ኤርትራ፡ "ሃዲመ ናይ መድረኽ ተዓዋቲ ንክኸውን እየ ክሰርሕ" ብሽክለተኛ ናትናኤል ብርሃነ
ሎሚ ኣብ ብራስለስ መጋረጅኡ ዝቕንጥጥ፡ ቱር ዲ ፍራንስ 2019፡ 22 ጋንታታትን፡ ሓደ ኤርትራዊ ዝርከብዎም 176 ተቐዳደምቲ ዓወት ንምምዝጋብ፡ ካብ 06 -28 ሓምለ፡ ኣብ 21 መዓልታት 3460 ኪሎ ሜትር ንምሽፋን ክፋጠጡ እዮም።
እዚ ሎሚ ዝጅምር ውድድር ቱር ዲ ፍራንስ መበል 106 ኮይኑ፡ ኣብ ብራስለስ ንኻልኣይ ግዜኡ፡ ኣብ ቤልጅም ከኣ ንመበል ሓምሻይ ግዜኡ'ዩ መኽፈቲ ዝካየደሉ ዘሎ። ተወዳደርቲ ኣብዚ ናይ መጀመርታ መዓልቲ ኣብ ውሽጢ ብራስለስ 194.5 ኪሎ ሜተር ናይ ጎልጎል ውድድር ከካይዱ መደብ ወጺኡሎም ኣሎ። ብ5 ጥሪ 1991 ኣብ ኣስመራ ዝተወለደ፡ 1.82 ሜትሮ ዘቑመቱ ኤርትራዊ ናትናኤል ብርሃነ ከኣ ንጋንታ ኮፊደስ ወኪሉ ምስ ኣንቶንዮ ፔረዝ፡ ፔረ ሉክ ፕሪቾን፡ ኒኮላስ ኢደት፡ ጅሱስ ሃራዳ፡ ክርስቶፈር ላፖርተ፡ ጁልያን ሳይሞንን ስቴፈን ሮዜቶን ብምዃን'ዩ ነዚ ርሕቀት ንምሽፋን ተዳልዩ ኣሎ። ናትናኤል ብርሃነ ነዚ ውድድር ኣመልኪቱ ምስ ቢቢሲ ትግርኛ ዝገበሮ ዝርርብ ስዒቡ ይቐርብ። ቢቢሲ፡ ኣብ ቅድድም ስፖርት ንኽትኣቱ ብውልቂ ይኩን ብጉጅለ ጽልዋ ዝገበሩልካ እንተሃልዮም . . . ናትናኤል፡ ብንእሽተይ እንከለኹ፡ ደቂ ገዛውተይ ዝነበሩ፡ ተቐዳዳማይ ዮናታን መስፍን፡ ከምኡ'ውን ፊልሞን ግርማይ ዝርከብዎም ብዙሓት ኮርሳተረ ስለዝነበሩ፡ በዚ ተደሪኸ'የ ናብ ቅድድም ብሽክለታ ኣትየ። ገዛውትና'ውን ኣብ ጥቓ እንዳ ማርያም ስለ ዝኾነ፡ ቅድድም ብሽክለታ ከኣ ዝበዝሐ ግዜ ኣብ እንዳ ማርያም [ጎዶና ኣፍዓበት] ስለ ዝካየድ፡ እዚ'ውን ነብሱ ዝኸኣለ ጽልዋ ነይሩዎ። ኣብ ማይ ተመናይ ዝዓበየ፡ ተጻዋታይ ኵዕሶ፡ ኣብ ኣኽርያ ዝዓበየ ሃራሚ ክራር፡ ኣብ ገዛውትና ዝዓበየ ኮርሳተረ ናይ ምዃን ዝምባለ ጸኒሑ እዩ። ካብ ደቂ ገዛውትኻ ዕጥቆም ዓጢቖም ንግሆ ንግሆ ናብ ልምምድ፡ ኣብ ውድድር ብቲፎዞ ተዓጂቦም ክብሪ ክረኽቡ ክትሪኦም እንከለኻ ዘሕድረልና ቅዱስ ቅንኢ ኣሎ። ኣነ ከኣ በዚ ዝብለካ ዘለኹ ተደፋፊአ'የ ናብ ኮርሶ ኣትየ። ቢቢሲ፡ ቅድድም ብሽክለታ ጀሚርካ ቀዳመይቲ ዓወት ዘመዝገብካላ ውድድር መዓስን ኣበይን እያ ነይራ? ናትናኤል፡ ዳርጋ ቅድሚ 10 ዓመታት፡ ኣብ 2005 እዩ፡ ብሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ተወዲቡ ብመዋእል መሃንሾ ዝካየድ ዝነበረ ውድድር 'ማውንተይን ባይክ' ናይ ዞባ ማእከል፡ ውድድር ቅድድም ብሽክለታ ማውንተይን ባይክ ተወዳዲረ ቻምፕዮን ዝኾንኩላ ኣጋጣሚ፡ እታ ናይ መጀመርታ ውድድር ጀሚረ ዓወት ዘመዝገብኩላ ኣጋጣሚ እያ ነይራ። ቢቢሲ፡ ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ወኪልካ ኣብ ዝተፈላለየ ውድድራት ተሳቲፍካ ኢኻ፡ ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ወኪልካ ኣብ እትወዳደረሉ፡ካብ ተቐዳደምቲ በዓል መን ምሳኻ ክህልው እንከለው ዝያዳ ቅሳነት ይፈጥረልካ? ናትናኤል፡ ካብ 2008 ጀሚረ፡ ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ወኪለ ኣብ ዝተፈላለየ ውድድራት ተሳቲፈ እየ፡ ኣብዚ 11 ዓመታት ከኣ ምስ ዝተፈላለዩ ንሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ወኪሎም ዝተወዳደሩ ተቐዳደምቲ ተሰሊፈ እየ። ሓቂ ዘረባ ነቲ ሓደ ካብቲ ሓደ ከበላልጽ ይኸብደኒ እዩ ምኽንያቱ ነብሲ ወከፍ ተቐዳዳማይ ናይ ገዛእ ርእሱ ብልጫ ስለዘለዎ። ንሃገራዊት ጋንታ ወኪልና ኣብ እንወዳደረሉ፡ ኩሉ ተወዳዳራይ ንማልይኡ እዩ ዝማወት፡ ግድን ዘርዝር ካብ በልካኒ ግን በረኸት የማነን ዳዊት ሃይለን ኣብ ክለብ ኣስቤኮ'ውን ብሓደ ስለዝነበርና ጽቡቕ ኢና ንናበብ። እቲ ዝበለጸ ግን ኣብ 2012 ምስቶም መሳቶይ ዝኾኑ፡ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኣሮን ደብረጽዮን፡ ናሆም ደሳለ፡ ተስፎም ዑቕባማርያም፡ መኽሰብ ደበሳይ ሜሮን ኣማንኤል ዝነበርናላ ሃገራዊት ጋንታ ከኣ ኣዝያ ትምስጠኒ ነይራ። ምስዛ ጋንታ እዚኣ ኮይነ ከኣ፡ ኣብ 2012 ኣብ ዙር ኣልጀርያ ብጫ ማልያን ናይቲ ውድድርን ሓንቲ ከኣ ናይ መድረኽን ተዓዊተ። ቢቢሲ፡ ኣብ 2016 ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ምስ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ጋንታ ኤም ቲ ኤን ኩቤካ ድሕሪ ምውድዳርካ፡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ተመክሮ ደሊብካ ኢኻ ምስ ፈረንሳዊት ጋንታ ኮፊደስ ኬንካ ትምለሶ ዘለኻ፡ ተዓዘብቲ ካባኻ እንታይ ዓይነት ውጽኢት'ዮም ክጽበዩ? ናትናኤል፡ ኣብ ቅድድም ብሽክለታ ኣብ ሰለስተ ዓመታት ዝጥረ ተመክሮ ቀሊል ኣይኮነን፡ ኣብ 2016 ምልስ ኢለ ክዝክሮ እንድሕር ኮይነ፡ ኣብታ ጋንታ ብዙሕ ስራሕ እዩ ነይሩና፡ ከም ብዓል ማርክ ካቨንዲሽ ዝኣመሰሉ ናይ 'ቮላታ' ኣብ ዘለውሉ፡ ጋንታና ብኹሉ ዓቕማ ንዕኡ ንምዕዋት ኢና ንሰርሕ ነይርና። ኣብዚ እዋን ከም ናትናኤል ኮይነ ክርእዮ እንከለኹ፡ ሃዲምካ ክትውዕል'ውን ከቢድ እዩ፡ ምኽንያቱ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ኩሉ ሃዲሙ ውዒሉ ኣብ መድረኽ ክዕወት ይደሊ እዩ። እንተኾነ ከም ቀንዲ ዕላማይ ሒዘ ኣትየዮ ዘለኹን ጋንታይ'ውን እትጽበዮ እዚ እዩ። ኣነ'ውን ኣብዚ ኣተኲረ እየ ብዕቱብ ልምምድ ክገብር ጸኒሐ፡ እግዝኣቢሄር ይተሓወሶ ጽቡቕ ዓወት ከመዝግበሉ ከኣ ተስፋ እገብር። ቢቢሲ፡ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ዓወት ንምምዝጋብ፡ ሓፈሻዊ ኣሰላልፋ 'ፎርማስዮነ' ጋንታ ኮፊደስከ ከመይ እዩ ክኸውን? ናትናኤል፡ ዝበዛሕና እናሃደምና ናይ መድረኽ ዓወት ኣብ ምድላይ እዩ ዕዮና ክኸውን፡ ጎኒ ጎኒ እዚ ክርስቶፈር ላፖርተ ከም 'ቮላችስታ' ኣብታ ጋንታ ስለ ዘሎ ንዕኡ ስሒብካ ናብ መወዳእታ ምብጻሕ ከኣ ዕዮና እዩ ክኸውን። ካብ ዓበይቲ ዓወታት ናትናኤል ብርሃነ 2010፡ተዓዋቲ ዙር ኤርትራ፡ ኣብ ዙር ሩዋንዳ ካልኣይ ተዓዋቲ ብጫ ማልያ፡ ተዓዋቲ ሻውዓይ መድረኽ ዙር ሩዋንዳ። 2011፡ ተዓዋቲ ሻዱሻይ መድረኽ ዙር ጋቦን፡ ሳልሳይ ተዓዋቲ ዙር ኣልጀርያ፡ ተዓዋቲ ቀዳማይ መድረኽ ዙር ኣልጀርያ፡ ኣብ ዙር ሩዋንዳ ተዓዋቲ መድረኽን ኣብ ብጫ ማልያ ካልኣይ ተዓዋቲ 2012፡ ቻምፕዮን ኣፍሪቓ፡ ተዓዋቲ ዙር ኣልጀርያ፡ ተዓዋቲ ሳልሳይ መድረኽ ዙር ኣልጀርያ። 2013፡ ቻምፕዮን ኣፍሪቃ ኣብ ናይ ግዜ ውድድር፡ ተዓዋቲ ዙር ቱርክን ተዓዋቲ ሳልሳይ መድረኽ ዙር ቱርክን። 2013-2014፡ ምስ ጋንታ ኢሮፕ ካር 2014፡ ቀዳማይ ኣፍሪቃ ተዓዋቲ ብጫ ማልያ ዙር ጋቦን። 2015፡ ቻምፕዮን ኤርትራ፡ ቻምፕዮን ናይ ጋንታ ናይ ግዜ ውድድር ኣብ ቻምፕዮን ኣፍሪቃ፡ ሓሙሻይ ተዓዋቲ ዙር ኦስትርያ። 2015-2018፡ ምስ ጋንታ ኤም ቲ ኤን ኩቤካ 2016፡ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ተወዳዲሩ። 2019፡ ምስ ጋንታ ኮፊደስ ኮይኑ ይወዳደር ኣሎ። 2019፡ ቻምፕዮን ኤርትራ፡ ተሳታፊ ውድድር ቱር ዲ ፍራንስ ናትናኤል ብርሃነ ኣብ 2016 ኣብ መበል 89 ውድድድር ቻምፕዮን ዓለም ቢቢሲ፡ ተወዳደርቲ ቅድድም ብሽክለታ፡ ምስ ካልእ ዓይነታት ስፖርት ብምውድዳር ምስቲ ትሃልክዎ ዝመጣጠን ገንዘብን ሽልማትን ኣይትወሃቡን ኢኹም፡ ኣብዚ እንታይ እዩ ርኢቶኻ? ናትናኤል፡ ምስ ካልእ ዓይነታት ስፖርት ብፍላይ ድማ ምስ ኵዕሶ እግሪ ምስ እተወዳድሮ ኣገራሚ እዩ፡ እቲ ስምዒት እዩ ኣብቲ ውድድር ንክትቕጽል ዝገብረካ እምበር እወ ሓቕኻ ኣዝዩ ኣዝዩ ትሑት እዩ። በቲ እትወሃቦ 'ተመስገን ኣምላኽ' ኢልካ እንተዓጊብካ ጥራይ ኢኻ ከኣ ውድድርካ ክትቅጽል ትኽእል። ኣብ ቅድድም ብሽክለታ፡ ከምቲ ኣብ ኵዕሶ ዝግበር ወፍሪ፡ ማሎም ዘፍስሱ ኣካለት የለዉን። ዋጋ ሓንቲ ብሽክለታ'ውን እንተሓሲብካዮ ንባዕሉ፤ ክብደት ናይቲ ውድድር ይረኣየካ እዩ። ሓንቲ ብሽክለታ ንኽንደይ ውድድራት እያ ከተካይደካ ትክእል'ውን ካልእ ብድሆ እዩ፡ እዚታት ተደማሚሩ እተን ተጻወትቲ ዝጥርንፋ ጋንታታት ብዙሕ ወጻኢታት እዩ ዘለወን። ቢቢሲ፡ ኣብ ዕድሜኻ፡ ኤርትራ ብዙሓት ፕሮፈሽናል ተቐዳደምቲ ከተፍሪ ክኢላ ነይራ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ክረአ እንከሎ ግን እቲ ቑጽሪ እናነከየ ዝመጽእ ዘሎ ይመስል፡ እቲ ምኽንያት እንታይ እዩ? ናትናኤል፡ እወ ጽቡቕ ኣለኻ፡ ቁጽሪ ፕሮፈሽናላት ተወዳደርቲ ይጎድል ኣሎ፡ ሓደ ኩላትና ኣብ ዳይመንሽን ዳታ ጥራይ ተጠርኒፍና ምንባርና ነብሱ ዝኻኣለ ሓደ ጸገም እዩ ነይሩ፡ ንኣብነት ኣነ፡ ኣብ 2013-2014 ጽቡቕ ዓወታት ኣብ ዘመዝግበሉ ዝነበርኩ እዋን፡ ዳይመንሽን ዳታ ናይ ሓደ ዓመት ውዕል እንከለኒ ካብ ኢሮፕ ካር መሊሶሙኒ እዮም። 2015 ከምኡ እውን 2016 ጽቡቕ እዩ ነይሩ። ብድሕሪኡ ግን ኣብ ክንዲ ናይ ወሰንቲ ተጻወትቲ ንኸውን ናይ ስራሕ ጥራይ ኮይናን ተሪፍና፡ በዚ መንጽር ከኣ እቲ ውጽኢት እናጎደለ መጺኡ። እቲ ቀንድን ብዓለም ደረጃ ዘጋጥመና ዘሎ ጸግም ግን ጉዳይ ናይ ቪዛ እዩ፡ ናብ ሓደ ውድድር ክንወዳደር ኣብ ንደልየሉ ካብ ቪዛ ንረኽበሉ ቪዛ ንስእነሉ ይበዝሕ፡ እዚ ከኣ ነተን ጋንታታት ኣየዋጽአንን እዩ። ክትወዳደረለን ኣባለን ገይረናኻ ብሰንኪ ቪዛ ካብ ውድድር ክትቦኩር እንከለኻ ጽቡቕ ኣይኮነን። ከምዚ ዓይነት ጸገም ንመኽሰብ ደበሳይ፡ ንመርሃዊ ቅዱስ፡ ንዳንኤል ተኽለሃይማኖትን ንኻልኦት ተወዳደርትን ኣጋጢምዎም እዩ። ቪዛ ን90 መዓልታት ይወሃበካ፡ ንሳ ምስ ተወደአት፡ ናብ ኤርትራ ተመሊስካ ዳግማይ ቪዛ ክትሓትት ኣለካ። ነዚ ንኽትገብር ከኣ ኣብ መንጎ ጸወታ ኣቋሪጽካ ትኸደሉ እዋን ኣሎ። ብጉዳይ ቪዛ ተሳቒና ኢና ኢለስ ክዛረብ እኽእል እየ። እዚ ከኣ ሓደ ካብ ጠንቂ ምጉዳል ፕሮፈሽናላት ተወዳደርቲ እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ብዙሓት ኤርትራውያን ተወዳደርቲ ኣብ ዝተፈላለያ ጋንታታት ኮይንና ጽቡቕ ዓወታት ነመዝግብ ስለ ዘለና ብዝሒ ፕሮፈሽናልት ተቐዳደምቲ ክውስኽ ተስፋ ይገብር። ቢቢሲ፡ኣብ 2015 መርሃዊ ቅዱስን ዳንኤል ተኽለሃይማኖትን፡ ኣብ 2016 ከኣ ንስኻን ዳንኤል ተኽለሃይማኖትን ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ክትወዳደሩ ክኢልኩም ነይርኩም፡ ሎሚ ዓመት ግን ካብ ኤርትራ በይንኻ ኢኻ ትወዳደር ዘለኻ'ሞ እዚ ኣብ ዝፈጥረልካ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣሎ ድዩ? ናትናኤል፡ዝከሓድ ኣይኮነን፡ ካልኣይካ ክሕልወካ ጽቡቕ እዩ፡ ካብ ዘይኮነ ግን ኣማራጺ የለን። ኣብ ውጽኢት ግን ዘምጸኦ ለውጢ የለን። ምኽንያቱ ኣብ ጸወታ ምስ መጸእካ፡ ኣብ መበገሲ መስመር ጥራይ ኢኻ ትራኽብ እምበር ፋሕፋሕ ኢልካ ኢኻ ትውዕል።