ምንቅስቓስ ፊልም ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኣብ ምንቕቓሕ ፊልም ትግራይ ተስፋ'ዶ ይህልዎ?
ኣብ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ዝርከቡ ስነ ጥበባውያንን ሰብ ሞያ ፊልምን፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብታ ከተማ ዝስርሑ ፊልምታት፡ ኣብ ትግራይ ንዘሎ ምዝሕሓል እቲ ዓውዲ ከነቓቕሖ ከም ዝኽእል እምነቶም ይገልፁ።
ኤፍሬም ሰለሞን ሓደ ካብቶም ኣብ ከተማ ሽረ ኣብ ዘሎ ስራሕቲ ፊልሚ ትግርኛ ይነጥፉ ዘለዉ ሰብ ሞያ'ዩ። እቲ ዓውዲ ብዝለዓለ ምንቕቓሕ ተሰንዩ ይስርሓሉ ከም ዘሎ ይኣምን። "ቅድም ክብል ከም ቁንቁነ፣ ፅላሎት ፍቕሪ፣ ስሉብ ስብእና፣ ሙሴን ቤዛን ዝበሉ ፊልምታት ተሰሪሖም። ተዋሳእቲ'ውን ካብዚ ከባቢ ዝተረኸቡ እዮም" ይብል'ሞ ኣብዚ ሕዚ እዋን'ውን ውዱእ ስራሕቲ ከምዘለዉ ይሕብር። ስነ ጥበባዊት ራህዋ ፀጋይ እውን፡ ኣብ ሰናይ ተበግሶን ፍቕርን ስነ ጥበባውያን ዝተመስረተ ስራሕ ይስራሕ ምህላዉ፡ እቲ ምንቅስቓስ ብፅቡቕ ንክኸይድ ከም ምኽንያት ተቐምጥ። "ብርግፅ ኣብ መቐለ'ውን ዝስርሑ ኣለዉ። ግን ከኣ ኣብ ከተማና ዝሓሸ 'ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ምኽንያቱ መንግስታዊ መሓውራት'ኳ ቆላሕታ ኣብ ዘይገብራሉ፤ እቲ ከያኒ ግን ብፍቕሪ ኪነ ጥበብ ተሳዒሩ ብሓቦ ይሰርሕ ኣሎ" ትብል። ቅድሚ ሕዚ ኣብ ሓደ ወይ ክልተ ዓመት፡ ሓደ ፊልሚ ጥራሕ ይስራሕ ምንባሩ ብምዝኽኻር "ኣብዚ ሕዚ እዋን ግን ክሳብ ሰለስተ ፊልምታት ቀረፃ ተወዲኡ ኤዲቲንግ ዝካየደሉ ኩነታት እዩ ዘሎ" ክትብል ነቲ ለውጢ ብንፅፅር ትገልፆ። ኤፍሬም ካብ ወለዱ ዝረኸበን ገንዘብ ንዕድጊት ካሜራ ከም ዘውዓለን ይዛረብ። ካልኦት መሓዙቱ'ውን ነቲ ሞያ ብዘለዎም ፍቕሪ ተሳሒቦም ከካብ ዝነበርዎ ዓውዲ ስራሕ እናተኣኻኸቡ፡ ናብ ስራሕቲ ፊልሚ ትግርኛ ከቲቶም። "ጀጋኑ ክብሎም እፈቱ" ኣታኽልቲ ነጋ (ገይፀ) ኣብ ስራሕቲ ፊልሚ ትግርኛ ስሞም ጎሊሑ ካብ ዝለዓሉ ሰብ ሞያ እቲ ዓውዲ ሓደ እዩ። ንነዊሕ እዋን ኣብ ቴሊቪዥን ዝቐረበ ተኸታታሊ ድራማ "ምትሃታዊ ዓለባ" ከምኡ'ውን "ማሾ" ዘርእስቱ ኣብ ማሕበራዊ ጉዳይ ዘድሃበ ፊልሙ፡ ንኣታኽልቲ ካብ ብዙሓት ናእዳ ንኽረክብ ካብ ዘኽኣልዎ ስራሕቱ እዮም። ኣብ ከም መቐለ ዝበላ ዓበይቲ ከተማታት፡ ፊልሚ ንምስራሕ ዘኽእሉ ዕድላት ብስፍሓት ክርከቡ ከም ዝኽእሉ ዝዛረብ ኣታኽልቲ፡ ነቲ ኣብ ሽረ እንዳስላሰ ዘሎ ምንቅስቓስ ይንእድ። "ማሾ" በዝብል ርእሲ ዝተዳለወ ናይ ኣታኽልቲ ነጋ ዝለዓለ ተቐባልነት ካብ ዝረኸቡ ፊልምታት ትግርኛ ክኸውን ኪኢሉ'ዩ "ኣብ ሽረ ኮይኖም ነዚ ስራሕቲ ብምስርሖም ጀጋኑ ክብሎም እፈቱ። ኣነ'ውን ብዝተፈላለየ መገዲ ከተባብዕኦም እየ ዝፍትን። ብጣዕሚ'ዩ ዘኹርዕ" ክብል ሓሳቡ ይገልፅ። እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ምንቕቃሕ ግን መሊሱ ከይሰክን ስክፍትኡ ይገልፅ። ብፈተናታት ከይሕለሉ፡ ክንድቲ ዝተፀበይዎ ክረኽቡ ዘይምኽኣሎም ከየሰኩኖም ይሰግእ። ሽረ ንፊልሚ ትግራይ ክተበራብር'ዶ ትኸውን? ኤፍሬም ከም ዝብሎ እንተኾይኑ፡ ኣብታ ፊልሚ ንምስራሕ ዝሓሸ ዕድላት ክርከበላ ዝኽእል ከተማ መቐለ ዘለዉ ሰብ ሞያ፡ ብሰንኪ ንስራሕቲ ፊልሚ ዝወሃቦ ንኡስ ቆላሕታ ካልኦት መደባት ክሰርሑ'ዮም ዝመርፁ። "ኣብ መቐለ ንበዓላት እናተፀበኻን ካልኦት መደባት እናሓንፀፅካን ናይ መድረኽ ስራሕቲ ምድላው እናተለመደ መፂኡ ኣሎ። እቲ በዓል ሞያ፡ ቅርሺ ዝረኽበሉ ኣማራፂ እዩ ዝወስድ" ይብል። ንሱን መሓዙቱን ኣብ ከተምኦም ዘዳለውዎም ፊልምታት 'ኤዲት' ንኸግበሩን ሞያዊ ሓገዛት ንምርካብን፡ ናብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝኸዱሉ እዋን፡ "ስለምንታይ ኣብ ፊልሚ ትግደሱ? ክስብኹም ድኻም ጥራይ'ዩ" ዝብል ርእይቶ ብተደጋጋሚ ከም ዝቐረበሎም ይዝክር። ይኹን ደኣ'ምበር ነቲ ሞያ ተወፊዮም፡ ኣብ ፊልምታት ትግርኛ ዓብዪ መሰረት ክኸውን ዝኽእል 'ኢንዳስትሪ ፊልሚ'፡ ኣብ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ናይ ምፍጣር ሕልሚ ሒዞም ከም ዝሰርሑን እዚ ድማ ከም ዝኸውንን እምነቱ ይገልፅ። ተዋሳኢትን ድምፃዊትን ራህዋ፡ ነቲ ሞያ ዝተወፈየ መንእሰይ ከተማ ሽረ፡ ካልእ 'ዝሓሸ' ኣማራፂ ንምድላይ ካብ ፊልሚ ክርሕቕ ዘይሕሰብ ምዃኑ ብፅኑዕ ትዛረብ። "ጥበብ ስለዝፈተኻ ዘይኮነስ ውህብቶ እዩ። ክንሰርሓሉ፣ ህዝቢ ክነምህረሉን ደሓር ድማ ምንጪ እቶት'ውን ስለዝኾነ፡ እቲ ከያኒ ብዙሕ መስዋእቲ ከፊልሉ እዩ" ትብል። በዓል ሞያ ፊልሚ ኣታኽልቲ ነጋ፡ ነቶም ኣብ ሽረ እንዳስላሰ ዘለዉ ከም ኣብነት ምውሳድ ከም ዝግባእ፡ ግን ድማ ብዘይ ሰረት ከይህነጽ'ሞ ሓደ እዋን መሊሱ ከይፈርስ ብዙሕ ክስራሕ ከም ዘለዎ ይገልፅ። "ነቲ ናይ ሽረ እንዳስላሰ ከም መርኣያ ብምውሳድ፡ ብዛዕባ ምብርባር ፊልሚ ትግርኛ ክንዘራረብ እንተኾይንና ግን መሰረት ክነትሕዞ ኣለና። መሰረታዊ ዝኾነ መፍትሒ ክቕመጥ ኣለዎ" ይብል። 'መሰረት ይሓዝ' ክበሃል ከሎ ድማ፡ ዝምልከቶም መሓውራት መንግስቲ ሓላፍነቶም ክፍፅሙ ከም ዘለዎም የረድእ። ፊልሚ ኣብ ትግራይ ከም ናይ 'ሕንቃቐ' ወይ መዘናግዒ ኣማራፂ ዝቑፀር ዘይኮነስ፡ ንማሕበራዊ ፀጋማትካ ነቒስካ እተውፅኣሉን ትመሃሃረሉን መሳርሒ ምዃኑ'ውን ይዛረብ። "ወርቃዊ እዋን" ራህዋን ኤፍሬምን፡ ዋሕዲ ብትግርኛ ዝተሰርሑ ፊልምታት እምበር ዋሕዲ ነቶም ስራሕቲ ዝርእይ ኣፍቃሪ ፊልሚ የለን ዝብል እምነት'ዩ ዘለዎም። "እንተሰሪሕካ ዝርእየልካን ዘተባብዐካን ህዝቢ ኣለና" ይብሉ። ኣታኽልቲ ነጋ፡ ካብ 1989 ክሳብ 1990ታት ብኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ስራሕቲ ፊልሚ ትግርኛ [ኣብ ትግራይ] ፅቡቕ ምንቅስቓስ ከም ዝነበረ ይዛረብ። "ሽዑ ኣብ ኣዳራሽ ቤት ማዘጋጃ ከተማ መቐለ ተዋስኦታት ክነቕርብ ከለና፡ ወንበራት መሊኡ ጠጠው ኢሉ ዝርእይ ካብ ምንባሩ ብተወሳኺ፡ ኣዳራሽ መሊኡ ዝምለስ ሰብ'ውን ነይሩና" ዝብል ኣታኽልቲ፡ ተመልካቲ ፊልሚ ከይስኣን ዝብል ስግኣት ከም ዘይብሉ ይገልፅ። ንሱ ከም ዝብሎ፡ ኣብቲ እዋን ነቶም ዝተሰርሑ ስራሕቲ ክተቕርብ ዘተባብዕ ስርዓትን ኣሰራርሓን ነይሩ። ኣብ ጣብያታት ቴሌቪዥን ሰሙናዊ (ቀዳምን ሰንበትን) ይቐርቡ ዝነበሩ ሓፀርትን ነዋሕትን ፊልምታት እውን ብዙሕ ተኸታታሊ ንኽፍጠር ኣኽኢሎም። "እቲ ሽዑ ዝነበረ ኣሰራርሓን ኣቀራርባን፡ ንናይ ትግርኛ ፊልምታትን ተዋስኦታት መድረኽን 'ጎልደን ኤጅ' ክንብሎ ንኽእል ኢና" ብምባል፡ ብድሕሪኡ ግን እቲ ኣብ ጣብያ ቴሌቪዥን ዝነበረ ዕድል ከም ዝተቛረፀን ነቲ ምንቕቓሕ ከዳኽሞ ምኽኣሉን ይሕብር። በዚ ምኽንያት፡ እቲ፡ ፊልምን ተዋስኦን ብቋንቁኡ ክርእይ ዝፅበይ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ዝነብር ተመልካቲ ከም ዝተሃሰየ'ውን ይዛረብ።