جیش‌الاسلام با ارتش سوریه 'به توافق رسید' دست از مبارزه در غوطه شرقی بردارد
منابع مختلف خبر می‌دهند که جیش الاسلام، مهمترین گروه شورشیان در شهر دوما، با ارتش سوریه به توافق رسیده که از غوطه شرقی خارج شود. جیش‌الاسلام هنوز این موضوع را تایید نکرده است.
هفته پیش گروهی از پیکارجویان جیش‌الاسلام از غوطه شرقی خارج شدند گفته شده تعدادی اتوبوس برای انتقال باقیمانده پیکارجویان جیش‌الاسلام به شمال سوریه مهیا شده است. مذاکره کنندگان محلی می گویند طبق این توافق؛ پیکارجویان جیش‌الاسلام و شهروندانی که می‌خواهند در شهر بمانند، تحت تعقیب نیروهای امنیتی سوریه قرار نمی‌گیرند و به خدمت در ارتش سوریه برده نمی‌شوند. بر اساس این توافق، پلیس نظامی روسیه هم وارد شهر و در آن مستقر خواهد شد. اگر این توافق اجرا شود گرو‌ه‌های شورشی مخالف دولت بشار اسد تمام غوطه شرقی را از دست داده‌اند و این پیروزی بزرگی برای دولت سوریه محسوب می‌شود. پیشروی ارتش سوریه در حومه دوما سباستین آشر سردبیر جهان عرب بی‌بی‌سی می گوید مذاکره برای اینکه جیش‌الاسلام دست از نبرد بردارد مدتی است که در جریان بوده اما شروط جیش‌الاسلام برای چنین توافقی محقق نشده بود. شکست این گفتگوها بود که دولت سوریه را به خشم آورد و دوما را زیر حملات هوایی گرفت. منابع مختلف می گویند که توافق حاصل شده، این گروه تمام اسرایی را که از نیروهای دولتی گرفته آزاد خواهند کرد و در عوض پیکار جویان و غیر نظامیانی که در شهر می مانند نه مجبور به خدمت در ارتش سوریه می شوند نه نه تحت تعقیب نیروهای امنیتی و دولتی قرار می‌گیرند. حمله شیمیایی با روشن شدن ابعاد حمله شیمیایی دیشب به دوما، جامعه جهانی واکنش نشان داد و بسیاری از رهبران کشورها و سازمان‌‎های بین‌المللی آن را محکوم کردند. گفته می‌شود در این حمله دست‌کم ۷۰ نفر کشته و صدها نفر دیگر مصدوم شده‌اند و عکس‌ها و فیلم‌های دلخراشی از کودکانی منتشر شده که در مکان‌های سرپوشیده کنار اعضای خانواده‌شان روی زمین افتاده‌اند. شورای امنیت سازمان ملل متحد فردا برای بررسی حمله شیمیایی به دوما در غوطه شرقی تشکیل جلسه می‌دهد. اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای گفته است که "شواهد" حاکی از این است که حمله شیمیایی کار "رژیم" سوریه بوده است. دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا هم دولت بشار اسد و حامیانش روسیه و ایران را عامل این حمله دانسته بود. خروج شورشیان وابسته به گروه جیش‌الاسلام از غوطه شرقی دولت سوریه این اتهام را تکذیب می‌کند، روسیه آن را "دروغ‌پردازی" خوانده و وزارت خارجه ایران هم انجام این حمله به دست ارتش سوریه را "غیر منطقی" دانست. هم روسیه هم ایران خبر این حمله را توطئه آمریکا و برخی کشورهای غربی برای اقدام نظامی در سوریه دانستند. کمی کمتر یک ماه پیش گزارش شد که جیش‌الاسلام بزرگترین گروه شورشی در غوطه شرقی با میانجی‌گری سازمان ملل با روسیه برای برای خروج افراد مجروح از این منطقه با روسیه به توافق رسیده است. پس از آن شورشیان، اعضای خانواده های آنها و ساکنان غیرنظامی سه شهر غوطه شرقی محل زندگی خود را ترک کردند. هفته پیش ارتش سوریه گفت که بیش از۱۵۰ هزار غیرنظامی‌ که بیشترشان زنان و کودکان بودند از غوطه شرقی خارج شده‌اند و روز بعد اولین گروه از شورشیان گروه جیش‌الاسلام نیز از منطقه بیرون رفتند. با این حال شماری از این شورشیان حاضر به ترک دوما مهمترین شهر غوطه شرقی نشده بودند. جیش‌الاسلام که ائتلافی از گروه‌های شورشی مسلح است، در سال‌های گذشته کنترل بخش‌هایی از غوطه شرقی و دوما را در اختیار داشت اما در ماه‌های اخیر نیروهای دولتی سوریه و متحدانش در عملیاتی این منطقه را تقریبا به طور کامل در اختیار گرفته‌اند. تحلیل جیمز لندیل خبرنگار دیپلماتیک بی‎بی‌سی از پیامدهای حمله شیمیایی به دوما گزارش‌هایی که درمورد حمله شیمیایی در دوما انتشاریافته است چند سوال سخت را مطرح می‌کند: شهروندان غیرنظامی، خانواده ها و کودکان شهر دوما تا کی می‌توانند در مقابل این خونریزی‌ها، وحشت و اعمال غیرانسانی صبر وتحمل نشان دهند؟ آیا پیکارجویان شورشی باوردارند که مبارزه و ادامه مقاومت هنوز ارزش بهای سنگینی را دارد که شهروندان غیرنظامی باید به دولت سوریه بپردازند؟ روسیه تا کی می‌تواند از متحدان خود که گفته می‌شود از سلاح شیمیایی استفاده می‌کنند دفاع کند بخصوص اکنون که خود به اتهام مسموم کردن یک جاسوس سابق در خاک بریتانیا آماج انتقاد جهانی است؟ جامعه جهانی یک سال پس از حمله شیمیایی به خان شیخون درمقابل این حمله تازه که بوضوح محکی برای صبر جامعه جهانی است، چه واکنشی نشان خواهد داد؟ آیا ضمانت اجرایی این محکوم کردن‌ها، اقدام نظامی برای جلوگیری از حملات شیمیایی بیشتر بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه است؟ یا به باور غرب چنین اقدامی صرفا باعث تدواوم درگیری‌ها در سوریه می‌شود در حالی که بسیاری خواهان پایان آن هستند؟ آیا آمریکا دست به اقدام نظامی خواهد زد؟ در آوریل سال ۲۰۱۷ شهر خان شیخون که در کنترل شورشیان بود هدف حمله شیمیایی با گاز سارین قرارگرفت که منجر به کشته شدن ۸۰ نفر شد. در پی آن سازمان ملل متحد و سازمان منع سلاح‌های شیمیایی پس از تحقیقات، دولت سوریه را مسئول این حمله معرفی کردند. در واکنش به این حمله پرزیدنت ترامپ دستورحمله با موشک کروز به یک پایگاه هوایی سوریه را صادرکرد. پس از انتشار خبر این حمله روز شنبه ۷ مارس تام بوسرت مشاور امنیت داخلی کاخ سفید در مصاحبه با تلویزیون ابی سی (ABC) گفت "من هیچ گزینه‌ای را کنار نمی‌گذارم." امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه نیز تهدید کرد که اگر دولت سوریه از سلاح شیمیایی علیه غیرنظامیان استفاده کند فرانسه دست به اقدام نظامی خواهد زد. سوریه و روسیه چه می گویند؟ رسانه دولتی سوریه رسانه‌های "تروریست" را متهم کرد که با انتشار گزارش‌های ساختگی در مورد حمله شیمیایی به شهر دوما، قصد دارند مانع پیشرفت نیروهای دولتی در غوطه شرقی شوند. وزارت خارجه روسیه این گزارش‌ها را "از پیش طراحی شده" توصیف کرد که هدف آن زمینه‌سازی برای دخالت نظامی در سوریه است: "هدف از این دروغ پردازی‌های ناشی از حدس و گمان که هیچ پایه و اساسی ندارد حمایت از تروریست‌ها و مخالفانی است که سرسختانه راه حل سیاسی را رد می‌کنند درحالی که سعی دارند هرگونه استفاده از نیروی خارجی را توجیه کنند." روسیه در سپتامبر ۲۰۱۵ عملیات نظامی در سوریه را آغاز کرد و گفت که به درخواست دولت سوریه در جنگ داخلی این کشور دخالت می‌کند. هفت سال جنگ داخلی سوریه تاکنون بیش از ۴۰۰ هزار کشته و مفقودالاثر که گمان می‌رود کشته شده باشند برجای گذاشته است و بیش از نیمی از جمعیت را از خانه و کاشانه خود بیرون رانده است.