ድምጻዊ ጀማል ሮሞዳን፡ "ምሉእ ሰላም ይግበሮ"
1994 ኣዱሊስ ባንድ ኣብ ሲነማ ካፒቶል ምርኢት ንምቕራብ መወዓዉዒታት ፈቐድኡ ተለጠፈ፡ ጀማል ሮሞዳን ናብቲ ሲነማ መእተዊ ዝኸውን ገንዘብ ስለዘይነበሮ ንብረት ኣሻኺምዎም ናብ ውሽጢ ሲነማ ንኽኣቱ ዘኽእሎ ብልሓት ፈጢሩ ተዓወተ፡ እዛ ብልሓት እዚኣ ክኣ ነዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ስነጥበብ በሪ ኣርሓወትሉ።
ኣብቲ ዕለት፡ ምርኢት ኣዶሊስ ባንድ ብውዕውዕ መንፈስ ኣብ ዝቅጽለሉ ዝነበረ፡ ኣሌክስ ካሕሳይ ኣብ መድረኽ ደይቡ ክደርፍ ጀመረ፡ ጀማል ሮሞዳን ኣብ መድረኽ ብምድያብ ምስኡ ክስዕስዕ ተታሓሓዞ፡ ኣብቲ ኣዳራሽ ዝነበሩ ኣለይትን መስረትትን ጉጅለ ባህሊ ህጻናት ሸዊት፡ ክእለት ሳዕስዒቱ ብምርኣይ ኣብታ ድሮ ትበጋገስ ዝነበረት ጉጅለ ንኽጽንበር ሕቶ ኣቕረብሉ። 1982 ኣብ ኣስመራ ዝተወለደ ድምጻዊ ጀማል ሮሞዳን፡ ዓይኑ ከይሓሰየ ንዕድመ ኣለይቲ ጉጅለ ባሀሊ ህጻናት ሸዊት ብምቅባል፡ ገና ወዲ 12 ዓመት እንከሎ ኣብ ስነጥበብ ዘለዎ ሓይሊ ከርኢ ዝጀመረ። ዝበለጸት ደርፊ ናይ 2011 ጀማል ሮሞዳን ኣብ ጉጅለ ባህሊ ሸዊት ኣብ ዝነበረሉ፡ ብዝኽተሎ ዝነበረ ፍሉይ ኣሰዓስዓ ቅድን፡ "ጃምቦ" ብእትብል ናይ ስዋሂሊ ደርፊ ምስ ህዝቢ ብምልላይ "ሃገረይ" ትብል ደርፊ ሒዙ ብምምጻእ መጻኢ ዓቕሙ ከርኢ ክኢሉ እዩ። "ብጉጅለ ባህሊ ሽዊት ጀሚረ'የ ናብዚ ሕጂ ዘለኽዎ ክበጽሕ ክኢለ" ይብል ጀማል ሮሞዳን። ጀማል ሮሞዳን ዕድሚኡ 18 ምስ ኣኸለ ናብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብምኻድ ምስ ዝተፈላለያ ጉጀለ ባህሊ ክፋላተ ስራዊትን፡ ስርሒት ዞባን ብምኳን ክሳብ ሕጂ ብርክት ዘበለ ደርፍታት ኣፍረየ፡ ከም መርኣያ ክእለቱ፡ ኣብ 2011 ግጥምን ዜማን ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ ኳዳ) ዝሰርሓ "ገዛና" እትብል ደርፊ ናይቲ ዓመት ዝበለጸት ደርፊ ተባሂላ ተሸሊሙላ እዩ። "ከም'ዛ ቅጫ ዓተር ብላዕሊ እፈትወኪ ከም ጫሊዖ ስርናይ ኣመና እሃርፈኪ ገዛና ፍትውቲ ናይ ቀደም ናይ ጥንቲ ወኒ ትቅስቅሲ" "ኣነ፡ ድምራዊ ጻዕሪ ብዙሓት ስነጥበባውያን'የ" ምስ ተስፍኣለም ኣረፋይነ ብሓባር ኮይኑ ፡ "ገዛውትና" ትብል ኣልቡም ዝዘርገሐ ጀማል ሮሞዳን፡ "ቅድሚኡ ናይ ጸጋይ በራኺ ከም ብሓድሽ መሊአ (ሪሚክስ) ኣብ ሓንቲ ኣልቡም ጠርኒፈ ዘርጊሐዮ ነይረ እየ፡ ጽቡቕ ግብረ መልሲ ክኣ ረኺበላ" ይብል። ኣብዚ ሕጂ እዋን ናብ ስደት ቅድሚ ምምርሑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ዝሰርሖ ደርፍታት ኣብ ኣልቦም መሊኡ ድሉው ገይርዎ ከምዘሎ ዝዛረብ ጀማል ሮሞዳን "ሕጂ ኣልበም ጌርካ ክትዝርግሕ ዘየተባብዕ ኮይኑ፡ ናብ በብሓንቲ ክሊፕ ምዝርጋሕ ወሪድና ኣብ ከምኡ እየ ክነጥፍ ጸኒሐ" ይብል። ጀማል ሮሞዳን ሕጂ ኣብ ኣመሪካ ምስ ብዓልቲ ቤቱ ዝነብር ዘሎ ኮይኑ፡ ኣብ ሓለፈ ናይ ስነጥበብ ሂወቱ ኣበርክቶ ንዝገበርሉ ሰባት ኣይረሰዐን፡ ኣብዚ ደረጃ ንኽበጽሕ ናይ ኩሎም ድምራዊ ጻዕሪ እዩ ይብል። "ካብ ቁልዕነትና ዝኾስኮሰና ስውእ ኢሳይያስ ጸጋይ፡ ፍስሃየ ዮውሃንስ (ጀሽዋ)፡ ሳምኤል ኣልመደ፡ ሙኽታር ሳልሕ፡ ኣኽሊሉ ተስፋጽዮን ኤፍሬም ካሕሳይ(ወዲ ኳዳ) ካልኦትን ነዚ ዘለኽዎ ንኽኸውን ዓቢ እጃም ዝገበሩለይ ስነ ጥበባውያን ሃገርና እዮም" ክኣ ይብል። ፍስሃየ ዮውሃንስ (ጆሽዋ) ሓደ ካብቶም ህጻናት ኣብ ስነጥበብ ብምኵስኻስ ዝፍለጥ ስነ-ጥበባዊ ኮይኑ፡ ሓደ ካብ መስረትቲ ጋዜጣ ሰቲት ብምኳኑ፡ ምስ ምዕጻውን ናይ ግሊ ጋዜጣታትን ምእሳር ጋዜጤኛትትን ኣብ ወርሒ መስከርም 2001 ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምስ ኣተወ ክሳብ ሕጂ ሃለዋቱ ዘይፍለጥ ጋዜጠኛን ደራሲ ተዋስኦን እዩ። መን'ዩ ኣዝማሪኖ? ጀማል ሮሞዳን ኣብ 2017 "ኣዝማሪኖ" እትብል ንጽል ደርፊ ምስ ዘርገሐ ኣብ ዩቱዩብ ብብዝሒ እያ ተራእያትሉ፡ "ኣዝማሪኖ ካብተን ኣዝየን ባህ ዝብላኒ ስራሓት እያ፡ ግጥምን ዜማን ኣኽሊሉ ተስፋፍዮን ዝገበራ ኮይና ንኹሉ 'ኣዝማሪኖ እየ' ዝብል ሕቶ ኣልዒላ ምስ ነብሱ ከምዝዝቲ፡ ንነብሱ ከምዝፍትሽ፡ ንንብሱ ከምዝደልያ እትገብር ኣያ" ይብል ድምጻዊ ጀማል ሮሞዳን። ካብ ኣፈይ ዘይፈልያ ክብላ ባህ ትብለኒ ወትሪ ዝደጋግማ ሓንቲ ቃል ኣላትኒ ንሰባት ሓቲተ ትርጉማ ክነግሩኒ ኣይዓገበን ልበይ ኣስመራይ ንገርኒ ኣዝማሪኖ ኣዝማሪኖ መን'ዩ ኣዝማሪኖ? እናበለ'ዩ ንኣስመራ ዝሓታ። ብዙሕ ግዜ ዝረአ ኤርትራውያን ስነጥበባውያን ካብ ኤርትራ ምስ ወጹ ወይ ካብቲ ስነጥበብ ይርሕቁ ወይ ብኡ ኣቢሎም ህጣሞም ዝጠፍኡ ብዙሕት እዮም፡ ጀማል ሮሞዳን ኣብ ወጻኢ ኮይነካ ስነጥበባዊ ስራሓት ከተካይድ ክብድ ከምዝብል ብምሕባር "ኣብ ኣሰመራ ሙዚቀኛ ደሊካ ጽውዕ ኣቢልካ ወይ ናብ ስቱድዮ ኬድካ ልምምድ ትገብር ዜማኻ ተትሕዝ ድምጽኻ ትመልእ፡ ኣብዚ እዚ ዕድላት እዚ ጽብብ ይብል እዩ፡ ንድላይካ ኣብ ድላይካ ኣይትረኽቦን ኢኻ" ድሕሪ ምባል፤ "ሓሓሊፍካ ምስራሕ ግን ኣይክተርፍን እዩ፡ ሓንቲ ክሊፕ'ውን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዘርጊሐ ኣለኹ፡ ግጥሚ ሳመኤል ኣልመደ እዩ ሰሪሕዋ ዜማ ክኣ ኤፈሬም ክብርኣብ (ጃንሆይ) ጽቡቕ ክኣ ትስማዕ ኣላ" ይብል። "ምሉእ ሰላም ይግበሮ" ሰላም ንኹሉ ፍጡር ኣገዳሲ እዩ ዝብል ጀማል ሮሞዳን ንሃዋሁው ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣመልኪቱ እዚ ዝስዕብ ይብል። "ነዚ ክትሪኢ እንከለኻ እዚ ዝሓለፈ ዓመታት ክሳብ ክንደይ ክሳራ ኣስዒቡ ይበርሃልካ፡ ምሉእ ሰላም ክኣ ይግበሮ፡ ህዝቢ እዘን ክልተ ሃገራት ዝረግኣሉን ዝቀስነሉን ይግበሮ" ድሕሪ ምባል ስፍሓት ስነጥበብን ኣድማሳውነቱን ብምብራህ፡ ኣብ ጉዳይ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ክጻወቶ ዝኽእል እወንታዊ ተራ ብምግላጽ። "ምስ ኩሎም ዝዓበዩን ዝነኣሱን ሓቢረ ንስለ ሰላም ክሰርሕ ቅሩብ ኣለኹ" ይብል። ኣብ ቀረባ ግዜ ናብ ኤርትራ ናይ ምምላስ መደብ እንተሃለይዎ ኣብ ዝተሓተተሉ "ኣንሻ ኣላህ፡ ኣምላኽ ንመን ኢልዎ ምምላስ ኣይክተርፍን እዩ" ክብል ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ሓጺር ቃለ መሕተት ተዛሪቡ።