ካብ ሰለስተ ኣፍሪቃውያን ሓደ ክስደድ ይደሊ
ዝተማህሩ ኣፍሪቃውያን መንእሰያት ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱ ይመርጹ። ካብዚኦም ድማ እቶም ዝበዝሑ እቶም ኣብ ከተማታት ዝነብሩ ኢዮም።
እቲ ዝያዳ ዘገርም ድማ እቶም ዝበዝሑ ክስደዱ ዝደልዩ ናብ ኤውሮጳን ሰሜን ኣሜሪካን ዘይኮነ ናብተን ኣብ ከባቢኦም ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ኢዮም ክስደዱ ዝደልዩ። ካብ ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮ ክስደዱ ከም ዝደልዩ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ እቶም ዝበዝሑ ስራሕ ከናድዩ ክስደዱ ከለው፡ ገለ ድማ ካብ ኣብ ሃገራቶም ዘሎ ድኽነተን ቁጠባዊ ሽግራትን ንምህዳም ኢዮም ዝስደዱ ይብል እቲ ዝቐረበ መጽናዕቲ። ሓደ ካብ ሰለስተ ኣፍሪቃዊ ንኽስደድ ከምዝሕልን ኣፍሮባሮሜትር ዝተባህለ ትካል ዝገብሮ መጽናዕቲ ኣብሪሁ። ዝተማህሩ መንእሰያት፡ ካብቶም ካልኦት ኣባላት እቲ ሕብረተሰብ፡ ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱ ከምዝደልዩ ኣፍሮባሮሜትር ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ኣብዝገበሮ መጽናዕቲ ተገንዚቡ። እቶ ሃገሮም ገዲፎም ዝስደዱ፡ ናብ ኤውሮጳ ወይ ድማ ሰሜን ኣሜሪካ ጥራይ ዘይኮነ ናብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ`ውን ከም ዝስደዱ እቲ ትካል ገሊጹ። ካብቲ ዝቀረበ መጽናዕቲ እዘን ዝስዕባ ሓሙሽተ መሰረታውያን ነገራት ተማሂርና። ስለምንታይ`ዮም ሰባት ዝስደዱ? ሰባት ንኽስደዱ ክልተ መሰረታውያን ምኽንያታት - 'ስራሕ ንምንዳይን' 'ካብ ድኽነትን ቁጠባዊ ሽግራትን ንምህዳም' ከምዝኾነ ኣብ 34 ሃገራት ዝተገብረ መጽናዕቲ የመልክት። ኣስታት 44 ሚእታዊት ስራሕ ንምንዳይ ክስደዱ ከለው፡ ኣስታት 29 ሚእታዊት ድማ ካብ ድኽነትን ቀጠባዊ ሽግራትን ንምህዳም ከምዝኾነ እቲ መጽናዕቲ ወሲኹ የመልክት። ኣብ ወጻኢ ሃገር ኣዝማድ ወይ ድማ መቕርብ ምስዝህልወካ ዝያድ ትጽሎ ኢሉ እቲ ትካል። ሓደ ካብ ሓሙሽተ ኣፍሪቃውያን ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነብሩ ኣዝማድን መቕርባትን ዝስደደሎም ገንዘብ 'ስለዝጠዓሙ' ድማ ንኽስደዱ ዝያዳ ይድርኾም ኢሉ እቲ ትካል ኣብ ዝገብሮ መጽናዕቲ። ናበይ'ከ ክስደዱ ይደልዩ? እተን ዝያዳ ክስደድወን ዝደልዩ ህቡባት ሃገራት ኤውሮጳን ሰሜን ኣሜሪካን ዘይኮነ ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ ኢዮም ክኸዱ ዝደልዩ ኢሉ እቲ ትካል። ኣስታት 29 ሚእታዊት ናብተን ኣብ ከባቢኦም ዝርከባ ሃገራት ክስደዱ ክደልዩ ከለው፡ 7 ሚእታዊት ድማ ናብ ዝኾና ሃገራት ኣፍሪቃ ክስደዱ ይደልዩ። ብተወሳኺ፡ 58 ሚኢእታዊት ናይቶም ኣብ ደቡባዊ ኣፍሪቃ ዝነብሩ ሰባት ኣብተን ኣብ ከባቢኦም ዝርከባ ሃገራት ክስደዱ ክሓርዩ እንከለው፡ ኣስታት 8 ሚእታዊት ናይቶም ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝነብሩ ድማ እዚ ድለየት የብሎምን። ኣስታት 27 ሚእታዊት ናይቶም ካብ ኣፍሪቃ ወጻኢ ክስደዱ ዝደልዩ፡ ናብ ኢውሮጳ ክስደዱ ክደልዩ ከለው፡ 22 ሚእታዊት ድማ ናብ ኣሜሪካ ክስደዱ ከምዝደልዩ እቲ መጽናዕቲ የመልክት። መን`ዩ ክስደድ ዝደሊ? ዳርጋ ፍርቂ ናይቶም መንእሰያትን ምሁራትን ኣፍሪቃ ካብ ስድራቤታቶምን መቕርባቶምን 'ንእሽቶ ስለዝጠዓሙ' ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱ ይደልዩ ኢሉ እቲ መጽናዕቲ። 'እቲ ሃገርካ ገዲፍካ ናብ ወጻኢ ሃገር ናይ ምስዳድ ሓሳባት ኣብቶም ጽቡቕ መንባብሮ ዘለዎምን እቶም ድኻታትን ማዕረ ኢዩ' ኢሉ እቲ ኣፍሮባሮሜትር ዝገበሮ መጽናዕቲ። ኣስታት 40 ሚእታዊት ዝኾኑ ደቂተባዕትዮን ኣስታት 33 ሚእታዊት ዝኾና ደቀንስትዮን ክስደዱ ይሕልኑ። እዚ ናይ ስደት ኣተሓሳስባ ዝያዳ ካብቶም ኣብ ገጠራት ዝነብሩ ኣብቶም ኣብ ከተማታት ዝነበሩ ከምዝዓቢ ኣቲ መጽናዕቲ የመልክት። እቶም ክስደዱ ዝደልዩ ካበየኖት ሃገራት ኢዮም? በመሰረት`ቲ መጽናዕቲ፡ 37 ሚእታዊት - ማለት ሓደ ካብ ሰለስተ ኣፍሪቃውያን- ናብ ወጻኢ ሃገር ክስደዱ ከምዝደልዩ ይግለጽ። ካብዚኦም፡ ዳርጋ 7 ሚኢታዊት ዝኾኑ ደቂ ዚምባብወን ሊሴቶን ንኽስደዱ ምቅርራባት ይገብሩ ከምዘለው ገሊጾም። ዳርጋ ፍርቂ ናይቶም ክስደዱ ዝደልዩ ድማ ካብ ኣዝማዶም ንእሽቶ ስለዝጠዓሙ ክስደዱ ከምዝደልዩ ይገልጹ። እዚእቶም ድማ ካብ ኬፕ ቬርደ (57%)፡ ሴራልዮን (57%)፡ ጋምቢያ (56%)፡ ቶጎ (54%) ካብ ሳኦ ቶሜ ድማ (54%) ክስደዱ ይሓስቡ ከምዘለው እቲ መጽናዕቲ የመልክት። ኣፍሮባሮሜትር ብዛዕባ ደቡብ ሱዳን መጽናዕቲ ኣይግበር ድኣ`ምበር፡ ብሰንኪ`ቲ ኣብቲ ሃገር ዘሎ ዘይቅሱን ፖለቲካዊ ኩነታት ልዕሊ 2.2 ሚልዮን ህዝቢ ሃገሩ ገዲፉ ናብተን ጎረባብቲ ሃገራት ተሰዲዶም። እቲ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ንኤርትራ`ውን ኣየጠቓልል ድኣ`ምበር፡ ሕቡራት ሃገራት ከምዝብሎ ነብሲ ወከፍ ወርሒ ኣስታት 2,500 ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኢትዮጵያ ከምዝስደዱ ገሊጹ። እንታይ መሰናኽላት`ከ የጓንፎም? ገሊኦም ከምዝብልዎ፡ ዶባት ኣብ ምስጋርን ኣብተን ዝኣተውወን ሃገራት ናይ ምስራሕን ምንጋድን ሽግራት ከምዘጓንፎም ይገልጹ። ኣብዘን ዝሓለፋ ሒደት ዓመታት - ናሚብያ፤ ሞሪሸስ፤ ጋና፤ ሩዋንዳ፤ ቤኒንን፤ ኬንያን፤ ኣፍሪቃውያን ናብ ሃገራተን ክእትው ዝዕንቅጽ ዝነበረ ማዕቀባት ብምፍኳሰን ቪዛ ኣብተን ሃገራት ምስበጽሑ ንኽውሃቦም ኣፍቂደንን ስጋብ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብተን ሃገራት ንኽጸንሑ ዘፍቅድ ቪዛ`ውን ክህባ ጀሚረን። እተኾነ ዳርጋ ፍርቂ ሃገራት ኣፍሪቃ ናብ ሃገራተን ክትእቱ ቪዛ ይሓታ። ናይጀሪያዊ ቢልዮነር ኣሊኮ ዳንጎቲ ብ2016 ኣብዝገበሮ ቃለ መሕተት፡ ናብ 38 ሃገራት ኣፍሪቃ ንኽገይሽ ቪዛ የድልየኒ ኢሉ።