100 ደቂ ኣንስትዮ፡ ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ መነባብሮ ደቂ ኣንስትዮ ክልውጣ ይኽእላ’ዶ?
" ሕዚ እውን እቲ ዓብይ ስባር መስትያት ምሉእ ብምሉእ ደፊንናዮ ኢና ኢለ ኣይኣምንን። ኣብ ቀፃሊ ፕረዚደንት ክኸውን እኽእል እየ፡ ኣብ ቀፃሊ ድማ ካብ ሞንጎኽን እታ ሓንቲ ፕረዚደንት ክትኸውን ትኽእል እያ"። ንውድብ ዲሞክራቲክ ወኪለን ዝወዳደራ ዝነበራ ሂላሪ ክሊንተን፡ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2016 ዝተዛረበኦ እዩ።
ማእኸል ጃቪትስ ዋላ እኳ ሂላሪ ክሊንተን ኣብቲ ዝነበረ ፕረዚዳንታዊ መረፃ እንተዘይተዓወታ፡ ነቲ መረፃ ዝመረፅኦ ቦታ ግና፡ ምስ መደርአን ተመሳሳሊ'ዩኮይኑ ። ማእኸል ጃቪትስ፡ ካብ ከተማ ኒውዮርክ ካብ ዘለዉ እቲ ዝዓበየ ብመስትያት ዝተኸድነ ህንፃ እዩ። ሂላሪ ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕረዚደንት ብምዃን እንተዝምረፃ ነይረን ድማ እቲ ዝበለፀ ቦታ ምኾነ ነይሩ። ሂላሪ ክሊንተን ኣብቲ መረፃ እኳ እንተዘይተዓወታ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ብዝሒ ናብ ስልጣን ዝድየባ ደቂ ኣንስትዮ ግና ወሲኹ እዩ። ከም ሓበሬታ ማእከል መፅናዕትን ምርምርን ፔው፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ዓለም 15ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ስልጣን ይርከባ። ካብ ሞንጎ እዚአን እተን ሸሞንተ ፈላሞት መራሕቲ ሃገር እየን። ይኹን እምበር፡ ካብ 193 ኣባል ሃገራት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ትሕቲ 10 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ እየን ኣብ መሪሕነት ዝርከባ። እዘን መራሕቲ እዚአን፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዝነበረ ማሕለኻታት ዝሰበራ እየን። ግና ኣብ ሃገረን ካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ናብ ደረጀአን ክመፅኣ እናሰርሓ ድየን? ኣብ ሃገረ ህንዲ ዘሎ ፖለቲካዊ ብፅሒት ነዚ ኣንፈት ክህብ ይኽእል። ካብ 1993 ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን ጀሚሩ፡ ካብ ሰለስተ ከባብታት ገጠር ህንዲ፡ እቲ ሓደ ብዕጫ ብምምራፅ፡ ናይ ምምሕዳር ስልጣን ንደቂ ኣንስትዮ እዩ ዝወሃብ።እዚ ድማ ንማሕበራዊ መፅናዕቲ ዓብይ መበገሲ ኮይኑ። ደቂኣንስትዮ መራሕቲ ንካልኦት ደቂኣንስትዮ መርኣያ ብምዃን፡ ምልዕዓል ከምዝፈጥራ መፅናዕትታት ይሕብሩ። ኣብ 2012 ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን ብኣሽሓት ኣብ ዝቑፀሩ ህንዳውያን ኣባፅሕን ወለደንን ብመሰረት ዝተኻየደ መፅናዕቲ፡ ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ ምህላወን፡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ምልዕዓል ከምዝፈጠረ ንምፍላጥ ተኻኢሉ እዩ። ወለዲ ብመንፅር ዕድመ ደቆም፣ ትምህርትን ዘርፊ ስራሕን፡ ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ውላዶም ዝለዓለ እምነት ኣለዎም። ሓሳባትኩም ብድሆታት ደቂ ኣንስትዮ ይፈትሑ ይኹን እምበር ሓደ ከባቢ፡ ኣብ ክልተ መረፃታት ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ እንትረክብ፡ ደቂኣንስትዮ መራሕቲ ምስ ዘይብሉ ከባቢ እንትነፃፀር፡ ኣብ ጓል ኣንስተይትን ወዲ ተባዕታይን ውላዶም ዝነበሮም እምነት ዕውትነት ብ25 ሚእታዊት ተቐራሪቡ እዩ። ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ ኣብ ዘሎ ፖሊሲ ተደሪኸን፡ ኩነታት ደቂ ኣንስትዮን ኣባፅሕን ንምቕያር ሰፊሕ ዕድል ከምዘይብለን ሰበስልጣን ተገንዚቦም እዮም። ይኹን እምበር ኣብ ትምህርትን ኣብ ካልኦት ጉዳያትን መርኣያ ብምዃን ዝፈጥርኦ ምልዕዓል ዓብይ እዩ። ሓደ መፅናዕቲ ስዊዝ ከም ዝሕብሮ፡ መርኣያ ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ ብርሑቕ ኮይነን እውን ህይወት ደቂ ኣንስትዮ ክልውጣ ይኽእላ እየን። እዘን ሰበስልጣን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰብ ዘይብሉ ኣብ ዝመስል ቦታ፡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ኣርባዕተ ጉጅለ ብምኽፋል፡ መደረ ንከስምዑ ፃውዒት ኣቕሪበን። እቲ ናይ መጀመርያ ጉጅለ ንመራሒት ጀርመን ኣንጀላ መርከል እናረኣዩ፡ እቲ ካልኣይ ጉጅለ ድማ ኣብቲ እዋን ሚንስትር ጉዳይ ወፃኢ ኣሜሪካ ንዝነበራ ሂላሪ ክሊንተን፣ እቲ ሳልሳይ ከዓ ንቢል ክሊንተን ንክርኢ፡ ናይ መወዳእታ ጉጅለ ግና ማንም ኣብ ዘይብሉ መደረ ንከስምዑ ተገይሮም። እተን ናይ ደቂ ኣንስትዮ ጉጅለ፡ ካብ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ማንም ዘይብሉን ጉጅለ ዝያዳ፡ ዕውትቲ ጓል ኣንስተይቲ ፖለቲከኛ ኣብ ዘላትሉ ንነዊሕ ግዜተዛሪበን እየን። ብዙሕ ብዝተዛረባ ቁፅሪ ድማ ዘረብአን እወንታዊ ምዃኑ ይሓስባ። ሂላሪ ክሊንተንን ኣንጌላ ሜርክልን "ዕላማ ማዕርነት፡ ደቂ ኣንስትዮ ፖለቲከኛታት ምዕባይ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ብምኽንያት እዚ ዝመፅእ እወንታዊ ስምዒት ምዕባይ እዩ" ብምባል ፀሓፊ እቲ ፀብፃብ ይገልፁ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፖለቲካ ዘለወን ተሳትፎ እናዓበየ ምምፅኡ፡ ምስ ምምሕያሽ ህይወተን ዓብይ ርክብ ከምዘለዎ መርኣያ እዩ። 'ፎረም ኢኮኖሚክ ዓለም'፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ ኢኮኖምን ፖለቲካን ዘለወን ተሳትፎ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኣፈላላይ ስነ-ፆታ ሃገራት ዓለም ዕላዊ ይገብር እዩ። ኣብ 2016 ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን፡ ኣብ ፆታዊ ማዕርነት ዝነበረን ኣፈላላይ ኣፅቢበን እየን ዝተብሃላ ሃገራት ኣይስላንድ፣ ፊንላንድን ኖርወይን፡ ኣብ ፖለቲካ ዝሳተፋ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ካብ ሞንጎ ዘለወን ሃገራት እየን። በዚ ድማ፡ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ኣብ ዝሳተፋለን ሃገራት ዝነብራ ደቂ ኣንስትዮ ዕውትነት ዝለዓለ እዩ። ሰበ ስልጣን ደቂ ኣንስትዮ፡ ንካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ዝሐሸ መነባብሮ ኣብ ምፍጣር ዘሎ ጽንኩርር ርክብ ንምፍላጥ ከቢድ እዩ። መራሕቲ ደቂ ኣንስትዮ ይሃልዋ ኣይሃለዋ ብዘየገድስ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት፡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ፆታዊ ማዕርነት እናተመሓየሸ ምምፅኡ ናይዚ ሓደ ምኽንያት እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ስልጣን ዝመጽኣይኹና ስልጣን ካብ ዝሕዛ ሒደት እዋናት ዘቑፀራ ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ፡ ፖሊሲአን ዘለዎ ፅዕንቶ ንምልካዕ ከቢድ እዩ። ይኹን እምበር ደቂ ኣንስትዮ መራሕቲ፡ ኣብ ከባቢአን ንዝነብራ ደቂ ኣንስትዮ ተስፈአን ንክልምልም ካብ ምግባር ብተወሳኺ ሃገራተን ንደቂ ኣንስትዮ ዝሐሸ ህይወት ክህሉ ይሰርሓ።እቲ