عطاء اْلله مهاجرانی: زمان سانسور سر آمده است
در هيجدهمين نمايشگاه بين المللی تهران بيش از ۲۲۰ هزار عنوان کتاب بوسيله ناشران ايرانی، در کنار آثار ناشران خارجی به مخاطبان عرضه شد.
اما آن چه بيش از هر چيز در يکی دو سال گذشته بر صنعت نشر و کتاب ايران سايه افکنده، تغييراتی است که در حيطه های مختلف، بويژه در زمينه واگذاری امور اجرايی نمايشگاه به خود ناشران و نيز سانسور آثار نويسندگان به وجود آمده تا آن جا که حتی در جريان نمايشگاه، بعضی آثار منتشر شده دارای مجوز و حتی کتاب های چاپ مجدد شده، جمع آوری شد و مخاطبان نتوانستند به اين کتاب ها دسترسی پيدا کنند. در عين حال عرضه کتاب های عامه پسند به بازار همچنان ادامه يافت. اين در حالی است که تا يک دهه پيش اين کتاب ها کمتر مجالی برای خودنمايی در بازارهای کتاب می يافت. در اين خصوص بخش فارسی بی بی سی با عطاء الله مهاجرانی وزير سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی که به جرگه ناشران و نويسندگان درآمده و امسال تازه ترين کتابش به نام ميناگران در نمايشگاه کتاب عرضه شد، گفتگو کرد. آقای مهاجرانی در پاسخ به سئوالی که آيا در زمان وزارتش تلاشی در حذف و يا کاهش نظارت و سانسور بر نشر کتاب شده، پاسخ داد: "زمانی که به ارشاد رفتم متوجه شدم که آثار برخی از نويسندگان و شاعران ايرانی مطلقا سانسور می شود. برای مثال کارهای محمود دولت آبادی، هوشنگ گلشيری و احمد شاملو همواره برای نشر دچار مشکل می شدند و تا مدتها اجازه نشر تمام و يا برخی از آثار اين نويسندگان صادر نمی شد که در طول وزارت من در ارشاد اين مشکلات رفع شد." آقای مهاجرانی افزود: "در مقطعی که من ارشاد بودم سعی شد که نظارت بر چاپ کتابها را بر عهده خود ناشران بگذاريم، خود ناشر شرايط چاپ کتاب را بسنجد و پس از چاپ ناشر مدافع کتاب باشد. استدلال ما اين بود که صنعت نشر کتاب حساس تر از انتشار روزنامه نيست. زيرا روزنامه نگاران مطلقا سانسور نمی شوند. به اين منظور که مدير مسئول هر مطلبی را که بخواهد می تواند چاپ و منتشر کند و اين مدير مسئول است که پاسخگو خواهد بود. اما در آن زمان برخی از ناشران با من تماس گرفتند و گفتند که ممکن است در معرض فشار و پرس وجوهای قضايی قرار گيرند و اگر ارشاد اين مجوز را به آنها ندهند، شخصا در مقابل فشارهای قضايی قرار گيرند و امکان دفاع از کتابهايشان از آنها سلب شود." آقای مهاجرانی معتقد است که عمر سانسور به دليل امکانات ارتباطاتی که در حال حاضر وجود دارد سر آمده است و تلاشی که در زمينه اعمال سانسور صورت می گيرد به ثمر نخواهد رسيد. آقای مهاجرانی از رمان شوخی نوشته ميلان کوندرا نويسيده چک تبار مثال می زند که فصلی از آن به دليل داشتن نکات "غير اخلاقی" در ايران حذف شد. اما بخش حذف شده با ترجمه خوبی در سايتهای اينترنتی منتشر شد و مردم امکان خواندن آن را پيدا کردند. خدمات