ካብ ኮሮናቫይረስ፡ ንርእስኹም ከመይ ትከላኸሉ?
ብርቱዕ ሕማም ሳንቡእ ዘስዕብ ፈለማ ኣብ ቻይና ዝተርኣየ ቫይረስ ናብ ልዕሊ 80 ሃገራት ተዘርጊሑ ምህላው ውድብ ጥዕና ዓለም ይገልጽ።
ዛጊት ብደረጃ ዓለም፡ ልዕሊ 100 ሽሕ ሰባት በቲ ቫይረስ ክልከፉ እንከለው፡ ልዕሊ 3 ሽሕ ድማ ሞይቶም እዮም። ምልክታት እቲ ሕማም ብረስንን ደረቕ ሰዓልን ይጅምር። ድሕሪ ሓደ ሰሙን፡ ናይ ምስትንፋስ ጸገም የስዕብ። ብመሰረት ጸብጻብ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኽፈ ሰብ፡ ክሳብ 14 መዓልቲ ዝኾነ ምልክት እቲ ሕማም ከየርኣየ ክጸንሕ ይኽእል እዩ። ገለ ተመራመርቲ ግና ክሳብ 24 መዓልቲ'ውን ክጸንሕ ከም ዝኽእል ይገልጹ። ሓደ ሓደ ሰባት፡ ምልክት እቲ ሕማም ከየርኣዩ፡ ነቲ ቫይረስ ከመሓላልፉ ከም ዝኽእሉ ቻይናውያን ሓካይም ይሕብሩ። ኮሮናቫይረስ ወይ ኮቪድ-19 ፈውሲ ኣለዎ ዶ? ነቲ ቫይረስ ካብ ኣካላትና ዘወግድ ፈውሲ የለን። ሓካይም፡ ነቶም በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት፡ ኣድላዩ ዝኾነ ካልእ ክንክን ከም ዝረኽቡ ብምግባር፡ ዓቕሚ ምክልኻል ኣካላቶም (immune system) ከም ዝሕይል ብምግባር እዮም ዝሕክምዎም ዘለው። ዛጊት ነቲ ሕማም ክፍውስ ዝኽእል ክታበት ኣይተረኽበን። ገለ ካብቲ ዝግበረሎም ክንክን፡ ናይ ምስትንፋስ ሓገዝ ከም ዝረኽቡን፡ ግቡእ መግብን ማይን ከም ዝሰትዩን ምግባርን'ዩ። ክታበት ንምርካብ ብዝተፈላለዩ ኩባንያታትን ትካላትን ፈተነታት ይግበር ኣሎ። ገለ ሆስፒታላት ድማ፡ ናይ ካልኦት ዓይነት ቫይረሳት ኣፋውስ ክሕግዝ ዝኽእል እንተኾይኑ፡ ፈተነታት የካይዳ ኣለዋ። ብኸመይ ንርእስና ክንከላኸል ንኽእል? ኣእዳውካ ብዝግባእ ምጽራይ፤ ሓደ ንምምሕልላፍ ኮሮናቫይረስን ካልእ ሕማማትን እንከላኸለሉ ኣገባብ እዩ። ውድብ ጥዕና ዓለም ካብ ዝህቦም ምኽርታት እዞም ዝስዕቡ ይርከብዎም፡ ባዕልኹም ወይ ካልኦት በቲ ቫይረስ ከም ዝተትሓዙ እንጠርጢርኩም ንርእስኹም ካብ ካልኦት ሰባት ብምፍላይ፡ ኣብ ገዛኹም ጽንሑ፤ ካልኦት'ውን ከምኡ ክገብሩ ኣተባብዕዎም። ኣብ ኢትዮጵያ እንተለኹም ድማ 8335 ብምድዋል ንኢንስቲትዩት ማሕበረሰብ ጥዕና ኢትዮጵያ ኣፍልጡ።