ብኮቪድ ተታሒዞም ዝሓወዩ ሰባት፡ ሰብነቶም ንኣዋርሕ ጥራሕ'ዩ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ዝህልዎ ተባሂሉ
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተኻየደ መጽናዕቲ እቶም ብኮሮናቫይረስ ተታሒዞም ዝሓወዩ ሰባት ሰብነቶም ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ጥራሕ እዩ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ዝህልዎ ክብል ኣረጋጊጹ።
ስለዚ ዳግም ክተሓዙ ስለ ዝኽእሉ ኩሉ እቲ ንምክልኻል ኮቪድ-19 ዝምልከት መምርሒታት ከተግብሩ ምዒዶም። እቶም ሓንሳብ ብኮቪድ-19 ተታሒዞም ዝሓወዩ ሰባት ካብቶም ዘይተታሕዙ 83% ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ኣለዎም፤ እንተኾነ እቶም ተታሒዞም ዝሓወዩ፡ ንኻልኦት ሰባት ከመሓላልፉሎም ይኽእሉ እዮም። በዚ ምኽንያት ተመራመርቲ እቲ፡ "ህይወትካን ህይወት ካልኦትን ንምድሓን ኮነ ጸቕጢ ሕክምና ንምጉዳል ኣብ ገዛኻ ጽናሕ" ዝብል መምርሒ ኩሉ ሰብ ክትግብሮን ክኽተሎን ይመኽሩን ይምዕዱን ኣለው። ህይወት ኣድሕን ፕሮፌሰር ሱዛን ሆፕኪንስ እቶም ብኮሮናቫይረስ ተታሒዞም ዝሓወዩ ሰባት፡ ምንም ምልክት ከይተሰመዖም ካብ ዝኾነ ይኹን ካልእ ልዑል ናይ ምምሕልላፍ ተኽእሎ ስለ ዘለዎም፡ ኣብ ቤቶም ኮነ ከባቢኦም ነቲ ቫይረስ ከይዝርግሑዎን ፍቱዋቶም ንምውሓስን ክጥንቀቑ ከም ዝግባእ ተተሓሳስብ። እቲ ቫይረስ ኣብቶም ሓሚሞም ዝሓወዩ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ምልክት ነዊሕ ክጸንሕ ስለ ዝኽእል፡ ሕጂ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ምጥንቃቕ ከም ዘድሊ ትመክር። ካብ ሕዳር 2020 ክሳብ ሕጂ ኣስታት 21ሽሕ ሰራሕተኛታት ጥዕና፡ ኣቐዲሙ ቫይረስ እንተነይሩዎምን ሕጂ ከይህልዎምን ቀጻሊ መርመራ ይገብሩ። እቶም ኣብ ሰብነቶም ነቲ ሕማም ዝከላኸል ሰብነትና ዘማዕብሎ፡ ጸረ ባዕዲ ወይ 'ኣንቲ ቦዲ' ተባሂሉ ዝጽዋዕ ናይ መከላኸሊ ባእታ ዘይጸንሖም ካብቶም ኣቐዲሞም ተታሒዞም ዝጸንሑ ብዝያዳ ክጥቅዑ ከም ዝኽእሉ ይግመት። ክታበት ኮቪድ ዝፈጥሮ ዓቕሚ ምክልኻል ተመራመርቲ እቲ ሕማም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሰብነትና ሓንሳብ ብኮቪድ ተታሒዙ ምስ ሓወየ ንኽንደይ እዋን ዝኣክል ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ከም ዘማዕብል ኣብ ሰራሕተኛታት ሕክምና ንዓመት ዝኣክል መጽናዕቲ ከካይዱ ጸኒሖም ኣለው። ኣብቶም ሕጂ ክታበት ዝወስዱ ዘለውን በዚ ሓዲሽ ዓይነት ብቕልጡፍ ዝራባሕን ዝዝርጋሕን ዘሎ ቫይረስ ዝትሓዙ ዘለው እውን ዝተፈላለየ መጽናዕቲ የካይዱ ኣለው። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሌስተር እትሰርሕ ክኢላ ቫይረስ ዶክተር ጁሊያን ታንግ እቶም ቅድሚ ሕጂ ብኮቪድ ተታሒዞም ዝሓወዩ ሰባት ሕጂ መከላኸሊ ክታበት እንተወሰዱ ነቲ ሰብነቶም ፈጢሩዎ ዝጸንሐ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ መሊሱ ከም ዘሐይሎ ሓቢራ። እዚ መጽናዕቲ'ዚ ከኣ ኣብ ክታበት ንዝጸንሖም ሻቕሎት ብዙሓት ሰራሕተኛታት ጥዕና ኣቃሊሉዎ እዩ። በዚ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝርአ ዘሎ ቅልጡፍ ዝርግሐ ኮቪድ ቁጽሪ ምውታት ናብ ልዕሊ 100 ሽሕ ክድይብ ከም ዝኽእል ኪኢላ እቲ ዓውዲ ፕሮፌሰር ኒል ፈርገንሰን ይሕብር።ስለ ዝኾነ ሞትን ስንክልናን ንምቅላል ነብሲ ወከፍ ሰብ ሓሚሙ ዝሓወየን ኮቪድ ዘይተታሕዘን ኩሉ እቲ ኣድላይ ዝበሃል ነገር ክገብር ከም ዘለዎን ይሕብር። ተመራመርቲ ኮሮናቫይረስ፣ ሰራሕተኛታት ትካላት ጥዕና፣ ሓካይምን ነርስን ደጋጊሞም ዝብልዎ ነገር እንተልዩ "ጥንቃቐ፡ ጥንቃቐ፡ ጥንቃቐ" ጥራይ እዩ። ፕሮፌሰር ፈርገንሰን ኮቪድ ንምግታእ ዝግበር ዘሎ ዕጽዋታት ክሳብ ጽድያ ክቕጽል ከም ዝኽእል ኣተሓሳሲቡ። ካብኡ ብዝተረፈ ዝርግሐ እቲ ቫይረስ በዚ ዘለዎ ናህሪ እንተቐጺሉ ንዓቕሚ ትካላት ጥዕና ከሰናኽሎ ስለ ዝኽእል ህዝቢ ክጥንቀቕ ከም ዘለዎ ኣተሓሳሲቡ። ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ዓባይ ብሪጣንያ ፕሪቲ ፓተል ብወገና፡ መንግስቲ ነዚ ሕጂ ዘሎ ዕጽዋ ጽኑዕ ምቁጽጻር ክገብረሉ ኩሎም ሚኒስተራት ክደፍኡሉ ከም ዘለዎም ተዛሪቡ። እቲ ምርሕሓቕ ሰለስተ ሜትሮ ክኸውንን ኣብ ግዳም ማስክ ምግባር ግዴታ ክኸውንን ምስ ኣይቲቪ ኣብ ዝገበረቶ ዝርርብ ሓቢራ። እቲ ሓሳብ ነቲ ዝጸንሐ መምርሒ ምግታእ ዝርግሐ ኮቪድ ምጽናዕ እምበር ሓዲሽ ምትእትታው ኣይኮነን ክትብል እውን ኣረዲኣ።