روابط عاطفی و جنسی در بين افراد با معلوليت های جسمی و بعضی از بيماری های مزمن
قائدتا بسته به اينکه فرد در چه سنی دچار معلوليت جسمی و يا بيماری مزمن شده و اينکه اين وضعيت عملکرد کدام اعضای بدنش را مختل کرده مشکلاتی که در روابط عاطفی و بعضا جنسی افراد پيش مياد، با هم متفاوت است.
برای شنيدن نظر محمد (شنونده نابينای برنامه به برنامه گوش کنيد). افراد معلول نبايد صد در صد به اطرافيانشان تکيه کنند و بايد سعی کنند استقلال خودشان را هم داشته باشند. در عين حال اطرافيان بايد به نياز افراد معلول و برای داشتن فضای خصوصی توجه داشته باشند. شنونده ای ايميل فرستادند و همين موضوع را اينطور ذکر کرده اند: من و همسرم ۱۲ سال است که ازدواج کرده ايم و از زندگی مان هم بسيار راضی هستيم. حدود ۵ سال پيش تصادف بسيار شديدی داشتيم که منجر به قطع نخاع من و از کار افتادن دست راست همسرم شد. يعنی دستش از آرنج به پايين حرکت ندارد. به مدت دو سالی که اصلا رابطه جنسی نداشتيم تا کم کم دوباره رابطه مان را شروع کرديم. می توانم بگويم که مشکلی در خود رابطه مان نداريم اما مشکل بزرگتری داريم و آن اينکه من نمی توانم به تنهايی روی صندلی چرخدارم بنشينم و برای بلند شدن از جايم هم بايد حتما کمک بگيرم. با توجه به معلوليت همسرم او نمی تواند به من کمک کند بنابراين برادر بزرگم که مجرد است قبول کرده با ما زندگی کند که به ما در کارهای روزمره کمک کند. با وجود اينکه از او خيلی ممنون هستم اما شرايط خيلی سختی است چون وقتی می خواهم با همسرم رابطه داشته باشم، برادرم بايد من را روی تخت بگذارد. اين مسئله خيلی شرم آور است چون من و زنم هر دو می دانيم که برادرم در اتاق بغلی نشسته و ميداند که ما داريم چکار می کنيم. اين شرايط را به حدی سخت می کند که خانمم بعضا گريه ميکند و من هم در چند مورد حتی قادر به ايجاد نعوظ نبودم، که ميدانم بخاطر فشار روانی است که تحمل می کنم. موقعيت خيلی سختی است چون از طرفی نمی خواهم قدرناشناسی کنم و از طرفی اصلا فرصت خلوت کردن با همسرم را ندارم. اين مشکل خيلی شايع است که افراد معلول فضای خصوصی که لازم دارند را غالبا ندارد. در اين مورد خاص و موارد مشابه تنها چيزی که می شود گفت اين است که اشخاصی که از اين افراد مراقبت می کنند بايد راهی را پيدا کنند که زمانی که زوج ها فضای خصوصی لازم دارند حضورشان را در صحنه کم رنگ کنند که زوج فضای خصوصی کافی داشته باشند. و برای امير و شنونده های ديگری که در شرايط مشابه هستند صحبتی که می شود کرد اين است که درست است که از نظر فرهنگی پذيرش اين حرف کمی سخت است اما در نظر داشته باشيد که رابطه جنسی داشتن با همسرتان يک رابطه خوشايند و مقدس است بنابراين نبايد از آن شرم داشته باشيد و در ضمن اگر رابطه تان را به شب ها واگذار کنيد که برادرتان شما را برای خواب در بستر می گذارد و يا صبح ها که از خواب بيدار می شويد شايد کمی از اين حس شرمتان کم بشود. به اين مورد هم اشاره کنم که در مورد افرادی که آسيب نخاعی ديده اند، بسته به اينکه آسيب در کجای نخاع باشد ميتواند به اشکال متفاوتی از اختلالات جنسی بروز پيدا کند. از خشکی واژن در خانمها و مشکلات نعوظ گرفته تا اينکه فرد اصلا حسی در ناحيه تناسلی اش نداشته باشد و يا کيفيت اسپرمی که مرد ميتواند توليد کند تحت شعاع اين آسيب نخاعی قرار بگيرد. برای بعضی از اين افراد برقراری ارتباط جنسی ميتواند مهلک باشد مثلا اگر آسيب نخاعی در منطقه اعصاب توراسيک ۶ باشد هر گونه تحريک در اعصاب سمپاتيک (که معمولادر هنگام انزال اتفاق ميافتد) ميتواند برای فرد خطرناک باشد چون ممکن است باعث بالا رفتن ناگهانی فشارخون و در نهايت سکته مغزی در فرد شود. بعضی از افرادی که آسيب های مغزی ديده اند هم ممکن است تعادل هورمونهايشان بهم بخورد که باعث کمی انرژی و يا کم شدن ميل جنسی شان بشود. بنابراين بد نيست که در مورد رابطه جنسی تان با پزشکتان صحبت کنيد. شايد توصيه کنند که تا مدتی رابطه نداشته باشيد و يا کم کم رابطه جنسی تان را از سر بگيريد و يا حتی ممکن است داروهايی را که با بيماری تان تداخل ندارند برای کمک به از سرگيری رابطه جنسی تان توصيه کنند. برای افراد مجردی که معلوليت آنها در حرکت دست هايشان محدوديت ايجاد کرده به نوعی که حتی خوداضايی هم نمی توانند بکنند، دستگاه هايی تهيه شده که البته برای افراد مختلف بنابر نيازشان خودشان انتخاب ميکنند که ميتواند با ماساژ و يا لرزشی که بر روی ناحيه تناسلی ايجاد ميکند نياز جنسی فرد را برطرف کند. اما بعضی معلوليت ها به حدی است که فرد حتی برای انجام اين کار هم به شخص ديگری نياز دارد. در بعضی کشور ها افرادی هستند که پول می گيرند و بصورت حرفه ای با افراد معلول ارتباطات جنسی و يا صرفا در حد ماساژ و غيره بر قرار می کنند که فرد صرفا تماس پوست به پوست را تجربه کند و همين کار از تنش های اين افراد کم می کند.البته بايد اصول اخلاقی اين مسئله را کاملا رعايت کنند. يعنی از فرد معلول سوء استفاده نشود، به او آسيبی وارد نشود، قول بر قراری ارتباط عاطفی به او داده نشود و غيره. اينترنت در زمينه آشنا سازی افراد معلول و شکل دادن رابطه عاطفی بين آنها نقش زيادی داشته البته اين گروه ها به زبان فارسی هنوز حضورگسترده ندارند اما خواننده/شنونده برنامه درگوشی ها هستيد و دسترسی به اينترنت داريد. می توانيد شما شروع کننده يکی از اين گروه ها باشيد. هر چيزی بهرحال بايد از يک نقطه ای شروع بشود و شما می توانيد شروع کننده اين تشکل ها باشيد. تا بر سر بحث اينترنت هستيم همينجا يک هشدار هم بدهم که با توجه به اينکه بدليل موقعيت جسمی تان آسيب پذير هستيد اگر خواستيد با فردی قرار ملاقات بگذاريد حتما اول در مکان های عمومی همديگر را ببينيد که جانب احتياط را رعايت کرده باشيد. و مثل هميشه هم تاکيد می کنم که برای برقراری رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنيد. همچنين اگر عضو موسسه و يا انجمنی باشيد که افرادی با شرايط مشابه به آن جا می آيند کمک کننده است. برخی ها هم که توانايی اش را دارند يعنی معلوليتشان به حدی نيست که مانع شرکت آنها در جمع های گسترده تر شود ممکن است بخواهند که در جمع هايی شرکت کنند که صرفا به افراد معلول تعلق ندارد و در آنجا رابطه عاطفی خوبی را شکل بدهند. به شرط اينکه همانطوری که رضا اشاره کرد جنبه ترحم در کار نباشد و رابطه شان از روی شناخت متقابل و برای اينکه احساس نزديکی فکری و عاطفی نسبت به هم دارند شکل گرفته باشد. در نهايت بايد بگويم که انواع معلوليت ها و بيماری های مزمن می توانند بر روی شکل گيری رابطه عاطفی افراد در مجموع، نگاه داری اين روابط و همچنين عملکرد و رابطه جنسی افراد تاثير بگذارند. پزشک متخصصتان و يا پزشک خانواده می تواند شما را راهنمايی کند البته همه کی همه چيز را نمی داند و شايد خودشان هم اطلاع چندانی نداشته باشند اما شما مداومت به خرج بدهيد و از ايشان بخواهيد که اطلاعات لازم را برايتان پيدا کنند. شماره تماس انجمن های مربوطه در ايران را بر روی وب سايت بی بی سی فارسی در صفحه برنامه های راديو در برنامه درگوشی ها گذاشتيم که بتوانيد با آنها تماس بگيريد و ببينيد چه سازمانهای ديگری می توانند کمکتان کنند. پس جمع آوری اطلاعات از منابع موثق مرحله اول است. در مورد خدمات موجود هم بگويم که ممکن است دقيقا چيزی نباشد که انتظارش را دارديد اما فراموش نکنيد که شايد خود شما بتوانيد آن جای خالی را پر کنيد اينکه گروهی از افراد با مسائل و مشکلات جسمی مشترک را دور هم جمع کنيد وقت و يا هزينه زيادی نمی خواهد بخصوص اگر موسسه مربوطه به آن بيماری خاص شما را همراهی کند. در نهايت هم به ياد داشته باشيد که درست است رابطه جنسی بخش بسيار مهمی از رابطه زوج ها است اما تنها بخشی از رابطه کلی عاطفی است که زوج هابا هم دارند و اگر اين بخش رابطه تان به دليلی که خارج از کنترل شما بود کم رنگ شد روی جنبه های ديگر روابط عاطفی تان تاکيد کنيد تا اينکه حسرت چيزی که نيست را بخوريد. هفته آينده در مورد آزارها و سوء استفاده های جنسی صحبت می کنيم. اگر در اين مورد تجربه، نظر و يا سئوالی داريد می توانيد آنها را از اين طرق برای من بفرستيد: پست الکترونيکی: doctorsara@bbc.co.uk، پيامگير ما در لندن: ۰۰۴۴۲۰۷۵۵۷۲۵۴۶ و يا پيام کوتاه به شماره ۲۳- ۲۲- ۶۲۰- ۷۷۸-۰۰۴۴. و يا شماره بگذاريد تا با شما تماس گرفته شود و در نظرتان در برنامه مطرح بشود. خدمات