پاتوق جوانان تهرانی
جوانان تهرانی، از سال ها پیش، به تناسب زمان، مکان هایی را برای دور هم جمع شدن انتخاب می کنند و بیشترین وقت خود را در آن می گذرانند. طی چهار - پنج سال اخیر، تغییراتی در این پاتوق ها پدید آمده است.
پاتوق در واقع جایی است که افراد بیشترین وقت خود را در آن می گذرانند و جوان ها دیگر چندان سر چهارراه ها و خیابان ها جمع نمی شوند و وقتشان را با متلک گفتن به جنس مخالف نمی گذرانند. جوانان دهه 1380 تهران، پاتوق های جدی تری از جوان های دهه های قبلی تهران دارند. امید بیشتر از بیست سال ندارد و عاشق ماشین سواری در خیابان است؛ البته پول ماشین بازی اش را پدرش می پردازد. برای همین هم پاتوق های معروف در تهران را خیابان هایی می داند که امکان ماشین سواری را به جوان ها می دهند. "برای دور دور کردن باید بری ایران زمین ، فرشته ، جردن یا ولیعصر." امید، خودش همیشه توی جردن میگرده چون "اگه بگیرنم، میگم دارم میرم خونه یا دارم از خونه میام." خیابانهای شلوغ تهران، پاتوق تهرانی ها او می گوید: "من دقیقا نمیدونم پاتوقها، توی بقیه دنیا چه جوریه. اما توی تهران معمولا جاهای کمی برای تفریح پیدا میشه، برای همین، پاتوقها خیلی زود معروف و پر طرفدار می شن. این جور جاها پر از ترافیک هستند و جوونها خودشون و مدل ماشینشون رو به رخ همدیگه میکشن."امید، عاشق ماشین بازی در خیابانهایی است که او و هم سن و سالهایش فکر می کنند از بهترین پاتوقهای تهران برای ماشین بازی هستند. در ساعات خاصی از شبانه روز، حتی گذر از خیابان هایی مانند ولی عصر، جردن یا ایران زمین، که پاتوق برخی از این جوان ها به شمار می رود، مشکل است، چه برسد به ماشین سواری و دور زدن. برای همین هم جوان ها ساعات خاصی را برای این تفریح خود دارند: "هر ساعتی که نمی ریم دور دور. ما ظهر ها بین ساعت ۱ تا ۳ اونجاییم و شبها بعد از ساعت ۸ تا آخر شب." اصطلاح "دور دور" کردن را خیلی از جوان هایی که خیابان گردی را به عنوان تفریح انتخاب کرده اند، به کار می برند. آرزو ۲۳ ساله که خودش ساکن شهرک غرب است، این اصطلاح را این طور معنی می کند: "به چرخیدن توی خیابونهایی که وقتی یه دور زدی برسی جای اولت و یه سیکل حرکتی داشته باشی، میگن جایی که میشه دور دور کرد؛ مثلا از ایران زمین میری پایین و بعد از خیابون گلستان میای بالا و میرسی سر جای اولت و یا از مدرس میری تو جردن و از کوچه پس کوچه ها میای توی ولیعصر به سمت پارک وی و بر میگردی جای اولت توی مدرس." اما این طور پاتوق ها، تنها برای اهالی و رهگذرها خطرناک و ناراحت کننده نیست؛ برای جوان هایی هم که این پاتوق را انتخاب کرده اند، مشکل آفرین است. مشکل این کار هم تنها در تصادف و درگیری های آن نیست. دخالت نیروهای انتظامی، بخش دیگری از دردسرهایی است که جوان ها از آن یاد می کنند. بعضی از جوان ها برای جلوگیری از درگیر شدن با نیروهای انتظامی، راههایی دارند. آرزو با اشاره به دستگیری های "طرح حجاب"، از نحوه پنهان شدنش از چشم ماموران می گوید:" من و دوستانم اگه بریم بیرون، با خودمون چادر میبریم. یه بار توی جردن بودیم و ایست بازرسی بود؛ منم سریع چادری رو سر کردم و دوستم هم رژ لبشو پاک کرد و بدون این که بهمون گیر بدن، رد شدیم، چون من فقط یه چشمم بیرون بود و اونها فکر کردن من مادر دوستم هستم." از سر چهارراه ها تا داخل پاساژ ها "تا ده، دوازده سال پیش، پاتوق جوونها سر کوچه محل شون بود که اونجا می ایستادند و گپ می زدند یا اگه خیلی با حال بودند، می رفتند پارک ملت و اونجا می چرخیدند، بعد هم یه سر میرفتند پاساژ صفویه و علاف بودند تا شب و به چند نفر شماره می دادند و از چند نفر شماره می گرفتند و بر می گشتند خونه. اما الان اگه توی محل علاف بچرخی، بهت میگن جواد و دخترا اصلا محلت نمی گذارند ، الان دوره کلاس گذاشتنه و همه پاتوقها، برای اینه که دختر پسرها بیان و برای همدیگه کلاس بگذارن و ماشین هاشون رو به رخ هم بکشند." این ها را مازیار، جوان ۲۹ ساله می گوید. او ساکن خیابان جمالزاده است و کافی شاپ "هات چاکلت" و رستوران "فری کثیفه" در خیابان نیلوفر را از پاتوقهای معروف می داند. او برای اثبات پاتوق بودن این مکان ها استدلال می کند:" هیچ وقت خلوت نیستند، حتی ظهرها." مهیار ۱۹ ساله که ساکن خیابان شادمان است، ماشین ندارد. برای همین پاتوقش پاساژ گردی است. او هر روز بعد از تعطیل شدن محل کارش، دو، سه ساعتی در پاساژهای میدان ونک می چرخد. رستوران و کافی شاپ هم، یکی از تفریحات کسانی است که پاساژ گردی، پاتوق شان است. مهیار تعریف می کند که رستوران هم مشکلات خودش را دارد: "با دوست دخترم رفته بودیم مرکز خرید سئول و داشتیم در یکی از رستوران های آن جا شام می خوردیم؛ در آن رستوران، سر هر میزی یک زنگ داشت که وسط میز بود. من و دوست دخترم، همه اش دستمون می خورد به زنگ و گارسن می آمد بالای سرمان؛ ما هم برای این که ضایع نشیم، یه چیزی سفارش می دادیم." فرانک هم چند سالی است که به جای خیابان گردی با ماشین، کافه ها و رستوران ها را برای جمع شدن و خوش گذرانی ترجیح می دهد. او پاتوق های زیادی را در تهران و اطرافش سراغ دارد و از هر کدام هم خاطره ای دارد:"پارسال یه شب با دوستامون رفته بودیم فنجون (یکی از پاتوقهای خیلی معروف در خیابان دیباجی شمالی)، خودمون رو هم کلی درست کرده بودیم. آمدیم بریم داخل که دیدیم یه آخونده توی فنجون نشسته. من هنگ کرده بودم، هر کی هم که میومد داخل، یا خشکش می زد یا بر میگشت. چند تا پسر خوش تیپ هم وایستاده بودن با آخونده بحث سیاسی می کردن." فرانک از تعطیل شدن برخی از رستوران هایی می گوید که تبدیل به پاتوق شده اند: "تا چند سال پیش، پاتوقم سفره خانه سنتی هتل ارم برای قلیون کشیدن بود؛ تا این که اونجا رو بستن. الان هم جمعه ظهرها، پاتوق مون یکی از رستورانهای فشمه که تقریبا همه کسانی که اونجا رفت و آمد دارند، همدیگر رو می شناسن." فرانک نگران است که این پاتوق هم بسته شود. خدمات