بشار اسد، مطمئن تر از هميشه
بدنبال ترور رفيق حريری نخست وزير پيشين لبنان که در سال گذشته رخ داد، سازمان ملل متحد با انتشار گزارش موسوم به مليس احتمال داد برخی مقام های سوريه در اين ماجرا دخيل بوده باشند. اين حادثه موجب انزوای بين المللی شديد سوريه و بشار اسد رئيس جمهور اين کشور شد.
اما با وقوع درگيری های اخير بين ارتش اسرائيل و حزب الله لبنان، بنظر می رسد که سوريه بار ديگر به يکی از بازيگران اصلی در خاورميانه تبديل شده است. ديويد لش استاد دانشگاه ترينيتی و کارشناس مسائل سوريه طی چند سال گذشته ديدارهای متعددی با بشار اسد داشته است. او که آخرين بار سه شنبه گذشته با رئيس جمهور سوريه ملاقات و گفتگو کرده می گويد در او اعتماد بنفس بيشتری يافته است : "من در ملاقات ماه فوريه ای که با او داشتم اعتماد بنفس جديدی در او يافتم. زيرا گزارش مليس اثری بر روی رژيم نگذاشت و آمريکا نتوانست حمايت لازم اعضای شورای امنيت را عليه سوريه جلب کند. چند روز پيش که او را ديدم اين اعتماد بنفس همچنان در او وجود داشت. حتی بنظر می رسيد که بيشتر هم شده زيرا وقايع کنونی او را وارد بازی کرده و يا حداقل او اميدوار است که چنين شود." پس از ترور رفيق حريری و اعتراضات وسيع مردم لبنان، ارتش سوريه به نحو خفت باری مجبور به تخليه لبنان شد. بشار اسد از اين ماجرا ضربه سياسی جدی در داخل متحمل شد. اما ديويد لش می گويد او توانسته است که اوضاع را به نفع خود تغيير دهد بطوريکه امروز بيش از هميشه کنترل سوريه را در دست دارد: "در حال حاضر او بيش از هميشه بر سر قدرت و مسلط بر اوضاع داخلی است، بخصوص از يکسال پيش، يعنی هنگاميکه عبدالحليم خدام معاون رئيس جمهور سوريه که از مخالفين بالقوه بوده مجبور به استعفا شد." وی می افزاید: "بقول يکی از کارشناسان بشار اسد شايد لبنان را از دست داد، اما توانست دمشق را بدست آورد. او از بحران لبنان برای جلب حمايت های ناسيوناليستی بر عليه فشارهای آمريکا و سازمان ملل استفاده کرد و افراد وفادار و دوستان قديمی خود را روی کار آورد. او چنان در قدرت است که می تواند دست به انجام اصلاحات بخصوص اصلاحات اقتصادی بزند. اما برای اين منظور او نيازمند کاهش فشارهای بين المللی است." ادامه درگيری های ارتش اسرائيل و حزب الله لبنان موجب شده است که برخی مقام های آمريکايی از جمله سناتور جمهوری چاک هيگل خواستار گفتگوی مستقيم واشنگتن با دمشق برای کنترل حزب الله شوند. اما آقای لش می گويد با وجود علاقه شديدی که بشار اسد به نزديکی با آمريکا دارد نگران سياست های جورج بوش است: "او به دولت بوش اطمينان ندارد. اما مطالب مثبتی در مورد روسای جمهور پيشين آمريکا گفته است. وی گفته که او و پدرش به پرزيدنت کلينتون و پرزيدنت بوش اطمينان می کردند اما به دولت کنونی اطمينان ندارد. من فکر می کنم برای رسيدن به يک موافقت جامع بايد منتظر روی کار آمدن يک دولت ديگر در آمريکا بود. البته بحران جاری ممکن است بنيانی برای مذاکرات آينده فراهم کرده باشد." جورج بوش چندی پيش هنگام صحبت خصوصی با تونی بلر نخست وزير بريتانيا در حاشيه اجلاس گروه هشت، بدون آنکه متوجه باشد ميکروفن روی ميزش روشن است با استفاده از کلمات زشت و توهين آميزی گفت که بايد از سوريه برای کنترل حزب الله استفاده کرد. اين اظهارات پوشش خبری وسيعی در جهان پيدا کرد. ديويد لش در باره واکنش بشار اسد به اين قضيه می گويد: "من از او پرسيدم چه احساسی در اين باره دارد. او گفت اتفاقا من نگاه مثبتی به آن دارم، زيرا نشان می دهد که رئيس جمهور آمريکا به سوريه فکر می کند و سوريه در ذهنش جای دارد. در حاليکه او پيش تر فکر می کرد که سوريه آنقدر منزوی است که رئيس جمهور آمريکا حتی به آن فکر هم نمی کند." آقای لش درباره رابطه بشار اسد با ايران می گوید: "يکبار از او درباره روابط دوستانه اش با ايران و کره شمالی پرسيدم. او گفت من راه ديگری ندارم زيرا در هر حال من هم بايد دوستانی داشته باشم. اين نشان می دهد که اگر امتياز مناسبی نظير بازگرداندن بلندی های جولان و يا يک معاهده صلح جامع به او داده شود، ممکن است مايل باشد روابط خود با ايران را تضعيف کند. " ديويد لش می گويد در گذشته رابطه با ايران به سوريه عمق استراتژيک داده و اين برای دمشق بسيار مهم بوده است. با توجه به بی اعتمادی متقابلی که بين بشار اسد و دولت بوش وجود دارد بنظر نمی رسد که سوريه در کوتاه مدت بتواند از ايران فاصه بگيرد. خدمات