ኣሰናዳኢ ማዕረ-ቑመት: ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ ዘብሄረ ይሓ
"ፈርሃ ወደንገፀ ዲያብሎስ ማዕረ-ቁመት...እንትንበብ ዲያብሎስ ፀላኢ ሰናይ ዕልምልም ይርሕቕ" ይብሉ ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ ዘብሄረ ይሓ።
ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ ጥንታዊት ከተማ ይሓ ዘብቈለቶም ሊቀ ብርሃናት፡ ህንፃ ይሓ ክርእይ ዝመፀአ ጋሻ ማዕረ ቁመት ዓዲግኩም ተማልኡ ብምባል ይልለዩ። ብዛዕባ ጥንታዊ ህንፃ ይሓ ብቋንቋታት ትግርኛ፣ኣምሓርኛ፣ግእዝ ኣብ ዘይመለአ ድማ ብእንግሊዝኛ መብርሂ እውን ይህቡ። ማዕረ-ቑመት ብኸመይ ይሰናዳእ? "ማዕረ ቁመት ካብ ቈርበት ጤል ኣብ ዝተሰርሐ ብራና ብዝተፈላለየ ሕብሪ ቂሔ ፅልሚ ኣቃሚምካ ብምስልን ቃልን 'ሰብአቱ ሊቃነ መላእክት' ተፃሒፉ ንዝኣመነሉ ካብ ሽግርን ሕማምን ሓራ ዘውፅእ ፈውሲ እዩ" ብምባል የብርሁ። ብቑመት ናይቲ ዝተሰርሐሉ ሰብ ተሰናዲኡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ኣብ መንደቕ ይዝርጋሕ።ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ እቲ ብናይ ሰብ ቁመት ዝተቐረፀ ብራና ስም ክርስትና ናይቲ ሰብ ይፃሓፈሉ። ንዓመታት ወላ ይቀመጥ ኣይሃስስን። "ንኣብነት'' ኢሎም "በስጋ ኣምላክ በሲኦል በዚ ቃለ መለኮትከ አድህኖ ለገብርከ ገብረጀወርግስ" ዝብል ይሰፍሮ። ንጓለንስተየቲ እንተኾይኑ ድማ "ኣድህና ለአመትከ ንእከለ (ንኣብነት ወለተ ጻድቃን)" ስም ክርስትና ናይታ ሰብ ይግለፅ። "ንሊቀ መላኢክት ተገሊፁሎም'ዩ፤ካብ ምንቀኛ በዚ ትድሕኑ ተባሂሉ ተፃሒፉ'እዩ፤ ወንጀል ዘማርቆስ. . ." ምንባብ ቀፀሉ። ሓንቲ ማዕረ ቁመት ንምስራሕ ሓደ ወርሒ ይውድአሎም። "እዚ ብወለድና ብቕያት ምያት ዝፀንሐ እዩ፤ካብቲ ዝኣረገ ተቐዲሑ ዝተፀሓፈ ሓዱሽ ብራና እዩ። ንዓይ ኣብዚ ኣብ ይሓ መርጌታ ይስሃቅ እዮም ኣምሂሮምኒ" ይብሉ። ማዕረ ቁመት ኣብ መንደቕ ገዝኡ ዝሰቐለ ሰብ ዲያብሎስ ፀላኢ ሰናይ ድርኩዅት ቤቱ እውን ከምዘይረግፅ ሊቀ ብርሃናት ተረጊፆም ይዛረቡ። ህዝቢ ክከም እምነቱ የድሕን እዩ ዘዝበሎ ፈውሲ ከምዝጥቀም እሞ ድማ ከምዝሰርሐሉ ይምስክር። ማዕረ ቁመት ድማ ብፍላይ ኣብ ዓዲ ወሪድካ ኣብቲ ኖራ ዝተሓበፀ መንደቕ ቁም ንቑም ዘለግ ኢሉ ተዘርጊሑ ይረአ። ብእመት እቶም ሰብ ናብታ ገዛ ሕማምን መከራን ፀይሩ ክመፅእ ዝሓሰበ ፀላኢ ሰናይ እታ ስድራ ተወር ኢሉ ኣይኣቱን። ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ ሊቀ ብርሃናት ብኸመይ ይናበሩ? ሊቀ ብርሃናት: ማዕረ ቁመት ብምሻጥ ጥራሕ ኣይኰነን ዝሰርሑ፤ብማሕረስን ኣብ እንዳ ኣቡነ ሃፍፄ ብምግልጋልን እውን ናብረኦም ይደፍኡ። ዋጋ ሓንቲ ማዕረ ቁመት ክንደይ ኮን ይሸጥዎ? "ከከም መዓልቱ እዩ ዝውሰን፤ ከይተዋጋየ ዝኸፍል'ሎ፤ኣነ ግና 500 ቕርሺ እየ ዝትምና፤ንነብሰይ ዝበለ ድማ ይውስኸኒ" ኢሎም። ቅድሚ ሎሚ ብዙሕ ይሸጡ ምንባሮም ይዝክሩ። "ሎሚ ግና ሓደ ሓደ ቀናእተኛታት ከምዚ ዝበለ ክትፅሕፉ የብልኩምን ዝብሉ መናፍቃን ስለዘለዉ 'ከይትዕድጉ ኣየድሕንን' እናበሉ ስለዝፃረሩኒ ከምቲ ናይ ቀደም ኣይሽየጥን ዘሎ" ኢሎም። ማዕረ-ቁመት የሕውይ እዩ ኢሎም ዶ ይኣምኑ? "ብደንቢ የሕውይ፤ ብደንቢ ገይሩ እምበር። ክንደይ ውሉድ ዝሰኣና ፀዓዱ እኮ ወሊደን እየን። ታይ ዶ ኾይንካ? እዚ ሒዘን ከይደ ዝወለዳ ኣለዋ። ንኣዲስ ኣበባ እውን ወሲዶም ዝተጠቐሙ ኣለዉ። ዝኣመነ ከምዝሓዊ ግልፂ እዩ" ይብሉ ሊቀ ብርሃናት። እተን ፃዕዱ ብሳላ ማዕረ ቁመት ከምዝወለዳ ብኸመይ ኣረጋጊፅኩም? ዝብል ሕቶ ኣቕሪብናሎም:: "ብኣስተርጐምቲ ጥቕሙ ተነጊሩወን ሒዘን ምስ ከዳ ደሓር ብስራት ሰዲደን፤ገሊኤን ወዲ ሓደ ሓዲኤን ድማ ጓል ወሊደን ብስእሊ ገይረን መዘከርታ ሰዲደናለይ" ኣብ ይሓ ማዕረ ቁመት ብምስራሕ ሊቀ ብርሃናት ዳርጋ በይኖም ተሪፎም ነይሮም። ኣብዚ እዋን ግን ነቲ ስራሕ ዝወርሱ መናእሰይ ይቀላቐሉ ምህላዎም ይገልፁ። ንበል 'ኣቡነ ዘበሰማያት' ማዕረ ቁመት ከከም ቁመት ናይቲ ሰብ እዩ ዝስረሐሉ:: ንዓይ ዝኸውን ይህልዎም ዶ? "ንቀፃሊ ክንሰርሐልካ ንኽእል ኢና፤ግን እዝ እውን እኮ ምሳኻ ይኸይድ እዩ፤ይኸይድን ፈረቓን እምበር" ኢሎም ነታ ዕኹልል ኣቢሎም ኣብ ናይ ባዕላ ቦርሳ ሒዞምዋ ዝፀንሑ ማዕረ ቁመት መሽለጥ ኣቢሎም ቁመተይ ለኪዖም። ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ "እኳ ድኣስ ካባኻ ይነውሕ እምበር" ኢሎም ኣረጋጊፆም። "እዚ ግና ብናተይ ቁመት እየ ሓሲበ ሰሪሐዮ ነይረ፤ ዙሮ ዙሮ ግና ማዕረ ቁመት እምነት ዘለዎ ሰብ እዩ ዝጥቀመሉ። ተጠራጣራይ ሰብ ኣይሓውን፤ ክሕዞ እውን ኣይንደለን" ኢሎም ዓዅሊሎም ናብታ ቦርሳ መለሱዋ። ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ ን30ን 40ን ዓማውቲ ኣብ ህንፃ ይሓ ብትርጉም እውን ከምዘገልገሉ ይዛረቡ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ግና ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ናይ ባዕሉ ሰባት ኣሰልጢኑ ይሰርሕ'ሎ፤ ንዓይ ተሓሲሞምኒ ብምባል ቅርታኦም ይገልፁ። "ኣብዛ እንዳ ኣቡነ ሃፍፄ (ሓደ ካብቶም ትሳአቱ ቅዱሳን) ቀዳሳይ ወዳሳይ ኮይነ የገልግል ኣለኹ"። ሊቀ ብርሃናት ብርሃነ ገብረየሱስ የቐንየለይ። "ብሰላም የጋንየና፤ መን ኢኻ ዝበልካኒ ስምካ?" ግርማይ ገብሩ "ንበል ኣቡነ ዘሰማያት. . ."