حضور ارامنه در سينمای ايران
به مناسبت چهارصدمين سال مهاجرت ارمنيان به ايران و صدمين سال تلاش هنرمندان ارمنی در سينمای ايران، دومين نمايشگاه فصلی موزه سينما با موضوع 'ارامنه و سينمای ايران' با حضور هنرمندان ارمنی، عصر جمعه (9 ژوئيه) در سالن جديد موزه سينما در تهران افتتاح شد.
در عين حال، به همين مناسبت هفته ای نيز تحت عنوان هفته ارامنه در سينمای ايران تعيين شده که هرشب آن به موضوعی اختصاص دارد. شب نخست به ياد کارگردان گرانقدر سينمای ايران، شب ساموئل خاچيکيان نام داشت. برنامه های شب های بعد به اين قرار است: شب آوانس اوهانيان، شب موسيقی فيلم، شب حضور ارامنه در هنرهای ايران، شب فيلم های کوتاه، شب آربی آوانسيان و شب بازيگران ارمنی. در شب افتتاحيه، عزت الله انتظامی، رئيس هيات مديره موزه سينما از ارامنه سينمای ايران ياد کرد و تاريخچه فعاليت هنرمندان ارمنی در سينمای ايران را فهرست وار برشمرد و گفت نخستين سالن سينما به شيوه امروز توسط ژرژ اسماعيلف ساخته شد، نخستين آموزشگاه سينمايی توسط آوانس اوهانيان بنيان گذاشته شد، نخستين فيلم های داستانی آبی و رابی و حاجی آقا آکتور سينما هر دو به کارگردانی آوانس اوهانيان ساخته شد و در رشته های مختلف فنی ديگر از جمله در دوبله، پلاکارد و نشريه های سينمايی ارامنه حضور موثری داشتند. آقای انتظامی سپس به فيلم های پرفروش سينمای ايران اشاره کرد و گفت ساموئل خاچيکيان با فيلم های دختری از شيراز و عقاب ها ، پرفروش ترين فيلم های تاريخ سينما را ساخت و پرده آخر واروژ کريم مسيحی پرافتخارترين فيلم تاريخ جشنواره فيلم فجر بود و بالاخره بنيانگذاران فيلمخانه ملی ايران گورگن گريگوريانس، روبيک منصوری و روبيک زادوريان بودند. در اين مراسم دکتر آيدا هوانسيان رئيس شورای خليفه گری ارامنه ضمن سخنانی گفت در موزه سينمای ايران در خدمت کسانی هستيم که آثار هنری خلق کرده و نام ايران را در صفحه های جهانی به شايستگی مطرح کردند. وی افزود: ارامنه که در پيدايش و پيشرفت سينمای ايران نقش داشتند، جزيی از کل بودند و با همکاری همکاران غير ارمنی خود، ساختند آنچه که بايد می ساختند. سپس بخشی از فيلم در حال ساخت موزه سينما با نام ارامنه و سينمای ايران ، کار آناهيد آباد به نمايش درآمد. در شب ساموئل خاچيکيان به مدت پنجاه دقيقه قسمت هايی از فيلم هايی که او در چهل سال فعاليت سينمايی ساخت، همچنين فيلم خاچيکيان از زبان خاچيکيان که در سال ۷۵ توسط موزه سينما ساخته شد به نمايش درآمد و دکتر پورمراديان، امير قويدل و حسن حسينی صحبت کردند. خاچيکيان در سال ۳۲ و با فيلم بازگشت کار سينمايی خود را آغازکرد. در دهه سی تا اواسط دهه چهل خاچيکيان يکی از بهترين کارگردانان سينمای ايران بود. شهرت او با ساخت فيلم طوفان در شهر ما در سال ۳۷ فزونی يافت و آقای دلهره ايران لقب گرفت. در شب آوانس اوهانيان فيلم صامت حاجی آقا آکتور سينما، دومين فيلم اوهانيانس که خودش نوشتن فيلمنامه، کارگردانی، بازی و تدوين آن را به عهده داشته به همراه تکنوازی پيانو توسط شاهين فرهت، به نمايش درآمد و خسرو دهقان منتقد سينما در باره او سخن گفت و بعد بخش هايی از فيلمی که موزه سينما درباره مزار اوهانيان ساخته، نمايش داده شد. در شب موسيقی فيلم بخش هايی از فيلم هايی که آندره آرزومانيان، لوريس چکناوريان و واروژان موسيقی آنها را ساخته اند، نمايش داده می شود و لوريس چکناواريان و دکتر شاهين فرهت سخن خواهند گفت. در فهرست برنامه، به موسيقی به يادماندنی فيلم بيتا که چکناواريان آن را ساخته اشاره ای نشده است. در شب حضور ارامنه در هنرهای ايران، آيدين آغداشلو سخنرانی خواهد کرد و بخش هايی از مجموعه فيلم های معماری ايران و کليساهای ايران به نمايش درمی آيد. در شب بازيگران ارمنی، پس از صحبت های رضا کيانيان، به مدت پنجاه و پنج دقيقه، قسمت هايی از فيلم هايی که بازيگران ارمنی سينمای ايران آرمان، آپيک يوسفيان، واهان آقاماليان، آنوث، ايرن زازايانس، ماهايا پطروسيان، لرتا، مانوئل ماروتيان، گريگوری مارک، لوريک ميناسيان، هايک، ويکتوريا، آنيک شفراذيان و ويگن در آنها نقش آفرينی کرده اند، نمايش داده خواهد شد. ارامنه، در سينمای ايران و در تمامی مشاغل مربوط به آن هميشه نقشی فعال داشتند. در جلد يک و دو فرهنگ سينمای ايران گرد آوری جمال اميد، اسامی ده ها هنرمند ارمنی فعال در سينما را می توان پيدا کرد. از کسانی که در برنامه های اين مناسبت از آنها نامی برده نشده يا بنا به ملاحظاتی به آنها کم توجهی شده می توان از هراند میاسيان که در سال ۴۹ فيلم متفاوت طلوع را ساخت و از مری آپيک که در فيلم های اسرار گنج دره جنی ، داش آکل و بن بست بازی های خوب و به يادماندنی ارائه کرد و برای بازی در فيلم بن بست جايزه بهترين بازيگر زن را از جشنواره مسکو دريافت کرد، نام برد. اين برنامه ها که با همکاری شورای خليفه گری ارامنه تهران، روزنامه آليک، فيلمخانه ملی ايران، بنياد سينمايی فارابی و موزه سينما برگزار می شود تا بيست و ششم تير (26 ژوئيه) در موزه سينما ادامه خواهد داشت. خدمات