'آقازاده‌های' اینستاگرام؛ 'ریچ کیدز' نظام
چندی پیش "ریچ کیدز" تهران شهرتی جهانی پیدا کردند؛ "بچه پولدارهایی" که در قلب ایران سبک زندگی‌شان با ارزش‌های مورد نظر حکومت نمی‌خواند و به نمایش تجملات، از جمله لباس‌های مارک دار غربی، فخر می‌فروختند.
پایان پست Instagram, 1 اما فیک یا اصل بودن لباس این روزها فقط دغدغه سلبریتی‌ها یا شاخ‌های اینستاگرام نیست. این چالش پیش روی آقازاده‌های مستقر در اینستاگرام هم شده. آنهایی که لزوما با عنوان پدرشان برای عموم کاربران شناخته نشده بودند اما با عکس یا فیلمی دراینستاگرام، به بحث اصلی کاربران تبدیل شدند. از آخرین اتفاق‌هایی که می‌توان از این دست به آن اشاره کرد، زوج جدیدی هستند که حدود یک سال از زندگی مشترکشان بیشتر نمی‌گذرد. نام آناشید حسینی و امیر محسن مرادیان را شاید شنیده باشید. عکس‌های عروسی این دو نفر در تهران بحث آقازاده‌ها و تجمل‌گرایی و #ژن_خوب را در شبکه‌های اجتماعی برجسته کرده. امیر محسن مرادیان، پسر مرتضی مرادیان سفیر ایران در دانمارک است و آناشید حسینی خود را مدل "لباس‌های اسلامی" و طراح لباس معرفی می‌کند. منتقدانی که به شیوه عروسی آنها در تهران خرده گرفتند، ابتدا از روحانیون اصولگرایی بودند که صدایشان را نه تنها در اینستاگرام بلکه به برنامه ۲۰:۳۰ تلویزیون هم رساندند. پیام منتقدان این بود که در این وضعیت اقتصادی که مردم با آن درگیر هستند چرا مسئولان دولتی باید چنین خرج‌هایی کنند. در عکس‌های منتشر شده از این عروسی تصاویری از محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران و معاونش عباس عراقچی و همین طور محمد باقر نوبخت، رئیس سازممان برنامه و بودجه هم دیده می‌شود. البته ماجرا برای این زوج جدید به عکس‌های عروسی‌شان ختم نشد و نوک پیکان انتقادها به سمت مارک و برند لباس‌هایی رفت که آنها می‌پوشند. جستجوی منتقدان، آنها را با برندهایی آشنا کرد که حتی بدون حساب و کتاب قیمت‌های جدید ارز در ایران دود را از سرشان بلند کرد. کاربران منتقد تلاش کردند از روی عکس‌هایی که این زوج در صفحه‌های عمومی اینستاگرامشان منتشر کرده بودند قیمت لباس‌هایی که بر تن داشتند را تخمین بزنند. مثلا قیمت کمربندی که عروس جدید در یکی از عکس‌های اینستاگرامی‌اش استفاده کرده بود بر اساس این تخمین‌ها به چندین میلیون تومان می‌رسید. کیف و ساعت‌هایشان هم برای بسیاری از کاربران ایرانی غیر قابل دسترس بود. اما پاسخ این زوج به پوشیدن لباس‌های " لاکچری" چه بود؟ آنها "فیک یا های کپی" هستند. یعنی کپی درجه یک از برندهای معروف دنیا. آیا آقازاده‌ها از پدرشان کمک می‌گیرند؟ اینکه چه کسی در رده "آقازاده‌ها" قرار می‌گیرد، چه قدر سبک زندگی و خرج‌هایی که می‌کنند با کمک پدرشان است از موضوعاتی هستند که نسل جدید خانواده‌های مذهبی و حکومتی تلاش می‌کنند آنها را برای مخاطبان منتقدشان توضیح دهند. مثلا عروس سفیرایران در دانمارک در استوری اینستاگرامی که در واکنش به این حاشیه‌ها در صفحه‌اش منتشر کرد گفت آنها را وارد بحث " پوچ آقازاده‌ها" کرده‌اند و او در خانواده دولتی بزرگ نشده و پدرش از فعالان اقتصادی است. از این رو برخی از لباس‌هایی که در عکس‌ها هستند یا هدیه‌اند یا مال زمانی است که او در خانه پدرش بوده. او در این استوری اینستاگرامی که ده دقیقه بود و تلاش داشت تا همزمان به سئوال‌ها و انتقادها پاسخ دهد و به نوعی از شروع کنندگان حاشیه‌ها هم گله کند گفت شبانه روز کار می‌کند، شش ماه است برندش را به راه انداخته و اگر "آقازاده" بود خانه میلیاردی داشتند و نیازی هم به کار کردن نداشتند. فرزندان سفرا یا دیگر مسئولین نظام که دراینستاگرام با نام و نشان واقعی خودشان صفحه دارند کم نیستند. شما شاید نام محمد ساشا سبحانی پسر سفیر سابق ایران در ونزوئلا را شنیده باشید. او از اولین "آقازاده" هایی بود که سبک زندگی‌ای که در اینستاگرام آن را به نمایش می‌گذاشت توجه بسیاری را به خود جلب کرد. در تصاویری که او منتشر کرده هم به حج و کربلا رفته و هم تصاویری سوار بر ماشین‌های لوکس در دوبی و استانبول دارد و با زنان هم رابطه خوبی دارد. او در پاسخ به منتقدانی که او را متهم به فساد مالی کردند گفت هیچ کمکی از پدرش نمی‌گیرد. مهدی مظاهری کیست؟ پسر طهماسب مظاهری، پسر رئیس اسبق بانک مرکزی و وزیر اقتصاد و دارایی در کابینه محمد خاتمی است. اخیرا ویدیویی از او در اینستاگرام منتشر شده که در بخشی از آن از کسانی که به دیگران برای داشتن ماشین‌های گرانقیمت خرده می‌گیرند انتقاد می‌کند. او در بخشی از این ویدیو که ادیت شده می‌گوید: "اگر تو ماشین ماشین خوب ندیدی تو زندگی‌ات، مشکل بچه‌های مردمه؟" " هر کی می‌گوید من بیشتر از ۳۰۰-۴۰۰ میلیون تومن برای گرفتن ماشین بیشتر پول دادم رو کند، ما نوکرش هم هستیم." آیا آقازاده‌ها زندگی دوگانه‌ای دارند؟ برخی از عکس‌ها و مکان‌هایی که در صفحه‌های اینستاگرام این " آقازاده‌ها" منتشر می‌شود پیامی خاص برای برخی از مخاطبان داشته. نسل جدید بدنه نظام حکومتی ایران زندگی دوگانه‌ای دارند و در بین برخی از آنها لزوما خبری از ساده زیستی نیست. عکس‌های حج و کربلا و عزاداری ماه محرم از یک طرف و سفرهای خارجی و لباس‌های مارک دارد در طرف مقابل. از دیگر اینستاگرامی‌های مطرح این دست که در گذشته مورد انتقاد کاربران قرار گرفتند می‌توان به نتیجه‌های آیت‌الله خمینی اشاره کرد. به عنوان مثال احمد خمینی، پسر حسن خمینی و همین طور یاسمن اشراقی، دختر علی اشراقی. هر دوی این افراد در اینستاگرام فعال هستند و تصاویری که در صفحه‌هایشان منتشر می‌کنند گوشه‌ای از سبک زندگی‌شان را نشان می‌دهد. اما منتقدان نکاتی را در برخی از عکس‌ها می‌بینند که با آرمان‌های بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و توصیه به ساده زیستی که داشت در تناقض است. به عنوان مثال در زمانی که فروش عروسک باربی در بازارهای ایران جنجالی شده بود. عکسی از اتاق دختر کوچک حسن خمینی که در آن عروسک‌های باربی متعددی دیده می‌شد، سوال‌های زیادی را برای مخاطبان ایجاد کرد. یا بعضی مراسم عمامه گذاری احمد خمینی را از نظر بزرگی و حضور مهمانان برابر با تاج‌گذاری نامیدند. در نمونه‌ای دیگر عکسی که یاسمن اشراقی در اینستاگرامش منتشر کرده بود، کیف خوش رنگی روی چادر مشکی‌اش خودنمایی می‌کرد. برخی از کاربران به تحسین زیبایی کیف بسنده نکردند و آن را متعلق به یک برند معروف دانستند. برندی که خرید از آن کار هر کسی نیست. پاسخ خانم اشراقی به انتقادها چه بود؟ این کیف یک کپی از مدل اصل است و حاضرم با ۱% قیمیتی که منتقدان منتشر کرده‌اند با دلار ۴۲۰۰ آن‌را تقدیم شما کنم. در نهایت کاربران و منتقدان این گروه از نسل جدید فرزندان انقلاب را حزب‌اللهی‌های "برندپوش" معرفی می‌کنند که غرق در زندگی " لاکچری " شده‌اند و حالا فضای مجازی و برخی کاربران آنها را به چالش می‌کشند. چالشی که توسط روحانیونی فعال در اینستاگرام مانند مهدی صدرالساداتی به راه افتاده است. او تلاش می‌کند این افراد را به آنچه پاسخگویی عمومی و شفاف سازی مالی می‌نامد دعوت می‌کند. البته روش مطرح شدن و پخش شدن تصاویر و ویدیوی آقازاده‌هایی که درگیر انتقاد‌ها شده‌اند مورد اعتراضشان بوده و می‌گویند منتشر کردن تصاویر صفحه‌های عمومی اینستاگرامشان با محتوای تحریف شده طبق قانون قابل پیگیری رسمی است. هر چه باشد و بحث‌ها به هر کجا که برسد این نکته را نباید فراموش کرد که سبک زندگی نسل جدید برخی از فرزندان مسئولان نظام در ایران برای عموم کاربران " دوگانه" تلقی شده و کاربران هم از فرصت و قدرتی که شبکه‌های اجتماعی برای مقایسه و ایجاد ارتباط مستقیم به آنها می‌دهد در این راستا استفاده کرده‌اند.