ኣብይ ኣሕመድ ኣብ መግለጺኡ ዘልዓሎም ሓሙሽተ ርእሰ ጉዳያት
ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኮይኑ ካብ ዝምዘዝ ሓደ ዓመት ክመልኦ ሕደት መዓልታት ተሪፍዎ'ሎ። ካልአዋይ ጋዜጣዊ መግለጺ ድማ ትማሊ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ንጋዜጠኛታት ሂቡ ኣሎ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናዊ ዛዕባታት፡ ንኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝብን ዝተረኸቡ ኣጋጣምታትን ሓበሬታ ካብ ምሃብ ሓሊፉ ንማዕኸናት ዜና መግለጺ ብዘይ ምሃቡ ቅሬታት ክቐርቡ ጸኒሖም'ዮም። ንምዃኑ ኣብ መግለጺኡ እንታይ ዛዕባታት ቆልሕታ ረኺቦም? ጉዳይ ዋንነት ኣዲስ ኣበባ ኣዲስ ኣበባ ናተይ እባ ናተይ እባ ዝብሉ ክትዓት ብሰፊሑ ከምዝዝረቡ ዝገለጸ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ፡ " ኣዲስ ኣበባ ናይ ኩላትና'ያ፣ ብስሩ'ውን ኣዲስ ኣበባ ናይ መን እያ ዝብል ኣርእስቲ ኣልዒልካ ምዝታይ መሕፈሪ'ዩ" ክብል ተዛሪቡ። ስርዓት ፈደራሊዝም ክቀውም እንከሎ፡ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውሽጢ ክልል ኦሮምያ ስለእትርከብ ኣካል ኦሮምያ ናይ ምግባር ድሌት ከምዝነበረ ዝገለጸ ቀዳማይ ሚኒስትር፡ በቲ ኻሊእ ገጽ ድማ ኣዲስ ኣበባ ርእሰ ከተማ መንግስቲ ፈደራል ክትከውን ኣለዋ። ኮይኑ ግና ኣብ ዙርይኣ ምስ ዘለዋ ከተማታት ተዛሚዱ ኦሮምያ ካብ ኣዲስ ኣበባ ፍሉይ ጥቕሚ ክትረክብ ብሕገ መንግስቲ ደረጃ ተወሲኑ'ዩ ኢሉ። መንግስቲ ፌደራል ስለምድኻም መንግስቲ ፈደራል ተዳኺሙ'ዩ ዝበሃል ሃገር እንትትውረር ናይ ምክልኻል ዓቕሚ እንተሲኢኑን ዲፕሎማስያዊ ስራሕቲ ብዝግባእ ምስራሕ እንትኣብዮን'ዩ ዝበለ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር፡ በዚ መሰረት ኣብ ኢትዮጵያ በዚ ደረጃ ዝግለጽ ሕመቕ የለን ኢሉ። ኣብ መንጎ ክልላት ጸገማት እንትፍጠሩ፡ መንግስቲ ፌደራል ኢዱ ዘየእቱ ክልላት ብገዛእ ርእሰን ጸገማተን ክፈትሓ ኣለወን ኢልና ስለእንኣምን'ዩ ክብል'ውን ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቡ። ኢህወዴግ ኢህወዴግ ከም ቀደሙ ብሓደ እዩ ዘሎ ዝበለ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ፡ "ሰባት ዝተፈላለና ዝመስሎም ኣርባዕቲኤን ብሄራዊ ውድባት ቅድሚ ሕዚ ዘለወን ኣፈላላይ ውሽጣዊ ጥራይ ይገብርኦ ብምንባረን ሎሚ ሎሚ ግን ናይ ሓሳብ ኣፈላለየን ብዘይ ገደብ ኣብ ኣደባባይ ክገልጽኦ ስለዝጀመራ እምበር እሓንሳብ ኢና" ብምባል ሕብረት ኢህወዴግ ከም ቀደሙ ከምዝኾነ ኣረዲኡ። ኣብ መንጎ ኦዲፕን አዴፓን ከምኡ'ውን ኦዲፒ ኣብ ውሽጦም ሓድነት እምበር ኣፈላላይ ከምዘይብሎም ብምግላጽ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ እንተጋጥሞም ብዘተ ከምዝፈትሕዎ ኣብሪሁ። ምኽባር ልዕልና ሕጊ ቅድሚ ሕዚ መንግስቲ ልዕልና ሕጊ ንምኽባር ዝወስዶም ዝነበረ ስጉምትታት ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ሕቶ የልዕሉ ነይሮም'ዮም። መንግስቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ግምት እንከይኣእተወ ዝወስዶም ዝነበረ ስጉምታት፡ ሕጊ ከም ምኽባር ገይሩ ይወስዶም ስለዝነበረ እምበር መንግስቲ ልዕልና ሕጊ ንምኽባር ግቡእ ስራሕቲ የካይድ ከምዘሎ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ገሊጹ። "ናይ ምልማን ተኽእሎ ኣለኒ" ኢትዮጵያ ኣብ ጸገም ኣብዘላትሉ እዋን ሚልዮናት ገንዘብ ኣውጺኢኻ ቤተ መንግስቲ ምሕዳስ ግቡእ ኣይኮነን ዝብሉ ሰባት ከምዘለዉ ዝገለጸ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ፡ "ቤተ መንግስቲ ንምሓድስ ዝወጽአ ቅርሺ ካብ ለገስቲ ናይ ወጻኢ መንግስታት ዝተረኸበ እምበር ካብ ናይ መንግስቲ ካዝና ኣይኮነን" ድሕሪ ምባል ብስሩ'ውን ናይ ምልማን ውህብቶ ከምዝዓደሎ ኣብ መግለጺኡ ሓቢሩ። ምናልባት'ውን ቤተ መንግስቲ ንምሕዳስ ዝወሰዶ ስጉምቲ ኣብ ህይወቱ ካብ ዘሕጉስዎ ነገራት እቲ ቀዳማይ ከምዝኾነ ንጋዜጠኛታት ኣረዲኡ። ብተወሳኺ ካብ ጋዜጠኛታት ዝቐረበሉ ሕቶ፡ ኣብ ናይ ሓደ ዓመት ጻኒሒትካ ዘጣዕሰካ ነገር ኣሎ'ዶ? ንዝብል ሕቶ ዋላ ሓንቲ ዘጣዕሶ ነገር ከምዘይብሉን ብዙሓት ዘይእመኑ ለውጥታት ከምዘምጸአን ተዛሪቡ።