیابی و نظارت برنامه جهانی غذا به بی‌بی‌سی گفت: "هرچه درگیری‌ها طولانی‌ترشود، شمارافراد آسیب‌پذیر بیشترمی‌شود. ما در سال ۲۰۱۶ در یمن، به سه تا چهار میلیون نفر کمک می‌کردیم. در حالی که امروز این تعداد به ۱۲ میلیون رسیده‌است." یمن در آستانه بحرانی تازه؛ بعد از جنگ، قحطی و وبا، حالا کرونا صنعا را تهدید می‌کند برنامه جهانی غذا در اوایل ماه جاری گفت که به دلیل نگرانی برخی از کشورها مبنی برممانعت شورشیان از تحویل کمک، ارسال محموله‌ها به مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را متوقف می‌کند. یمن نخستین مورد تأیید شده ابتلا به ویروس کرونا را اوایل ماه جاری گزارش کرد، آژانس‌های امدادی هشدارمی‌دهند که این بیماری می‌تواند به سرعت سیستم‌های ضعیف این کشور را تحت تاثیر قرار دهد. جمهوری دموکراتیک کنگو براساس آمار برنامه جهانی غذا، پس از گذشت بیش از یک چهارم قرن از درگیری‌های مسلحانه در مناطقی از جمهوری دموکراتیک کنگو، این کشور دومین مورد بحران گرسنگی در جهان است. بیش از ۱۵درصد از جمعیت این کشور تحت عنوان "ناامنی حادغذایی" دسته بندی می‌شوند ، به این معنی که آن‌ها درزمره ۳۰ میلیون نفری از مردم جهان هستند که در مناطق جنگی به سر می‌برند و تقریباً به طور کامل وابسته به کمک‌های خارجی‌اند. آقای حسین گفت، نزدیک به ۲میلیارد دلار برای تأمین موادغذایی این جمعیت در سه ماه آینده مورد نیاز است. وی افزود: "این مردم دربدترین شرایط زندگی می‌کنند وبا وضع حاضربه زودی با مشکلات به مراتب بیشتری نیزدست به گریبان خواهند شد ". جمهوری دموکراتیک کنگو همچنین دارای ۵ میلیون آواره داخلی و بیش از نیم میلیون پناهنده از کشورهای همسایه است. مردمانی که با ناامنی غذایی حاد مواجه هستند افزون بر خطراتی که افراد را در مناطق جنگی تهدید می کند، آوارگان به هنگام شیوع ویروس کرونا آسیب‌پذیرتر نیز می شوند زیرا بیشترآنها به حداقل تجهیزات بهداشتی اساسی که برای جلوگیری از شیوع بیماری لازم است، دسترسی ندارند. در اوایل ماه جاری سخنگوی آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد، هشدار داد که خشونت‌های مداوم در کنگو تلاش برای مهار ویروس کرونا را به مخاطره می اندازد، شیوع این ویروس تاکنون عمدتا کینشازا پایتخت کنگو را تحت تأثیر قرار داده است. ونزوئلا بر خلاف سایر کشورهای این فهرست، گرسنگی در ونزوئلا نه به دلیل درگیری یا عوامل محیطی ، بلکه ناشی از مشکلات اقتصادی است. بعضی از ونزوئلایی‌ها برای خرید غذا و دارومجبوربه عبور غیر قانونی از مرز هستند اگرچه ونزوئلا دارای ذخایر نفتی فراوانی است، اما پس ازآن که در ژانویه سال گذشته نرخ تورم در این کشور به ۲۰۰ درصد رسید، نزدیک به یک سوم مردم این کشوردچار فقر شدند. براساس گزارش برنامه جهانی غذا، مهاجرت دسته‌جمعی کارکنان بخش بهداشت از این کشورنیز به حجم مشکلات افزوده است . البته مشکلات به اینجا ختم نمی‌شود ؛ نزدیک به ۸/۴ میلیون نفر (۱۵٪ جمعیت) از مردم این کشوردر سال‌های اخیر ونزوئلا را ترک کرده اند و این در حالی است که صدها هزار نفر از این مهاجران در کشورهای همسایه با ناامنی غذایی روبرو هستند. سودان جنوبی جوان‌ترین کشور جهان که در سال ۲۰۱۱ از همسایه شمالی خود سودان جدا شد و اعلام استقلال کرد. گرچه هدف از این اقدام پایان جنگ داخلی طولانی بود، اما این کشور تنها پس از گذشت دو سال دوباره درگیر جنگ شد. برنامه جهانی غذا هشدار می‌دهد که گرسنگی و سوء‌تغذیه در سودان جنوبی از سال ۲۰۱۱ در بالاترین میزان خود قرار دارد و نزدیک به ۶۰ درصد از مردم روزانه برای پیدا کردن غذا دچار مشکل هستند . موج ملخ‌های مهاجم که محصولات زراعی را در سراسر آفریقای شرقی نابود کرد، در اوایل سال به سودان جنوبی رسید و باعث وخیم‌تر شدن اوضاع شد. به گفته آقای حسین: "حتی با مطرح نبودن کووید - ۱۹ نیزملخ‌های بیابانی به تنهایی می‌توانستند مشکلات فراوانی به بار بیاورند". و به عنوان یکی از وابسته‌ترین کشورهای جهان به تجارت نفت، پیش بینی می‌شود که با افت قیمت نفت مشکلات زیادی برای این کشور به وجود خواهد آمد. طبق اعلام دانشگاه جان هاپکینز، در این کشور تا کنون چهار مورد ابتلا به ویروس کرونا ثبت شده است. افغانستان کشور دیگری که به دلیل درگیری های دراز مدت ویران شده است. پس از حمله ایالات متحده در سال ۲۰۰۱، افغانستان نزدیک به دو دهه درگیر جنگ بوده است. سربازی در هرات نگهبان صف زنان برای دریافت سهمیه پس ازهجده سال، بیش از نیمی از جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند، و بیش از ۱۱ میلیون نفر توسط برنامه جهانی غذا تحت عنوان ناامن غذایی دسته بندی می‌شوند. براساس آمارهای دولت افغانستان، تاکنون بیش از هزار مورد ابتلا به ویروس کرونا در این کشور تایید شده است. پایین بودن آمار ابتلا به دلیل محدودیت دسترسی این کشور به کیت‌های آزمایشگاهی است. ضمن این که امکانات سیستم بهداشت و درمان نیز تحت تاثیر چندین دهه درگیری بسیار ضعیف شده است. از سوی دیگر بیم آن می‌رود که پس از بازگشت بیش از ۱۵۰هزار نفر افغانستانی از ایران و ده‌ها هزارنفر دیگر از پاکستان در ماه مارچ ، شیوع این ویروس در کشورگسترش یابد. ۱۳۰ میلیون مورد جدید علاوه بر مناطقی که تحت تأثیر جنگ، مشکلات زیست محیطی یا بحران‌های اقتصادی قرار دارند، احتمال بسیار می‌رود که بسیاری از کشورهای کم درآمد و متوسط نیز در ماه‌های آینده تحت تأثیر خسارات و مشکلات اقتصادی ناشی از شیوع ویروس کرونا قرارگیرند. فشارهای اقتصادی مشابه در کشورهای جهان نیز به این مشکلات دامن خواهد زد، بدین معنی که به زودی ارزش حواله‌ها یا پول‌هایی که بین کشورها رد و بدل می‌شود تحت تاثیر بحران موجود، به شدت سقوط خواهد کرد. آقای حسین گفت: "آن چه در حال حاضر از اهمیت فراوان برخورداراست،فراهم کردن دسترسی همگان به یک سیستم درمانی ارزان و مقرون به صرفه است". اما تا رسیدن به آن نقطه، باید اطمینان حاصل کنیم که تمام تلاش خود را برای نجات جان و زندگی انسان‌ها به کار می‌بندیم ."