ንእስራኤል ጠንጢኑ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ዝተመልሰ ኤርትራዊ
ቢንያም እስጢፋኖስ ኣብ ሱዳን - ፖርት ሱዳን ተወሊዱ። ካብ ሃገሩ ወፃኢ'ኳ እንተተወለደ ናብ ኤርትራ ምኽያዱ ግን ኣይተረፎን።
ቤንያም ኣብ ንኢሽተይ ሹቑ ናብታ ብደም፣ ብባህልን መንነትን ዝተኣሳሰረላ ሃገሩ ተመሊሱ ትምህረቱ ክከታተል ጀሚሩ። "ተምሃራይ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን ካብ ሞንጎ'ቶም ፅቡቕ ውፅኢት ይረኽቡ ዝነበሩ ተምሃሮ ሓደ'የ ነይረ" ዝብል ቢንያም ሕልሙን መፃኢ ድልየታቱን ብትምህሩ ኣቢሉ ምዕዋት ነይሩ። ካብዚ ወፃኢ ካልእ ሓሳብ ኣይነበሮን። ኮይኑ ግን ከምቲ ዝሓሰቦ ዘይኮነስ ካልእ'ዩ ፀኒሕዎ። "ኣብ 2006 ካብ መንግስቲ ኤርትራ ሓደ መፀዋዕታ ቀሪቡ። ተምሃሮ ትምህርቶም ኣቋሪፆም ናብ ኣገልግሎት ክወፍሩ ሕቶ ምስቀረበ ኣይተቐበልክዎን። ኣብ ክሊማ ካብ ዝወሃብ ታዕሊም ተሪፈ" ክብል ዝዛረብ ድሕሪ ሓደ ዓመት ግን ብግፋ ተታሒዙ ኣብ ዊዓ ታዕሊም ወሲዱ ኣብ 2008 ናብ ውትህድርና ምእታው ይገልፅ። ካብ ድርኩኺት ሞት ኣብቲ ከይፈተወ ከምዝኣተዎ ዝዛረበሉ ውትህድርና ክፀንሕ ስለዘይደለየ፡ ቅድሚኡ ሓሲብዎን ተመንይዎን ዘይፈልጥ ውሳነ ወሲኑ። ውሳንኡ ድማ ስደት ነይሩ። ነታ ዕትብቱ ዘይተቐበረላ ግን ድማ መሰረት መንነቱ ዝኾነት ሃገሩ ገዲፉ እግሩ ናብ ዝመርሖ ክጓዓዝ መሪፁ። ፈተና ቢንያም ጉዕዞ ስደት ሓደ ኢሉ ካብ ዝተበገሰሉ ሓፂር ርሕቐት ይጅምር። "ካብ ከሰላ ናብ ሸገራ ክወርድ ከለኹ ፈተነ ጭውየት ተኻይዱለይ ነይሩ። ክተርፍ ዝኸኣልኩ ግን ምልክት ናይ ቋንቋ ስለዝነበረኒ'ዩ" ይብል። ብዚ መሰርት፥ ኣብቲ ቦታ ምስ ዝረኸቦም ሰባት ስምምዕ ይገብር። ስምምዖም ናብ ሓደ መዓስከር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት (UNHCR) ንኸብፅሕዎ ነይሩ። ብመኪና ገይሮም እንትወስድዎ ግን ዝዘራረብዎ ነገርን ዝኸዱሉ ዝነበረ መገዲን ኣይጠዓሞን። ምስቲ ኸባቢ ቁሩብ ሌላ ስለዝነበሮ መገዲ ቐይሮም ናብ ራሻይዳ መስቱራ ዝበሃል ዓዲ ይወስድዎ ከምዘለው ተገንዚቡ። "ብድሕሪኡ 'ናበይ ትወስዱኒ ኣለኹም' ኢለ ምስሓተትክዎም 'ኣብዚ ዝፍረም ወረቐት ኣሎ'ሞ ምስፈረምካ ናብቲ ዝደለኻዮ ቦታ ክነብፅሓካ' ኢሎምኒ" ዝብል ቢንያም፡ ካብታ ትኸይድ ዝነበረት መኪና ዘሊሉ ብምውራድ ብኣውያት ሰባት ንኸድሕንዎ ከምዝፀውዐ ይዛረብ። እቶም ክጨውይዎ ዝፈተኑ ሰባት ሽጉጥ ኣውፂኦም ብምፍርራሕ ናብታ መኪና ከደይብዎ እንትፍትኑ ሰባት በፂሖም ኣድሒኖምዎ። ሓንሳብ ካብ ሃገሩ ስለዝወፀ በዚ ቀዳማይ ፈተና ኣስካሕኪሑ ናብ ድሕሪት ክምለስ ኣይደለየን። እኳ ድኣስ መገዱ ቀፀለ'ምበር። እቶም ካብ ጭውያ ዘድሓንዎ ሰባት'ዮም ናብቲ ዝሓሰቦ መዓስከር ኣብፂሖምዎ። ኣብ ሸገራ ሓደ ወርሒ ምስፀንሐ ድማ ጉዕዞ ናብ እስራኤል ኮይኑ። ተስፋን ጭካነን ናብ በረኻ ሲናይ ንምብፃሕ ኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ወሲዱሉ። ኣብኡ ንዘሕለፎ ህይወት እንትዝክር "ማይን መግብን ካብዘይምህላዉ ብተወሳኺ፡ ንሱዳን ሰጊርካ ናብ ኢድ ግብፃውያን ኣሰጋገርቲ ምስኣተኻ ዘስካሕክሕ ጭካነ ይፅበየካ፤ ብጭጉራፍ ፈረስ'ዩ ሰብ ዝህረም" ይብል። "እቶም ኣሰጋገርትን ደላሎን ዝጥቀምዎ መዕወኒ ዕፅ ኣብ ዝወስዱሉ እዋን ዝገብርዎን ዝኾንዎን ካብ ዝቆፃፀርዎ ንላዕሊ ይኾኖም። ሽዑ ህፃናት፣ ኣዴታት ወይ ካኣ መንእሰይ ከይበሉ ብጭካነ መግረፍቲ የውርዱልካ።" ኣብ ሓንቲ ንኢሸተይ መኪና ካብ ሰላሳ ክሳብ ኣርባዓ ሰባት ይፅዕኑ። ኣብ ርእሲኡ ብኣባላት ፀጥታ ንኸይኽሸፉ ብቴንዳ ሸፊኞም'ዮም ዝወስድዎም። ኣብ ዝባኖም ንዝወርድ ማህረምቲ ተፃዊሮም ኣብ ዝኸዱሉ እዋን ምስኡ ካብ ዝነበሩ ስደተኛታት ኣስናኖም ዝተሰበሩ ምንባሮም ይዝክር። ካብ ሕልንኡ ዘይወፅእ ነገር ግን ኣሎ። "ካብ ኩሉ ንላዕሊ ዘይርስዓኒን ኣብ ዓይነይ ዝተረፈን ነገር እንተሃለወ፤ ሓንቲ ኣደ ነይራ። ንጓላ ኣብ ዝባና ሓዚላታ'ያ ምሳና ኣብ መኪና ተፃዒና" ዛንትኡ ይቕፅል። እታ ኣደ ብታሕቲ ተፀቒጣ፥ ህፃን ጓላ ግን ብላዕሊ ስለዝነበረት እቲ ኹሉ ጭካነ ዝተመልኦ መግረፍቲ ኣብ ልዕሊ'ታ ገለ ነገር ዘይትፈልጥ ህፀን ይዓልብ ከምዝነበረ ይዝክር። እዚ ኹሉ ሓሊፉ፤ ተስፋን ኣካለትን ደኺመን ናብ በረኻ ሲናይ በፂሑ። ኣብ'ውን ዝገደደ'ምበር ዝሓሸ ኣይፀንሖምን። ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ንሓደ ግዜ ጥራሕ እትወሃቦም መግቢ ዝደኸመት ትንፋስ ሰሪዖም ክፀንሑ ካብ ምግባር ብዝሰገረ ኣካላቶም ተማእዚዙሎም ክንቀሳቐሱን ንነብሶም ካብቲ ብጭካነ ይወርዶም ዝነበረ መግረፍቲ ከድሕኑን ዘኽእሎም ኣይነበረን። ኣብዚ በረኻ ዝረኣዮ ካልእ ዘስካሕክሕ ተግባር ጎማ እናቃፀልካ ናብ ሕቖ ሰባት ምንጥብጣብ'ዩ። ነብሲ ነዚ'ውን ኪኢላ ናብ ፅባሕ ሰጊራ። ህይወት ጎደና ከምዘይከኣል የለን፥ ኣብ 2010'ዩ ናብ እስራኤል በፂሑ። "ካብ እስራኤል ዝነበረና ትፅቢት ካልእ'ዩ ነይሩ። መሰል ተዋሂቡና፤ ዕድል ስራሕ ረኺብና ክንሰርሕ ነይሩ ሓሳብና። ኮይኑ ግን ዕድል ስራሕ ኣይነበረን" ይብል። ዝሓሰቦ ስለዘይፀንሖ ንኽልተ ወርሒ ኣብ ጎደና ክድቅስ ተገዲዱ'ዩ። ዛሕልን ንፋስን ድማ ንፈተንኡ ተፈራሪቖሞ። ብድሕሪ'ዚ ብሰባት ኣቢሉ ዝረኸቦ ስራሕ ኣብ ሓደ ሬስቱራንት ከም ሰራሕተኛ ፅርየት ኮይኑ ከገልግል'ዩ። ስራሕ ምርካቡ'ኳ ከም ዓብዪ ዕድል እንተቖፀሮ ንውሽጡ ዘቕስን ነገር ግን ኣይረኸበን። "እስራኤላውያን ኣብ ፀለምቲ ዘለዎም ኣመለኻኽታ ፅቡቕ ኣይኮነን። ንፀሊም 'ኣድጊ' እናበሉ እዮም ዝፅውዕዎ" ይብል። በዚ ነገር ውሽጡ ይጉሂ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፥ መንግስቲ እስራኤል ንስደተኛታት ካብ ሃገሩ ከምዝሰጉግ ኣፍሊጡ። እዚ ዜና ንቢንያምን ከምኡ ዝበሉ ብተስፋ ናብታ ሃገር ዝኣተው ኤርትራውያንን ድቃስ ዝኸልእ ነይሩ። "ስደተኛታት 'ነናብ ዝመፁሉ ወይ ድማ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር' ክበሃል ከሎ፤ ዘሕሰበኒ ነገር እቲ ናብዚ ንኽበፅሕ ኣብ ኤርትራ ካብ ዘለው ሰባት ብልቓሕ ዝወሰድክዎ ገንዘብ ከይመለስኩ ክምለስ? ኢለ ይጭነቕ ነይረ። ካልኦት'ውን ኣብ ተመሳሳሊ ጭንቂ ኣትዮም" ሓደ መዓልቲ… ቢንያም ሓደ መዓልቲ ሕጉስ ዝኾነ ሓዳር ንኽህልዎ ድልየት ነይርዎ። ኣብ ምውቕ ሓዳሩ ቆልዓ ወሊዱ ክሓቁፍን ክስዕምን ይሓልም። ነዚ ክሓስብ ከሎ ግን ነታ ኣብ ሃገሩ ኤርትራ ዘላ ግን ድማ ብኣካል ዘይፈልጣ ሄዋኑ ብምዝካር'ዩ። ብቤተሰብ'ዩ ተላልይዋ። ኣብ እስራኤል ኮይኑ ሓደ መዓልቲ ከምዝረኽባ ይሓስብ ነይሩ። ናታ እምነት'ውን ልክዕ ከምቲ ናቱ'ዩ። ኣበይን መዓዝን ከምዝረኽባ ግን ርግፀኛ ኣይኮነን። እታ ንሓዳር ዝሓረያ ብኣካል ዘይፈልጣ ሰብ፤ ልክዕ ከምቲ ናቱ ብስደት ናብ ኢትዮጵያ ኣትያ። እዚ ድማ ቢንያም ኣብ ውሳንኡ ንኽፀንዕ ዝገበረ ቀንዲ ምኽንያት ኮይኑ። ከይድገም ቢንያም፡ ኩሉ ነገራት እናሓሰመ እንትኸይድ ምስቲ ዜጋታት እስራኤል ኣብ ልዕሊ ፀለምቲ ስደተኛታት ዘለዎም ሕማቕ ኣመለኻኽታ ተደሚሩ ናብ ሓደ ውሳነ በፂሑ። ኣብ ውሽጢ መዓስከር ስደተኛታት እስራኤል ካብ ምፅናሕ ኣብ ኢትዮጵያ ናብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ክምለስ ከምዘለዎ ወሲኑ። "ቁሩብ ገንዘብ ኣዋህሊለስ ስድራይ'ዶ ምሓገዝኩ ካብ ዝብል እምበር ጥዒሙኒ ኣይኮንኩን ክፀንሕ መሪፀ" ይብል። ንሰለስተ ዓመታት ዝኣክል ግዜ ንኹሉ ተፃዊሩ ኣብታ ሃገር ፀኒሑ። ኣብ መወዳእታ ድማ ንኽምለስ ዘኽእሎ መገዲ ምስተወድኣሉ ናብ ኢትዮጵያ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ተመሊሱ። ምስታ ኣብ ልቡ ዝነበረትን ብእምነት ዝተፀበየቶን ኣፍቃሪቱ ድማ ተራኺቡ። ናብቲ መዓስከር እንትኣቱ ዝተስምዖ ስምዒት ዝተፈለየ ነይሩ። "ብባህሊ፣ መንነትን ሃይማኖትን ዝመሳሰለኒ ወገነይ ምርካበይ ዝተፈለየ ሓጎስ ፈጢሩለይ።" ክብል ንስምዒቱ ይገልፅ። ኣብዚ ሕዚ እዋን በተን ካብ እስራኤል ዘምፅአን ቁሩብ ገንዘብ ንኢሽተይ ሹቕ ከፊቱ መነባብርኡ ይመርሕ። ካብታ ኣሚኑ'ውን ቆልዓ ወሊዱ'ዩ። ዝሓለፎ ህይወት ይትረፍ ንሱ ክደግሞ ካልኦት'ውን ከይፍትንዎ ማዕዳ ይልግስ።