ካናዳ: 20 ሰባት ጥራሕ ብዝዛረቡዎ ቋንቋ ዝተሰርሐ ፊልም
ኣብ ደንደስ ባሕሪ፣ እዋን ክራማት. . .ሰብነት ሓደ ቆልዓ ኣብ ሑጻ ተሰጢሑ ዝርኣየት ኣደ፡ ናብቲ ዝሞተ ወዳ እናጎየየት ብምኻድ ናብ ደረታ ኣጸጊዓ ትሓቑፎ።
ብዙሕ እንከይጸንሐ፡ ኣዲቲስ ዝተብሃለ መንእሰይ፡ ተወጢሑ ብምውጻእ ናብ ጫካ ብምጉያይ ሓይሉ እናርኣየ ዓው ብዝበለ ድምጺ የስምዕ፤ ነቲ ብዝሑል ማይ ዝተኣለኸ ቖልዓ ብጀልባ ብምውጻእ፡ ሕልፈት ህይወት እቲ ህጻን ብሰንኩ ምዃኑ ይስምዖ። እዚ ዘሕዝን ታሪክ ሓደ ስድራ'ዩ እምበኣር እዚ ፊልም ቀልቢ ገዛኢት ዝገበራ። ስድራ፣ ፍቕሪ፣ ምስኣንን ክሕደትን ድማ ናይቲ ፊልም ዓለማዊ መልእኽታት'ዮም። እዚ ፊልም ዓለማዊ ዘይገብሮ ሓደ ነገር ግን ኣሎ፤ ቋንቋ። ከም ሓበሬታ ቤት ምኽሪ ባህሊ ቀዳሞት ህዝብታት ካናዳ እንተኾይኑ፡ እዚ ፊልም ዝተሰርሓትሉ ቋንቋ ሃይዳ፡ ኣብ መላእ ዓለም 20 ሰባት ጥራይ እዮም ኣጽፊፎም ክዛረብሉ ዝክእሉ። እዚ ቋንቋ ኣብ ሓደጋ ምጥፋእ ከም ዘሎ እዮም ብዙሓት ዝዛረቡ። ሄለን ሃጊ ብራውንን ጋዊ ኤደንሻውንን [ጋዊ ተዛራቢ ቋንቋ ሃይዳ'ዩ] ኣለይቲ እቲ ፊልም'ዮም። እዚ ፊልም ብሃይዳ ብምጽሓፍ "ምርጫ ኣይኮነን" ዝብል ጋዊ፡ "ታሪክ ሃይዳ ኢና ንነግር ዘለና" ኢሉ። 'ኤጅ ኦፍ ዘ ናይፍ' ናይታ ፊልም ኣርእስቲ ኮይኑ፡ ሓንቲ ካብቶም ነቲ ቋንቋ ዝዛረቡ ዳያን ብሮውን ተዋሳኢት ኮይና ናይዛ ፊልም'ያ። "ሕልምና ደቅና ቋንቋና ክምሃሩዎ'ዩ። በዛ ፊልም ድማ ንሕግዞም" ኢላ። ማሕበረሰብ ሃይዳ፡ ኣብ ገምገም ባሕሪ ምዕራብ ካናዳ ኣብ እትርከብ ጋዋይ ደሴት ዝነብሩ እንትኾን፡ እዛ ደሴት ኣብ 1853 ኣብ ትሕቲ ባዕዳዊ መግዛእቲ ብሪጣኒያ ኣትያ ጸኒሓ። ብዙሓት ድማ፡ ንህዝቢ ሃይዳ ተላባዒ ነገር ዝተነስነሶ ኮበርታን ሻርፓን ብምዕዳል፡ ከም ፍንጣጣ ዝኣመሰሉ ሕማማት ክጋፍሑ ብምግባር ብዝሒ ህዝቢ ሃይዳ ካብ 10 ሽሕ ናብ 588 ክንኪ ገይሮም ኢሎም ይኣምኑ። እዚ ታሪኽ፡ ኣብቲ ፊልም'ውን ክካተት ተገይሩ'ሎ። ብቋንቋኻ ምዝራብ ፈጺሙ ዝተኸልከለ ምንባሩ እትዛረብ ተዋሳኢት እቲ ፊልም ዳያን፡ "ንዓና ንምምብርካኽ ዝግበር ዝነበረ ሜላ'ዩ" ክትብል ትገልጾ። ጋዊ ብወገኑ መብዛሕትኡ ማሕበረሰብ ሃይዳ፡ "ኣብ ገዛእ መሬቱ ብናይ ባዕሉ ቋንቋ ክዛረብ ዓቕሚ ዝውሕዶን ዝሰግእን'ዩ" ኢሉ።