ኣብ ሕሱም ነፍሰ-ፍትወት ዝወደቑ ሰባት፤ 'ግናያት ግን ሕጉሳት' እዮም
እዞም ኣብ ሕሱም ፍትወት ነብሶም ዝወደቑ ሰባት [narcissists] ፤ ትኹረት ንክረኽቡ ዝገብሩዎ ዘይተኣደነ ጻዕሪ ሕፍረት ዘይፈጠረሎም 'ኳ እንተኾኑ፡ ሕጉሳት ዝበሃሉ ሰባት ክኾኑ ይኽእሉ'ዮም- ይብሉዎም ሰብ ሞያ ስነ-ልቦና።
ንነብሶም ዘለዎም ልዑል ርድኢት ድማ ምስ ዓብይ ጽላለ ዝማዓራረ እዩ ኢሎምዎ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኲን፡ ተመራመርቲ ዘካይድዎ ዘለዉ መጽናዕቲ ከምዘመላኽቶ፡ ከምዚኦም ዓይነት ሰባት ንካልኦት የቖጥዑ'ምበር ንርእሶም ኣይጭነቑን። ሓደ ካብ መንጎ'ቶም ተመራመርቲ ዝኾነ ዶክተር ኮስታስ፡ ነቲ 'ጸገም' ዘለና ዝተጋነነ ኣሉታዊ ርድኢት፡ እንተነኣሰ ንርእሶም ክህልዎም ዝኽእል ዝኾነ እወታዊ ጎኑ ከይንርኢ ጋሪዱና እዩ ዝብል። እቶም ተመራመርቲ፡ ኣብዚ ዘመናዊ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ዓውዲ ፖለቲካ፣ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ኾነ ኣብ ፍሉጣት ሰባት ንምንታይ እዚ ዝንባለታት እናዓበየ ይመጽእ ኣሎ ዝብል'ውን ክርድኡ ፈቲኖም እዮም። "ንምንታይከ ከም ጎዳኢ ኣካል'ቲ ማሕበረሰብ ተገይሮም ይረአዩ?" እቶም መራመርቲ ብቐጻሊ ዘልዕልዎ ሕቶ'ዩ። 'ሕንኽ ዘይብሉ ወይ ድማ ነስሓ-ኣልቦ' ሰባት እቶም ሰብሞያ ነዚኦም ዓይነት ሰባት፡ ጎዳኢ ዝኾነ ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ድሕር ዘይብሉ፤ ኣብ ገዛእ ርእሶም ዘለዎም ልዑል ኣረኣእያ ወይ ድማ ዓቐኑ ዝሓለፈ ዓርሰ ምትእምማን ንኻልኦት ንእሽቶ'ኳ ድንጋጸ ዘይብሎም፡ ከምኡ ድማ ነስሓ-ኣልቦን ሕንኽ ዘይብሎምን' ክብሉ እዮም ዝገልጹዎም። እንተኾነ፤ እዞም ከምዚ ዓይነት ሕማቕ ባህሪ ዘለዎም ሰባት፡ ኣብ ክንዲ ክቕጽዑን ክዋረዱን ዝግባእ ንምንታይ ኣብዚ ዘመን ተሸለምትን ተርኣይትን እናኾኑ ይመጽኡ ከምዘለዉ እቶም ሰብሞያ ይሓቱ። 'ናርሲስትስ' [ነፍሶም ምሒር ዝፈትዉ] ዝበሃሉ ዓይነት ሰባት፤ ማኬቪልያኒዝም [ጭካነ ዝበዝሖ መገዲ]፣ 'ሳዲዝም' [ሰብ ምስቓይ ደስ ዝብሎም] ከምኡ'ውን 'ሳይኮፓት' [ንደቂ ሰባት ድንጋጸ ዘይብሎም] ጸገም ኣለዎም ምስ ዝበሃሉ ሰባት ዝምደቡ እዮም። እቲ ኣብዚ ጉዳይ ኣትኲሩ ኣብ 700 ሰባት ጥቡቕ ምርምር ዘካየደ በዓል ሞያ ስነ-ልቦና ግና፡ 'ኣብ ልዕሊ ማሕበረሰብ'ዮም ጉድኣት ዘብጽሑ'ምበር ንርእሶም ተጠቀምቲ እዮም' ኣብ ዝብል መደምደምታ እዩ በጺሑ። ኣብ ርእሶም ዘሎ ሕማቕ ስምዒት ናብቲ ኣብ ጥቐኦም ዝርከብ ሰብ ብምልጋብ ንርእሶም ግን ሕጉሳት ይኾኑ ይብል። እዚ ባህሪ ዘለዎም ሰባት፡ ናይ ምጭናቕ ተኽሎኦም ንኡስ ከምዝኾነ ዝዛረቡ ሰብ ሞያ እቲ መጽናዕቲ፡ ንርእሶም ካብ ዘለዎም ዝተጋነነ ኣረኣእያን ግምትን ዝነቐለ፡ ዓርሶም ካብ ምጉዳእ ይሕልዉን ይሕብሕቡን ይብሉ። 'ኣብ ስልጣን ይጣበቑ' እቲ ጉጅለ ተመራመርቲ ቅድም ክብል ኣብ ዝገበሮ መጽናዕቲ፤ እቶም ሰባት ካብ ዘለዎም ልዑል ዓርሰ ምትእምማንን ፍጥነትን ዝተልዓለ ብዝበጽሖም ዝኾነ ውድቀት፡ ሞራሎም ኣይትንከፍን። ስለዝኾነ ድማ፡ ኣብ ስራሕን ኣብ ማሕበራዊ ህይወቶምን ዕዉታት ናይ ምዃን ዕድሎም ልዑል'ዩ ብምባል ይድምድሙ። ናይ ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ዝተፈላለየ ዓይነት ባህሪ ብኸመይ ንጥንካረ ስምዒቶም ምሕላው ከምዝሕግዞም'ውን ተዓዚቦም። ገለ፡ ንርእሶም ካብ ዘለዎም ዓብይ ግምት ድማ፡ ስልጣን ናይ ምሓዝን ምቁጽጻርን ተኽእሎ ኣለዎም ይብል፡ ወጽኢት ናይቲ መጽናዕቲ። እዚኦም ምችኡነት ዝፈትዉ ሰባት፡ ሕጉሳት ናይ ምዃን ዕድሎም ልዑል እዩ። ዘጨንቖም ነገር የለን። ካልኦት ድማ፡ ብቐሊሉ ስምዒቶም ዝትንከፍ ብምዃኑ 'ዲፈንሲቭ' [ገታራት] ከምኡ ድማ ናይ ካልኦት ሰባት ባህሪታት ብዓይኒ ጽልኢ ዝምልከቱ እዮም። ስለዚ፡ ኩሉ ዓይነት 'ናርሲስት' [ንርእሱ ምሒር ዝፈቱ] ሰብ ኣይኮነን ንዓርሱ'ውን ዝጠቅም ባህሪ ዘለዎ። ብምዃኑ ድማ፡ እዚ ዓይነት ባህሪ ዘለዎም ሰባት ጠቕሊልካ ክፍንፈኑ ካብ ምግባር፤ እቲ እወታዊ ጎኒ ዘለዎ ባህርያቶም ምፍላይ የድሊ በሃልቲ እዮም። ኣብ ዝቕጽል ካሊእ መጽናዕቲ፡ እቶም እዚ ዓይነት ዕውት ውጽኢት ዝህልዎም ባህርታት ኣብ ምፍላይ ክሕግዙ ከምዝኽእሉ የረድኡ። ንሕማም አእምሮ ሕክምና እምበር መስተ መፍትሒ ኣይኮነን