ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ዓለማዊ ውድድር
ሰንበት 17 መስከረም ኣብ ከተማ በርገን - ኖርወይ ዝፈለመ ሻምፕዮን ጽርግያ ቅድድም ብሽክለታ ዓለም 2017፡ ልዕሊ 300 ሚልዮን ህዝቢ ብመሳኹቲ ቲቪ እናተኸታተልዎ ዉድድሩ ከሰላስል ድሕሪ ምቕናይ፡ ትማሊ ሰንበት 24 ተዛዚሙ።
ኤርትራዊያን ተወዳደርቲ ብስክሌት ዓወት ሓፊሶም። እዚ ንኣስታት ሓደ ሰሙን ክካየድ ዝቐነየ ዉድድር፡ ብሱሉሳዊ ዓወት ስሎቫክያዊ ፒተር ሳጋን ተዛዚሙ። ኖርወጅያዊ ኣለክሳንደር ክሪስቶፍን ኣዉስትራልያዊ ምካኤል ማቲዉስን ካልአይን ሳልሳይን ኮይኖም መዳልያን ነሓስን ዝተዓወቱ ተቐዳደምቲ እዮም። ዝናብን ቁርን ዝበዝሖ ኩነታት ኣየር ዉን ካብቶም ንተቐዳደምቲ ክብድሁ ዝኽእሉ ተባሂሎም ዝተጠቕሱ ረቛሒታት እዮም ነይሮም። ኣብዚ ኤርትራ ብሰለስተ ተቐዳደምቲ ዝተወከለትሉ 267.5 km ዝሸፈነ ናይ መዛዘሚ ዉድድር፡ ኣማኒኤል ገብረእግዚኣብሄር ብዝተፈላለየ ምኽንያት ዉድድሩ ዘቃረጸ ተቐዳዳማይ ክኸዉን እንከሎ፡ ናትናኤል ብርሃነ መበል 84፡ መኽሰብ ደበሳይን ከአ መበል 175 ደረጃ ብምሐዝ ውድድሮም ዛዚሞም። እቲ ዉድድር ዝተፈላለየ ደረጃታት ዘካተተ ብምንባሩ፡ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ፡ ብናይ ትሕቲ 23 ዓመትን ልዕሊ 23 ዓመትን ብጠቕላላ ብትሸዓተ ተቐዳደምቲ ተሳቲፋ ነይራ። መኽሰብ ደበሳይ፡ ኣማኑኤል ገብረእግዚኣብሄር፡ ከምኡ ድማ ናትናኤል ብርሃነን ሜሮን ተሾመን፡ ንሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ኣብ ናይ ዓበይቲ ልዕሊ 23 ዓመት ወኪሎም ተሳተፎም። ዓወት ሃብቶም፡ ዘመንፈስ ሰለሙን፡ ሳይሞን ሙሴ፡ መሓሪ ተስፋጼንን ሜሮን ኣብርሃምን ከአ ኣብ ውድድር ትሕቲ 23 ዓመት ተሰሊፎም ተቐዳዲሞ። ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ኣቶ ሳምሶም "ተቐዳደምትና ምስ ኩነታት ኣየር ኤውሮጳ ዉድድር ክኸብዶም ከምዝኽእል ግምት እኳ እንተነበረና፡ ብተዛማዲ ከምቲ ዝፈራሕናዮ ከይኑ ኣይጸንሐን። እቶም ኣብ ትሕቲ 23 ዓመት ዝተሰለፉ ተቐዳደምትና ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት፡ ዓቢ ዓለም ለኻዊ ዉድድር ንፋልማዮም ተሳቲፎም ዘመዝገብዎ ዉጽኢት ኣዝዩ ጸቡቅን ዘተባብዕን እዩ'' ብምባል ትዕዝብቱ ይገልጽ። ቕርጺ መሬት ሃገረ ኖርወይ ጎቦታት ዝበዝሖ ብሙኻኑ ተረርቲ ዓቐበታትን፡ ጸበብቲ ጽርግያታትን ንኹሎም ተቐዳደምቲ በዳሂ ኸምዝኸዉን ብአግኡ ርዱእ እዩ ነይሩ። ቀጺሉ ኣቶ ሳምሶም፡ "ተቐዳደምትና፡ ብዘይካ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ሓደ ሓደ ኣፍሪቃዉያን ሃገራትን ዘካየድዎ ዉድድር እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ክሊማን ዓቢ ዓለም ለኻዊ ዉድድርን፡ ምስ ኣዝዮም ብደረጃ ዓለም ስሙያት ዝኾኑ ተቐዳደምቲ ተሳቲፎም ኣይፈልጡን እዮም። ብፍላይ ኣብቲ ብዓርቢ ዝተኻየደ ናይ ጽርግያ ዉድድር ዓቢ ሸፈነ ማዕከናት ዜና ረኺብናን፡ ጽቡቐ ተወዳዳርነት ኣርኢናን" ብምባል ወሲኹ የብርህ። ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታን ኣሰልጠንትን ኣብ በርገን ኖርወይ ኣብ ናይ ትሕቲ 23 ዓመት፡ ዓወት ሃብቶም ኣብቲ ዝሐለፈ ሮቡዕ ዝተኻየደ ወድድር ዝበለጸ ተቓላሳይ ማለት ኣግረሲፍ ራይደር ዝብል ቅጽል ከምዝተዋህቦን፡ ኣብ ታሪኸ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ንፈለማ ግዜ ቐያሕ ማልያ ከምዝተዓወተ እዉን ተፈሊጡ። ተቐዳደምቲ ዳይመንሽን ዳታ ኦሎምፒካዊ ተቐዳዳማይ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን ኣብ ከምዚ ብደርጃ ዓለም ስሙያት ተቐዳደምቲ ዝተሳተፍዎ ዉድድር ዘይምስታፎም ከብርህ እንከሎ ድማ፥ "ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት ኮነ መርሃዊ ቅዱስ፡ ኣብዚ ዉድድር ክሳተፉ እዩ ነይሩ እቲ መደብ። ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት፡ ዝሓለፈ ወርሕን ፈረቓን ኣቢሉ ኣብ ቱር ኦፎስትራ እናተወዳደረ ወዲቑ ኣጻብዐቱ ስለዝተሰብረ፡ መጥባሕቲ ገይሩ ኣብ ትሕቲ ክንክን ሕክምና እዩ ዘሎ" ኢሉ። መርሃዊ ቅዱስ ዉን ብተመሳሳሊ ኣብ ውድድር ቮላታ እስጳኛ ወዲቑ፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ ኣብ ዓንካር-ዓንካሪቱ ብዘጋጠሞ መንቃዕቲ ዓጽሚ፡ ንሐደ ወርሒ ካብ ጸወታን ልምምደን ርሒቁ ከምዝርከብ ወሲኹ የብርህ። ልዑል ብቕዓት ክሮኖሜተር ከምዘለዎ ዝንገረሉን፡ ኣብ ዝሐለፈ ናይ ዉሽጢ ሃገር ክሮኖሜተር ዝተዓወተን መኽሰብ ደበሳይ፡ ብዘጋጠሞ ናይ ቪዛ ምድንጋይ፡ ኣብ መዛዘሚ ውድድር እዩ ኣርኪቡ። መኽሰብ ደበሳይ ብዛዕባ'ዚ ብዝምልከት ኣቶ ሳምሶም፡ "ኩሎም ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ን12 መዓልታት'ዩ ቪዛ ተዋሂብዎም። መኽሰብ ደበሳይ ምስ ካልኦት ክለባት ብዘለዎ ናይ ፕሮፈሽናል ዉድድር ግን፡ ን6 ወርሒ ዝጸንሕ ቪዛ የድልዮ ስለዝነበረ'ዩ ተደናጉዪ" ክብል ነቲ ምኽንያት ኣብሪሁ። ተክኒካዊ ኣድቫይዘር ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ፡ ኣቶ ሳምሶም ሰለሞን ድቢ ብወገኑ፡ "ኣብ ዝሐለፈ ዓመት ብናይ ልዕሊ 23 ዓመት ካብ ኣፍሪቃ ቀዳመይቲ ካብ ዓለም ድማ መበል 29 ስለዝወጻእና፡ ብሰለስተ ተቐዳደምቲ ክንሳተፍ እዩ ተፈቂዱልና። እዚ ማለት፡ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ዓስራይ ዝወጸኣ ብትሽዓተ፡ ካብ ዓስራይ ክሳብ ዕስራ ብሸድሽተ፡ ካብ ዕስራ ክሳብ ሰላሳ ዝወጽኣ ሃገራዉያን ጋንታታት ከኣ ብሰለስተ ክሳተፋ ስለዝተወሰነ እዩ። ሜሮን ተሾመ ኣብ ናይ ኣፍሪቃ ናይ ክሮኖሜተር ዉድድር ቀዳማይ ስለዝወጽአ ብቐጥታ ኣብዚ ዉድድር ክንሳተፍ ተፈቒዱልና" ኢሉ። ብኤርትራዉያን ዝተገብረሎም ደገፍን ኣቀባብላን፡ ዘሐጉስ ምንባሩ ከኣ ምስጋንኡ ሓዊሱ ገሊጹ። እዚ ምስ መግዛእቲ ጣልያን ከምዝአተወ ዝንገረሉ ዓወደ ስፖርት፡ ኣብ ኤርትራ ዝሰፈሐ ተቀባልነትን፡ ብዙሐት ሰዓብቲ ከምዘለውዎን ይፍለጥ። ኦሎምፒካዊ ተቐዳዳማይ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት ኣብቲ ኣብ 2012 ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ኦሎምፒክ ተሳቲፉ መበል 74 ደረጃ ከምዝሐዘን፡ ኣብ ቱር ደ ፍራንስ 2015 ዉን ናይ ዓቐብ ነጠብጣብ ማልያ ዝተኸድነ ኣፍሪቃዉን ምኻኑ ይፍለጥ። ብዘይካ'ዚ ዉን ኣብቲ ብ UCI ዝተሰርዐ ዙር ርዋንዳ 2010-2011፡ ቀዳማይ ኮይኑ ዝተዓወተን ካልእ ብዙሕ ኣህጉራዉን ሃገራዉን ሽልማታት ዝዓተረ ብሉጽ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ምኻኑ ሰነዳቱ ይሕብሩ። ኣብ 1956 ኣብ መልበርን ኣዉስትራላያ ኣብ ዝተኻየደ ኦሎምፒክ ዝተሳተፉ ኤርትራውያን ከምዘለዉኸ ትፈልጡ ዶ? ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝነበረትሉ ቅድሚ 61 ዓመታት፡ ኣብ 1956 ኣብ ዝተኻየደ ኣህጉራዊ ውድድር፡ ኤርትራውያን መስፍን ተስፋይን ጸሃየ ባህታን ከምኡ እውን ኢትዮጵያዊ ጉሬሙ ደምቦባ ንጉሰ መንግሰቱን ተሳቲፎም ነይሮም። ንጉሰ መንግስቱ ግን ውድድሩ ክውድእ ኣይከኣለን።