طرح ترجمه آثار برجسته غربی به زبان عربی
اعراب چند سال پس از تذکر سازمان ملل متحد درباره جای خالی آثار ترجمه شده در ادبیات ملل عرب زبان و تاثیر سوء آن بر سطح روشنفکری آنها، کمر همت بسته اند تا دانش خود را از این آثار افزایش دهند.
مسئولان "برنامه توسعه بشری عرب" سازمان ملل، چهار سال پیش گفتند که تعداد کتاب های ترجمه شده به زبان عربی در چند صد سال اخیر تا اندازه ای محدود بوده که مثلا می توان گفت که تعداد آنها برابر است با شمار عناوین تازه ای که در طی یک سال در کشوری مانند اسپانیا منتشر می شود. شماره امروز روزنامه گاردین (22 نوامبر)، گزارشی دارد به قلم ایان بلک در این زمینه و خبر می دهد که به منظور رفع این کمبود طرح جدیدی با عنوان "کلمه" در ابوظبی در امارات متحده عربی معرفی شده است. بنا به این طرح، طی یک سال آینده صد عنوان کتاب و بعد از آن تا سال 2010 هر سال پانصد عنوان جدید از نوشته های فلاسفه، نویسندگان و دانشمندان غربی به زبان عربی ترجمه خواهد شد. از جمله افراد نامی غربی که نوشته های آنها در میان این عناوین دیده می شود آثار استیون هوکینگ (فیزیکدان بریتانیایی)، اومبرتو اکو (رمان نویس و فیلسوف ایتالیایی) و هاروکی موراکامی (نویسنده و مترجم ژاپنی) است. البته طرح "کلمه" شامل آثار کلاسیک و همچنین معاصر نویسندگان و محققان غربی می شود. به گزارش گاردین اولین صد عنوانی که منتشر می شود از شانزده زبان مختلف، از جمله یونانی، ژاپنی، سوئدی، چک، روسی، چینی، یدیش، ایتالیایی، نروژی، لاتین و یونان باستان ترجمه خواهد شد. "چرا ما نه؟" روزنامه گاردین به نقل از "کریم ناجی"، مدیر اجرایی طرح "کلمه" که مصری الاصل است، می نویسد: "بقیه دنیا از غنای ادبیات ملی و بین المللی گسترده ای بهره مند است. چرا اعراب باید با دیگران فرق کنند؟ ما می توانیم خوانندگان عرب زبان را بار دیگر با متون بزرگ ادبی و علمی جهان آشنا کنیم و خلاء های موجود در کتابخانه های کشورهای عرب زبان را پر کنیم." دست اندرکاران این طرح به این نکته اشاره کرده اند که در "دوره جاهلیت" اروپا و تا پایان هزاره اول میلادی دانشوران عرب و کتابخانه های آنها از بسیاری جهات - علم، فلسفه، طبابت و هنرهای ظریفه - پیشتاز جهانیان بودند اما از آن زمان تا کنون شمار بسیار محدودی از آثار خارجی در اختیار عرب زبانان قرار داده شده است. این روزنامه در جایی دیگر از "ایان مک ایون"، نویسنده بریتانیایی، نقل می کند که "در قرون گذشته دانش اعراب منبع غنی برای روشنفکری درغرب بوده است." آقای مک ایون در ادامه می گوید: "اکنون باعث مسرت و خشنودی زیاد است که طرح بزرگ ترجمه آثار غربی در ابوظبی این فرصت را فراهم کرده که غنای علمی ما در اختیار عرب زبانان قرار بگیرد." در مراسم معرفی و آغاز به کار طرح "کلمه"، مسئولان این طرح عنوان شش کتاب را که به زبان عربی ترجمه شده است، اعلام کردند. محمد مزروعی، از سازمان فرهنگ و میراث فرهنگی ابوظبی، گفت: "ما می خواهیم به خوانندگان عرب زبان این فرصت را بدهیم تا از خواندن آثار نوشتاری خوب سراسر جهان به زبان مادری خود لذت ببرند. زبان عربی زبانی زیباست و باید بیش از آنچه دیده ایم از آن تجلیل شود و ارزش آن دانسته شود." سازمان میراث فرهنگی ابوظبی هزینه ترجمه و انتشار آثار غربی به زبان عربی را بر عهده گرفته است. خدمات