ኣላን፡ ዓለማዊ ዜጋ
ኣላን መስፍን ካብ ኤርትውያን ስድራ-ቤት እኳ እንተተወልደ ንነብሱ ከም ዓለማዊ (ግሎባል) ዜጋ እዩ ዝርእያ። ደቂ ሰባት ዝሰርሑዎም ዶባት ኣርተፊሻል እዮም፡ ኣብዛ ምድሪ ኩላትና ብፍቕርን ሕውነትን ተኸባቢርና ክንነበር እዩ ዝምነ።
ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ኣዋርሕ፡ ኣላን ንሃገራት ኤውሮጳ፡ ኤስያን ኣውትራልያን ንምብጻሕ ኣብ ጉዕዞ እዩ ዘሎ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ንሃገረ ጃፓን ኣትዩ፡ካብ ደቡባዊ ጫፍ ሳታ ሚሳኪ፡ ናብ ሰሜናዊ ጫፍ ሶያ ሚሳኪ ጃፓን ክስንጥቕ ብእግሩ ይጓዓዝ ኣሎ። እቲ ጕዕዞ ኣስታት ሽድሽተ ኣዋርሕ ከምዝወስደሉ ይግምት። ጃፓን መበል 25 ካብ ዝበጽሐን ሃገራት እያ። ኣላን ርክባት ደቂ ሰባት ኣዝዩ ከምዘገድሶ ይዛረብ ኣላን፡ ንወለደይ "ነቦይ 'ክሳዕ ክንድዚ ዝርሕቀቱ ጕዕዞ ንምንታይ ኣድለየ' ከም ዚብሉ ገይረዮም ከም ዘሎኹ ኣይጠፍኣንን'ዩ። ኣነ ግን፡ ገና ብሕጂ ብዙሕ እዩ ዝጽበየኒ ዘሎ" ይብል ካልእ ብዙሕ ተወሳኺ መደባት ጉዕዞ ከምዘለዎ ብምዝካር። ሓደ እዋን፡ ኣብ በረኻታት ጃፓን ብዕራርቦ እናተጓዕዘ ተዅላ ኣጓኒፉዎ፤ እቲ ተኹላ ኣይቀረቦን - ግን ሕኒን ኢሉዎ። ብድምጹ ምስ ሃደዶ ኣላን ካብቲ መገዲ ክእለ ደርገፍገፍ ኢሉ መገዲ ቐይሩ። ድሓር ግን ኣተሓሳሲቡዎ - ምህዳም ማለት ነገር ምጽዋዕ እዩ ኢሉ ሓሲቡ። ሃገረ ጃፓን ተዅላ ዀነ ድቢ ዘሎዎ ሃገር'ዩ። "እቲ ተዅላ ዝበልኩዎ እንስሳ ምናልባት ከልቢ-በረኻ'ውን ክኸውን ይኽእል'ዩ፡ ግን እንቋዕ ደኣ ኣይለከመኒ እምበር ሕኒንታኡስ ዘፍርሕ እዩ ነይሩ" ብምባል ወላዲኡ ብድሕነቱ ከምዝስከፍ ይዛረብ። ኣብ ቻይና፡ ኣበየ ዝተንቃሳቐስካሉ ቦታ ኣብ ኖቕጣ-ፖሊስ፡ ፓስፖርት፡ ቪዛን መዕረፊ ቦታ ከም ዘሎካ ዝሕብር በብዓይነቱ (ቅዳሕን ኣሪጂናልን) መርትዖታት ሒዝካ ምምዝጋብን ቅዳሕ ሰነዳት ምርካብን ግድን ስለዝኾነ ኣብ ኩሉ ዝጓዓዞ ቦታ ስክፍታ ነይሩኒ። ኣብ ሻንጋይ ምስ በጻሕኩ ግን፡ ዓቢ ከተማ ግዲ ዀይኑ፡ እቲ ዅሉ ዘትዕብ ቁጽጽር ረሲዑዎ። ኣብ ሻንጋይ ምስ ብዝሒ ህዝብን ዕቤት እታ ከተማን ዝዳረግ ናይ ኢንተርነት አገልግሎት ግን ኣይረኸበን። ኣላን ንምኽንያት ጉዕዞኡን መገሽኡን ከምዚ ክብል ኣዘንትዩልና ኣሎ'ሞ እስከ ዕላማ ጉዕዞኡ ካብ ኣፉ ንርከቦ። ዕላማ ጕዕዞኡ ዕላማ ጕዕዞይ ንብዙሓት ሃገራት ክበጽሕን ባህሎም ከኣ ንከስተማቕሮም'ዩ፣ ምናዳ እቶም ቅድሚ ሕጂ ዘይተላለኹዎም። ብዛዕባ እቶም ካብ ክሊ ኤውሮጳ ወጻኢ ዝርከቡ ሃገራት ዝነበረኒ ኣፍልጦ ኣዝዩ ዉሑድ ብምዃኑ ዘሕንኽ'ዩ። ሕጂ ግን ኣብ ሓንቲ ሓዳስ ሃገር ክበጽሕን ክንዮኣ ክርኢ ክጅምርን ሓደ ይኸውን ኣሎ። ርግጽ'ዩ ንመጀመርያ ግዜ ናብ ሓንቲ ሃገር ክበጽሕ ዝስምዓኒ ዉዕዉዕ ስምዒት ሓያል'ዩ፣ ብዑደተኛታት ዝብጽሑ ቦታታት፡ ምግቢ፡ ባህልን ልምድንናይቲ ከባቢ፡ ማረኽቲ'ዮም። ናይ ከምኦም ነገራት ህርፋን ስለ ዘሎኒ'ዩ ኣብ ርሑቕን ነዊሕን መገሻ ዝርከብ። ካልእ ዜገድሰኒ ነገር'ውን ኣሎ - ርክባት ደቂ ሰባት። ደቂ ሓንቲ ፕላኔት ክነስና ኣገባብ ኣተሓሳስባናን ኣፈታትሕ ሽግራትና ዝተፈላልዩ'ዮም፡ ብቀረባ ንክዕዘቦም'ውን ደስ ይብለኒ። ኣብ ዓለምና ዘሎኒ ጠመተ ምናልባሽ ካብ ጠመተ ሓፋሽ ፍልይ ይብል ይኸውን፡ ግናኸ ካብ ሓድሕድና ክንመሃሮ ዘሎና ነገራት ብዙሕ ምዃኑ ይርድኣኒ። ብቀጻሊ ክምሃር እደሊ፡ ኣብዚ ሓጺር ህይወተይ ንነብሰይ ኣብ ዝተፈላለዩ ኵነታት ከሳትፋ እመርጽ። ጃፓን ጥንታዊ ኪነ-ህንፃ ብዛዕባ ሃገር ጃፓን እኹል ኣፍልጦ ዘሎኒ ይመስለኒ ነይሩ - ካብ ተራ ሰብ ንላዕሊ። ሓወይ ናብ ጃፓን ካብ ዚግዕዝ እንሆ ድሮ ዓሰርተ ዓመቱ ዀይኑ - ብኡ ገይሩ ኸኣ ኣብኡ ተሪፉ። ብበዓልቲ ቤቱን ስድርኣን ኣቢለ ኸኣ ምስቲ ሃገር ብግቡእ ክፋለጥ ጀመርኩ። ክንዮ እቶም ታሪኻውያን ቤተመቕደሳቶም፡ ክንዮ ኣብ'ቶም ካርዮኪ ባራት ዘሎ ዋዕዋዕ፡ ካልእ ሸነኻት እቲ ህዝቢ ምስትብሃል - ዓቃል ባህሪኦም፡ መሃዚ ዓቕሞም፡ ዲሲፕሊኖም - መስተንክር'ዩ። ሻኲ (በይዝ-ቦል) ክጻወቱ ምርኣዮም'ውን ኣዝዩ መሳጢ'ዩ። ንሓደ ነገር ከማሕይሹ፡ ክስልሙ፡ ደጊሞም ንክምህዙ ዝተፈጥሩ ሰባትኰይኖም'ዮም ዝስምዑኒ። ካብ ድገኛነቶም፡ ሕያውነቶም፡ ልግስናኦም ሰጊረም'ሞ ብምንታይ ክዛረብ? ምናዳ ኣብዚ ናይ ብሕቲ ጕዕዞይ ዀይነ ብብልጫታቶም ዝሓስቦንዘስተንትኖምን ነገራት ብዙሓት'ዮም። ሰባት ፍሽኽ ክብሉኒ፡ ሰጊዶም ሰላምትኦም ከቕርቡ እርኢ። ኣብ ጸምጸም መገዲ ሓገዝ እንተ ዀነኒ ኢሎም ዝስተ ይህቡኒ፡ ቈላዑ ኢዶም የወዛዉዙለይ፡ ብእንግሊዘኛ ኸኣ ከዛርቡኒ ይፍትኑ። መቸም ኣብ ጃፓን ብዙሓት ወጻእተኛታት ኣይርኣዩን'ዮም - እዚ ኸኣ ልክዕከም ኣብ ገጠራት ቦዝንያ፡ ህንዲ፡ ላኦስ ኰኑ ካልኦት ሃገራት - ጸለምቲ ሰባት ዳርጋ የለውን - ኤርትራውያን'ውን ክንደየናይ ከይርከቡ!!! እምበኣርከስ ኣብዚ ኣብ ዘሎኹሉ እዋን ቋንቋ ጃፓን ንኽምሃር ዝቕስቡኒ ምኽንያታት ንሶም'ዮም - ብልጫታቶም። ምስ ቋንቋ ዘተኣሳስረኒ ነገር ኣሎ - ህንጡይነት ይዅን ህርኩትና ኣይርድኣንን'ዩ። ሓዲሽ ቋንቋ ክምሃር ግን ብሓቂ ደስ'ዩ ዝብለኒ፡ ጥቕሙ'ውን ርዱእ'ዩ። ምስቶም ኣብ መገደይ ዜጋንፉኒ ቈላዑ ሓድ ሓደ ሰላምታ ክንለዋወጥ ክንደይ ጥዑም'ዩ! ኣስተንትኖ ሓንቲ ረጊጸያ ክሓልፍ ዘይክእል ነገር ኣላ ... ቋንቋ ትግርኛ ጌና ኣይተመሃርኩዎን። ትግርኛ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሚልዮናት ሰባት ዝጥቀምሉ ቋንቋ ክነሱ! ቋንቋ ወለደይ ክነሱ - ገና ኣይከኣልኩዎን። ግን ቁሩብ እሰምዕ እየ። ስድራይ እንግሊዘኛ እናምሃሩ'ዮም ኣዕብዮሙኒ ... ምኽንያት ነይሩዎም... እቲ ቋንቋና ኣበይ ከይከደና ብማለት ይኾኑ። ኣብ መጻኢ እዋን ግን ትግርኛ ንኽምሃር መደብ ኣሎኒ። እሞ ሕጂ ድኣ እዚ ስነ-ሰባዊ መጽናዕቲ ደቂ-ሰብ ኣበይ ከብጽሓኒ'ዩ? ኣየናይ'ዩ ቀንዲ ባህለይ? መንነተይ? ስድራይ ኤርትራውያን ስለ ዝዀኑ ኣነኤርትራዊ ክኽውን ማለት'ድዩ? ጀርመን ድየ - ኣብኡ ስለ ዝተወለድኩ? እንግሊዛዊ ድየ - ኣብኡ ስለ ዝዓበኹ? ኣብቲ ዝሰርሓሉ ሃገር - እስጳኛ - ንኽንደይ ዓመታት ክነብር ኣሎኒ ናይቲ ሃገር መንነት ክለብስ? ነዚ ክቢ'ዚ'ሞ ከመይ ገይረ እየ ተርቢዐ ዘስተኻኽሎ? ንነብሰይ ምስ ሃገራውነት ኰነ ፍቕሪ-ሃገር ከተኣሳስራ ኣይክእልን'የ፡ ኣይስቈረንን ስለ ዝዀነ። እቲ መንገዲ'ቲ እንተ ድኣ ስዒበዮ ኸኣ ናበይ ከም ዘምርሕኣይጠፍኣንን'ዩ - ናብ ንሕናን ንስኻትኩምን። ብምንጪ ሰረትና ኰነ መንነትና ክንኰርዕን ክንሕበንን ነውሪ ኣይኰነን - ከም ሓቁ፡ ዝዀነ ሰብ ብመበቈሉ ክዀርዕ'ምበር ክሓፍር ኣይግባእን! ኣነ ከም ዝመስለኒ ግን፡ ኣብ ክሊ-ቀደም ብምእታው፡ ጅግንነት ናይ'ቶም ዝሓለፉ ከም ናትና ጌርና ይብጻሓኒ እናበልና ክንነብር - ኣብቲ ቦታ ስለዝተወለድካ፡ ኣብ ሓደ ጅግንነት ዝተፈጸመሉ እዋን ስለ ዝነበርካ ከም ናትካ ጌርካ 'ሆ' ምባል ነብስኻ ምትዕሽሻው'ዩ ወይ ከኣ ኣብ ዘየድሊ ምፍጣጥ'ዩዜምርሕ ኢለ እየ ዝኣምን። በቲ ኻልእ ሸነኸይ ከኣ ንነብሰይ ዉላድ-ዓለም'የ ኢለ ክጽውዓ የሸግረኒ። ዉላድ-ዓለም ዚብል መግለጺ ምስ ካልኦት ሰባት ተደናጋጽነት ይፈጥር'ዩ፡ሱር ዝሰደደ መንነት/ስምዒት ግን ኣብ ዉሽጠይ ኣይፈጥረለይን። ዉላድ-ዓለም ኢለ ንነብሰይ ከጠምቕ ከም ሓደ ሰበኽ ሳግም ዝዀንኩ ይስምዓኒ -ልክዕ ከም ሓደ ኰብላሊ፡ ዘንት-እለት ኣብ ድልያ ዝነብር። ስለዚ ከመይ ኢለ'የ'ሞ ዉላድ-ዓለም'የ ክብል!!! ስለዚ ኣነ መን ምዃነይ ስም ከውጽእ ኣየፍቅድን! ሰባት "ካባይ ኢኻ?" ኢሎም ክሓቱኒ እንከለዉ ሰገጥ'የ ዝብል። ዋላ'ኳ ልዕል ኢለ ኤርትራዊ'የ እበል፡ እቲ መልሲ ምስ ኵነታተይ'ዩ ዚኸይድ - ምስ ኤርትራዊ ዉርሻይ፡ ጀርመናዊ ትውልደይ፡ እንግሊዛዊ ኣተዓባብያይ። ኣብ ዝኸድኩዎ ቦታ ሓዲስ መንነት እናወሰኽክሉ'የ ዝኸይድ - እስጳኛዊ ሞያዊ ተሞኵሮታተይ፡ ጃፓናዊ ርዕመተይ ። ኣነ ኣብ ዝተሓዋወሱ ባህልታት'የ በቚለ - ኣብ ህይወተይ በብዓይነቶም ተመኵሮታት ተራ ተጻዊቶም'ዮም። ቐጥታዊ ተሞኵሮ ኤርትራ - ናይ'ቲ ሃገርባዕሉ - የብለይን (እንትርፎ ተሞኵሮ ወለደይ)። ከምቲ ወለደይ ዝስምዖም ኣነ ክኸፍሎ ዝግብኣኒ ኤርትራዊ ዕዳ የብለይን። መንነት ስድራይ ምሉእ-ብምሉእ ክወርሶ ኣይክእልን - 'ናይ ሓቂ ኤርትራዊ ዉላድ ዲና ወሊድና?' ከም ዚብሉ እገብሮም ይኸውን፣ ከምዚክብል ከሎኹ ግን እቲ ኤርትራዊ መንነት ዝግብኦ ክብሪ ኣይህቦን ኣሎኹ ማለት ኣይኰነን። ንኽውድኣልኩም፡ ካብ'ዚ ነዊሕ ናይ ጃፓን ጕዕዞ እግሪ እንሆ ሰለስተ ወርሒ ኣልዒለሉ - 1,700 ኪ.ሜ. እየ ኸይደ - ልዕሊ 400 ሰዓታት'የ ተጓዒዘ። ሕጂ ኣብ ሙራካሚ ሲቲ - ኣብ ኒጋታ ዝበሃል ዞባ በጺሐ ኣሎኹ፣ ኣብ ቅድመይ 1,300 ኪ.ሜ. ይጽበየኒ ኣሎ። ብዙሕ ክሓስብን ከስተንትንን ዕድል ኣሎኒ ማለት'ዩ። ኣላን መስፍን ንግዝይኡ ዕላሉ ይዛዝም፤ ኣብ መጻኢ፡ ኣብ ዝተረፈ ጉዕዞኡ ዘጋጠሞ፡ ዝረኣዮ፡ ዝሓለፎ፡ ተመኩሮታት ከካፍለና ክንሓቶ ኢና መልሲ ከምዘይነፍገና ከኣ ልዑል እምነት ኣሎና እሞ ኣብ ዝቕጽል የራኽበና።