ብቖልዓኣ ዝተደፍረት ህጻን ድሕሪ ዓመታት ፖሊስ ኮይና ንበዳሊኣ ኣብ ትሐቲ ቐይዲ ክተእትዎ ክኢላ
ታባታን ፋብሪሲዮን (ትኽክለኛ ኣስማቶም ኣይኮነን) ድሕሪ 12 ዓመታት ኣብ ታሕሳስ 2016 ተራኺቦም።
እቲ ቀደም ክላለያ ከሎ ታባታ ቆልዓ ትሸዓተ ዓመት ነይራ። ንሱ ግን ወዲ 39 ዓመትን በዓል ሓዳርን ኮይኑ፡ ንልዕሊ ክልተ ዓመታት ብተደጋጋሚ ይደፍራን መጥቃዕቲ ይፍፅመላን ነይሩ። ሕዚ ኩሉ ነገር ተቐይሩ'ሎ። ታባታን ንኣእዳዉ ኣሲራ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣውዒላቶ። ንሓደ ኢዱ በቲ ሓደ ኢዳ ኣስጢማ ሒዛ በቲ ካልእ ኢዳ ሸጉጥ ሒዛ'ላ። ናብቲ ዝእሰረሉ ክፍሊ ኣእትያ ቆሊፋቶ። "ነቲ ገበን ንፖሊስ ምሕባርን ነቲ ጉዳይ መሊስካ ምልዓልን ዳርጋ ቁስሊ ምሕዋይ'ዩ" ክትብል ንቢቢሲ ኒውስ ብራዚል ተዛሪባ። ታባታ ከምእትብሎ፡ ፋብሪሲዮ በዓል ሙያ ስእሊ ('ፎቶ ግራፈር') ኮይኑ ምስ ሰባት ብቕልጡፍ ዝረዳዳእን ዝቀራረብን እዩ ነይሩ። ንዝቐርብዎ ኹላቶም ስለ ዝረአዮን ዝበፅሖን አደናቒ ቦታታት እናተዛረበ በየዘናገዖምን የስሕቖምን። ምስ ስድራኣ ምስተፋለጠ ኣብ ሓፂር ጊዘ ምስ ኣቦ ታባታ መሓዛ ኾይኑ። ክልቲኦም ምሸት ምሸት ኩዕሶ ይጫወቱ ነይሮም። ካብኡ ክልቲኦም ሰብኣይን ሰበይትን ንታባታ ሖዞም ናብ ዝተፈላለዩ በረኻታት ይጓዓዙ ነይሮም። ሓቢሮም ድማ ናብ ገጠር ወፂኦም ይዘናግዑ፡ ድንከወን ሰሪሖም ይቕንዩ። ኣበይቲ ጎቦታት ውን ይኹሕሩን ይድይቡን። ኣብቲ ዝነብሩሉ ደቡብ ብራዚል ኣብ ቀረባ ዝርከብ ገረብ ኡሩጋይ ከባቢ እዩ። "ከከራብተኒ ብዙሕ ግዘ ኣይወሰደሉን" ትብል ታባታ። "ይፅገዐኒ እሞ ይተናኽፈኒ። እንታይ ይገብር ከምዘሎ ኣይርደኣንን ነይሩ። ንዕሽተን ስለዝነበርኩ ገበን ምዃኑ'ውን ኣይፈለጥን"። ከምዚ ተግባር ዝፍፅመላ ካብ ስድራኣ ፍልይ ኢሎም ርሕቕ ኣብ ዝበለ ስውር ቦታ ኮይኖም እዩ። ኣብ ጣሻ ወይድማ ኣብ ገረብ ነብሶም እንትሕፀቡ። ታባታ ካብ 9 - 11 ዓመት ዕድሚኣ ብተደጋጋሚ ተደፊራ "ሓደ መዓልቲ ማይ ከምፅእ ምስኡ ናብ ሩባ ወሪደ። ኽሕዘኒ ፈቲኑ ግና ጎዬ ኣምሊጠ" ትብል። ኣስዒባ ድማ፡ " ስድራይ ግና ንምንታይ ቀዲመዮ ናብ ገዛ ከምዝመፃኹ'ኳ ኣይሓተቱንን። ብጣዕሚ ስለዝኣምኑዎ ዋላ ሓንቲ ኣይጥርጥሩዎን" ኢላ። "ኣያይ ብጣዕሚ ይናደድን ይበሳጨውን ነይሩ። እዚ ፍፃመ እንተነጊረዮ ግን ነቲ ሰኣሊ ቀቲሉ ናብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝኣቱ ርግፀኛ ነይረ። ኣብ ርእሰይ ብዙሕ ነገር እዩ ዝመላለስ። ስድራይ እንተነጊረዮም'ውን ዝኣምኑኒ ኣይመስለንን ነይሩ" "ኣገዲዱኒ" ናይ ስድርኣ ውዕሎ ክፈልጥ ምኽኣሉ ንዝፍፅሞ ተግባር ዝምችዎ ሰዓታት ክፈሊ ሓጊዝዎ እዩ። ዓባይ ሓፍታ ኣብ ትምህርቲ ከምዘላ፣ ኣዲኣ ኣብ ስራሕ ከምእተምስን ኣቡኣ ድማ ኩዕሶ ከምዝፃወትን ብምፅናእ ናብቲ ገዛ ይኸይድ። "ፀፊዑኒ ኣይፈልጥን። ይኹን ዳኣ'ምበር ብሓይሊ ይሕዝኒን የገድደኒን ነይሩ። ጓል 11 ዓመት ምስኮነት ግን ክትቃወሞ፣ ክተእዊ፣ ክትራገሞን ክትቃለሶን ክትፍትን ጀሚራ። ንወላዲት ኣዲኣ ክትነግራ ኣብ ዝሓሰበትሉ እዋን፡ ኣዲኣ ስለዝሓመመት ዝሓሰበቶ ኣይሰመረላን። ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ወላዲ ኣቡኣ ምስ በዓልቲ ቤት ፋብሪሲዮ ሕቡእ ርክብ ከምዝነበሮ ተቓሊዑ። ምቅላዕ ሓቂ ድሕሪ ቁሩብ ዓመታት ነቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝተፈፀመ ነገር ኩሉ ክትርስዖ ፈቲና ነይራ። ይኹን ዳኣ'ምበር ካብቲ ኣብ ውሽጣ ዘሎ ከቢድ በሰላ ክትሃድም ኣይካኣለትን። ንገለ ናይ ቤት ትምህርቲ መሓዙታ'ውን ምስጢራታ ክተካፍል ጀሚራ። ዕድሚኣ 16 ዓመት ኣብ ዝመልኣሉ ግዜ ግን ሓንቲ መሓዝኣ ነቲ ምስጢር ናብ ኣደ ታባታ ኣብፂሓቶ። "እቲ ሰኣላይ ንኻልኦት ኣዋልድ እውን ከምዝዓመፀ ነጊራትኒ። ሽዑ ብጣዕሚ ሓሪቐ" ትብል ታባታ። "ኣነ ጥራሕ ግዳይ ዝኾንኩ ይመስለኒ ነይሩ። ናይ ካልኦት ኣዋልድ ህይወት'ውን የበላሹ ከምዘሎ ፈሊጠ" ኢላ። ካብቲ ንመጀመርታ ግዜ ዝተደፈረትሉ መዓልቲ ድሕሪ ሸውዓተ ዓመታት ንፖሊስ ኣፍሊጣ ምርመራ ግን ከይተጀመረ ተሪፉ። ንፖሊስ ካብ እተፍልጥ ንደሓር'ውን ሽድሽተ ዓመታት ተቖፂሮም ኣለዉ። ክሳብ ሕዚ ብዘይተወሰነ ጉዳይ ተታሒዙ ይርከብ። እቲ ንታባታ ዝዓመፀ ናይ ሸውዓተ ዓመት ማእሰርቲ'ኳ እንተተፈረዶ፡ ኣብ ማእሰርቲ ዘሕለፎ ግን ሓደ ዓመት ጥራሕ እዩ "እቲ ጉዳይ ንምንታይ ከምዘየቀፀለ ክሓትት ፈቲነ ነይረ።" እትብል ታባታ፡ እቲ ዳይና ነዓዓ ብፅቡቕ ከምዘየተኣናገዳ ትዛረብ። "ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ዝተፈፀመ ከምዝኾነን መረዳእታ ከምዘየለን ገሊፁለይ። ናብዚ ሕዚ ክበፅሕ ድማ ነዊሕ ግዜ ወሲዱለይ" ትብል። ታባታ፡ እቲ ዝደፈራን ዝዓመፃን ፋብሪሲዮ ተኣሲሩ ክትርእይ ተስፋ ትገብር ነይራ። ኣብ መወዳእታ ዝወሰነቶ ውሳነ ንስድርኣ ሓቁ ክፈልጡ ምግባር'ዩ። እዚ መረዳእታ ምናልባት ነቲ ጉዳይ መሊስካ ናብ ሕጊ ንምውሳድ ዕድል ዝፈጥር ክኸውን ይኽእል'ዩ። ፋብሪስዮ ግን፡ ታባታ ሕማቕ ተግባር ኣቡኣ ንምሽፋንን ንምክሕሓስን ዝፈጠረቶ ናይ ሓሶት ዛንታ ከምዝኾነ ብምግላፅ ተቓዊሙ። ሽውዓተ ዓመትን ፈረቓን ማእሰርቲ ተፈሪድዎ፤ ይኹን ዳኣ'ምበር ዘይተወደኣ ጉዳይ ኮይኑ ፀኒሑ'ዩ። መወዳእታ ታባታ ሕጂ ጓል 24 ዓመት ኮይና'ላ። ኣብ ማእከል ስልጠና ፖሊስ ኣትያ ስልጠና ወዲኣ። ኣብ ግዜ ቁልዕነታ ስለዝተደፈረት ናብቲ ናይ ፖሊስነት ስልጠና ንኽትኣቱ ምኽንያት ዝኾና ትዛረብ። መዓልታዊ ናይ ፖሊስ ስርሓ ክተፈፅም ከላ፡ ካብቶም ብተመሳሳሊ ዝፍፅሙ ዝነበሩ ገበናት ምዕማፅ ክትርሕቕ ትፍትን ነይራ። "ከም ኣብ ልዕሊ ህፃናት ዝበፅሕ ገበን ምድፋር ዝበሉ ከበድቲ ገበናት ክፍፅሙ ከለዉ፡ ካብ ሞያዊ ስነ-ምግባረይ ወፃኢ ብዝኾነ ስምዒታውነት ክሰዓር እኸውን ነይረ" ትብል። "ፖሊስ ኮይነ ዝተውሃበኒ ሓላፍነት ብመሰረት ሕጊ ንኽሰርሕ ጥራሕ እዩ" ክትብል ትውስኽ። ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2016 ግን ሓደ ፍሉይ ክስተት ኣጋጢሙ። ፋብሪሲዮስ ካብ ሕጊ ክሃድም ኣይከኣለን። ካብቲ ክሕባእ ዝፈተነሉ ቦታ ተታሒዙ። ታባታ ነቲ ብቑልዕነታ ዝደፈራ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንትትዓፅዎ ታባታ "ብርግፅ መሳርሕይ'ዩ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘውዓሎ። ኣብ ውሽጢ እታ ዝእሰረላ ክፍሊ ዝቖለፍክዎ ግን ኣነ እየ" ትብል። ማዕዳ ንስድራ ፋብሪሲዮ፡ ኣብ ማእሰርቲ ብዘርኣዮ ፅቡቕ ስነ-ምግባር ዓመት ኣብ ዘይመልአ ግዜ ተፈቲሑ። ታባታ ግን ካብቲ ዘጋጠማ ምድፋር ንደሓር ንሰብነታ ከምእትሓፍረሉን ፆታዊ ርክብ ከም ሕማቕ ተግባር ገይራ ከምእትሓስቦን ትዛረብ። ንሰባት ኣሚንካ ኣብ ምቕራብን ርክባት ኣብ ምፍጣርን ትፅገም ምህላዋ እውን ትገልፅ። እቲ ናታ ዛንታ ንኻልኦት ስድራ ከም መጠንቀቕታ ክኸውን ከምዝኽእል ድማ ትሓስብ። "ወለዲ ምስ ደቆም ብሰፊሑ ክዘራረቡ ከምዘለዎም ክዛረብ እደሊ። ብዛዕባ ኣብ ግዜ ጉብዝና ዝመፁ ባህርያት'ውን ክዝትዩ ኣለዎም" ክትብል ትምዕድ። "እቶም ግዳያት ተሓተትቲ ክኾኑ የብሎምን እብል። እቲ ዝፍጠር ነገር ብሰንኪ ባህርያቶምን ዝኽደንዎ ክዳንን ዝመፀ ኣይኮነን። ብሰንኪ እቲ ክፍኣት ዝሓዘ ሰብ እምበር" ትብል።