مطبوعات و قوميتها؛ حرکت اعتراضی اين بار در لرستان
شهر خرم آباد، مرکز استان لرستان در غرب ايران بار ديگر صحنه تجمع گروهی از دانشجويان شد که به آنچه توهين به قوم لر در برخی نشريات می دانند اعتراض داشتند.
سه شنبه گذشته (28 نوامبر) در مقابل استانداری و فردای آن روز در محله موسوم به سبزه ميدان خرم آباد نيز تجمعات مشابهی برگزار شده بود که به گفته منابع محلی، شرکت کنندگان آنها را عمدتاً دانشجويان تشکيلی می دادند. روز سه شنبه هيئت نظارت بر مطبوعات رأی به توقيف مجله سپاس داد و ظرف کمتر از يک روز، حسين سعيدی پور مديرمسئول اين مجله به اتهام چاپ مطالب توهين آميز و تفرقه افکن بازداشت شد. آن گونه که در گزارشها آمده، يکی از دانشجويان معترض طی سخنانی در تجمع اعتراضی اخير که در دانشگاه لرستان برگزار شده گفته است: "اولين آثار تمدنی يافت شده در جهان مربوط به لرهاست ... ولی متأسفانه در عصر جهانی شدن شاهد مطرح شدن مسائلی از جمله توهين به يکی از بزرگترين و متمدن ترين اقوام هستيم". دادسرا و شورای تأمين لرستان با صدور اطلاعيه های جداگانه ای مجله سپاس را محکوم کرده اند و استاندار لرستان اعلام کرده است که با اينکه مسئولان نشريه سپاس اقدام به عذرخواهی کرده اند، شورای تأمين استان اين عذرخواهی را نمی‌ پذيرد و "تصميمات قاطعتری" اتخاذ کرده ‌است. چند تن از نمايندگان مناطق لر نشين ايران نيز نسبت به نشريه سپاس موضعگيری کرده و در اين زمينه به وزير ارشاد تذکر داده اند. آنچه چنين واکنشهايی در لرستان برانگيخته و به توقيف يک نشريه و زندانی شدن مديرمسئول آن انجاميده، پشت سر هم قرار گرفتن واژه "لر" با کلمه ديگری در جدول کلمات متقاطع مجله است. آن گونه که روزنامه نگاران می گويند، مجله سپاس نشريه ای جدی به شمار نمی رود و تيراژ خيلی کمی دارد. جدولی که در لرستان اعتراض برانگيز شده، بيش از سه ماه پيش در مجله سپاس چاپ شده و آن گونه که مسئولان استان می گويند، پس از سه ماه به دست دانشجويی غيربومی به لرستان برده و منتشر شده و چنين واکنشهايی برانگيخته است. عيسی سحرخيز، عضو شورای مرکزی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات، اين موضوع را که مجله سپاس به عمد دست به انتشار مطلبی زده باشد که در آن توهينی نسبت به قوميتها صورت بگيرد رد می کند و می گويد مجله سپاس به گروهی از نشريات تعلق دارد که برای اينکه خود را درگير مسائل سياسی و اجتماعی نکنند به کم خطرترين نوع فعاليتهای مطبوعاتی رو می آورند، بنابراين دليلی ندارد که دست به تحريک حساسيتهای قومی بزنند. از سوی ديگر، رضا خرم آبادی، روزنامه نگار محلی در لرستان می گويد صرفاً چاپ دو کلمه در جدول کلمات متقاطع مجله سپاس نبوده که به حرکتهای اعتراضی ميان لرها انجاميده، بلکه اين موضوع از سويی حاصل انباشت ناراضيتيهای قومی است و از سوی ديگر، حاصل تکرار چاپ مطالبی است که برخی از لرها آن را اهانت آميز دانسته اند. آقای خرم آبادی به کاريکاتورهايی اشاره می کند که چند ماه پيش در نشريات کيهان کاريکاتور و دختران به چاپ رسيد و می گويد شماری از نخبگان لر آن کاريکاتورها را توهين آميز تلقی کردند و دست به اعتراضاتی زدند که عمدتاً جنبه قلمی داشت اما اين بار با مطرح شدن موضوع مجله سپاس، اعتراض در سطح گسترده ای مطرح شد و به تجمع و تحصن انجاميد. بهار گذشته نيز چاپ کاريکاتوری در هفته نامه ايران جمعه که بسياری از ترک زبانان ايران آن را توهين به خود تلقی کردند به تظاهراتی پردامنه در آذربايجان انجاميد که قربانيانی نيز برجای گذاشت. عيسی سحرخيز که خود از مقامات دولتی مسئول در زمينه مطبوعات بوده، برانگيختن حساسيت قوميتها به برخی مطالبی که در نشريات به چاپ می رسد را ناشی از "بازيهای پشت پرده سياسی" می داند و می گويد جريانی که عليه روزنامه ايران به راه افتاد نيز برنامه ای بود که افرادی خاص برای تغيير مديران و دبيران اين روزنامه و هماهنگ ساختن خط مشی اين روزنامه با اهداف سياسی خود پياده کردند. به گفته آقای سحرخيز، مردمانی همچون قوميتها که حس تحريک پذيری بيشتری دارند، بيش از ديگر افراد جامعه ايران مورد "استفاده" جريانهايی قرار می گيرند که اهداف سياسی دنبال می کنند. مقامات جمهوری اسلامی نيز بر اين باورند که تحريک حساسيتهای قومی در ايران را جرياناتی سياسی و به شيوه ای سازمانيافته پيگيری می کنند اما به عقيده آنان، اين جريانات از خارج از ايران هدايت می شوند. رضا خرم آبادی که از نويسندگان سايت اينترنتی "لور" است می گويد به عقيده او نيز، تحريک احساسات قومی در اين استان بی ارتباط با مسائل پشت پرده سياسی نيست اما در عين حال خاطر نشان می سازد که بتازگی قوميتهای ايرانی روی نام و اعتبار و تبار خود حساس شده اند و با پيش زمينه هايی که در ارتباط با پايمال شدن حقوق قوميتها وجود دارد، چاپ مطالبی که به نحوی حساسيت برانگيز باشد بهانه ای برای برانگيختن واکنش تند آنان می شود. او در مورد حرکت اعتراضی اخير در لرستان می گويد: "در سطح لرها اين اعتراضات در سطح نخبگان و دانشجويان است و نمی توان گفت که مردم دارند حرکت تندی انجام می دهند که فاجعه به پا کنند، نه اين طور نيست، مردم می خواهند اين را بگويند که ما احترام متقابل می خواهيم". خدمات