ኣብ ትግራይ፡ ምስ ጥርዓን ህዝቢ ቆራሪት ተታሓሒዙ ሰባት ከምዝተኣሰሩ ተገሊፁ
ኣብ ምዕራብ ትግራይ ነበርቲ ከተማ ቆራሪት፡ ካሕሳን መረጋገፂ ዋንነትን ተሓራሲ መሬት ንምርካብ ሸውዓተ ዓመታት ሓቲትና ሰማዒ ኣይረኸብናን እንትብሉ ጥርዓኖም ብሰላማዊ ሰልፊ ገሊፆም።
ንኽልተ መዓልቲታት ፅርግያ ብኣእማን ከቲሮም ብምዕፃው ድማ ምስ ፖሊስ ተራፂሞም። ብሰንኪ እቲ ዝተፈጠረ ዕግርግር፡ ነቲ ጐንፂ ብድሕሪት ኰይንኩም ደፊእኹም ዝተበሃሉ 45 ሰባት ከምዝተኣሰሩ ካብቲ ከባቢ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልፅ። ነባሪ ከተማ ቆራሪት ኣይተ ደስታ ሓጐስ፡ ቀንዲ መልዐሊ እቲ ጥርዓን "መንግስቲ ዝግበአና ካሕሳ መሬት ብፅባሕ ሎሚ እናበለ ንምንታይ ዘይኸፍለና? መውዐሊ ጥሪትና ሰውሒ ንምንታይ ንኢንቨስተር ይወሃብ? መንግስቲ ዝኣተዎ ቃል ንምንታይ ይጠልመና? ኣብ ገጠር ዝርከብ ተሓራሲ መሬትና ንውልድ ወለዶና ከምዝሓልፍ መረጋገፂ ከይተወሃበና ጣብያና ናብ ከተማ ምስግጋራ ደሓር ኣየፀግምን ዶ? ዝብሉ ሕቶታት እዮም ተላዒሎም" እንትብሉ ንቢቢሲ ተዛሪቦም። ቆራሪት፡ ርእሳ ዝኸኣለት ከተማ ክትከውንን ምምሕዳር ክህልዋን ተባሂሉ ኣብ ቤት ምኽሪ እታ ከተማ ክፀድቕ እዩ ምስተባሃለ፡ ህዝቢ ስለዘይተቐበሎ በቲ ውሳነ ዝተቘጥዑ ነበርቲ እታ ከተማ ሰላማዊ ሰልፊ ከምዘካየዱ ኣይተ ደስታ ይገልፅ። "ንሕና ገና ካብ ማሕረስ ዝመፃእና ሰፈርቲ ኢና፤ ነጋዶ ክንከውን ኣይንኽእልን፤ ይፅነሐልና ኢና እዩ ኢሉ እቲ ህዝቢ። እቲ ሓሳብ መጀመርታ ፅቡቕ ነይሩ። ደሓር ግን ኣንፈቱ እናሰሓተ፡ መንገዲ ብምዕፃው ቀፂሉ። እንተ ኣነ ካብቲ ጉዳይ ዝረሓቕኩ እየ" ብምባል እቲ ጐንፂ ብኸመይ ከምዝተጐሃሃረ ሓቢሩ። "እቲ ሕብረተሰብ ገሊኡ ብገርሁ ገሊኡ ብጉርሑ ምስ ኰነ፡በዚ መፀ ዘይበሃል መንእሰይ፡ ኣብቲ ጭፈራ ኣትዩ መንገዲ ክዕፆ ተገይሩ። ምስ ዓበይቲ ዓዲ ምርድዳእ እናተገበረ መንእሰይ ገንፊሉ። ደሓር እቲ መንገዲ ብሓይልታት ፀጥታ ተኸፊቱ" ብምባል ዝተኣሰሩ ሰባት ምህላዎም እውን ገሊፁ። ኣይተ ደስታ፡ ቆራሪት ገጠር ወረዳ ንኽትከውን ብምሁራት ተፀኒዑ እናሃለወ፡ ናብ ምምሕርዳ ከተማ ምቕያር ህዝቢ ከምዘይተወሓጠሉ እውን ይዛረብ። ካልእ ርእይቶ ወሃቢ መምህር ገብረዋህድ ኣባዲ፡ "እቲ ህዝቢ ካብ ተሓራሲ መሬቱ ተላዒሉ ግን ድማ ፍርቁ ዝኸውን ካሓሳ ኣይረኸበን፤ ህዝቢ ካብቲ መሬት ኣሚንሉ እዩ ተላዒሉ፤ ግን ጣብያና ናብ ምምሕዳር ከተማ ክትቅየር እንተዀይና ልዕሊ ኹሉ ኣብ ገጠር ዘሎ መሬትና ናብ ደቂ ደቅና ከምነሕልፎ መረጋገፂ ይወሃበና ዝብል እዩ ቀንዲ ሕቶ ህዝቢ" ይብል። "ኣብቲ ሰልፊ ዝምልከቶን ዘይምልከቶን እዩ ተሓዊሱ ነይሩ" ዝብል መምህር ገብረዋህድ "እቲ ቀንዲ ፀገም ምስቲ ህዝቢ ተማኺሮምን ተኣማሚኖምን ስለዘይኣተዉ ዝተፈጠረ ፀገም እዩ ብምባል ትዕዝብቱ ይዛረብ። ካልእ ስሙ ክፀርሕ ዘይደለየ ነባሪ እታ ከተማ፡ ሕቶ ህዝቢ ቅድሚ ሰንበት ኣትሒዙ እውን ይለዓል ምንባሩ ይገልፅ። እቲ ሰልፍን ምእዳምን ግን ሰንበትን ሰኑይን ከምዝነበረ ይዛረብ። ትማሊ ሰሉስ ግን ሰልፊ ከምዘይነበረ ድማ ገሊፁ። እቶም መናእሰይ መንገዲ ምዕፃው ምስ ጀመሩ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ትግራይ ናብቲ ከባቢ ብምኻድ ሓይሊ ተጠቒሞም ከምዝበተንዎምን ቁፅሮም ዘይፈለጦም ሰባት ከምዝተኣሰሩን ይምስክር። ኣባል እቲ ዝጣየሸ ዘሎ ምምሕዳር ከተማ ቆራሪት ኣይተ ኪዳነማርያም ብወገኖም፡ "እቲ ብነበርቲ ከተማ ቆራሪት ተላዒሉ ዘሎ ሕቶ ኣብቲ ከብቢ ጥራይ ዝለዓል እንተይኰነስ፡ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ማይካድራ ዳንሻን ዝኣመሰሉ ካብ ገጠር ናብ ከተማ ዝኣተወ ህዝቢ ዘልዕሎ ሕቶ እዩ" ይብሉ። "ብመሰረት'ዚ እቶም ሓረስቶት ኣብ ገጠር ዝርከብ መሬቶም ብውርሲ ናብ ደቆም ከሕልፉ ከምዝኽእሉ መንግስቲ ወሲኑ እዩ፡ ንህዝቢ እውን ተገሊፁ እዩ እውን" ኢሎም። እቶም ነበርቲ ነቲ ኣብ ገጠር ዝርከብ ተሓራሲ መሬቶም ዘመሓድር መንግስታዊ ክፍሊ ምምሕዳር መሬት ኣብታ ከተማ ክጣየሸልና ኣለዎ ዝብል ሕቶ ከም ዘልዐሉ ዝገልፁ ኣይተ ኪዳነማርያም "መንግስቲ ኣድላይነት እቲ ሕቶ ተረዲኡ መሊሱሎም ኣሎ" ብምባል መብርሂ ሂቦም። እቶም ሓረስቶት መሬቶም ንልምዓት ቃንጫ ሽኮር ንኽውዕል መንግስቲ ምስ ኣፈናቐሎም፡ ኣብ ከተማ ቆራሪት ንኽነብሩ ካሕሳ መንበሪ እባይቲ ከምዝተወሃበኦም ምምሕዳር እታ ከተማ ይገልፅ። ካሕሳ ተሓራሲ መሬት ዛጊድ ዘይተወሃቦም ሓረስቶት ከምዘለዉ ብምግላፅ ንግዚኡ ሓደ ሚኢቲ ሚልዮን ብር ከምዝተመደበ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ተዛሪቦም። ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ መሬት ንመስኖ ክውዕል ተባሂሉ ዝነበረ ተሓራሲ መሬቶም ተግባራዊ ስለዘይኰነ፡ እቶም ሓረስቶት ብግዚያውነት ይሓርስዎ ከምዘለዉን መሬቶም ዘይረኽቡ እንተዀይኖም ኣብ ክንድኡ ካሕሳ ከምዝወሃቡን እቶም መሪሕነት ይገልፁ። ኣይተ ኪዳነማርያም "ነቲ ኩነታት ንኽፍጠር ብድሕሪት ኰይኖም ናብ ዘይድለ ክኸይድ ኢድ ኣለዎም ዝተበሃሉ፣ ኣካላት ፀጥታ መፅናዕቲ ብምክያድ ዝሓዝዎም ሰባት ኣለዉ፤ እዚ ድማ ወላ ፀገማት ይፍጠር ኣምሂርካን ተረዳዲእኻን ንምስዳድ እዩ፤ ስርዓት ነትሕዞም ኣለና። ቁፅሮም ግን ኣካላት ፀጥታ እዮም ዝፈልጥዎ" ብምባል ቁፅሪ ተኣሰርቲ ክገልፁ ኣይመረፁን። ነበርቲ ከተማ ቆራሪት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፋብሪካ ሽኮር ወልቃይት ንምትካል፡ ቃንጫ ሽኮር ንምፍራይ ተሓራሲ መሬት ስለዝተወሰደ፡ ካብ ጣብያታት ቃሌማ፣ፀብሪን ማይ ሑመርን ተፈናቒሎም ዝተጣየሹ ዝመስረትዋ ከተማ ኢያ።