همايش يکصدمين سالگرد درگذشت هنريک ايبسن در ايران برگزار شد
همايش يکصدمين سالگرد درگذشت هنريک ايبسن از تاريخ ۲۰ تا ۲۷ ارديبهشت ۱۳۸۵ در ايران برگزار شد.
اين همايش را اداره کل هنرهای نمايشی با همکاری رايزنی سفارت نروژ، خانه هنرمندان، خانه تئاتر، دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه تهران و گروه نمايش چند موسسه آموزشی ديگر در چند شهر ايران برگزار کرد. اجرای نمايش های راديويی از شبکه تهران ( داستان شب)، اجرای نمايش های راديويی ايبسن ( راديو فرهنگ)، اجرای نمايش راديويی ايبسن (شبکه جوان)، ويژه برنامه شبکه جوان( زندگی احوال و آثار ايبسن) - تله تئاتر(شبکه دو سيما) و تله تئاتر( شبکه ۴سيما) از اقداماتی بود که صدا و سيمای ايران به مناسبت اين هفته انجام داد. اين همايش در شکل های گوناگون مانند اجرای نمايشنامه، نمايشنامه خوانی، پخش تله تئاتر، کارگاه آموزشی، سخنرانی و نشست و گفت وگو در تالارهای هنری مختلف تهران مانند مجموعه تئاتر شهر، سالن های بتهوون و ناصری خانه هنرمندان، خانه نمايش اداره تئاتر، دانشکده هنرهای زيبا، خانه کوچک نمايش دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد واحد تهران و همچنين شهرستان ها اجراشد. مراسم روز ۲۰ ارديبهشت ماه در سالن اصلی تئاتر شهر افتتاح شد. قرائت پيام مرکز ايبسن شناسی نروژ به مناسبت يکصدمين سالمرگ درگذشت ايبسن از جمله برنامه های مراسم افتتاحيه بود. دراين مراسم از حميد سمندريان به عنوان قديمی ترين کارگردان ايرانی که اثری از ايبسن را به صحنه برده است قدردانی شد. همچنين اکبر زنجانپورکارگردان نمايش "دشمن مردم"، داريوش مهرجويی نويسنده و کارگردان فيلم سارا ( اقتباسی از خانه عروسک)، بهزاد قادری و اصغر رستگار( مترجمان آثار ايبسن)، نشر فردا به دليل نشر آثار ايبسن و نيما صالحيان دانشجوی شهرستان اراک به خاطر مقاله" تفکر ملامتيون و انديشه های زندگی حافظ در ارتباط با ايبسن" مورد قدردانی قرار گرفتند. واقعگرايی در نمايشنامه هنريک ايبسن متولد ۱۸۲۸ در نروژ است. او درسال ۱۹۰۶ چشم از جهان فرو بست. اولين نمايشنامه خود را در سال ۱۸۵۰ نوشت و در سال ۱۸۵۱ به عنوان مدير صحنه و درام نويس تئاتر تازه تاسيس ملی نروژ استخدام شد. او در اين تئاتر با ۱۴۵ نمايش همکاری کرد و در مدت مزبور ۷ نمايشنامه نوشت. ايبسن از سال ۱۸۵۰ تا ۱۸۶۲ درتئاتر ديگری در اسلو( کريستيانا) فعاليت کرد و از سال ۱۸۶۴ به جز دوره های کوتاه مدتی در خارج از نروژ زندگی کرد. ( برگرفته از تاريخ تئاتر جهان نوشته " اسکار ک . براکت" ترجمه هوشنگ آزادی ور) ايبسن بانی روش های واقعگرانه در نمايشنامه نويسی است. دوره اوليه آثار برگرفته از اسطوره ها و افسانه های نروژی بود که به زبان منظوم و شاعرانه نوشته شده بود. اين آثار اگرچه حال و هوای رمانتيک دارند ولی رگه های واقعگرايی و صراحت در آن ها ديده می شود. همين ويژگی سبب تمايز او و ساير درام نويس های رمانتيک هم عصرش مانند "ويکتورهوگو" است. رشد صنعت و تغيير ساختار اقتصادی در قرن نوزدهم که سوداگری در آن رشد می کند، ايبسن را به سوی تغييرات اساسی در نمايشنامه های خود سوق می دهد. در دوره دوم کار او از اسطوره ها و قهرمانان افسانه ای خبری نيست، بلکه اين مردم عادی هستند که شخصيت های نمايشی او را می سازند. اوج اين روش در نمايشنامه دشمن مردم مشهود است. در "دشمن مردم" دو برادر مقابل يکديگر می ايستند. دکتر استوکمان که از حقيقت دفاع می کند و شهردار شهر برادرش که تکيه بر واقعيت دارد. اختلاف نظر آنها درباره حمام های طبی شهر است. حمام هايی که شهر کوچک آنها را در قياس با شهرهای اطراف منطقه در موقعيت ويژه ای قرار داده است که همين موضوع نويد درآمدزايی قابل توجهی را برای شهر و ساکنانش می دهد. در آستانه بهره برداری از اين حمام ها، دکتر استوکمان جواب نامه ای را دريافت می کند که حاوی نتيجه آزمايشهای او درباره نوع ساختار حمام هاست. بنا براين نتيجه وضعيت حمام ها از نظر ساختار به شکلی است که ايجاد آلودگی وبيماری می کند، پس دکتر استوکمان خواهان به تعويق انداختن استفاده از آنها می شود تا بازسازی لازمه در آنها صو رت بگيرد. شهردار برادر او با اين موضوع مخالف است، چون او معتقد است که اين اقدام سبب بی اعتباری حمام های شهر می شود که بعيد است به اين زودی ها شهر بتواند به شهرت کنونی اش برسد و از دکتر استوکمان می خواهد که ماجرا را فاش نسازد. اين موضوع با مخالفت دکتراستوکمان روبرو می شود و در نهايت برنده اين کشمکش شهرداراست. اين تضاد دوران ساختار جديد اقتصادی عصر اوست. ساختاری که سبب توسعه است، ولی همزمان چيزهای ارزشمندی را نابود می سازد. از مهمترين آثاری که از ايبسن و درباره ايبسن در ايران در پيش از انقلاب نشر يافته "پير گينت" تلخيص از مجتبی مينوی در مجله سخن شهريور ۱۳۳۳" دشمن مردم" ترجمه امير حسين آريان پور چاپ اول نشر انديشه ۱۳۳۸ ( چاپهای بعدی ۱۳۴۱،۱۳۴۹،۱۳۵۱،۱۳۵۳)"خانه عروسک " و" اشباح" ترجمه مهدی فروغ انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب چاپ اول ۱۳۳۹" دشمن ملت " ترجمه سيد محمد علی جمالزاده انتشارات بنگاه ترجمه ونشر کتاب چاپ اول بهمن ماه ۱۳۴۰( ايرج پزشک زاد نقدی همزمان بر دشمن مردم و دشمن ملت در مجله سخن دوره دوازدهم شماره هشتم در آذر ماه ۱۳۴۰ نوشته است. )" استاد معمار " ترجمه محمود توتونچيان انتشارات دريا ۱۳۴۷" ايبسن آشوب گرا " نوشته امير حسين آريانپور چاپ سپهر ۱۳۴۸" ايولف کوچک" ترجمه حفظ الله بريدی انتشارات مازيار و جهان کتاب سال ۱۳۵۲"بدبخت تر از آنکه بتواند فداکاری کند" نقدی بر نمايشنامه ايولف کوچک از آرميتی دهقان در آيندگان ادبی ۱۸ بهمن ۱۳۵۲" ايولف کوچک" ترجمه تورج سلطانی و محمود مهديان انتشارات متين بهار ۱۳۵۳" هدا گابلر" ترجمه مينو مشيری سال ۱۳۵۱بنگاه ترجمه ونشر کتاب" وايکينگ ها در هل گلاند" ترجمه محمود مهديان، مصطفی امينی نشر بابک سال ۱۳۵۲" نروژ زادگاه تئاتر هنريک ايبسن" نوشته ايرج زهری در تماشای شماره۱۶۷ تيرماه ۱۳۵۳"براند" مترجم محمو مهديان انتشارات بابک . در ضمن پيش از انقلاب ايران نمايشنامه های "خانه اشباح" به کارگردانی حميد سمندريان برای تئاتر در سال ۱۳۴۰ و به کارگردانی خسرو فرحزادی در سال ۱۳۵۴ برای تلويزيون و " خانه عروسک" به کارگردانی مهين اسکويی در سال ۱۳۳۸ در تئاتر آناهيتا و" دشمن مردم " به کارگردانی سعيد سلطانپور در انجمن فرهنگی ايران وآمريکا اجرا شده است. از مهمترين آثار ترجمه شده از ايبسن در بعد از انقلاب " ايولف کوچک" ، " اسبهای سپيد رسمرس هلم"، " استاد معماری"، "اشباح"، " بانوی دريايی" " خانه عروسک"، " دشمن مردم"، " ستون های جامعه"، " مرغابی وحشی"، " وقتی ما مرده ها برخيزيم"، " هدا گابلر" توسط نشر فردا و ترجمه اصغر رستگار" بانوی دريايی"، ترجمه شهلا ميربختياری نشر رابعه و ترجمه ناتالی چوبينه نشر سپيده سحر"پر گنت" ترجمه بهزاد قادری نشرقطره"جان گابريل بورکمن" ترجمه ناصر ايرانی نشر سروش"خانه عروسک" ترجمه هوشنگ پاکروان نشر نمايش و "مرغابی وحشی" ترجمه مشترک بهزاد قادری و يدالله آقا عباسی نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. خدمات