در نشست احمدی نژاد با اقتصاددانان چه گذشت
محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران در نشست با اقتصاددانان منتقد، از آنان خواسته است تا نظرات خود را در باره نحوه مصرف درآمدهای نفتی و اصلاح نظام بانکی ارائه کنند.
بخش عمده ای از متن مشترکی که خبرگزاری های ایرانی در باره مشروح نشست شش ساعته رئیس جمهور با منتقدان اقتصادی منتشر کرده اند، به نظرات آقای احمدی نژاد و اعضای دولت اختصاص دارد. در این نشست در باره رشد اقتصادی، کاهش بهره بانکی، نحوه هزینه درآمدهای نفتی، برنامه چهارم و تحولات اخیر در سازمان مدیریت و برنامه ریزی بحث شده است. در جریان این نشست آقای احمدی نژاد همچنین از استادان اقتصاد خواسته تا در باره وظایف و نقش بانک ها و نحوه اصلاح آن نظر بدهند. به نظر می رسد بعد از تغییرات بنیادی در سازمان مدیریت و برنامه ریزی و انحلال آن، آقای احمدی نژاد درصدد است تا تغییراتی در بانک ها ایجاد کند. درآمدهای نفتی در نشست مشترک اعضای دولت با 50 تن از اقتصاددانان که یک ماه پیش نامه انتقاد آمیزی در باره وضعیت اقتصادی منتشر کرده بودند، آقای احمدی نژاد پرسش هایی مطرح کرده و از کارشناسان اقتصادی خواسته تا نظرات خود را در این زمینه ارائه کنند. مهمترین بخش پرسش ها در باره درآمدهای نفتی است که یکی از مهمترین بندهای نامه انتقادی اقتصاددانان است. "این که درآمد حاصل از فروش نفت چگونه و کجا و به چه شکلی ارزی یا ریالی مصرف شود." در دو سال گذشته بیشتر از 90 میلیارد دلار از درآمدهای نفتی به اقتصاد ایران تزریق شده اما استادان اقتصاد در نامه خود تاکید کرده بودند که این حجم درآمد ارزی کمکی به رشد اقتصادی نکرده و نتیجه گرفته بودند که خرج کردن از محل درآمدهای نفتی نمی تواند مرهم دردهای اقتصاد ایران باشد. از نظر استادان اقتصاد، افزایش مصرف ارزی و نقدینگی فزاینده تمایل به واردات را افزایش داده و "افزایش حداقل 50 درصدی قیمت زمین و مسکن" در چند ماه اخیر یکی از پیامدهای افزایش نقدینگی است. در این نشست بهروز هادی زنوز یکی از اقتصاددانان حاضر در جلسه گفته است: "آنچه نگرانی ما را بر انگیخته فضای کسب و کار و فضای سرمایه گذاری است زیرا هر چه دخالت دولت در بازارهای کالا و سرمایه افزایش یابد، این فضا متشنج تر می شود." آقای هادی زنوز همچنین با اشاره به افزایش درآمدهای نفتی هشدار داده که اگر سیاست‌های مالی دقیقی برای هزینه کردن منابع نفتی اعمال نشود، بیماری هلندی ایجاد خواهد شد. در همین زمینه احمد میدری از جمع استادان اقتصاد گفته است که افزایش بی رویه درآمدهای نفتی بسیار مخرب است و با پول نمی شود توسعه ایجاد کرد. به گفته آقای میدری، ورود درآمدهای نفتی به هر شکلی به اقتصاد ایران بسیار مخرب است. عبدالحسین ساسان استاد دانشگاه اصفهان از دیگر اقتصادانان حاضر در جلسه، خطاب به اعضای دولت گفته است: "چرا هزینه می کنیم اما بازده ندارد. دلیلش این است که پول و نفت خطرناک است مگر این که با ماده خاکستری مغز ترکیب و هزینه شود." رشد اقتصادی در این نشست حسن طایی به نمایندگی از طرف استادان اقتصاد، متن نامه هشدار آمیز اقتصاددانان در باره اقتصاد ایران را خوانده و در عین حال گفته است: "ما انتظار نداریم که گره ها یک شبه باز شود بلکه باید سعی کنیم مشکلات جدیدی ایجاد نشود و برای برون رفت از آنها تلاش کرد." به گفته آقای طایی، هیچ دولتی به اندازه دولت آقای احمدی نژاد، هماهنگی سایر بخش های حکومت و پشتوانه مالی در اختیار نداشته است بنابر این باید از این فرصت برای حل مشکلات کشور استفاده کند. اقتصاددانان تاکید دارند که در دو سال گذشته نرخ رشد اقتصادی مطابق برنامه نبوده ولی داود دانش جعفری وزیر اقتصاد در دفاع از عملکرد دولت گفته است که در سه برنامه پنج ساله قبلی نیز رشد اقتصادی مطابق برنامه نبوده است. به گفته آقای دانش جعفری میانگین نرخ رشد در برنامه های اول، دوم و سوم اقتصادی 36/5 درصد بوده است در حالی که نرخ رشد در 7/5 درصد بوده است که از میانگین سه برنامه قبلی بیشتر است. بر اساس برنامه چهارم توسعه، نرخ رشد اقتصادی باید به حدود هشت درصد می رسید. آقای دانش جعفری در باره در پیش گرفتن سیاست های مالی انبساطی و هزینه کردن از محل درآمدهای نفتی، تائید کرده که از درآمدهای نفتی بیشتر برای هزینه های جاری استفاده شده در حالی که پیش از این در باره علل استفاده بیش از حد از درآمدهای نفتی گفته می شد که بخش عمده این درآمدها به طرح های عمرانی اختصاص یافته است. به گفته وزیر اقتصاد، بخشی از هزینه ها نظیر حقوق کارکنان دولت و یارانه های واردات بنزین و بهداشت و درمان گریز ناپذیر بوده است. آقای دانش جعفری در عین حال تاکید کرده که میزان اتکای بودجه عمومی به مصرف درآمدهای نفتی در حال کاهش است و از متوسط حدود 61 درصد در طول سال های برنامه سوم، در سال های 84 و 85 به ترتیب 8/55 و 8/52 درصد بوده است. یکی از انتقادها افزایش حجم واردات بوده اما مقامات دولتی می گویند که 70 درصد کالاهای وارداتی سرمایه ای و واسطه ای است که به افزایش رشد تولید ناخالص کمک خواهد کرد. انتقادهای بی پاسخ 57 استاد اقتصاد دانشگاههای ایران یک ماه پیش در نامه سرگشاده ای به آقای احمدی نژاد، نسبت به وضعیت اقتصادی ایران هشدار داده و خواهان تجدید نظر در سیاستهای اقتصادی دولت شده بودند. در نامه مفصل این اقتصاددانان، تصمیمهای دولت "شتابزده و غیرکارشناسی" خوانده شده و آمده بود که بخش بزرگی از اقدامات دولت، مغایر با معیارهای علمی سیاستگذاری اقتصادی و اصول شناخته شده مدیریت بخش عمومی است. با اینکه درآمدهای نفتی در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد افزایش چشمگیری داشته، اما بر اساس گزارش ها این درآمد هنگفت در رشد اقتصادی این کشور تاثیر چندانی نداشته و رشد اقتصاد ایران در دو سال اخیر کمتر از نرخی بوده که در برنامه چهارم توسعه پیش بینی شده است. افزایش حداقل پنجاه درصدی بهای زمین و مسکن، رکود بازار سهام، نادرست بودن سیاست دولت در تعامل با کشورهای بزرگ صنعتی و دخالت شدید در بازار پول و سرمایه، از جمله انتقاداتی است که اقتصاددانان نسبت به سیاستهای دولت محمود احمدی نژاد مطرح می کنند. خدمات