برنامه تولید یک و نیم میلیون واحد مسکونی
در پی رشد فزاینده قیمت مسکن در ایران در یک سال گذشته، دولت این کشور تصمیم گرفته با اختصاص زمین و وام بانکی، یک و نیم میلیون واحد مسکونی در سال جاری احداث کند.
محمد سعیدی کیا، وزیر مسکن و شهر سازی گفته است دولت برنامه ساخت یک میلیون و 500 هزار واحد مسکونی را تهیه کرده و زمین و وام برای ساخت آن در اختیار مردم قرار می دهد. به گفته آقای سعیدی کیا، زمین به صورت اجاره ای (99 ساله) در اختیار تعاونی های مسکن قرار می گیرد و مبلغ اجاره آن سالانه کمتر از 20 هزار تومان خواهد بود. طبق این طرح، برای ساخت هر واحد مسکونی نیز 14 میلیون تومان وام در نظر گرفته شده و یک میلیون تومان نیز از سوی دولت برای آماده سازی زمین پرداخت می شود. این تسهیلات در اختیار کسانی قرار می گیرد که متاهل یا سرپرست خانوار باشند و تاکنون از امکانات دولتی برای خرید مسکن استفاده نکرده باشند. متقاضیان استفاده از این تسهیلات باید در محل ساکن باشند و ثابت کنند که منزل شخصی نیز ندارند. افرادی که این شرایط را دارا باشند می توانند با تشکیل تعاونی مسکن، از امکانات دولت برای ساخت مسکن استفاده کنند. به گفته آقای سعیدی کیا، دولت با انجام تحقیقات محلی، از نداشتن منزل شخصی متقاضیان مطمئن خواهد شد. برای ساخت یک میلیون و 500 هزار واحد مسکونی، حدود 20 هزار هکتار زمین پیش بینی شده که قرار است در هر هکتار 70 تا 80 واحد مسکونی ساخته شود. زمین و مسکن در ایران مانند بسیاری دیگر از کشورهای جهان، یک کالای سرمایه ای است و ایرانی ها به املاک و مستغلات به عنوان دارایی و پس انداز نگاه می کنند. اما آقای سعیدی کیا می گوید دولت در صدد است قیمت زمین را از قیمت تمام شده مسکن حذف کند. برنامه دولت در همین حال داود دانش جعفری، وزیر اقتصاد و دارایی ایران، گفته است که امسال بانک ها 15هزار میلیارد تومان تسهیلات برای ساخت یک و نیم میلیون واحد مسکونی پرداخت می کنند. قیمت مسکن در سال گذشته بیشتر از 50 درصد افزایش یافت و آقای دانش جعفری گفته است که امسال بیشترین تسهیلات به بخش مسکن اختصاص داده شده تا رشد قیمت مسکن مهار شود. کارشناسان می گویند 3 میلیون واحد مسکونی در ایران مورد نیاز است تا تعادل در بازار مسکن برقرار شود. دولت محمود احمدی نژاد در طول دو سال گذشته، برنامه های متعددی را برای افزایش تولید مسکن انجام داده اما این برنامه ها تاکنون موفقیتی به دنبال نداشته و برخی کارشناسان، افزایش قیمت مسکن در سال گذشته را با برنامه های ناموفق دولت مرتبط می دانند. برخی کارشناسان بر این باورند که سياست های اقتصادی دولت در استفاده از درآمدهای نفتی باعث شده تا ميزان نقدينگی به بيشتر از 134هزار ميليارد تومان برسد و اين نقدينگی (به خاطر عملکرد نا موفق سایر بخشهای اقتصادی) به سمت املاک و مستغلات سرازير شده و گرانی مسکن یکی از تبعات آن است. به نظر برخی از کارشناسان، رشد نقدينگی باعث شده صاحبان نقدينگی برای حفظ ارزش پول خود به بازار مسکن روی آورند و همین افزايش تقاضا باعث شده تا قیمت ها سیر صعودی پیدا کند. کمبود مسکن برنامه های توليد مسکن در طول سال های گذشته همواره با مشکلاتی مواجه بوده و هيچگاه اهداف برنامه ها محقق نشده است. در طول سال های گذشته، سالانه به طور متوسط حدود ۴۵۰ هزار واحد مسکونی در کشور ساخته شده است در حالی که بر اساس برنامه بايد سالانه بيشتر از ۸۰۰ هزار واحد مسکونی ساخته می شد. برآوردها از کمبود سه ميليون واحد مسکونی در ايران حکايت دارد و هر ساله نيز خيل عظيمی به جمع متقاضيان مسکن افزوده می شوند. بر اساس برآوردهای رسمی تقریبا یک چهارم از خانوارهای ایرانی از داشتن واحد مسکونی محرومند که حدود نیمی از آنها را افراد کم درآمد تشکیل می دهند. در برنامه چهارم توسعه (۱۳۸۸- ۱۳۸۴)، احداث چهار ميليون و ۷۰۰ هزار واحد مسکونی پیش بینی شده که باید یک میلیون واحد آن در روستاها و بقيه در شهرها ساخته شود. افزايش جمعيت ایران در سه دهه گذشته و تورم فزاينده، تامين مسکن را برای خانوارهای ايرانی مشکل کرده است. نيمی از جمعيت 70 ميليونی ايران که بعد از انقلاب ۱۹۷۹ متولد شده، به زودی به جمع متقاضيان مسکن خواهد پيوست و مشکل تامين مسکن را دو چندان خواهد کرد. به نظر می رسد فارغ از کمبود سه ميليون واحد مسکونی، تا زمانی که بين عرضه و تقاضای واحدهای مسکونی فاصله وجود دارد، دولت نمی تواند به راحتی به نيازهای سالانه و نسل جوانی که به جمع متقاضيان مسکن اضافه می شود، پاسخ دهد. خدمات