ኢትዮጵያ ኣቐዲማ ዘካየደቶም ሓሙሽተ ምርጫታት እንታይ ይመስሉ?
ኢትዮጵያ ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫ ንኸተካይድ መዓልቲ በቲኻ ኣብ ምቅርራብ ትርከብ። ኣብዚ እዋን እዚ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ፡ ሕጹያት ሰልፍታት ፖለቲካ ዝምዝገብሉ ኣቐዲሙ ዘውጸኦ ሰሌዳ ግዜ ተወዲኡ እዩ።
እዚ ሕጂ ኣብ 673 ናይ ምርጫ ክልላት ዝካየድ፡ መበል ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫ ንክፍጸም 12 ሳምንታት ጥራሕ'ዩ ተሪፉዎ ዘሎ። ን30 ዓመታት ነታ ሃገር ዝመርሓ ወያናይ ኢትዮጵያዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህወደግ) ኣብ 1984 ስልጣን ድሕሪ ምቁጽጻሩ ብሄራዊ፡ ክልላዊ፡ ዞባውን ናይ ወረዳን ቤት ምኽርታት ምርጫ ኣካይዱ። እዚ ከኣ መሰረት ናይቲ ኣብ ምስግጋር መንግስቲ ንዝነበሩ ተወከልቲ ቤት ምኽሪ፡ ኣብ እዋኑ ንዝነበረ፡ ብሄራዊ፡ ክልላውን ናይ ወረዳን ኣብያተ ምኽሪ፡ ናይ ምርጫ ቅጥዕን ኣዋጅን ምርጫ ኣተሓባቢሩ እዩ። ብሔራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ብሕገ መንግስቲ ካብ ዝምስረት ክሳብ ሕጂ: ኢትዮጵያ ሓሙሽተ ምርጫ ኣካይዳ ኣላ። ኣብ ርእሲኡ ናይ ከባቢ ምርጫታት ወሲኻ ሽዱሽተ ህዝበ-ውሳኔን 14 ምርጫታትን ተኻይዱ። ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ኣብታ ሃገር ካብ ዝተኻየደ ሓሙሽተ ምርጫታት፡ ክንደይ ዝኣክል ህዝቢ መሪጹ፡ ብዝሒ ዝተወዳደራ ሰልፍታት ክንደይ ነይረን፡ ኣብቲ ምርጫ'ኸ መን ስዒሩ ንዝብል ታሪኽ ክንድህስስ ኢና። ናይ 2007 ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዓመት እዚ ንኸተካይዶ እትዳለወሉ ዘላ ምርጫ ቅድሚ ሕጂ ካብ ዝገበረቶ ምርጫ ዝተፈልየ እዩ። እቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ናይ ሕጹያት ኣሃዝ ንዝተፈላለያ ሰልፍታት ዝውከል ክኸውን እንከሎ፡ ብውልቂ ንተወከልቲ ቤት ምኽሪ ህዝቢ፡ ትሽዓተ፡ ንቤት ምኽሪ ክልል ከኣ ሰለስተ ተወዳደርቲ ሕጹያት ቀሪቦም። ኣብ ምርጫ 2002 ድሕሪ እቲ ታሪኻዊ ዝስመ ናይ 1997ን ምርጫ ኣብ 2002 ዝተገብረ ራብዓይ ዙር ሃገራዊ ምርጫ ኣብ ግንቦት 15/2002 ተኻይዱ። እቲ ምርጫ ኣብ ኩሉ ክልላትን ኣብ ክልተ ናይ ከተማ ምምሕዳርን ተኸናዊኑ። ካብቲ ዝተመዝገበ እቲ ዝመረጸ 29 ሚልዮንን 832 ሺሕን 190ን ብሚእታዊት ክረአ እንከሎ ከኣ 93.4% ነይሩ። ብዝሒ መረጽቲ ደቀንስትዮ 47.6 ነይሩ። ብሓፈሽኡ ንመናብር ተወከልቲ ቤት ምኽሪ ህዝቢ፡ ንምርካብ ኣብ ዝተኻየደ 547 ናይ ምርጫ ክልላት ኢሂወደግ፡ ኣብ ኣርባዕቲኡ ናይ ግንባር ውድባትን ኣጋር መሻርኽቲ ውድባትን 99.6 % መናብር ስዒሩ። ናይ 1997 ምርጫ ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ከም ምርጫ 1997 ዓ.ም ከም ዓቢ ምዕራፍ ዝረአ የለን። ፖለቲካ ምህዳር ካብ ካልእ እዋን ፍልይ ብዝበለ ኣብ ዝተፈለላየ ናይ ፖሊሲ ኣማራጺታት ውዕውዕ ክርክር ዝተገብረሉ፡ ዝተፈላለያ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ተሻሪኾም ናይ ምርጫ ጎስጓስ ብምክያዶም ነቲ ኩነታት ትስፉው ገይሮሞ ነይሮም። ኣብ ምርጫ 1992 ናይ 1987 ምርጫ ምንጪ፦ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ