እምባ ኤቨረስት፡ ቁጽሪ ናብቲ እምባ ንምድያብ ክፍትኑ ዝሞቱ ሰባት 10 በጺሑ
እንግሊዛዊ ሮቢን ሃይነስ ትማሊ ቀዳም ኣብቲ እምባ ስለዝሞተ፡ ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ቀረባ እዋን ብተመሳሳሊ ኩነታት ህይወቶም ዝሰኣኑ ሰባት 10 በጺሑ'ሎ።
ወዲ 44 ዓመት ሮቢን ናብ እምባ ኤቨረስት ደይቡ እናተመለሰ ከሎ'ዩ ሞይቱ። ኢትዮጵያዊ ሲራክ ስዩም ቅድሚ ወርሒ ናብቲ እምባ ክድይብ ጀሚሩ ነይሩ። ኣብ ምንታይ በጽሐ? ኣብቲ እምባ ኣብ ዝርከቡ ኣርባዕተ ካምፕታት ክለማመድ ብምጽናሕ ናብቲ ራብዓይ መዕረፊ ቦታ በጺሑ'ዩ። ሲራክ ኣብ ቅድሚኡ ፈተኒ ኩነታት ከም ዝጽበዮ'ዩ ዝዛረብ። ንሱ ከም ዝበሎ፡ ልዕሊ 8 ሽሕ ሜትሮ ብራኸ ኣብ ዘለዎ መዕረፊ (ካምፕ) ክትድቅስ ኣዝዩ ከቢድ'ዩ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ኮይኑ ግን ቅድሚ 10 መዓልቲ ነቲ ካምፕ ገዲፉ ጉዕዝኡ ቀጺሉ። ናብ ጫፍ እቲ እምባ ንምብጻሕ ድማ 11 ሰዓታት ናይ ለይቲ ጉዕዞ ገይሩ። ይኹንደኣ'ምበር ናብቲ ዝሓሰቦ ጫፍ ንምብጻሕ 400 ሜትሮ ምስተረፎ ጉዕዝኡ ከይዛዘመ ተመሊሱ'ሎ። ስለምንታይ? "ኣነ ከጋጥም ይኽእል'ዩ ኢለ ዝሓሰብክዎ፡ ናይ ጽፍሪ፣ ኣጻብዕቲ ወይ እግሪ ምቑራጽ ሓደጋ'ዩ" ይብል ሲራክ። ነቲ 40 ዲግሪ ሴንቲግሬድ ዝበጽሕ ዛሕሊ ክጻወሮ ኣይከኣለን። ክሳብ ንዑደት ደም ኣብ ሰብነት ደው ከብል ዝኽእል'ዩ። እዚ ድማ ንገለ ኣካላት ሰብነት ክቖርጽ ከም ዝኽእል ሲራክ የረድእ። ኣቐዲሙ እኹል ማይ ክሰትይ ብዘይምኽኣሉ፡ ኣብ ሰብነቱ ሕጽረት ፈሳሲ ነገር ከም ዘጋጠሞ ይዛረብ። መግቢን ማይን እንተወሰደ'ኳ ሰብነቱ ስለዝተዳኸመ ግን ነቲ ጉዕዞ ዝመርሕ ሰብ 'ንመለስ' ዝብል ሓሳብ ኣቕሪቡ። በዚ'ውን ተረዳዲኦም ክምለሱ ኪኢሎም። ተጓንፎታት ሲራክ ኣብ ካምፕ-4 ካብ ቴንዳ ኣብ ዝተዳለወት ንእሽተይ መዕረፊ ደቂሱ እናሃለወ፡ እቲ ንከስተንፍስ ኣፉ ዝሸፈነሉ ኦክሲጂን ወጺኡ። ከም ኣጋጣሚ ግን ምስኡ ዝነበረ ሓደ ካናዳዊ ካብ ድቃሱ ኣበራቢሩ ነቲ ኦክስጂን ንኽገብር ስለዝሓገዞ ካብ ሞት ምትራፉ ይዝክር። "ገለ ደየብቲ እምባ ኦክሲጅን ስለዝውድኡ ንኻልእ ሰብ ይሓቱ፡ ግን ከኣ መን ክህቦም?" ዝብል ሲራክ፡ ኩሎም ተጓዓዝቲ ካብ ንገዛእ ርእሶም ሓሊፎም ንኻልእ ዝርድኡሉ ኩነታት ከም ዘየለ ይዛረብ። ናብቲ እምባ ምድይብ ተሞክሮ ዝሓትትን ፈታንን'ኳ እንተኾነ፡ ንሱ ግን ዝኸፍአ ሓደጋ ከየጋጠሞ ከሎ ክምለስ ወሲኑ'ዩ። ኣብዚ ዓመት ጥራሕ 20 ዝኾኑ ደየብቲ እምባ ህይወቶም ሓሊፉ መንቀሊ ሞት ደየብቲ እንታይ'ዩ? "ናብቲ ጎቦ ክድይብ ከለኹ፡ ካብ ጫፍ ዝወድቕ ሰብ ሪኤ እየ" ዝብል ሲራክ ነቲ ዝርእዮ ዝነበረ ሓደጋ ንምእማን ተጸጊሙ ምንባሩ ይዛረብ። እቲ ሰብኣይ ብኣንፈት ኔፓል ብዘሎ ክፋል እቲ እምባ ይድይብ ዝነበረ ኮይኑ፡ ኣወዳድቕኡ ግን ናብቲ ብቻይና ገጽ ዝነበረ ካልእ ክፋል ከም ዝነበረ'ውን የርድእ። "ዝወደቐሉ ከባቢ እንተተፈለጠ'ኳ ኣስከሬኑ ምርካብ ግን ዝከኣል ኣይኮነን" ይብል። ሓደ ምስኡ ይድይብ ዝነበረ ውልቀ-ሰብ እውን ገና ኣብ ካምፕ - 2 እንከሎ ኣብ እግሩ ብዘጋጠሞ ከቢድ ጉድኣት ብሄሊኮፕተር ተወሲዱ'ዩ። ኣብ ካምፕ - 4 እናሃለወ፡ ናብ ጫፍ እቲ እምባ በጺሖም ካብ ዝተመለሱ ህንዳውያን እቲ ሓደ ሞይቱ ንጉሆ ኣስከሬኑ ከም ዝረኣየ ይዝክር። "ካልእ ኣብ ጫፍ በጺሑ ዝተመለሰ ሰብ'ውን ኣብ ውሽጢ መዕረፊት ቦትኡ እንተተፈተሸ ክርከብ ኣይከኣለን" ክብል ንቢቢሲ ሓቢሩ። 'ገንዘብ ስለዝኸፈልኩ ናብ ድሕሪት ኣይምለስን' ዝብል ናይ ብዙሓት ተጓዓዝቲ ውሳነ ከም ዝኾነ ዝሕብር ሲራክ፡ ኦክስጂን ምውዳእን ብደየብቲ ዝጨናነቕ መገዲን ነቲ ሓደጋ ዘጋድዱ ምዃኖም ይዛረብ። ሓደ ፓኪስታናዊ ኣብ መገዲ ስለዝደኸመ 'ክትቕጽል ኣይትኽእል፤ ክትምለስ ኣለካ' ክብል እቲ መራሒ ጉዕዞ ሓቢርሉ። ንሱ ግን 'ገንዘብ ስለዝኸፈልኩ ክድይብ'የ ዝደልይ። እንተደሊኻ ገንዘብ ክውስኸካ' ዝብል መልሲ ሃቦ። እቲ ፓኪስታናዊ ግን ኣብ ጫፍ ምስ በጸሐ ከም ዝወደቐን ንዕኡ ከድሕን ዝተፈነ እቲ መራሒ ጉዕዞ ኣጻብዕቱ ክቑረጻ ከም ዝረኣየን ሲራክ ይዛረብ። ስዩም ኣብ ዝመፅእ ዓመት ናብቲ እምባ ናይ ምድያብ ሓሳብ ኣለዎ ናብ እምባ ኤቨረስት ኣብ ዝድይቡሉ እዋን ህይወቶም ዝስእሉ ሰባት ቁጽሮም እናወሰኸ ብምምጽኡ፡ ንደየብቲ እምባ ዝወሃብ ፍቓድ ክንኪ ዝሓቱ ኣካላት እናመጽኡ'ዮም።