ሓደ ካብ ዕሉላት ቀተልቲ ዓለም ዝኾነ ጀርመናዊ ኣብ ቤት ፍርዲ ይቐርብ
ሓደ ጀርመናዊ ነርስ ን100 ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኣብ ትሕቲኡ ዝእለዩ ዝነበሩ ሕሙማን ከም ዝቐተለ ተኣሚኑ።
ኒልስ ሆገል ሰሉስ ኣብ ቤት ፍርዲ ገጹ ካብ ካሜራታት እናኸወለ እቲ ኒልስ ሆገል ዝተባህለ ወዲ 41 ዓመት ጀርመናዊ፡ ኣብ ሰሜን'ታ ሃገር ዝርከባ ክልተ ሆስፒታላት ኣብ ዝሰርሓሉ ዝነበረ እዋን፡ ብፍላጥ ነቶም ግዳያት ልዕሊ ዓቐን መድሃኒት ብምሃብ ከም ዝሞቱ ዝገብር ዝነበረ'ዩ። ንሱ፡ ነቶም ካብ ዓቐን ንላዕሊ መድሃኒት ሂቡ ኣብ ኣፍ ሞት ዘብጸሖም ተኣለይቲ፡ ህጹጽ ረዲኤት ብምሃብ ከም ዝትንስኡ (ረሱሲቴት) ብምግባር ካብ መሳርሕቱ ኣድቖት ንምርካብ ዝገበሮ ምዃኑ፡ መርመረቲ ገበን ናይቲ ጉዳይ ተዛሪቦም። ሆገል፡ ድሮ ብቅትለት 6 ኣብ ትሕቲኡ ዝእለዩ ዝነበሩ ሕሙማን ገበነኛ ኮይኑ ብምርካቡ፡ ንሕልፈት ማእሰርቲ ተፈሪዱ ዝጸንሐ'ዩ። ንሱ ኣብ 2005'ዩ ብቕትለት ተጠርጢሩ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ። ካብ 1995 ክሳብ 2005 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ 36 ግዳያት ኣብ ኦልደንበርግ ዝተባህለ ከተማ፡ 64 ድማ ኣብታ ጥቓኣ እትርከብ ደልመንሆርስት እትበሃል ከተማ ቀቲሉ። ብዳኛ ቤት ፍርዲ ከተማ ኦልደንበርግ እቲ ኣንጻሩ ዝቐረበ ክሲ ሓቂ እንተኾኑ ክምልስ ምስ ተሓተተ፡ "ዳርጋ" ኩሎም ክብል መሊሱ። እዚ ነቶም ግዳያት ንምዝካር ብናይ ሕልና ጸሎት ዝጀመረ ናይ ሕጂ መስርሕ ፍርዲ ክሳብ ዝመጽእ ግንቦት ክቕጽል ትጽቢት ይግበር። እቲ ክሲ ድሕሪ'ቲ ዓመታት ዝወሰደ ኣብ ልዕሊ 130 ኣስከሬናት ዝተገብረ መርመራ ዝቐረበ ምዃኑ ይፍለጥ። ብዙሓት ቤተሰብ ግዳያት ኣብቲ ናይ ፍርዲ መስርሕ ክሳተፉ መጺኦም'ዮም። ንሶም ክፈልጥዎ ዝደልዩ ነገር ድማ፡ ብኸመይ ክንዲዚኦም ዝኣኽሉ ሰባት ከይተፈለጠ ክቐትል ኪኢሉ ዝብል'ዩ። እቲ ናይ ቤትፍርዲ ምጉት ዘሕዝን ሓቅታት ዝተቓላዓሉ ኮይኑ ኣሎ። ንሱ ልዕሊ ዓቐን መድሃኒት ንተኣለይቲ እናሀበ "ኢድብኢድ" ድሕሪ ምትሓዙ፡ ንክልተ መዓልታት ኣብ ስርሑ ክጸንሕ ከም ዝተፈቕደሉን፡ ኣብተን ክልተ መዓልታት'ውን ሂወት ሓደ ሰብ ከም ዘሕለፈ ጽብጻባት ይገልጹ። ብዙሓት ቤተሰብ ግደያት፡ ሰብመዚ ሸለል ክብልዎ መሪጾም እዮም ኢሎም ይኣምኑ። ዝምልከቶም ሰብመዚ ዝነበሮም ተራ ንምርግጋጽ ምጽራይ ይካየድ ኣሎ። ቁጽሪ ናይቶም በቲ ኣገባብ ዝቐተሎም ግዳያት ክዛይድ ከም ዝኽእልን፡ እንተኾነ ግን እቶም ግዳያት ክኾኑ ዝኽእሉ ካልኦት ሬሳኦም ብምቅጻሉ (ክሪሜትድ) ንምርግጋጹ ከም ዝኸብድ መርመርቲ ይገልጹ። ኣፈኛ ቤተሰብ ግዳያት ዝኾነ ክርስትያን ማርባክ፡ እቲ ነርስ-ነበር ገበነኛ ከም ድላዩ ንዓመታት እናቐተለ ክቕጽል ምኽኣሉ ዘቖጥዕ ምዃኑ ይዛረብ። "ነዚ ፍርዲ'ዚ ንምርካብ ንኣርባዕተ ዓመታት ተቓሊስና፡ ሆገል በቲ ናይቶም 100 ሰባት ቅትለት ገበነኛ ኮይኑ ክርከብ ትጽቢት ንገብር" ይብል እቲ ንባዕሉ ኣቦሓጎኡ ግዳይ ሆገል ዝኾነ ማርባክ። ሆገል፡ ንመጀመርታ እዋን ኣብ 2005 ኣብ ደልመንሆርስት ንሓደ ተኣላዪ ሕሙም ዘይተኣዘዘሉ መድሃኒት እናወግኦ እንከሎ'ዩ ተታሒዙ። ኣብ 2008 ድማ ብፈተነ ቅትለት ገበነኛ ኮይኑ ብምርካቡ ን7 ዓመት ተፈሪዱ። ኣብ 2014/15 ኣብ ዝተገብረ ዳግማይ ምጽራይ ድማ ብናይ ክልተ ሰባት ቅትለትን ክልተ ካልኦት ፈተነ ቅትለትን ተኸሲሱ ገበነኛ ኮይኑ ብምርካቡ እቲ ዝለዓለ ፍርዲ ተዋሂብዎ። ንሱ፡ በቲ ቅትለት "ብሓቂ ከም ዝሓዝን" ብምግላጽ፡ ቤተሰብ ግዳያት ሰላም ክረኽቡ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ። ነቲ ገበን ዝፈጸመሉ ኣገባብ "ብተዛማዲ ዘይስሩዕ" ውሳነ ምንባሩ'ውን ተዛሪቡ። ፍርዳዊ መስርሕ ኣብ ዝቕጽለሉ ዝነበረ እዋን ግን፡ ንሓደ ኣማኻሪ ስነ-ኣእምሮ ክሳብ 30 ዝኣኽሉ ሰባት ከም ዝቐተለ ተነሲሑ። ድሕሪ'ዚ መርመርቲ ነቲ ጉዳይ ደጊሞም ከጻርይዎ ጀሚሮም። ነዚ ንምግባር ኣስከሬን ናይ 130 ንሱ ዝኣልዮም ዝነበረን፡ ግዳያት ክኾኑ ይኽእሉ'ዮም ዝበልዎምን ካብ መቓብር ኣውጺኦም፡ መዝገባት እቲ ንሱ ዝሰርሓሉ ዝነበረ ሆስፒታላት'ውን ተወኪሶም። በዚ መሰረት ኣብቲ ንሱ ዝሰርሓሉ ዝነበረ እብረ (ሺፍት) መጠን ሞት ብልዕሊ ዕጽፊ ዛይዱ ተረኺቡ።