ሓዳሽ ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል፡ ወይዘሮ መዓዛ ኣሸናፊ መን እየን?
ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሕጊ ቤተሰብ፣ ሕጊ ገበንን ከምኡ ድማ ጡረታን ዜግነትን ዝምልከቱ ሕግታት፡ ንደቂኣንስትዮ ዘጓንዩ ስለዝኾኑ ክመሓየሹ ይግበኦም ዝብሉ ወፍርታት ብምክያድን መሓውራዊ ሕቶታት ደቂኣንስትዮ ናብ ቅድሚት ብምምፃእን እትፍለጥ ማሕበር ኣላ። ማሕበር ደቂኣንስትዮ ሰብ ሞያ ሕጊ ኢትዮጵያ።
ነዛ ማሕበር ካብ ዝመስረታ ሓንቲ ዝኾናን ፈላሚት ዳይረክተር እታ ማሕበርን ወይዘሮ መዓዛ ኣሸናፊ፡ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ፡ ሎሚ ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ገይሩ ሸይምወን ኣሎ። ወይዘሮ መዓዛ መን እየን? ኣብ 'ማሕበር ደቂኣንስትዮ ሰብ ሞያ ሕጊ ኢትዮጵያ' ንትሸዓተ ዓመታት ዘገልገላ ወይዘሮ መዓዛ፡ ምስቲ ትካል ኮይነን ናይ ሕጊ ሓጓፋት ክመሓየሹ ወፍሪ ካብ ምግባር ብተወሳኺ ዓቕሚ ንዘይብለን ደቂኣንስትዮ ናፃ ናይ ሕጊ ድጋፍ ብምሃብ ኣገልጊለን እየን። ሓደ ቅነ መዘራረቢ ኮይኑ ዝነበረ ዛዕባ ጓል 14 ዓመት ኣበራሽ በቀለ ከም ኣብነት ምግላፅ ይከኣል። ኣበራሽ፡ ጨውዩ ንዝዓመፃ ውልቀሰብ ስለዝቐተለት ተፈሪድዋ እኳ እንተነበረ፡ ማሕበር ደቂኣንስትዮ ሰብ ሞያ ሕጊ ኢትዮጵያ ብናፃ ኣገልግሎት ጥብቅና ስለዝሃባ ናፃ ክትወፅእ ክኢላ እያ። እዚ ዛንታ 'ድፍረት' ኣብ ዝብል ፊልሚ ተሰኒዱ ንረኽቦ። ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት፡ ኮሚሽን ኢኮኖሚ ኣፍሪካ፡ መሰል ደቂኣንስትዮን ህፃናትን ብዝምልከት ኣማኻሪት ሕጊ ኮይነን ንሽድሽተ ዓመት ዘገልገላ ወይዘሮ መዓዛ ኣሸናፊ፤ ኣብ ኣፍሪቃ መሰል ደቂ ኣንስትዮ ዝመሓየሸሉ መንገዲ መፅናዕቲ ብምቕራብ፡ ከምኡ ድማ ሃገራት ሕግታተን ዘመሓይሻሉ መንገድታት ብምምኻር ሰሪሐን እየን። ወይዘሮ መዓዛ ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ከተማ ኣሶሳ እየን ተወሊደን ዓብየን፡ ኣብ ኮሚሽን ሕገመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣማኻሪት ሕጊ ዝነበራ እንትኾና፡ መሰል ደቂኣንስትዮን ህፃናትን ኣብቲ ሕገመንግስቲ ክካተት ፃዕሪ ገይረን እየን። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊን ጉዳያት ፀጥታን ንዝነጥፍ ትካል ኢንተር ኣፍሪቃ ብዳይሬክተርነት መሪሐን እየን። ኣብ ከይዲ መረፃ 1997 ዓ.ም ክትዕ ፖለቲካዊ ውድባት ንኽካየድ እውን ልዑል ግደ ኣበርኪተን እየን። ካብዚ ብተወሳኺ፡ ኣብ ፎረም 'ፖሊሲ ቻይልድ'፡ ብምምኻር ዝሰርሓ እንትኾና፡ ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታትን ሕብረት ኣፍሪቃን ድማ ኣማኻሪት ኮይነን ሰሪሐን እየን። ካብ ዘፈር ሕጊ ውፅእ ኢለን እውን፡ ካብ ሞንጎ ፈላሞት መስረትቲ ባንኪ እናት እንትኾና፡ ብመሪሕነት ቦርድ እውን ኣገልጊለን እየን። እዚ ባንኪ ንደቂኣንስትዮን ንመሃዝቲ ስራሕ ደቂኣንስትዮን፡ ናይ ገንዘብ ጠለበን ንምስላጥ እዩ ተመስሪቱ። ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስኣበባ ብትምህርቲ ሕጊ ፈለማይ ዲግሪአን ዝረኸባ እንትኾና፡ ናይ ማስተርስ ትምህርተን ድማ ብዓለም ለኸ መፅናዕቲ ካብ ኮኔክትከት ረኺበን። ኣብቲ እዋን፡ ናይ መመረቒ መፅናዕተን ዝነበረ ድማ፡ ደቂኣንስትዮ ኣብ ህዝበ ውሳነ ዘለወን ተሳትፎ ብዕምቆት ምርኣይ ዝብል ነይሩ። ኣብ ዝተፈላለዩ ዓለምለኸ ትካላት ተሳትፎ ዘለወን ወይዘሮ መዓዛ፡ ኣባል 'ሞ ኢብራሂም ኣፍሪቃ ገቨርናንስ ኢንዴክስ ኣድቫይዘሪ ካውንስል' እየን። ካብዚ ብተወሳኺ፡ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ዝነበረ ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ፀሓፊት ኮይነን ተመሪፀን፡ ደቂ ኣንስትዮ ንሰላምን ልምዓትን ኣፍሪቃ ኣብ ዝበሃል ኮሚቴ ብኣባልነት ኣገልጊለን። ንዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ብፍላይ ድማ ንማሕበር ደቂኣንስተዮ ሰብሞያ ሕጊ ብዘበርከትኦ ግደ፡ ዝተፈላለዩ ሽልማታት ረኺበን እየን። ዘ ኣፍሪካን ሊደርሺፕ ፕራይዝ ኦፍ ዘ ሃንገርን፡ ኢንተርናሽናል ውሜን ኦፍ ከሬጅ፡ ካብ ሞንጎ ሽልማታተን ይፅርሑ።