"ቀላይ ሃረማያ ህይወትና ነይሩ፡ ሕዚ ግና የለን"
ቀላይ ሃረማያ ድሕሪ ምድራቑ፡ መነባብሮ ሓረስቶት እቲ ከባቢ ከቢድ ኮይኑ'ሎ።
ቅድሚ ዓመታት ቃላይ ሃረማያ፡ ብጀልባ ከምዘየቋረፁ፣ ዓሳ ከምዘይዘፈፍሉን ብመስኖ ከምዘየልመዑሉን፡ ሎሚ እቲ ቃላይ ብምድራቑ ናብራ ከቢዱና ይብሉ፡ ነበርቲ እቲ ከባቢ። ዝተፈላለዩ ተኽልታትን ጫትን ብብዝሒ ፈርዮም ናብ ገዛ ኣይተ በድሪ ዩሱፍ፡ ምእታው ካብ ዘቋርፁ ብዙሕ ዓመታት ተቖፂሮም። ኣብቲ ከባቢ ተወሊዱ ዝዓበየ መንእሰይ ነጃሻ እውን፡ "እዚ ቃላይ ህይወትን ጥዕናን ሃረማያ ነይሩ። ንነበርቲ እቲ ከባቢ ዓብይ ሃፍቲ ነይሩ" ይብል። ሎሚ ግና ሓረስቶት እቲ ከባቢ እቲ ቃላይ ብምድራቑ፡ ናብርኦም ንምምራሕ ዘኽእል ፍርያት ኣየፍርዩን። "ኣብ ዓብይ ፀገም ኢና ወዲቕና ንርከብ" ክብል'ውን ይዛረብ። ወዲ ሰብን ለውጢ ኩነታት ኣየርን ከተማ ሃረር ክሳብ ሕዚ ንነበርታ ካብ ሃረማያ ዝምንጩ ማይ እያ ተስቲ። ፋብሪካ ቢራ ሃረር፡ ኣፍርዩ ናብ ዕዳጋ ንዘቕርቦ ቢራ፡ ናይቲ ቃላይ ማይ እዩ ዝጥቀም። ዩኒቨርሲቲ ሃረማያ እውን ቀረብ ማይ ዘማልእ ካብቲ ቃላይ እዩ። ልዕሊ ዓሰርተ ሽሕ ዝኾኑ መስሐቢ ማይ (ፓምፕ)፡ ንሕርሻ ቦታ ዝውዕል ማይ ይስሕባ ነይረን። ክሳብ ሕዚ ዝነበረ ፀገም ኣጠቓቕማ ማይን ለውጢ ኩነታት ኣየርን፡ ትሕዝቶን ዓቕምን ቃላይ ሃረማያ ኣዳኺምዎ እዩ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሃረማያ፡ መተሓባባሪ ቴክኒክ ተፋሰስ ቃላይ ሃረማያ ኣይተ ተፈሪ ታደሰ፡ "ሕጊ ኣጠቓቕማ ማይ ብዘይምህላዉ፡ እዚ ማያዊ ኣካል ክህቦ ካብ ዝኽእል ኣገልግሎት ንላዕሊ ኣብ ረብሓ ውዒሉ እዩ። ኣብ ልዕሊ እቲ ቃላይ ልዑል ጉድኣት በፂሑ'ዩ። ባጀት ቀረብ ማይ እታ ከተማ እውን ትሕቲ ዜሮ ገይርዎ እዩ" ክብሉ የረድኡ። ምምሕዳር ከተማ ሃረር፣ ፋብሪካ ቢራ ሃረርን ከተማ ኣወዳይን፡ እቲ ቃላይ ናብ ናይ ቀደም ትሕዝትኡ ንምምላስ ኣብ ዝግበር ፃዕሪ፡ ዝኾነ ዓይነት ተሳትፎ ከምዘይገበሩ፡ ካብ ዩኒቨርሲቲ ሃረማያን ካብ ምምሕዳር ከተማ ሃረማያን ሰሚዕና። ቃላይ ሃረማያ መሊሱ ንከንሳእርር፡ ኣብ 15 ሽሕ ሄክታር ስራሕቲ ተፋሰስ ክስራሕ ዝግባእ'ኳ እንተኾነ፡ እናተሰርሐ ዘሎ ተፋሰስ ግና ኣብ ንእሽተይ ቦታ ከምዝኾነ ክንፈልጥ ክኢልና። ዩኒቨርሲቲ ሃረማያ፡ " እቲ ቃላይ ዳግማይ ንከንሳእርር ኣብ ዝገብሮ ዘለኹ ፃዕሪ ሕፅረት ገንዘብ ፈተና ኮይኑኒ" ብምባል የማርር። 13 ዓመታት፡ ኣእላፍ ፀገማት "ዓመታት ንገብር ልዕሊ ዓቕምና ምስ ዝኾኑ ፀገማት እናተቓለስና ኢና። እቲ ቃላይ ምስ ደረቐ ድንሽ ኮነ ጫት ምፍራይ ኣይከኣልናን። በዚ ድማ ብጣዕሚ ተሃሲና ኢና" ይብላ ነባሪት እቲ ከባቢ ወይዘሮ ፋጤ። ሓረስቶት እቲ ከባቢ፡ ቃላይ ሃረማያ ዘራእቶም ካብ ኣሰሓይታ ይከላኸለሎም ከምዝነበረን ሕዚ ግና፡ እቲ ቃላይ ብምድራቑ፡ ዘራእቲ ብአሳሓይታ እናተጎድኡ ምዃኖምን ይዛረባ። ካብዚ ብተወሳኺ ነበርቲ እቲ ከባቢ ሕፅረት ማይ ከምዘለዎም፡ ቢቢሲ ክዕዘብ ክኢሉ። ኣማሓደሪ ወረዳ ሃረማያ ኣይተ ኣብዲ ኣሕመድ፡ "ፋብሪካ ቢራ ሐርር፡ ንመፍረይ ቢራ ካብ ዘፈልፍሎ ማይ ብተዛማዲ፡ንህዝቢ እቲ ከባቢ ዝስተ ማይ ንምብፃሕ ከምዝተስማዕምዐ ንቢቢሲ ገሊፆም። ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ቃላይ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ፡ ዝስራሕ ዘሎ ስራሕ እኹል ዘይምዃኑ ኣይተ ተፈሪ ይዛረቡ። ኣይተ ኣብዲ ብወገኖም፡ መንግስቲ ፌደራል፡ ዋላ ሓደ ድጋፍ ኣይገበረልናን ይብሉ። ህፁፅን ሰፊሕን ስራሕቲ ተፋሰስ እንተዘይተሰሪሑ፣ ኣጠቓቕማ ማይ እቲ ቃላይ ስርዓት እንተዘይተገይርሉን ኩሉ ሓላፍነት እንተዘይተሰሚዕዎን፡ እቲ ፀገም ካብቲ ከባቢ ሓሊፉ፡ ኣብ ጥቕኡ ንዝርከባ ከተማታትን ትካላትን ዝኸፍአ ሳዕቤን ክህልዎ ከምዝኽእል ኣይተ ተፈሪ የጠንቅቑ።