ኣብ ኣፍሪካ እቲ ዝዓበየ መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ ተሃኒፁ
ኣቦ መንበር ማሕበር ጮምዓ መስቀል መቐለ ኣይተ ገብረህይወት ተኽለሃይማኖት ንቢቢሲ እንትገልፁ 5 ሜትሮ ሰረት እቲ መስቀል ኩባንያ ኮንስትራክሽን ሱር፤ እቲ መስቀል ብምልኡ ድማ ብዊነር ኢንጅነሪንግ ወፃኢ ከምዝተሃነፀ ተዛሪቦም።
ኣብ ከተማ መቐለ ዝተሃነፀ 52 ሜትሮ ብራኸ ዘለዎ መስቀል "ኩባንያ ስራሕቲ ህንፀት ሱርን ዊነር ኢንጅነሪንግን ኣብቲ መስቀል ዘውዕልዎ ወፃኢ ልዕሊ 4 ሚልየን ይግመት" ኢሎም ኣይተ ገብረህይወት። ወናኒ ዊነር ኢንጅነሪንግ ኣይተ ኣሸናፊ ሃይሉ፥ "እቲ መስቀል ብመሰረት ክሳብ ሐዚ ዘለና መረዳእታ ኣብ ዓለም ዛጊድ ካብ ዝተሃነፁ መሳቕል ብዕብየቱ 7ይ ደረጃ ሒዙ ይርከብ" ኢሎም። ኣቦ መንበር ማሕበር ጮምዓ መስቀል መቐለ ኣይተ ገብረህይወት ተኽለሃይማኖት ምስ ነቲ መስቀል ዘስርሑ በዓል ሃብቲ ኣይተ ኣሸናፊ ሃይሉ "ዲዛይን እቲ መስቀል ብመሃንዲስ ምስግና ገብርእግዚኣብሔር እዩ ተሰሪሑ፤ ደረጅኡ ብዝሓለወ ሓፂን ድማ ብሰብ ሞያ ዊነር ኢንጅነሪንግ ተሃኒፁ" ይብሉ ኣይተ ኣሸናፊ። ቅድሚ ሰለስተ ዓማውቲ ዝተጣየሸ ማሕበር ጮምዓ መስቀል መቐለ ኣብ ዝባን ጮምዓ 36 ሄክታር መሬት ተረኪቡ። ምምሕዳር ከተማ መቐለ ነቲ ቦታ ናብ ልምዓት ንምውዓል ንሓረስቶት ኣስታት 2.8 ሚልየን ቕርሺ ካሕሳ ከፊሉ እዩ ተረኪቡዎ፥ ከም ሓበሬታ ኣቦ መንበር እቲ ማሕበር ኣይተ ገብረህይወት። ናብ ዝባን ጎቦ ጮምዓ ዘድይብ ፅርግያ ብምትሕግጋዝ ዝተፈላለዩ ትካላት ተሰሪሑ'ሎ። ኣብቲ ጎቦ ማይን ሓመድን ዝዕቀቡ ዛላታት ድማ ህዝቢ ካብ ማሕበር ረድኤት ትግራይ ዝተረኸበ 4000 ኩንታል ስርናይ ተኸፊልዎ ደልዲሉዎ'ሎ። በዓል መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ጎቦ ጮምዓ ይኽበር ኣብ ዙርያ ቅናት ጎቦ ጮምዓ ብሰብ ሃብትን ግዱሳት ውልቀ ሰባትን 30 ሽሕ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ፈልሲ እውን ከምዝተተኸሉ ካብ ኣይተ ገብረህይወት ዝተረኸበ መረዳእታ ይነግር። ብርክት ዝበለ ህዝቢ ናብ ጎቦ ጮምዓ እናደየበ ከይዲ ህንፀት እቲ መስቀል ብሃንቀውታ ክከታተሎ ቀንዩ። ርእይቶ ዝተፈላለዩ ሰባት ሓቲተ ኣለኹ። መሃንዲስ ሰለሞን ኣብርሃ "ኣብ ጫፍ እቲ መስቀል ዘሎ ዘውዲ 4ይ ሃፀይ ዮሃንስ፥ እቶም ንጉሰ ነገስት ሓድነት ሃገር ኣብ ምሕላው ንዝነበሮም ግደ ዘንፀባርቕ እዩ፤ ዝተፈላለዩ ክብርታትና እምነታትናን ምዕቃብ ድማ ሓደ ጥንኩር ሓድነት እዩ ዝፈጥር" ብምባል ሓሳቦም ሂቦም። መሃንዲስ ሰለሞን ኣብርሃ፥ ኣብ ጫፍ እቲ መስቀል ዘሎ ዘውዲ ትርጉሙ ይገልፅ ወይዘሪት ሳምራዊት ህቡእ ብወገና "ኣብ ህንፀት እዚ መስቀል መንኣሰይ ስለዝተሳተፉ መንኣሰይ መንነቶምን እምነቶምን ክፈልጡን ክዕቅቡን ይሕግዝ፤ መስቀል ኣብ ኩሉ ቦታ ምህላዉ ድማ ሰብ ኣብ ከከባቢኡ ብቐረባ ክረኽቦ የኽእሎ፤ ንቲ በዓል ድማ ዝያዳ ድምቀት ይህብ፤ ንካልኦት ከባብታት እውን ብእወንታዊ መልክዑ ዘበራብር እዩ'' ኢላ። እቲ መስቀል ካብ ውሽጥን ወፃእን ሃገር ዝመፅኡ ኣጋይሽ ኣብ ዝተረኸብሉ ብብፁእ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ ማትያስ መስከረም 14 ክምረቕ ዝተፈላለዩ ምሽብሻባት ይውገኑ ኣለዉ። ኣብ ዝባን ጎቦ ጮምዓ ንቐፃሊ ዝፍፀሙ ብርክት ዝበሉ መደባት ከምዝተሓንፀፁ ኣቦ መንበር እቲ ማሕበር ገሊፆም እዮም። ሰብ ሃብቲ ተወዳዲሮም ኣጋይሽ ዝዓርፍሉ ሎጅ ክሰርሑ እዮም፤ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ትካል ስራሕቲ ህንፀት ዛምራን ብምድግጋፍ ቤተ መፃሕፍቲ ክሃንፁ እዮም፤ ትካል ስራሕቲ ህንፀት ቦኽራ እውን መናፈሲ ማእኸል ከምዝሰርሕ ተገሊፁ'ሎ። ዲዛይን እቲ መስቀል ብመሃንዲስ ምስግና ገብርእግዚኣብሔር እዩ ተሰሪሑ አከባብራ መስቀል ኣብ ጎቦ ጮምዓ፡ኣብዚ ቅንያት እዚ መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ ንምብዓል ዝተፈላለዩ ትሕዝቶታት ተሰናዲኦም ኣለዉ። ብመሰረት እቲ ተዳልዩ ዘሎ መርሃ ግብሪ መስከረም 13 ነቲ በዓል ዝምልከት ዘተ ኣብ ሆቴል ኣክሱም ክካይድ እዩ። መስከረም 14 ካብ ኣደባባይ ሮማናት ናብ ጎቦ ጮምዓ ጉያ ከምዝካየድ ተነጊሩ'ሎ። መስከረም 14 እቲ መስቀል ብዕሊ ምስ ተመረቐ ክሳብ መስከረም 16 በዓል መስቀል ጮምዓን ካልኦት ባህላዊ ምርኢታት ክቐርቡ እዮም። ራእሲ መንገሻ ስዩም ድልየት ህዝቢ ኣብ ግምት ኣእትዮም ፅርግያ ካብ ዝሃንፅሉ ካብ 1964 ዓ.ም ኣትሒዙ መስቀል ኣብ ጎቦ ጮምዓ ይኽበር'ሎ። ህንፀት መስቀል ጎቦ ጮምዓ ቅድሚ ምዝዛሙ ብሃፀይ ዘርኣያእቆብ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተወ ዝእመነሉ ግማደ-መስቀል ቅድሚ ናብ እምባ-ግሸን ማርያም ምድያቡ ኣብ እግሪ ጎቦ ጮምዓ ን45 መዓልታት ከምዝፀነሐ ሊቃውንቲ ቤተክርስትያን የዘንትዉ። ኣብቲ ዝፀነሐሉ እዋን ዓበይቲ እንደርታ መዓልታዊ ስብሕቲ እናሓረዱ፣ ጮማ እናቐለዉ፣ ከምዘድመቕዎ ይዝረብ። ብድሕሪኡ እቲ ከባቢ ጮምዓ ተባሂሉ ከምዝተሰየመ ይግለፅ። ዘርኣያእቆብ ነቲ ግማደ-መስቀል ዓሪፍሉ ዝነበረ እግሪ ጮምዓ ድማ እንዳ መስቀል ኢሎም ስለዝፀወዕዎ ክሳብ ሎሚ ነቲ ስያመ ሒዙ ይርከብ። ዓሚ ንፈለማ እዋን ኣብ ዓጋመ ከተማ ዓዲ ግራት ዓብዪ መስቀል ከምዝተሃነፀ ይዝከር። ሎሚ ዘበን'ውን ብድምቀት ከምዝኽበር ተፈሊጡ ኣሎ።