ኢዘዲን ካሚል፡ ወናኒ 27 ምህዞታት ዝኾነ ወዲ 17 ዓመት ኢትዮጵያዊ
ኣብ ነብሲ ወክፍ ስጉምትና ብጸሓያዊ ጸዓት ንሞባይል 'ቻርጅ' ከግብር ዝክእል ጸዓት ዝእክብ ሳእኒ፤ ኣብ ከባቢና ናይ ባርዕ ሓደጋ ምስ ዘጋጥም መጠንቐቕታ እተመሓላልፍ ኣብ ጀሪካን ዝገጠመት ሞባይል፤ ኣብ ገዛና ዝርከብ ብጋዝ ዝሰርሕ መብሰሊ መግቢ፡ ከየጥፋእናዮ ረሲዕናዮ ምስ እንወጽእ፡ ብሞባይልና ከነጥፍኣሉ ዘኽእል ቴክኖሎጅን ካልኦት 23 ምህዞኣዊ ስርሓትን ዝሰረሐ'ዩ ኢዘዲን ካሚል።
ኢዘዲን ካሚል ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ምስክር ወረቐት እናተረከበ ነዚ ስራሕ ወዲ 14 ዓመት እንከሎ ከም ዝጀመሮ ዝሕብር ኢዘዲን ካሚል፡ ሕጂ ወዲ 17 ዓመት ኮይኑ ክሳብ ሕጂ 27 ዝኮኑ ዝተፈፈላለዩ ምህዞታት ኣበርኪቱ ኣሎ፤ ነቲ ሓሳብ ካበይ'ዩ ዘመንጭዎ? ነዚ ክሰርሕከ እንታይ እዩ ደፋፊእዋ? ንመጻኢከ እንታይ ሕልሚ ኣለዎ? ኢዘዲን ካሚል ኢዘዲን ተማሃራይ ዩኒቨርስቲ ወልቂጤ ኮይኑ ኣብ ጉብረ እትባሃል ምምሕዳር ከባቢ ወልቂጤ'ዩ ዓብዩ። ካብ ወዲ 14 ዓመት እነከሎ ዝጀመሮ ምህዞኣዊ ስርሓት ከኣ ዝተፈላለየ ምስክር ወረቐት ክረክብ ክኢሉ'ዩ። እቲ ዝዓበየሉ ከተማ ካብ ኢንተርኔት ዝርከቦ ከባቢ ዝርሓቐ'ዩ፡ ሕጽረት ላፕ ቶፕን ጥረ ነገራትን ተደማሚሩ ግን ተስፋ ኣየቁረጾን። ካብ ከባቢኡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምኻድ ካብ መርካቶ ብሕሱር ብዝረኽቦ ደቐቕቲ ነገራትን ተሓጊዙ ንውጥናቱ ከሰላስል ህርዲግ ይብል። ኢዘዲን ካሚል፡ "ሰብ ዝኮነ ነገር ንኽምህዝ ካብቲ ዘለዎ ሕጽረት እዩ ዝጅምር" ብምባል ጸገማቱ ምንጪ ሓሳባቱ ምኻኖም የብርህ። ካብ ሳእኒ 'ቻርጅ' እተግበር ሞባይል ምህዞኣዊ ስርሓት ኢዘዲን ካሚል ምሉእ መዓልቲ ካብ ገዝኡ ብስራሕ ወጺኡ ዝውዕል ውልቀ ሰብ፡ ዋላ ድኣ ሞባይሉ ንግሆ ይምልኣያ'ምበር ኣማስይኡስ ምውዳኣ ኣይተርፋን'ዩ። ንግሆ ተሃዊኽና ሻሂ ከነፍልሕ ዝወላዕናያ ጋዝ፡ ከየጥፋእናያ ብተብተብ ካብ ገዛ ክንወጽእ ንኽእል ኢና፡ ድሕሪ'ዚ እቲ ክመጽእ ዝኽእል ሓሲብናሉዶ ንፈልጥ? እዞም መዓልታዊ እሰላስሎም ንጥፈታት ከቢድን ፎኪስን ሳዕቤናት ኣለዎም፡ ኢዘዲን ካሚል ከኣ ነዚ ብምዕዛብ መፍተሒ ይኾኑ'ዮም ዝበሎም ምህዞታት ኣዳልዩ ኣሎ። ካብ ሳእኒ ቻርጅ እትገብር ሞባይል። ብጸሓያዊ ጽዓት እትንቀሳቐስ ብሸክለታ። ኣብ ከባቢና ናይ ባርዕ ሓደጋ ምስ ዘጋጥም መጠንቐቕታ እተመሓላልፍ ኣብ ጀሪካን ዝገጠመት ሞባይልን ካልእን። ኢዘዲን ካሚል፡ 27 ዝተፈለለዩ ምህዞኣዊ ስርሓት ዘበርከተ መንእሰይ ኮይኑ ንገለ ካብኡ ኣብዚ ስእሉ ምዕዛብ ይከኣል። ኢዘዲን ካሚል፡ 27 ዝተፈለለዩ ምህዞኣዊ ስርሓት ዘበርከተ መንእሰይ ኮይኑ ንገለ ካብኡ ኣብዚ ስእሉ ምዕዛብ ይከኣል። 'ሰብ ጸገሙ ንምፍታሕ'ዩ ዝምህዝ' ሰብ ጸገሙ ንምፍታሕ'ዩ ዝምህዝ ዝበል ሓሳብ ዘለዎ ኢዘዲን ካሚል፡ ሓደ መዓልቲ ሞባይሉ ቻርጅ ክትብር ኣብ ገዛ ገዲፍዋ ከይዱ ምስ ተመለሰ ዘጋጠሞ፡ ነታ ብጀሪካን ዝሰርሓ ምህዞኣዊ ስርሓት መበገሲት ከም ዝኾነቶ'ዩ ዝሕብር። "ምስ ተመለስኩ ጎሮቤትና ብሓዊ ተሃሚኹ ጸኒሑኒ፡ መጀመርታ ሰንቢደ፡ ሰብ ነቲ ሓዊ ከጥፍእ ክጓየ እንከሎ ኣነ'ውን ሓገዘይ ኣበርኪተ" ድሕሪ ምባል፡ ነታ ቻርጅ ክትገብር ዝገደፋ ሞባይሉ ብምዝካር፡ ናይ ባርዕ ሓደጋ ኣብ ዘጋጥመሉ ከመይ ኣቢላ መልእኽቲ ከተመሓላልፍ ከም እትኽእል ኣብ ምሕሳብ ኣተወ። ነቲ ዝሓሰቦ ናብ ተግባር ንምልዋጥ፡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ብርቱዕ ትኪ ምስ ዝፍጠር ናብቲ ከባቢ ዝርከቡ ኣጥፋእቲ ሓዊ ቀጥታዊ መልእኽቲ ክመሓላለፈሉ ዝኽልእ ኣገባብ ኣብ ምጽናዕ ተሰጋገረ። ብድሕሪ እዚ፡ እታ ቴሌፎን ናብ ዋና ገዛን ናብ መጥፋእቲ ሓዉን ቀትታዊ መልእኽቲ ተመሓላልፍ ገይሩ ከኣ ሰረሓ። ነዚ ምህዞ እዚ 'ኤክስ ፋየር' ዝብል ስያመ እየ ሂብዎ። "ሓደጋ ባርዕ ኣብ ዘጋጥመሉ ዝተፈለካለየ ተግባርት እዩ ዝኽሰት፡ መጀመርታ ናብ ጎሮባብቲ ርድኡና ዝብል መልእኽቲ ይመሓላለፍ፡ ብምቅጻል ናብ ዋና ገዛን ናብ መጥፋእቲ ሓውን ባርዕ ከም ዝጋጠመ ዝሕብር ደወል ይልኣኽ፡ እዚ እናኾነ እንከሎ፡ ካብቲ ጀሪካን ናብቲ ሓዊ ካርቦን ዳይኦክሳይድ ብምንጻግ ነቲ ሓዊ ንምጥፋእ እትቃለስ ምህዞኣዊ ስርሓት'ያ"ይብል። ኢዘዲን ካሚል፡ በዛ ምህዞ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኢምባሲ ኣሜሪካ ኣፍልጦን ምስከር ወረቐትን ከም ዝሃቦ ይዛረብ። ሓደ ግዜ ሰራቂ ናብ ገዘኦም ዘሊሉ ኣትዩ ከም ዝነበረ ዝሕብር ኢዘዲን ካሚል፡ ካብዚ ተበጊሱ ሰራቂ ናብ ገዛ ምስ ዝኣቱ ድምጺ ዝገብር ምህዞኣዊ ስርሓት ከም ዘለዎ'ውን ይገልጽ። እቲ ሰራቂ በጃ ኢድ እንተገይሩ ምልክት ስለ ዘይትህብ፡ እዛ ምህዞኡ ዝተርፋ ከም ዘለዋ ብምሕባር ኣብ መጻኢ ኣመሓይሹ ከም ዘቕርባ ይሕብር። ኢዘዲን ካሚል፡ ምስ ሓደ ጣልያናዊ መዋሊኡ፡ ኢዘዲን ካሚልን ኣቡኡን፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ዝተበርከተሉ ምስክር ወረቐትን ኢዘዲን ካሚል ሎምን ጽባሕን ኢዘዲን ካሚል፡ ኣብ ዝሰረሖም ምህዞኣዊ ስርሓት ብዝተገብረሉ ሓገዝ ዘመስግኖም ሰባት'ኳ ንተሃለዉ፡ እቲ ዝምሃረሉ ዘሎ ዩኒቨርስቲ፡ ከም ድላዩ ዝሰርሓሉ ክፍሊ፡ የድልዩኒ'ዮም ዝበሎም ነገራት ኣብ ምግዛእ ስለ ዝተሓባበርዎ ኣመስጊኑ ኣይጸግቦምን'ዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ምስ ካቶሊካዊ ሚስዩን ዝተተሓሓዙ ትካላትን ክልተ ኢጣላውያን ሙዚቐኛታትን ንዝሓለፈ ሰለስተ ዓመት ዝገበሩሉ ደገፍን፡ ብጥረ ገንዘብ፡ 34 ሽሕ ብር፡ ኣርድዊኖ ዝተብሃለ 'ሶፍትዌር' ክልተ ላፕቶፕን ስለ ዘበርከትሉ ኣብ ስርሑ ኣዝዩ ሓገዚ ምንባሩ ይጠቕስ። ኣብ ዝኮነ ውድድር ካብ ምስታፍ ድሕር ዘይብል ኢዘዲን ካሚል፡ ኣብ ቀረባ ግዜ ኣብ ዝተወዳደሮ ውድድረ ምህዞ፡ ተዓዋቲ 300 ሽሕ ብር ክኽውን ምኽኣሉን፡ ተወሰኽቲ 6 ምህዞኣዊ ስርሓት ከቕርብ'ውን ጠለብ ከም ዝቐረበሉ ይሕብር። "ኣዝየ'የ ተሓጊሰ ዘለኹ፡ ሽዱሽተ ምህዞኣዊ ስርሓት፡ በቲ ግቡእ ኣቑሑት ሰሪሐ ከቕርብ እኽእል'የ" ከኣ ይብል። ኢዘዲን ካሚል፡ ካብ ዝተፈላለየ ትካላት ምስክር ወረቐት ክረክብ ክኢሉ'ዩ፡ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ምስክር ወረቐት ምርካቡ ከኣ ንሃገሩ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ኣፍሪቓ ኪንኡ'ውን ንዓለም ምህዞኣዊ ኣበርክቶ ክገብር ተስፋ ከም ዘለዎ ገሊጹ። ልእሊ ዝኾነ ነገር ዝሓልሞ እንታይ ምዃኑ ኣብ ዝተሓተተሉ "ኣብ ወጻኢ ክምሃር ዕድል ተኸፊቱለይ ንመጻኢ ብዙሕ ከበርክት እነተዝኽእል ሓጎሰይ ወሰን ኣይምሃለዎን" ክብል ሕልሙ ንቢቢሲ ብሓጺር ኣካፊሉ።