ካብ ጎደናታት ኣኽሱም ክሳብ ዓለማዊ ውድድራት ብሽክሌታ. . . እየሩ ተስፍኦም
እየሩ ተስፍኦም ኣብታ ብዙሓት ደቂኣንስትዮን ደቂተባዕትዮን ብቑዓት ተወዳደርቲ ብሽክሌታ ዝፈረዩላ ከተማ ኣኽሱም'ያ ተወሊዳ።
ንሳ'ውን ተምሃሪት ካልኣይ ደረጃ ብርኪ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ምስቲ ዓይነት ስፖርት ክትላለ ክኢላ። ኣብቲ ሽዑ እዋን ንናይ ስፖርት መምህራ ዘቕረበትሉ ሕቶን ካብኡ ዝረኸበቶ መልስን ነቲ ሕዚ ብደረጃ ዓለም ክትፍለጥ ዝኸኣለትሉ ዓውዲ ቕድድም ብሽክሌታ መሰረት ኣንጺፎምላ። "ተምሃሪት ካልኣይ ብርኪ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን ብደረጃ ክልል ዝካየድ ውድድራት ስፖርት ነይሩ። ሽዑ ንመምህረይ 'ብሳይክል ክወዳደር ይኽእል'ዶ?' ዝብል ሕቶ ኣቕሪበሉ" ትብል ንድሕሪት ምልስ ኢላ ብተዘክሮ። መምህራ ንሕቶኣ ብሕቶ እዩ መሊሱላ። "እየሩ ሳይክል ትፈትዊ ዲኺ? ክትወዳደሪ ትደልዪ?" ክብል ሓቲትዋ። ነዚ ሓቲቱ ግን መልሲ ካብኣ ኣይተጸበየን። ኣብ ከተማ ኣኽሱም ናብ ዝነበረት ጋንታ ብሽክሌታ ወሲዱ ኣላለያ። ካብታ እዋን ጀሚራ ድማ እየሩን ብሽክሌታን ተላልየን። "ሽዑ ኣብ ጋንታ ከተማ ኣኽሱም ማውንቴን ሳይክል ተዋሂባትኒ ጀሚረ። ብ2006 [ኣ.ኢ] ድማ ኣብ ኣኽሱም ኣብ ዝተኻየደን ንወረዳታት ዘሳተፈን ውድድር ተሳቲፈ" እትብል እየሩ ገና ጀማሪት ብምንባራ ፈታኒ ውድድር ከምዝኾና ትዝክር። ኣሰልጣኒኣ ይፍጠር በየነ ተስፋ ክሪኤላ ስለ ዝጀመረ ከይኮነ ኣይተርፍን፤ "ክትትል ክገብረለይን፣ ክሕግዘኒን የተባብዐኒን ነይሩ" ትብል። "ምስኣ ብምውድዳረይ ዕድለኛ እየ. . ." ኣብ ከተማ ኣኽሱም ኮይና ብእትገብሮም ቀጸልቲ ልምምዳትን ተሳትፎ ውድድራትን ምምሕያሽ እናምጸአት ዝኸደት እየሩ ብ 2007 ኣብ መቐለ ናይ ደቂኣንስት ጋንታታት ኮርሶ ክጣየሽ ብምኽኣላ ናብ ጋንታ መሶቦ ተጸምቢራ። ናብታ ጋንታ ምስ ተጸንበረት ዝነበረ ኩነታት ግን ቐሊል ኣይነበረን። "ቀዳማይ ነገር ነታ ሳይክል ስለ ዘይመለኽክዋ ካልኣይ ከኣ ነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ተሞክሮ ኣይነበረንን። ኣብ ማውንቴን 6 ወርሒ ጥራይ ምስ ተወዳደርኩ እየ ዕድለኛ ስለ ዝነበርኩ ናይ ደቂኣንስትዮ ኮርሶ ተጀሚሩ ናብኡ ዝኣተኹ" ትብል። እቲ ኹነታት ቁሩብ ዝኸበዳን ዝፈተናን'ኳ እንተነበረ ንሳ ግን ንውሽጣ "እንተሰሪሐን እንተጽዒረን ዘይከኣል የለን" ክትብል ስለዘእመነቶ ብዝለዓለ ወነን ትግሃትን ናብ ቅድሚት ቀጸለት። ንሳ ኣብ እትገብሮ ጻዕሪ ድማ ናይ ኣሰልጣኒኣን ደቂጋንትኣ ዝኾና ተወዳደርትን ሓገዝ ኣይተፈለያን። "ብኸይዲ ግዜ እናማሓየሽኩ ኣብ መቐለ ዝካየዱ ኣብ ዝነበሩ ውድድራት'ውን ፈለማ ነቶም ዙራት መውዳእ ካብኡ ድማ ውጽኢት ናብ ምምጻእ ክሰጋገር ጀሚረ። እየሩ ናብ ቅድድም ብሽክሌታ ቅድሚ ምጽምባራ፡ ኣብ ውሽጣ እትመላለስን "ከምኣ ክኸውን ኣለኒ" እትብለላን ብልጽትን ዕውትትን ተቐዳዳሚት ብሽክሌታ ከም ዝነበረታ ትዛረብ። ንሳ'ውን ካብ ኣኽሱም ዝተረኸበትን ክሳብ ዓበይቲ ውድድራት ዓለም ውጽኢታዊ ተሳትፎ ዝገበረትን ሓድነት ኣስመላሽ እያ ነይራ። "ሳይክል ምስጀመርኩ ድማ ናብቲ ንሳ ዝበጽሓትሉ ደረጃ ንምብጻሕ ዓብዪ ትምኒትን ድልየትን ነይሩኒ። ትምኒተይ ትምኒት ኮይኑ ኣይተረፈን ምስኣ ኣብ ጎና ኮይነ ተወዳዲረ እየ። በዚ ድማ ዕድለኛ ነይረ" እትብል እየሩ ክልትኤን ብሓባር ንሃገራዊት ጋንታ ኢትዮጵያ ዝወከላሉ ኣጋጣሚ ከምነበረ'ውን ትዛረብ። ካብ ጎደናታት ኣኽሱም ክሳብ ዓለማዊ ውድድራት. . .! ካብ ጋንታ ከተማ ኣክሱም ዝጀመረ ጉዕዞ ናብ ከተማ መቐለ ጋንታ መሰቦ ኣብጺሕዋ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ ምስ ጋንታ ብሽክሌታ 70 እንደርታ ተጠርኒፋ ትርከብ። እቲ ጉዕዞ ግን ገና ዝቕጽል'ዩ ነይሩ። ኣብ እትሳተፈሎም ውድድራት ነቲ ዙር ምውዳእ ጥራሕ ዘይኮነስ ሓንቲ ካብ ሞንጎ ኣብ ቅድሚት ዝዛዝማ ተወዳደርቲ ብምዃን ክትዕወት'ዩ ድልየታን ጻዕራን ዝነበረ። እዚ ሕልማ ካን ዝሰመረሎም ውድድራት እቲ ሓደ ከኣ ብ2008 ኣ.ኢትዮጵያ ዝተገበረ ውድድር ሻምፒዮና መቐለ'ዩ። ኣብቲ ውድድር ኮኾብ ተወዳዳሪት ብምዃን ዛዚማ። ካብ 2015 [ኣ.ኣ] ጀሚራ ብደረጃ ሃገር ኣብ ሻምፒዮና ኣፍሪቃ ክትሳተፍ ክኢላ። እቲ ውድድር ተሞክሮ ዝረኸትሉ ነይሩ። ብድሕሪኡ ኣብ ዝተኻየዱ ውድድራት ሻምፒዮና ኣፍሪቃ ድማ ኣብ ውጽኢታ ምምሕያሽ እናምጸአት ብ2018 ሩዋንዳ ኣብ ዝተኻየደ ሻምፒዮና ኣፍሪቃ ብትሕቲ 23 ዓመት ተወዳደርቲ ቀዳማይቲ ኮይና ዛዚማ። "ሽዑ ተሸላሚት ወርቂ ኮይነ፤ ዝተፈለየ ስምዒት ድማ ነይርዎ። ንፈለማ እዋን ብውልቀይ ዝረኸብክዎ ዝዓበየ ውጽኢት'ዩ። ብጋንታ ድማ ብክሮኖሜትር ተሸለምቲ ወርቂ ኮይንና። ኣብቲ ናይ ሽዑ ውድድር'የ ካብ ሃገር ብምውጻእ ዝዓበየ ዓወት ዝረኸብኩሉ" ትብል። ዓሚ [2019] ኣብ ዝተኻየደ ሻምፒዮና ኣፍሪቃ'ውን እየሩስ ብዘይውጽኢት ኣይተፋነወትን። ብናይ 'ሮድ ሬስ' ካልአይቲ፤ ብውልቀ ክሮኖሜትር እውን ካልአይቲ ብምዃን ንሽልማት በቒዓ'ያ። ካብ ክልል ናብ ሃገር፤ ካብ ሃገር ናብ ኣህጉራዊ፤ ካብኡ ድማ ናብ ዓለማዊ ውድድራት ጉዕዞኣ ቀጺሉ። 'ቱር ደ ኣርደች' . . .ብሕታዊት ኣፍሪቃዊት እየሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓለም ለኻዊ ውድድራት ብምስታፍ ስማን ስም ሃገራን ዘጸውዓትሎም ኣጋጣምታት ኣብ ናይ ብሽክሌታ ህይወታ ክትበጽሖ ንእትደልይ ደረጃ መስመር ዘትሕዙ ምዃኖም ትኣምን። ኣብ ኣውሮጳ ኣብ ዝተዳለዉ ውድድራት ተሳቲፋ ክሳብ ሳልሳይ ኣብ ዘሎ ደረጃ ብምሓዝ ዝዛዘመትሎም ኣጋጣምታት ምንባሮም ትዛረብ። "ኣብ ስዊዘርላንድ ኮይነ ዓሚ ዝተሳተፍኩሎም ውድድራት ኣውሮጳ ነይሮም። ኣብ ውሽጢ 10 ኮይነ ዝዛዘምኩሎም ከምኡ'ውን ክልተ ግዜ ቀዳማይ ሓደ ጊዜ ሳልሳይ ወጺኤ" ክትብል ተረድእ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ስዊዘርላንድ እትርከብ እየሩ ንዝሓለፉ 4 ዓመታት ዝተሳተፈትሉ ሓደ መድረኽ ውድድር ኣሎ። 'ቱር ደ አርደች' ዝበሃል ኮይኑ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጽኣ ደቂኣንስትዮ ብሽክሌተኛታት ይሳተፋሉ። እቲ ውድድር ብመዕቀኒ ዓለም ለኸ ሕብረት ብሽክሌታ (ዩ.ሲ.ኣይ) ደረጃ 2.1 ኣለዎ። ብዙሓት ብሽክሌተኛታት ዘሳትፍ ዓብዪ ውድድር'ዩ። ኣብዚ ዓመት ድማ ንሓደ ሰሙን ዝኣክል ተኻይዱ ቅድሚ ሰሙን ተዛዚሙ'ሎ። እየሩስ'ውን ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ነይራ። "ብጣዕሚ ፈታኒ ውድድር'ዩ ነይሩ። ልዕሊ 800 ኪሎ ሜትር ኮይኑ ብዙሕ ዓቐበትን ቁልቁለትን ዝነበሮ ውድድር'ዩ። ሎሚ ንራብዓይ ግዜ ዝተሳተፍኩሉ ብምንባሩ ዝሓሸ ተሞክሮን ዓቕሚን ሒዘ እየ ኣትየዮ። ሕጉስቲ ኮይነ ድማ ዛዚመዮ" ትብል ኣብቲ ውድድር ንዝነበራ ኩነታት ክትገልጽ ከላ። ኣብቲ ውድድር ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ዝመጽኣ ኣስታት 130 ብሽክሌተኛታት ተሳቲፈን'የን። እንተኾነ ክሳብ ምዝዛም እቲ ውድድር ዝጸንሓ ግን እየሩ እትርከበን ከባቢ 80 ተወዳደርቲ እየን። ምኽንያት ምቁራጽ እተን ኣስታት 50 ተቐዳደምቲ ድማ ክብደት እቲ ውድድር ነይሩ። እየሩ ኣብቲ ውድድር ብፍላይ ናይ ዓቐበት ኣብ ውሽጢ 20ታት እናወደአት'ያ ዛዚማቶ። ኣብቲ ውድድር ግን ሓደ ፍሉይ ዓወት ኣመዝጊባ ነይራ። ኣብ ደረጃ ['ስቴጅ'] 6 ኣብ ውሽጢ 10 ተወዳደርቲ ኮይና ክትፍጽም ብምኽኣላ ናይቲ ዕለት ኮኾብ ክትኸውን ኪአላ። "ኮኾብ ተባሂለ ማልያ ተሸሊመ፤ ሽዑ ኣብቲ ናይ መወዳእታ መዓልቲ ውድድር ነታ ዝተሸለምክዋ ማልያ ተኸዲነ ተወዳዲረ። ናይቲ ውድድር ድምር ውጽኢተይ መበል 22 እዩ። ኣብ ውሽጢ 25 ኮይኑ ዝዛዘመ ድማ ናይ ዩ.ሲ.ኣይ ሽልማት ይረክብ'ዩ። ካብ ኣፍሪቃ ይኹን ካብ ኢትዮጵያ ብሕታዊት ተወካሊት ኣነ ነይረ" ትብል እየሩ። ኣብቲ ዓለማዊ ውድድር ብምስታፋ ሕጉስቲ ከምዝገበራ እትዛረብ እየሩ፤ ካልኦት ኢትዮጵያውያን ይኹና ኣፍሪቃውያን ደቂኣንስትዮ ተቐዳደምቲ'ውን እንተዝሳተፋ ድማ ብዝያዳ ከሕጉሳ ምንባሩ ገሊጻላ። ነዚ ዕድል ብኸመይ ረኺባቶ? እየሩ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ስዊዘርላንድ ዓለም ለኸ ማእኸል ስልጠና ብሽክሌታ ['ወርልድ ሳይክሊንግ ሰንተር'] እያ ዘላ። እቲ ማእኸል ብፌደሬሽን ብሽክሌታ ሃገራተን እኹል ሓገዝ ክረኽባ ንዘይክኣላ/ሉ ብቑዓት ተቐዳደምቲ ስልጠና ብምሃብ ኣብ ዓለምለኻዊ ውድድራት ዕድል ክፍጠረለን/ሎም ይገብር። ብዘይካ'ዚ ኣብ ኣዒንቲ ዓበይቲ ጋንታታት ዓለም ንኽኣትዋ ከምዝጽእር'ውን እየሩ ትዛረብ። "ኣብዚ ዘለና ተቐዳደምቲ ሽክሌታ ካብ ብዙሓት ሃገራት ዝመጻእና ኢና። ኣብዚ ምሳይ ዘለዋ ካብ ሃገራት ኣውሮጳ፣ ደቡብ ኣሜሪካ፣ ካናዳን ካልኦትን ዝመጻ እየን። ስለዚ ነቲ መሰልጠኒ ማእኸል ብምውካል ኢና ኣብቲ ውድድር ['ቱር ደ ኣርደች'] ተሳቲፍና" ብምባል ነቲ ኩነታት ተረድእ። ብርግጽ ናብቲ ማእኸል ንኽትኣቱ ዕድል ዝረኸበትሉ እዋን 2017 እዩ ነይሩ። ኣብቲ ሽዑ ካብቲ ማእኸል ናብ ፌደሬሸን ኢትዮጵያ 'ብሽክሌተኛታት ንስልጠና ለኣኹልና' ዝብል ሕቶ ይቐርብ። እቲ ፌደሬሽን ድማ ንእየሩን ሰላምን [ንጋንታ ትራንስ እትወዳደር] ልኢኽወን። ስልጠንአን ወዲኤን ምስተመለሳ ግን ንእየሩ ካልእ መጸዋዕታ ስለዝበጽሐ ሎሚ'ውን ኣብቲ ማእኸል ትርከብ። ናብቲ ማእኸል ምእታዋ ድማ ስልጠና ክትረክብ ዕድል ካብ ምፍጣሩ ብተወሳኺ ናብ ካልኦት ፍሉጣት ጋንታት ዓለም ንኽትጽምበር ማዕጾ ከምዝኸፍተላ ትኣምን። "ኣብ ቀረባ ጽቡቕ ዜና ከምዝሰምዕ ተስፋ እገብር" ድማ ትብል። ኣብ መዛዘሚ እዚ ሰሙን ኣብ ቤልጂየም ሓደ ውድድር ይጽበያ ዘሎ እየሩ እኹል ምድላው እናገበር'ያ። ብድሕሪኡ ከኣ ን24 መስከረም 2020 ሻምፒዮና ዓለም ['ወርልድ ሳምፒዮን'] ይጽበያ ኣሎ። "ነዞም ውድድራት ብብቕዓት ክሳተፈሎም ምድላው እገብር ኣለኹ" ትብል ብምሉእ እምነት። እየሩ ኣብ 'ቱር ደ ኣርደች' ኣብ ዝነበራ ውድድር ካብ መሪሕነትን ደገፍትን ጋንታ ብሽክሌታ መቐለ 70 እንደርታ ፍሉይ ደገፍን ምትብባዕን ይግበረላ ምንባሩ ብምዝኽኻር ምስጋንኣ ኣቕሪባላ።