ጥዕና፡ ሓደ ካብ ዓይነታት ፖልዮ ምሉእ ብምሉእ ካብ ዓለም ጠፊኡ
ኣብ ዓለም ሰለስተ ዓይነት ፖልዮ ከም ዝነበረ ሰብ ሞያ ይገልጹ።
ሓደ ህጻን ክታበት ናይ ፖልዮ እናወሰደ ሎሚ፡ ሓደ ካብዞም ሰለስተ ዓይነታት ፖልዮ ዝኮነ፡ ካብ ገጽ ምድሪ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝጠፈአ ኸኣ ተሓቢሩ። ሳዕቤን እዞም ሰለስተ ዓይነት ፖልዮን ጉድለት ጥዕናን ሓደ ዓይነት ኮይኑ ኣብ ኣቃውምኦም ብዘሎ ፍልልይ እዮም ተመራመርቲ ዝፈላልይዎም። እቲ ካልኣይ ዓይነት ፖልዮ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ካብ ገጽ ምድሪ ከም ዝጠፈአ ክሕብር እንከሎ፡ እቲ ሳልሳይ ዓይነት ፖልዮ'ውን ከም ዝጠፈአ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣፍሊጡ። እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ፡ እቲ ቀዳማይ ዓይነት ፖልዮ ኣብ ሃገራት ኣፍጋኒስታትንን ፓኪስታትን ብስፍሓት ከም ዘሎ ይሕብር። ሕማም ፖልዮ መብዛሕትኡ ግዜ ንትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝኾኑ ህጻናት ዘጥቅዕ ቫይረስ እዩ። ውድብ ጥዕና ዓለም ሓደ ካብ 200 ብፖልዮ ዝተጠቕዑ ህጻናት መልመስቲ እግሪ ከም ዘጋጥሞ ይሕብር። እቲ ቫይረስ ኣብ ሳምቡእ ምስ ዝበጽሕ ኸኣ ክሳብ ሞት ከብጽሕ ከም ዝኽእል ጸብጻብ እቲ ውድብ ጥዕና ዓለም ይጠቅስ። እዚ ሕማም መድሃኒት ድኣ ኣይሃልዎም እምብር ብመልክዕ ክታበት ብዝወሃብ መድሃኒት ክግታእ ዝክእል እዩ። ፖልዮ ቁጽሪ ክልተ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ምሉእ ብምሉእ ከም ዝጠፈአ ክሕብር እንከሎ፡ በዚ ዓይነት ቫይረስ ዝተጠቐዐ ሕሙም ቅድሚ 16 ዓመታት እዩ ኣብ ህንዲ ተራእዩ ነይሩ። ብፓልዮ ቁጽሪ ሰልስተ ዝተታሓዘ ህጻን ኸኣ ቅድሚ ሸውዓተ ዓመታት ኣብ ሰሜን ናይጀርያ ተረኺቡ ነይሩ። ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ኣፍሪቃ ዶክተር ማትሺዲሶ ሞዪቲ "ፖልዮ ቁጽሪ ሰለስተ ካብ ዓለም ምጥፍኡ፡ ዓለም ንምጥፋእ ፖልዮ ኣብ እትገብሮ ዘላ ቃልሲ ዓቢ ዝላ እዩ፡ እንተኾነ በዚ ውጽኢት እዚ ክንዛነ የብልናን" ኢሉ። ዶክተር ማትሺዲሶ ሞዪቲ ሃገራት ንሕማም ፖልዮ ካብ ገጽ ምድሪ ንምጥፋ ክታበት ብዘይ ምቁራጽ ክካይዳ ብምምሕጻን፡ እዚ ሕማም ኣብ ዝረኣየሉ ቅልጡፍ ናይ ሓበሬታ ምልውዋጥ ክካየድ መልእኽቱ ኣመሓላሊፉ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ፓልዮ ቁጽሪ ሓደ ኣብ ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ጥራይ ከም ዘሎ እዩ ዝሕበር። እዚ ዓይነት ቫይረስ ኣብ 2016 ኣብ ናይጀርያ እውን ተራእዩ ነይሩ እዩ።