کشتار غيرنظاميان: مقصر کيست، دولت افغانستان، آمريکاييان يا طالبان؟
تلفات غيرنظاميان در حملات هوايی و زمينی نيروهای آمريکايی در ولايت قندهار بار ديگر نگرانی هايی را در حلقات داخل و خارج از افغانستان در مورد مصئونيت "افراد بيگناه" در جنگ عليه تروريسم در اين کشور افزايش داده است.
مقامات افغان تاييد کرده اند که در حمله يکشنبه شب، ۲۱ مه، در ولسوالی پنجوايی ولايت قندهار شانزده غيرنظامی کشته و پانزده نفر ديگر زخمی شده اند در حالی که شاهدان عينی، اين تلفات را بيش از صد نفر می خوانند. معلم عبدالحی، يک شهروند ولايت قندهار که در محل درگيری حضور داشته می گويد: "اين حمله تلفات زياد را به مردم محل و خانواده ها وارد کرد. صد و سی صد و چهل نفر در آن کشته شدند و خانواده ها تباه شدند و از بين رفتند." به گفته شاهدان عينی، در اين حمله تعدادی از زنان و کودکان نيز کشته و زخمی شده اند. حملات هوايی و زمينی نيروهای آمريکايی به قندهار ده ها خانه را ويران کرد و خط زندگی ده ها نفر را تغيير داد. تازه ترين گزارشها از ولسوالی پنجوايی حاکيست که حدود سه هزار نفر به دليل نا امنی ها از اين ولسوالی کوچ کرده اند. 'همه شهيد شدند' محمد داوود که خود نيز در اين حمله از ناحيه پا زخمی شد به گزارشگر بی بی سی در قندهار گفت که اين حادثه "همه چيز را از او گرفته است." او می گويد: "در اين حمله پدر، مادر، برادران، خواهران، کاکاهايم، همه و همه شهيد شدند." محمد داوود افزود: "طالبان مسلح روی بام خانه ما موضع گرفتند و به سوی نيروهای امنيتی آتش گشودند و آمريکايی ها هم بلافاصله خانه ای ما را بمباران کردند." از اين اظهارات بر می آيد که چنين درگيری ها در محلات مسکونی، بيش از گروه های درگير برای مردم محل گران تمام می شود. 'دشمنی با مردم' مقامات دولت افغانستان و بقايای گروه طالبان يکی ديگر را مسئول تلفات غيرنظاميان تلقی می کنند. سخنگويان گروه طالبان ادعا می کنند که نيروهای آمريکايی منازل مسکونی را در افغانستان بمباران می کنند و بيشترين آسيب را نيز مردم محل متحمل می شوند ولی مقامات حکومت افغانستان و نيروهای آمريکايی طالبان را مسئول کشتار غيرنظاميان می دانند. اسدالله خالد، والی قندهار به بی بی سی گفت طالبان با پنهان شدن در منازل مسکونی، نه با دولت بلکه با مردم دشمنی می کنند. تام کالينس، سخنگوی نيروهای ائتلاف بين المللی تحت فرمان آمريکا در کابل نيز طالبان را مسئول تلفات غيرنظاميان می داند. آقای کالينس آنچه را که يکشنبه شب در قندهار اتفاق افتاد، چنين بيان کرد: "پس از آغاز درگيری، طالبان خانه های مردم عام را به تصرف درآوردند. ما تا آن زمان در يک فضای باز می جنگيديم ولی طالبان به سوی محلات مسکونی رفتند و مردم را با خطر روبرو کردند." او افزود: "کشتار غيرنظاميان کار ما نيست، اين طالبان هستند که از مردم محل به عنوان ابزار جنگی استفاده می کنند." مقصر کيست؟ حالا سوال اينجاست که در ميان اين همه اتهام، مقصر اصلی کيست؟ طالبان، نيروهای دولتی و آمريکايی و يا هردو؟ اين سواليست که ظرف چهار سال گذشته بارها تکرار شده ولی جواب مقعولی به آن داده نشده است. عتيق الله می گويد: "ما نه به طالبان پناه داده ايم و نه علاقمند چنين کاری هستيم. تنها تقاضای که ما داريم اين است که بايد با ما برخورد درست شود که اين برخورد را نه طالبان دارند و نه آمريکاييان." او افزود: "همه (طالبان دولت و آمريکاييان) بر ما يکسان ظلم می کنند." راه حل چيست؟ حالا مسئله اصلی اين است که چگونه می توان از تلفات غيرنظاميان در عمليات نظامی جلوگيری کرد؟ اسدالله خالد، والی قندهار باور دارد تنها راه کاهش تلفات غيرنظاميان اين است که مردم محل طالبان را به خانه های خود پناه ندهند. او می گويد مقامات محلی در قندهار يک روز پس از حملات يکشنبه شب، با مردم محل جلسه داير کرده و از آنان خواسته اند که به طالبان پناه ندهند و به گفته آقای خالد، مردم محل اين درخواست را پذيرفته اند. با اين حال عتيق الله، از ساکنان قندهار می گويد طالبان با زور تفنگ وارد خانه های آنان می شوند و مردم محل نمی توانند از آن جلوگيری کنند. او می گويد: "زمانی که طالبان به سر ما می ريزند به هر شکل ممکن خواست خود را برآورده می کنند، حالا اين به زور باشد يا به رضا." عتيق الله افزود: "کسی جرات ممناعت ندارد و اگر کسی ممانعت کند، کشته می شود." خدمات