ኢትዮ ቴሌኮም... ናበይ?
ቅድሚ ሓደ ሰሙን ኢትዮ ቴሌኮም ንውልቀ መንበሪን ትካላትን ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎት ዘቕርባ ትካላት ፍቅድ ድሕሪ ምሃቡ ፡ ንብዙሓት መዘራረቢ ዛዕባ ኮይኑ ጸኒሑ'ዩ።
ገለ ተጠቀምቲ ስጉምቲ ኢትዮ ቴሌኮም ዝሓሸ ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎት ንምርካብ ጥጡሕ ባይታ ከምዝፈጥር ተስፈኦም ክገልጹ እንከለዉ፡ ካልእ ሰብ ሞያ ካኣ መንግስቲ ውልቀ ትካላት ኣብዚ ዓውዲ ኢደን ምሕዋሰን ናይ መጀመርታ ስጉምቲ ምኳኑ ይዛረቡ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ፡ እተን ፍቓድ ዝተዋሃበን ትካላት ፡ ወነንተን ምስ መንግስቲ ጥቡቕ ርክብ ዘለዎም'ዮም ዝብሉ ሓያለ ርኢቶታት ኣብ ምሕበራዊ ሚድያታት ካብ ዝደጋገሙ ዘለዉ'ዮም። ኣብ ኢትዮ ቴሌኮም ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎት ንኸቕርቡ ፍቓድ ካብ ዝተወሃቦም ሓደ ኣቶ ብሩክ ሞጎስ ን ጂ2ጂ ( G2G ) ዘመሓድር ይርከቦም። ኣቶ ብሩክ ጂ2ጂ ናይ ኢንፎርሜሸን ኮሚኒኬሸን ቴክኖሎጂ፡ ኣብ ኣርባዕተ ክፋላት ይሰርሕ ምህላዉ ብምግላጽ ባዛዕባ እቲ ዘመሓድሮ ትካል የብርህ። ካብ'ቶም ኣርባዕተ ክፋላት ጂ2ጂ 'ኣይቲ ክላሪቲ' ሓደ ክኸውን እንከሎ ፡ ምስ ኢትዮ ቴሌኮም ብምስምማዕ ንመንበሪ ኣባይቲ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ንምሃብ ኣብ ምድላዉ ምህላዉ ይገልጽ። ጂ2ጂ ቅድሚ ሕጂ ምስ ኢትዮ ተሌኮም ብምዃን ሓጸርቲ መልእኽትታት ጽሑፍ ዘጠቓልል ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ክህብ ጸኒሑ ይብል።። ቴሌኮም ናብ ብሕቲ ናይ ምስግጋሩ ቀዳማይ ስጉምቲ? ብዓል ሞያ ምጣነ ሃብቲ ኣቶ ዘመዴነህ ንጋቱ "ቅድሚ ቅሩብ ዓመታት ኢትዮ ቴሌኮም ናይ ውልቀ ትካላት ኣገልግሎት ዘቕርባሉ ኣብ ምስፍሕፋሕ'ዩ" ዝርከብ ይብል። ከም ኣብነት ፡ ቅድሚ ቅሩብ ዓመታት ኢትዮ ቴሌኮም መሸጣ ሲም ካርድ ብናይ ውልቀ ኣከፋፈለቲ ናብ ዕዳጋ ምውራዱ ብምዝካር፤ እዚ ንኢትዮ ቴሌኮም ኣብ መሸጣ ሲም ካርድ ዓቢ ዕቤት ከምዝፈጠረሉ የረድእ። " ሕጂ'ውን እንተኾን ፡ ውልቀ ትካላት ብምስታፍ ኣገልግሎቱ ንምስፍሕፋሕ እንተዘይኮይኑ ፡ ብናተይ ግምት ቴሌኮም ጠቕሊሉ ናብ ናይ ውልቀ ንምስግጋር ኣይመስለንን" ይበል። ኣብ ዩኒቨርሲቲ አዲስ አበባ መምህር ምጣነ ሃብቲ አቶ ጉታ ለገስ ብወገኑ፡ ቴሌኮም ናብ ውልቀ ንምስግጋር ናይ መጀመርታ ስጉምቲ'ዩ ይብል። ከም ኣገላልጻ ጉታ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ናብ ናይ ውልቀ ናይ ምስግጋር ክሕለፉ ዘለዎም መስርሓት ኣለዎም። "ካብዚ ብምብጋስ ናይ ውልቀ አገልግሎት ኢንተርኔት ከቕርቡ ምፍቃድ ሓደ ስጉምቲ'ዩ" ኢሉ ይረድእ። ሓላፊ ኢትዮ ቴሌኮም ኮርፖሬት ኮሚኒኬሽን አቶ አብዱራሂም አህመድ ብወገኑ ፡ እቲ ቴሌኮም ዓውድታቱ ናብ ውልቃዊ ምስግጋር ዝብል "ጌጋ እዩ፡ ሲም ካርድ ክሸጡ ዝሃብናዮም ትካላት ፡ ሲም ካርድ ካብ ቴሌ ወሲዶም ከም ዘከፋፍሉ ፡ ሕጂ'ውን እዞም ትካላት ካባና ገዚኦም ናብ ዓማዊል ናይ ምክፍፋል'ምበር ናይ ፖሊሲ ለውጢ የለን" ይብል። ጽፈት ኣገልግሎት ብዓል ሞያ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ አቶ ተክሊት ሃይላይ "ኣገልግሎት ኢንተርነት ብውልቀ ትካላት ከምዝከፋፈል ምግባር ፡ ብመንገዲ እተን ትካላት ናብ ዓማዊል ብቅልጡፍ ከምዝባጻሕን ከምዝሰፍሕን ኣብ ምግባር ዓቢ ግደ ኣለዎ" ይብል። ናይ ኢትዮ ቴሌኮም ( ኮር ኔትዎርክስ ) ብዙሕ ወጻኢ ዝተገበረሎም ቀንዲ ኔትዎርክ ኮይኖም ፡ ጽፈት ኣገልግሎቶም ዘተኣማምን'ዩ ክብል ድማ ይዛረብ። ኣቶ ተክሊት " ናይ ኢትዮ ቴሌኮም ጸገም ኔትዎርክ ካብ ኣክሰስ ኔትዎርክ'ዩ ፡ ኣብ ኩሉ ቦታታት ዝርከቡ ናይ ቴሌኮም መከፋፈሊ ሳናዱቕ ፡ ክሳብ ናብቲ ዓሚል ዘለዎ ዝዝርግሑ መስመራት ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ጸገም ዘስዕቡ ኮይኖም ፡ እዚ ኣብቲ ርክብ ኢንተርነት ጸገም ዘምጽእ ዘሎ" ይብል። ዋና ኣካያዲ ስራሕ ጂ2ጂ ግሩብ ኣቶ ብሩክ ብወገኑ፡ "ኣብ ኩሉ ቦታታት ዘለዉ መከፋፋሊ ሳናዱቕ ጸገሞም ብምፍታሕ ዝሓሸ ኣገልግሎት ኢንተርነት ንኸነቕርብ ከኽእለና'ዩ ይብል። ከም ኣገላልጻ ኣቶ ብሩኽ፡ ኣብ'ዚ ሕጂ ኢትዮ ቴሌኮም ዝህቦ ዘሎ ኣገልግሎት፡ ኣብ መንበሪ ኣባይቲ 10 ክሳብ 50 ሚእታዊት፤ ኣብ ትካላት ንግዲ ድማ ካብ 5 ክሳብ 20 ሚእታዊት ምንካይ ዋጋ ከምዝግበር የረድእ። ቅድሚ ዓመታት ካብ ሚኒስቴር ርክባትን ኢንፎርሜሸን ቴክኖሎጅን ኣብ ሽዱሽተ ዓውድታት ናይ ኢትዮ ቴሌኮም ንክሰርሑ ፍቓድ ከምተውሃቦም ፡ ካብ'ዚ ሓደ ከኣ እዚ ሕጂ ተጀሚሩ ዘሎ ፡ ኣገልግሎት ኢንተርነት ምኳኑን ኣቶ ብሩኽ ይገልጽ። ንዋንነት እቲ ትካል ብዝምልከት ንዝቐረበሉ ሕቶ ኣቶ ብሩክ ክምልስ እንከሎ" እቲ ትካል ናይ ብርኪ ማሕበር እዩ ፡ ኣባላት እቲ ማሕበር ዕላዊ ክገብሮም ኣይደልይን'ዩ ፡ ይኹን እምበር ካብቶም ኣብ'ዚ ትካል ዋንነት ዘለዎም ኣነን ቴድሮስ መሓርን ንርከብ"ኢሉ። ሓላፊ ኮሚኒኬሽን ኢትዮ ቴሌኮም ኮርፖሬት ኣቶ አብዱራሂም ብዛዕባ ጂቱጂ ግሩፕ ክዛረብ እንከሎ ''ስም እዚ ትካል ገኒኑ ስለዝወጸ'ምበር ተመሳሳሊ ኣገልግሎት ንክህቡ ን8 ትካላት ኢና ፍቓድ ሂብና" ኢሉ።