ወለዲ ብወሰኽ ክፍሊት ትምህርቲ የንፀርፅሩ ኣለው
ኣብተን ወሰኽ ዘርአያ ኣብያተ ትምህርቲ ደቆም ዘምህሩን ንቢቢሲ ርእይቶኦም ዝሃቡን ወለዲ እቲ ወሰኽ ከምዘንፀርፀሮም ይዛረቡ።
ውልቀ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ፍርቂ ዓመት ከይተረፈ ወሰኽ ክፍሊት ይሓታ ብፍላይ ወለዲ መምሀሪ ደቆም ገንዘብ መዲቦም ምኽፋል ምስ ጀመሩ ኣብ ፍርቂ ዓመት ተፀቢኻ ወስኹ ምባል ግቡእ ድዩ ብምባል ይሓቱ። ወነንቲ እተን ኣብያተ ትምህርቲ ንቲ ወሰኽ ምኽንያት ኢሎም ዘቕርብዎ ኣለዎም። ልዕሊ ኹሉ እቶም ሰብ ሃብቲ ገንዘቦም መዲቦም ኣብያተ ትምህርቲ ሃኒፆም ይሰርሑ ምህላዎም ይዛረቡ። እቶም ኣብያተ ትምህርቲ ንመምህራንን ንናውቲ ትምህርትን ዝኸፍልዎ ገንዘብ ከምዘሎ ኾይኑ "ብስሩ 'ውን ገበርቲ ሰናይ እንተይኰንናስ ንመኸሰብ ንሰርሕ ትካላት ምዃንና ህዝቢ ክርደአልና ይግባእ" ይብሉ። ርእሰ መምህር ኤስ.ኦ.ኤስ መቐለ (SOS Mekelle) ክብሮም ሓበሽ ንቢቢሲ እንትዛረቡ መበገሲ እቲ ወሰኽ ቤት ትምህርቶም ዝረኽቦ ዝነበረ ድጐማ ወይ እውን ሓገዝ ስለዝተቛረፀን ዓርሶም ክኽእሉ ብግልፂ ስለዝተነግሮምን እዩ። ካብ ድሕሪ ደጊም ካብ መወልቶም ዝረኽብዎ ሓገዝ ከምዘይህሉ ንኹለን ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ ኤስ.ኦ.ኤስ ብዕሊ ምስተነገረ እቲ ቤት ትምህርቲ ምስ ወለዲ ሰፊሕ ዘተ ከምዘካየደ መምህር ክብሮም ይገልፁ። ኤስ.ኦ.ኤስ ኣብ ሰለስቲኦም ብርክታት ኣብያተ ትምህርቲ ካብ 300 ክሳብ 380 ብር ወሲኹ'ሎ። በዚ ወሰኽ እዚ ድማ ብዙሓት ወለዲ ኣንፀርፂሮም እዮም። ኰይኑ ግና ካብቲ ቤት ትምህርቲ ንረኽቦ ዝነበርና ዝሐሸ ኣገልግሎት ካብ ዝተርፈና ወላ እውን እንተፀገምና ደቅና ክነምህር እቲ ቤት ትምህርቲ ክዕፀው የብሉን ኣብ ዝብል ድምዳመ ከምዝበፀሑ እዩ ተሓቢሩ ዘሎ። ሸባ ኣካዳሚ እቲ ዝለዓለ 200 ቕርሺ ዋጋ ወሲኹ'ሎ። ኣማሓዳሪ ሸባ ኣካዳሚ ኣይተ ቢንያም ቀለም "ማሃያ መምህራን ንምውሳኽን ዋጋ ናውቲ ትምህርቲ ስለዝውስኽን ንሕና እውን ንዝበለፀ ስራሕ ዋጋ ክፍሊት ተምሃሮ ወሲኽና ኢና'' ይብሉ። "እዚ ግና ወለዲ ምእንቲ መማረፂ ክሕዙ ኣቐዲምና ኢና ንዛረቦም፤ሎሚ ዓመት ከምንውስኽ ዓሚ ተዛሪብና ኢና" ኢሎም ኣይተ ቢንያም። ብኻልእ ገፁ ሓላፊ ምሕደራን ኣገልግሎትን ኣካዳሚ መርሲፉል ፓራዳይዝ መምህር ፍቓዱ ገብረስላሴ ቤት ትምህርቶም ኣብ መመዝገብን ወርሓዊ ክፍሊትን ወላሓንቲ ወሰኽ ከምዘይገበረ የረድኡ። ብግልባጡ ቤት ትምህርቶም ልዕሊ 1.6 ሚልየን ብር ብምምዳብ ንሕድሕድ መምህር 1055 ብር መሃያ ከምዝወሰኸ ኣፍሊጡ'ሎ። ክፍሊት ዘይወሰኻ ውልቀ ኣብኣተ ትምህርቲ ፥ ካብ ካሊእ ኣታዊአን ክድጉማ ተገዲደን። "ክንውስኽ ዘገድዱና ነገራት ኣይነበሩን ማለት ኣይኰነን፤ ዋጋ ከይወሰኽካ ምቕፃል እውን ኣየዋፅእን፤ኰይኑ ግና ስምን ክብርን ትካልና ንምዕቃብ ካብ ካልእ እቶትና ምድጓም መሪፅና" ይብሉ ወነንቲ እቲ ቤት ትምህርቲ። ደቆም ኣብ ኣካዳሚ መርሲፉል ፓራዳይዝ ዘምህሩ ዘለዉ ወይዘሮ ፀጋ ሃይሉን ኣይተ ተኽለማርያም ኣባይን "መርሲ ወሰኽ ከምዘይገብር ዓሚ ኣብ በዓል ወለዲ ብዕሊ ገሊፁልና፤ ኣብዚ ቕነ እዚ ድማ ብዘይ ወሰኽ ደቅና ኣመዝጊብና ኣለና" ኢሎም። ብዛዕባ እቲ ዝለዓል ዘሎ ርእሰ ነገር ምክትል ሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ትግራይ ኣይተ ባህታ ወልደሚካኤል "ቢሮ ትምህርቲ ትግራይ ከይዲ ምምሃርን ምስትምሃርን፣ፅርየት ትምህርቲ ከመይ ይኸይድ ምህላዉ፣ብቕዓት መምህራንን ፅፈት ናውቲ ትምህርትን ብዝምልከት ኢና ንከታተል" ክብሉ ንቢቢሲ ገሊፆም። ቀፂሎም ድማ "መጠን ክፍሊት ዝምልከት ብመሰረት ሕጊ ንግዲ ኢትዮጵያ ኣብ መንጐ ወሃብን ተቐባልን ኣገልግሎት ብዝፍጠር ውዕሊ እዩ ዝዳነ፤ንዓና ዝምልከት ኣይኰነን" ኢሎም። ኣይተ ባህታ ብተወሳኺ ቢሮ ትምህርቲ ንናይ ውልቀ ኣብያተ ትምህርቲ ከምዘተባብዕ፣ከምዝድግፍን ስልጠና ከምዝህብን ይሕብሩ። ውልቀ ኣብያተ ትምህርቲ ክፍሊት ምውሳኽ መሰሎም እኳ እንተዀነ፥ ነገር ግና ንወለዲ ኣቐዲሞም ከፍልጡን ከእምኑን ይግባእ ይብሉ። "ኣብ ፍርቂ ዓመት ወስኹ ምባል ድማ ተምሃሮ ትምህርቲ ከቋርፁ ስለዝደፍእ ኣብዚ መዳይ ቢሮና ግቡእ ክትትል ይገብር'ሎ" እውን ኢሎም ኣይተ ባህታ። ምስ ሰብ ዋና እተን ትካላት ብምርድዳእ ንናይ ውልቀ ኣብያተ ትምህርቲ ንምክትታል ዝሕግዝ መምርሒ ተቐሪፁ'ሎ። ብሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ትግራይ ምስ ተፈረመሉ ግብራዊ ክኸውን እዩ ተባሂሉ።