ኣብ ሊብያ ብባርነት ካብ ዝተሸጡ ስደተኛታት፥ ዛንታ ሓደ ኢትዮጵያዊ
ሕዚ ዕድሚኡ 27 ዓመት መሊእዎ'ሎ። ኣብ ጀርመን ዝነብር እንትኸውን፡ ናብኡ ቅድሚ ምብፅሑ ግን ሰለስተ ግዜ ከምዝተሸጠን ዝተኣደገን ንቢቢዚ ይዛረብ። ገለ ገለ እዋን በቶም ዝሓዝዎ ሰባት ይግረፍን ክጠሚ ይግበርን ነይሩ።
ሃሩን ኣሕመድ፡ እዚ ፈፂሙ ዘይርሳዕ ዛንትኡ ከምዚ ክብል ብልሳኑ ይገልፆ። ኣብ ክልል ኦሮሚያ፡ ዞባ ባሌ ኣጋርፋ ኣብ ዝተብሃለ ቦታ ተወሊደ። ብ2013 ካብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ወፂኤ። ኣብ ሱዳን ንሓደ ዓመትን ሒደት ኣዋርሕን ምስፀናሕኩ፡ ምስ ካልኦት ስደተኛታት ኮይነ ናብ ሊብያ ጉዕዞ ጀሚረ። ንነብሲወከፍ ኣሰጋገርቲ ድማ 600 ዶላር እኸፍል ነይረ። ኣብ ሓንቲ 'ሎሪ' ዝዓይነታ መኪና 98 ሰባት ተፃዒንና ነይርና። ንሽድሽተ መዓልታት ብበረኻ ሳህራ ምስተጓዓዝና፡ ምስቶም ኣስገርቲ፡ ስደተኛታት ናብ ዝለዋወጡሉ ዶብ ግብፂ፣ ሊብያን ቻድን በፂሕና። ኣብ መገድና ብዙሓት ፈተናታት ኢና ሓሊፍና። ሃንደበት ደው ኣቢሎም ዝሓዝካዮ ኩሉ ነገር ዘሕድጉኻ ዕጡቓት ኣለው። ሰባት ኣብ ርእሲ ኣብ ርእሲ ተፀቓቒጦም ኮፍ ይብሉ፤ እቲ ዋዒ'ውን ክትፃወሮ እትኽእል ኣይኮነን። 'ፍጡራት ወዲ-ሰብ ኣይመስሉን' ኣብቲ ዶብ ዝረኸቡና ዕጡቓት ንኩላትና ጨውዮም ናብ ቻድ ወሲዶምና። ንኽልተ መዓልታት ምስተጓዝና ናብ መዓስከሮም ኣእትዮምና። ኣዕርዮም ዝተዓጠቑ እንትኾኑ፡ ዓረብኛን ካልኦት ቋንቋታትን ያዛረቡ ነይሮም። መኪና ሒዞም ብምምፃእ፡ 4000 ዶላር ክንኸፍል እንኽእል ሰባት ናብታ መኪና ክንድይብ፡ ዘይብልና ድማ ኣብኡ ከምንተርፍ ኣፍሊጦምና። ክንድኡ ዝኣክል ገንዘብ ኣይነበረናን። ግን ድማ ክሳብ ናብታ መኪና ንድይብ፡ እቲ ገንዘብ ከምዘለና ክነምስል ተመኻኺርና። ናብታ መኪና ደይብና ተወሰኽቲ ሰለስተ መዓልታት ተጓዒዝና። ስደተኛታት ናብ ዝሸጡሉ ቦታ'ውን በፂሕና። እቶም ዝወሰዱና ሰባት፡ ብነብሲ ወከፍና 4000 ሽሕ ዶላር ከፊሎም ከምዝገዝኡና ብምግላፅ፡ ነቲ ገንዘብ ክንመልስ እንተዘይኪኢልና ግን ናብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ክንንቀሳቐስ ከምዘይንኽእል ሓቢሮምልና። ንልዕሊ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ኣብቲ ቦታ ዝፀንሑ፡ ሶማሊያውያንን ኤርትራውያንን ብብዝሒ ዝርከብዎም ስደተኛታት ረኺብና። ብሕሱም ስቓይ ዝተጎሳቖሉ እንትኾኑ፡ ፍጡራት ወዲ-ሰብ'ውን ኣይመስሉን። ንሕና'ውን ናታቶም ዕጫ (ዕፃ) በፂሑና፡ ብዙሕ ተሳቒና። ቀልጢፍና ንኽንከፍሎም ክብሉ 'ፔትሮልየም' ዝተሓወሶ ውዑይ ማይ የስትዩና ነይሮም። ኣብ መዓልቲ ሓደ ግዜ ጥራሕ ቁንጣር መግቢ ይህቡና። ብዝመሰየ ቁፅሪ ብሕሱም ይገርፉና። 'ዓፃም ስለዝኾነ ኣይንዕድጎን' ካብ ቤተሰቦም ገንዘብ ክረኽቡ ዝኸኣሉ ሶማሊያውያንን ኤርትራውያንን ስደተኛታት ክፍሊት ፈፂሞም እንትፍነው፡ ንዓይ ሓዊሱ 32 ኢትዮጵያውያን ግን ክንኸፍል ስለዘይከኣልና ን80 መዓልታት ክንፀንሕ ተገዲድና። "ክትኸፍሉና እንተድኣ ዘይትኽእሉ ክንሸጠኩም ኢና" ኢሎምና። ንኽልተ ኣዋርሕ እኹል መግቢ ንረክብ ስለዘይነበርና፡ ሰብነትና መንሚኑ ነይሩ። እቶም ክሸጡና ዘምፅኡና ሰባት፡ ሰብነትና ብምምንማኑ ዝገዝኣና ከምዘይተረኸበ ገሊፆምልና። "ኩሊት'ውን የብሎምን" ኢሎም። ደሓር ግን ሳባ ካብ ዝተብሃለት ከተማ ሊብያ ዝመፀ ካልእ ሰብ፡ በብ3000 ሽሕ ዶላር ዓዲጉ ወሲዱና። ካብቲ ዘሕለፍናዮ መከራ ዝኸፍአ ከምዘይገጥመና ቃል ኣትዩልና ናብ መኪንኡ ኣደይቡና። ኮይኑ ግን ንኣርባዕተ መዓልታት ምስተጓዝና ከቢድ መከራ እዩ ተፀብዩና። ገፅና ብፕለስቲክ እናዓፈኑ ኣብ ልዕሌና ከቢድ መግረፍቲ ፈፂሞም። ኣእዳውና ንድሕሪት ኣሲሮም፡ ማይ ናብ ዝመልአ በርሚል ቁልቁል ኣፍና ደፊኦምና። ብሽቦ ገይሮም'ውን ገሪፎምና። ንሓደ ወርሒ ዝኣክል ብኸምዚ ምስ ኣሕለፍና፡ ገሌና ንቤተሰብናን መሓዙትናን ብስልኪ ክንረኽቦም ኪኢልና። ክንኸፍሎ ዝተሓተትናዮ 3000 ዶላር'ውን ረኺብና። ንሶም ሰዲዶምና ርሑቕ መገዲ እንትንጓዝ፡ ካልኦት ሰባት ጨውዮም ናብ ቦትኦም ወሲዶምና። ካብ ሕድሕድና 1000 ሽሕ ዶላር ክረኽቡ እንተዘይኪኢሎም'ውን ክሰዱና ከምዘይክእሉ ኣፍሊጦምና። እቲ መግረፍትን ከቢድ ወፅዓን ቀፂሉ። ናብ ስድራና መሊስና ደዊልና ደጊሞም ገንዘብ ክሰዱልና ሓቲትናዮም። ጥሪቶም፣ መሬቶምን ዝነበሮም ኩሉ ነገር ሸይጦም ገንዘብ ልኢኾምልና። ኩነታት ስደት ብድሕሪኡ ስደተኛታት ናብ ዝነብሩላ ታራቦሊስ ዝተብሃለት ከተማ ከይድና። ኣብኡ ዝሓሸ ኩነታት ነይሩ። ንዝተወሰና ኣዋርሕ ዝረኸብናዮ ስራሕ ኣብኡ ሰሪሕና። ካብኡ ድማ ናብ ኣውሮፓ ንምብፃሕ ባሕሪ ሜዲተራንያን ኣቋሪፅና። ዕድል እንተዘይገይርካ ፖሊስ ሒዙ ናብ ቤት ማእሰርቲ ይወስደካ። ንኣስገርቲ'ውን ኣሕሊፎም ይሸጡኻ። እቲ እትሽየጠሉ እዋን ክሳብ 500 ዶላር ይወርድ። ፈለማ ናብ ጣልያን በፂሐ፡ ብኡኡ ኣቢለ ድማ ናብ ጀርመን ሰጊረ። ኣምላኽ ይመስገን ፍቓድ ስደተኝነት ረኺበ ፅቡቕ ህይወት እመርሕ ኣለኹ። እቲ ዘሕለፍክዎ ግን ኣይክርስዖን። ሓቂ ይሓይሽ! ካብ ሃገረይ ብምውፅአይ ዝጎደለኒ ነገር ትምህርቲ ጥራሕ እዩ። ናብ ትምህርቲ ወይ ከኣ ናብ ስርሕ ምኸድኩ ነይረ። ካብ ፖለቲካዊ ድፍኢታት ብተወሳኺ፡ ሰባት'ውን ንኽትወፅእ ይደፋፍኡኻ'ዮም። ካብ ሞንጎ መሓዙትና ንሓዲኡ ኣብ ዶብ ግብፅን ሊብያን ቀቢርና ኢና። ካልኦት ክልተ ድማ ኣብ ከተማ ሳባ ተፈልዮምና። ብህይወት ይሃልዉ ኣይሃልዉ ዝፈልጦ ነገር የብለይን። ሓንቲ ካባና ናብ ባሕሪ ሜዲተራንያን ጥሒላ ዝተረፍና ግን ናብ ኣውሮፓ ክንበፅሕ ክኢልና።