ህወሓት ንመሪሕነት ኢህወዴግ ይወዳደር'ዶ ኾን?
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ "ደጊም ይኣኽለኒ፤ካባይ ብዕፅፊ ዝሐሸ ሰብ ክመርሐኩም እዩ" ምስ በሉ ጉራምራ ርእይቶ ተዋሂቡ።
ገሊኡ ደጊም ኰይኑዋ ዓዲ ተሓሚሳ ኢሉ ብፍርሒ ተዋሕጠ። ገሊኡ ድማ ስግግር መንግስቲ ምጥያሽ እዩ ዘዋፅእ በለ። ገል ገሊኡ ኸዓ ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ሓንሳብ ናብ ኮረቻ ስልጣን ምስ ተሓንከበ ብገዛ ፍቓዱ ክወርድ ዝበለ ሰብ ኣብ ዘይመሰሰት ምድሪ ተግባር እቶም መራሒ ክነኣድ ይግበኦ በለ። ሃይለማርያም ደሳለኝ ደብዳበ ስንብት ስልጣን ዝፀሓፍሉ ቀለም ሃፈፍ እንተይበለ "መንከ ይተካኣዮም?" ዝብል ኣብ መኣዲ ወግዒ ቡን ኰይኑ ቀረበ። ኩሉ በብኣፉ ዘዝመሰሎ በለ። "ንሕና ብቑፅሪ ካብ ካልኦት ዝያዳ ስለንበዝሕ መንበረ ስልጣን ንዓና ይግበአና" ዝበሉ ኣለዉ ዝብል ወረ ብማሕበራዊ ሚድያ ተንበልበለ። ካበየናይ ውድብ ደኣ ይመረፅ ኣብ ዝብል ካብ ዝዀነ ይኹን ካብ ትግራይ ግና ይትረፈና ዝብል ሰብ'ውን ኣይተስኣነን። ኣርባዕተ ኣባላት ውድባት ኢህወዴግ ነናብ እግሪ ዳዕሮኦም ከይዶም ይገማገሙ ምህላዎም ነገሩና። ነቲ ውድባት ዘካየደኦ ዕፅው ኣኼባ መሰረት ብምግባር ድማ መራሒ ኢህወዴግ እከለ ክኸውን እዩ፤ኣይፋሉን እከለ እባ ተባሂሉ ኣብ መኣዲ ምይይጥ ተዘትዩ ዳርጋ ተደምዲሙ። ኢህወዴግ እንታይ ኰን ይሓስብ ይህሉ? ንምባል ብጩቕ ዝብል ኣባል ስለዝተሳእነ ዘዘምፀልካ ካብ ምዝራብ ወፃኢ ጥሉል ወረ ኣይተረኽበን። ኢህወዴግ ድማ መራሒ ውድብና ድሕሪ ዓሚዩቚ ገምጋም ክንመርፅ ኢና እንትብል ተመፃበዐ። ተንተንቲ ፖሊቲካን ሕግን፡ ኣይተ ሓዱሽ ተስፋን ኣይተ የማነ ካሳን ቅድሚ ገምጋም ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ኣባላት ፈፀምቲ ስራሕ (ትሻዓተ ከካብ ኣርበዕቲኦም ውድባት) ቀፃሊ ሰንበት መጋቢት 2 ክእከቡ መዓልቲ ቘሪፆም ኣለዉ። እምበኣርከስ ኣብዚ ርእሰ ነገር እዚ ተምስሪትና ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኽልተ ላዕለዎት ሰብ ሞያ ሕጊ ግንዛበኦም ከካፍሉና ሓቲተዮም ኣለኹ። ዶክትሬት ድግሪ ኣብ ምክትታል ዝርከቡ ሓዱሽ ተስፋ ትዕዝብቶም ካብ ምግላፅ ኣይደሓሩን። ኢህወዴግ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዘካይዶ መረፃ ኣቦ መንበር እንታይ ዓይነት ኣንፈት እዩ ክኽተል? ህወሓት ከ ክወዳደር ዶ ይኸውን? ኣይተ ሓዱሽ ተስፋ መልሲ ሂቦም። "ህወሓት ክሳተፍ ይግበኦ ዶስ ኣይግበኦን? ኣየናይ ውድብ እዩ ዝሳተፍ? ዝብል ሓሳብ ግቡእ ኣይኰነን" ይቕፅሉ ድማ። "ኢህወዴግ ከም ሓደ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ውድብ ዘለዎ ቁመና እንተዝፍትሽ እሞ ኣብቲ ዝካየድ ገምጋም ካብ ዝዀነ ይኹን ውድብ ኣብ ኢህወዴግ ብዘለዎ ዓቕሚ ዝሐሸ ሰብ ክመርፁ እዮም ኢለ እኣምን" ይብሉ። ብመሰረት ርእይቶ እቶም ምሁር ህወሓት ብዓይኒ ሪጋ ወይ ከዓ ተሳትፎ እንተይኰነስ ኣብ ውሽጢ ህወሓት፥ ሃገር ካብቲ ሕዚ ወዲቓትሉ ዘላ ቅልውላው ናብ ዝሐሸ ብርክን ኩነታትን መሪሑ ከውፅእ ዝኽእል ብቑዕ ሰብ እንተሃልይዎ፥ ኣቕሪቡ ከወዳደር ኣለዎ። እቲ ኸይዲ ብስኽፍታ እንተይኰነስ ኣብ ገምጋማዊ ቃልሲ ዝተመስረተ ብቕዓት ክምዘን ይግበኦ። "ኢህወዴግ ሓደ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ዕላማን ዘለዎ ውድብ እዩ፤መበገሲኡ ብቕዓት ገይሩ፥ ብቑዕ ሰብ ክምረፅ ኣለዎ" ኢሎም ኣይተ ሓዱሽ። ኣብ ውሽጢ ወያናይ ዴሞክራስያዊ እምነት ዝኽተል ውድብ መን ይምረሐና ዝብል ጉዳይ ክንድዚ ኣዘራራቢ ኣይምዀነን፤ ኰይኑ ግና እቲ ውድብ ኣብ ውሽጡ ሓሚሙ ምህላዉ እዩ ዘመላኽት ዝብሉ ሰባት'ውን ኣለዉ። ኣባላት ኢህወዴግ ጥዕና ዘለዎ ኣካይዳ ከምዘይሓዙ ይረአ'ሎ። እቶም ግንባር ፈጢሮም ዘለዉ ውድባት ቅድም ቀዳድም ውሽጦም ብሽብጢ ሓፂቦም ፀርዮም እንተቐሪቦም፥ መን ይምረሐና ዝብል መርዘን ርእሲ ኣይምዀነን። አቦ መንበርነት ንምንታይ አዘራረቢ ኮይኑ? ኣቦ መንበር ኢህወዴግ ኰይኑ ዝምረፅ ሰብ ኣብኣ እንተሎ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ቀሪቡ ቀዳማይ ሚኒስትር ኰይኑ ንኽምረፅ ሰፊሕ ዕድል አለዎ። ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ'ዚ ቁልጭ ዝበለ ዓንቀፅ ኣለዎ። ኣብቲ ሃገራዊ ወከልቲ ህዝቢ ዝበዘሐ መንበር ዝሐዘ ውድብ መንበረ ስልጣን ይርከብ፤ እቲ ውድብ ብቑዕ እዩ ዝበሎ ሰብ ድማ ናብቲ ባይቶ ኣቕሪቡ የፅድቕ። ቅድሚ ሎሚ እውን እዚ ኸይዲ'ዚ ተግባራዊ ኰይኑ እዩ። ሎሚ ግን ኣብ መንጎ አባል ውድባት ዘሎ ምትሕርፋፍን ምጥርጣራትን፥ እቲ ከይዲ ካብቲ ልሙድ ወፃኢ "ንዓይ'ባ ንዓይ'ባ" ዝበዝሖ ይመስል። ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኮሌጅ ሕግን ምምሕዳርን መምህር (ሓጋዚ ፕሮፌሰር) የማነ ካሳ "ቀዳማይ ሚኒስትር ምምራፅ ፖለቲካውን ሕገመንግስታውን ኣጀንዳ እዩ" ኢሎም ይብገሱ። መምህር የማነ፡ "ቀዳማይ ሚኒስትር ዝመፀሉ መንገዲ ኣብ ውሽጣዊ ውድባዊ ኣሰራርሓ እዩ ዝውሰን፤ብዝደለይዎ መንገዲ ክኸዱ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ ውሽጣዊ ውድባዊ ጉዳይ ስለዝዀነ ሕገመንግስቲ ዝብሎ የብሉን" ኢሎም። ምስቲ ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ረስኒ እንትረአ መን ኰን ይመርፁ ዝብል ንምግማት ኣፀጋሚ እዩ ዝበሉ እቶም ምሁር፥ "ብደረጃ መትከል፥ ኣብ ዴሞክራስያዊ ከይዲ ዓቕሚ መሰረት ገይርካ እዩ ዝኽየድ። ኣቦ መንበር ክኸውን ዝኽእል ሰብ ካበየና ውድብ ወይ ከዓ ካበየናይ ብሄር ይምፃእ ብዝብል እንተይኰነስ መን እዩ ዝሐሸ ኣመራርሓ ክህብ ዝኽእል ዝብል እዩ ክኸውን ዘለዎ፤ምግማት ግና ኣይከኣልን" ብምባል ርእይቶኦም ሂቦም። ኣብ ኢትዮጵያ፥ ዝዓበየ ዝነኣሰ ሰብ ካብ ዝዀነ ግዜ ንላዕሊ ኣብ ፅዑቕ ፖለቲካዎ ዘተ ተፀሚዱ'ሎ። ኣብ ዝኸድካ ኺድ፥ ኩነታት ሃገር ከመይ'ሎ? ናበይ ገፁኸ ይነፍስ'ሎ? ዝብል ዳርጋ ኩሉ ቀልቢ ሂቡ የውግዐሉ ይውዕል። ነናይ ባዕሉ ደምዳም ድማ ይህብ። ብፍላይ ድሕሪ መረፃ ኣቦ መንበር ኢህወዴግ "ኩነታት ሃገር ከመይ ክኸውን ይኽእል?" ኣብ ዝብል ጥርጣረ ኣትዩዎ ኣለዎ። እተን ኣባላት ውድባት ግንባር ኢህወዴግ ነናይ ባዕለን ኣኼባ ምስ ኣካያዳ መራሕተን መሪፀን ንቲ ብደረጃ ግንባር ዝካየድ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ይፅበያ ኣለዋ። ቅዋም ህወሓት ንምፍላጥ ናብ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ቅልቅል ኢልና ንላዕለዎት ኣመራርሓ እቲ ውድብ ሓቲትና ነይርና። ኰይኑ ግና ከም ውድብ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ንምዝራብ ኣይመረፁን። እቲ ኩነታት ኣብ ገምጋም ተምስሪቱ ሓደ ዕልባት ምስ ረኸበ ምዝራብ ከምዝሓይሽ ገሊፆም። ሓደ ኣባል ውድብ ኢህወዴግ ከይተሃደሰ መፂኡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ግንባር ኣብ ዝካየድ በሊሕ ገምጋም ሰጊሩ ኣብ መንበረ መሪሕነት ክኹደም ዶ ይኽእል ዝብል ናይ ብዙሓት ሕቶ ይመስል። ኣቦ መንበር ኰይንካ ምምራፅ ናብ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስትርነት ዘምርሕ ምስ ምዃኑ ገሊኦም የመና ዝተሃንጠውሉ ይመስሉ።