'روزنامه های کابل حرفی برای گفتن ندارند'
"مدتهاست از خواندن روزنامه های کابل دست کشيده ام چون هيچ حرف تازه ای در اين ورق ها چاپ نمی شود که توجه کسی را به خود جلب کند."
اين حرفها را الياس، يک شهروند کابل برايم گفت و با خنده اضافه کرد که تحليل های روزنامه های کابل را از بس در شماره های مختلف به تکرار خوانده همه را از ياد دارد. او می گويد "اصلا برايم فرقی نمی کند که ماه ها روزنامه های کابل را نخرم چون هيچ چيز تازه ای برای گفتن ندارند وهم نخواندن روزنامه ها چيزی را از زندگی ام کم نمی کند." نبود خط مشخص نشراتی و يا آنچه بسياری سطحی نگری می نامند، نشريات چاپ کابل را با مشکلات زياد روبرو کرده و به نظر می رسد روز به روز از تعداد مشتريان آن کاسته می شود. هم اکنون در کابل حدود ۳۰۰ نشريه که شامل روزنامه، هفته نامه، ماه نامه و گاه نامه است چاپ می شود و ظاهرا تيراژ هيچ کدام از شش تا هفت هزار نسخه بالا نمی رود. هيچ روزنامه ای در افغانستان سراسری نيست و تنها برخی از اين نشريات در چند شهر انگشت شمار افغانستان توزيع می شود. مشکل مخاطب پرويز کاوه، نويسنده و شاعر می گويد حدود يک ماه است که از خواندن روزنامه های کابل دست کشيده است. آقای کاوه همچنين می گويد از تکرار موضوعات و انديشه ها در روزنامه های کابل خسته شده و نبود طرح و پرداخت جديد نسبت به مسايل، از ديگر دلايل بی ميلی او به روزنامه خوانی است. اقتصاد ضعيف کاترين وداع، سردبير روزنامه چراغ نيز با اين مسئله که روزنامه های کابل موضوعات تکراری را دنبال می کنند همنظر است ولی او اين تقصير را بر گردن مشکلات مالی که نشريات کابل با آن روبروست می اندازد. خانم وداع می گويد: "بيشتر روزنامه ها بنا بر مشکلات اقتصادی نمی توانند به تحليلگران و نويسندگانی که بر مسايل آگاهی دارند و صاحب نظر هستند حقوق کافی بپردازند تا آنان تنها به اين يا آن روزنامه مطلب بنويسند." خانم وداع می افزايد: "بر اين اساس يک نويسنده مطلب خود را همزمان در اختيار چندين روزنامه و نشريه قرار می دهد و اين روزنامه ها هم با تغيير جملات عين مفهوم را به خواننده ارايه می دهند." تکرار در تکرار... عبدالله فرامرز، نويسنده و روزنامه نگار می گويد: "سالهاست که مطالب اصلی اکثريت روزنامه های کابل از بررسی و تحليل اجلاس بن، انتخابات رياست جمهوری، تجربه دموکراسی و امثال آن بيرون نمی رود در حالی که هيچ نکته جديدی هم در اين نوشتارها به چشم نمی خورد." آقای فرامرز در مورد دليل اين وضعيت می گويد که در بيشتر رسانه های نوشتاری کادر مسلکی وجود ندارد. استراتژی 'غيرشفاف' در کنار اين انتقاد ديگری نيز در مورد رسانه های نوشتاری کابل وجود دارد که استراتژی مشخصی را در قبال رويدادهای داخلی و يا خارجی مربوط به افغانستان دنبال نمی کنند. رزاق مامون، نويسنده افغان به اين باور است که بيشتر نشريات کابل در سرگردانی مطلق قرار دارند و همين موضوع سبب شده که اين نهادها استراتژی "گنگ و غيرشفافی" را در قبال رويدادهای افغانستان دنبال کنند. او می گويد: "سرگردانی مطبوعات منجر شده که روزنامه نگاران افغانستان ظرف پنج سال گذشته نتوانند خط مشخصی را برای نشرات خود ايجاد کنند." آقای مامون می افزايد: "روزنامه نگاری کنونی افغانستان تکرار وضعيت سياسی است و درست وضعيت پيچيده و نامشخص سياسی افغانستان در نشريات اين کشور منعکس می شود." آينده مبهم؟ بسياری به اين باور هستند که نشريات کابل ظرف چند سال فعاليت نتوانسته اند ابتکار عمل از خود نشان داده و به منابع خبری قابل قبولی تبديل شوند. بيشتر نويسندگان صاحب نظر ترجيح می دهند مطالب اصلی خود را که بازتاب دهنده نظريه جديدی است در اختيار رسانه های بين المللی و "با اعتبار" قرار دهند. آنچه روشن است اينکه مشکلات اقتصادی، کمبود کادر مسلکی، نداشتن مخاطب مشخص و آشفتگی وضعيت سياسی و اجتماعی افغانستان همه دست به دست هم داده و نشريات کابل، پايتخت را در وضيعت بدی قرار داده است. اين وضعيت با گذشت هر روز انديشه های جديد و حرفهای تازه را از نشريات کابل می گيرد و آينده مبهمی را سر راه ده ها نشريه ای که در اين شهر چاپ می شود قرار می دهد. نظرات شما به نظرمن مشکل روزنامه ها اقتصاد نيست. مشکل اين است که روزنامه ها بی طرفانه قضاوت نمی کنند و مردم از طرف داری خسته هستند. قضاوت ها هميشه به يک گروه يا يک جناح وابسته است، بنابراين مردم ازخريداری مجله و اخبار (روزنامه) دلسرد هستند. قاسم نايب زاده - هلند سوای از نداشتن کادر خبری و مشکلات اقتصادی در نشر مطبوعات افغانستان، مشکل عمده ديگر نا آشنا بودن نويسنده با نحوه نگارش خبر است. خيلی وقتها توهين به اشخاص و افراد را انتقاد تلقی می کنند و با تاختن و ترور شخصيت ها، می گويند آزادی بيان داريم. به نظر من در اين قضيه بيشتر از همه وزارت فرهنگ و جوانان مقصر است که نه نتوانسته خط مشی مشخصی برای نشرات ارائه کند و نه هم نظارت حرفه ای بر اين پيشه دارد. پدرام - هرات در حقيقت نشريات چاپ افغانستان آن آزادی که بايد رسانه ها داشته باشند ندارند، عده ای وابسته به گروههای دخيل در حکومت اند وعده ای ديگر که چندان وابستگی ندارند پشتوانه قوی ندارند تا افکار خود را چنانکه ميبايد نشر کنند. زيرا بارها ما شاهد صحنه هايی بوديم که ژورنالستان و نويسندگان ما به بهانه اينکه خلاف مصالح ملی کشور دست به نشر مقالات زده اند توسط سردمداران و يا پليس لت و کوب و حتی زندانی شدند. اين همه باعث آن شده است تا نشريات آنچه را به نشر برسانند که آنها مطمئن اند که مورد انتقاد نهادهای حکومتی قرار نمی گيرند و يا به عبارات واضح تر آرم "القاعده" و يا "طالبان" بر آن ها زده نمی شود. محمد - پيشاور بطور يقين همه را نميتوان به گفته معرف به يک ترازو وزن کرد اما واقعا بعضی روزنامه ها هستند جز بدرد حلوا فروشان نميخورند. اميوارم که مسوولين روزنامه ها در اين مورد جداً غور نمايند. محمد انور نعمتی - حيدر آباد هند خدمات