گسترش همکاریهای گازی ایران و ترکیه
به رغم مخالفت آمریکا، "حلمی گولر" وزیر انرژی ترکیه برای گفتگو در زمینه گسترش همکاری ها در زمینه تولید و صادرات گاز وارد تهران شده است.
سفر آقای گولر برای پیگیری اجرای توافقنامه ای انجام می شود که ایران و ترکیه در روز چهاردهم ژوئیه ماه گذشته میلادی در آنکارا امضا کردند. در این توافقنامه، ترکیه توافق کرده ایران بخشی از گاز خود را از طریق ترکیه به اروپا صادر کند و ترکیه نیز در قبال آن در اجرای سه طرح میدان گازی پارس جنوبی مشارکت کند. حجت الله غنیمی فرد مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران گفته است که توسعه سه فاز پارس جنوبی مهمترین موضوع مذاکره با وزیر انرژی ترکیه است. به گفته آقای غنیمی فرد، بر اساس توافقنامه امضا شده، توسعه فازهای 22، 23 و 24 پارس جنوبی به ترکیه واگذار می شود. بر اساس این توافقنامه، همچنین ترکیه توافق کرده که گاز ترکمنستان از طریق خاک ایران و ترکیه به اروپا برسد. این توافقنامه به امضای کاظم وزیری هامانه وزیر سابق نفت ایران و حلمی گولر وزیر انرژی ترکیه رسیده بود اما اکنون آقای وزیری هامانه از سمتش بر کنار شده و غلامحسین نوذری مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران به عنوان سرپرست وزارت نفت را اداره می کند. مخالفت آمریکا آمریکا با تفاهم نامه امضا شده بین ایران و ترکیه برای همکاری در زمینه انرژی، مخالفت کرده ولی مقامات ترکیه ای می گویند که این همکاری به نفع منافع ترکیه است. رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه در واکنش به مخالفت آمریکا با همکاری گازی بین ایران و ترکیه گفته بود که این کشور منافع خود را در این همکاری در نظر گرفته و آمریکا باید در موضع خود تجدید نظر کند. آقای اردوغان در باره دلایل ترکیه برای همکاری با ایران گفته بود که "ما بخشی از نفت خود را از خارج وارد می کنیم و تلاش داریم هزینه واردات انرژی خود را پایین بیاوریم." به گفته نخست وزیر ترکیه، "بالاخره آمریکا در این زمینه ترکیه را درک خواهد کرد." ایالات متحده به دنبال اعمال تحریم های گسترده تر علیه ایران برسر برنامه های هسته ای این کشور است و مخالف گسترش روابط تجاری و سرمایه گذاری دیگر کشورها با ایران است. همکاری گازی ایران همچنین در سال 1996 قراردادی با ترکیه برای صادرات گاز به آن کشور امضا کرده و صادرات گاز ایران از سال 2001 آغاز شده است. در چند سال گذشته صادرات گاز ایران به ترکیه بارها به خصوص در فصل زمستان قطع شده و علت اصلی آن افت فشار گاز بوده است. در شرایط فعلی ایران گاز چندانی برای صادرات ندارد و امیدوار است با توسعه میدان گازی پارس جنوبی بتواند بخشی از تولیدات آن را به خارج صادر کند. سالهاست که ایران با هند و پاکستان سرگرم مذاکره است تا به آن دو کشور گاز صادر کند اما تاکنون این مذاکرات به قرارداد منجر نشده است و پیش بینی می شود با اجرای توافقنامه ایران وترکیه، طرح خط لوله صادراتی گاز ایران به هند و پاکستان موسوم به "خط لوله صلح" در حاشیه قرار بگیرد. محور توافقنامه امضا شده بین ایران و ترکیه میدان گازی پارس جنوبی است که هم گاز تولیدی از این میدان برای صادرات در نظر گرفته شده و هم ترکیه در ساخت سه فاز این میدان مشارکت خواهد کرد. ميدان گازی پارس جنوبی با ذخيره چهارده تريليون مترمکعب گاز، بزرگترين ميدان گازی ايران است که هشت درصد ذخاير شناخته شده گاز جهان و پنجاه درصد ذخاير گاز ايران را در خود جای داده است. در اجرای ده فاز اول اين پروژه عظيم که بيشتر از ۲۵ ميليارد دلار در آن سرمايه گذاری شده، شرکت های خارجی و موسسات مالی بين المللی همکاری و مشارکت داشته اند. اما چهارده فاز اين طرح هنوز در مراحل اوليه قرار دارد و ايران برای جذب شرکای تازه و تامين منابع مالی با مشکلاتی مواجه شده و موسسات مالی خارجی به دلیل بن بست موجود بر سر پرونده هسته ای ایران و احتمال گسترش تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، از همکاری با ایران امتناع می کنند. به نظر می رسد ایران علاقمند اجرای توافقنامه صادرات گاز به اروپاست و ترکیه نیز مشتاقانه می کوشد از امتیاز مشارکت در میدان گاز پارس جنوبی به عنوان یک فرصت استفاده کند. به عقیده کارشناسان، درصورتی که این توافقنامه به قراداد منجر شود، ایران امکان تازه ای برای صادرات گاز به اروپا را به دست می آورد و علاوه بر آن با مشارکت ترکیه می تواند بخشی از میدان گازی پارس جنوبی را که با مشکل تامین منابع مالی رو به روست، توسعه دهد. خدمات