ኣብ ነፋሪት ዝተወለዳ ማናቱ ኣስመራን ሓያትን ናብ ሃገረን ከይደን
ኣብ ኣስመራ ሓደ ናይ ታሪኽ ብሂል (ለጀንድ) ኣሎ፡ ንሱ ድማ ኣብ ዘመነ ጥንቲ፡ ሓንቲ ሳባ/ማክዳ ዝተባህለት ንግስቲ ነቲ ብጥበብ ዝመልአ ንጉስ ሰሎሙን ክትበጽሖ ናብ እስራኤል ምስ ከደት ካብቲ ንጉስ ጠኒሳ፡ ናብ ግዝኣታ ማለት ኣብዚ ሎሚ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኮይኑ ዘሎ ዞባ ክትምለስ እንከላ፡ ኣብ ኣስመራ ምስበጽሐት ሕማም ሕርሲ ተታሒዛ።
እቲ ብሂል ከም ዝገልጾ፡ "ማይ በላ" ዝብል መጸውዒ፡ እታ ንግስቲ ሕርሲ ተታሒዛ ማይ ከስትይዋ ብምሕታታ'ዩ ተዋሂቡ። ብመሰረት እቲ ብሂል፡ እታ ንግስቲ ኣብ ማይ በላ ወዲ ተገላጊላ- ሚኒሊክ ቀዳማይ። ታሪኽ ናይታ ብ23 መጋቢት በረራ ነፋሪት ኣቋሪጻ ኣብ ኤርትራ ዝተገላገለት ኢትዮጵያዊት ኣደ'ውን ምስቲ ናይ ንግስቲ ዛንታ ብቐጥታ ዝመሳሰል'ዩ እኳ እንተዘይተባህለ ዝቀራረብ'ዩ። እታ ንወለዳ "ንግስቲ" ዝኾነት ጀነቲ ሁሴን መሓመድ ካብ ሱዕዲ ዓረብ ናብ ኢትዮጵያ፡ ብፈረስ ወይ ሰረገላታት ዘይኮነትስ፡ ብነፋሪት ኣብ እትጓዓዘሉ ዝነበረት እዋን፡ ኣብ ሰማያት ኤርትራ ሕርሲ ተታሒዛ። ኣብታ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ሱዕዲ ዓረብ፡ ሓኪም ብዘይምንባሩ ዝሰግአ ኣብራሪ ናይታ ነፋሪት ድማ፡ ብህጹጽ ኣብ ርእሰ ከተማ ኣስመራ ክዓልብ ክፍቀደሉ ሓቲቱ። ተፈቒድሉ ድማ። እታ ኣደ ድማ፡ ሓደ ዘይኮነት፡ ማናቱ ተገላጊላ- ክልተ ኣዋልድ! ሓንቲአን ኣብ ሰማይ እንከላ ተወሊዳ፡ እታ ካልኣይቲ ድማ፡ እታ ነፋሪት ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ምስ ዓለበት ተራኣ ሓልያ ደበኽ ኢላ። ኤርትራውያን መወልዳን ኣምቡላንስ ኣዳልዮም ጸኒሖም፡ ብቑልጡፍ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ ኣብጺሖማ። ኣብኡ ድማ ሰለስቲአን እቲ ዝግባእ ክንክን ክረኽባ ዕድል ረኺበን። እተን ማናቱ ድማ ብቕልጡፍ ኣብ መሞቒ (ኢንኩቤተር) ኣትየን። "እቲ ካልኣይ ቅሩብ ተወጺዑ ነይሩ፡ ምኽንያቱ እኹል ናይ ደም ዑደት ኣይነበሮን፡ ትራንስፉዥን ምስ ገበርናሉ ግን ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ኣሎ ሕጂ" ይብል ናይ ህጻናት ሓኪም፡ ዶ/ር ዘሚካኤል ዑቕበ ካብ ሆስፒታል ኦሮታ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ቃለመጠይቕ። እነሆ ድማ ሎሚ ዓርቢ፡ እቶም ናጽላታት ዓዂኾም ምስ ወላዲቶም ብሰላም ናብ ሃገሮም ተሰናቢቶም ተባሂሉ። ግና፡ ሎሚ ካብ ኤርትራ ቅድሚ ምስንባቶም፡ ሓዲኦም ስም ናይታ ዝተወልዱላ ኣስመራ ለቢሱ ምኻዱ ነቲ ዝኽርን ኣጋጣምን ብዝግባእ ሰኒድዎ'ሎ። ስለዚ ድማ ኣብ መዝገበ-ልደቱ፡ ስም- ኣስመራ፡ ቦታ ልደት- ኣስመራ' ተባሂሉ ክሰፍር ናይ ግድን ክኸውን'ዩ። 'ሓያት' ማለት'ውን ብቋንቋ ዓረብ "ሂወት" ምዃኑ ይፍለጥ። "ኣዲኦም በቲ ንዓኣን ንደቃን ዝገብረሎም ክንክን ብጣዕሚ'ያ ተሓጒሳ" ይብል ዶ/ር ዘሚካኤል። "ንሕና ከም ሓካይም መጠን ንኹሎም ህጻናት ብሓደ ኢና እንርእዮም፡ ስለዚ ንሕናው'ውን ደስ ኢሉና ኣሎ"