ሎሚ 28 ሓምለ ዓለማዊ መዓልቲ ምክልኻል ሕማም ወይቦ ከም ዝኾነ'ዶ ትፈልጡ?
ሎሚ 28 ሓምለ ዓለማዊ መዓልቲ ምክልኻል ሕማም ወይቦ (ሄፓታይትስ) ንክትኸውን ዝተመርጸትሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ዕለት ልደት እቲ ሕማም ወይቦ-ቢ ንዘስዕብ ቫይረስ ኣለልዩ፤ ክታበትን መድሃኒትን ዝመሃዘ ተዓዋቲ ሽልማት ኖቬል ሳይንቲስት ዶክተር ባሩች ብሉምበርግ ብምዃና'ያ።
ኣብዛ ዕለት እዚኣ ሃገራውያንን ዓለማውን ትካላት ብዛዕባ እዚ ሕማም ግቡእ ኣፍልጦ ንኽህሉ ከመምኡ'ውን ውልቀ ሰባት፡ ክሊኒካት፡ ማእከላት ጥዕና፡ መሻርኽቲ ማሕበራትን ትካላትን ዝግባእ ጎስጓስ ንኪግበርን ሕሙማን ግቡእ ክንክን ንኪረኽቡን ዘድሊ ጎስጓስ ንኽግበር የዘኻኽሩ። ዓለማዊ ውድብ ጥዕና ከኣ በዚ ዓለማዊ ጎስጓስ'ዚ ኣብ 2030 ነዚ ሕማም ካብ ገጽ ምድሪ ምሉእ ብምሉኡ ንምጥፍኡ ይሰርሕ ኣሎ። እቲ ትካል ብ2015 ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ ኣብ ዓለምና 257 ሚልዮን ህዝቢ እዚ ሕዱር ሕማም'ዚ ሒዞም ይነብሩ ምህላዎም ይጠቅስ። ልክዕ ኣብታ ዓመት ከኣ 887ሽሕ ሰባት በቲ ሕማም ምሟቶም የረድእ። ካብቶም ዝተጠቕሱ ጠቕላላ ብዝሒ ሕሙማን፡ እቶም 27 ሚልዮን ሰባት እቲ ሕማም ከምዘለዎም ፈሊጦም ግቡእ ክንክን ዝወስዱ እዮም። ሕማም ወይቦ በብደረጅኡን ዓይነቱን 'ኤ፡ ቢ፡ ሲ' እናተባህለ እዩ ዝከፋፈል። ብተጓዳእቲ ታህዋስያን ኣብ ጸላም ከብዲ ብዘጋጥም ረኽሲ እዩ ዝኽሰት። በቲ ቫይረስ ዝተጠቕዑ ሰባት ከኣ ገለ ከፋል ሰብነቶም ይብጩ። ምልክታት ሕማም ወይቦ ኣብ ገሊኦም ሕሙማት አዒንቶም፡ ቆርበቶምን ሽንቶምን ይብጩ። ከቢድ ድኻም ይስመዖም፡ ዕግርግር የብሎም፡ ቃንዛ ከስዐ ይገብር። ናይ ደም መርመራ ብምክያድ ከኣ ኣየናይ ዓይነት ቫይረስ ኣጥቂዑካ ከምዘሎ ይንጽር። ብኸመይ ይመሓላለፍ • እቲ ንሕማም ወይቦ-ኤ ዘመሓላልፍ ቫይረስ፡ ብዝተበከለ መግብ፣ ማይን ደምን ይመሓላለፍ • እቲ ንሕማም ወይቦ-ቢ ዘመሓላልፍ ቫይረስ፡ ከኣ ብጾታዊ ርክብን ብደምን ከምኡ እውን ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ይመሓላለፍ • እቲ ንሕማም ወይቦ-ሲ ዘመሓላልፍ ቫይረስ፡ ብደም፣ ብዘይጸረየ መሳርሒ ሕክምናን መራፍእን ይመሓላለፍ ሳዕቤን እቲ ሕማም እንተደኣ ብግቡእ ዘይተሓኪሙ እቲ ቫይረስ ኣብ ጸላም ከብዲ ተላሒጉ ይነብር እሞ ኣብ ዕቤትካን ምድካምካን ናብ መንሽሮ (ካንሰር) ማዕቢሉ ክቕትለካ ይኽእል። ስለዚ ሻላ ማላ ከይበልካ ብኣግኡ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ምግባር ኣገዳሲ ይኸውን።