ሶርያ፡ ዩኒቨርሲታት ብሕጽረት ምሁራዊ ዓቕሚ ሰብ ይሳቐያ
ኣብ ሶርያ ዘጋጠመ ኵናት ካብ ዝጅምር 8 ዓመቱ ኣብ ዝደፈነሉ፡ ኣብታ ሃገር ዝርከባ ዩኒቨርሲታት ብጉዳይ ብልሽውና፡ ዋሕዲ ምወላን ብፍልሰት ምሁራዊ ዓቕሚ ሰብን ይሳቐያ ከም ዘለዋ ጸብጻባት ሓቢሮም።
እዚ ኣብ ብከምብሪጅ ዩኒቨርሲትን ኣብ ስደት ዝርከቡ ሶርያውያን ምሁራትን ዝተገበረ መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ፡ ኣብ ሶርያ ዝርከባ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ በቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ግጭት ብሓያል ከም ዝተሃስያ የነጽር። ኵናት ሶርያ ድሕሪ ምጅማሩ ናብ ስደት ዘምርሑ ኣስታት 2000 ሶርያውያን መምሃራን ዩኒቨርሲቲ፡ እዞም ነዚ መጽናዕቲ ዘካየዱ ኣካላት ከም ዘዛረብዎም ይሕብሩ። ሓደ ካብዞም ኣብ ስደት ዝርከቡ መምሃራን ዩኒቨርሲቲ፡ ሓዉ ብጅሃዳውያን ሓይልታት እናተቐተለ ዘርኢ ተንቀሳቃሲ ስእሊ ከምዘሎ ሓቢሩ። እዚ ጸብጻብ፡ ብባይቶ ኣብ ሓደጋ ዘለዉ ምሁራት ( Council for At-Risk Academics [Cara]) ዝተካየደን ብብርጣንያዊ ትካል ዝተመወለን ኮይኑ፡ ጎኒ ጎኒ እዚ ብሰንኩ እዚ ኵናት ዝዓነወ መሳለጥያታት፡ ዝተፈጸመ ሰብኣዊ ግህሰትን ዝዘሐተለ ካሪክለምን ኣብ ዝብሉ ጉዳይትን መጽናዕቲ ኣካይዱ ነይሩ። እዚ መጽናዕታዊ ጸብጻብ፡ ኣብ 2017-2018 ኣብ ዘሎ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ከም ዝተካየደ'ውን ክፍለጥ ተካኢሉ። እዚ ጉጅለ መጽናዕቲ፡ ኣብ ቱርኪ ተሰዲዶም ዝርከቡ ን19 ሶርያውያን ምሁራት ኣብ ዘዛረበሉ ካብ እስላማዊ ጉጅለ ዝበጸሖም ማእሰርቲ ኣሰቃቒ ከም ዝነበረ'ዮም ገሊጾም። ሓደ ተመራማሪ'ውን ካብ ቤት ማእሰርቲ ድሕሪ ምውጽኡ "እንተረኪብናዮ ክንቐትሎ ኢና ምኽንያቱ ቦማባ ንኽንሰርሕ ኣይሓገዘናን" እናበሉ ብዛዕብኡ ይዛረቡ ከም ዝነበሩ ብሓደ ምሩኽ ከም ዝተነገሮ ሓቢሩ። ካልእ መምህር ዩኒቨርሲቲ'ውን፡ ኣቦ ሓሙሽተ ዝኾነ ሓዉ ከም ዝተቐተለ ሓቢሩ። እዞም ነዚ መጽናዕቲ ዘካየዱ ጁጅለ፡ ኣብ ውሽጢ ሶርያ ዝርከቡ ን117 ኣባላት ቤት ጽሕፈት ዩኒቨርሲትን ተምሃሮ ዩኒቨርሲትን ከም ዘዛረቡ'ውን ሓቢሮም። ሓደ ተምሃራይ "ኮፍ መበሊ ከም ዘየለ ንልዕሊ ክልተ ሰዓታት ደው ኢልና ኢና ንምሃር፡ ዝኾነ ዘመናዊ መሳለጥያ የለን፡ በቃ ፒሮን ሰሌዳን ጥራይ ሒዝና ኢና ተሪፍና" ኢሉ። ሓንቲ ኣብቲ መንግስቲ ዝቆጻጸሮ ከፋል ሶርያ እትርከብ ናይ ውልቂ ዩኒቨርስቲ ግን፡ ሰራሕተኛታት ዝተፈለየ ርእይቶ'ዩ ዘለዎም "ፋይናንስያዊ ምንጪ እዚ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት'ዩ ዘሎ" ይብሉ። ተምሃሮ ግዚኡ ብዘሕለፈ መስርሕ ትምህርቲ ንኽመሃሩ ይግደዱ ከም ዘለዉ ግን ምዕዝምዛማት ኣሎ።