"خواندن نقدها به من در نوشتن کمک کرده"
در ماه اکتبر سال جاری چند نهاد آموزشی در بريتانيا و روزنامه گاردين، چاپ لندن، مسابقه ای سراسری را ترتيب دادند و از سه گروه سنی نوجوان خواستند تا فيلم مورد علاقه خود را نقد کنند.
ماکس اشراقی يکی از برندگان اين مسابقه با عنوان "منتقد جوان" در گروه سنی 11 تا 14 بود. سايت فارسی بی بی سی به عنوان بخشی از مطالب تهيه شده برای مجموعه "نسل فردا" با او مصاحبه کرده است که برگردان آن در پی می آيد: - از خودت برای ما بگو. سلام. من ماکس اشراقی هستم و 13 سالمه. مادر من انگليسی و معلم مدرسه است؛ پدرم ايرانی و حسابدار رسمی است و به طور مستقل کار می کند. من يک خواهر بزرگتر دارم که در حال حاضر در دانشگاه کارديف ادبيات انگليسی می خواند و برادر بزرگترم هم که با سندرم داون متولد شده در يک دبيرستان محلی درس می خواند. ما به زودی به روستايی کوچک در استان همشاير نقل مکان می کنيم و من دانش آموز دبيرستان "تورندن" شهر "چندلرز فورد" هستم. اولين علاقه من فيلم است اما ساکسفون هم می زنم و از ميان ورزش ها راگبی بازی می کنم. - چطور شد که وارد مسابقه "منتقد جوان" شدی و چه کسی تو را به شرکت در آن ترغيب کرد؟ من وقتی در حال گشت و گذار در اينترنت بودم به طور تصادفی آگهی اين مسابقه را ديدم و تصميم گرفتم در آن شرکت کنم به خصوص که جايزه خوبی هم داشت! - بردن جايزه گروه سنی 11 تا 14 سال چه احساسی داشت؟ وقتی مدرسه به من گفت که يکی از کانديداهای احتمالی گروه سنی خودم هستم خيلی تعجب کردم و از برنده شدنم هم به همان اندازه متعجب شدم. روز مراسم اهدای جوايز روزی شگفت انگيز بود و گرفتن جايزه رضايت از شرکت در اين مسابقه را تکميل کرد. - آيا اين گونه مسابقات برای گروه سنی نوجوان امری رايج در بريتانيا تلقی می شود؟ تا قبل از اين که در اين مسابقه شرکت کنم از وجود چنين مسابقاتی بی خبر بودم. البته در تلويزيون در باره "مسابقه کارگردانان جوان" برنامه ای ديده بودم. - از چه زمانی تصميم گرفتی که فيلم نقد کنی؟ الهام بخش تو در اين راه چه فيلم يا چه کسی بوده؟ من هميشه از نوشتن لذت می بردم و به فيلم هم علاقه ويژه ای داشتم بنابراين نقد فيلم به نظرم انتخابی طبيعی می آيد. با اين حال، فيلم های استيون اسپيلبرگ بود که من را با دنيای فيلم آشنا کرد و من از آن زمانی که فيلم های او را ديدم شيفته فيلم شده ام. - به نظر تو منتقد فيلم چه مشخصه هايی دارد؟ تعريف من از منتقد فيلم کسی است که ديدگاهی جالب و ديد وسيعی از فيلم را مطرح می کند. منتقد فيلم بايد بتواند برای نظرات خودش دلايل موجهی داشته باشد. به نظر من منتقد فيلم همچنين بايد تا حدی از فيلمسازی آگاه باشد و عاشق تماشای فيلم باشد. يک نقد خوب نبايد فقط نظر منتقد باشد بلکه بايد نظرهای مختلفی که تماشاچيان می توانند داشته باشند را نيز در نظر بگيرد. - تو يک فيلم جنگی را برای نقد انتخاب کردی. چرا؟ فيلم "نجات سرباز رايان" را به خاطر ژانر آن انتخاب نکردم (هر چند که اين ژانر را دوست دارم) بلکه چون اين فيلم را دوست دارم و فکر کردم که می توانم نقدی آبرومندانه از آن بنويسم، انتخابش کردم. - در کنار فيلم های جنگی بيشتر به چه نوع فيلم هايی علاقه داری؟ من همه ژانرها را تا زمانی که فيلم خوب ساخته شده باشد، دوست دارم. اما به خصوص فيلم ها استيون اسپيلبرگ را دوست دارم حالا هر ژانری که باشد. اگر شما مجموعه فيلم هايی که من در خانه دارم ببينيد متوجه می شويد که اغلب فيلم های انتخابی من حادثه ای، علمی-تخيلی و فانتزی است. - تو دانش آموز مدرسه هستی، چه طور وقت خودت را بين درس خواندن و فيلم تماشا کردن تقسيم می کنی؟ من آدم منظم و منظبتی هستم در ضمن فيلم را فقط به عنوان سرگرمی تماشا می کنم و اين طوری نيست که 24 ساعت سرگرم تماشای فيلم های جديد باشم. به هر حال، من هميشه اول تکاليف مدرسه ام را انجام می دهم. - اگر به عنوان تکليف شب از تو بخواهند که انشائی بنويسی چه موضوعی را انتخاب می کنی؟ آيا تکاليف مدرسه به تو اين فرصت را می دهد که درباره فيلم ها بنويسی؟ اگر قرار باشد موضوعی را انتخاب کنم، يا نقد يک فيلم را انتخاب می کنم يا انشايی در مورد تاريخچه يک فيلم، يک کارگران مورد علاقه ام و يا تاريخ هنر فيلم. اتفاقا اخيرا فرصتی پيش آمد تا من برای يکی از کلاس هام ( درس "رسانه") فيلم "پارک ژوراسيک -3" را نقد کنم. - اين روزها يک بحث داغ در بريتانيا در موردضعف نوجوانان اين کشور در استفاده ماهرانه از زبان انگليسی است. به نظر تو ترغيب اين گروه سنی به نوشتن در مورد علاقه های شخصی آنها - ورزش، فيلم، موسيقی ... - می تواند به بهبود اين مهارت کمک کند؟ بله. به نظر من نوشتن در مورد ورزش، فيلم يا هر فعاليت مورد علاقه نوجوانان می تواند به بهبود مهارت آنها در استفاده از ادبيات کمک کند. نوشتن درباره ورزش به خصوص خيلی موثر است. اما نوشتن در باره اين موضوعات فقط زمانی موثر است که به آنها اين آزادی داده شود که خودشان حق انتخاب داشته باشند. اگر اين حق داده شود حتما کارساز خواهد بود. - آيا در حال حاضر از سبک خاصی برای نوشتن استفاده می کنی؟ نه. من از سبک خاصی پيروی نمی کنم. به ما در مدرسه می گويند که از سبک های مختلف برای نوشتن استفاده کنيم چون هر نوشته ای سبک خاص خودش را نياز دارد. - آيا عضو ديگری از خانواده تو به "نوشتن" علاقه دارد؟ بله هم مادرم و هم خواهرم به نوشتن علاقه دارند. خواهرم در دانشگاه رشته ادبيات انگليسی می خواند. در واقع اين مادرم بود که من را با نوشتن و مطالعه کتاب آشنا کرد. - در سال های اخير شمار زيادی از فيلم های ايرانی موفق شدند وارد جشنواره های بين المللی بشوند و جايزه بگيرند، نظر تو درباره اين دست از فيلم های ايرانی چيست؟ راستش را بخواهيد موقعيتی برای من پيش نيامده که بتوانم فيلم ايرانی ببينم اما خيلی دوست دارم که ببينم. البته من برنامه ای تلويزيونی درباره صنعت سينمايی ايران ديدم که خيلی جالب بود. متاسفانه در جايی که من زندگی می کنم نه تنها فيلم ايرانی بلکه فيلم های بين المللی هم در دسترس نيست. - کارگردان مورد علاقه تو چه کسی است؟ همانطور که قبلا گفتم من طرفدار پر و پا قرص استيون اسپيلبرگ و فيلم هاش هستم و او بدون ترديد اولين انتخاب من در ميان فيلمسازان هست. من همچنين آثار "پيتر جکسون"، "تيم بورتون" و جيمز کامرون را دوست دارم. - برخی کارشناسان می گويند نوشتن نقد فيلم در سنين پايين (مثلا تين ايجر) خوب نيست و می تواند در عمل به ضرر قوه خلاقه نوجوان باشد. تو چه فکر می کنی؟ من کاملا با اين نظريه مخالفم. حتی پيش از شرکت در اين مسابقه، نوشتن نقد فيلم برای سرگرمی خودم و همين طور خواندن نقدها به مهارت من در نوشتن و دانش من از واژگان کمک زيادی کرد. حالا هم که در اين مسابقه موفق بوده ام ترغيب شده ام که در آينده بيشتر بنويسم. - برای آينده چه برنامه هايی داری؟ در حال حاضر برنامه هايی که برای آينده دارم خيلی شفاف نيست. دوست دارم که دبيرستان را تمام کنم و احتمالا به دانشگاه بروم. اما هنوز تصميم نگرفتم که وارد چه حرفه ای بشوم اما ممکن است وارد صنعت فيلمسازی يا حرفه روزنامه نگاری بشوم. فعلا راه های آينده را باز نگه می دارم! خدمات