ውጽኢት ተምሃሮ ትግራይ የንቆልቁል ምህላው ተገሊጹ
ቤት ጽሕፈት ትምህርቲ ክልል ትግራይ፡ ኣብ ዋዕላ ምሁራን ትግራይ ኣብ ዘቕረቦ ጽሑፍ፡ ውጽኢት ተምሃሮ እቲ ክልል እናንቆልቆለ ከምዝመጸ ገሊጹ።
ኣብቲ ዝቐረበ ጽሑፍ ከምዝተጠቐሰ፤ ኣብ 2010 ካብ ዝተፈተኑ 83 ሽሕ ተምሃሮ አቶም 13 ሽሕ ጥራይ እዮም ሓሊፎም። ናይ 2009 ውጽኢት ተምሃሮ 10ይን 12ን ክፍሊ ክረኣይ እንከሎ ድማ "ትሕቲ እቲ ማእከላይ ውጽኢት ኮይኑ ተመዝጊቡ" ይብል። ብቕዓት ተምሃሮ ኣብ ትግራይ እንታይ ይመስል? ኣብ ትግራይ አብ ዝሓለፉ ዓመታት፡ በብሰለስተ ዓመት ኣፈላላይ ኣርባዕተ ዙር ምዘና ብቕዓት ተምሃሮ ከምዝተኻየደ ሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ትግራይ፡ ዶክተር ገብረመስቀል ካሕሳይ ንቢቢሲ ተዛሪቡ። እቲ ሓላፊ ከምዝብሎ፡ እቲ ዝተገበረ ምዘና ብቕዓት ኮነ፡ ውጽኢት ሃገራዊን ክልላዊን ፈተና ከምዘርእዮ "ንታሕቲ ናይ ምውራድ ኩነታት" ኣሎ። ዶክተር ገብረመስቀል ካሕሳይ ኣብ ታሕተዋይ ብርኪ ኣብ ዝተገበረ ምዘና ክእለት ምንባብ እውን "ብዙሓት ምንባብ ዘይክእሉ ተምሃሮ ከምዘለዉ" ከም ዝተርኣየ እቲ ሓላፊ ይገልጽ። እዚ ማለት፡ ካልኣይን ሳልሳይን ክፍሊ በጺሖም ምሉእ ንምሉእ ዘየንብቡ "ብዙሓት" ተምሃሮ ኣለዉ ማለት እዩ። ብዓይኒ ሃገራዊ ፈተናታት'ውን እንተኾነ ውጽኢት ተምሃሮ ክልል ትግራይ እናንቆልቆለ ይመጽእ ከምዘሎ እዩ ተገሊጹ። ኣብ 2009 ዓ.ም ሃገራዊ ፈተና ዓስራይ ክፍሊ ካብ ዝወሰዱ ተምሃሮ፡ እቶም 32 ምኢታዊት ሓሊፎም ነይሮም። ኣብ 2010 ፈተና ወሲዶም ዝሓለፉ ተምሃሮ ክረኣይ ከሎ ድማ፡ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ "ብፍርቂ ከምዝነከየ" ዶክተር ገብረመስቀል ይገልጽ። እዚ ድማ ብሚኢታዊት ክግለጽ ከሎ ኣስታት 16 ሚኢታዊት እዩ። ዶክተር ገብረመስቀል፤ ምኽንያት እቲ ምንቁልቋል ውጽኢት፡ "ምቅድዳሕ ስለዝነከየ" እዩ በሃሊ እዩ። "እቶም ክሓልፉ ዝግበኦም ብቕዓት ዘለዎም ተምሃሮ እዮም ሓሊፎም" ድማ ይብል። "ዝሓለፉ ብዝሒ ተምሃሮ እኳ እንተነከየ፤ ክሓልፉ ዝግበኦም ተምሃሮ ግን ሓሊፎም እዮም" ይብል። እቲ ምዘና እንታይ እዩ? ትምህርቲ ናይ ምቕባል ዓቕሚ ተምሃሮ፡ በብሰለስተ ዓመቱ ይዕቀን እዩ። እዚ ዓይነት ምዘና ብቕዓት (learning assessment) ፡ ኣብ ትግራይ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ኣብ 2009 ዝተኻየደ ኮይኑ፤ ኣብ ቀጻሊ ድማ ኣብ 2012 ክካየድ እዩ። ኣብ ላዕለዋይ ብርኪ ትምህርቲ፡ ብሓሙሽተ ዓይነት ትምህርቲ፡ ማለት'ውን ስነህይወት፣ ፊዚክስ፣ ኬሚስትሪ፣ ሒሳብን እንግሊዘኛን ምዘና ብቕዓት ከም ዝግበር፡ ዶክተር ገብረመስቀል ካሕሳይ ይገልጽ። ኣብ ታሕተዋይ ብርኪ ትምህርቲ፡ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ክፍሊ ድማ፡ ናይ ተምሃሮ 'ክእለት ምንባብን ክእለት ሒሳብን' በብግዚኡ ይዕቀን። ካብዚ ብተወሳኺ፤ ክልላውን ሃገራውን ፈተናታት፡ ብቕዓት ተምሃሮ ዝምዘነሉ ካልእ መስርሕ እዩ። ቤት ጽሕፈት ትምህርቲ ክልል ትግራይ፡ ነዞም ምዘናታት እዚኦም ተደሪኹ እዩ ውጽኢት ተምሃሮ እቲ ክልል እናንቆልቆለ ከምዝመጸ ገሊጹ ዘሎ።