پنجاهمین سالگرد راه یافتن بشر به فضا
روسیه امروز سه شنبه 12 آوریل پنجاهمین سالگرد فرستادن اولین انسان به فضا را جشن می گیرد.
یوری گاگارین هنگام آن پرواز 27 سال داشت دیمیتری مدودف رئیس جمهوری روسیه ضمن سخنانی به این مناسبت گفت که گشایش مرزهای فضا به روی انسان تحولی در تاریخ بشریت بود. رئیس جمهوری روسیه اعزام اولین انسان به فضا را یکی از بزرگترین دستاوردهای علوم فضایی شوروی خواند و گفت که کشورش کماکان به توسعه علم فضانوردی ادامه خواهد داد. 12 آوریل 1961 میلادی یوری گاگارین فضانورد شوروی با فضاپیمای وستوک از پایگاه فضایی بایکنور در خاک قزاقستان پرواز کرد و به مدت 108 دقیقه مدار زمین را دور زد. گاگارین به عنوان اولین بشری که از کره خاکی قدم به فضا گذاشت نام خود را در تاریخ به ثبت رساند. هنگامی که گاگارین در کپسول کوچک خود از پایگاه بایکنور به پرواز در آمد کسی مطمئن نبود که انسان می تواند در شرایط فضا دوام بیاورد اما وقتی صدایش به گوش رسید و تصویر او در تلویزیون پایگاه دیده شد شوروی در عصر رقابت های سرسختانه با آمریکا خود را برنده یافت. سرگئی خروشچف پسر نیکیتا خروشچف که در زمان پرواز یوری گاگارین به فضا نخست وزیر بود به بی بی سی گفت که آن روز تمام مردم مسکو به خیابانها ریختند و با شادمانی این واقعه را جشن گرفتند. سرگئی خروشچف افزود که پدرش از اهمیت فوق العاده پرواز به فضا به خوبی آگاه بود و به همین دلیل در بازگشت یوری گاگارین به مسکو جشن بزرگی در میدان سرخ ترتیب داد. در دوران جنگ سرد دستیابی به چنین موفقیت هایی در رقابت با ایالات متحده آمریکا حائز اهمیت زیادی بود و نوعی پیروزی ایدئولوژیکی محسوب می شد. شوروی و آمریکا هر دو قبلا حیواناتی را به فضا فرستاده بودند اما بزرگترین هدف این دو کشور اعزام بشر به فضا بود. ده ماه بعد از تسخیر فضا توسط شوروی آمریکا هم اولین فضانورد خود جان گلن را به فضا اعزام داشت. از سال 1961 تاکنون بیش از 500 زن و مرد به فضا رفته اند و مانند دوران جنگ سرد عرصه فضا تنها میدان رقابت های دو ابرقدرت نیست بلکه اکنون بسیاری از کشورهای اروپایی و چند کشور آسیایی از جمله هند و چین هم در این زمینه برنامه های پیشرفته ای دارند. یوری گاگارین سومین فرزند یک خانواده کشاورز روسی بود. او ابتدا آهنگری را به عنوان شغل انتخاب کرد اما به زودی علاقه به خلبانی، او را به مدرسه آموزش خلبانی کشاند. در سال 1960 جستجوی زیادی برای انتخاب 20 کاندیدای آموزش برای سفر به فضا انجام می گرفت. یوری گاگارین یکی از آن بیست کاندیدا بود. بعد از تمرین های شدید و آزمایش های پزشکی فراوان سرانجام قرعه اولین بشر اعزامی به فضا به نام یوری گاگارین رقم خورد. دختر گاگارین از پدرش می گوید النا گاگارین دختر بزرگ یوری گاگارین که ماه ژوئیه برای پرده برداری از مجسمه پدرش به لندن خواهد آمد با اندرآ روز مدیر هنرهای تجسمی شورای فرهنگی بریتانیا مصاحبه ای انجام داده و از پدرش سخن گفته است. این مصاحبه در یک مستند از رادیوی چهار بی بی سی پخش می شود. النا از زندگی سخت دوران کودکی پدرش بعد از اشغال روستای زادگاه خانواده گی اش از سوی نازی های آلمان می گوید که بر روحیه او تاثیر زیادی گذاشت. النا می گوید تحولاتی که جنگ جهانی دوم در زندگی پدرش به وجود آورده بود یکی از علل علاقه زیاد او به تاریخ بود. اما به گفته النا یوری گاگارین به ادبیات هم عشق می ورزید و با آثار شعرای دوران جنگ کشورش و هم چنین پوشکین به خوبی آشنایی داشت. ولی یکی از کتاب های مورد علاقه او شازده کوچولو نوشته سنت اکزوپری بود که آن را برای النا و خواهرش می خواند. یوری گاگارین که از فضا سالم به زمین بازگشت در 27 مارس 1968 درجریان یک پرواز تمرینی با هواپیمای میگ کشته شد.