توافق احمدی نژاد و علی اف برای گسترش روابط
ایران و جمهوری آذربایجان در نظر دارند روابط اقتصادی و تجاری دوجانبه را گسترش دهند.
محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران که از دیدار رسمی دو روزه به جمهوری آذربایجان بازگشته، در گفتگو با خبرنگاران گفت که بر اساس توافقهای صورت گرفته در این سفر قرار است مبادلات تجاری دو کشور تا سطح یک میلیارد دلار در سال افزایش یابد. آقای احمدی نژاد در رأس هیئتی متشکل از مقامات ارشد جمهوری اسلامی از جمله منوچهر متکی و داوود دانش جعفری، وزیران خارجه و امور اقتصادی و دارایی، به باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان سفر کرده بود. این سفر، نخستین دیدار رسمی آقای احمدی نژاد از جمهوری آذربایجان به شمار می رود، وی پیشتر یک بار به جمهوری خودمختار نخجوان سفر کرده و سفری نیز به باکو برای شرکت در نشست سران دولتهای عضو اکو داشته است. آقای احمدی نژاد گفت که یکی از اهداف دیدار وی توسعه روابط تجاری و اقتصادی ایران و جمهوری آذربایجان بود و در این زمینه، قرار شده است گروهی کاری تشکیل و شرکت سرمایه گذاری و تجاری مشترکی برای پیشبرد این هدف تأسیس شود. به گفته وی، توافقهای دیگری که در طول سفر به دست آمد شامل ایجاد سد جدیدی بین دو کشور برای استفاده مشترک از نیروی برق تولید شده از این سد است. رئیس جمهور ایران افزود که در جریان این سفر، مذاکراتی هم در زمینه مسائل بین المللی و منطقه ای صورت گرفت که نشان داد که دیدگاههای طرفین در این زمینه به یکدیگر نزدیک است. قرار است اجلاس سران کشورهای حاشیه دریای خزر در آینده نزدیک در تهران برگزار شود و به گفته آقای احمدی نژاد، رئیس جمهور آذربایجان از شرکت در این اجلاس استقبال کرده است. وی گفت که از الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان برای سفر رسمی به تهران دعوت به عمل آورده و انتظار دارد در جریان دیدار آقای علی اف از ایران، توافقهای به دست آمده در سفر باکو نهائی شود. روابط ایران و جمهوری آذربایجان محمود احمدی نژاد و الهام علی اف در پایان مذاکرات خود در باکو در نشست مشترک خبری از تصمیم به تقویت همکاری دوجانبه در زمینه های نفت، گاز و پتروشیمی، تجارت، حمل و نقل، صدور خدمات فنی و مهندسی و سدسازی سخن گفته و تقویت مناسبات سیاسی طرفین را برای صلح منطقه مفید توصیف کرده بودند. رئیس جمهور ایران در باکو به خبرنگاران گفت که برخی قدرتهای بزرگ با دوستی بین ملتها مخالفند و اسرائیل و "گروههای وابسته به قدرتهای بزرگ را" به تلاش برای ایجاد اختلاف بین ملتها متهم کرد. آقای احمدی نژاد چنین "تلاشهایی" را بی نتیجه خواند و گفت که گرچه "مخالفان این روابط ممکن است در کوتاه مدت به اقداماتی دست بزنند اما باید بدانند که ملت ایران و آذربایجان به آنها می خندند." در مورد مسئله قره باغ که بر سر مالکیت آن بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان اختلاف وجود دارد، رئیس جمهور ایران گفت که "مواضع جمهوری اسلامی بصراحت قبلاً اعلام شده است" و افزود که می توان مسائل را از طریق گفتگو حل و فصل کرد. در حالی که مسئله قره باغ برای جمهوری آذربایجان حساسیت فراوانی دارد، ایران با ارمنستان نیز دارای روابط دوستانه و نزدیکی است. در جناح بندیهای منطقه ای، جمهوری آذربایجان به عنوان یکی از کشورهای متمایل به غرب شناخته می شود در حالی که ارمنستان روابط بسیار نزدیکی با روسیه دارد. همچنین، شرکتهای نفتی غرب در بخش انرژی جمهوری آذربایجان از جمله خط لوله انتقال نفت به ترکیه سرمایه گذاری های هنگفتی کرده اند در حالی که تلاش ایران برای احداث خط لوله انتقال نفت آسیای میانه به خارج از طریق خاک ایران با مخالفت آمریکا مواجه بوده است. سفر آقای احمدی نژاد به باکو، با دیدار معاون نخست وزیر اسرائیل به جمهوری آذربایجان مقارن شد که در آن، توافقنامه ای برای تشکیل کمیسیون مشترک همکاری به منظور گسترش روابط اقتصادی و تجاری میان طرفین امضا شد. بر اساس برآوردها انتظار می رود حجم مبادلات تجاری اسرائیل و جمهوری آذربایجان در سال جاری میلادی به یک میلیارد و چهارصد میلیون دلار برسد. رقابت دو کشور پم اوتول، تحلیلگر بی بی سی در امور منطقه می نویسد که سفر آقای احمدی نژاد به باکو بخشی از تلاشهای اخیر ایران برای تقویت و بهبود روابط با کشورهای همسایه، از جمله عراق و افغانستان بوده است که اکثر آنها با ایالات متحده روابط دوستانه ای دارند. ایران همچنین در صدد گسترش روابط اقتصادی خود با ترکیه بر آمده است. به گفته تحلیلگر بی بی سی، جمهوری اسلامی می کوشد نشان دهد که با وجود سوء ظن ایالات متحده نسبت به اهداف منطقه ای این کشور، مایل است نقشی مثبت و مؤثر در منطقه ایفا کند. در عین حال، ایران نسبت به برخی از عوامل فعال در جمهوری آذربایجان ظنین و نگران آن است که ممکن است این گروه ها در صدد برانگیختن "احساسات ملی گرایانه" در میان اقلیت بزرگ آذری در ایران برآیند. سال گذشته، آذری ها در هر دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان از چاپ کاریکاتوری در یکی از روزنامه های ایران، که آن را توهین آمیز تلقی می کردند، به خشم آمدند. هدف دیگر ایران از تقویت روابط با جمهوری آذربایجان حصول اطمینان در این مورد است که آذربایجان به نیروهای آمریکایی اجازه نخواهد داد از خاک آن کشور برای تهاجم علیه جمهوری اسلامی استفاده کنند هر چند دولت جمهوری آذربایجان بارها در این زمینه به کشورهای همسایه اطمینان داده است. مسئله دیگری که در حال حاضر در روابط بین ایران و جمهوری آذربایجان مطرح است به پیشنهاد روسیه در مورد استفاده مشترک آن کشور و ایالات متحده از تأسیسات رادار قبله در جمهوری آذربایجان ارتباط می یابد. روسیه پیشنهاد کرده است که ایالات متحده به جای استقرار شبکه دفاع ضد موشکی در اروپای شرقی، به طور مشترک از رادار قبله استفاده کند در حالیکه مقامات آمریکایی تصریح داشته اند که منظور اصلی از برنامه دفاع ضد موشکی محافظت از متحدان آن کشور در برابر کشورهایی مانند ایران و کره شمالی است. خدمات