ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ቅድሚ ድምፂ ምሃቦም ይጠቓቐኑ'ለዉ
ኣባላት ሰኔት ኣሜሪካ ነቲ ካልኣይ መዓልቱ ሒዙ ዘሎ ምዕፃው መንግስቲ (መንግስቲ ንኸይሰርሕ ባጀት ናይ ምኽላእ ስጉምቲ) ንምፍታሕ ተዳሊዩ ዘሎ ንድፊ ንምጽዳቕ ኣብ ስምምዕ ንምብጻሕ ይጽዕሩ ኣለዉ።
ብሰንበት ዝተጀመረ ናይ ሰኔት ኣኼባ ንሰኑይ ተመሓላሊፉ'ሎ። ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲን ሰልፊ ሪፓብሊካንን ድማ ነንሕድሕዶም ተወቓቒሶም። ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ፕረዚደንት ትራምፕ ባጀት ቅድሚ ምጽዳቑ ብዛዕባ ጉዳይ ስደተኛታት ክዛተ ይጠልቡ፡ ኣባላት ሰልፊ ሪፓብሊካን ግን ኣብያተ ጽሕፈት መንግስቲ ተዓጽዮም እንከለዉ ዝግበር ዘተ ኣይክህሉን'ዩ ይብሉ። ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ነቲ ግድል ንምስጋር፡ ብውሑድ ኣብላጫ ድምጺ ከሕልፍ ዘኽእል ምድማጽ ክግበር ሓቲቱ'ሎ። ብመሰረት ሕጊ ሰኔት፡ እቲ ንድፊ ንኽጸድቕ 60 ሚእታዊ ድምጺ ናይቲ ሓደ ሚእቲ ኣባላት ዘለውዎ ሰኔት የድልዮ። ሰልፊ ሪፓብሊካን 51 ኣባላት ሰኔት እኳ እንተለውዎ፡ ሓገዝ ናይ ገለ ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ከድልዮም'ዩ። ፕረዚደንት ትራምፕ ግን "ኣማራጺ ኑክሌር" ዝኾነ ቀሊል ኣብላጫ ድምጺ ጥራይ'ዩ ዘድሊ ኢሉ'ሎ። እቲ ነቲ መንግስቲ ክሳብ ወርሒ ለካቲት ዘስርሖ ባጀት ንምስላዕ ኣፈናዊ ምድማጽ ንሰኑይ ንምክያድ'ኳ ተወጢኑ እንተነበረ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ ሰንበት ኣኼባ ግን ንኻልእ ጊዜ ተመሓላሊፉ'ሎ። ካብ ሰኑይ ጀሚሩ ድማ ስምብራት ናይቲ ዕጽዋ ኣብ ኩለን ወሃብቲ ኣገልግሎት ዝኾና መንግስታዊ ትካላት ክርኤ እዩ፡ ኣማኢት ኣሻሓት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ዘይክፈልሉ ዕረፍቲ ክወስዱ ክግደዱ እዮም። እቲ ናይ መወዳእታ ከምዚ ዓይነት ዕጽዋ ትካላት መንግስቲ ኣብ 2013 እዩ ኣጋጢሙ ነይሩ፡ ንዓሰርተ ሽዱሽተ መዓልታት ድማ ቀጺሉ ነይሩ። ንምንታይ'ዮ ክልቲኦም ወገናት ክሰማምዑ ዘይክእሉ? ሓደ ሰልፊ (ሪፓብሊካን) ሰኔትን ኮንግረስን ዋይት ሃውስን (ቤተ-መንግስቲ ኣሜሪካ) ኣብ ዝቆጻጸረሉ እዋን ከምዚ ዓይነት ዕጽዋ ከጋጥም እዚ ናይ ሕጂ ናይ ፈለማ'ዩ። ብዓርቢ ዝተገብረ ምድማጽ 50 ብ49 ድምጺ ተፈጺሙ፡ ነቲ ንድፊ ንምሕላፍ ግን 60 ሚእታዊ ድምጺ የድሊ ነይሩ። ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ሸውዓተ ሚእቲ ሽሕ (700,000) ብቖልዕቶም ናብ ኣሜሪካ ዝኣተዉ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ካብታ ሃገር ከይስጎጉ ጠሊቦም ኣለዉ። "ናይ መዓልታት ሕቶ ጥራይ ክኸውን ተስፋ እገብር። እንተኾነ ግን ቅኑዕ መልሲ ክህልወና ይግባእ፡ እቲ ናብኡ ክመርሓና ዝኽእል እንኮ ሰብ ድማ ፕረዚደንት ትራምፕ'ዩ። እዚ ናቱ ዕጽዋ'ዩ" ኢሉ ደሞክራት ሰነይተር ዲክ ደርቢን ንሲ ቢ ኤስ ኣብ ዝሃቦ ቃል። ኣባላት ሰልፊ ሪፓብሊካን፡ ነቲ ምህናጽ መንደቕ ኣብ ዶብ (ሜክሲኮ) ሓዊስካ፡ ንውሕስነት ዶባት ዝኸወን ገንዘብ ክስላዕ፣ ምምሕያሽ ንስደተኛታት ዝምልከት ሕግን ተወሳኺ ወተሃደራዊ ባጀትን ክግበር ይደልዩ። "ኣብያተ-ዕዮ መንግስቲ ከይከፈቱን ንዓኻትኩም ንወተሃደራትናን ስድራቤትኩምን እቲ ዝግበኣኩም ጥቕምታት ከይተዋህበኩም ብዛዕባ ዘይሕጋውያን ስደኛታት ኣይክንዛተን ኢና" ኢሉ፣ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዑደት ዘካየደ ምክትል ፕረዚደንት ማይክ ፔንስ ምስ ወተሃደራት ኣሜሪካ ኣብ ዘካየዱ ርክብ። ዕጽዋ መንግስቲ እንታይ ማለት'ዩ? ባጀት ኣሜሪካ ቅድሚ ምጅማር ዓመተ-ባጀት ብሓደ ጥቅምቲ ክጸድቕ ኣለዎ። እንተኾነ ግን ኮንግረስ መብዛሕትኡ እዋን ነዚ ዕለት'ዚ ኣየርክበሉን'ዩ፡ ብዛዕባኡ ዝካየደ ዘተ ድማ ክሳብ'ቲ ዝመጽእ ሓድሽ ዓመት ይቕጽል። ምወላ ፈደራላዊ መንግስቲ ድማ ካብ ናይቲ ዝሓለፈ ዓመት ባጀት ብግዚያውነት ይቕጽል። እቲ ኮንግረስ ኣብ ስምምዕ ስለይበጽሐ ድማ ብዙሓት ፈደራላዊ ትካላት ብቐዳም ተዓጽየን። ዝበዝሑ ሰራሕተኛታት ናይ ቤት ጽሕፈት ኣባይቲ፣ ከባብያዊ ጉዳያት፣ ትምህርትን ንግድን ካብ ሰኑይ ጀሚሮም ስራሕ ኣይክወፍሩን'ዮም። ፍርቂ ሰራሕተኛታት ፋይናንስ፣ ጥዕና፣ ምክልኻልን መጓዓዝያን ድማ ኣይክወፍሩን'ዮም። ሃገራዊ ድሕነት፣ ኣገልግሎት ጶስታ፣ ተቖጻጸርቲ ድሕነት ነፈርቲ፡ ሕክምናዊ ኣገልግሎታት፣ ህጹጽ ጉዳያት፣ ኣብያተ ማእሰርቲ፣ ጉዳያት ቀረጽን ጸዓትን ሓዊስካ ኩሎም ካልኦት ኣገደስቲ ኣገልግሎት ዝህቡ ከም "ህይወትን ንብረትን" ዘውሕሱ ሰራሕተኛታት ግን ስርሖም ክቕጽሉ'ዮም። ምምሕዳር ትራምፕ ሃገራውያን ናይ መዘናግዒ ቦታትታ (ናሽናል ፓርክስ) ክፉታት ኮይነን ክቕጽላ ከምዘኽእለን ኣፍሊጡ'ሎ። ኣብ 2013 ናታቶም ምዕጻው ህዝባዊ ቁጠዐ ኣስዒቡ ነይሩ። እቲ ዕጽዋ መንግስቲ፣ ኣብ ጽምብል ቀዳማይ ዓመት ናይ ትራምፕ ፕረሲደንትነት'ዩ ኣጋጢሙ ዘሎ። ጉዕዞኡ ናብቲ ኣብ ዳቮስ ስዊስላንድ ዝካየድ ብዛዕባ ዓለማዊ ቁጠባ ዝዝቲ ኣኬባ ድማ ሕቶታት ኣልዒሉ'ሎ። ኣብቲ ናይ 2013 ዕጽዋ እንታይ ኣጋጢሙ? ኣብ ኣዋን'ቲ ናይ 16 መዓልታት ዕጽዋ፡ ብዙሓት ሰራሕተኛታት ፈደራላዊ መንግስቲ ዕረፍቲ ክወስዱ ተገዲዶም ነይሮም። ነቲ መንግስቲ ድማ ናይ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ኪሳራ ኣውሪዱሉ። "ዓቢ ቁጠባዊ ሃስያ ድማ ኣውሪዱ" ብመሰረት ጸብጻብ ኦ ቢ ኤም። ዶናልድ ትራምፕ ንናይቲ እዋን ፕረሲደንት ባራክ ኦባማ በቲ ዕጽዋ ወቒስዎ። ምወላ ኣብ ዘይብሉ እዋን፡ ሰራሕተኛታት ፈደራላዊ መንግስቲ ክኽፈሉ ኣይክእሉን እዮም። እንተኾነ ግን ቅድሚ ሕጂ፡ ዋላ'ኳ ኣብ ጊዜ ዕጽዋ መንግስቲ ስራሕ ደው ከብሉ ተገዲዶም እንተነበሩ፡ ድሒሩ ግን ከምዝኽፈሉ ተገይሩ'ዩ።