فضای سنگين روابط ايران و سازمان ملل
برنامه تلويزيونی 'گفتگوی صريح' (Hard Talk) از شبکه جهانی بی بی سی، گفتگويی انجام داده است با دکتر علی اصغر سلطانيه، نماينده ايران در آژانس بين المللی انرژی اتمی.
مجری اين برنامه، استيون ساکر، از آقای سلطانيه در زمينه تحريم احتمالی سازمان ملل عليه ايران و همچنين دلايل نياز اين کشور به انرژی هسته ای علی رغم دارا بودن منابع سرشار نفتی، پرسش هايی طرح کرده است. آنچه در پی می آيد بخش هايی از اين گفتگو است: در باب نياز به شفافيت بيشتر از جانب ايران "ما از تعليق پيوسته [فعاليت های هسته ای] خسته شده ايم. البته، همچنان تمام فعاليت های غنی سازی به ويژه در مقياس تجاری و توليد سوخت [هسته ای] در حالت تعليق است. تنها چيزی که ما از سر گرفته ايم تحقيقات است، آن هم زير نظر آژانس بين المللی انرژی اتمی. به اين نکته توجه داشته باشيد که ما همچنان آماده گفتگو و ادامه مذاکرات هستيم. ضمن اينکه صحبت های ما با دوستانمان در روسيه نيز ادامه داشته و قرار است دور بعدی آن 16 فوريه (اواخر بهمن ماه) در مسکو آغاز شود. مسايلی همچنان وجود دارند که بايد در مورد آنها مذاکره شود. در عين حال بايد نظر شما را به اين موضوع هم جلب کنم که در زمان آغاز مذاکرات حدود سه سال پيش، گزارش رييس آژانس بين المللی انرژی اتمی [در مورد ايران] بالغ بر 30 صفحه بود؛ در حالی که آخرين گزارش ارايه شده تنها 4 صفحه بود و همانطور که خودتان هم پيشتر به خوبی بيان کرديد، فقط چند مورد باقی مانده که آنها هم از موارد 'الزام آور' نيستند. [می بينيد که] تدابير شفاف سازی اتخاذ شده. بيش از اين ديگر فراتر از تعهدات ما و فراتر از پروتکل الحاقی خواهد بود." چه واکنشی از سوی جامعه بين المللی انتظار داشتيد؟ "توقع ما اين بود که برلين يا لندن از صبوری ايران در دو سال و نيم گذشته و از نحوه همکاری ايران با آژانس بين المللی انرژی اتمی قدردانی کنند. [در اين مدت] بيش از 1000 مورد بازرسی در ايران انجام شده که در تاريخ فعاليت آژانس بی سابقه است. علاوه بر اين 20 مورد اجازه دسترسی و بازديدهای تکميلی از منطقه های نظامی به بازرسان سازمان ملل داده شده، و بسياری از اين درخواست ها با فرصت های کوتاه زمانی به ايران ارايه شده بوده؛ اينها دستاوردهايی است که من فکر می کنم جا داشت اروپايی ها هم در راستای ديپلماسی چند جانبه، آن را ستايش کنند." در صورت ارجاع به شورای امنيت چه خواهيد کرد؟ "اگر اين پرونده به شورای امنيت فرستاده شود، بنابر قانونی که در مجلس ايران به تصويب رسيده، دولت ملزم به از سرگيری فعاليت هاست و نمی تواند به تعليق داوطلبانه غنی سازی ادامه بدهد. همانطور که پيش از اين گفتم، فعاليت های مربوط به غنی سازی [اورانيوم] همچنان در حالت تعليق است. علاوه بر اين، [در صورت ارجاع پرونده هسته ای به شورای امنيت] ما قادر نخواهيم بود اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را ادامه دهيم. ما تنها کشوری در دنيا هستيم که پيش از تاييد مجلس، پروتکل الحاقی را به اجرا درآورديم." آيا ايران از بازديد تاسيسات [هسته ای اش] جلوگيری خواهد کرد؟ " تمام تدابيری که ما به صورت داوطلبانه و مطابق با پروتکل الحاقی انجام داده ايم - از جمله دسترسی های تکميلی و بازديدهای سرزده، که بيش از 20 مورد، حتی از مناطق نظامی، اجازه داده ايم - همه اينها متوقف خواهد شد." و اين موجب وخيم تر شدن بحران فعلی می شود، اينطور نيست؟ " آنهايی که [موضوع را به اين جهت] سوق می دهند، و ايالات متحده که همچنان سياست يکجانبه نگری را دنبال می کند، اينها کسانی هستند که بايد متوجه باشند اين مسير صحيح نيست و همه بايد از آن پرهيز کنيم. اروپايی ها هم که همواره مدعی سياست چندجانبه گرايانه و حمايت از آژانس بين المللی انرژی اتمی هستند، نبايد اين مسير را دنبال کنند. و من هشدار می دهم که همه بايد به پای ميز مذاکره برگرديم و از چندجانبه نگری حمايت کنيم." مقصود دراز مدت ايران از فعاليت هسته ای چيست؟ " مقصود؟ من، به عنوان يک دانشمند هسته ای، به سادگی برای شما می گويم که کشور ايران با هزاران سال تمدن را نمی توان از فن آوری های پيشرفته از جمله انرژی هسته ای محروم کرد." چرا شما به انرژی هسته ای احتياج داريد، با وجود توليد دست کم 4 ميليون بشکه نفت در روز و ذخايری که تقريبا از هر کشور ديگری در جهان بيشتر است. چرا انرژی هسته ای؟ " پاسخ اين سوال هم ساده است. فن آوری هسته ای نقطه عطفی در دانش های پيشرفته است. ما نمی خواهيم همچنان [جزو کشورهای] توسعه نيافته باقی بمانيم. بنا به گزارش های خود آژانس بين المللی انرژی اتمی نيز، روی آوردن به انرژی هسته ای کاملا توجيه شده است. هم به خاطر ارزش افزوده نفت و هم به خاطر قيمت بالای نفت و کاربردهای بسيار زياد فراورده های نفتی، سوزاندن نفت کار عاقلانه ای نيست." آيا حقيقت اين نيست که شما برنامه غنی سازی را به اين خاطر دنبال می کنيد که امکان دستيابی به سلاح هسته ای را برايتان فراهم می کند؟ " با عرض تاسف بايد بگويم که اين موضوع حقيقت ندارد." خدمات