ኢትዮጵያ፡ ብጅንስን ማሊያን ዝተመርዓው መጻምዲ
ኦልያድ ኤልያስን ቢፍቱ ኦላናን ዝሓለፈ ሰሙን'ዮም ስነ ስርዓት መርዕኦም ፈጺሞም። ኣብዚ ዕለተ መርዐኦም፡ መርዓት ብቬሎ፡ መርዓዊ ድማ ብዘመናዊ ሱፍ ማዕሪጎም ኣይኮነን ናብ ኣዳራሽ ተቐልቂሎም።
ኦልያድን ቢፍቱን ቃለ መሓላ እናፈጸሙ እኳ ድኣ ጥቕሲ ዝተጽሓፎ ተመሳሳሊ ማሊያን ጅንስ ስረን ገይሮም፡ ኣብ ቅድሚ ዕዱማት ተጸምቢሮም። ኦልያድ ከም ዝብሎ፡ ስነ ስርዓት መርዐኦም ንምፍጻም ከቢድ ውራይ ከም ዘየድሊ ብዙሕ ግዘ ተዘራሪቦምሉ'ዮም። እኽለ ማይ ካብ ምፍሳስ ምትራፍን ዘመድ ኣዝማዶም ካብ ድኻም ምድሓንን ድማ እቲ ቐንዲ ምኽንያቶም'ዩ። "በኹሪ [ርእሲ] ዓርኪ ኾይነ ኣይፈልጥን፤ ናብ መርዓ ግን ይኸይድ ነይረ። ብዝርእዮ ሕጉስ ኣይነበርኩን። ሰባት ጸጊቦም ክድግሱ እንትርኢ፡ ስለምንታይ? ኢለ ይሓርቕ" ኢሉ። ኦልያድ ትሸዓተ ሰነ ካብ ገዝኡ እንትወጽእ ምስ መጻምዱ ዝምርዐውሉ መዓልቲ ምኻኑ'ኳ እንተፈለጠ፡ ዝተፈለየ ነገር ግን ኣይገበረን። ከምቲ ካልእ ግዘ ዝገብሮ፡ ናብ ቤተ ክርስቲያን ኸይዱ ኣብቲ ዕለት ዝወሃብ ትምህርቲ ተኸታቲሉ። ትምህርቲ ምስተወድአ፡ ንምሳሕ ምስ ወጽአ፡ ኣብታ ቤተ ክርስቲያን ካብ ሰዓት 8-10 ድሕሪ ቐትሪ ንመናእሰይ ዝወሃብ ትምህርቲ ክከታተል ተመሊሱ መጺኡ። ኣብዚ ግዘ ሕጽይቱ ቢፍቱ መጺኣ። መራሕቲ ሃይማኖት፡ ብዛዕባ ናይ ክልቲኦም ጉዳይ ኣቐዲሞም ስለ ዝፈለጡ፡ ኣብ ሞንጎ እቲ ዝወሃብ ዝነበረ ትምህርቲ እቶም መጻምዲ ቃል ኪዳን ክፍጽሙ ብምግባር፡ ናብቲ መርሃ ግብሪ ተመሊሶም። "ሽዑ ኣነን በዓልቲ ቤተይን ዝተኸደንናዮ ማልያ ተመሳሳሊ ነይሩ። ዝተፈለየ ኣከዳድና ኣይነበረን። ክልቲኤና ኣቐዲምና ዝተሰማማዕናሉ ስለ ዝነበረ ጸገም ኣይነበረናን፤ መሓዙትናን ስድራናን ግን ቁሩብ ጸቕጢ ክፈጥሩልና ፈቲኖም ነይሮም። ኹሉ ሰብ ብቐሊሉ ክቕበለና ፍቓደኛ ኣይነበረን" ይብል ኦሊያድ። መርዓት ቢፍቱ ኦላና ብወገና፡ "ካባና ትምህርቲ ዝወስዱ ይመስለኒ፤ ዓበይቲ ውራያት መርዓ ዝተርፉ ይመስለኒ" ዝብል እምነት'ዩ ዘለዋ። "መርዓ እንትብሃል ናብ ኣእምሮና ዝመጽእ ቬሎን ሱፍን፤ ክተርፍ ኣለዎ። ናይ መርዓ ወሳኒ ኣካል ተገይሩ ክውሰድ የብሉን። ንሓዳር ዝውስኮ ነገር'ውን የለን" እያ ትብል። መሓዙትኪ'ኸ እንታይ በላ? "ይነግረን ስለ ዝነበርኩ ብዙሕ ኣየገረመንን"። ፈተውታ፡ ናይ መርዓ መዓልቲ ብማሊያን ጅንስ ስረን ምሕላፍ ዝብል ሓሳብ እንትሰምዑ፡ መብዛሕትኦም ሕጉሳት ከም ዘይኾኑን ቁሩብ ከምዝኸበዶምን ግን ኣይሓብአትን። መሓዙታ ባህላዊ ክዳን ወይ ካልእ ፍልይ ዝበለ ነገር'ዮም ትጽቢት ገይሮም ነይሮም። "ብቬሎ ተኾሊዕኻ ካብ ምምርዓው፡ ምርቓ መራሕቲ ሃይማኖት ረኺበ መርዓይ ምሕላፉ ንዓይ ዓብዪ ነገር'ዩ። መሓዙተይ ድሕሪ እቲ መርዓ ትምህረቲ ከም ዝወሰዱ ነጊሮምኒ"ዮም" ኢላ ቢፍቱ። ስድረኦም፡ "ቁልዕነት'ዩ ከምዚ ዘሕስበኩም ዘሎ፡ ዳሕራይ ከጣዕሰኩም"ዩ" ኢሎሞም ምንባሮም ብምዝኽኻር፡ መርዐኦም ቀልቢ ንምስሓብ ወይ ንሰብ ክርኣዩ ኢሎም ዝገበሩዎ ከምዘይኮነ ብትሪ ትዛረብ። ህዝብታት ዘዋሃሃደ መርዓ