راز دانش: آلودگی نوری مشکلی برای رشد جنگل های حاره ای
در برنامه این هفته راز دانش به این گزارش ها پرداخته ایم: نزدیک شدن دانشمندان به ساخت ژلی که شاید بتواند زن ها را تا سه ساعت پس از آمیزش در برابر اچ آی وی محافظت کند، تصویب اولیه مقرراتی در اروپا برای یکسان سازی سیم شارژ تلفن های موبایل و آگاه شدن محققان از تاثیر منفی آلودگی نوری بر جنگل های بارانی.
پیشرفت در ساخت ژل حفاظت در برابر اچ آی وی محققان می گویند تولید ژلی برای استفاده بعد از آمیزش جنسی به منظور محافظت در برابر ویروس عامل ایدز اچ آی وی، یک گام به واقعیت نزدیک تر شده است. دانشمندان آمریکایی دارویی را به روی میمون ها آزمایش کرده اند که سه ساعت پس از عفونت به نوعی از ویروس اچ آی وی باعث حفاظت از حیوانات شد. این یافته ها که در نشریه "ساینس ترنسلیشنال مدیسین" تشریح شده می تواند به شیوه تازه ای برای مبارزه با بیماری ایدز منجر شود. کارشناسان می گویند آزمایش های وسیع کلینیکی لازم است تا ژل تازه در انسان امتحان شود. آنها تاکید می کنند که استفاده از کاندوم همچنان بهترین راه برای پیشگیری است. در گذشته ژل های واژن در انسان نتایج یکسانی به بار نیاورده. اما در تازه ترین تحقیق، تیم پژوهشگران رویکرد متفاوتی را در پیش گرفت و دارویی را در میمون ها آزمایش کرد که توانایی بالقوه تاثیرگذاری بعد از قرار گرفتن در معرض اچ آی وی را دارد. آنها دریافتند که این ژل وقتی حدود سه ساعت بعد از آلودگی مالیده شد، پنج میمون از میان شش میمون مورد آزمایش را در برابر اچ آی وی محافظت کرد. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها در شهر آتلانتا در ایالت جورجیا این مطالعه را هدایت کرد. دکتر چارلز دوبارد از بخش پیشگیری از اچ آی وی/ایدز این مرکز به بی بی سی گفت که این یک تحول نویدبخش است. آزمایش ها تاکنون فقط به روی تعداد اندکی از میمون ها با ترکیبی از اچ آی وی و یک ویروس مشابه انجام شده و کارشناسان می گویند موانعی سر راه آزمایش های انسانی وجود دارد. سیم های شارژ تلفن یکسان می شود؟ حتما شده که سیم برق موبایلتان را همراه نداشته باشید و وقتی از اطرافیان می پرسید معلوم می شود که تلفنشان فرق می کند و نمی توانید از سیم آنها استفاده کنید. خوب این وضعیت کلافه کننده ممکن است تا چند سال دیگر در اروپا پایان پیدا کند. سیاستمداران اروپایی از مقرراتی برای واداشتن سازندگان تلفن های همراه به استفاده از فقط یک نوع شارژر تلفن حمایت کرده اند. اعضای پارلمان اروپا با اکثریت گسترده به نفع چنین مقرراتی که باعث پیدایش یک شارژر واحد تا سال ۲۰۱۷ خواهد شد رای دادند. این مقررات نه فقط کار مصرف کنندگان را راحت می کند، بلکه از اتلاف در وسایل الکترونیکی می کاهد. باربارا ویلر نماینده پارلمان اروپا ادعا کرد که این مقررات باعث می شود سالانه ۵۱ هزار تن از حجم زباله های الکترونیکی کاسته شود. البته مقررات تازه هنوز پیش نویس قانون است و باید به تصویب شورای وزرای اروپایی برسد. این شورا قبلا از آن حمایت کرده بنابراین تصویب نهایی آن نباید با مشکلی روبرو شود. اعضای کشورهای عضو اتحادیه اروپا تا ۲۰۱۶ وقت دارند این مقررات را به قوانین ملی تبدیل کنند و از سازندگان بخواهند ظرف ۱۲ ماه به طراحی تازه روی آورند. فرآیند رسیدن به یک شارژر برق واحد از سال ۲۰۰۹ شروع شده بود. عوارض آلودگی نوری برای جنگل ها نور مصنوعی دید ما از آسمان شب را تیره کرده منجمان که برای مطالعه اعماق فضا نیازمند آسمانی بسیار تاریک هستند دهه هاست که از آلوده شدن آسمان شب به نور مصنوعی رنج می برند. پدیده ای موسوم به آلودگی نوری که با بزرگتر شدن شهرها بدتر شده و دید ما از آسمان شب را کدر کرده. البته تاثیر بد این پدیده بر حیات وحش هم تاحالا پنهان نبوده. مثلا برخورد پرندگان به ساختمان های بلند هنگام مهاجرت های طولانی. و حالا مطالعه تازه ای حاکیست که آلودگی نوری می تواند بر نوزایی جنگل های حاره ای تاثیر بگذارد. دلیل آن این است که آلودگی نوری باعث تغییر رفتار خفاش ها می شود که کارشان پراکندن تخم درختان است. محققان دریافتند که یک گونه از خفاش های میوه خوار در کوستا ریکا در نور مصنوعی از رفتن دنبال غذا پرهیز می کنند. این تیم اخطار داد که یافته هایش حاکیست که آلودگی نوری می تواند تاثیری منفی بر اکوسیستم ها بگذارد. این یافته ها در نشریه اپلاید اکولوژی چاپ شده است. هر ساله بخش های وسیعی از جنگل های بارانی بریده و تبدیل به زمین های کشاورزی می شوند. به گفته محققان این زمین ها اغلب پس از افت حاصلخیری رها می شوند چون کشت در آنها دیگر مقرون به صرف نیست. تیم محققان نوشتند که بازیابی طبیعی زمین های رها شده می تواند مانع نابودی تکثر زیستی شود، اما میزان رشد جنگل های بارانی آهسته است. به گفته آنها خفاش های میوه خوار به تخم ریزی گیاهان و در نتیجه پوشش مجدد زمین های رها شده کمک می کنند. آنها نوشتند که در شرایط تاریک طبیعی خفاش ها جنگل را بذرباران می کنند حتی جایی که جنگل بریده شده باشد. اما نور مصنوعی یا همان آلودگی نوری در شب رفتار خفاش ها را مختل می کند چرا که آنها از عبور از نواحی روشن پرهیز می کنند. محققان اول این موضوع را در محیط بسته روی خفاش ها امتحان کردند. معلوم شد که این پرندگان برای برداشتن غذا از رفتن به محفظه هایی که فقط کمی روشن تر از محفظه های کاملا تاریک است پرهیز می کنند. بعد معلوم شد که حتی در محیط طبیعی هم خفاش ها میوه های اطراف چراغ های تیر برق را کمتر می خورند. نتیجه گیری مطالعه این است که آلودگی نوری می تواند عواقب منفی برای رشد طبیعی جنگل های بارانی داشته باشد. آنها به سیاست گذاران کشورهای حاره ای توصیه می کنند که باید بیشتر از خطرات آلودگی نوری آگاه باشند. یکی از راه های توصیه شده این است که چراغ های تیر برق طوری پوشیده شود که نور را فقط به زیر چراغ بپاشد و نه همه اطراف.