"ዓለም ስቓይና ከይትርኢ ዓይና ዓሚታ" ኩርዳውያን
ኣብ ሰሜናዊ ሶርያ እታ ዝዓበየት ናይ ኩርዳውያን ከተማ ናብ ዝኾነት ካሚሽሊ እናተጉዓዝና እንከለና፡ ቃፍላይ ወተሃደራት ኣመሪካ፡ ብነፈርቲ ውግእ ተዓጂቦም ናብ ዶብ ዒራቕ ገጾም ክግዕዙ ርኢና።
እዞም ወተሃደራት፡ ንዞባ ኩርዳውያን ገዲፎም'ዮም ዝወጽኡ ዘለው። ኣብ ሶርያ ንፈለማ እዋን ኣሜሪካዊ ዝርኣኹ፡ ኣብ 2016 ነይሩ። ንሱ፡ ኣንጻር ጉጅለ ኣይኤስ ንዝዋግኡ ኩርዳውያን ክሕግዙ ካብ ዝተልኣኹ ኣባላት ፍሉይ ሓይሊ ኣሜሪካ ሓደ ነይሩ። ነበርቲ ናይቲ ከባቢ፡ እዞም ወተሃደራት ክኣትው ምስ ርኣዩ፡ ኣዝዮም ሕጉሳት ነይሮም። ሕጂ ግን፡ እዚ ፍሽኽታ ዝነበሮ ገጽ፡ ክስመት ተኸዲኑ ብፍርሒ ተዋሒጡ ኢኻ ትረኽቦ። እተን ነፈርቲ ውግእ፡ ክሊ ኣየር ቱርኪ ገዲፈን እናተሓምበባ ክወጽኣ ከለዋ፡ ካብ ዶብ ቱርኪ ቁሩብ ኪሎሜትራት ርሒቕ ኢልና ንዕዘብ ነይርና። እቲ ምሳይ ዝነበረ ሓባሪ መገዲ፡ ብቋንቋ ኩርዳውያን "ትራምፕ ክብረት ዘይፈልጥ ሰብ እዩ" ኢሉኒ። ኩርዳውያን ክጭነቑ ዝገብሮም ምኽንያት ኣሎ። ብሓደ ሸነኽ ቱርኪ፡ በቲ ኻልእ ሸነኽ ድማ ሓይልታት መንግስቲ ሶርያ ዘብጽሑሎም ጸቕጢ ጸይሮም'ዮም ዝነብሩ። ሕጂ ኣሜሪካ ገዲፋቶም ትወጽእ ብምህላዋ፡ መጸግዒኦም ጎቦታት ዓዶም ጥራይ ከምዝኾነ እዮም ዝኣምኑ። 'ትራምፕ ሸይጡና' ኣብ ካሚሽሊ ምስ በጻሕና፡ ካብ ሰንካቲ ሕብስቲ ክሳብ ኣሳሰይቲ ዘለው ተራ ሰባት "ስለ ምንታይ ትራምፕ ሸይጡና?" እናበሉ እዮም ዝሓቱ። እዚ ማሕበረሰብ፡ ቃልካ ብምሕላውን ብክብረትን ኣዝዩ ዝኣምን ሕቡን ሕብረተሰብ ብምዃኑ "ንምንታይ ኢና ተኸዲዕና?" እናበሉ ኣዝዮም ይጉህዩ። ብተደጋጋሚ፡ "ኣሜሪካ ኸዲዓትና . . . ትራምፕ ሸይጡና . . . ተኻሒድና" ክብሉ ኢኻ ትሰምዖም። ሶርያውያን-ኩርዳውያን፡ ኣብ መጥቃዕቲ ቱርኪ ሞይቶም'ዮም ኣብ ከተማ ካሚሽሊ ዘለዉ ኣደባባያትን ናይ ኤሌክትሪክ ዓንዲታትን፡ ኣንጻር ኣይኤስ እናተዋግኡ ናይ 'ዝተሰውኡ' ኩርዳውያን ስእልታት ዝሓዙ እዮም። ዕጡቓት ኣይኤስ ኣብ 2014 ንኩርዳውያን ምጥቃዕ ካብ ዝጅምሩ ኣትሒዙ፡ ኣብዛ ንእሽቶ ዞባ ዳርጋ መዓልታዊ ስርዓት ቀብሪ ይፍጸም ነይሩ። ሕዚ ከኣ፡ ቱርኪ ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ መጥቃዕቲ ካብ እትጅምር ንነዘ፡ ሓድሽ ሞትን ቀብርን ይረኣይ። ቀብሪ ክፍጸም ከሎ፡ ብዙሓት ሓዘንተኛታት ንብዓቶም ይሓብኡ። እኳደኣስ፡ እናሳዕስዑን እናጨርሑን እዮም ሬሳ ዘፋንዉ። ኣብ ሓደ ቀብሪ ሓደ ሰብኣይ ቅርብ ኢሉ ከምዚ ኢሉኒ። "ኤርዶጋን ንኩርዳውያን ኣይፈትወናን። ክንከደሉ እዩ ዝደሊ" ኩርዳውያን ምስ ዕጡቓት ኣይኤስ ኣብ ዝገበርዎ ውግእ፡ 11,000 ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን እዮም ስኢኖም። "እቲ ውግእ ናትና ጥራይ ኣይነበረን፡ ኣብ ክንዲ ኩሎም ደቂሰባት ኢና ተዋጊእና" ይብል እቲ ሰብኣይ። "ማሕበረሰብ ዓለም ደኣ ኣበይ ኣሎ? ንምንታይ ንኤርዶጋን ደው ዘየብሎ?" ኣብ ሓደ ቦታ፡ ኣብ ግንባር ንዘለዉ ተዋጋእቲ ዝኸውን ሕብስቲ ብብዝሒ ይስንከት ኣሎ። ኣብቲ ቦታ፡ ሓደ ወዲ 16 ዓመት ቆልዓ "ኤርዶጋን ንዓና ካብ ምጭፍጫፍ ደው ዘብልዎ ይመስለካ ዶ?" ክብል ሓቲቱኒ። ካብኡ ዕብይ ዝብል ካልእ ቆልዓ ከኣ "ትራምፕ ሸይጡና - ካብ ናትና ህይወት ነዳዲ በሊጹ" ክብል ዓው ኢሉ ተዛሪቡ። እቶም ቆልዑ ፈሪሖም እዮም ዘለዉ። እንተድኣ እቶም ንቱርኪ-ዝድግፉ እስላማዊ ዕጡቓት ናብዚ ቦታ መጺኦም፤ ንሶም እዮም ቀንዲ ዒላማ ዝኾኑ። እቶም ዕጡቓት፡ ከምኦም ንዝበሉ መናእሰይ ኢዶም ኣሲሮም "ኣላሁ ኣክበር" እናበሉ ብጥይት ክቐትልዎም ዘርእይ ተንቀሳቓሲ ስእሊ ተፈኒዩ እዩ። ኣብዚ ከባቢ፡ ዝቖሰሉ ኩርዳውያን ዝሕከምሉ ሓደ ሆስፒታል ኣሎ። ዶክተር ሮጃ ንሕሙማት ክትሕክም ካብቲ ናብቲ ትመላለስ። እዛ ጓል 30 ዓመት ሓኪም "ስእሊ ምስኣል እንታይ ይጠቅም" ኢላ ሓቲታትኒ። "ኣይትድከም። ዓለም ስቓይና ከይትርኢ ዓይና ዓሚታ እያ" ክትብል ድማ ኣምሪራ ተዛሪባ። ኣብቲ ሆስፒታል ይሕከሙ ካብ ዘለዉ ውጉኣት፡ ጓል 23 ዓመት ጂያን ሓንቲ እያ። ኣብ ዓራታ ኮይና ርሑቕ ተቋምት። ኣብ ርእሳ፣ ኢዳን ክልቲኡ ኣእጋራን መውጋእቲ ኣጋጢሙዋ። ናይ ሕርቃን ሰሓቕ እናሰሓቐት ከምዚ ትብል። "ኣብ ኮባኔ፣ ማንቢጅን ራቓን ምስ ኣይኤስ ተዋጊኤ ዋላ ሓንቲ ኣይኮንኩን፤ እዞም ቱርካውያን ግን ዳርጋ ቀቲሎምኒ ነይሮም" ሓይልታት ቱርኪ ከጥቅዕ እንከለዉ፡ ጂያን ኣብታ ኣብ ጥቃ ዶብ እትርከብ ከተማ ራስ ኣል-ኣይን እያ ነይራ። እታ ናታ ኣሃዱ ብሓይልታት ቱርኪ ብኸቢድ ኣጽዋር ተደብዲባ። "ነቶም ብቱርኪ-ዝድገፉ ግፍዐኛታት መኪትናዮም ነይርና፤ ምስቲ ናይ ቱርኪ ኣጽዋራት ግን ክንመጣጠን ኣይከኣልናን" ትብል። "ብጾተይ ስኢነ እየ" ድማ ኢላ። 'ይመጹና ኣለዉ' ናብ ሶርያ ክንከይድ ከለና፡ ምስ ኪኖ ጋብርኤል ተራኺብና። ጋብርኤል፡ ናይቶም ብኩርዳውያን ዝምርሑ ሓይልታት ውሃቢ ቃል እዩ። ንሱ ዝመስረቶ ክርስትያናዊ ወተሃደራዊ ቤትምኽሪ'ውን ኣካል ናይቲ ብኩርዳውያን ዝምራሕ ብ 'ኤስዲኤፍ' ዝፍለጥ ሓይሊ እዩ። ትራምፕ ሓሳቡ ቀይሩ ክሕግዘና እዩ ዝመስል ዝብል እምነት ስለዘለዎ፡ ንትራምፕ ኣይወቐሶን። "እዞም ብቱርኪ ዝድገፉ ጂሃዳውያን፡ መሬትና ክወስዱ ጥራይ ኣይኮኑን ዝመጽኡ ዘለዉ፡ ከም ዘይኣመንቲ ስለዝርእዩና፡ ንዓና ከጥፍኡ'ውን እዮም ዝመጽእ ዘለዉ" ይብል። ኣርማ ደቂኣንስትዮ ተዋጋእቲ ኩርዳውያን ዕጡቓት ዝገበረ ወተሃደር ኣመሪካ ወተሃደራት ኣመሪካ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን እዮም ብእትእዛዝ ዶናልድ ትራምፕ ካብ ካሚሽሊ ወጺኦም። "ኣመሪካውያን ወተሃደራት ከማና እዮም - በቲ ፖለቲካዊ ውሳነ ሰምቢዶምን ሓዚኖምን እዮም" ዝብል ጋብርኤል "ናቶም ጌጋ ኣይኮነን። ንዝኸፈልዎ መስዋእቲ ድማ ነኽብሮም" ኢሉ።