ايران و آمريکا در انتظار روزهای پر تنش تر؟
جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا، در يک سخنرانی درباره سياست تازه خود در عراق، ضمن اعلام خبر افزايش چشمگير نيروهای ارتش آمريکا برای بهبود وضعيت امنيتی آن کشور، ايران و سوريه را متهم به حمايت از شورشيان و شبه نظاميان عراقی کرده است.
آقای بوش گفته: "ما حمايت های ايران و سوريه را مختل و شبکه هايی را که تامين کننده آموزش و سلاح های پيشرفته برای دشمنان ما در عراق هستند را يافته و نابود خواهيم کرد." همزمان با اعلام استراتژی تازه ايالات متحده در عراق، نيروهای آمريکايی به سرکنسولگری جمهوری اسلامی در منطقه کردنشين اربيل در شمال عراق حمله و کارکنان اين دفتر را بازداشت کردند. در جريان اين حمله ۵ تن از کارمندان کنسولگری توسط سربازان آمريکايی بازداشت شدند و اموال و اسناد آنها نيز توقيف شده است. اين دومين دستگيری ديپلمات ها و افراد دولتی وابسته به ايران توسط نيروهای آمريکايی در عراق است. کمتر از يک ماه پيش نيز چهار ديپلمات و نظامی ايرانی نيز توسط نيروهای آمريکايی در عراق بازداشت شده بودند. به نظر می رسد که شدت يافتن تشنج ها در عراق و همزمان با اعلام استراتژی تازه آمريکا در آن کشور، اختلاف ايران و آمريکا نيز وارد فصل تازه ای شده است. اقدامات متقابل دو کشور همزمان با اوج گيری نزاع های لفظی دو کشور، دولت جمهوری اسلامی در جريان بررسی بودجه سال آينده خورشيدی در ايران برای آنچه کشف و خنثی کردن توطئه‌ ها و دخالت‌های دولت آمريکا در امور ايران اسلامی خوانده، بودجه ويژه‌ ای را تصويب کرده است. مبلغ اين بودجه معلوم نيست اما دولت ايران گفته که بخشی از اين بودجه را صرف طرح دعاوی جمهوری اسلامی عليه آمريکا در مجامع عمومی بين المللی و روشن ساختن افکار عمومی در مورد آنچه تهاجم فرهنگی آمريکا و نقض منشور ملل متحد و بيانيه‌های الجزاير توصيف کرده، اختصاص داده است. رييس جمهور آمريکا در نطق تازه خود ايران و سوريه را متهم کرده که به "تروريست ها" و شورشيان اجازه می دهند از خاکشان برای ورود و خروج از عراق استفاده کنند. آقای بوش در عين حال ايران را تامين کننده حمايت های مالی برای انجام حملات به نيروهای آمريکايی توصيف کرده و گفته که با نفوذ ايران در عراق مقابله خواهد کرد و جلوی آن را خواهد گرفت. از سوی ديگر، آمريکا در مدت زمان کوتاهی که از تصويب قطعنامه ۱۷۳۷ شورای امنيت درباره برنامه های اتمی ايران می گذرد، دست به تحريم بانک ها و شرکت هايی زده است که در قطعنامه نامی از آنها به ميان نيامده بود. تحريم شرکت هايی از روسيه و سوئيس و بانک های ايرانی سپه و صادرات از جمله اقدامات تازه ای است که ايالات متحده برای فشار بيشتر به ايران اعمال کرده است. کمرنگ شدن اميدها به کاهش تشنج همزمان با پيروزی دمکرات ها در انتخابات مياندوره ای کنگره آمريکا، اميدهايی درباره کمتر شدن تشنج ها ميان آمريکا و ايران مطرح شد و حتی وزير دفاع جديد آمريکا خواستار مذاکره مستقيم کشورش با جمهوری اسلامی درباره عراق شد. چندی بعد، گروه تحقيق عراق موسوم به گروه بيکر – هميلتون که متشکل از چهره های برجسته هر دو حزب جمهوريخواه و دمکرات و در صدد يافتن راهکاری برای کاهش خشونت ها در عراق بود، به جورج بوش پيشنهاد کرد تا مذاکرات مستقيمی را با ايران و سوريه سامان دهد. طرح اين ديدگاه اميدهايی را در ميان برخی از مقام های تهران به وجود آورد تا ضمن مذاکره با آمريکا از شدت فشار اين کشور بر پرونده اتمی کاسته شود اما سخنرانی آقای بوش درباره استراتژی تازه در عراق به تمامی اين احتمالات پايان داده و حتی چشم انداز پر تنش تری را نيز ميان دو کشور ترسيم کرده که نخستين مورد آن حمله به کنسولگری ايران در اربيل و بازداشت کارکنان آن است. با توجه به وضعيت پرونده اتمی ايران و استراتژی تازه آمريکا در عراق، به نظر می رسد که آمريکا فشار خود بر ايران را از دو سو( پرونده اتمی و موضوع عراق) افزايش داده و با استناد به قطعنامه ۱۷۳۷ به شمار متحدان خود در جهان از جمله کشورهای جنوب شرقی آسيا و اروپا نيز افزوده است. قرار گرفتن اکثريت کنگره به دست دمکرات ها نيز تاکنون تاثيری بر سياست های ايالات متحده بر ايران نداشته و انتظار نيز نمی رود که کنگره نقش پررنگی در کاهش فشار کاخ سفيد به ايران ايفا کند. حسن روحانی دبير سابق شورای عالی امنيت ملی ايران اخيرا گفت که دمکرات ها لحن نرمتر و حقوقی تری نسبت به جمهوريخواهان دارند: "جمهوريخواهان سريع تر متوسل به گزينه های نظامی می شوند اما دمکرات ها تامل بيشتری می کنند." اما آقای روحانی در عين حال گفته "حتی در صورت تفوق دمکرات ها، احتمال تهديد نظامی منتفی نمی شود و فشارهای سياسی و اقتصادی بيشتر خواهد شد"، چرا که به اعتقاد وی هماهنگی اروپا و آمريکا بيشتر می شود. خدمات