ብከላ ኣየር፡ መጠን ሕማም ልብን ወቕዕን ይውስኽ-መጽናዕቲ
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ወሰኽ ብኽለት ኣየር ክብ ኣብ ዝብለሎም መዓልትታት፡ መጠን ሕማም ልቢ፣ ወቕዕን ኣዝማን ከምዝውስኽ መጽናዕቲ ሓቢሩ።
ነቲ መጽናዕቲ ዘካየደት ጉጅለ ኪንግስ ኮሌጅ ከምዝሓበረቶ፡ መጠን ብኽለት ናብ ፍርቂ'ቲ ዓመታዊ ዝርገሐ ክብ ኣብ ዝብለሎም መዓልትታት፤ ብማእኸላይ ተወሰኽቲ 124 ምትዕንቓፋት ልቢ ተመዝጊቦም እዮም። እቲ ቁጽራዊ መረዳእታ ናብ ኣምቡላንስ ዝተገበሩ ደወላት መሰረት ዝገበረ ኮይኑ፡ ኣብ ሆስፒታል ዘለዉ ዝፍለጡ ሕሙማት ልቢ ዘይሓወሰ እዩ። እቲ መጽናዕቲ ብኽለት ኣየር ኣብ ጥዕና ዘስዕቦም ጊዝያዊ ጸገማት እዩ ገምጊሙ። ብኽለት ኣየር፡ ኣብ ኣውሮጳ ተወሳኺ ምኽንያት ዓመታዊ እዋኑ ዘይሓለወ ሞት 500 ሽሕ ሰባት እዩ። መጠን ብኽለት ክብ ኣብ ዝበለሉ መዓልቲ፡ ኣብ ትሸዓተ ከተማታት፡ ብማእኸላይ ተወሰኽቲ 231 ሰባት ብምኽንያት ወቕዒ (ስትሮክ)፣ 193 ህጻናትን ዓበይትን ድማ ብምኽንያት ኣዝማ ናብ ሆስፒታል ኣትዮም። መብዛሕተኦም ፖሊሲታት፡ ምቕናስ ብኽለት ኣየር ኣብ መጠን ማእኸላይ ዕድመ ወዲ ሰብ ዘለዎ ጽልዋ መሰረት ዝገበሩ ከምዝኾኑ፡ ኣባል እታ ጉጅለ መጽናዕቲ ዝኾነ ዶክተር ሂዘር ዋልተን ይገልጽ። '' ኮይኑ ግና፡ ምስ ሰፊሕ ጸገማት ጥዕና ዝተተሓሓዘ ከምዝኾነ መጽናዕትታት የመላኽቱ'' ክብል ወሲኹ። ኣብ ከተማ ለንደን፡ መጠን ብኽለት ክብ ኣብ ዝበለሎም መዓልቲታት፡ ተወሰኽቲ 87 ሰባት ብጸገማት ልቢ፣ 144 ብወቕዒ፣ 74 ህጻናትን 33 ዓበይትን ድማ ብሕማም ኣዝማ ናብ ሆስፒታል ናብ ሆስፒታል ኣትዮም። ኣብ በርሚንግሃም ድማ ተወሰኽቲ 12 ሰባት ብሕማም ልቢ፣ 27 ብወቕዕን 26 ብኣዝማን ናብ ሆስፒታል ኣትዮም እዮም። ከተማታት ብሪስቶል፣ ሊቨርፑል፣ ማንቸስተር፣ ኖቲንግሃም፣ ኦክስፎርድን ሳውዛምፕተንን ድማ ካብ ክልተ ክሳብ ሽዱሽተ ሰባት ብሕማም ልቢ፣ 14 ድማ ብሕማማት ወቕዕን ኣዝማን ናብ ሆስፒታል ዝኣተዉለን እየን። ወሰኽ ዘይተርኣየላ ከተማ፡ ከተማ ደርቢ ጥራሕ እያ። ልዑል መጠን ብኽለት ኣየር፡ ኣብ ነዊሕ እዋን ካብ ዘስዕቦም ጸገማት፡ ትሑት ዕብየት ሳንቡእን ትሑት መጠን ክብደት ዕሸላትን ይርከቡዎም። መጠን ብኽለት ኣየር ብሕምሲት (1/5) ከምዝጎድል ምግባር ድማ፡ ንሕማም መንሽሮ (ካንሰር) ካብ 5 ክሳብ 7 ምኢታዊት ከምዘጉድል ወጽኢት መጽናዕቲ ጉጅለ ተመራማሪት ኪንግስ ኮሌጅ ይሕብር። እዚ ኣብ ከባቢ ኣየር ዘንጸላሉ ዘሎ ሓደጋ፡ ናይ ጥዕና ሓደጋ 'ውን ከምዘኾነ እዩ ስቲቨንስ ዝዛረብ። '' ክንከላኸሎም እንኽእል ሞት የጋጥሙ ስለዘለዉ፤ ኣብ 2025 ወይ 2050 ዘይኮነስ ሕዚ ኢና ናብ ተግባር ክንኣቱ ዘለና'' ይብል።