مهدی قدیانلو؛ نقاشی روی دیوارهای تهران تا لندن
نسل ما در تهران در کنار نقاشی های بزرگ دیواری شعاری درباره انقلاب و جنگ و استکبار بزرگ شد؛ نقاشی هایی که تنها با مقاصد تبلیغی بر روی دیوارها خلق شده بودند و غالباً کمترین نسبت را هم با هنر داشتند.
امروز اما نقاشی های دیواری تهران ظاهراً شکل دیگری به خود گرفته است: بیش از صد نقاشی بزرگ سوررئال اثر نقاش جوان، مهدی قدیانلو، شکل تازه ای از نقاشی های دیواری در تهران را ارائه می کند که این روزها توجه رسانه های جهانی را هم به خود جلب کرده است. اتومبیل هایی در کنار ابرها در حال حرکت اند، دایره های غریبی که بعدهای مختلفی دارند و تماشاگر را به درون خود دعوت می کنند، دوچرخه سوارانی که روی دیوار حرکت می کنند و آسمان های آبی با تکه های سفید ابر، نوید دنیای دیگری را در نقاشی های قدیانلو می دهند که برای یک اهل هنر، نمایش نوعی تاثیرپذیری از نقاش بی نظیر بلژیکی، رنه ماگریت، هم هست. قدیانلو کار بر روی دیوارهای بزرگ تهران را نه سال پیش آغاز کرد و این آثار چهار سال قبل متوقف شدند. خودش می گوید رسانه ها دیر به این نقاشی ها توجه کردند. تلویزیون سی ان ان به تازگی گزارشی درباره این نقاشی ها پخش کرده است. ببینید: گزارش تلویزیون بی بی سی فارسی از نمایشگاه مهدی قدیانلو در لندن او درباره آغاز کارش بر دیوارهای تهران می گوید: "حدود ده سال پیش اداره ای تشکیل شد در سازمان زیباسازی و فراخوان هایی منتشر کردند در نشریات و از هنرمندان برای زیباسازی تهران دعوت به همکاری کردند. مدیر وقت اداره نقاشی دیواری، محمود شعیبی که کارشناس ارشد هنر است، از مدیران هنری متخصصی بود که برنامه جالبی برای زیباسازی تهران داشت. اکثر کارهای من در دوران مدیریت ایشان اجرا شد. از آنجایی که من هم تازه از دانشکده هنرهای زیبا فارغ التحصیل شده بودم علاقه مند بودم که در کنار نقاشی های خودم و فضای شحصی کارهایم، نقاشی در شهر و فضای بزرگ را تجربه کنم." قدیانلو معتقد است که پیش از نقاشی های او، آثار هنری تزئینی زیادی در تهران وجود داشت اما چون شهر خیلی بزرگ است، دیده نمی شدند. او کارهایش را ادامه آن رویکرد می داند که با استقبال مردم و مسئولان روبرو شده است: "سعی من در کارهای شهری این بود تا فضاسازی هایی را در نقاشی هایم انجام دهم که برای مردم جالب باشد و مردم با دیدن آنها تخیلات و داستان های خودشان را در ذهن شان شروع کنند." گالری هوارد گریفین در شرق لندن به تازگی میزبان آثار مهدی قدیانلو بود؛ آثاری که با همان سبک و سیاق این بار بر روی بوم های کوچک خلق شده اند. قدیانلو می گوید:"من نقاشی خوانده بودم و از قبل هم کارهای کوچکی برای خودم بر روی بوم انجام می دادم و فضاسازی هایم را بر روی ابعاد کوچک تجربه می کردم. با توجه به این که از چهار سال پیش احساس کردم در کارهای شخصی ام رویکرد فلسفی و بعضی وقت ها تیره وجود دارد و مناسب شهر و مخاطب عام نیست و شاید تاثیر منفی روی آنها بگذارد، نقاشی روی بوم را جدی تر ادامه دادم و فقط تجربه می کردم و ابتدا قصد نمایش شان را نداشتم." "در کارهای شهری همیشه به مخاطب و حسی که ممکن است پیدا کند به طور وسواسی فکر می کنم و احساس مسئولیت می کنم نسبت به مخاطبم. اما روی بوم این طور نیست. این به نظرم می تواند یکی از تفاوت های اساسی نقاشی دیواری - که مخاطب در راس هرم است- باشد با نقاشی روی بوم." ریچارد هوارد گریفین، مدیر گالری، می گوید: "تخیل سوررئالیستی قدیانلو برای من نوعی بازبینی در شرایط زیستن و مفهوم زندگی است با تمی جهانی درباره امید، آینده نگری، از دست دادن و غم. آثار او به شدت مینیمال هستند و در ترکیب بندی شان نوعی سکوت حکمفرماست." مدیر گالری می گوید تمام آثار این نمایشگاه پیش از افتتاح به فروش رفته اند و به زودی نمایشگاه دیگری از آثار او در شعبه لس آنجلس همین گالری برپا خواهد شد. قدیانلو که یک اثر دیواری هم بر روی دیوارهای شرق لندن- که به نوعی یکی از مراکز اصلی نقاشی دیواری در جهان محسوب می شود- خلق کرده، آن را هم در ادامه نقاشی های داخل نمایشگاه می داند. او درباره سفر خود به لندن می گوید: "سفر من به لندن تجربه جالبی بود. آشنایی با هنرمندانی که از قبل کارهایشان را دیده بودم. دیدن و نقاشی کردن در یکی از محلاتی در لندن که یکی از پایتخت های هنر خیابانی دنیاست برایم جالب بود. اما در کل با توجه به واکنش مردم و هنرمندان به کارها بیش از پیش برای من روشن شد که مردم، منظورم انسان ها در همه جای کره زمین، علاقه ها، ترس ها و اضطراب ها و احساسات مشترکی دارند."