ብሬግዚት፡ ትልሚ ተሪዛ መይ፡ ንግዳዊ ርክብ ኣሜሪካን ኢንግሊዝን ከምዝሃስዮ፡ ትራምፕ ገሊፁ
ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ዓዲ እንግሊዝ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ንምስሓብ ዝኸተመቶ ስምምዕ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ሃገሩን ዓዲ እንግሊዝን ዘሎ ናይ ንግድ ውዕል ብኣሉታ ክሃስዮ ከምዝኾነ ዝሃቦ ርእይቶ `ነገር ምድላይ` ኢዩ ተባሂሉ።
ቀዳመይቲ ምኒስተር ተሬዛ መይ ድሕሪ ናይ ትራምፕ ርእይቶ ኣብ ዝሃበቶ መገልጺ እቲ ስምምዕ `ንረብሓ እንግሊዛውያን ኢዩ ተገይሩ` ኢላ። ብዝኾነ ስጋብ ሕጂ ክልቲኤን ሃገራት ቢልዮናት ዶላራት ዘውጽእ ናይ ንግዲ ስርሓት የካይዳ ኣለዋ። ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ንቀዳመይቲ ምኒስተር ዓባይ ብሪጣንያ ትሬዛ መይ ብዛዕባ`ቲ ዝኸተመቶ ናይ ብሬግዚት [ዓባይ ብሪጣንያ ኣባልነታ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ምስሓብ] ስምምዕ ነቲ ኣብ መንጎ ዓዲ እንግሊዝን ኣሜሪካን ዘሎ ናይ ንግዲ ውዕል ብኣሉታ ክጸልዎ ኢዩ ኢሉ። ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣየናይ ክፋል ናይቲ ውዕል ዝያዳ ከምዘሰክፎ ብንጹር ኣይግለጽ ድኣ`ምበር ንጋዜጠኛታት ከምዝበሎም፡ እቲ ናይ ምስሓብ ውዕል ``ዝያዳ ንሕብረት ኤውሮጳ ዘርብሕ ይመስል`` ኢሉ። እቲ ስምምዕ ``ንረብሓ እንግሊዛውያን ኢዩ ተገይሩ`` ድሕሪ ምባል እታ ሃገር ናታ ሕጊ፡ ፋይናንስን ዶባትን ከትቆጻጸር ዘኽእላ ምዃኑ ሞጒታ። እቲ ጉዳይ ብ11 ታሕሳስ ብኣባላት ባይቶ ድምጺ ክውሃበሉ ኢዩ ኢላ። ተሬዛ መይ ብሰኑይ [26 ሕዳር] ብዛዕባ እቲ ዝኸተመቶ ናይ ብሬግዚት ስምምዕ ካብ ኣባል ባይቶ ንዝቐረበላ ነቐፌታ መኪታቶ። እቲ ስምምዕ ``ንረብሓ እንግሊዛውያን ኢዩ ተገይሩ``፡ ኣብቲ ሕግን፡ ፋይናንስን ዶባትን ድማ ክንቆጻጸር የኽእለና ድሕሪ ምባል፡ እቲ ጉዳይ ብ11 ታሕሳስ ብኣባላት ባይቶ ድምጺ ክውሃበሉ ኢዩ ኢላ። ተሬዛ መይ ነዚ መግለጺ ድሕሪ ምሃባ ገለ ሰዓታት፡ ፕሬዚደንት ትራምፕ ካብ ቀጽሪ ዋይት ሃውስ ወጻኢ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃቦ መግለጺ፡እቲ ስምምዕ ብርግጽ ንዓዲ እንግሊዝ ንግዲ ክተካይድ ከምዘፍቅደላን ዘየፍቅደላን ብዕቱብነት ክንጥምቶ ይግባእ። ምኽንያቱ፡ እንተድኣ ብስርዓት ነቲ ስምምዕ ሪእኻዮ፡ ምሳና ንግዲ ከካይዱ ኣይክኽእሉን ኢዮም። ከምኡ እንተኾይኑ ድማ ጽቡቕ ኣይክኸውንን ኢዩ። ንኸምኡ ዝሓሰቡ ኣይመስለንን`` ኢሉ። ካብቲ ፕሬዚደንት ትራምፕ ዝበሎ እቲ ዓዲ እንግሊዝ ዝኸተመቶ ስምምዕ ምስ ኣሜሪካ ነጻ ናይ ንግዲ ስምምዕ ክትክትም ኣይክኸልኣን ኢዩ ዘስምዕ። እንተኾነ ኣፈኛ ቤት ጽሕፈት ተሬዛ መይ፡ ነቲ ናይ ፕሬዚደንት ትራምፕ ርእይቶ ኣመልኪቱ ኣብሃቦ መግለጺ፡ እቲ ብሰንበት ካብ ብሬግዚት ንምስሓብ ዝተኸተመ ስምምዕ ንዓዲ እንግሊዝ ምስ ዝኾነት ሃገር እንተላይ ምስ ኣሜሪካ ክልትኣዊ ስምምዕ ክትኽትም የኽእላ ኢዩ ኢሉ። ``ድሮ ነቲ ምስ ኣሜሪካ ክንገብሮ ዝኾና ስምምዕ መንጸፍ ነንብረሉ ኣሎና፡ ስጋብ ሕጂ ሓሙሽተ ርክባት ድማ ኣካይድና ኣሎና`` ኢሉ እቲ ኣፈኛ ቤት ጽሕፈት ተሬዛ መይ። ናይ ቢቢሲ ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ጋዘጤኛ፡ ጆን ሶፔል ከምዝበሎ፡ ናይ ፕሬዚደንት ትራምፕ ርእይቶ ነገር ምድላይ ኢዩ፡ ምኽንያቱ እቲ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ናይ ንግዲ ስምምዕ ``ከም ቀደሙ ክቕጽል ኢዩ`` ኢሉ። ``ላዕለዎት ሰበስልጣን ምምሕዳር ትራምፕ ምስቶም ዓዲ እንግሊዝ ምስ ሕብረት ኤውሮጳ ስምምዕ ከይትገብር ዝቃወሙ ፍሉጣት ሰባት ይራኸቡ ኢዮም።`` ቀዳማይ ምኒስተር ተሬዛ መይ ነቲ ምስ ሕብረት ኤውሮጳ ብዛዕባ ብሪግዚት ዝኸተመቶ ስምምዕ ብወግዒ ምስኣፍለጠት ኢዩ፡ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣብ ሓምለ ንዓዲ እንግሊዝ ምብጻሕ ዝፈጸመ። ሽዑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ናይ ንግዲ ስምምዕ ክግበር ተኽእሎ ከምዘሎ ኣሚቱ። ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት - እንግሊዝን እታ ዝዓበየት ናይ እንግሊዝ ናይ ሰደድ ዕዳጋ ዝኾነት ኣሜሪካን ቢልዮናት ዘውጽእ ናይ ንግዲ ውዕላት ይካየድ ኣሎ። ኣብዚ ኣዋን ዘሎ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ንግዲ ሕግታታ ንዓዲ እንግሊዝ ምስ ኣሜሪካ ክልትኣዊ ናይ ንግዲ ውዕል ክትገብር ይኽልክል። ብመሰረት እቲ ኣብ ብራሰልስ ዝተኸተመ ስምምዕ፡ ዓዲ እንግሊዝ ብሕጊ ሕብረት ኤውሮጳ ብምቕያድ፡ ስጋብ ታሕሳስ 2020 እቲ ናይ መሰጋገሪ እዋን ዘኽትም ምስ ኣሜሪካ ተካይዶ ዘላ ንግድ ክትቅጽሎ ትኽእል። ንወተሃደራት ኢንግሊዝ ዘይተምበርኸኸት፡ ናኒ