یک دانشجوی ایرانی از فرودگاه دیترویت آمریکا اخراج شد
ماموران اداره مرزبانی و گمرک فرودگاه دیترویت در ایالت میشیگان آمریکا علیرضا یزدانی اسفیدواجانی، دانشجوی دوره دکترای دانشگاه ایالتی میشیگان که روز یکشنبه وارد این فرودگاه شده بود را عصر دوشنبه، ۲۷ ژانویه، با پروازی به فرانکفورت فرستادند تا از آنجا به ایران بازگردانده شود.
علیرضا یزدانی کارشناس ارشد مهندسی برنامه‌ریزی حمل و نقل از دانشکده عمران دانشگاه شریف ایران است و می‌گوید برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری از دانشگاه ایالتی میشیگان پذیرش داشته است اداره مرزبانی و گمرک فرودگاه دیترویت علت اخراج آقای یزدانی را "غیرقابل پذیرش" بودن درخواست ورود او به خاک آمریکا عنوان کرده‌اند. آقای یزدانی که دانش‌آموخته کارشناسی ارشد از دانشگاه شریف ایران بود برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری در دانشگاه ایالتی میشیگان در شهر ایست لنسینگ میشیگان پذیرش و بر همین اساس ویزای دانشجویی گرفته بود. با وجود این، در بیانیه اداره مرزبانی و گمرک فرودگاه دیترویت آمده که "صدور ویزا یا درخواست صدور عدم نیاز به ویزا تضمین‌کننده اجازه ورود به خاک آمریکا نیست. اداره مرزبانی و گمرک آمریکا علاوه بر اعمال قوانین مهاجرت و گمرکات، مسئول اجرای حدود ۴۰۰ قانون دیگر که از سوی ۴۰ نهاد دولتی دیگر صادر شده هم هستند. آنها هر روز مسئول کنترل حدود ۱ میلیون مسافر متقاضی ورود به خاک آمریکا هستند که از میان آنها به طور متوسط ۷۹۰ نفر هر روز از اجازه ورود به خاک آمریکا منع می‌شوند." افزایش اخراج داشنجویان ایرانی در چند ماه گذشته که حدود نیمی از آنها از فرودگاه لوگان شهر بوستون بوده، توجه رسانه‌ها، مقام‌های سیاسی و فعالان حقوق مدنی را به خود جلب کرده است. بیشتر بخوانید روز دوشنبه، ۲۷ ژانویه، و پس از آن که گزارش شد شب گذشته علیرضا یزدانی توسط ماموران فرودگاه متوقف و شب یکشنبه را در بازداشتگاه سپری کرده است چند معترض در برابر فرودگاه شهر دیترویت تجمع کردند و خواستار جلوگیری از اخراج او شدند. آقای یزدانی گفته در زمان بازداشت موقت اجازه یافته با وکلا در این باره مشورت کند. همچنین گزارش شد که وکلا برای تعلیق اخراج او به دادگاه فدرال ایالت میشیگان رجوع کرده‌اند. او گفته ماموران اداره مرزبانی دلیل رد تقاضایش را به او نگفته‌اند و در نهایت او پذیرفته که تقاضای ورودش را پس بگیرد. حدود ساعت ۴ عصر روز دوشنبه گزارش شد که این دانشجوی ایرانی با پروازی به مقصد فرانکفورت از خاک آمریکا اخراج شده تا از آنجا هم به ایران بازگردانده شود. غزال مهرانی یکی از دو وکیل ملاقات‌کننده با این دانشجوی ایرانی به بی‌بی‌سی فارسی گفت: " حدود یک ساعت با علیرضا ملاقات کردیم. در حالی که شب قبلش به مدت شش ساعت بدون حضور وکیل مورد بازجویی شدید و فشار از طرف ماموران مرزبانی قرار گرفته بود. آنها اصرار می‌ورزیدند که علیرضا ادعاهای بی‌اساس آنها را بپذیرد. سئوالاتی که از او شده بود کمابیش مانند سایر افراد بود مثلا سئوالاتی از قبیل این که آیا فامیلی در نیروهای امنیتی (ایران) دارد یا چرا فلان اپلیکیشن را در موبایلش ندارد! علیرضا واقعا نمی‌دانسته چه طور باید پاسخ بدهد و مستاصل شده بود." خانم مهرانی همچنین گفته از آنجا که آقای یزدانی پس از متوقف شدن و چند ساعت پرس و جو از سوی ماموران فرودگاه دیترویت درخواست ورود خود را پس گرفته است، روند حقوقی برای توقف اخراج او بسیار مشکل شده بوده است. "او بدون این‌که دقیقا بداند چه چیزی را جلویش گذاشته‌اند فرم "باز پس گرفتن تقاضای ورود آمریکا" را امضا کرده بود. این کار ما برای متوقف کردن روند اخراجش را بسیار مشکل کرد... باید قبول کرد برای فردی که تمام زندگی‌اش را به درس و تحصیل پرداخته خیلی سخت است که حتی یک ساعت در بازداشت‌گاه به بسر ببرد. او (علیرضا یزدانی) فقط مکررا به ما می‌گفت که اگر قرار باشد یک شب دیگر اینجا بمانم حاضر نیستم هیچ اقدام قانونی انجام دهم و می‌خواهم فقط به ایران برگردم." هفته گذشته هم اخراج یک دانشجوی دیگر از فرودگاه لوگان شهر بوستون با واکنش رسانه‌ها و نمایندگان ایالت ماساچوست در کنگره روبرو شد. وزارت‌خارجه ایران در واکنش به این گزارش‌ها اخراج دانشجویان ایرانی از فرودگاه‌های آمریکا را "غیرقانونی و نژادپرستانه" خوانده است اما از اقدامات حقوقی و دیپلماتیک خود در این باره چیزی نگفته است. روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز روز یکشنبه، ۲۶ ژانویه، در گزارشی مفصل با برخی از اخراج‌شدگان و دلایلی که برای بازگردانده شدن آنها مطرح شده گفتگو کرده بود. بیشتر بخوانید به نوشته روزنامه نیویورک‌تایمز "بیش‌تر این دانشجویان" ایرانی می‌گویند که از دلیل جلوگیری از ورودشان به خاک آمریکا، مطلع نشده‌اند. برخی از این افراد نخواسته‌اند که نام خانوادگی‌شان فاش شود. مقامات اداره حفاظت مرز و گمرک آمریکا در بیانیه‌ای گفته که دلیل جلوگیری از ورود دارندگان روادید به خاک آمریکا شامل مسایل بهداشتی، جرایم و نگرانی‌های امنیتی است. در تمامی این موارد، متقاضی باید خلاف آن را اثبات کند. محمد ۳۰ ساله ششم اکتبر سال گذشته از فرودگاه بین‌المللی لوگان بوستون بازگردانده شد. او از آوریل ۲۰۱۹ دانشجوی نورث‌ایسترن تحصیل می‌کرد و بارها در مرز آمریکا و کانادا تردد کرده بود. با این حال پس از شرکت در کنفرانسی در پاریس اجازه ورود به آمریکا نیافت. او به نیویورک‌تایمز گفته که تا بازگشت به پاریس تلفن همراه و گذرنامه‌اش به او تحویل داده نشده است. امین ۳۴ ساله، دانشجوی مقطع دکترای دانشگاه فلوریدا اول ژانویه از فرودگاه هارتس‌فیلد جکسون در آتلانتا اخراج شده است. او به این روزنامه انگلیسی زبان منتقد دولت آمریکا گفته افسران مرزبانی می‌خواستند بدانند که چرا نشانی ایمیل دانشکده سابق و یک تحقیق قدیمی‌اش در فرم تقاضای روادید او نیامده است. حمید ۲۲ ساله که هشت ماه در انتظار صدور روادید بوده، پس از ورود به شیکاگو ۱۹ ساعت در بازداشتگاه بود. او روز ۱۱ ژانویه از فرودگاه بین‌المللی شیکاگو اخراج شد. حمید به نیویورک‌تایمز گفته که از عقایدش درباره رویدادهای سیاسی در ایران با او پرسش‌هایی مطرح شده است. ریحانه امامی، ۳۵ ساله که هجدهم سپتامبر از فرودگاه لوگان بازگردانده شد، نیز گفته که در مصاحبه‌ای که ۹ ساعت به طول انجامیده، از او درباره حوادثی مانند حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی سوال شده است. در گزارشی که روزنامه نیویورک‌تایمز منتشر کرده، از ایرانیان دیگری هم تجربه‌هایی مشابه نقل شده و بر بدرفتاری افسران مرزبانی فرودگاه‌ها تاکید شده است. در این گزارش پرسشی از پیشینه اخراج شدگان یا وابستگی سیاسی آنان مطرح نشده است. ان‌بی‌سی گزارش داده که مقام‌های اداره مرزبانی و گمرک از جزییات دلیل اخراج شهاب دهقانی، یکی از این دانشحویان مطلع بوده‌اند و به خبرنگاران این رسانه گفته‌اند که افسران مستقر در مبادی ورودی در مواردی - از جمله این مورد - کسانی را که ارتباط خانوادگی با اعضای سازمان‌هایی دارند که دولت آمریکا آنها را "تروریستی" شناسایی کرده از ورود به خاک آمریکا منع می‌کنند. اخراج شماری از دانشجویان ایرانی ازفرودگاه‌های آمریکا همزمان با افزایش تنش میان ایران و آمریکا است و در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های بسیاری برانگیخته است. کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی به دو گروه موافق و مخالف تقسیم شده‌اند. گروهی که مخالف هستند می‌گویند که این دانشجویان از حق سفر و اقامت محروم شده‌اند و دولت دونالد ترامپ را سرزنش می‌کنند. در همین حال گروه دیگر، بر این باورند که آمریکا بر اساس حفاظت از مرزهایش افرادی را که وابستگی سیاسی در ایران دارند به خاک خود راه نداده است. روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب و در پی اشغال سفارت ایالات متحده در تهران قطع شد. در این سال‌ها شمار قابل توجهی از ایرانیان به آمریکا مهاجرت کرده‌اند. در همین حال صدور روادید برای اتباع ایالات متحده آمریکا از سوی ایران از موارد نادر به شمار می‌رود. تعدادی از شهروندان ایالات متحده آمریکا از جمله باقر و سیامک نمازی در ایران زندانی هستند. همچنین رابرت لوینسون، مأمور پیشین اف‌بی‌آی ۱۲ سال پیش در ایران مفقود شد.