گمانه زنی‌ها درباره 'انفجارهای مرموز' در ایران: احتمال 'خرابکاری' یا 'حادثه فنی'
خبر وقوع حادثه در تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز واکنش های زیادی داشته است. ایران می‌گوید که حادثه کوچکی بوده است اما روزنامه نیویورک تایمز از احتمال ' خرابکاری ' خبر داده است.
عکس ماهواره‌ای از تاسیسات نطنز در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۲۰ مقام‌های ایران در عین حال گفته اند اگر ثابت شود عوامل خارجی در حوادث و آتش‌سوزی‌های اخیر دست داشته‌اند، تلافی خواهند کرد. غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل ایران با اشاره به حوادث اخیر در برخی زیرساخت ها همچنین به وجود نقص در حوزه ایمنی اشاره کرده و گفته: "ریشه همه حوادث در زیرساخت‌ها را الزاما نمی‌توان ناشی از اقدام دشمن دانست." روزنامه پرتیراژ اسرائیلی یدیعوت اخرونوت به نقل از سرویس های اطلاعاتی این کشور مساله 'خرابکاری' را رد کرده و می‌گوید انفجار هفته گذشته خجیر و همچنین انفجار و حریق ترانس برق در شیراز، به علت نقص فنی بوده است. اما روزنامه نیویورک تایمز در یک گزارش مفصل به نقل از یک مقام اطلاعاتی در خاورمیانه نوشت که انفجار و آتش‌سوزی دیروز در تاسیسات نطنز نتیجه یک عملیات خرابکاری بوده است. در این گزارش به نقل از این منبع که نامش فاش نشده آمده که یک وسیله انفجاری در داخل تاسیسات در "سالن بالانس کردن سانتریفیوژهایی که هنوز عملیاتی نشده بوده"، نصب و منفجر شده است. این روزنامه به نقل از دیوید آلبرایت، از بازرسان تسلیحاتی سابق سازمان ملل و رئیس موسسه غیردولتی علوم و امنیت بین‌المللی که فعالیت‌های هسته‌ای ایران را دنبال می‌کند، نوشت که "تعدادی از فاکتورها نشان می دهد که این سانحه به احتمال زیاد یک اقدام خرابکارانه بوده است." آقای آلبرایت می‌گوید که بعید است که در کارگاه مونتاژ مواد قابل اشتعالی باشد که باعث بروز یک انفجار بزرگ شوند. ایران از وقوع حادثه‌ای در تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز خبر داد تاسیسات غنی سازی اورانیوم نطنز در استان اصفهان، بزرگترین مرکز اعلام شده غنی‌سازی اورانیوم در ایران است و عمده فعالیت و سانتریفوژهای آن در عمق هشت متری زیر زمین ساخته شده است. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران دیروز گفت که "این حادثه" در یکی از سوله‌های این تاسیسات که در سطح زمین قرار داشته اتفاق افتاده است و در این محل مواد هسته ای وجود نداشته و خللی در کار این تاسیسات وارد نشده است. این مرکز زیرنظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است و از مراکزی است که مورد بازدید بازرسان آژانس قرار دارد. ساعاتی پس از آن که ایران اعلام کرد در تاسیسات نطنز حادثه رخ داده، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) اعلام کرد که از گزارش‌ها درباره حادثه آتش سوزی در تأسیسات هسته‌ای نطنز باخبر است. سخنگوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکید کرد که آژانس با مقامات مربوطه در ایران در تماس است که اطمینان حاصل کند که این حادثه خللی در کار بازرسان این سازمان برای انجام وظیفه پادمانی (بازرسی و نظارت) پیش نیاورده است. 'انفجار خجیر و ترانس برق شیراز نقص فنی بوده است' روزنامه اسرائیلی یدیعوت اخرونوت (آخرین اخبار) در مطلبی که امروز سوم ژوئیه منتشر کرد از قول سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل، انفجار هفته گذشته "در انبارهای موشکی خجیر" در کوه‌های شرق تهران و همچنین انفجار جمعه گذشته در ترانس برق شیراز را نقص فنی برشمرد. این روزنامه به نقل از مقامات امنیتی اسرائیلی گمانه زنی ها درباره دخالت عامل خارجی و خرابکاری در این انفجارها را رد کرد. ماهواره‌های ناسا که آتش سوزی های جهان را رصد می‌کنند وقوع آتش سوزی در شمال غربی تاسیسات نطنز را تایید کرده اند: زمان آتش سوزی حدودا ساعت ۲ بامداد روز ۱۲ تیر بوده است یادداشت یا واکنش غیررسمی درباره عبور "کشورهای معاند" از "خطوط قرمز" ایران همزمان با انتشار خبر حادثه در نطنز، چند خبرگزاری رسمی در ایران از جمله ایرنا، و ایسنا یادداشتی را از سایت نورنیوز، نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران، منتشر کردند با عنوان "چرایی نحوه واکنش رژیم صهیونیستی به رخداد نطنز؛ پیام‌های جدید و واکنش‌های ضروری". در این یادداشت نوشته شده که رسانه‌های اسرائیلی "این رخداد را به اقدامات خرابکارانه اسراییل نسبت داده‌اند." اما در رسانه‌های‌ رسمی اسرائیل چنین مساله‌ای مطرح نشده است و توییتر رسمی وزارت خارجه اسرائیل در توییت کوتاهی پس از این حادثه نوشت: "هر حادثه‌ایی که در ایران رخ می‌دهد، یک برگ دیگر از تبهکاری و بی‌‌کفایتی جمهوری اسلامی را رو می‌کند." در یادداشت رسانه‌های ایران، گزارش اخیر آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای حکام درباره عدم همکاری ایران و همچنین گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد در جلسه اخیر شورای امنیت سازمان ملل و تلاش آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران "زنجیره فشارهای سیاسی" بر ایران نامیده شده است. در نتیجه گیری این یادداشت که نویسنده آن مشخص نیست آمده که ایران تا کنون با "هوشمندی و درایت" از تشدید بحران و شکل گیری شرایط و موقعیت‌های غیرقابل پیش‌بینی" جلوگیری کرده اما "در صورتی که نشانه‌هایی از عبور کشورهای معاند" به ویژه اسرائیل و آمریکا از "خطوط قرمز جمهوری اسلامی که امنیت، منافع و آرامش مردم ایران است" به هر شکلی بروز و ظهور یابد "به طور قطع راهبرد مواجهه و مقابله با وضعیت جدید باید مورد تجدیدنظر اساسی قرار بگیرد." روزنامه اسرائیلی "جروزلم پست" هم امروز در مطلبی تحلیلی با عنوان سه انفجار مرموز در ایران، این پرسش را مطرح کرده که " آیا انفجارهای مرموز اخیر در خجیر، یک درمانگاه در شمال تهران و همچنین انفجار در نطنز به همدیگر ارتباط داشته است؟" در این تحلیل آمده حداقل دو تا از این انفجارها مربوط به تاسیسات هسته ای و مخفی ایران بوده است. تحلیلگر این روزنامه می‌گوید: این انفجارها که ایران وقوع آنها را تایید کرده اما سعی در این دارد که نشان دهد اتفاق مهمی نبوده است، باعث بالاگرفتن شایعات و گمانه زنی ها شده است. این روزنامه می‌گوید که به نظر می‌رسد پیامی که اقدامات ایران به جامعه جهانی و مردم داخل این کشور می‌دهد این است که سعی دارد بر نگرانی که از وقوع این اتفاقات بد وجود دارد، سرپوش بگذارد و در عین حال نشان دهد که چیزی را پنهان نمی‌کند و این اتفاقات کوچکی بوده است. ادعای یک گروه ناشناخته درباره خرابکاری در 'سازه جدیدالتاسیس مونتاژ نطنز' ساعاتی پیش از انتشار نخستین خبر درباره حادثه نطنز، بیانیه‌ای به دست بعضی از روزنامه‌نگاران از جمله روزنامه‌نگاران بی‌بی‌سی رسید که از این حادثه و انجام "عملیات" در ساعت دو بامداد پنجشنبه در تاسیسات هسته‌ای نطنز خبر می‌داد و مسئولیت آن را برعهده می‌گرفت. فرستندگان این بیانیه خود را منتسب به یک "گروه زیرزمینی" ناشناخته با نام "یوزپلنگان وطن" می‌دانند و مدعی شده‌اند که از مخالفانی هستند که در دستگاه‌های امنیتی ایران حضور و فعالیت دارند. آنها در این بیانیه ادعا کرده‌اند که "سازه جدیدالتاسیس مونتاژ نطنز" در "سایت هسته‌ای" کاشان را به عنوان هدف "عملیات" خود برگزیدند چون علاوه بر اهمیت آن، این تاسیسات "زیرزمینی" نیست و بنابراین انهدام آن "قابل انکار" نبوده است. بی‌بی‌سی قادر نیست هویت این گروه ناشناخته و صحت ادعاهای آن درباره حادثه کارخانه هسته‌ای نطنز را بررسی و تایید کند. ایران ١۵ شهریور سال گذشته به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اطلاع داده بود که در راستای کاهش تعهداتش در برجام قصد دارد سانتریفوژهای پیشرفته اضافی را در کارخانه غنی‌سازی سوخت نطنز نصب و آن ها را با اورانیوم طبیعی تست کند." هفته گذشته و در پی شنیده شدن صدای انفجار و دیده شدن نوری شدید در شرق تهران وزارت دفاع ایران اعلام کرد که این صدا مربوط به انفجار یک مخزن گاز در منطقه عمومی پارچین بوده، تلفاتی نداشته، و "توسط عوامل آتش‌‌نشانی مهار شده است." اما برخی منابع خبری گفته بودند که نور شدیدی که در شرق تهران مشاهده شد ناشی از انفجار در انبارهای موشکی محدوده پارک جنگلی خجیر در کوه‌های شرق تهران بوده است.