بررسی بحران هسته ای ايران در روزنامه گاردين
روزنامه گاردين در شماره روز پنجشنبه، 2 فوريه، مطالبی شامل مصاحبه با وزير خارجه جمهوری اسلامی، سرمقاله ای در باره موضع اين کشور و اظهار نظرهايی در باره روابط ايران و آمريکا و تفاوت نگرش ايالات متحده و فرانسه در باره ايران انتشار داده است.
در نخستين صفحه گاردين متن مصاحبه ای که ايون مک اسکيل و سايمون تيزدال، خبرنگاران اين روزنامه، روز چهارشنبه، 1 فوريه، با منوچهر متکی انجام داده اند تحت عنوان "پيام ايران به غرب: عقب نشينی کنيد يا تلافی می کنيم" انتشار يافته که در آن آمده است: که وزير خارجه ايران تهديد کرد که در صورت ارجاع موضوع هسته ای ايران به شورای امنيت اين اقدام را فورا تلافی کند، اظهاراتی که باعث عميق شدن رويارويی کشور وی با جامعه جهانی می شود. گاردين می افزايد که آقای متکی، در نخستين مصاحبه خود با يک رسانه غربی، ايالات متحده را به بحران کنونی متهم کرد و گفت که برای جلوگيری از برخورد هنوز فرصت باقی است. وی هشدار داد که هرنوع اقدام نظامی آمريکا و اسرائيل عليه ايران "تبعاتی جدی" خواهد داشت و ايران "با تمام امکانات" با آن مقابله خواهد کرد. گاردين اظهارات وزير خارجه ايران در مورد قطع همکاری های داوطلبانه با آژانس بين المللی انرژی اتمی را منعکس کرده که گفته است اگر تحريم هايی عليه ايران وضع شود، اين کشور نيز به اقدامات متقابلی دست می زند و افزود که غرب به سرعت از دست زدن به اقدام نظامی عليه ايران پشيمان خواهد شد. در مطلب گاردين آمده است که تشديد بحران کنونی با افزودن بر گرفتاری های بريتانيا و آمريکا در عراق و افغانستان باعث بی ثباتی بيشتر در خاورميانه می شود و می تواند به منزله پايان کار پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای باشد. وزير خارجه ايران در اين مصاحبه گفته است که ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت به طور همزمان باعث می شود ايران اين اقدام را تلافی کند. گاردين می افزايد که ايران اقدامات بعدی از جمله خروج از ان پی تی و اخراج بازرسان آژانس را نيز مردود ندانسته است. تلافی 'متناسب' اين روزنامه می نويسد که در مورد تصميم ايران در مورد استفاده از اهرم های خود برای تاثير گذاری بر شرايط عراق، آقای متکی گفته است که اقدامات ايران با فشار سياسی، نظامی و اقتصادی که بر آن وارد شود "متناسب" خواهد بود. آقای متکی در اين زمينه گفته است که به نظر ايران، اسرائيل در موقعيتی نيست که به چنين اقدام خطرناکی دست بزند و از واکنش ايران به چنين عملياتی آگاه است. وی گفته است که اسرائيل از هر نوع عمليات نظامی عليه ايران پشيمان خواهد شد. وزير خارجه ايران گفته است که ايالات متحده با وجود دويست هزار سرباز در عراق و افغانستان نتوانسته است اراده خود را بر منطقه تحميل کند و به رييس جمهوری آمريکا توصيه کرده است که دوره دوم زمامداری خود را با آرامش بيشتری سپری کند. آقای متکی از بريتانيا و ساير کشورهای اروپايی خواسته است تا تصميم گيری در مورد ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت را تا اجلاس بعدی آژانس در 6 ماه مارس به تعويق اندازد. وزير خارجه ايران در عين حال جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا را متهم کرد که در سخنان روز سه شنبه خود در باره ايران به مردم آمريکا دروغ گفته است و امکان هر نوع تماس بين ايران و آمريکا را مردود دانست. هشدار بريتانيا گاردين می گويد که مصاحبه با آقای متکی در لندن و قبل از ملاقات وی با جک استرا، وزير خارجه بريتانيا، انجام شد. به نوشته اين روزنامه، در پی اين ملاقات سخنگوی وزارت خارجه بريتانيا گفت که به آقای متکی هشدار داده شد که از تهديد و تصميم به توقف اجرای پروتکل الحاقی خودداری ورزد. سرمقاله نويس گاردين اظهار نظر می کند که توافق پنج عضو دايم شورای امنيت برای گزارش ايران به اين شورا به منزله کسب مشروعيت برای چنين اقدامی است و می افزايد که برخی از اظهارات مقامات ايرانی در شدت بخشيدن به بحران کنونی موثر بوده است. اين روزنامه از جمله به تهديدهای فرمانده سپاه پاسداران در اين مورد اشاره دارد که در صورتی که به ايران حمله شود، اين کشور به پرتاب موشک مبادرت می ورزد. مقاله گاردين يادآور می شود که بحران اخير ناشی از تصميم ايران در زير پا گذاشتن وعده خود در تعليق غنی سازی اورانيوم است و آنچه را که سخنان غيرمسئولانه محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری، در مورد اسرائيل و کشتار يهوديان و اتهامات بی اساس در مورد دست داشتن بريتانيا در بمب گذاری های خوزستان می داند از جمله عوامل بحران زا توصيف کرده است. گاردين می نويسد در همانحال، شعارهای آمريکا در مورد دموکراسی و اظهارات تلويحی برخی از نومحافظه کاران آمريکايی در باره ضرورت تغيير رژيم در ايران باعث تقويت موضع روحانيون تندرو در تهران شده است. گاردين در عين حال می گويد که ايران نيز حق دارد نسبت به معيارهای دوگانه قدرت های هسته ای ناخرسند باشد. معيارهای دوگانه به نوشته گاردين، اين قدرت ها نه تنها به تعهدات خود برای خلع سلاح اتمی عمل نکرده اند بلکه دستيابی اسرائيل، هند و پاکستان به بمب اتمی را نيز تحمل کرده اند. گاردين در پايان می گويد که برخی بر اين باور هستند که جامعه جهانی وارد دعوايی شده که نمی تواند در آن برنده شود و در حاليکه اقدام نظامی - مگر توسط اسرائيل و آمريکا - منتفی است، وضع تحريم عليه يک توليد کننده عمده عضو اوپک از نظر اقتصادی نا ممکن است و از نظر سياسی نا کارآمد خواهد بود. گاردين همچنين دو مقاله ديگر را نيز به بحران کنونی اختصاص داده است. در گزارشی با عنوان "آمريکا می خواهد ايران وابسته به آن کشور باشد و ايرانيان اين را نمی خواهند" به سابقه روابط دو کشور در سال های اخير پرداخته است. اين گزارش حاوی اظهار نظرهای برخی از ايرانيان از جمله يک عضو بسيج است که آمريکا را به تلاش برای تفرفه افکنی در ميان مردم ايران و وابسته ساختن جمهوری اسلامی به اين کشور متهم می کند. اين روزنامه مقاله ديگری را نيز به تفاوت ديدگاه های آمريکا و فرانسه در مورد ايران اختصاص داده است. مواضع آمريکا و فرانسه اين مقاله که با عنوان "در مورد ايران، فرانسويان از مريخ و آمريکاييان از زهره اند" وبه قلم تيموثی گارتون اش چاپ شده سخنان اخير ژاک شيراک، رييس جمهوری فرانسه را ياد آور می شود که گفته بود که کاربرد اسلحه اتمی عليه کشورهای ياغی با دکترين دفاع هسته ای اين کشور انطباق دارد. نويسنده اظهار نظر می کند که به اين ترتيب، به نظر می رسد که با وجود سخنان تند جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا، درباره ايران، در حال حاضر فرانسه دارای خوی ستيزه جويانه مريخی و ايالات متحده دارای رويکردی ملايم است. در اين مقاله آمده است که اظهارات اخير آقای بوش عليه ايران در مقايسه با سخنان وی در سال 2002 که ايران و کره شمالی را در کنار عراق تشکيل دهنده های محور شرارت خوانده بود، تفاوت دارد و اينک وی هشدار می دهد که "جهان نبايد اجازه دهد رژيم ايران به اسلحه هسته ای دست يابد." به نظر نويسنده مقاله اينکه آقای بوش به جای ايالات متحده، جهانيان را مسئول جلوگيری از اتمی شدن ايران می داند مهم است و می پرسد: اما جهانيان به چه ترتيب می توانند چنين کنند؟ در حال حاضر، تنها راهی که واشنگتن ارايه می دهد توسل به ديپلماسی چند جانبه و مداخله سازمان ملل است که نويسنده مقاله تلويحا يادآور می شود که به اين ترتيب، موضع آقای بوش به موضع اروپاييان نزديک شده است. مقاله نويس گاردين می گويد که گرچه آمريکا احتمال دست زدن به عمليات نظامی عليه تاسيسات هسته ای ايران را منتفی ندانسته اما می افزايد که به نظر می رسد که ايالات متحده ترجيح می دهد در صورت لزوم، اسرائيل به چنين اقدامی دست بزند. بخشی از مقاله به توانايی نظامی اسرائيل برای دست زدن به چنين حمله ای اختصاص دارد اما نويسنده می گويد که صورت حمله به تاسيسات ايران، آنچه که اسرائيل را نگران خواهد کرد حملات حزب الله خواهد بود. اين روزنامه می نويسد همچنين، از آنجا که تاسيسات هسته ای ايران در نقاط مختلفی، از اصفهان تا نطنز، مستقر است اين احتمال وجود دارد که حملات هوايی اسرائيل باعث بروز تلفات غيرنظامی شود. چنين وضعيتی باعث بروز يک رشته واکنش های خصمانه در سرتاسر جهان، به خصوص در ميان مسلمانان، خواهد شد. خدمات