ግንባር ሓርነት ኦጋዴን (ኦብነግ)፡ ዓሌታዊ ጎንፂ ሶማሌን ኦሮሚያን ከብቅዕ ክንስርሕ ኢና"
ንልዕሊ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ኤርትራ ኮይኑ ክቃለስ ዝፀንሐን ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ መዝገብ ግብረ ሽበራ ሰፊሩ ዝነበረን ኦብነግ፡ ትማሊ 3 ቦጠሎኒ ኣባላቱ ናብ ኢትዮጵያ ኣእትዩ ኣሎ።
ብኣማኢት ዝቑፀሩ ኣባላት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ትማሊ ናብ ክልል ሶማሌ ከተማ ጅግጅጋ ኣትዮም ብፃዊዒት መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ናብ ዓዱ ዝኣተወ ኦብነግ ኣብታ ሃገር ፖለቲካዊን ኢኮኖሚያውን ቃልሲ ከምዝቕፅል ገሊፁ። መሪሕነት ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምስመፅአ፡ ኣብ ፀሊም መዝገብ ግብረ ራዕዲ ሰፊሩ ዝፀንሐ ሽም ኦብነግ ብምልዓል ናብ ሃገሩ ክኣቱ ፀዊዑ። ነዚ ስዒቡ፡ መደበሩ ኣብ ኣስመራ ብምግባር ክቃለስ ናይ ዝፀንሐ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ሰለስተ ቦጦሎኒ ኣባላት ትማሊ ናብ ኢትዮጵያ መዕርፎ ነፈርቲ ጅግጅጋ ኣትዮም። ወሃቢ ቃል ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ዓብድልቃድር ሓሰን ሂርሞጌ፡ ኣባላቱ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተዉ፡ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተኹሲ ደው ንምባል ብምስምዖምን፡ ብዝቐረበሎም ዕድመ ምዃኑን ገሊፆም። "ሰለስተ ቦጠለኒ ኣባላትና ናብ መዕርፎ ነፈርቲ ጅግጅጋ ኣትዮም ኣለዉ። ምስ መንግስቲ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ካብ ንገብር ንነዘ፡ ንዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ፡ ኣብ ጎረቤት ሃገርን ኣብ ከባብታት ኦጋዴንን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ከባብታት ገጠር ዝነበሩ ኣባላትና እናተኣኻኸቡ እዮም ፀኒሖም" ይብሉ። ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፈላማይ ፖለቲካዊ ስምምዕ ብምግባሮም ድማ "ኦብነግ ኣብ ኦጋዴን ፖለቲካዊ፣ ቁጠባውን ፀጥታውን መደባቱ ከቐፅል ተስማዕሚዕና ኣለና" ኢሎም። መፃኢ ዕጫ ሰራዊት ኦብነግ? ቅድም ኢሉ፡ ብዳውድ ኢብሳ ዝምራሕን ሽሙ ኣብ መዝገብ ግብረ ራዕዲ ሰፊሩ ዝፀንሐን ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ) እውን ናብታ ሃገር ኣትዩ እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ተሰማሚዕና ዋላ እኳ እንተበለ፡ ዕጡቓት ኦነግ ግና ኣብ ገለ ከባብታት እታ ሃገር ምስ ኣካላት ፀጥታ መንግስቲ ይጓነፁ ከምዝነበሩ እዩ ዝግለፅ። ዕጫ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን'ከ እንታይ እዩ ክኸውን? ኣይተ ዓብድልቃድር መፃኢ ዕድል ሰራዊቶም ከምዝዝትይሉ ሓቢሮም። "ብዛዕባ መፃኢ ዕድል ሰራዊት ኦብነግ ምስ መንግስቲ ፌደራልን ክልልን ብቀፃልነት ክንዘራረበሉ ኢና። ፖለቲካዊ ጉዳያት ኮነ ቁጠባዊ ጉዳያት ምስ መንግስቲ ብሓባር ክንዘራረበሉ ኢና። ኣብ ከይዲ ፀገም እንተጋጢሙ ድማ ብሓባር ምስ መንግስቲ ኮይንና ክንርእዮ ኢና" ሰራዊትና ናብ ኣካላት ፀጥታ መንግስቲ ክሕወሱ ድዮም ወይስ ናብቲ ማሕበረሰብ እዮም ክፅንበሩ ዝብል፡ ኣብ ቀፃሊ ሰሙን ንርእዮ ጉዳይ እዩ" ኢሎም። ዓሌታዊ ጎንፂ ሶማሌን ኦሮሚያን ከብቅዕ ብዓብዲ መሓመድ ዑመር ዝምራሕ ዝነበረ ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ፡ ንኦብነግ ካብ ከባብታት ኦጋዴን ደፊኡ ስለዘውፀኦ፡ እቲ ግንባር ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ዓመታት፡ ኣብ ወፃኢ ኣብ ዝነብሩ ደቂ ዓዲ ትኹረት ገይሩ ካብ ምስራሕ ሓሊፉ፤ ብረታዊ ቃልሲ ኣይገበረን ዝብሉ ርኢቶታት ኣለዉ። ወሃቢ ቃል እቲ ግንባር ኣይተ ዓብድልቃድር ግና፡ ነቲ ግንባር ንምፅላም ዝተሰርሐ ፕሮፖጋንዳ እዩ ዝብል እምነት ኣለዎም። "እዚ ትኽክል ኣይኮነን። እቲ ዝዓበየ ቁፅሪ ኣባላትና ኣብ ውሽጢ ኦጋዴን ኮይኑ እዩ ክቃለስ ፀኒሑ። እዚ ግንባር ካብ 1948፡ ንዝሓለፉ 60 ዓመታት ካብ ግዘ ኃይለስላሴ ጀሚሩ፡ ኣብ ግዘ ደርግን ኢህወደግን፡ ብፖለቲካዊ ጉዳያት እናተቓለሰ እዩ መፂኡ። እቲ ብክልላዊ መንግስቲ ዝተጠቕዐ ዝብል ግነትን ፕሮፖጋንዳን እዩ ነይሩ" ብምባል ነቲ ርኢቶ ይነፅግዎ። "ብርግፅ እቲ ክልል ምስ መንግስቲ ፌደራል ብምትሕብባር ናይ ባዕሉ ኣካላት ፀጥታ ዋላ እንተሓዘ፡ ንሕና ተቓሊስናዮ ኢና፤ ደም ምፍሳስ ክህሉ ግና ኣይደለናን። ናይ ባዕልና ፍሉይ ሜላ ስለዝነበረና፡ ኣባላትና ሲቪል ተኸዲኖም ኣብ ሞንጎ እቲ ህዝብን ፖሊስን ነቢርና ኢና። ኣብ ጎረቤት ሃገር እውን ከምኡ" ይብሉ። ኣብ ሞንጎ ተወለድቲ ክልል ሶማሌን ኦሮሚያን እናሓደረ ዝላባዕ ዓሌታዊ ጎንፅን ሞትን ንምፍታሕ'ከ ኦብነግ እንታይ ግደ ክህልዎ እዩ? ንዝብል ሕቶ ድማ፤ ምስ ክልላዊ መንግስታት ዓበይቲ ዓድን መንግስቲ ፌደራልን ብምዃን ከምዝፈትሕዎ ገሊፆም።