ኣብ ዓለም፡ መዓልታዊ 137 ደቂ ኣንስትዮ፡ ብመጻምደንን ቤተሰበንን ይቕተላ
ኣብ ዓለም መዓልታዊ 137 ደቂ ኣንስትዮ፡ ብመጻምደንን ቤተ ሰበንን ይቕተላ ይብል መረዳእታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት።
እቲ ጸብጻብ ከምዝብሎ'ውን፡ ብልዑል ደረጃ ጓል ኣንስተይቲ እትቕተል ኣብ ገዝኣ'ዩ። ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝተቐትላ 87 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮን፡ ህይወት እተን ፍርቂ ብናይ ቐረባ ቤተሰበን እንትጠፍእ፡ 30 ሽሕ ብመጻምደን፣ 20 ሽሕ ድማ ብኣዝማደን ከምዝኾነ የመላኽት። ብደቂ ተባዕትዮ ዝፍፀም ቅትለት ልዑል'ዩ እቲ ውድብ ከምዝብሎ፡ ኣርባዕተ ዕጽፊ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ህይወተን ይሓልፍ። ብመሰረት እዚ መረዳእታ፡ ካብ 10 ቕትለት እቶም ሸሞንተ ብደቂ ተባዕትዮ ከምዝፍጸሙ'ዩ። ኮይኑ ግና፡ መቕተልቲ ካብ ዝፍጸሞም 10 እተን ሸሞንተ ደቂ ኣንስትዮ ኮይነን፡ እቲ ጥቕዓት ብኣፍቃሪአንን መጻምደንን'ዩ ዝፍጸም። "ቁጽሪ ብኣፍቃሪአንን መጻምደንን ዝሞታ ደቂ ኣንስትዮ ይውስኽ ዘሎ ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ'ውን ጽዕንቶ የብጽሕ'ዩ ዘሎ" ይብል እቲ ጸብጻብ። 40 ደቂ ኣንስትዮ፣ 21 ሃገራት፣ ሓንቲ መዓልቲ ካብ ሓደ ጥቅምቲ ኣቆጻጽራ ኣውሮጳውያን ጀሚሩ፡ ዝነበሩ ጸብጻባት መራኸብቲ ሓፋሽ ብምድህሳስ፡ ምስ ጾታ ብዝተትሓሓዘ ቁጽሪ ኣብ 21 ሃገራት ዝተቐትላ ደቂ ኣንስትዮ 47 እዩ። እዚኦም ምርመራ ይካየደሎም'ዩ ዘሎ። ገለ ሽፋን ሚዲያ ዝረኸቡ ጥቕዓታት..... ጁዲት ቼሳንግ፣ 22፣ ኬንያ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ፡ ጁዲት ቼሳንግን ሓፍታ ናንሲን ኣብ ማሕረስ'የን ነይረን። ኣደ ሰለስተ ቖልዑ ዝኾነት ጁዲት ምስ በዓል ቤታ ላባን ካሙረ ተፈላልያ፡ ስድርኣ ናብ ዝርከብሉ ከባቢ ክትምለስ ዝወሰነት'ያ። ክልቲኤን ኣሕዋት፡ መዓልታዊ ስርሐን ኣብ ዝሰርሓሉ እዋን ግን፡ ጁዲት ዝፈትሐቶ ሰብኣያ ቐቲሉዋ። ፖሊስ ከምዝበሎ ድማ፡ እዚ ውልቀሰብ ብማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ተቐቲሉ'ዩ። እዚ ጸብጻብ ሓዊሱ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ብመጻምደን ወይ ቤተ ሰበን ዝቕተላ ደቂ ኣንስትዮን ቁጽረን ይልዕል ኣሎ። ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ዝነበረ መረዳእታ ከምዘመላኽቶ፡ ኤዥያ ዝለዓለ ቁጽሪ ሒዛ ትርከብ ኾይና፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት 20 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ተቐቲለን'የን። ኔሃ ሻራድ ቻውዱሪ፣ 18፣ ህንዲ ኔሃ ሻራድ ቻውዱሪ ኣብ 18 ዓመታ፡ "ቅትለት ክብሪ" ተባሂሉ ብዝጽዋዕ ከይተቐተለት ከመዘይትተርፍ ይግመት። ንሳ ኣብ ዝተቐተለትሉ ግዘ፡ ምስ ኣፍቃሪኣ ዝተራኸብሉ ዕለት ተኽብር ነይራ። ኣብዚ ዕለት፡ ስድርኣን ሓደ ዘመድን፡ ናብ ገዛ ምስ ተመለሰት ብምቕታል ተጠርጢሮም'ዮም። ኣብዚ ጉዳይ ዝካየድ ምርመራ ዝቕጽል ዘሎ ኮይኑ፡ ስድርኣ ግን ዝቐረበሎም ክሲ ንክኽሕዱ ከምዝተዳለው ቢቢሲ ኣረጋጊጹ'ዩ። ብኣማኢት ዝቑጸራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ስድርአን ምስ ዘይፈቐደለን ወዲ ተባዕታይ፡ ሓዳርን ፍቕርን ብምምስራት ይቕተላ። እዚ ናይ ክብሪ (ኦነር ኪሊንግ) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ቅትለት፡ ስለዘይጽብጸብ ግና መረዳእታ ምርካብ ኣጸጋሚ'ዩ። ዘይናብ፣ ሴካንቫን፣ 24፣ ኢራን ዘይናብ ሴካንቫን በዓልቤታ ቀቲላ ብዝብል ብሰበስልጣን ኢራን'ያ ተቐቲላ። ዘይናብ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኢራን ኣኽረርቲ ካብ ዝኾኑ ስድራ ዝተወለደት ኮይና፡ ዘርኢ ኩርዲሽ ኣለዋ። ህጻን እንከላ ካብ ስድርኣ ጠፊኣ ዝኸደት ዘይናብ፡ ዝሓሸ ህይወት ንምርካብ ሓዳር መስሪታ። ኣመንስቲ ኢንተርናሽናል ከመዝገለጾ፡ በዓል ቤታ ኣካላዊ ጥቕዓት ስለ ዘብጽሐላ፡ ክትፋታሕ ብተደጋጋሚ'ኳ እንተሓተተት፡ ምላሽ ክትረክብ ኣይኽኣለትን፤ ፖሊስ'ውን ሕቶኣ ዕሽሽ እዩ ኢሉዎ። ኣብ 17 ዓመታ ድማ ሰብኣያ ብምቕታል ተኸሲሳ። ዘይናብ፡ እዚ ገበን ፈጺመ'የ ኢላ ክትኣምን ፖሊስ ብተደጋጋሚ ይገርፋ ነይሩ'ዩ ይብል ኣምነስቲ። እቲ ጸብጻብ ሓዊሱ፡ መጻምደን ዝቐተላ ደቂ ኣንስትዮ ልዑል ኣካላዊ ጥቕዓት ዝበጽሐን ደቂ ኣንስትዮ'የን ይብሉ። እዚ ጥቕዓት ዝፍጽሙ ደቂ ተባዕትዮ ድማ፡ "ክትቆጻጸር ምድላይ፣ ቅንእን ምፍልላይን" ደቂ ኣንስትዮ ንምቕታል ዘለዓዕሉዎም ምኽንያታት ከምዝኾኑ ተሓቢሩ። ሳንድራ ሉሲያ ሐመር ሞራ፣ 39፣ ብራዚል ሳንድራ ሉሲያ ሐመር ሞራ ምስ አጉያር ሪቤይሮ፡ ጓል 16 ዓመት እንንከላ ተመርዒዋ። ሰብኣያ ዝቐተላ ምስ ተፋትሑ ድሕሪ ሓሙሽተ ወርሒ'ዩ። ፖሊስ ንቢቢሲ ብራዚል ከምዝበሎ፡ ኣብ ክሳዳ ብካራ ተወጊኣ'ያ ሞይታ። እቲ ቐታሊ በዓልቲ ቤቱ ከምዝቐተለ ብስልኪ ብቪድዮ ቀዲሑ ተናዚዙ። ኣብዚ ቪድዮ፡ ኣፍቃሪቱ ካልእ ኣፍቃሪ ከም ዝሓዘትን ከም ዝከሓደቶን ይዛረብ። ክእሰር ከምዘይደልን "መንግስቲ ኣምላኽ ብሓባር ከምዝወርሱ" ብምግላጽ ኣብ መደቀሲ ክፍሎም ንርእሱ ቐቲሉ ተረኺቡ። ሜሪ ኣሚል፣ 36፣ ፈረንሳይ ሜሪ ኣሚል፡ ሰብኣያ ብዝነበረ ሴባስቲየን ቫይላት ብካራ ተወጊኣ'ያ ተቐቲላ። ክልቲኦም ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት'ዮም ተፋቲሖም። ንፖሊስ ቅድሚ ምዝራቡ ዝቐተላ ኮይኑ፡ ድሕሪ ውሱን መዓልታት ግን ንርእሱ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቐቲሉ ተረኺቡ። ዋላ'ኳ፡ እዞም ዜናታት ቅትለት ብሚዲያ ይቕረቡ፡ ሞት ቁጽረን ብወግዒ ዘይፍለጣ ደቂኣንስትዮ ግና ሽፋን ኣይረኸበን። ሪፖረተር፦ ክሩፓ ፓዲ ፕሮዲውሰር፦ ጆርጊና ፔርስ ምርምር፦ ቢቢሲ ሞኒተሪንግ