'ماده ۶۱' در آپارات
این هفته در آپارات، فیلم'ماده ۶۱' ساخته مهوش شیخ الاسلامی به نمایش در می ‌ آید.
'ماده ۶۱' در آپارات اگر انسان در موقعیتی قرار بگیرد که مجبور شود از خودش به شکلی فیزیکی دفاع کند و اگر این دفاع از عرصه شخصی و یا به اصطلاح ناموس باشد و منجر به قتل شود، آیا آن قتل جرم محسوب می شود؟ مرز بین دفاع شخصی و قانون با خشونت در کجاست؟ فیلم این هفته آپارات می‌خواهد به این موضوع بپردازد و نگاهی داشته باشد به مشکلاتی که ممکن است برای هرکسی پیش بیاید. درباره فیلم قتل‌هایی که در حوزه روابط شخصی و خصوصی آدم‌ها رخ می‌دهد، در همه جای دنیا رخ می‌دهد و مختص کشور خاصی هم نیست. برخلاف خیلی از فیلم‌های پلیسی، بخشی از دلیل و انگیزه‌های این اتفاقات هیچ‌وقت روشن نمی‌شود چون یکی از طرفین ماجرا کشته شده و تنها روایتی که باقی مانده روایت کسی است که در نزاع بر سر مرگ و زندگی زنده مانده است. در چنین شرایطی پلیس و قاضی پرونده‌های جنایی به سراغ انگیزه‌ها و شواهد می‌روند تا شاید بتوانند به حقیقت دست پیدا کنند. احکام و قوانین قضایی هم به کمک قاضی می‌آیند . در ایران یکی از این ماده‌های قانونی در قانون مجازات اسلامی ، ماده ۶۱ بوده است که اخیر به عنوان ماده ۱۵۵ تغییر کرده است. براساس این قانون به طور خلاصه اگر کسی در دفاع از خودش یا اموالش یا آنچه که به ناموس معروف شده با کس دیگری درگیر و مرتکب جرمی مثل قتل شود، با شرط و شروطی، این شخص ممکن است کارش به مجازات و زندان نکشد. همین شرط و شروط البته خیلی تفسیر‌پذیراست و بستگی به قاضی دارد که ماجرا را چطور ببیند. در این میان تناسب میزان خطر و دفاع، ملاک در نظر گرفته می‌شود . فیلم'ماده ۶۱' به درگیری زنان بااین ماده قانونی پرداخته است و به دنبال علت‌ها و تاثیر آن بر روی زنان است. کارگردان این فیلم مهوش شیخ الاسلامی، مستندساز با تجربه ایرانی است. او در فیلم'ماده ۶۱' به سراغ زنانی رفته که مرتکب قتل شده‌اند و سر و کارشان به این ماده قانونی افتاده است. فیلم‌ساز در ساخت این فیلم به گفته خودش با بیست و شش زن محکوم در زندان گفتگو کرده و در نهایت زندگی دو زن را روایت کرده است. 'ماده ۶۱' در آپارات ویژگی فیلم فیلم بیان و روایت ساده ای دارد. محور‌اش فقط مصاحبه است و فیلم‌ساز دوربین‌اش را به زندان برده و تمرکز فیلم کاملا بر روی همین ماده قانونی است. کارگردان به حاشیه نمی‌رود و ارتباط خوبی هم با شخصیت‌های فیلم‌اش برقرار کرده است. فیلم روایت سرنوشت دو زن است که در شرایطی متفاوت دو مرد را به قتل رسانده‌اند. یکی قاتل همسرش است و دیگری دوست همسرش را به قتل رسانده است . هر دو هم روشی خشونت آمیز را در قتل‌هاشان در پیش گرفته‌اند . این دو زن سرنوشت متفاوتی هم پیدا می‌کنند. یکی آزاد می‌شود و دیگری پای چوبه دار می‌رود و سرانجام اعدام می‌شود. درباره کارگردان مهوش شیخ الاسلامی در سال ۱۳۲۴ درملایر متولد شده است. او فارغ‌التحصیل سینما از مدرسه فیلم لندن است. وی فعالیت هنری را با کارگردانی فیلم مستند "توپ" آغاز کرد و با مدیریت تولید، دستیاری و منشی‌گری صحنه ادامه داده است. خانم شیخ الاسلامی در مجموعه‌های تلویزیونی «دایی جان ناپلئون»، «کوچک جنگلی»، «هزار دستان» و «سربداران» به عنوان مدیر تولید و برنامه‌ریز همکاری داشته است. او همچنین در جشنواره‌های متعدد داخلی و خارجی به عنوان داور حضور داشته است. مهوش شیخ الاسلامی، کارگردان نگاه کارگردان مهوش شیخ الاسلامی درباره این که چرا به سراغ ساخت این فیلم رفته گفته برای تلویزیون با شماری از زنان زندانی مصاحبه داشتم که وضعیت زنان زندانی مرا تحت تاثیر قرار داد. وقتی از طریق مطبوعات با وضعیت یکی از زنانی که به دلیل دفاع از خودش مرتکب قتل شده بود آشنا شدم، تصمیم به ساخت مستندی در این ارتباط گرفتم، من با ساخت این مستند خواستم مسائل مربوط به زنان زندانی را بازگو کردم. درباره کارشناسان برنامه زیبا میرحسینی مردم‌شناس و فیلم‌ساز مستند ساکن بریتانیا است که در زمینه حقوق اسلام و زنان تخصص دارد. او دانش آموخته رشته جامعه شناسی از دانشگاه تهران و دارای درجه دکترای مردم شناسی از دانشگاه کمبریج بریتانیاست. او در نوشتن و کارگردانی دو فیلم مستند "فراری" (۱۳۸۰) و "طلاق به سبک ایرانی"(۱۳۷۷) با همکار مستندسازش کیم لانگینوتو مشارکت داشته است. فیلم " طلاق به سبک ایرانی" کاندید دریافت جایزه بفتا برای بهترین فیلم مستند سال ۱۹۹۹ بوده و جایزه بزرگ جشنواره‌های سانفرانسیسکو و شیکاگو را نیز بدست آورده است. او هم اکنون محقق مرکز حقوق اسلام و خاور میانه در دانشگاه لندن است. زیبا میرحسینی، مردم شناس و مستندساز آرمی‌تیس شفیعی متولد تهران و تحصیل کرده رشته علوم سیاسی، ادبیات فارسی، فلسفه و سینما است. او پس از اخذ فوق‌لیسانس روابط بین‌الملل و فیلمنامه‌نویسی درتهران، تحصیلاتش را در عرصه مطالعات منطقه‌ای و تاریخ هنردر فرانسه ادامه داده است و در سال ۲۰۱۰ موفق به اخذ دکترای جامعه‌شناسی سیاسی از پاریس شده است. آخرین کتاب وی با عنوان "من ژاکت هستم" است که در ژانویه ۲۰۱۴ در لندن به چاپ رسیده است. آرمیتیس شفیعی، جامعه شناس گفتگوی آپارات گفتگوی برنامه آپارات با زیبا میرحسینی، مردم شناس و آرمیتیس شفیعی، جامعه شناس درباره فیلم'ماده ۶۱'ساخته مهوش شیخ الاسلامی را اینجا ببینید. گفتگوی آپارات زمان پخش برنامه آپارات : جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران پنج‌شنبه ساعت ۲۲:۳۰ اروپای مرکزی آرشیو برنامه های آپارات برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجاکلیک کنید. آرشیو صفحه‌های آپارات مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است. آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: aparat@bbc.co.uk آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید: