ደሃይ 20 ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ሕልምና ዘላ ንናፍቓ ሃገር ኣላትና፡ ክንምለሳ ኢና ኸኣ
ፍካረ ሃይለ እበሃል። ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ ከተማ ለንደን እየ ዝነብር። ኣብዛ ከተማ ንሸሞንተ ዓመት ተቐሚጠ ኣለኹ። ዛንታይ ከዕልለኩም ምሳይ ጽንሑ።
ኣብ ከተማ ኣስመራ እየ ተወሊደ ዓብየ። ኣብ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ከኣ እሰርሕ ነይረ። ልዑል ፍቕሪ ቅብኣን ጥበብን ስለዝነበረኒ ግን ብ1994 ንኽመሃር ናብ ኣዲስ ኣበባ መጺአ ቅብኣ ተማሂረ። ሽዑ ኣብ ኣስመራ ዝነበረ ምሕደራ ከምዚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣይኮነን። ሽዑ ብተዛማዲ ደሓን እዩ ነይሩ። ኣብ 1997 ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ጥልያን ዘእቱ ቪዛ ስለዝረኸብኩ ኣብ ዓዲ ጥልያን ዝሓሸን ዝጸበቐን ዕድል ትምህርቲ ክረክብ ብምሕላን ዝጀመርክዎ ትምህርቲ ጥበብ ኣቋሪጸ ናብ ጥልያን መጺአ። ክሳብ 2009 ኣብ ዓዲ ጥልያን ኣብ ስራሕቲ ሕትመትን ምጽብባቕን ( ዴኮሬሺን) ሰሪሐ። ኣብቲ እዋን፡ ኩነታት ስደት ከምዚ ናይ ሎሚ ስለዘይከረረ ብዙሕ ብድሆታት ኣየጋጠመንን። ጥልያን ካብ ህንጻታታ ጀሚርካ ምስ ኤርትራ ዘመሳስሉዋ ብዙሓት ነገራት ስለዝርከቡዋ ብዙሕ ሓበሻ እውን ስለዘለዉን ጽምዋ ኣየጥቀዓንን ነይሩ። ንነብሰይ ከም ስደተኛ ኣይቆጽራን ነይረ። ኣነ ጥራሕ ዘይኮንኩ ብዙሓት ከምዚ ናተይ ዝስመዖም ይመስለኒ። ጥልያን ጥዕምቲ እያ እቲ ኣነ ዝነበርኩላ እዋን ህይወት ነይሩዋ፡ እቶም እተሰደድና ተራኺብና ነዕልል ብሓንሳብ ግዜ ነሕልፍ ነይርና። ኣነ ጥራሕ ዘይኮንኩ ብዙሓት ሰባት ሓንሳእ ናብ ዓዲ ጥልያን ምስ ኣተዉ ኣይወፅኡን እዮም። ይኹን እንበር ንዝሐሸ ህይወት ናብራን ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ ቀይረ። ህይወት ስደት ዓዲ ጥልያንን ኢንግሊዝን ኣይራኸቡን። ኣብ ዓዲ ጥልያን ሓባራዊ ህይወት ኣሎ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ግን ሰብ ወዋኒኑ እዩ ዝገብር ስለዝኾነ ብዙሕ ኣይተሓዋወስን እዩ። ብዛዕባ ሓዳርን ህይወትን ሰባት ክዛረብ እኳ እንተዘይከኣልኩ፡ ካብ ተመኩሮይ ሓዳር ስደት ከቢድ እዩ። ዓዲ ኢንግሊዝ ሰብኣዊ መሰላት ደቂ ሰባት ብምኽባር ዘድንቓ ሃገር እያ። ብሕቶ መሰል ምስ ዓዲ ጥልያን ከወዳድራ ኣይክእልን እየ። መሰል ስደተኛታት ብምኽባር ብዙህ ኣይሰጎመትን። ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ መጺአ ጥበብ ቅብኣ ክመሃር ልዑል ድሌት እዩ ነይሩኒ ግን ኣብ ህይወት ክምልኦ ዝግበኣኒ ብዙሕ ነገራት ስለዘሎኒ ኣብ ስራሕ ጥራሕ ኣድሂበ። ይኹን እምበር ስነ-ጥበብ ማዕረ ትምህርቲ ልምዲ እውን ስለዝሓትት በቲ ጥበብ እውን ጽቡቕ እነጥፍ ኣለኹ። ኣስመራን ለንደንን ከተማ ለንደን ምስ ኣስመራ ከነጻጽራ ኣይክእልን እየ። ለንደን ብዓይኒ ምዕባለን ቴክኖሎጂን ብደረጃ ዓለም'ዉን ካብተን ዝማዕበላ ሃገራት ስለዝኾነት፡ ኣብ ሞንጎ ኣስመራን ለንደንን ዓቢ ፍልልይ እዩ ዘሎ። ብፍላይ ኣብ መጓዓዝያ እንተሪኢና፡ ኣብ ለንደን ዘሎ መርበብ መጓዓዝያ፡ ካብ ባቡር ምድሪ ክሳብ ኣውቶቡስ ብጣዕሚ'ዩ ዝገርመኒ። ምስ'ቲ ብሚልዮናት ዝቑጸር ብዝሒ ተቐማጢ'ዛ ከተማ ዘሎ፡ ንኹሉ ተጓዓዛይ ብዘይ ምቁራጽ ስሉጥ ኣገልግሎት ምሃብ ቀሊል ክኸውን ኣይክእልን'ዩ። ብጣዕሚ'ዩ ዘቕንኣካ። ኣሰራርሐአን ክሪእዮ እንከለኹ "እዚ`ስ ኣብ ዓድና እንተዝኸውን" ኢየ ዝብል። ኣብ መግቢ እንተመጺእኻ፡ ፓስታ ደስ ይብለኒ ከምኡ'ዉን ሽሮ ይፈቱ እየ። ኣብዛ ከተማ፡ ሕጽረት ኣብያተ መግቢ ጥልያንን ሓበሻን ስለዘየለ እተን ክምገቦ ደስ ዝብለኒ መግቢ ንምርካብ ኣይሽገርን ኢየ። ተፈጥሮን ስነ-ጥበብን ባህታ ዝህበኒ ነገር እንተ`ሎ ምስትምቓር ተፈጥሮ ዩ። ኩሉ እቲ ኣነ ዝስእሎ ስእሊታት'ውን ምስ ተፈጥሮ ዝተኣሳሰር'ዩ። ምኽንያቱ ተፈጥሮ ኣብ ህይወተይ ብዙሕ ትርጉም'ዩ ዝህበኒ። ተፈጥሮኣዊ ጽባቐ ኣብ ዘለዎ ክኸይድ እንከለኹ ኣዝየ እየ ዝምሰጥ። ኣብቲ ቦታ ኾይነ ንህይወተይ መምርሒ ክኾነኒ ዝኽእል ብዙሕ ሓሳባት'የ ዘመንጩ። ካብ ለንደን ክቕይሮ ዝደሊይ ነገር እንተሎ፡ እቲ ኣብዛ ከተማ ዝነብር ህዝብና፡ ክድልድል፡ ብሓደ ሰሚሩ ክርእዮ ደስ ይብለኒ። ካብ ሃገርካ ተፈሊኻ ምንባር ቀሊል ኣይኮነን። ስለዚ ኣብ ዓዲ ጓና እንዳነበርካ ምስቲ ከማኻ ወዲ ዓድኻ ዝኾነ ብፍቕሪን ስኒትን ክትነብረሉ ዘይትኽእል ምኽንያት የለን። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ተስፋኻ ዝተናኽፍ ከቢድ እዩ። ይኹን እምበር ግዜ ዘይቅይሮ ነገር ስለዘየለ ኩሉ ነገር ምስተመሓየሸ ናብ ሃገረይ ዝምለሰሉ መዓልቲ እብህግ። ናብ ስደት ጋሻ ኾይንካ ክትመጽእ እንከለኻ፡ መጀመርታ ኩሉ ነገር ከቢድ'ዩ። ዋላ ምስ ገንዘብካ እንከለኻ ኢኻ ትጭነቕ። እቲ ሰብ'ውን ካባኻ'ዩ ዝሃድም ጋሻ እንተኾይንካ። ዝበዝሕ ግዘይ ኣብ ስራሕ እየ ዘሕልፎ። ሞያታት ውቃጦ፣ ፅገና ሞባይልን ኤሌክትሮኒክስን፣ ቅርፃ ቅርፅን እንዳ ቡንን ኣብ ትርፊ ግዘይ ዝነጥፈሎም ተወሰኽቲ ዓውድታት (ዘፈራት) ስራሕ እዮም። ህይወት እዚ ዓዲ ካብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ፍልይ ዝበለ'ዩ። ግን ኩሉ ግዜ ነቲ ዘጋጠመካ ነገር ስንኻ ነኺስካ ክትሓልፎ ኣለካ። ሽግር ብዙሕ'ዩ ዝምህረካ፡ ግን ተቢዕካ ትሓልፎ ዘይሕለፍ ነገር የለን። ኣብዛ እዋን እዚኣ ንነብሰይ ናብ ካልእ ቦታ ክልእካ እንተዝኽእል፡ ነፊረ ናብ ከተማ ኣስመራ ምኸድኩ። ፍካረ ሃይለ ንተመስገን ደበሳይ ከም ዘዕለሎ።