واکنش آمریکا به اقدام شورای نگهبان در رد صلاحیت‌ها
به دنبال انتشار اسامی نامزدهای تأیید صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران و رد صلاحیت چند چهره شناخته‌شده سیاسی، یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا خواهان فراهم شدن شرایط شرکت آزادانه شهروندان ایران در انتخابات شد.
نامزدهای تأیید صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران یک مقام این وزارتخانه گفت که داوطلبانی احراز صلاحیت شده‌اند که تامین‌کننده منافع حکومت هستند، نه مردم ایران. وزارت کشور ایران فهرست نامزدهای تأیید صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری را روز سه‌شنبه، ۳۱ اردیبهشت منتشر کرد. نام اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام و اسفندیار رحیم مشایی، رئیس سابق دفتر رئیس‌جمهور ایران در جمع تأیید صلاحیت شدگان نیست. علی فلاحیان، علیرضا زاکانی، منوچهر متکی، محمد سعیدی‌کیا، قاسم شعله‌سعدی، اکبر اعلمی، ابراهیم اصغرزاده، مصطفی کواکبیان و پرویز کاظمی چهره‌های سرشناس دیگری هستند که برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کرده بودند، ولی تأیید صلاحیت نشده‌اند. وندی شرمن، معاون سیاسی وزارت امورخارجه آمریکا هفته گذشته در سخنانی در مجلس سنای این کشور گفته بود که ایالات متحده از هیچ کدام از نامزدهای ریاست‌جمهوری در ایران جانبداری نمی‌کند. یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا هم بدون نام بردن از هیچ کدام از نامزدهای رد صلاحیت شده، به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "فقدان شفافیت، احتمال این را که نامزدها نماینده اراده مردم ایران باشند، ناممکن می‌کند." به گفته این مقام آمریکایی، بررسی صلاحیت داوطلبان از سوی شورای غیرمنتخبی صورت گرفته است که پاسخگوی مردم ایران نیست. وزارت امور خارجه آمریکا همچنین از بعضی اقدامات حکومت ایران از جمله کند شدن سرعت یا قطع اینترنت ابراز نگرانی کرده است. این وزارتخانه از حکومت ایران خواست تا به تعهدات بین‌المللی خود پایبند باشد و امکان برخورداری شهروندان این کشور را از حقوق جهانی و آزادی بیان فراهم کند. تایید صلاحیت هشت نفر در فهرست وزارت کشور ایران اسامی سعید جلیلی، غلامعلی حداد عادل، محسن رضایی، حسن روحانی، محمدرضا عارف، محمدباقر قالیباف، محمد غرضی و علی‌اکبر ولایتی به عنوان نامزدهای تأیید صلاحیت شده اعلام شده است. پس از انتشار این فهرست، اسفندیار رحیم مشایی به خبرگزاری فارس گفت: "رد صلاحیت خود را ظلم می‌دانم و حل آن را از طریق مقام معظم رهبری پیگیر خواهم بود." عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، درباره چگونگی اعتراض نامزدها به ردصلاحیت خود، به خبرگزاری مهر گفت: "در قانون انتخابات ریاست‌جمهوری همانند انتخابات مجلس شورای اسلامی، برای اعتراض به رأی شورای نگهبان هیچ قانونی پیش‌بینی نشده است." این در حالی است که در گذشته و در جریان نهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در سال ۱۳۸۴ شورای نگهبان پس از رد صلاحیت مصطفی معین و محسن مهرعلیزاده برای نامزدی در انتخابات، بعد از مداخله رهبر جمهوری اسلامی این حکم را پس گرفت. نزدیکان اکبر هاشمی رفسنجانی اخیرا گفته بودند که او در صورت رد شدن صلاحیتش، از رهبر ایران درخواست مداخله نخواهد کرد. آقای رحیم مشایی هم گفته بود که اگر شورای نگهبان صلاحیت او را برای حضور در رقابت‌های انتخاباتی تایید نکند، این موضوع را از مسیر قانونی پیگیری خواهد کرد. او گفته بود: "مملکتی که ولی‌فقیه دارد، ظلم را برنمی‌تابد و ما از این مسیر حقمان را خواهیم گرفت." شورای نگهبان معمولا دلیل رد صلاحیت نامزدها را به طور علنی اعلام نمی‌کند و تنها به خود نامزدها اطلاع می‌دهد. سخنگوی شورای نگهبان اخیرا گفته بود که صلاحیت کسی که به دلیل سن بالا نمی‌تواند بیش از روزی چند ساعت کار کند، تأیید نخواهد شد. احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان هم در نماز جمعه هفته قبل تهران گفت که رئیس‌جمهور نباید بنز سوار باشد. این سخنان اشاره تلویحی به احتمال رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت ایران تلقی شده بود. اسفندیار رحیم مشایی، هم‌پیمان محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور ایران هم از نگاه اصولگرایان "رهبر جریان انحرافی" شناخته می‌شود.