ፃውዒት ሰላም ዶክተር ኣብይ ኣሕመድን ምላሽ መንግስቲ ኤርትራን?
ቅድሚ ዝተወሰኑ መዓልታት ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዚቢ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ንዓመታት ዝቐፀለ ኣይ ሰላም ኣይ ኩናት ከብቅዕ ድሌቶም ገሊፆም።
ንመንግስቲ ኤርትራ እውን ተመሳሳሊ መርገፂ ንክወስድ ምፅውዖም ዝዝከር እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ብወገኑ ብመገዲ ሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ "ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ [ቀዳማይ ሚኒስተር] ዝበሎ ዝፍለ ኣይኮነን። እታ ኩዕሶ ንነዊሕ እዋን ኣብ ሜዳ ኢትዮጵያ ጸኒሓ። ምስሕሓብ ዝበሃል የለን፡ እቲ ሕጋዊ መስርሕ ቅድሚ 16 ዓመታት ኣብቂዑ'ዩ። ኢትዮጵያ ንዝኣተወቶ ውዕልን ሉኣላውነት ኤርትራ መሬታዊ ሓድነትን ብምኽባር ካብቲ ጎቢጣቶ ዘላ መሬት እንኮላይ ካብ ባድመ ክትወጽእ ኣለዋ። ሓቂ'ዩ፡ ሰላም ንክልቲኡ ህዝብታት ዘርብሕ'ዩ፡ እንተኾነ ግን እቲ ኢትዮጵያ ትግህሶ ዘላ ዓለምለኻዊ ሕጊ'ዩ ብቐዳምነት ክኽበር ዘለዎ" ክብል ምላሽ ሂቡ። እዚ ፃውዒት ሰላም ቅድም ኢሎም ዝነበሩ መራሕቲ ኢትዮጵያ፡ ካብ ዝሃብዎ ርኢቶታት ከምዘይፍለ ድማ ገሊፁ። ኣብ ኢትዯጵያ ዝነብር ዶክተር በረኸት ብርሃነ ወልደኣብ ብወገኖም፡ ቅድሚ ሕዚ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነበር ኣይተ ኃይለማርያም ደሳለኝ፡ ምስ ኤርትራ ሰላም ክፈጥሩ ከምዝደልዩ ምግላፆም ብምዝካር፡ "ልውህና ፃውዒት ሰላም ኢትዮጵያ፡ ባህሪ መንግስቲ ኤርትራ ዘየገናዘበ እዩ" ኢሎምና። "ኣብ ኣስመራ ዘሎ ስርዓት፡ ቀንዲ ፅልኡ ምስ ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ክልወጥ ከምዘይኽእል ርኢናዮ ኢና። ካብ ሃገሩ ተሰዲዱ ከምዝነብር ኤርትራዊ ግና ደስ እዩ ዝብለኒ" ኢሎም። ዋላ እኳ ሰበ ስልጣን ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ምስ ትወፅእ ጥራሕ እዩ፡ ንፋስ ሰላም ክነፍስ ዝኽእል ዝብል ረቛሒ እንተቐመጡ፡ ዶክተር በረኸት ግና፡ እዚ ፀገም ናይ ዶብ ከምዘይኾነ እዮም ዝገልፁ። "መንግስቲ ኤርትራ ባድመ ከም መዋጠጢ እዩ ዝጥቀመላ ዘሎ። ግዝኣት ባድመ ዋላ እንተተመለሰት እውን፡ ሰላም ይደሊ እዩ ዝብል እምነት የብለይን" ይብሉ። ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወልደጊዮርጊስ፡ ኮሚሽነር ምውህሃድ ልኡኽ ዓቃብ ሰላም ሕ.ሃ. ኣብ ኤርትራን አትዮጵያን ነበር ብወገኑ፡ "ጕዳይ ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ብዓይኒ ሕጊ ቅድሚ 16 ዓመታት ብንጹር መመልከቲ ነቝጣታት (ኮኦርዲነይትስ) ተወዲኡ እዩ። እቲ ዝተረፈ ኣብ ባይታ ምምልካት ክሳብ ሕጂ ዘይተተግበረሉ ምኽንያት ከኣ መንግስቲ ኢትዮጵያ 'ቅድም ልዝብ' ዝብል ቅደመ ኵነት ስለዘቐመጠ እዩ" ብምባል እቲ ጉዳይ ቀደም መዕለቢ ክረክብ ይኽእል ከምዘነበረ ሓቢሩ። ዘረብኡ ብምቕጻል ኣምባሳደር "እንተኾነ እዚ ሓዲሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ዘቕረቦ ጻውዒት ሰላም፡ ጽቡቕ ድሌት ምስ ዚሕወሶ፡ ነቲ ሽግር ኣልዩ ናብ ንቡር ዝምድና ክልቲአን ሃገራትን ኣሕዋት ህዝብታትን ከምርሕ ዚኽእል፡ ሓደ መስኮት ናይ ዕድል ዚኸፍት ስለዚዀነ፡ ብኣወንታ ክረአ ይግባእ።" ድሕሪ ምባል እዚ ዘሎ "ኣይ ኩናት ኣይ ሰላም ኵነታት ንኽልቲአን ሃገራት ዚሃሲ ስለዝኾነ ነቲ ክሳብ ሕጂ ዝተኸስረ ግዜን ዕድላትን መወዳእታ ክግበረሉ ከም ዝግባእ ገሊጹ። ብተወሳኺ፡ ምምልካት ዶብ ኣብ ባይታ፡ ብሕጋዊ መንገዲ ውዱእ ስለዚዀነ፡ ልዝብ ዘድልዮ ጕዳይ ከም ዘይኰነ፤ ልኡላውነትን መሬታዊ ምሉእነትን ሃገረ ኤርትራ ዘረጋግጽ ምንስሓብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዚፍጸመሉ ወይ ንምትግባሩ ብመትከል ስምምዕ ኣብ ዚብጽሓሉ እዋን ግን፤ መስርሕ ምምልካት ዶብ እናተሰላሰለ፡ ንክልቲአን ሃገራት ኣብ ዘገድሱ ሓያሎ ሕቶታት ብምስምማዕ፡ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት ናብ ንቡር ንምምላስ ልዝብ ምክያድ ከም ዘድልን ከም ዚከኣልን፡ ይገልጽ።