نگرانی سپرده‌گذاران موسسه مالی کاسپین؛ تکلیف 'پول‌ مردم' چه می‌شود؟
با افزایش نگرانی سپرده‌گذاران موسسه مالی کاسپین، دیروز یکشنبه ۲۲ اسفند (۱۲ مارس) عده‌ای از آنها در مقابل ساختمان بانک مرکزی در تهران تجمع کردند و خواستار پول خود و رهایی از این "بلاتکلیفی" شدند.
روز شنبه ۲۱ اسفند هم ساختمان مرکزی "کاسپین" در سعادت‌آباد محل تجمع سپرده‌گذارانی بود که با چادر زدن، تا نیمه‌های شب در خیابان ماندند. البته این اولین بار نبود که در بیش از سه ماه گذشته سپرده‌گذاران این موسسه به بلاتکلیفی اعتراض کرده‌اند و این بار هم تجمع آنها نتیجه‌ای نداشته است. طی ماه‌های گذشته آنها تجمعات متعددی در مقابل مجلس، ساختمان بانک مرکزی و ساختمان موسسه کاسپین برگزار کرده‌اند. تجمع‌کنندگان ‌می‌گویند به دلیل صدور مجوز بانک مرکزی برای فعالیت "کاسپین" به این موسسه مالی اعتماد کرده‌اند و حاضر به سرمایه‌گذاری شده‌اند و الان بانک مرکزی باید پاسخگو باشد. موسسه کاسپین حدود ۴ ماه است اصل و سود سپرده‌ها را پرداخت نکرده که این باعث نگرانی تعداد زیادی از سپرده‌گذاران شده است. بانک مرکزی اعلام کرده است: "اعتراض های اخیر مربوط به سپرده‌گذاران تعاونی‌های اعتباری منحل شده است نه سپرده‌گذارانی که پس از تأسیس موسسه اعتباری کاسپین، اقدام به سپرده‌گذاری کرده‌اند." علیم یارمحمدی، نماینده زاهدان در مجلس در نامه‌ای خطاب به حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران از بانک مرکزی انتقاد کرده بود کمیسیون اقتصادی مجلس از ولی‌الله سیف، رئیس بانک مرکزی خواسته بود که برای ارائه توضیح درباره وضعیت سپرده‌گذاران این بانک به مجلس برود که بنابر گزارش رسانه‌های ایران، دیروز (یکشنبه ۲۲ اسفند) به جای آقای سیف، چند معاون رئیس بانک مرکزی در این جلسه حاضر شدند. در پایان این جلسه، ادامه بررسی وضعیت موسسه کاسپین به اردیبهشت سال آینده (۱۳۹۶) موکول شده است. بیشتر بخوانید: جمعی از سپرده گذاران موسسه کاسپین دو روز پیش مقابل ساختمان مرکزی این موسسه در سعادت آباد تهران تجمع کردند و با زدن چادرهای مسافرتی در خیابان ماندند به گزارش خبرگزاری تسنیم، سید حسن حسینی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ایران گفته است: "بانک مرکزی اعلام کرده که نمی‌تواند ضرر و زیان سپرده‌گذران را بدهد بلکه فقط می‌تواند دارایی‌ها را مسدود کند و فرایند تعیین تکلیف سود و زیان را تسریع کند، بنا شده که متناسب با ارزیابی‌های صورت گرفته براساس سهام و سپرده اشخاص تعیین تکلیف صورت گیرد. یعنی مردم بعد از مشخص شدن دارایی و بدهی‌های ۸ تعاونی منحل شده در کاسپین می‌توانند به سود یا زیانشان برسند." او همچنین گفته است: "بانک مرکزی نباید مشکل را به گردن قوه قضائیه، نیروی انتظامی و سایر دستگاهها بیندازد بلکه باید خودش به میدان می‌رفت و مانع از بروز چنین وضعیتی برای موسسه اعتباری کاسپین می‌شد." با افزایش نگرانی‌ سپرده‌گذاران موسسه مالی کاسپین، آنها حتی در نامه‌ای خواستار رسیدگی حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران به این مشکل شده‌اند. 'اعتماد به کاسپین' با پشتوانه مجوز بانک مرکزی اواخر پارسال (۱۳۹۴) چندین تعاونی مالی-اعتباری که در مجموعه‌ای با عنوان "آرمان ایرانیان" فعالیت می‌کردند با دریافت "مجوز رسمی" فعالیت از بانک مرکزی وارد بازار پولی ایران شدند. تعاونی‌های فرشتگان، الزهرای مشهد، حسنات اصفهان، دامداران و کشاورزان کرمانشاه، بدر توس مشهد، پیوند، امید جلین گرگان و عام کشاورزان مازندران ۸ تعاونی بودند که با تغییر نام "آرمان ایرانیان به "کاسپین" تبدیل شدند. مجوز فعالیت کاسپین به این شرط صادر شد که این موسسه بتواند تعاونی‌های زیرمجموعه خود را ساماندهی کند و نقل‌و‌انتقال حساب‌ها و دارایی‌های آنها را انجام دهد و در مجموع تعهدات سپرده‌گذاران انجام شود. صدور مجوز فعالیت بانک کاسپین در اسفند ۹۴ موسسه اعتباری کاسپین موظف شد ارزیابی لازم برای تعیین ارزش و انتقال دارایی‌ها و بدهی‌ها و همچنین برآورد میزان مازاد یا کسری هر یک از تعاونی‌های هشت گانه را انجام دهد. در نهایت با نظارت بانک مرکزی همه تعاونی‌ها با تصمیم سهامداران منحل شدند و در پی آن، مجوز فعالیت موسسه کاسپین توسط بانک مرکزی صادر شد. البته نقل و انتقال دارایی‌ها و بدهی‌ها به معنی شانه خالی کردن تعاونی‌های منحل شده از کسری‌های احتمالی نبود. مسئولیت پاسخگویی به این کسری درقبال سپرده‌های مردم برعهده هیئت‌های تصفیه حساب، سهامداران و مدیران تعاونی‌های منحل شده قرار گرفت. ‌‌‌‌مشکل از آنجا خود را نشان داد که اوضاع تعاونی‌های تحت فعالیت کاسپین چندان مناسب نبود و تعاونی‌ها با کمبود نقدینگی مواجه شدند. نگرانی زمانی اوج گرفت که عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران اعلام کرد که موسسه فرشتگان (زیر مجموعه موسسه کاسپین) ۴۰۰۰ میلیارد تومان کسری و زیان داشته و "نتوانسته از پس پرداخت آن برآید." به گفته ولی‌الله سیف، رئیس بانک مرکزی ایران تنها یک تعاونی از هشت زیر مجموعه موسسه کاسپین به تعهدات مالی خود عمل کرد و "دیگر موسسات قادر به ایفای دستورالعمل بانک مرکزی نشدند." آقای سیف حدود دو ماه پیش در یک برنامه تلویزیونی گفت: "از آن جا که انتقال دارایی‌ها انجام نشده، این موسسه (کاسپین) مسئولیتی در قبال سپرده گذاران ندارد." در شرایط فعلی با توجه به عدم نقل و انتقال کامل دارایی‌ها و نبود نقدینگی، سپرده‌گذاران چاره‌ای جز صبر کردن ندارند. آنچه بیشتر موجب نگرانی مشتریان کاسپین و زیرمجموعه‌های آن شده به تجربه موسساتی نظیر "ثامن‌الحجج" برمی‌گردد. این موسسه البته مجوز بانک مرکزی را نداشت و به دلیل ورشکستگی از مقطعی به بعد نتوانست سود سپرده‌های مشتریانش را پرداخت کند و منحل اعلام شد. سپرده‌گذاران در مجموع فقط توانستند اصل پول خود را طی مراحی پس بگیرند.