نوبل پزشکی برای کاشفان يک پديده مهم ژنتيکی
دو دانشمند آمريکايی به خاطر کشف يک خاصيت مهم ژنتيکی که در صورت لزوم برخی ژن های دردسرساز را "خاموش" می کند، برنده جايزه نوبل پزشکی امسال شده اند.
پژوهش های دکتر اندرو فاير و دکتر کرِيگ مِلو می تواند در نهايت به يافتن معالجات تازه برای طيفی از بيماری ها از جمله عفونت های ويروسی و سرطان منجر شود. آنها کاشف پديده ای موسوم به "انسداد با آر ان اِی" (RNA interference) هستند که قوه بيان ژن ها را کنترل می کند. اين فرآيند دارای ظرفيت بالقوه برای کمک به محققان جهت خاموش کردن - يا به عبارت ديگر از کار انداختن - ژن هايی است که برای بدن زيانبار هستند. اين پيشرفت همچنين به دانشمندان اين امکان را داده است بتوانند به طور منظم وظايف کليه ژن های انسانی را آزمايش کنند. درپی کشف اين دو دانشمند، شرکت های زيادی برای توسعه دادن ابزارهای پژوهشی جهت استفاده از آنچه به يک صنعت جديد تبديل شده است تاسيس شد. دکتر کرِيگ مِلو در دانشکده پزشکی دانشگاه ماساچوست و دکتر اندرو فاير در دانشگاه استانفورد تدريس و مطالعه می کنند. "انسداد با آر ان اِی" هم در گياهان و در حيوانات روی می دهد. اين پديده نقشی کليدی در بسيج سيستم دفاعی بدن عليه عفونت و تحت کنترل نگاه داشتن ژن های ناپايدار بازی می کند. دستورالعمل های ژنتيکی در تقديرنامه نوبل که توسط موسسه کارولينسکای سوئد صادر شد آمده است: "برندگان نوبل امسال يک مکانيزم بنيادی برای کنترل جريان اطلاعات ژنتيکی را کشف کرده اند." مجموعه ژن های ما با ارسال دستورالعمل ساخت پروتئين ها از "دی ان اِی" در هسته سلول به ماشين آلات ساخت پروتئين در سيتوپلاسم، کار می کنند. اين دستورالعمل ها توسط نوع ديگری ماده ژنتيکی به نام "آر ان اِی قاصد" (mRNA) ارسال می شود. دکتر مِلو و دکتر فاير در سال 1998 با انتشار مقاله ای در نشريه "نيچر" توضيح دادند که "انسداد با آر ان اِی" چگونه می تواند اين فرآيند را تخريب کند و در عمل ژن های خاصی را از کار بياندازد. تکه های بسيار ريز "آر ان اِی" سلول را فريب داده و آن را وادار می کنند تا "آر ان اِی قاصد" را پيش از آنکه بتواند پروتئين توليد کند تخريب کند. دانشمندان حدس می زنند که اين سازوکار صدها ميليون سال قبل به عنوان راهی برای حفاظت از ارگانيسم ها در برابر ويروس های مهاجم ايجاد شده است. اهميت خارق العاده پروفسور نيک هِيستی، مدير واحد ژنتيک انسانی شورای تحقيقات پزشکی بريتانيا، گفت که اين واقعيت که اين مطالعه تنها هشت سال پس از انتشار توسط کميته نوبل پاس داشته شد نشانه اهميت آن است. وی گفت: "خيلی غيرعادی است که يک مطالعه به تنهايی، کل نحوه نگرش ما درباره فرآيندهای بيولوژيکی را کاملا منقلب کند، اما اين مطالعه، رشته کاملا تازه ای در زيست شناسی به وجود آورده است." پروفسور هيستی گفت که تاکنون تصور می شد که آر ان اِی نقش خيلی کم رنگی در تنظيم رفتار ژن ها دارد و در واقع برخی فکر می کردند که چيزی بيش از يک محصول جانبی نيست. اما تحقيقات دکتر ملو و دکتر فاير نشان داد که آر ان اِی نقشی کليدی در تنظيم نحوه عملکرد ژن ها بازی می کند. ارزش جايزه نوبل يک ميليون و 370 هزار دلار است. خدمات