صائب عریقات، دیپلمات کهنه‌کار فلسطینی بعد از ابتلا به کرونا درگذشت
صائب عریقات، یکی از قدیمی‌ترین مذاکره‌کنندگان و دیپلمات‌های فلسطینی ‌که چند دهه‌ سخنگوی تشکیلات خودگردان بود، در سن ۶۵ سالگی درگذشت.
آقای عریقات، از اعضای ارشد جنبش فتح بود که مدتی پیش به ویروس کرونا مبتلا شد و به خاطر وخامت حالش در بیمارستان بستری شد. او سه هفته پیش از خانه‌اش در اریحا واقع در سرزمین‌های اشغالی به بیمارستانی اسرائیلی در بیت‌المقدس منتقل شد. به گفته بیمارستان هداسا آقای عریقات در بخش مراقبت‌های ویژه در گذشته است. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، مرگ صائب عریقات را "ضایعه‌ای بزرگ" برای فلسطینی‌ها دانست. صائب عریقات، یکی از مقام‌های فلسطینی، در اسرائیل بستری شد صائب عریقات در کنار یاسر عرفات عریقات؛ دیپلماتی برجسته، اما شکست خورده کیوان حسینی -- بی بی سی صائب عریقات، نماد نسلی است که برای نخستین بار در تاریخ مبارزه مردم فلسطین برای استقلال، به دیپلماسی اعتماد کردند. او که تحصیل‌کرده دانشگاههای آمریکایی و بریتانیایی بود، با شناختی دقیق از سنت دیپلماسی غربی و جزییات سیاسی نظم بین‌الملل، نزدیک به چهار دهه، به چهره نخست مذاکرات فلسطینی‌ها در سطح بین‌المللی تبدیل شد. در این نسل، مبارزه برای نابود کردن اسرائیل رنگ باخت و تلاش برای استقلال کشور فلسطین در مرزهای پیش از ۱۹۶۷ به پایتختی بیت‌المقدس شرقی به هدف اصلی تبدیل شد. آقای عریقات برای همین هدف می‌جنگید. اما نه با اسلحه. بلکه با مذاکره و ابتکارات دیپلماتیک. او در واقع چهره جایگزین فلسطین در سطح جهانی بود؛ چهره‌ای که به جای چفیه و کلاشینکف، کت و شلوار به تن داشت و به شیوایی به زبان انگلیسی سخن می‌گفت و مواضعش همواره پر بود از استدلال‌های حقوقی و سیاسی که برای مخاطب بین‌المللی کاملا قابل فهم بود. در گذشت صائب عریقات شخصیت سرشناس فلسطینی به همین دلیل نیز او تا پیش از مرگ زودهنگامش به دستاوردهایی تاریخی رسید. از آن جمله پیمان‌های اسلو که او در شکل‌گیری‌شان نقشی محوری بازی کرد و همچنین نشست‌های صلح که در آغاز قرن ۲۱، بسیاری را به استقلال فلسطین و پایان این مناقشه تاریخی امیدوار کرد. با این حال، وقتی صائب عریقات در سال ۲۰۲۰ درگذشت، از میراث دیپلماتیک او دیگر اثری نمانده بود. این روزها موقعیت فلسطینی‌ها از هر زمان دیگری ضعیف‌تر است و چشم‌اندازی برای تشکیل کشور مورد نظر آقای عریقات دیده نمی‌شود. برعکس، چالش‌های پیش‌روی فلسطینی‌ها در مبارزه تاریخی‌شان برای استقلال، از هر زمان دیگری بیشتر شده و نشانه‌ای هم وجود ندارد که کشور اسرائیل با هیچ یک از درخواست‌های بنیادین فلسطینیان برای استقلالشان موافقت کند. صائب عریقات دبیر کل سازمان آزادی‌بخش فلسطین و مذاکره‌کننده ارشد فلسطینی‌ها در گفت‌وگوهای صلح با اسرائیل بود که با میانجیگری آمریکا شکل گرفت اما در سال ۲۰۱۴ شکست خورد. آقای عریقات همچنین یکی از معماران پیمان اسلو بود که در دهه نود میلادی منجر به امضای توافق‌هایی بین فلسطینی‌ها و اسرائیل شد. صائب عریقات که بود و چه کرد؟ او یکی از حامیان سرسخت راه حل تشکیل دو کشور مستقل و از منتقدان جدی سیاست‌های ساخت شهرک‌های یهودی‌نشین در سرزمین‌های اشغالی بود و می‌گفت این سیاست چشم‌انداز تشکیل کشور فلسطین را از بین می‌برد. صائب عریقات چند ماه پیش تصمیم امارات متحده عربی برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل را "قاتل راه حل دو کشور" خواند و آمریکا و دولت دونالد ترامپ را که میانجی این توافق بود "بخشی از مشکل در خاورمیانه" توصیف کرد. واکنش عریقات به اظهارات نتانیاهو در مورد الحاق شهرک‌های یهودی‌نشین به اسرائیل