آمانو: آژانس بیش از دیگر کشورها به مراکز ایران دسترسی تکمیلی دارد
ساعاتی پس از گزارش یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی خطاب به ۳۵ کشور عضو شورای حکام درباره ادامه اجرای تعهدات ایران در توافق برجام٬ آقای آمانو درباره دسترسیهای آژانس به مراکز مختلف ایران هم صحبت کرد.
یوکیا آمانو می‌گوید ایران به تعهدات خود در برجام پایبند بوده است او امروز دوشنبه ۱۱ سپتامبر (۲۰ شهریور) در جمع خبرنگاران در وین گفت که دسترسی های تکمیلی که بازرسان آژانس در ایران داشته اند، نسبت به سایر کشورهایی که برنامه های اتمی گسترده تری هم از ایران دارند٬ بیشتر بوده است. مدیرکل آژانس در پاسخ به سوالی درباره تعداد این دسترسی ها گفته که نمی تواند آن را اعلام کند. به گفته آقای آمانو اقدامات نظارتی که در آژانس در حال حاضر در ایران انجام می دهد٬ "قوی ترین نظام نظارتی است که در حال حاضر در وجود دارد". بر اساس موافقتنامه ای که ایران و آژانس همزمان با حصول توافق برجام میان ایران و شش قدرت جهانی در تابستان ۱۳۹۴ امضا کردند٬ دولت ایران پذیرفت که پروتکل الحاقی آژانس را پیش از تصویب در مجلس این کشور٬ به اجرا بگذارد. بر اساس این توافق بازرسان آژانس اجازه خواهند داشت که با اعلام قبلی به مراکزی که ظن فعالیت اتمی غیر اعلام شده در آن وجود دارد٬ دسترسی محدودی پیدا کنند. آژانس با این دسترسی از احتمال استفاده از مواد رادیواکتیو مطلع می شود یا در صورتی که چنین فعالیتی وجود نداشته باشد تایید می کند که در آن مرکز٬ فعالیت اتمی انجام نمی شود که آژانس از آن بی اطلاع باشد. درخواست دسترسی کنترل شده بر اساس پروتکل الحاقی٬ می تواند شامل مراکز نظامی هم باشد اما بازرسان آژانس اجازه بازدید از این مراکز را ندارد. آقای آمانو امروز در جمع ۳۵ کشور عضو شورای حکام آژانس درباره پروتکل الحاقی و دسترسی تکمیلی به مراکز مورد سوال آژانس٬ گفته است که سازمان تحت ریاست او" کاری را که درباره دیگر کشورهای عضو پروتکل الحاقی انجام می دهد درباره ایران هم انجام خواهد داد". اظهارات آقای آمانو پس از دیدار چند هفته قبل نیکی هیلی سفیر آمریکا در سازمان ملل با او بیان می شد. رسانه های آمریکایی می گویند که یکی از محورهای این دیدار٬ درخواست خانم هیلی از آقای آمانو برای بازدید از مراکز نظامی ایران بوده است. علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران مدیرکل آژانس امروز خطاب به شورای حکام گفت که ایران در حال اجرای تعهدات خود بر اساس برجام یا توافق هسته ای با شش قدرت جهانی است و آژانس هم از دی ماه ۱۳۹۵ یعنی روز آغاز اجرای توافق هسته ای تاکنون٬ همچنان در حال راستی آزمایی و نظارت بر فعالیت های ایران است. دولت دونالد ترامپ می گوید به دنبال یافتن موارد نقض برجام از سوی ایران است اما مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارش اخیر خود برای هشتمین بار از زمان اجرایی شدن توافق برجام٬ پایبندی ایران به آن را تایید کرد. آقای آمانو در گزارش امروز خود خطاب به اعضای شورای حکام گفته است که این سازمان به وظایف خود در برابر ایران بر اساس توافق برجام و قطعنامه مرتبط با آن از سوی شورای امنیت٬ به صورت "بی طرفانه" ادامه خواهد داد. آمریکا می گوید در حال بررسی مجدد توافق برجام است تا رویکرد دولت دونالد ترامپ را نسبت به آن نهایی کند. نیکی هیلی سفیر آمریکا در سازمان ملل هفته گذشته گفته بود که احتمالا رئیس جمهور آمریکا پایبندی ایران به توافق را تایید نخواهد کرد. در این صورت درباره ادامه رفع تحریم های آمریکا علیه ایران که بر اساس برجام متوقف شده٬ کنگره این کشور تصمیم خواهد گرفت. علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اخیرا احتمال داده که در صورت خروج آمریکا از برجام٬ ایران همانند دیگر شرکای این تواف مثل اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی٬ به آن پایبند خواهد ماند. بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران امروز در جمع خبرنگاران در تهران گفته است که "ایران آغاز کننده نقض برجام نخواهد بود" و "اگر کشوری در اجرای تعهدات برجامی خود کوتاهی کند باید تاوان سنگینی برای آن بپردازد". آقای قاسمی گفته "حالا این می تواند آمریکا یا هر کشور دیگری باشد".