افغانستان خانقاه پدر مولانا و آرامگاه منسوب به ابوریحان را بازسازی می‌کند
وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان می‌گوید که در نظر دارد خانقاه بهاالدین ولد، پدر مولانا جلال الدین محمد بلخی را در ولایت بلخ در شمال افغانستان و همچنین آرامگاه ابوریحان بیرونی را در ولایت غزنی بازسازی کند.
به گفته مقام‌های محلی این بنا با حمله مغول‌ها ویران شد و تاکنون بازسازی نشده است عبدالمنان شیوای شرق، معاون نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان به بی‌بی‌سی گفت که این وزارت بازسازی این دو بنا را به عهده گرفته است. آقای شرق توضیح داد که در کنار خانقاه، یک مسجد، موزیم/موزه، تالار برای برنامه‌های فرهنگی و تالاری برای رقص سماع ساخته می‌شود. او گفت که در موزیم این خانقاه تمام آثار مربوط به مولانا نگهداری خواهد شد. ترکیه سالها است که وعده بازسازی این بنا را داده بود ولی تاکنون اقدام نکرده است براساس نوشته‌های تاریخی این خانقاه با حمله مغولها ویران شد و تاکنون کسی اقدام به بازسازی آن نکرده است. هشت سال قبل غلام ربانی بلخی، شهردار وقت بلخ به بی‌بی‌سی گفته بود:" دولت ترکیه برای بازسازی این خانقاه چهار میلیون دلار اختصاص داده است." ترکیه تاکنون برای بازسازی این بنا اقدامی نکرده و این خانقاه در آستانه نابودی کامل قرار گرفته است. خانقا بهاالدین ولد، پدر مولانا در بیست کیلومتری شهر مزارشریف مرکز ولایت بلخ در شمال افغانستان واقع است. این خانقاه میان زمین‌ها و جویبار، ویرانه متروکی است که قرن‌هاست به فراموشی سپرده شده است. خانقاه سلطان ولد با خشت خام ساخته شده و عرض دیوارهای آن به ۱۱۰ سانتی‌متر می‌رسد که به صورت گنبدی و بلند در داخل زمین‌های پهن و درختان سر به فلک بنا شده‌ بود. دولت افغانستان سال گذشته برای جلوگیری از فروپاشی کامل این بنا فقط آنرا با آهن پوشانده است. آرمگاه ابوریحان بیرونی بازسازی آرمگاه منسوب به ابوریحان بیرونی آقای شرق گفت که علاو بر بازسازی خانقاه بهاالدین ولد، این وزارت برنامه دارد که آرامگاه منسوب به ابوریحان بیرونی، منجم و ستاره شناس شرق را نیز در ولایت غزنی بازسازی کند. او گفت که برای بازسازی این بنا تلاش می‌شود که براساس روایت تاریخ بیهقی تمام خاطره‌هایی که ابوریحان با سلطان محمود داشته در قالب میناتور اسلامی حکاکی شود. معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان گفت که کشور ازبکستان تعهد کرده بود که بازسازی این بنا را تکمیل کند ولی این کار را نیمه تمام رها کرده است و دولت افغانستان آنرا از سر خواهد گرفت. فاروق انصاری مورخ افغان با همرسانی عکسی از این آرامگاه درباره وضعیت آن در صفحه فیسبوک خود نوشته "شاید باورتان نشود که این قبر متروکه متعلق به یکی از ستارگان آسمان علم و فضیلت ابوریحان محمد بیرونی خوارزمی است." دولت افغانستان برای جلوگیری از فروپاشی کامل خانقاه بهاالدین ولد آنرا فقط پوشانده است به گفته او "قدر و ارزش این فرزانه را نه در زمان حیاتش به درستی شناختند، زیرا سلطان غزنه از بیرونی چیزی اندر هوس خویش می‌طلبید...باری او را از بام به زیر افکندند و شش ماه در غزنه محبوسش ساختند و نه هم پس از مرگ، قدر این گهر کم یاب را دانستند زیرا از جمله مصنفاتش که گویند یک بار شتر می‌شد و حدود ۱۳۰ اثر را در بر می‌گرفت، چهار بر پنجم آن از بین رفت و اکنون نیز شاید بیشتر اهالی غزنه آدرس مدفن او را نمی‌دانند." آقای شرق درباره مدت زمان بازسازی این دو اثر تاریخی گفت که براساس دستور رئیس جمهوری افغانستان و برنامه‌ریزی انجام شده قرار است که بازسازی این دو بنا در ماه میزان/مهر سال آینده تکمیل شود. به گفته او معماری بومی در ساخت این بناها در نظر گرفته خواهد شد. این بنا اکنون در آستانه فروپاشی کامل قرار دارد آقای شرق گفت که در سراسر افغانستان هفت هزار بنای تاریخی ثبت شده که تنها در ولایت هرات در غرب افغانستان بیشتر از ۷۰۰ اثر تاریخی نیاز به بازسازی دارد. او گفت که اکنون بالا حصار کابل در حال بازسای است و "آرامگاه و نشانگاه کنشکا" در ولایت کاپیسا نیز بازسازی شده است. به گفته این مقام وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در سال گذشته ۱۳۰ اثر تاریخی بازسازی شده است و بازسازی حدود ۱۰۰ اثر تاریخی نیز در سال آینده خورشیدی انجام خواهد شد.