پیش بینی احتمال زلزله برای 24 ساعت آينده
سازمان زمین شناسی آمریکا در روز چهارشنبه هجدهم مه خبر از انتشار وب سایتی داد که احتمال زمین لرزه در ایالت لرزه خیز کالیفرنیا طی 24 ساعت آینده را بر روی نقشه در اختیار عموم قرار می دهد.
این نقشه بطور ساعتی و بر اساس اطلاعات دریافتی از شبکه های لرزه نگاری به روز می شود. دانشمندان "خدمات لرزه شناسی سوئیس" (Swiss Seismological Service) و "سیستم لرزه ای پیشرفته ملی" (Advanced National Seismic System) آمریکا به طور مشترک این کار را برای قابل محاسبه کردن احتمال رو به افزایش خطر زمین لرزه در کالیفرنیا انجام می دهند. در این سیستم احتمال زمین لرزه بزرگتر از 6 در مقیاس مرکالی در بیست و چهار ساعت آینده به صورت ساعتی محاسبه و ارایه می شود. (زمین لرزه با بزرگای 6 زمین لرزه ای است که اشیاء را جابجا می کند و به عنوان مثال اشیاء موجود در قفسه ها را به پایین می اندازد.) این سیستم کلیه زلزله های بزرگ و کوچک که توسط مراکز لرزه نگاری موجود در کالیفرنیا ثبت می شوند را در نظر گرفته و سپس برای هر کدام از آنها احتمال آنکه پس از آن زلزله ای بزرگ با شدت تخریبی مشابه و یا بزرگتر رخ دهد را با استفاده از پس لرزه ها (aftershocks) و زلزله های گذشته محاسبه می کند. مهندسان لرزه شناسی از دهه های قبل می دانستند که وقوع یک زمین لرزه وقوع زمین لرزه بعدی را محتمل تر می کند. احتمال اینکه زمین لرزه ای منجر به زمین لرزه دیگر شود قابل محاسبه شدن است و چنین احتمالی به اندازه، فاصله و زمان رویداد زمین لرزه اولیه دارد. از این روش در طول 15 سال گذشته برای تعیین پس لرزه های احتمالی بعد از یک زمین لرزه بزرگ استفاده شده است. به گفته دکتر لوسی جونز (دانشمند مسئول برنامه خطرات زلزله در کالیفرنیای جنوبی) این نقشه جدید در حقیقت برآیندی از مجموعه دانش موجود درباره زلزله در کالیفرنیا است، زیرا مجموعه دانش ما در باره گسلها، زمین شناسی ایالت و نرخهای مورد انتظار پس لرزه ها را در کنار هم قرار می دهد. پیش بینی احتمال بر اساس فعالیت گسلهای شناخته شده و همچنین زمین لرزه های قبلی صورت می گیرد. تفاوت این کار با کارهای قبلی در آن است که در آنها این کار معمولا برای 50 سال آینده صورت می گیرد ولی این سیستم آن را برای بیست و چهار ساعت آینده ارایه می دهد. محاسبات این سیستم بر اساس پس لرزه های شناسایی شده صورت می گیرد. دانشمندان بر این باورند که قوانینی که بر رفتار پس لرزه ها حاکم است در مورد پس لرزه های بزرگ تر از لرزه اصلی نیز حاکم است. به گفته دکتر جونز نتایج این محاسبات از نظر آماری با کاتالوگ زمین لرزه های کالیفرنیا از سال 1988 تا 2002 مورد ارزیابی قرار گرفته است. آزمایشهای انجام شده بر روی نتایج به دست آمده نشان می دهد که این نقشه ها نتایج بهتری در مقایسه با نقشه های بلند مدت خطر زمین لرزه در کالیفرنیا دارند. این محصول توسط شورای ارزیابی پیش بینی زلزله کالیفرنیا (California Earthquake Prediction Evaluation Council) از نظر علمی و به عنوان دست آوردی جدید در محاسبه احتمال پس لرزه ها مورد ارزیابی و تایید قرار گرفته است. هدف از این نقشه پیش بینی زلزله های آتی نیست، هر چند بر اساس زلزله های قبلی یک نوع افزایش در احتمال وقوع زلزله در بیش از نیمی از زلزله های بزرگ در کالیفرنیا مشاهده شده است.این نقشه ها هر یک ساعت به روز شده و در سایت http://pasadena.wr.usgs.gov/step/ در اختیار عموم قرار دارد. مهمترین نوآوری هایی که در این نقشه وجود دارد این است که این نقشه اولا توزیع فضایی (مکانی) پس لرزه ها را ارایه می کند که درک آن برای مردم عادی بسیار آسانتر است. ثانیا، نوسانات احتمالی را بسته به زمان و مکان نشان می دهد که هم برای لرزه شناسان و هم برای مهندسان سازه و هم برای مردم عادی می تواند جالب باشد. لرزه شناسان از هم اکنون می توانند از این نقشه ها برای پیش بینی دقیقتر زلزله استفاده نمایند. مهمترین استفاده ای که در حال حاضر می توان از این نقشه کرد استفاده های آموزشی و پژوهشی است. مشاهده نوسانات احتمال وقوع زمین لرزه های بزرگ به ما در فهم ماهیت خوشه ای و الگوی تغییر آنها در طول زمان کمک می کند. همانطور که انتظار می رود در اغلب موارد احتمالها بسیار کوچک هستند. در مجموع احتمال زلزله ای به بزرگای ذکر شده در بیشتر نقاط کالیفرنیا بین 1 به 10000 و 1 به 100000 است. این در حالی است که به عنوان مثال احتمال اینکه یک فرد آمریکایی دچار یک سانحه رانندگی بشود نزدیک به 1 به 2500 است که بسیار بیشتر از خطر زمین لرزه حتی در کالیفرنیا است. بنابرين افراد لازم نیست نسبت به زیاد شدن اندک احتمال وقوع زلزله نگران شده و برنامه هایشان را تغییر دهند. برای مردم عادی این نقشه بیشترین فایده را زمانی خواهد داشت که یک زلزله با بزرگای 6 رخ داده باشد و افراد بخواهند بدانند زلزله های بعدی ممکن با چه احتمالی و در کدام نواحی رخ خواهند داد. استفاده از این روش برای سایر نقاط جهان هم در صورت وجود شبکه لرزه نگاری قابل اعتماد به روز و انجام تحقیقات کافی برای تعیین نرخ متوسط پس لرزه ها امکان پذیر خواهد بود. اگر چه این سیستم از این هفته در معرض استفاده عموم قرار گرفته ولی در عمل از پانزدهم سپتامبر 2004 شروع به تهیه این نقشه های روزانه نموده و علاقمندان می توانند آنها را در وب سایت ياد شده ملاحظه نمایند. ------------------------مآخذ: 1. http://www.usgs.gov/newsroom/article.asp?ID=7062. http://pasadena.wr.usgs.gov/step/3. Gerstenberger Matt, Wiemer Stefan, Jones Lucy, Real-time Forecasts of Tomorrow’s Earthquakes in California: a New Mapping Tool, U.S. GEOLOGICAL SURVEY Open-File Report2004-1390 2004 (http://pubs.usgs.gov/of/2004/1390/of2004-1390.pdf) خدمات