ኮሮናቫይረስ፡ ኣብ ዞባ ስልጤ ብኮሮናቫይረስ ዝተትሓዘት ውልቀሰብ ብኸመይ ተረኺባ?
ሚኒስትር ሓለዋ ጥዕናን ኢንስቲትዩት ሕብረተሰብ ኢትዮጵያን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ዘውፅእዎ ፀብፃብ፡ ካብ 1,560 ምርመራታት ላቦራቶሪ: ክልተ ሰባት ብኮሮናቫይረስ ከምዝተለኸፉ ምግላፁ ይዝከር።
እቲ ቀዳማይ ብኮቪድ-19 ዝተለኸፈ ወዲ 49 ዓመት ውልቀሰብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይሕከም ዘሎ እንትኸውን፡ እታ ካልአይቲ ጓል 45 ዓመት ድማ፡ ኣብ ክልል ደቡብ ዞባ ስልጤ ወረዳ ስልጢ ነባሪት እያ። ሓላፊ መምርሒ ጥዕና ዞባ ስልጤ ኣይተ ኣብዱልዋሪስ ጀማል፡ ኣብቲ ዞባ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል ዝተወደበ ጉጅለ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ክውግን ከምዝፀንሐ ገሊፁ። "ገዛ ንገዛ ዳህሳስ ነካይድ ነይርና። ብመሰረት እቲ ዝተዳለወ ማንዋል፡ ንሰብ ሞያ ጥዕናን ወለንታውያንን ካልኦትን ብምስልጣን፡ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ካብ ልዕሊ 93 ሽሕ ስድራ፡ ወይ ድማ ን 324 ሽሕ ውልቀሰባት ኣብ ገዝኦም ብምምሃር፡ ግንዛበ ንክህልዎም ተሰሪሑ እዩ። እቲ ቫይረስ ዝተረኸቦም ድማ ክፍለዩ ተገይሩ እዩ" ኢሉ። እታ ጓል 45 ዓመት ብኮሮናቫይረስ ዝተትሓዘት ውልቀሰብ እውን፡ ገዛ ንገዛ ብዝተገበረ ዳህሳስ፡ እያ በቲ ቫይረስ ከምዝተለኸፈት ዝተረጋገፀ። ሓላፊ ቤት-ፅሕፈት ጥዕና ወረዳ ስልጢ ኣይተ ካሚል ጃቢር ብወገኑ፡ ኣብቲ ወረዳ "500 ሽሕ ብር ብምስላዕ ስራሕቲ ምክልኻል ተሰሪሑ እዩ። ኣብ ኣዋጅ ህፁፅ ግዘ ዝወፅኡ ገደባት ንምትግባርን ግንዛበ ኣብ ምፍጣርን ከምዝተሰርሐ" ገሊፁ። ዛጊድ፡ ኣብ 32 ሽሕን 590 ሰባት ዳህሳስ ከምዝተኻየደ ዝሓበረ ኣይተ ካሚል፡ "ሓንቲ በዓልቲ ሞያ ጥዕና ኣብ ሓደ ቀበሌ ኣብ ተምህረሉ ግዘ፡ ናይ ሰዓል ምልክት ዘለዎም ኣርባዕተ ሰባት ስለዝረኸበት ናህቶም ቅምሶን ኣብ ካልኦት ሆስፒታላት ናይ ዝርከቡን፡ ናብ ሃዋሳ ልኢኽና። ብሰንበት ድማ ውፅኢቱ ሰሚዕና" ዝበለ እቲ ሓላፊ፡ ምስታ ጓል 45 ዓመት ውልቀሰብ ምትንኻፍ ዝነበሮም በዓልገዝኣ ሓዊሱ 16 ሰባት ድማ፡ ናብ መወሸቢ ማእኸል ከምዝኣተዉ ሓቢሩ። እታ ውልቀሰብ ናብ ሆስፒታል ወራቤ ከምዝተወሰደት ድማ ገሊፁ። ኮምፕርሄንሲቭ ሆስፒታል ወራቤ፡ ኮሮናቫይረስ ኣብታ ሃገር ካብ ዝኣቱ ጀሚሩ፡ ንሕብረተብ ዝጠቕሙ ሓበሬታታት ብምፍናው፡ ኣብ ሕብረተሰብ ኣፍልጦ ክፈጥር ከምዝፀንሐ እዩ ዝግለፅ። ስፔሻሊስት ሕማማት ደዌ ዶክተር ፈድሉ ጀንፋ፡ "እታ ጓል 45 ዓመት ኣደ ካብ ገጠር ዝመፅአት እያ። ናይ ወፃኢ ናይ ጉዕዞ ታሪኽ ምስ ዘለዎን በቲ ቫይረስ ምስ ዝጥርጠርን ሰብ ርክብ ኣይነበራን። ዋዒ ሰብነት ናይ ዘለዎም ሰባት ቅምሶ፡ ክትልእኹ ትኽእሉ ኢኹም ስለዝተብሃለ እዩ፡ እቲ ቫይረስ ከምዘለዋ ተረጋጊፁ። ሕዚ 'ስቴብል' እያ" ክብል ብዛዕባ ኩነታት ጥዕንኣ ገሊፁ። እቲ ቫይረስ ብኸመይ ናብዛ ውልቀሰብ ከምዝበፅሐ ንምፍላጥ ይስራሕ ኣሎ፤ ዋላ ንሳ ኣይትእመነሉ ምስ ኣብ ወፃኢ ዝነበረ ሰብ ምትንኻፍ ነይርዋ ዝብል ሓበሬታ እዩ ዝበፅሐና ዘሎ። ለበዳ እቲ ቫይረስ ኣብቲ ሕብረተሰብ ከምዘየለ ስለዝፍለጥ፡ ስግኣት ዝፈጥር እዩ፡ ኢሉ ዶክተር ፈድሉ። ተሽከርከርቲ ሓለፋ ስለዝፅዕናን ኣብ ዕዳጋታት ኣካላዊ ምርሕሓቕ ስለዘየለን፡ ኣብታ ወረዳ ስግኣት ለበዳ ኮሮከናቫይረስ ከምዘሎ፡ ዝገለፀ ኣይተ ካሚል፡ ኣብቶም ዝሓለፉ መዓልታት ቁፅሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ውሑድ ምዃኑ፡ ምዝንጋዕ ከምዝፈጠረ ድማ ሓቢሩ። ኣብ ኣብያተ-እምነት መምርሕታት ይኽበሩ ከምዘለዉ ዝተዛረበ እቲ ሓላፊ፡ በዓል ሰለስተ እግሪ ተሽከርከርቲ ሰለስተ ሰባት ጥራሕ ክፅዕና፣ ጋሪታትን ሞተር ሳይክላትን ከይንቀሳቐሳ (ናይ መንግስቲ ሞተር ሳይክላት ሰባት ከይፅዕና)፣ ዓበይቲ ዕዳጋታት ከምዝተኸልከለን ገሊፁ። ኣብታ ከተማ፡ መሸጣ ናይ ጀበና ቡንን ጫትን እውን ከምዝተኸልከለ፡ ኣይተ ካሚል ሓቢሩ። ዞባ ስልጤ ንኮረናቫይረስ ተቓላዒ ከምዝኾነ ዝገለፀ ኣይተ ዓብዱላዋሪስ ጀማል እውን፡ ካብ ከተማታት ኣዲስኣበባን ኣዳማን ዝመፅኡ 305 ሰባት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ወራቤ ን14 መዓልታት ተወሺቦም ከምዝፀንሑን፡ ምልክት ስለዘየርኣዩ ግና ናብ ስድርኦም ከምዝተመለሱ ገሊፁ።ኣብቲ ዞባ ምስ ዘሎ ምንቅስቓስ እንትነፃፅር፡ ውሑድ ምርመራ ኮሮናቫይረስ ከምዝተኻየን፡ መመርመሪ መሳርሒ ንምእታው ኣብ ከይዲ ከምዝርከቡን ድማ ሓቢሩ።