"ንጄነራል ኣሳምነው ድምጹ ቀዲሐዮ እየ" ጋዜጠኛ ፋሲካ ታደሰ
ኣብ ባህርዳር ፈነተ ዕልዋ መንግስቲ ተኻይዱ ኣብ ዝተባህለሉ ዕለት ንጀነራል ኣሳምነው ጽጌ ስልኪ ደዊላ ከም ዘዘራረበቶ ዝገለጸት ጋዜጠኛ ፋሲካ ታደሰ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ንቢቢሲ ተዛሪባ። ፋሲካ፡ ኣብ ጋዜጣ ፎርቹን ብዋና ኣሰናዳእነት ትሰርሕ። 15 ሰነ እንታይ ይመስል ነበረ?
ጋዜጣና ሰንበት ተሓቲሙ ስለ ዝዝርጋሕ፡ ቀዳም ምሸት ኩሉ ግዜ ስራሕ ይበዝሓና'ዩ። ነቲ ጋዜጣ ቀዳም ምሸት ኢና ናብ ቤት ሕትመት ነእትዎ። ስለዚ ቀዳም ኩሉ ግዜ ጉያ ጉያ እዩ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ምጽዳፍ እንተደኣ ነይርኪ ነቲ ናይ ቀዳም ክስተት ብኸመይ ሰሚዕክዮ? እንታይን ካብ መንን ሰሚዕኺ? ነቲ ትኽክለኛ ሰዓት'ኳ ክዝክሮ ኣይክእልን። ግን ምሸት ካብ ሰዓት 1፡30 ክሳብ 2፡00 [7፡30 - 8፡00] ይመስለኒ። ኣብ ቤት ጽሕፈት ከለኹ፡ ነቲ ጋዜጣ ኣዳሊና ምስ ወዳእና ናብ ቤት ሕትመት ንምልኣኽ ንጓየ ነይርና። ሽዑ ኢና ድማ ነቲ ናይ ባህርዳር ኩነታት ዝሰማዕና። ካብ ሓለቓይ ተደዊሉ ተሓቢሩኒ። 'ኣብ ባህርዳር ሽግር ኣጋጢሙ ይበሃል ስለዘሎ ኣጻርዪ' ተባሂለ። ካብኡ ኸ? ኣብቲ ክልል ዝኾነ ነገር ከጋጥም ከሎ ቴሌፎን ብምድዋል ክነረጋግጽ ክንደሊ ከለና ናብ ናይቲ ክልል ዳይሬክተር ህዝባዊ ርክባት ኣይተ ኣሰማሀኝ ብምድዋል'ዩ። ኣጋጣሚ ሽዑ ኣነን ካልኦት መሳርሕተይን ናብኡ ክንድውል ከለና ተሌፎኑ ኣይሰርሕን ነይሩ። ኮሚሽን ፖሊስ፣ ጸረ-ብልሽውና፣ ....በቃ ሰብ ክንረክብ ንኽእል ኢና ኢልና ናብ ዝገመትናዮ ኩሉ ንድውል ነይርና። ኣብቲ ክልል ካብ ዝርከቡ ፍሉጣት ሰበስልጣን'ከ ደዊልኪ'ዶ? ስዒድ ናብ ዝበሃል ሓጋዚ ኮሚሽነር፣ ኣይተ ኣሰማሀኝን ካልኦት ብስም ዘይፈልጦምን፤ ከምኡ'ውን ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝርከቡ ጋዜጠኛታት ናብ ኣርባዕተ ዝኾኑ ደዊለ'የ። ኩሎም ተሌፎኖም ኣየልዕሉን ነይሮም? ናይ ኣይተ ኣሰማሀኝ ኣይሰርሕን ነይሩ። ናይቲ ኣብ ኮሚሽን ፖሊስ ዝነበረ ሰብ'ውን ኣይሰርሕን። ካልኦት ግን ቴሌፎኖም ኣየልዕሉን ነይሮም። ናብ ዶክተር ኣምባቸው'ከ ፈቲንኪ'ዶ ነይርኪ? ኣይደወልኩን፤ ናቶም ቁጽሪ ስልኪ የብለይን። ብድሕሪኡ'ኸ ናብ ጀነራል ኣሳምነው ደዊልኪ ማለት ድዩ? እወ ኣብ መወዳእታ 'ንምንታይ ናብ ሓላፊ ጸጥታ እቲ ክልል ዘይድውል?' ኢለ ደዊለሎም። ቅድሚ ሕጂ ንኻልእ ጉዳይ ደዊለሎም ነይረ። ቁጽሪ ቴሌፎኖም ነይሩኒ እዩ። ስለምንታይ ናብኦም ንምድዋል ደንጒኺ ግን? ማለት ቅድሚኡ ትደዋወሉ እንተነይርኩም፤ እቲ ጉዳይ ድማ ንጸጥታ ዝምልከትጉዳይ እንተ ኮይኑ፡ ንምንታይ ቅድሚ ኩሉ ናብኦም ዘይደወልኪ? ንምንታይ ኣቐዲመ ናብኦም ክድውል ዘይፈተንኩ ኣይርድኣንን። ቀልጢፉ ዝመጽኣለይ እቲ ሓላፊ ኮሚዩኒኬሽን እዩ ነይሩ። ጸኒሑ እዩ ናብኦም ናይ ምድዋል ሓሳብ ዝመጻለይ። ኣብ ሞንጉኡ ግን ንነበርቲ እታ ከተማ [ባህርዳር] ንምዝርራብ ንፍትን ነይርና። 'ኣበይ ከባቢ'ዩ? ዝተጎድኡ ሰባት'ከ ኣለዉ'ዶ? ዝብሉ ንምጽራይ ንፍትን ነይርና። ኣብ መወዳእታ ግን ናብኦም ደዊለ። ጀነራል ኣሳምነው ሽዑ'ዶ ስልኮም ኣልዒሎም? እወ ሽዑ፡ ማለት ክልተ ግዜ ጥራይ ምስ ጸውዐት ይመስለኒ። ኣብቲ ሽዑ እዋን ግን ተጠርጣሪ ከም ዝኾኑ ትፈልጢ ነይርኪ'ዶ? ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረን። እንታይ'ከ ተበሃሂልኩም? ምስ ደወልኩ ኣልዒሎም፡ ሽዑ መን ከም ዝኾንኩ ሓቢረዮም። ካብ ኣዲስ ኣበባ ይድውል ከም ዘለኹ፤ ዝሰርሓሉ ትካልን ንምንታይ ከም ዝደወልኩን ብምሕባር፡ ኣብቲ ክልል ብዛዕባ ዝተፈጥረ ነገር መብርሂ ንኽህቡኒ ሓቲተዮም። ኣብ ባህርዳር ዝተወልዑ ጎንጽታት ከም ዘለዉን ጉድኣት ከም ዘጋጠመን ሓቢሮምኒ። 'ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፕረስ ሴክሬታሪያት ቀዳማይ ምኒስትር ዝኾኑ ኣይተ ንጉሱ ግን ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ዝብል መግለጺ ሂቦም ኣለዉ፡ ካባኹም ዝሰምዖ ዘለኹ ድማ ጎንጺ ዝብል'ዩ' ኢለዮም። "ዕልዋ መንግስቲ ዝበሃል ነገር የለን። ዕልዋ ኣብ ቁሸታት ዝኻየድ ኣይኮነን። ዕልዋ ክፍጸም ዝኽእል ኣብ ልዕሊ ማእከላይ መንግስቲ ጥራሕ'ዩ። እዚ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ። ምናልባት እቲ ማእከላይ መንግስቲ ናብዚ ክልል ኢዱ ንምእታው ስለ ዝሓሰበ ከም ምኽንያት ዝፈጠሮ'ዩ ዝብል ግምት ኣለኒ" ኢሎምኒ። 'ዕልዋ መንግስቲ እንተዘይኮይኑ፡ እንታይ'ዩ ተፈጢሩ ዘሎ?' ምስ በልክዎ "ብዛዕባ'ዚ ሕጂ ክዛረብ ኣይክእልን፤ ምኽንያቱ ገና ምጽራይ ንገብር ኢና ዘለና። ምስ ወዳእና ክነፍልጠኩም ኢና" ዝብል መልሲ ሂቦምኒ። 'መዓዝ ኢኹም ክተፍልጡና?' ምስ በልክዎም፡ "ጽባሕ ንጉሆ ብዝተወሰነ መልክዑ ነቲ ምጽራይ ስለ እንውድኦ መግለጺ ክንህብ ኢና" ኢሎምኒ። ሽዑ ዝርርብና ወዲእና። ቅድሚኡ ግን 'ሓደ ናይ መወዳእታ ሕቶ' ኢለ 'ተኹሲ ኣሎ ይበሃል፤ ክሳብ ሕጂ ኣይሃድአን ድዩ?' ዝብል ሕቶ ምስ ኣቕረብኩሎም "ኣነ'ውን ሓሓሊፉ ተኹሲ ይስምዓኒ ኣሎ" ኢሎምኒ። ንጀነራል ኣሳምነው ከም ዘዘራረብኪ ክሳብ ክንደይ ርግጸኛ ኢኺ? ምስ ድምጾም 'ፋሚሊያር' እየ። [ድምጾም ንዓይ ሓድሽ ኣይኮነን] ከመይ ከምኡ ክትብሊ ክኢልኪ? ከምቲ ዝገለጽኩልካ ቅድሚኡ ኣዘራሪበዮም እፈልጥ'የ። ኣብቲ ክልል ኣብ ዝነበሩ ጉዳያት ጸጥታ'ኮ ተዘራሪብና ንፈልጥ ኢና። ንስኺ ግን 'እቶም ጀነራል ይፈልጡኒ እዮም' ኢልኪ'ዶ ትሓስቢ? ከምኡ ዝብል እምነት ኣለኒ። ቅድሚኡ ብስልኪ ተዘራሪብና ንፈልጥ ኢና። 'ሜሴጅ' (ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ብቴሌፎን) እውን ሰዲደሎም እፈልጥ እየ። ቅድሚኡ ብዝነበሩ ካልኦት ጉዳያት ማለተይ እዩ። ቅድሚኡ ብቴሌፎን ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ክሰደሎም ከለኹ 'ኣብ ኣኼባ እየ' ዝብል መልሲ ይህቡኒ ነይሮም። ቴሌፎን ደዊለ መን ምዃነይ ብምልላይ፡ 'ዜና ይሰርሕ ስለዘለኹ ከዘራርቦም ደልየ' ክብሎም ከለኹ ይኹን ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ክሰደሎም ከለኹ መልሲ ስለዝህቡኒ፡ ይፈልጡኒ እዮም ዝብል ሓሳብ ኣለኒ። ዘይክፈልጡኒ'ውን ይኽእሉ እዮም፡ ርግጸኛ ኣይኮንኩን። ሽዑ ኣብቲ ናይ ክልል ኣምሓራ ክስተት ዘዘራረቡኺ ንሶም በዓሎም ምዃኖም ግን ዋላ ሓደ ጥርጣረ ኣይሓደረክን? ኣይተጠራጠርኩን፤ ርግጸኛ እየ። ድምጾም ኣጸቢቐ እፈልጦ እየ። እቲ ቴሌፎን'ውን ናቶም እዩ። ዝተጋገየ ቁጽሪ ኣይኮነን። ሽዑ ምስ ደወልኪ ግን ኣብ ድምጾም ገለ ዘይምርግጋእ ወይ ዝተረበሸ ስምዒት ነይሩ'ዶ? ድምጺ ተኹሲ'ኸ ይስምዓኪ ነይሩ'ዶ? ብጣዕሚ ጸጥታ ዝነበሮ፡ ዝርብሽ ድምጺ ይኹን ተኹሲ ኣብ ዘይስምዓሉ ቦታ'ዮም ነይሮም። ድምጾም'ውን ዝተረጋግአ ኮይኑ፡ ህድእ ኢሎም'ዮም ከኣ ኣዘራሪቦምኒ። ኣብ ዝደወልክሎም ሰዓት ንፕረዚደንት እቲ ክልል ሓዊሱ ካልኦት ሰበስልጣን ተቐቲሎም ነይሮም። ነቲ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ዝበሃል ሰብ ኣብ ዝተረጋግአን ዝሃድአን መንፈስ ኮይኑ፡ ኩነታት ጸጥታ መብርሂ ክህቡ ምኽኣሉ ከምኡ'ውን ጽባሕ መግለጺ ክንህብ ኢና ክብሉ ከለዉ፡ ካብ ድምጾም ዝኾነ ነገር ምግንዛብ ዘይምኽኣል ኣይገርምን'ዶ? ዝርርብና ስሩዕ ቃለ-መሕትት ስለዝነበረ ድምጾም ቀዲሐዮ እየ። ኣብቲ ሰዓት ምስ ዝሰማዕክዎ ክስተት 'ምናልባት ነቲ ዘረባ ተረጋጊአ ዘይሰማዕክዎም'ዶ ይኸውን?' ኢለ ደጋጊመ ሰሚዐዮ እየ። እቲ ድምጺ ዋላ ሕጂ ኮይነ ክሰምዖ ከለኹ ዝተረጋግአ እዩ። ንቓለ-መሕትት ድልውቲ ክትኾንን ዋላ ሓደ ነገር ኣይኮንኩን ንኽትብልን ካብ መንግስቲ ጸቕጢ ኣይተገበረልክን? ግን ብዛዕባኺ ብዙሕ እናተበሃለ ስለምንታይ ስቕታ መሪጽኪ? ሽዑ ኣብ ኢንተርኔት ዝጠቃዕኽዮ መልእኽቲ'ውን ኣይኣለኽዮን። ሽዑ ቀዳም'ዩ ኢንተርኔት ተቛሪጹ። ክሳብ ረቡዕ ድማ እቲ ኣገልግሎት ኣይነበረን። 'ኣለኹ' ኢለ ንምጽሓፍ ኢንተርኔት ኣይረኸብኩን። ኣብ ደገ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ምስ ደወሉለይ ግን እቲ ብዛዕባይ ዝበሃል ዘሎ [ተኣሲራ ዝብል ዘረባ] ሰሚዐ። ነዚ መልሲ ክህብ ግን ኢንተርኔት ክረክብ ኣይከኣልኩን። ብድሕሪኡ ብስልኪ ክረኽቡኒ ዝፈተኑ ማዕኸናት ዜና ነይሮም። 'ዶቸቬለ' ደዊሎምለይ ከም ዘይተኣሰርኩ ሓቢረዮም'የ። ኢንተርኔት ምስመጸአ ድማ ብዛዕባ ደሃየይ ጽሒፈ። ከም ዘይተኣሰርኩ ዘረጋግጽ'ዩ። ነቲ ሽዑ ዝጠቃዕኽዎ [ሽዑ ምስ ጀነራል ኣሳምነው ብስልኪ ተዘራሪባ ምንባራ ዝገልጽ ናይ ፌስቡክ ጽሑፍ] ክኣልዮ ዘይደለኹሉ ምኽንያት፡ እቲ ሓቂ ከምኡ ስለዝኾነ እዩ። ብስልኪ ተዘራሪብና ዝሰማዕክዎ ንሱ እዩ። ነዚ መረጋግጺ ኣለኒ። ብስልኪ ቀዲሐ ዝሓዝክዎ መረዳእታ ኣሎ። እቲ ዝቐዳሕክዮ ድምጺ ንኽወጽእ ፍቓደኛ ዲኺ? ንኣብነት ንሕና ክነቃልሖ ድልዋት ኢና። ሕዚ እንተዘይወጽእ እመርጽ። ምኽንያቱ ዝተዓጸወ ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብ ምርመራ ዘሎ እዩ። ስለዚ ሕዚ ክወጽእ ምግባር ኣድላዪ እዩ ዝብል እምነት የብለይን። መንግስታዊ ኣካላት ወይ ኣባላት ጸጥታ ክሳብ ሎሚ ናባኺ ብምምጽእ መረዳእታ ክሓቱ ዘይምፍታኖም ግን ኣይገረመክን'ዶ? ኖ! ኣይገረመንን። ጋዜጠኛ እየ። ጋዜጠኛ ድማ ምሕታትን ምጽራይን'ዩ ስርሑ። ኣነ ከኣ ንሱ እየ ገይረ። ኣብቲ ሽዑ መዓልቲ ዝደወልኩሎም መረዳእታ ንምሕታት'ዩ። መረዳእታ ድማ ረኺበ እየ። ነቲ ዝረኸብክዎ መረዳእታተ ከኣ ኣውጺእዮ ማለት ጽሒፈዮ እየ። ስግኣት ኣይሓደረንን።