ፕሬዚደንት ባይቶ ኤውሮጳ ጉዳይ ብሬክዚት `ብ12-ኣዋርሕ ንኽደናጎይ ሓሳባት ኣቕሪቡ`
ዓዲ እንግሊዝ ሰነ 2016 ኣብ ዘካየደቶ ረፈረንደም፡ 51.9 ሚኢታዊት ሃገሮም ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ክትወጽእ ክደምጹ ከለዉ፡ 48.1 ሚኢታዊት ድማ ኣይፋል ኢሎም።
ሕጂ ዳርጋ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት፡ እንግሊዛውያን በቲ ኣብ 2016 ዝወሰድዎ ስጉምቲ ዝተጣዕሱ ይመስሉ። ነቲ ናይ ምውጻእ መስርሕ ከደናጉይዎ ይርእዮ። ዓቃብ ሕጊ ኮክስ ከምዝበሎ ጉዳይ ብሬክዚት ንምውሳን ዳግማይ ረፈረንደም ንምክያድ ተኽእሎታት ከምዘሎ ገሊጹ። ሕብረት ኤውሮጳ ድማ ዓዲ እንግሊዝ ቅድሚ 12 ሚያዝያ መርገጺእ ከተንጽር ይሓቱ ኣለው። ነቲ መስርሕ ብቐጻሊ ምድንጓይ ከምዝየክእል ድማ ክግልጹ ይስምዑ። ፕሬዚደንት ባይቶ ኤውሮጳ፡ ዶናልድ ታስክ፡ መንግስቲ እንግሊዝ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ እትወጸሉ ግዜ ብ12 ኣዋርሕ ንምንዋሕ እማመ ከቕርብ ከምዝኾነ፡ ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ገሊጹ። እቲ ከቕርቦ ዝኾነ መደብ፡ መንግስቲ እንግሊዝ ካብቲ ሕብረት ቀልጢፋ ክትወጽእ ዘኽእላ ክኸውን ኢዩ እንተድእ ፓርላማ ነቲ ውዕል ኣጽዲቕዎ። እንተኾነ መራሕቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብቲ ዝመጽእ ሰሙን ዝካይድዎ ኣኼባ ክሰማምዑ ኣለዎም። ሰልፍታት ኮንሶርቫቲቭን ሌበርን ናይ ዓዲ እንግሊዝ ብዛዕባ ብሬክዚት ዝገብርዎ ዝርርብ ክቕጽልዎ ኢዮም። እንተድኣ እዘን ስልፍታት ኣብ ስምምዕ ዘይበጺሐን ድማ እቲ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ምውጻእ መስርሕ ክደናጎይ ``ተኽእሎታት ከምዘሎ`` ዓቃብ ሕጊ ዓዲ እንግሊዝ፡ ጆፍሪ ኮክስ፡ ንቢቢሲ ሓቢሩ። ብመሰረት እቲ መደብ፡ ዓዲ እንግሊዝ ብ12 ሚያዝያ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ክትወጽእ ኣለዋ። እንተኾነ ኣባላት ባይቶ ስጋብ ሕጂ ብዛዕባ ነቲ ናይ ምውጻእ ስምምዕ ኣየጽደቕዎን ዘለው። ቤት ጽሕፈት ቀዳመይቲ ምኒስተር ቴሬዛ መይ፡ እቲ ብሓሙስ [4 ሚያዝያ] ኣብ መንጎ ስልፍታት ኮንሰርቫቲቭን ሌበርን ዝተገብረ ``ቴክኒካዊ`` ዝርርብ ``ውጽኢታዊ`` ኢዩ ነይሩ፡ ሎሚ ዓርቢ`ውን ክቕጽል ምዃኑ ሓቢሩ። ዓዲ እንግሊዝ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ብዘይ ውዕል ንኸይትወጽእ፡ እቲ እትወጸሉ ዕለት ክናዋሕ ኣድላዪ ከምዝኾነ ቀዳመይቲ ምኒስተር ቴሬዛ መይ ገሊጻ። እዚ ናይ ቴሬዛ መይ ናይ ምንዋሕ ጠለብ፡ ብዙሓት መራሕቲ ሕብረት ኤውሮጳን ኣባላት ባይቶ ዓዲ እንግሊዛን እቲ ግዜ እንተዘይተናዊሑ ኣብ ንግድን ኣብ ወደባትን ሽግራት ክፈጠር ከምዝኾነ ገሊጾም። እንተኾነ፡ ኣባላት ባይቶ እቲ ምድንጓይ ነዊሕ ንኸይከውን ድልየቶም ከምዝኾነ ገሊጾም። እዚ ንምግባር ድማ ቴሬዛ መይን መራሒ ሰልፊ ሌበር፡ ጀረሚ ኮርብይን ኣባላት ባይቶ ቅድሚ 10 ሚያዝያ ብዛዕብዚ ንኸድምጹ ክሰማምዑ ኣለዎም። መታን መራሕቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብቲ ከካይድዎ ዝኾኑ ህጹጽ ኣኼባ ብዛዕባ ጠለብ ምንዋሕ ክዘራረቡ። መራሕቲ ኤውሮጳ ብዛዕባ ጉዳይ ምንዋሕ ዝተፈላለየ ኣረኣእያ ኣለዎም። እንተኾነ ፕሬዚደንት ባይቶ ኤውሮጳ፡ ዶናልድ ታስክ፡ ``ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሽግር ፍታሕ ከምዝረኸበ`` ንናይ ቢቢስ ናይ ኤውሮጳ ጋዜጠኛ፡ ካትያ ኣድለር ንነጊርዎ። እቲ ዶናልድ ኣዳልይዎ ዘሎ ኣገባብ ድማ ንሕብረት ኤውሮጳን ዓዲ እንግሊዝን ዝምችእ ከምዝኾነ ካትያ ኣድለር ገሊጻ። ንሕብረት ኤውሮጳ ድማ ካብ ቀጻሊናይ ዓዲ እንግሊዝ ናይ ምንዋሕ ጠለብ ከናግፋ ከምዝኽእል ካትያ ገሊጻ። እንተኾነ መራሕቲ ሓብረት ኤውሮጳ ነቲ ቀሪቡ ዘሎ ሓሳባት ብቕጽበት ኣይክቕበልዎን ኢዮም። ንኹሎም ክሰማምዖም ዝኽእል ባይታ ከናድዩ ኣለዎም። ዓድ እንግዝ ኣብቲ ናይ ግንቦት ናይ ኤውሮጳ ናይ ፓርላማ ምርጫ ክትወዳደር ምዃናን ዘይምዃናን ቅድሚ 12 ሚያዝያ ዘሎ ግዜ ከተፍልጥ ከምዘለዋ ሕብረት ኤውሮጳ ኣቐዲም ኣቢሉ ሓቲቱ ነይሩ። እንተዘየሎ እቲ ብቐጻሊ ዝቕርብ ናይ ምንዋሕ ጠለብ ዘይክእል ክኸውን ኢዩ ኢሉ እቲ ሕብረት። እቲ ኣብ መንጎ ኣባላት ሰልፊ ኮንሰርቫቲቭን ሌበርን ብሓሙስ ዝተኽእየደ ኣኼባ ዳርጋ ኣርባዕተ ሰዓትን ፈረቓን ወሲዱ። መራሒ ሰልፊ ሌበር፡ ጀረሚ ኮርባይን፡ እቲ ምስ ቴሬዛ መይ ዘካየድዎ ዝርርብ ኣብ ጉዳያት ምምሕያሻት ቅጥዒ ጉምሩክ፡ ምምዕርራይ ዕዳጋ፡ ውሽጣዊ ጸጥታን ካልእ ሕጋዊ ጉዳያትን ከምኡ`ውን ብዛዕባ`ቲ ምድማጽ ኣብ ጉዳይ ብሬክዚት ዘተኮረ ከምዝነበረ ንኣባላት ባይቶ ሰልፉ ኣብ ዝሰደዶ መልእኽቲ ገሊጹሎም። እንተኾነ 25 ኣባላት ባይቶ ሰልፊ ሌበር ንጀረሚ ኮርባይን ኣብዝሰደድዎ መልእኽቲ፡ ኣብቲ ብዛዕባ ብሬክዚት ዝግበር ዘሎ ዋጋ-ዕዳጋ ጉዳይ ካልእ ረፈረንደም ክልዓል ከምዘይብሉ ገሊጾምሉ። እንተኾነ ዓቃብ ሕጊ ኮክስ ብዛዕባ ካልእ ረፈረንደም ናይ ምክያድ ትኽእሎታት ምስተሓተ፡ መንግስቲ ካልእ ረፈረንደምማብ ጉዳይ ብሬክዚት ካልእይ ረፈረንደም ንኸካይድ ምቹእ ከምዝኾነ ንምርዳእ ልዑል ጸቕጢ ኣብ ልዕሊ`ቲ መንግስቲ ምክያድ ከምዘድሊ ገሊጹ።