ኢትዮጵያዊ ዜግነት የብልናን ዝበሉ ተምሃሮ ዩኒቨርስቲ ጉዳዮም ይፃረይ’ሎ
መንግስቲ ኢትዮጵያዊ ዜግነት የብለይን ኢሉ ንዝመልአ ኣብ ዩኒቨርሲታት ኢትዮጵያ ናይ ምምዳብ ግቡእ የብለይን ይብል።
ኣብ ሃገራዊ ትካል ምዘና ትምህርትን ፈተናን ላዕለዋይ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኣይተ ረዲ ሽፋ ብፍላይ ንቢቢሲ ትማሊ መግለፂ ሂቦም። "ኢትዮጵያዊ ዜግነት ዘይብሉ ተምሃራይ ኣብ ዩኒቨርሲታት ኢትዮጵያ ንኽመሃር መሰል የብሉን። ኢትዮጵያዊ ምዃኑ መረጋገፂ መረዳእታ ክቐርብ ይግባእ። ዜግነት ካልእ ሃገር እንተሃልዩዎ ድማ ትውልደ ኢትዮጵያዊ ምዃኑ ዝገልፅ ድጋፍ ደብዳቤ ካብ ሚኒስቴር ወፃኢ ጉዳይ ከምፅእ ይግባእ" ኢሎም ኣይተ ረዲ ሽፋ። ዝርዝር ኩነታት ተምሃሮ ኣብተን ኣብያተ ትምህርቲ ዝተመደቡን ፍልጠት ሓበሬታን ቴክኖሎጂን ኣለዎም ዝተብሃሉን ሰብ ሞያ እዮም ዝመልእዎ። ኰይኑ ግና ተምሃሮ እቲ ብዛዕባኦም ዝተመልአ ዝርዝር ኩነታት ቅኑዕ ምዃኑን ዘይምዃኑን ከረጋግፁ ይግባእ። ተምሃሮ ጥርዓን የቕርቡ ንዚ ድማ ተምሃሮ ፈተና ምስ ወሰዱ ዝደልይዎ ዩኒቨርሲትን ዓይነት ክፍሊ ትምህርትን ይሓርዩ፤ ቀፂሎም ውፅኢቶም ምስ መፀአ ኣብ ዓቕሞም ተደሪኾም ምርጫኦም ከዐርዩ ዕድል ይወሃቦም። ካብዚ ሓሊፉ ክሳብ ሕዚ ጥርዓን ዘለዎም ከቕርቡ ይግበር። ኣይተ ረዲ "ተምሃሮ ኮነ ኢሎም ኢትዮጵያዊ ዜግነት የብልናን ኢሎም እዮም መሊኦም ዝብል እምነት የብለይን፤ኢትዮጵያዊ ዜግነት የብልናን ኢሎም እንተመሊኦም መሰሎም እዮም ዝስእኑ" እንትብሉ እቲ ጉዳይ ፖለቲካዊ ቅኒት ከምዘይብሉ የረድኡ። እቲ ፀገም ኣብ ጉዳይ ዜግነት ጥራሕ እንተይኰነስ ኣካላዊ ፀገም ዘለዎም ንኣብነት ዓይኑ ምርኣይ ዘይኽእል እንተሎ ምርኣይ ይኽእል እየ ኣብ ዝብል ምልክት ዝገበረ፣ ኣብ ፆታ እውን ከምኡ ኣዋቒዑ እንተመሊኡ ክረኽቦ ዝነበረ ፍሉይ ረብሓ ይስእን። እዚ ድማ ዓርሱ ብዝፈጠሮ ዝስዕብ ዩኒቨርሲቲን ክፍሊ ትምህርትን ናይዘይ ምምረፅ ፀገም ባዕሉ እዩ ዝስከሞ እንትብሉ ይዛረቡ ኣይተ ረዲ ሽፋ። ዝተፈላለዩ ጥርዓን ዘለዎም ተምሃሮን ወለድን ረኺበ ሓቲተ ኣለኹ፤ ሰራሕተኛታት እቲ ትካል እውን ጥርዓን እቶም ሰባት የተኣናግዱ ተዓዚበ። ተምሃሪት ዘነበች ጌታቸው ኣብ ዞባ ጉራጌ ቤት ትምህርቲ ያበሩት ወልቅጤ እያ ተማሂራን ተፈቲናን። "ብጌጋ እየ መሊአዮ፣ብሰንኪ እዚ ድማ ከምዘይምደብ ነጊሮምኒ ነይሮም፣ኣነ ድማ ደብዳቤ ይቕሬታ ፅሒፈ ብነሓሰ 17 ኢሜይል ገይረሎም፣ ሎሚ መዓልቲ መለለዪ መንነተይ ኣቕሪበ ተመዝጊበ ኣለኹ፤ዝደልኽዎ ዩኒቨርሲትን ዓይነት ትምህርትን ተዘይረኺበ ባዕለይ ዝፈጠርክዎ ጌጋ ስለዝዀነ ዝገብሮ ነገር የብለይን" ትብል። ካልእ ተምሃራይ የሱፍ ኑረዲን ይበሃል። ኣብቲ ቅጥዒ ኢትዮጵያዊ ዜግነት የብለይን ኢሉ ስለዝመለአ ኣይተመደበን። ዜግነቱ ጣልያናዊ እዩ። "ትውልደ ኢትዮጵያዊ እየ።ኣደይ ጣልያናዊት ኣቦይ ኢትዮጵያዊ። ዋላ እኳ ዜግነት ካልእ ሃገር እንተሃለወኒ ፍቓድ መንበርን መለለዪ መንነትን ኣለኒ። ስለ'ዚ ቅጥዒ መሊአ፣ ዝደልዮ ዩኒቨርሲትን ዓይነት ትምህርትን ኣምሪፆምኒ" እንትብል ይዛረብ። ትውልደ ኢትዮጵያዊ ካብ ሚኒስቴር ወፃኢ ጉዳይ ድጋፍ ደብዳቤ ኣቕሪቦም ይምደቡ። ኣብ ሚኒስቴር ወፃኢ ጉዳይ ላዕለዋይ ሓላፊ ኣይተ መሓመድ በሪሁ ንሓደ ተምሃራይ ዝፀሓፍዎ ድጋፍ ደብዳቤ ጥርዓን ዝቕበሉ ሰራሕተኛታት እቲ ኤጀንሲ ኣርእዮሙኒ። "ትውልደ ኢትዮጵያ ኰይኖም ናይ ካልእ ዓዲ ዜግነት ዘለዎም ኣብ ትውልዲ ዓዶም ተረባሕቲ ንምግባር ብመሰረት ዝወፀአ ኣዋጅ ቁፅሪ 270/1994 ዓንቀፅ 5(6) እዩ ዝዳነይ። ኣገልግሎታት ኢኮኖሚ፣ማሕብራውን ምምሕዳራውን ኣብ ምጥቃም ኣብ ልዕሊ ደቂ ካልእ ሃገራት ከምዘይፍፀም ብግልፂ ተቐሚጡ እዩ" ይብል። ብመሰረት እዚ እቲ ተምሃራይ ትውልደ ኢትዮጵያዊ ምዃኑ ዘረጋግፅ መግለፂ መንነትን ካልኦት ተዛመድቲ ቅዳሕ ሰነዳትን ኣተሓሒዝና ሰዲድና ኣለና ብምባል እቲ ተምሃራይ መሰሉ ክረክብ ከምዝግባእ የረድእ። እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሓላፍ ዘላፍ ዓመታዊ ከምዘጓንፍ ሓበሬታ እቲ ትካል ይገልፅ። 1400 ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ባህርዳር ካብ ቀጽሪ ተባሪሮም