فيلم فضايی، تاجيکستان سال ۲۰۰۶
تصور کنين که يکنفر سوار ماشين زمان بشه برگرده به صد سال پبش و مسير اتفاقات تاريخی رو عوض کنه.
مثلا چوب لای چرخ انقلاب ۵۷ بکنه، يا کاری کنه که کودتای ۲۸ مرداد اتفاق نيافته و يا اينکه نيروهای متفقين از ايران بيرون نرن! ... منظور من از فيلم فضائی تاجيکستان ۲۰۰۶ همينه، اينجا مثل ايران می مونه که يکجور ديگه شده! ايرانی که: جووناش بجای انگليسی، کلمات روسی بين جمله ها می پرونن!ايرانی که: ترافيکی تو خيابونهاش نيست.ايرانی که :خط فارسی نداره. . . . تعداد درختهاش از ساختمانهاش بيشتره.. . . زنهاش بی روسری تو خيابون راه می رن.. . . هواش تميزه ولی زمينش ...اوخ اوخ. ايرانی که دخترها و پسرهاش آزادن که با هم معاشرت کنن ولی خودشون اهلش نيستن! . . . که نه تنها خيابونها، بلکه پياده روها و راه پله های خونه هاش هم چاله چوله داره! و در نهايت تاجيکستان مثل ايرانی می مونه که نفت نداشته و همه چيزش برقيه و برقش هم دائما می ره! صفای مردم تاجيک حرف نداره و دائما خانه دوستان و نا آشناها دعوت بودم. زبان فارسی بعضی ها جوری بود که منو ياد رودکی می انداخت. يا اصلا برعکس. نمی فهميدم که چی می گفتن و با خنده های عصبی از زير گفتگو فرار می کردم مخصوصا با راننده های تاکسی. يک آدم فضائی هم رويت شد. تو اين فيلم فضائی که تعريف کردم خود بنده با اين قيافه و ريخت، آدم فضائی ام! چون سر و ريخت بنده برای مردم آرام تاجيک ترسناک بود تا زيبا. و البته مقصر من نيستم ها! خود بچه های تاجيک سالهای ساله که از بقيه دنيا ( بعلت محدوديتهای شديد رژيم شوروی پيش از استقلال سال ۹۱) جدا بودن و به چيزهای مخصوص خودشون عادت کردن. مد لباس درشهر دوشنبه نود درصد پسرها يک مدل مو دارن " نمره ۲ با چتری". مد لباس پسرها اينجا يکجوره: کت چرمی سياه و زيرش پوليور يقه اسکی کرم رنگ، شلوار جين يا شلوار سياه و کفش پهن سياه. البته بچه های مد روز هم هستن که دست کمی از بچه های خيابون شانزليزه پاريس يا کينگز رود (يکی از شيک ترين محله های لندن) لندن ندارن. مثل اميد، طراح لباس، که با کت خرسی و پيرهن نارنجی تنگ چند تيکه اش يکجور تافته جدا بافته است. گفته می شه که اسم دوشنبه از دوشنبه بازار، روستای بزرگی گرفته شده که الان مرکز شهر دوشنبه حساب می شه. ۸۵ سال قبل دولت تصميم می گيره که چند روستای اطراف اين دوشنبه بازار رو بهم وصل کنه و تشکيل پايتخت بده (چرا که سمرقند و بخارا که پايتختهای اين منطقه بودن در مرزبندی جغرافيائی شوروی سابق به ازبکستان داده شد). گفته می شه که بعد از استقلال تاجيکستان و جدا شدنش از شوروی، ۸۰ درصد مردم شهر دوشنبه که روس بودن به روسيه بر می گردن و مردم روستاهای اطراف به دوشنبه کوچ می کنن.بعد جنگ داخلی شروع می شه و تازه چند ساليه که آرامش برقرار شده. خيلی از تاجيکها می گن که مردم روستا فرهنگ روستا رو با خودشون به اين شهر آوردن و برای همينه که پدر و مادرهای شهر دوشنبه سختگيرن! در ضمن می گن نا امنی های دوران جنگ داخلی هم بهانه دست والدين داده که نگذارن دخترهاشون ديرتر از ساعت ۹ خونه برن! ولی شرايط آهسته آهسته داره عوض می شه، بچه های جوون دارن هويت جديدی رو بوجود ميارن. خيلی ها می گن که ديرتر ازدواج خواهند کرد يا اصلا خيال ازدواج ندارن. حالا بايد صبرکرد و ديد که آينده بطرف ماهواره اسپوتنيک می ره يا طرف "مهمونی های زنونه مردونه." درمقاله بعدی با جمعی از بچه های دانشجوی رشته روزنامه نگاری تاجیکستان در اینباره حرف می زنیم. فعلابهزاد درتاجیکستان خدمات