کمبود برق در شمال افغانستان؛ مردم در انتظار نیروگاه‌های گازی
براساس اعلام ریاست شرکت ملی برق افغانستان در شمال این کشور، شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ که بیشتر برق وارداتی از این مسیر می گذرد، با کمبود حدود ۱۰۰ مگاوات برق مواجه است.
مردم بلخ در انتظار آغاز کار نیروگاه‌های گازی خطوط اصلی انتقال برق وارداتی کشور ازبکستان از ولایت بلخ گذشته و به شهرهای غزنی و گردیز، مرکز ولایت پکتیا در جنوب شرق افغانستان می‌رسد. به گفته شرکت برشنا شهر مزارشریف این ولایت اکنون ۵۰ میگاوات برق دارد و به حدود ۱۰۰ مگاوات دیگر نیاز دارد. برای رفع کمبود برق در شمال افغانستان دو سال قبل دولت افغانستان دو طرح بزرگ تولید برق از گاز را آغاز کرد. یکی از این طرح‌ها با هزینه ۷۵ میلیون دلار با شرکت خصوصی غضنفر به امضا رسید که با تکمیل این نیروگاه گازی ۵۰ میگاوات برق تولید خواهد شد. تفاهمنامه ایجاد یک نیروگاه گازی دیگر نیز میان شرکت خصوصی بیات گروپ و وزارت انرژی امضا شده که این نیروگا نیز قادر به تولید ۵۲ میگاوات برق است. اکنون مسئولین شرکت برشنا می‌گویند که این پروژه‌ها تا کمتر از یکسال دیگر فعال خواهند شد، با فعال شدن آن بلخ در تولید برق به خودکفای می‌رسد. اکنون شهریان شهر مزارشریف با رسیدن فصل سرما کمبود انرژی برق خود را با ژنراتور تامین می‌کند. ریاست برشنا در بلخ می‌گوید که فقط ۵۰ مگاوات برق شهر، از برق وارداتی کشورازبکستان تامین می‌شود. این ریاست نیاز اصلی شهر مزار را ۱۵۰ مگاوات اعلام کرد. سید روح الله روحانی، معاون تجارتی شرکت برشنا می‌گوید که کمتر از یکسال دیگر ۱۵۰ میگاوات برق توسط بخش خصوصی تولید می‌شود بلخ ولایتی بدون نیروگاه تولید برق ولایت بلخ هیج نیروگاه تولید برق ندارد. مردم شهر با برق وارداتی از ازبکستان و تاجیکستان خانه‌های خود را روشن می‌کنند. شهر مزار شریف یکی از مهمترین مراکز صنعتی و تجارتی افغانستان بحساب می‌آید. کارخانه‌های شهر اکنون برای ادامه فعالیت با مشکل تامین برق مواجه هستند. با طلوع آفتاب، صدای ژنراتورهای خرد و بزرگ در کنار و گوشه شهر به صدا می‌آیند. مراکز تجارتی، خرید و فروش بیشتر نیروی برق خود را از همین ژنراتورها می‌گیرند. براساس اعلام مسئولین درسال ۲۰۰۴ میلادی فقط ۱۷ کارخانه تولیدی در شهر مزارشریف فعال بودند ولی اتاق صنایع بلخ می‌گوید که اکنون نزدیک به ۵۷۰ کارخانه تولیدی در این ولایت فعالیت دارند. ادامه فعالیت‌های صنعتی و بازرگانی در ولایت بلخ اکنون به آغاز فعالیت دو نیروگاه بزرگ گازی وابسته است. طرح‌های که قرار است با کمک بانک جهانی چرخ صنعت را در این شهر بچرخش درآورد و خانه‌های مردم را روشن کند. تا شش ماه دیگر فعالیت نیروگاه گازی آغاز می‌شود سید روح الله روحانی، معاون تجارتی شرکت برشنا در ولایت بلخ انتظار دارد که کمتر از یکسال دیگر ۱۵۰ مگاوات برق توسط بخش خصوصی تولید شود. او گفت که قرار است تا شش ماه آینده تولید برق توسط نیروگاه غضنفر گروپ آغاز شود. به گفته او نیروگاه گازی تولید برق شبرغان نیز شاید تا هشت ماه دیگر به تولید برق آغاز کند. آقای روشن زاده می‌گوید که کمبود انرژی سبب شده که شماری از کارخانه‌ها بسته شوند سید طاهر روشن زاده، رئیس اتاق صنایع و معادن ولایت بلخ به بی‌بی‌سی گفت که دو پارک صنعتی در بلخ به ۱۱۰ میگاوات برق ضرورت دارد. به گفته او دولت اکنون قادر است تنها ۳۰ تا ۴۰ میگاوات برق برای این پارک‌ها فراهم کند، او مدعی است که تولیدات کارخانه‌های مزار ۲۵ درصد نیاز مردم بلخ به مواد غذایی، پوشاک و مواد ساختمانی را مرفوع می‌کند. کارخانه‌های که چشم انتظار تولید برق هستند آقای روشن زاده می‌گوید که کمبود انرژی سبب شده که شماری از کارخانه‌ها بسته شوند. او گفت که قطع برق باعث می‌شود که یک کارخانه برای بیشتر از ۴ ساعت فعالیت تولیدش متوقف شود و کارخانه داران با این کار متضرر می‌شوند. از سال ۲۰۰۳ تاکنون کشور آلمان ۲۰ میلیون یور و دولت افغانستان ۱۰ میلیون یورو برای نوسازی شبکه برق در بلخ هزینه کرده‌اند. به گفته ریاست برشنا در ولایت بلخ هم اکنون ۶۰ درصد شبکه برق شهر مزارشریف و شماری از ولسوالی‌ها بازسازی شده است. برق در ولایت بلخ گرانتر از کابل پایتخت افغانستان است، یک کیلووات برق در این شهر شش و نیم افغانی قیمت دارد.