ኣብነታዊት #8፡ "ኣፍሪቃውያን ሚልዮነራት ንክኾኑ'የ ዝሓስብ" ሃና ተከሌ
ሃና ተክሌ እብሃል፤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብነት ኣብ ዝተበሃል ከባቢ ተወሊደ ዓብየ።
ሃና ተክሌ፡ ብኔትዎክ ማርኬቲንግ ንነዊሕ ዓመታት ሰሪሓ 2006 ዓ.ም [ኣቆጻጽራ ኤውሮጳ] ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ብምኻድ መነባብሮይ ኣብታ ሃገር ደኲነ። በዓልቲ ሓዳርን ኣደ ሰለስተ ቆልዑትን'የ። ኣብ 2004 ዓ.ም ተመሃሪት ኮምፒዩተር ሳይንስ ነይረ። ናይ ባዕለይ ስራሕ ሰሪሐ ነብሰይ ንምልዋጥ ብርክት ዝበሉ መጽሓፍቲ ብምንባብ፡ ናይ ህይወተይ መገዲ ቀይረ። ህይወተይ መስርዕ ዘትሕዝ ብትምህርቲ ጥራሕ ከም ዘይኮነ ስለ ዝተገንዘብኩ፡ ዝተፈላለዩ ነገራት ከም ኣማራጺ ገይረ የቐምጥ ነይረ። 'ኔትዎርክ ማርኬቲንግ' ሓደ ኣብ ህይወተይ ዝተኸሰተ ዕድል'ዩ። ኣደይ ንብሕታ ስለ ዘዕበየትኒ፡ ናብዚ ስራሕ ክኣቱ ምኽንያት ኮይናትኒ'ያ። ኣደይ ሽዱሽተ ቖልዑት ነይሮምዋ፤ ኣነ ምስቶም ሰለስተ'የ ዓብየ። ንዓና ከተዕቢ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ዱባይ'ያ ትነብር ነይራ። ካብ ቤት ትምህርቲ ክንምለስ እንከለና፡ መሓዙተይ ኣዲአን ምሳሕ ሰሪሓ ክትጽበየን እንከላ፡ ንሕና ግን ኣዴና ኣብ ጥቓና ኮይና ከምዚ ክትገብረልና ዘይምርኣየይ ኩል ግዘ የሕዝነኒ ነይሩ። ንፈለማ እዋን፡ ብዛዕባ 'ኔትዎርክ ማርኬቲንግ' ክሰምዕ ከለኹ፡ ናብ ሕሊናይ ቕጅል ዝበለኒ ነገር፡ ኣነ ሰሪሐ ውጽኢታዊት ኮይነ ኣደይ ካብ ዱባይ ኣምጺአ ኣብ ገዛ ኮፍ ኢላ ምርኣይ ዝብል'ዩ። ድሕሪኡ፡ በዚ ስራሕ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ መጺአ፤ ኣጋጣሚ'ዩ ነይሩ። ንክልተ ሰሙን ንስራሕ ኢለ መጺአ ኣብዚ ተሪፈ። ሓደ ዓመት ዝኸውን እትው ውጽእ እናበልኩ ጸኒሐ፤ ድሕሪኡ ግን ጠቕሊለ ኣብኡ ክነብር ጀሚረ። ክሳብ 2009፡ ክሰርሕ ጸኒሐ፤ ኣብዚ ዓውዲ ካብ ዝረኽቦ ገንዘብ፡ ብተወሳኺ ክእለት ኣመራርሓ፣ ምምሕዳር መሸጣን ካልኦትን ተማሂረ። እዚ ስራሕ እናሰራሕኩ ርእሰ ተኣማንነት ኣጥርየ። ዝተፈላለየ መገዲ ከም ዘለዎን ብዙሕ መገዲ እንተተጓዒዘ ክዕወት ከም ዝክእልን ኣርእዩኒ። ኣብ 2009፡ እዚ ስራሕ ኣቛሪጸ ኣብ ካልእ ሞያ ክሰርሕ ጀሚረ፤ ካብ ህንዲ ኣቑሑት እናምጻእኹ ንኣከፋፈልቲ ክህብ ጀሚረ። ኣብ 2015 ድማ፡ መኽሰበይን ክሳራይን ገምጊመ ነቲ ስራሕ ጠጠው ኣቢለዮ። እቲ ምኽንያት ድማ ስለዝኸሰርኩ ጠጠው ኣቢለዮ። ሓዳርን ሃናን በዓል ቤተይ ጋቦናዊ'ዩ። ኣብ 2013 ተመርዕየ ሓደ ቖልዓ ወሊደ። ንሱ፡ ተማሂርካ ዕውት ምዃን ዝብል መትከል ስለ ዘለዎ፡ ብሒሳብ ሳልሳይ ዲግሪ ይመሃር ኣሎ። 40 ዓመት ከይመልኦ ፕሮፌሰር ክከውን'ዩ ዝጓየ ዘሎ። መሃያ ዩኒቨርሲቲታት ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ካብቲ ክህልወኒ ዝደልዮ ዓይነት ህይወት ዝረሓቐ ኮይኑ ተሰሚዑኒ። ስለዚ፡ ካብ 2013 ጀሚሩ ልበይ ዝእዝዘኒ ነገራት ብምድማጽ፡ መዓልታዊ ሓደሽቲ ናይ ንግዲ ሓሳባት ከጽንዕ ጀሚረ። በዓል ቤተይ ካብ ስራሕ ናብ ገዛ ምስ መጽኣ፡ ብዛዕባ ንግዳዊ ንጥፈታት ንመያየጥ። ካልኣይ ቆልዓ ምስ ወለድኩ ምስ 'ቢትኮይን' ተላልየ። ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2015 ዓ.ም፡ ብዛዕባ እዚ ንበዓል ቤተይ ምስ ነገርክዎ ክቕበለኒ ኣይክኣለን። ንፈለማ እዋን ብዛዕባ 'ቢትኮይን' ከተረድአኒ ዝፈተነት ቖልዓ፡ ንቖልዓ ሽዱሽተ ዓመት ተረድኢ ከም ዘለኺ ገይርኪ ሓሲብኪ ኣረድእኒ ኢለያ'ውን ክርድአኒ ኣይክኣለን። ኣብ ጉግል፡ ብቀሊሉ ክርድአሉ ዝክእል መገዲ ኣሊሸ፤ በዓል ቤተይ ብተደጋጋሚ ክጭቕጭቖ ምስ ተዓዘበ ሓደ ምሸት ድማ ኾፍ ኢሉ ብዛዕባ ቢትኮይን ከንብብ ጀሚሩ። ድሓር፤ ትኹረት ክገብረሉ ከም ዘለኒ ነጊሩኒ። ድሕሪ ክልተ ወርሒ ድማ ኣብ ዕደና ቢትኮይን ክሰርሕ ጀሚረ። ኣጋጣሚ ኮይኑ፤ በዓል ቤተይ ኣብ ካናዳ ኢንስቲትዩት ናይ መጽናዕቲ ዕድል ረኺቡ ከይዱ። ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ካብ ቢትኮይን ገንዘበ ክረክብ ጀሚረ፤ ኣብ ውሽጢ ስዱሽተ ወርሒ ድማ ዓመታዊ መሃያ በዓል ቤተይ ዝኸውን እቶት ረኺበ። ብድሕሪኡ፡ ናብ ካናዳ ናይ ምኻድ ሓሳበይ ገዲፈዮ። ድሕሪ ሽዱሽተ ወርሒ ክበጽሐና ዝመጽአ በዓል ቤተይ ድማ እቲ ለውጢ ምስ ርኣዮ ናብ ካናዳ ከይተመለሰ ተሪፉ። ኣብ ዓመትን መንፈቕን ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ዶላር ገንዘብ ረኺበ። ሚልዮነር ክኸውን ንዝደሊ ሰብ፡ ኩሉ መገዲ ርሑው'ዩ። ቖልዓ ወሊደን ድርብ ሓላፍነት ዘለወን ሰባት ክሰርሕኦ ዝኽእላ ቀሊል ስራሕ'ዩ። ኣነ፡ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝኾኑ ሰለስተ ቖልዑት ኣለውኒ። ስለዚ፡ ኩሉ ክሰርሖ ዝኽእል ስራሕ'ዩ ክብል ይደሊ። ኣይትኽእልን ዝብሉኒ ሰባት፡ ኩል ግዜ ሓይሊ'ዮም ዝኾኑኒ። ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ቋንቋ እታ ሃገር ኣይትኽእልን ዝበሉኒ፣ ጓል ኣንስተይቲ ምዃነይ ዘዘኻኽሩኒ ሰባት፤ ኩሎም ንናተይ ዓወት ሓይሊ ወሲኾምሉ እዮም። በዓል ቤተይ፡ ብኹሉ ነገር ስለ ዝሕግዘኒ ዕድለኛ'የ። ገንዘብ፤ ናይ ኩሉ ነገር ምፍትሒ ኣይኮነን። ግን ድማ ዝንክዮም ጸገማት ኣለው። ስለዚ፡ ገንዘብ ንምርካብ ኣበርቲዐ'የ ዝሰርሕ፤ ከም ኣፍሪቃዊት ናተይ ህይወት ክቕይር ህይወት ካልኦት ሰባት'ውን ክቕየር ስለ ዝኽእል፤ ኣበርቲዐ'የ ዝሰርሕ። ኣፍሪቃውያን ሚልዮነራት ክኾኑ ድማ ይደሊ። ቢትኮይን እንታይ'ዩ? ቢትኮይን፡ ልክዕ ከም ዶላር፣ ዩሮን ካልኦት መተዓዳደጊ ባጤራን ገንዘብ'ዩ። ዋግኡ ግን ካብዞም ባጤራታት ዝተፈለየ ይገብሮ። ዋጋ ቢትኮይን፡ በብግዝኡ'ዩ ዝውስኽ፤ ብኣንጻሩ ዋጋ ብር ብምኽንያት ዝቕባበ ዕዳጋ መጠኑ ክብ ትሕት ይብል። ካልእ ቢትኮይን፡ ከይተሸራረፈ ብቀሊሉ ካብ ሓደ ሰብ ናብ ካልእ ምሕላፍ ይከኣል'ዩ። ቢትኮይን ንምልኣኽ ኢድ-ኣእታውነት ሳልሳይ ኣካል ኣወጊዱ'ዩ። ኣነ ኣብ 'ቢትኮይን ማይኒንግ' ምስ ሰራሕኹ፡ ሰባት ቢትኮይን ዓዲጎም ከቐምጡ'የ ዝምዕዶም። ግን ድማ፡ ጥንቃቐ ዝደሊ ስራሕ'ዩ። ኣብ ዓለም ብዙሓት መታለልቲ ሰባት ኣለው። ኣነ ኣብ ቢትኮይን ማይኒንግ እየ ተዋፊረ ዝሰርሕ ዘለኹ። ቢትኮይን ማይኒንግ፡ ገንዘብ ምሕታም ማለት'ዩ። ግን ገንዘብን እሙን መላፍንትን ክትረክብ የድሊ። ኣነን በዓል ቤተይን፡ ብ2015 'ኣቺቨርስ ክለብ ኣካዳሚ' ዝተብሃለ ትካል ኣጣይሽና ክሪፕቶከረንስን ኔትወርክን ክንምህር ጀሚርና። ምስ ዩኒቨርሲቲ ፕሪቶሪያ ድማ ብሓባር ንሰርሕ ኣለና። ኣነ ድማ፡ ናብ ዝተፈላለዩ ሃገራት እናኸድኩ ተሞክሮይ የካፍል። ኣብ ዓለም፡ ምስ 33 ሃገራት ብሓባር ንሰርሕ። ሕጂ፡ ኣብ ፖላንድ ምስ ዝርከብ ትካል ውዕል ተፈራሪምና ንሰርሕ ኣለና፤ ኩሉ ሰብ እንተጽዒሩን እንተሰሪሑን ውጽኢታዊ ክኸውን ይኽእል'ዩ ዝብል ሓሳብ ኣለኒ።