ንፈለማ እዋን ብልዕትን ፍረ ነብስን ዝተቐየረሉ ኣሜሪካዊ ወተሃደር
ሰብ ሞያ ሕክምና ኣሜሪካ፡ ኣብ ዓለም እቲ ፈለሚ ዝኾነ ሕክምናዊ ምቕያር ብልዕቲ ወዲተባዕታይን ፍረነብስን ብዕዉት መገዲ ኣካይዶም።
ዶክተር ኣንድሪው ሊ (ካብ ፀጋም መበል ካልኣይ) ምስ ጉጅለ መጥባሕቲ፡ ካብ ዩኒቨርሲቲ ጆን ሆፕኪንስ ሓኻይም መጥባሕቲ ዩኒቨርሲቲ ጆን ሆፕኪንስ ሜሪላንድ፡ ኣብ እዋን ኲናት ኣፍጋኒስታን ብዝተፈንጀረ ነታጒ ጉድኣት ዝበፅሖ ኣሜሪካዊ ወተሃደር እዩ። እዞም ሓኻይም ነዚ ምቕያር ኣካላት ስርዓተ ምርባሕ ንምክያድ ናይ ዝሞተ ሰብ ብልዕቲ፣ ፍረዘርእን ኣብ ከባቢ ከብዲ ዝርከቡ ኣካላትን እዮም ተጠቒሞም። እዚ ግዳይ ነታጒ ዝኾነ ኣሜሪካዊ ወተሃደር ዳግማይ ፆታዊ ርክብ ክፍፅም ይግባእ ግና፡ መራብሒ ኣካላቱ ዳግማይ እንተዘይተሃኒፁ፡ ክኸውን ኣይኽእልን ይብሉ እዞም ጉጅለ ሓካይም ኣሜሪካ። 11 ሓኻይም መጥባሕቲ ዝተሳተፍሉ እዚ ሕክምና፡ ሙሉእ መጥባሕትን ምቕያርን ሕክምና ንምዝዛም 14 ሰዓታት ወሲዱ እዩ። ንነዊሕ እዋን ኣብ ወተሃደራዊ ግዳይ ፀኒሖም፡ ኣብ ኣካላት ስርዓተ ምርባሕ ማህሰይቲ ንዘጋጠሞም፡ ምቕያር ፍረነብስን፡ ስምዒት ህዋሳትን እንትካየድ ንፈለማ እዋን እዩ። ቅድሚ ሕዚ ሞያዊ ስነ-ምግባር ንምሕላው ክበሃል ካብ ለገስቲ ዝተረኸቡ፡ ፍረ-ነፍስታት ንተሓከምቲ ይቕየረሎም ከምዘይነበረን ተሓከምቲ ክወልዱ ከምዘይኽእሉን ድማ እቶም ዶካትር ይገልፁ። "ሰባት ክርእይዎም ዝኽእሉ ጉድኣታት ዝተለመዱ እዮም፡ ከምዚ ዓይነት ጉድኣት ግና ዘይተለመደን ሕቡእን እዩ። ብፍላይ ድማ ኣብ ኲናት ዘጋጥሙ ጉድኣታት ሕቡኣትን ዘብፅሕዎ ፅልዋ እውን ካልኦት ዘይርድእዎን እዩ " ይብሉ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ጆን ሆፕኪንስ፡ ሓለቃ ፕላስቲክ መጥባሕትን ዳግመ-ህንፀትን ዶክተር ኣንድሪው ሊ ። ኣብ ኲናት ኣብ ኣካላት ምርባሕ ዘጋጥም መቑሰልቲ ድማ፡ "ዘይተዘረበሉ፡ ናይ ኲናት ጉድኣት" ብምባል ይገልፅዎ ዲክተር ሊ። እዚ ሕክምና ዝተገበረሉ፡ ሽሙ ክገልፅ ዘይደለየ ወተሃደር፡ ድሕሪ እዚ ሕክምና፡ ኣብ ንቡር ኩነታት ከም ዝርከብን፡ ፅቡቕ ከምዝተሰምዖን ይዛረብ። እዚ ወተሃደር ኣብ ኣፍጋኒስታን ብዝተፈንጀረ ነታጒ እዩ፡ ተጎዲኡ ነይሩ። እዚ ከይዲ ሕክምና፡ ካብቶም ከበድትን ዝተወሃሃዱን ዝበሃሉ ዓይነታት መጥባሕቲ ሕክምና ሓደ እዩ። እዚ ድማ ምቕያር ቆርበት፣ ዓፅሚ፣ ጭዋዳታትን፣ መትንታትን ቱቦታት ደምን ዝጠመረ እዩ። ነዚ መጥባሕቲ ዘካየደ፡ ፕሮግራም ምቕያር ኣካለት ምርባሕ ዩኒቨርሶቲ ጆን ሆፕኪንስ፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብምዕማፅ፣ ኩናትን ሓደጋ ትራፊክን ምኽንያት ጉድኣት ኣብ ዝበፅሖም ሰባት፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ወተሃደራትን ከበድቲ ጉድኣታትን ትኹረት ገይሩ እናሰርሐ እዩ። እዚ ወተሃደር፡ ካብ 6 ክሳብ 12 ኣዋርሕ ሙሉእ ብሙሉእ ክድሕን ከምዝኽእል እቶም ሰብ ሞያ ይገልፁ። ዳይሬክተር ምቕያር ምርባሕ ኣካላት እዚ ፕሮግራም ዶክተር ሪክ ሬደት፡ እዚ ተሓካሚ ኣብ ፅቡቕ ኩነት ከምዝርከብን እናድሓነ ከምዝኾነን፡ ኣብዚ ሰሙን ካብቲ ሆስፒታል ከምዝወፅእን ገሊፆም። ዩኒቨርሲቲ ጆን ሆፕኪንስ፡ ን60 ጉድኣት ምርባሕ ኣካላት ዘጋጠሞም ሰባት መራብሒ ኣካለት ንምቕያር ትልሚ ኣለዎ። ኣብ ኣሜሪካ ንፈለማ እዋን ምቕያር ሕክምና ብልዕቲ ወዲ ተባዕታይ ዝተኻየደ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን 2016 እዩ። ኣብ 2014 ድማ፡ ደቡብ ኣፍሪቃውያን ሰብ ሞያ መጥባሕቲ፡ ኣብ ዓለም ፈላማይ ዝኾነ ሕክምና ምቕያር ምርባሕ ኣካላት ኣካይዶም።