እልልታ ሳሙኤል፡ ኣብ ናይ ኮሮናቫይረስ ክፍሊ ጽዑቕ ክንክን እትሰርሕ ኤርትራዊት
ኣብዚ ከቢድ ናይ ኮሮና ቫይረስ እዋን እቶም ኣብ ቅድመ ግንባር ተሰሊፎም ንሕሙማት ዝከናኸኑን ዝኣልዩን ዘለው እቶም ኣብ ዓውደ ሕክምና ዝሰርሑ ሰባት እዮም። እቶም ኣብ ሰላምን ጸገምን፡ ኣብ ጭንቅን ራህዋን ንህዝቢ ብሞየኦም ኸገልግሉ ዝመሓሉ ሰራሕተኛታት ሕክምና ማሕለኦም ዓቂቦም ብሰብኣዊ ሓልዮትን ርህራሀን ንህዝቢ የገልግሉ ብምህላዎም ዜጋታት ነብሲ ወከፍ ሃገር ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ ከም ጀጋኑኦም የድንቑዎምን የኽብሩዎምን ኣለው።
እልልታ ሳሙኤል ብሓቂ እውን ኣኽብሮትን ኣድናቖትን ዝግበኦም እዩ። እታ ብሞያኣ ኣብ ቅድመ ግንባር ተሰሊፎም ምስ ዝሰርሑ ሞያውን ሕክምና እትሰርሕ ዘላ ፋርማሲስት መንእሰይ እልልታ ሳሙኤል፡ ንባዕላ ኣብቲ ብኮሮና ቫይረስ ንዝተጠቕዑ ሰባት ኩለንትናዊ ደገፍ ኣብ ዝህብ ኣይሲ-ዩ እናሰርሐት፡ ነቶም ሓቢሮማ ዝሰርሑ ሓካይም ነርሳትን ኣማኸርትን ዘለዋ ኣድናቖት ልዑል እዩ። "ውሑድ ሰዓት እናደቀሱ ለይትን ቀትርን ንሕሙማቶም ዝከናኸኑን ዝሕሉውን ዘለው ሰራሕተኛታት ሕክምና - ገሊጽካ ዘይውዳእ ኣድናቖት እዩ ዘሎኒ። ንሳቶም ንዓይ ተጋደልቲ እዮም" ክትብል ትገልጾም። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ሓካይምን ሰራሕተኛታት ሕክምናን ንዘጋጠሞም ቅልጡፍን ቀዛፍን መጥቃዕቲ ክምክቱ ኣብ ዝተፈለላያ ሃገራት፡ ብዙሓት ሓካይምን ነርሳትን ከምዝሞቱ ጸብጻባት ሰኒዶሞ ኣለው። እታ ኣብ ሓደ እዋን ብሕክምናዊ ኣገልግሎታን ብቕዓታን ካብ ኤውሮጳ ኣብ ሳልሳይ ደረጃ እትስራዕ ዝነበረት ብለበዳ ኮሮና ቫይረስ ተጠቒዓ ከቢድ ህልቂት ዘጋጠማ ዞቦ ሎምባርድያ፡ ሰሜናዊ ክፋል ኢጣልያ፡ ክሳብ መወዳእታ መጋቢት ኣስታት 50 ዶክተራት፡ ንሕሙማት እናሓገዙ በቲ ቫይረስ ተለኺፎም ከምዝሞቱ ሃገራዊ ፈደሬሺን ሓካይምን ዴንቲስትን ዓዲ ጥልያን ምግላጹ ዘ ኢንደፐንደንት ሰፊሩ ኣሎ። እልልታ ሳሙኤል እቲ ለበዳ፡ ጸኒሑ፡ ናብ ብዙሓት ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ምስተዘርገሐ ዳርጋ ማዕረ እቲ ዕለታዊ ኣብ ጥልያን ዘጋጥም ዝነበረ ሞትን ቅዝፈትን የኸትል ኣሎ ስለዘሎ ዓለም ብዓለሙ በዚ ሕማም ተጨናኒቑ፡ በረራታት ነፈርቲ ተቛሪጹ ምንቅስቓስ ተሽከርከርትን ሰባትን ተደሪቱ ዳርጋ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም ኣብ ዕጽዋ እየን ዘለዋ። እቲ ውሃን ቻይና ዝተኸስተ ቫይረስ ብኽንድዚ ፍጥነትን ቅልጣፈን ኣብ መላእ ዓለም ተላቢዑ ክሳዕ 150 ሽሕ ሰባት ክቐዝፍ እዩ ዝብል ግምት ዝነበሮ ሰብ ዝነበረ ኣይመስልን። ዓለማዊ ውድብ ጥዕና ዝርገሐን ፍጥነትን እቲ ሕማም ምስተዓዘበ ቁሩብ ጸኒሑ'ዩ "ዓለማዊ ለበዳ" ክብል ሰምዩዎ። እዛ ኣብ ቅድመ ግንባር ሕክምና ተሰሊፋ ብሞያኣ እትዋሳእ ዘላ እልልታ እውን " ኣብቲ ፈለማስ ብዙሕ ኣይተገደስኩሉን" ክትብል ዳሕራይ እቲ ሕማም ብፍጥነት ክዝርጋሕን ሰብ ብጃምላ ክመውትን ምስ ጀመረን እቲ ትሰርሓሉ ዝነበረት ናይ መጥባሕቲ ሆስፒታል ኣብ 24 ሰዓታት ስርሑ ደው ኣቢሉ ናብ ኢንተንሲቭ ኬር ምስተቐየረን ኣብቲ ቦታ ተመዲባ ከተገልግል ምስተነግረትን ግን ከምዝተሻቐለት ትሕብር። ካብታ ብኮሮና ቫይረስ ዝተሰነፉ ኣዝዩ ልዑል ሓገዝ ዘድልዮም ሕሙማት ዝተቐበሉላ ዕለት ከኣ ነቲ ቦታ ከም ዓውደ ኩናት ትገልጾ። "ኩሉ ሞያዊ ህይወት ንምድሓን ሸበድበድ'ዩ ዝብል። ሓኪሙ፡ ነርሳት፡ ኮንሳልታንትስ ኩሉ እዩ ዝጓየ፝" ብማለት ነቶም ለይትን ቀትርን ኣብቲ ዕማም ተጸሚዶም ዝሰርሑ ሞያውያን ዘለዋ ልዑል ኣድናቖት ትገልጽ። እልልታ ንባዕላ ኣዝማ ኣለዋ። ይኹን እምበር ብዘለዋ ሰብኣዊ ሕልና ነቲ ምሒላ ዝኣተወቶ ሞያ ኣኽቢራ ብዓቕማ ትውፈ ኣላ። " ነቶም ሓገዝና ዝጽበዩ ሕሙማት፡ ኣቦይ፡ ኣደይ፡ ሓወይ ወይ ሓፍተይ ሓወቦይ፡ ሓትነይ፡ ኣሞይ እንተዝኾኑ እንታይ ምገበርኩ" ትብል እሞ ነብስኻ ረሲዕካ ሓገዝካ ከተበርክተሎም ትውፈ ክትብል ምስ ሕሙማታ ዘለዋ ምድንጋጽ ትገልጽ። እልልታ ሳሙኤል ኮቪድ-19 ኣብ ምሉእ ዓለም ተላቢዑ ብዙሕ ሰብ ቀቲሉን ገና ይቐትልን ኣሎ። ዓለማዊ ውድብ ጥዕና ኮነ ብዛዕባ ቫይረስን ዓይነታቶምን ኣገባብ ኣመሓላልፎኦምን ዝመራመሩ ሳይንቲስት እታ መሰረታዊት መከላኸሊ ኣገባብ እዚ ሕማም፡ አእዳውካ ብግቡእ ምሕጻብን፡ በእዳውካ ዓይንኻ፡ ኣፍንጫኻን ኣፍካን ዘይምትንካፍ እዩ። ዝምልከቶም ሰበ-ስልጣንን ኣመሓደርትን ከኣ ብምኽሪ ሞያውያን ተደጊፎም ሰባት ኣኣብ ቤቶም ክዕጸውን ንህዝቢ ኣገልግሎት ንምሃብ ኣብ ዝግበር ዝኾነ ይኹን ዓይነት ምንቅስቓስ ከኣ ክሳብ ክልተ ሜትሮ ተረሓሒቕካ ክትግብር ይምዕዱ ኣለው። እልልታ እውን ነቲ ምኽሪ እቲ እያ ትደግም - ግን ምሕጽንታ ትውስኸሉ። "በጃኻትኩም…. በጃኻትኩም… እቲ ሞያውያን ዝህቡና ምኽሪ ንስማዕ፡ ነዚ ቫይረስ ብኸምኡ ጥራሕ ኢና ክንገጥሞ ዘሎና!' ትብል። ምኽንያቱ እቲ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ብቕልጡፍ ዝመሓላለፍን ብጭካነ ንስርዓተ ምስትንፋስ ዘጥቅዕ ሕማም ግዜ ኣይህብን እዩ። ኣበይ፡ መዓስ፡ ይረኽበኒ ስለዘይበሃል ብዝተኻእለ መጠን ልዑል ጥንቃቐ ክግብር ይግባእ ይብሉ ሞያውያን ደጊሞም ደጋጊሞም። ነቲ ከም ኩሎም ዓሌታቱ፡ ብኣዝዩ ዝተራቐቐ ክቡር ማይክሮሶኮፕ እምበር ብተራ ማይክሮስኮፕ ክረአ ዘይክእል ኮቪድ-19 ዝተሰምየ ካብ ሜንካዕ ከምእተመሓላለፈ ዝንገረሉ ብምትንኻፍን ብምህንጣስን ብከም ሰዓል ዓይነት ዝመሓላለፍ ቫይረስ፡ ንዕኡ ዝከላኸል ክታበት ኮነ ዝፍውስ መድሃኒት ክሳብ ዝርከብ እታ እንኮ ዘላ ኣማራጺት እቲ ተደጋጊሙ ዝንገር ዘሎ ምኽሪ ሞያውያን ጥራሕ እዩ። እቲ ኣብ ገዛኻ ተዓጾ ዝብል መምርሒ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መከላኸሊ ናይዚ ለበዳ ኮይኑ፡ እቲ ሕማም ቀልጢፉ እናተላብዐ ከይጋደድ ምእንቲ መራብሒ ምኽንያታት ብምግታእ ንትካላት ጥዕናን ዝምልከቶም ሳይንቲስትን ግዜ ንምሃብ ተባሂሉ ይግበር ምህላው እልልታ ትሕብር። እታ ሰባት እናኽሞቱ እትጭነቕ እዝስ ኣይሰግራን እዩ ክትብሎ ዝጸንሐ ሰብ ሓውዩ ክበራበር ክትርእዮ እንከላ ሓዲሽ ቖልዓ ከምዝተወልደ ብተስፋ ከምእትበርህ ትገልጽ እልልታ ነቶም ነዚ ቫይረስ ዓጢቖም ዝቃለሱዎ ዘለው ሰራሕተኛታት ሕክምና " ተጋደልቲ እዩም!" ክትብል ኣድናቖታ ትገልጸሎም። እዚ ቫይረስ እዚ ነተን ምዕቡላት ዝበሃላ ሃገራት ምዕራብ ኣመሪካን ኤውሮጳን እኳ ምስ ኩሉ ሰብኣውን ንዋታውን ዓቕምታተን ክሳብ ክንድዚ ዘጨነቐን ኣብተን ብቑጠባ ዘይማዕበላ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብታ ተወሊዳ ዝዓበየትላ ኤርትራን ጎረባብቲ ሃገራትን እቲ ሕማም ከይላባዕ'ሞ ከቢድ ሓደጋ ከየስዕብ ህዝብን ዝምልከቶም ኣካላትን ካብ ሕጂ ኣትሒዞም ልዑል ጥንቃቐን ምድላውን ኪገብሩ ትምሕጸን። ኣብ መወዳእታ እዚ ቫይረስ እዚ መዓልቱ በሊዑ ክሓልፍ ምዃኑ ብምግላጽ ካብዚ ድሮ ንምስክሮ ዘሎና ከቢድ ሃስያ ዝገደደ ስምብራት ከይገድፈልና ምእንቲ ነቲ ብሞያውያን ዝንገረና ምኽሪ ክንትግብር ሓደራ ትብል።