نمايشگاه آثار حسين زنده رودی در پاريس
از نوروز امسال نمايشگاهی از کارهای تازه حسين زنده رودی نقاش سرشناس ايرانی، در پاريس گشايش يافته است که تا ماه مه ادامه خواهد داشت.
زنده رودی که سالهاست در اروپا و آمريکا با نام "شارل حسين زنده رودی" شناخته می شود، بيش از چهل سال است که مقيم فرانسه است. زنده رودی که در سال 1316 شمسی در تهران متولد شده است در سال 1336 به هنرستان هنرهای زيبا رفت و بعد از يک سال موفق شد نخستين نمايشگاهش را برپا کند. او گفته است که با ديدن يک پيراهن دعا نويسی شده در موزه ايران باستان بود که هنر گذشته ايران را کشف کرده است. نقاشی های زنده رودی از همان آغاز با نقش اعداد و حروف و تکرار آنها شکل گرفتند، مثل جام دعاها و اسطرلاب های برنجی يا طلسم ها و نظر قربانی ها. او که از همان سال ها در چند نمايشگاه مهم از جمله بی ينال پاريس (1338) و دومين بی ينال (دوسالانه) تهران (1339) خود و کارهايش را شناسانده بود، با استفاده از بورس تحصيلی بی ينال پاريس به اين شهر آمد و به لطف بورس ديگری که دولت فرانسه در اختيارش گذاشت فرصت يافت تا با گرايش های نقاشی آن زمان به خوبی آشنا شود. او در فرانسه ماندگار شد، و شد آنکه اکنون هست. از آثار زنده رودی نمايشگاه های بسياری در ايران و ساير کشورهای جهان برگزار شده است و سبک خاص او که کريم امامی منتقد هنری آن سالها، نام "سقاخانه" را بر آن نهاد، پيروان و شيفتگان بسيار داشته است. به گفته " ژان کلود کارير" هنرشناس فرانسوی، گام نهادن در آثار زنده رودی به معنای ترک اشکال و محيطی است که بطور معمول در آن زندگی می کنيم. اما نمايشگاه تازه زنده رودی، کارهائی نو و با روشی جديد هستند. مجموعه ای از نقش پردازی ها و رنگ آميزی هائی است که او با پرداختی بديع، روی عکس هايی از چشم اندازهای ايران کرده است. ديدار من از نمايشگاه او، پا به پای خودش صورت گرفت و گفتگويمان در برابر همين آثار انجام شد که آن را در اين جا می خوانيد. زنده رودی از روش کارش می گويد:" اين نقاشی روی عکس نيست، من روش جديدی پيدا کرده ام و روی "فيلم تخت" در اندازه های چهار در پنج و با رنگ های مخصوص کار می کنم. با کامپيوتر کار نکرده ام، کار، کاملا دستی است و روی هر کدام مثل يک اثر کار کرده ام و در نظر دارم از هر کدام فقط هفت نسخه به بازار بدهم." او با اشاره به رنگهای چشم نوازی که بر روی عکسی از يک دهکده، با کوهی در پشت آن کشيده است می گويد:"با اين روش، من يک عکس پيش پا افتاده را يک اثر رويايی می کنم. مثل اينکه تماشاچی دارد خواب می بيند. اين دهی را که شما اينجا می بينيد، آدم فقط در خواب می تواند ببيند." او عکس هايی به من نشان می دهد که در کنار دريای نمک با تل های نمک فراوان يا در شاليزارهای شمال گرفته است و آنها را با نقاشی جلوه ای ديگر داده است. از او پرسيدم از چه زمانی شروع کرد روی اين عکس ها نقش و رنگی ديگر بگذارد و چيز تازه ای خلق کند؟ او گفت از 5-6 سال پيش به اين فکر افتاد. زنده رودی دو عکس را به من نشان داد شبيه آنچه سفينه های فضا نورد از کرات ديگر گرفته اند: "می دانيد اين کجا است؟ اين يزد است و کوهی است که زرتشتيان مردگان خود را بالای آن می گذاردند و پرندگان آنها را می خوردند. شما وقتی به آنجا می رويد اين خانه های گلی را می بينيد، ولی با کاری که رويش شده تبديل به يک منظره فضايی شده است. مثل عکسی از کره ماه يا کره مريخ شده است." زنده رودی در مقابل چند عکس که از حوض حياط خانه يا جوی آب گرفته بود و با نقاشی آنها را به صورت ديگری در آورده بود. توضيح داد در اوايل کار که سبک سقا خانه را به وجود آورد به چيزهای خيلی معمولی و روزمره مثل دعانويسی توجه کرده بود و در کارهای تازه اش همچنان همان نگاه را دارد: "ديدم آب در ايران خيلی مهم است و شما هر کجا برويد يک حوض در حياط می بينيد که مرکز خانه است يا چهلستون که بيست ستون دارد و بقيه اش انعکاس در آب است." او برايم تعريف کرد که دو سال پيش که به ايران رفته بود، وسائلش را برداشت و به اصفهان رفت که عکس های مورد نيازش را از "چهلستون" بگيرد و وقتی به آنجا رسيد ديد استخر جلو ساختمان خالی است! در کارهای زنده رودی به چهار عنصر آب، باد، خاک و آتش توجه خاصی شده است. هم درعکس ها و هم در رنگ هايی که بعدا به کار گرفته است. او از يک کوره آجرپزی و خشت هايی که روی هم چيده شده اند، اثری گيرا به وجود آورده است. در مقابل عکس بزرگی از يک ساختمان روستايی که يک ديوار بود و يک پله و يک سقف گرد، گفت که از همان روز اول در هر جريان هنری که بوده و هر اثری که خلق کرده يک رابطه مستقيم با معماری داشته است. زنده رودی می گويد:"من می خواستم يک نگاه مهربان به ايران داشته باشم. اين ترکيبی که در عکاسی و نقاشی هست به نظر خودم خيلی تازگی دارد و در يچه ای است که به روی عکاسی گشوده ام. به نظر من بايد چيزی از وجود شما درعکسهايتان انعکاس پيدا کند." در پاسخ به زنده رودی گفتم شما می گوئيد يک دريچه گشوده ايد، من می خواهم بگويم يک دروازه! خدمات