حضور چشمگیر ایران در جشنواره فیلم مونترال
سی وهشتمین جشنواره‌ جهانی فیلم مونترال، در حالی آغاز می‌شود که مدیر جشنواره، سرژ لوزیک دو ماه قبل از کاهش کمک‌های مالی به جشنواره خبر داده بود. با این همه جشنواره بنا به سنت هرساله پنجشنبه بیست و یکم اوت با حضور فیلمسازانی از ۷۴ کشور دنیا در مونترال با همان نگاه جهانی به تولیدات سینمایی جهان کار خود را آغاز کرد.
جشنواره این بار با ادای احترام به مایکل جی. وارنر، رئیس کمپانی فیلمسازی فورتیسیمو، به نویسنده‌ فقید گابریل گارسیا مارکز تقدیم می‌شود؛ نویسنده‌ای که به قول لوزیک یکی از بزرگترین نویسندگان قرن بیستم بود و این جشنواره استعداد خارق‌العاده و تعهد انسانی او برای دفاع از فرهنگ آمریکای لاتین را پاس می‌دارد. امسال ۳۵۰ فیلم در جشنواره امسال شرکت دارند که شامل ۱۶۰ فیلم بلند و ۱۳۲ فیلم اول از سرتاسر جهان و فیلم‌های کوتاه است. دانیل کوشار، مدیر برنامه‌ریزی جشنواره در کنفرانسی قبل از افتتاح جشنواره گفته بود: "انتخاب‌های ما قطعاً رو به آینده‌ی سینماست." امسال هم میهمانان از روی فرش قرمز گذشتند تا در سینما امپریال مونترال به تماشای فیلم شب افتتاحیه بنشینند؛ فیلمی به نام "حرامزاده! دوستت داریم" از کلود للوش، کارگردان فرانسوی که به زندگی یک عکاس می‌پردازد که به دوربین خود بیش از دخترانش وابسته است و حالا با معشوقه‌ خود روزهای خوشی را در آلپ می‌گذراند. این جشنواره همه‌ساله به مدت دوازده روز تا اولین دوشنبه‌ی سپتامبر (جشن کار در آمریکای شمالی) به طول می‌انجامد و هدف آن تشویق فیلمسازان از تمام فرهنگ‌ها و کشورهای مختلف در جهت گسترش هنر سینماست. اگرچه در جشنواره امسال حدود شصت فیلم کمتر از سال گذشته به نمایش درخواهد آمد، اما حفظ کیفیت جشنواره، که یکی از معتبرترین‌ها در آمریکای شمالی است، با تمام مشکلات مالی که امسال بر سر راه برگزارکنندگان بوده از اراده‌ برای تداوم این همایش سالانه‌ی جهانی خبر می‌دهد. جشنواره جهانی فیلم مونترال، قدیمی‌ترین جشنواره فیلم در آمریکای شمالی است و جوایز آن اعتبار جهانی دارند. از ابتدای تأسیس آن تا سال ۲۰۱۲ فیلمسازان فرانسوی بیشترین تعداد جایزه‌ی بزرگ جشنواره را از آن خود کرده‌اند (ده جایزه) و کشور کانادا تنها دوبار موفق به کسب این جایزه شده است. ایران هم در طول دو دهه‌ی گذشته حضور چشمگیر و درخشانی در این جشنواره داشته و آثار سینمایی ایران همپای سینماگران ایرانی خوش درخشیده‌اند. مجید مجیدی سه بار در سال‌های ۱۹۹۷، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۱ جایزه‌ی بهترین فیلم این جشنواره را دریافت کرده، در بیست و چهارمین جشنواره فیلم مونترال، جهانگیر کوثری برنده جایزه بهترین فیلم اول برای فیلم "دختران خورشید" شده، محمدرضا وطن‌دوست جایزه‌ی زنیت نقره‌ای را در بخش بهترین فیلم اول در سال ۲۰۰۹ برای فیلم "وقتی لیموها زرد شدند" دریافت کرده و در سال ۲۰۱۱ فاطمه معتمدآریا از این جشنواره جایزه‌ بهترین بازیگر زن را برای فیلم "اینجا بدون من" از آن خود کرده است. در سال ۲۰۰۳ سمیرا مخملباف داور این جشنواره بوده و جعفر پناهی هم در سال ۲۰۰۹ ریاست هیأت داوران این جشنواره را بر عهده داشته است. امسال هم بهمن مقصودلو، فیلمساز و تهیه‌کننده‌ ایرانی مقیم آمریکا به عنوان داور در بخش فیلم‌های اول حضور دارد که سال گذشته فیلم مستند او "عباس کیارستمی، یک گزارش" در همین جشنواره برای اولین بار نمایش داده شد. در این دوره نیز ایران حضور چشمگیری دارد؛ چه فیلم‌هایی که به طور مشخص از ایران در این جشنواره شرکت می‌کنند، و چه فیلمسازان ایرانی‌تباری که از کشورهای دیگر در جشنواره حضور دارند. در سی و هشتمین جشنواره‌ی جهانی فیلم مونترال، سه فیلم هم از آلن رنه، فیلمساز بزرگ فرانسوی به نمایش درخواهد آمد: هیروشیما عشق من، عموی آمریکایی من و دوست داشتن، نوشیدن و آواز خواندن. داوران هیأت داوران این جشنواره از سینماگران و هنرمندان مختلفی از کشورهای جهان تشکیل شده که در بخش‌های مختلف به داوری آثار شرکت‌کننده در جشنواره می‌پردازند. علاوه بر جایزه‌ بزرگ جشنواره و جایزه‌ی ویژه‌ی داوران به کارگردان، بازیگر، فیلمنامه‌نویس به دو فیلم کوتاه برگزیده هم جوایزی تعلق خواهد گرفت. در بخش فیلم‌های اول بلند داستانی شرکت‌کننده در جشنواره، به برترین‌ها به ترتیب زنیت طلا، نقره و برنز تعلق خواهد گرفت. جوایزی هم از طرف بینندگان فیلم‌ها به بهترین فیلم مردمی، بهترین فیلم کانادایی مردمی، بهترین فیلم مستند و بهترین فیلم کوتاه کانادایی تعلق می‌گیرد. جایزه گلوبر روکا هم به بهترین فیلم آمریکای لاتین اهدا خواهد شد. رئیس هیأت داوران امسال سرجیو کاستلیتو، بازیگر، فیلمنامه‌نویس و کارگردان ایتالیایی است. رشید بوشارب، کارگردان و تهیه‌کننده‌ فرانسوی-الجزایری، آندران بورنیوال، فیلمساز و رئیس آکادمی فیلم و تلویزیون کبک، فردریک تور فردریکسون، کارگردان، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده‌ی ایسلندی، ژان ژانگ، آوازخوان چینی پاپ، و آنا تورنت هنرپیشه‌ی اسپانیایی کاستلیتو را در داوری همراهی خواهند کرد. در بخش مسابقه‌ فیلم‌های اول نوبرو هیروز، بهمن مقصودلو و دونالد رانوو به داوری فیلم‌های این بخش خواهند پرداخت. از راست: سرژ لوزیک، سرجیو کاستلیتو، کلود للوش سینمای ایران در بخش مسابقه هوشنگ اللهیاری با فیلم "آخرین رقص" از اتریش شرکت کرده است. در این فیلم جولیا زن سالخورده‌ای است که در بخش سالمندان در یک بیمارستان روانی بستری است. پرستاری از او به عهده‌ی جوان بیست‌ساله‌ای به نام کارل گذاشته می‌شود. احساس ترحم کارل به جولیا درنهایت به عشق جسمانی می‌انجامد و در نهایت این پرستار جوان با اتهام "آزار جنسی یک زن بی‌پناه و سالخورده" روبه‌رو می‌شود. ناصر ضمیری با فیلم‌ "با دیگران" در بخش مسابقه فیلم‌های اول شرکت کرده است. زن و شوهر جوانی به نام‌های آرزو و امیرحسین نمی‌توانند صاحب فرزند شوند. پس از تلاش‌های فراوان به این نتیجه می‌رسند که تنها راه حل موجود "مادر جایگزین" است. طاهره دوست و همکار آرزو می‌پذیرد که مادر جایگزین شود اما نگاه مثبتی به این کار در جامعه‌ سنتی ایران نیست. در بخش نگاه به سینمای جهان فیلم‌های بلند "بیگانه" ساخته بهرام توکلی،‌ "برف" از مهدی رحمانی و فیلم "تجریش، داستان ناتمام" ساخته پوریا آذربایجانی از ایران شرکت دارند. از پوریا آذربایجانی سال گذشته در سی و هفتمین دوره‌ جشنواره فیلم مونترال فیلم "اینجا همه چیز خوب است" به نمایش درآمده بود. در بخش نگاه به سینمای جهان فیلم‌های کوتاه "همه زمستان مرا دیده‌اند" ساخته امید خوش‌نظر،‌ و "انار میوه بهشت است " به کارگردانی تیمور قادری از ایران حضور دارند. در بخش سینمای مستند نیز فیلمی از رضا علامه‌زاده، کارگردان ایرانی مقیم هلند به نام "با من از دریا بگو" و فیلمی از مسعود رئوف کارگردان ایرانی مقیم کانادا به نام "باغی هست" به نمایش درخواهد آمد. هر دو فیلم از نگاه سازندگان خود به حوادث تاریخ معاصر ایران می‌پردازند. این جشنواره جهانی پس از اهدای جوایز بهترین‌ها، غروب روز دوشنبه اول سپتامبر به پایان خواهد رسید.