ፍትሕን ሰላምን ኣይነጻጸልን'ዩ - መልእኽቲ ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ
ዝሓለፈ ሰሙን፡ ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ ብምኽንያት በዓል ትንሳኤ ንሃገራዊ ዕርቀ- ሰላም ዝጽውዕ ሃዋርያዊ መልእኽቲ ከም ዝዘርግሑ ይዝከር።
እቲ መልእኽቲ፡ መንደቕ ጽልኢ ኢትዮ-ኤርትራ ንዘፍረሰ ትብዓት፡ ኣብ ኤርትራውያን አሕዋት ንዘሎ ፍልልይ፣ ጽልእን ቅርሕንትን ብዕርቀ ሰላምን ፍቕርን ፈዊሱ፤ ዜጋታት ንዝኸሰሩዎ ግዜ ብድርብ ጻዕርን ስራሕን ክኽሕሱ፡ እሱራት ክፍትሑን ይጽውዕ። እቲ መንፈሳውን ሕልናውን ጽሑፍ፡ ንዝሓለፈን ዘሎን ኩነታትን ሃገርን ህዝብን ብምትንታን ካብቲ ሽግር ብዕርቀ ሰላም ጥራሕ ክውጻእ ከም ዝኽእል ብምግላጽ፡ እቲ ዝግበር ዕርቀ ሰላም ንዝኾነ ወገን ዘየጓኒ ኪኸውን ኣለዎ ይብል። ኣምራት ሰላም፣ ምሕረት፣ ሕድገት ዝርዝር መልእኽቲ እቲ ጻውዒት ኮይኑ፡ መንግስቲ መባእታዊ መሰላት ዜጋታት ከኽብር ግዴታ ከም ዘለዎ ብምዝኽኻር ምእመናን ድማ፡ ብጸሎት ናብ እግዚኣብሄር ከንቃዕርሩ የተሓሳስብ። ኣብ 2001፡ ካቶሎካውያን ጳጳሳት "ነዛ ሃገር'ዚኣ እግዚኣብሔር የፍቅራ'ዩ" ኣብ ዝብል ጽሑፎም፡ ኵናት፡ ንህንጸትን ምዕባሌን ንድሕሪት ዚጐትት፣ ማሕበራዊ፣ ስነ-ልቦናውን መንፈሳውን መዳያት ወዲ ሰብ ከም ዝጎድእ ብምጥቃስ፡ "እዛ ብሰንኪ ኩናት ኣብ ከቢድ ማሕበራዊ ቅልውላው ወዲቓ እትርከብ ኤርትራ፡ ብፍቕርን ሓድነትን ክትሕደስ ይግባእ" ምባሎም ይዝከር። ኣብ 2014 እውን "ሓውኻ ኣበይ ኣሎ!" ኣብ ዝብል ጽሑፎም፡ ብጃምላው ህልቂት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብምስትንታን፡ እቲ ቀንዲ ፍልሰትን ጥፍኣትን መንእሰያት ኮይኑ ዘሎ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ንቡር ግዜኡ ክምለስ፣ ኣብ ምሕደራ ዘሎ ብልሽውና ተለልዩ ክምሖ ጸዊዐም ነይሮም። እዛ ሕጂ "ሰላም... ለርሁቃን - ወሰላመ ለቅሩባን" እትብል ዕርቀ ሰላም ኣሕዋት እትጽውዕ ጽሕፍቲ ድማ፡ ኤርትራ ካብዚ ሕጂ ወሪዱዋ ዘሎ ኣደራዕን መከራን ንላዕሊ ክትጻወር ከም ዘይትኽእል የዘኻኽር። እቲ እንኮ መገዲ ፍታሕን ድሕነትን፡ ዕርቀ ሰላም ጥራይ ምዃኑ፡ ንተመኩሮ ደቡብ ኣፍሪቃን ካልኦትን ብምጥቃስ፡ ኹሎም ደቂ ሃገር፡ መራሕትን ተመራሕትን፡ ደገፍትን ነቐፍትን ልባዊ ዕርቂ ብምክያድ፡ ዴሞክራሲያዊት ሓባራዊት ቤት ኩሎም ኤርትራውያ ክሃንጹ ኣዘኻኺሮም። ኩሉ ወገን ልቢ ብምዕባይ ኣብ ክንዲ ዘረሓሕቕ ዘቀራርብን ዝጸናብርን ቃል ብምጥቃም፡ ብሰናይ መንፈስ ዝወዳደር፡ ኣብ ሓድሕዱ ዝመላለእ ስርዓት ሹም ኣሕዋት ክተኽሉ ምሕጽንትኡ የቕርብ። ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ ንጹሑፍ እቶም ጳጳሳት ኣገዳስን ታሪኻውን ዝበሎ፡ ተቐማጢ ሃገረ ኣንጎላ ሙሉጌታ ፍርዙን፡ "ምስ'ዚ ኣብ ደገ ዝጎሃሃር ዘሎ ናይ 'ይኣክል' ጻውዒት፡ ኣብ ኤርትራ ብዕርቀ ሰላም፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ለውጢ ክመጽእ እዩ" ድሕሪ ምባል ንተበግሶኦምን ትብዓቶምን ንኢዱ። ዋላኳ ከምቲ ናይ ካቶሊካውያን ጳጳሳት ንኹሉ መዳያት ህይወትን ሃለዋት ሃገርን ህዝብን ዝተንክፍ ነዊሕን ዝርዝራውን እንተዘይኮነ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝርከቡ መራሕቲ ኣብያተ ክርስትያናት ልዑላውነት ኤርትራ ክኽበር መራሕቲ ኤርትራ ዕርቀ ሰላም ኣዊጆም ስቃይን መከራን ህዝቦም ከሕጽሩ ብጽሑፉን ብቃልን ጻውዒት ከመሓላልፉ ጸኒሖም እዮም። ሓደ ስሙ ክዕቀበሉ ዝመረጸ ተቐማጢ ኣስመራ፡ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ንዕርቀ ሰላም ዝጽውዕ ጽሑፍ ምዝርግሖም፡ ድላይን ሃረርታን ነፍሲ ወከፍ ግዱስ ሃገራዊ ምዃኑ ብምሕባር፡ "ወጥሪ 20 ዓመታት ዘዝለቐ ዕርቀ ሰላም ኢትዮ ኤርትራ፡ እሱራት ብምፍታሕ ብዕርቀ ሰላም ክስነ ትጽቢት ነይሩኒ" ይብል። ኣርሀ ሓመድናካ ኣባል ባይቶ ስዊድን ነበር ኣቶ ኣርሀ ሓመድናካ፡ እቲ ጽሑፍ ናብ መንግሰቲ ጥራይ ዘይኮነ ናብ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ዝቐንዐ ናይ ሰላምን ዕርቅን ጻውዒት ምዃኑ ይዛረብ። እቲ ጽሑፍ መንፈሳዊ መልእኽቲ ዘለዎ፡ ንፖሎቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ብዕምቆት ዝትንትን እዋናውን ኣገዳስን እዩ ክብል'ውን ይንእዶ። እቶም መራሕቲ ሃይማኖት፡ 'ኣጋጢሙና ካብ ዘሎ ቅልውላው ብዕርቀ ሰላም ጥራሕ'ዩ ክውጻእ ዝኽእል' ክብሉ ንዝሃቡዎ ምኽሪ ዝድግፍ ኣቶ ኣርሀ ብኽፉት ልቢ ክረአን ክስማዕን ከም ዝግባእ ኣዘኻኺሩ። ኣብቲ ኣገባብ ዕርቀ ሰላም ዝብል ክፋል ጽሑፎም፡ ኤርትራውያን፡ ብውልቀን ብስድራን፡ ብኮምን ከባብን፡ ከም ህዝብን ሃገርን ንዚህልወና ጸገማት ሰብን ምኽንያትን ካብ እንደልየሉ፡ ድጉል ጽልእን ቂምን ቅርሕንትን ኣወጊድና፡ "ብሰንኪ እገሌ ምባል ሓዲግና" ቅድሚ ዝኣገረ መደብ ዕርቂ ኪንፍጽም ከም ዝግባእ የዘኻኽር። መባእታ ተግባር ዕርቂ፡ ምሕረት ሕድገትን ምዃኑ ብምግንዛብ ንሃብታም ባህልን ያታዊ ክብርታትን ሕብረተሰብና ክንጥቀመሉ ኣለና ይብል። ኤርትራዊ ኣቶ ሰመረ ሃይለ ብወገኑ፡ "ኣብቲ ጽሑፍ ዝሰፈረ ዓሚቕ መልእኽቲ እንታይ ዓይነት ጸገማት ከም ዘለውና ጥራይ ዘይኮነ፡ ብኸመይ ክፍታሕ ከም ዝኽእል እውን ሓሳባት ኣቐሚጡ ስለ ዘሎ ክንጥቀመሉ ይግባእ" ክብል ይመክር። ሓያሎ ምእመናን፡ እቶም ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኮይኖም፡ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን፡ ዝኾነ ይኹን ኣደራዕ ከይወርዶም ስክፍታ ከም ዘለዎም ብምጥቃስ ፈጣሪ ኪዳኑ ከንብረሎም ጸሎቶም ከም ዘዕርጉ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ገሊጾም'ዮም። ኣቶ ኣርሀ ሓመድናካ'ውን እውን፡ ንብጹእ ወቅዱስ ሳልሳይ ፓትርያሪክ ኦርቶዶክስ ቤተክርትያን ተዋህዶ ኤርትራ ኣቡነ እንጦንዮስ ዘጋጠሞም ጸገም ከየጋጥሞም ስክፍታ ከም ዘለዎ ብምሕባር፡ "ፈጣሪ ባዕሉ ክሕልዎም ተስፋ ይገብር" ክብል እምነቱ ገሊጹ። ኣቶ ሰመረ ሃይለ ከኣ እታ ጽሕፍቲ፡ ንመንግስትን ህዝብን ብሓባር እትመክር ከም ዜጋታት መገዲ የማን ክንሕዝ፡ ብዕርቅን ሰላምን፡ ብምሕረትን ሕድገትን ስቓይ ህዝብና ክሓጽር ከም ዝኽእል እትመክር መንፈሳዊት ጽሕፍቲ ብምግንዛብ መንግስቲ እውን ኣቓልቦ ክህብ የተሓሳስብ። ካብ ዝሓለፈ ሳምንታት ኣትሒዙ ኣብ ዝተፈላላየ ሃገራት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብውልቅን ብጉጅለን ተኣኪቦም፡ ሕሰም ህዝቢ ኤርትራ ክቕንጠጥን ስቓዩ ከብቅዕን፡ ንለውጢ ዝዕድም 'ይኣክል' ዝብል ድምጺ የቃልሑ ኣለው። እዚ ብጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ዝተዘርገሐ "ኩሉ ነገር ብዕርቀ ሰላም ክውዳእ ይኽእል'ዩ" ዝብል ጽሑፍ፡ ኤርትራ፡ ብሰላማዊ ኣገባብ ጸገማታ ክትፈትሕን ናብ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ክትሰጋገር ከም እትኽእል ዝሕብርን እዩ። ሓያሎ ኤርትራውያን፡ ነዚ ብጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ዝቐረበ ጻውዒት፡ መንግስቲ ኤርትራ ክሰምዖን ክቕበሎን ዘለዎም ተስፋ ብምንጽብራቕ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኤርትራ ብስራት ዕርቀ ሰላም ተኣዊጁ ምትሕውዋስ የሕዋት ክመጽእ ዘለዎም ተስፋ ልዑል ምኻኑ ይዛረቡ። እቲ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሰነ ዝተበሰረ ዕርቀ ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ድማ፡ ናብ አሕዋትን ብጾትን ልሒሙ ኣብ ኩሉ ጫፋት ኤርትራ ዳስ ሓጎስ ተተኺሉ ክርኢ ልዑል ተስፋ ከም ዘለዎም ንቢቢሲ ሓቢሮም። ብምብጽጻሕ ክልቲኦም መራሕቲ ሃገርን፡ ምፍርራም መትከላዊ ስምምዓት ኣስመራን ጂዳን ዝተሰብረ መንደቕ ጽልኢ፡ ተኸፊቱ ንዝተዓጽወ ዶባት ክልቲአን ሃገራት፡ ብንጽሩን ግሉጽን ሕጋዊ ስምምዓት፡ ዳግማይ ኣርሕዩ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ጎረባብቲ ህዝብታት ዝጀመረ ፍቕርን ርክብን ክቕጽል ልዑል ባህግን ድላይን ከም ዘለዎም ተዛሪቦም።