نگاهی به يک دهه نامگذاری سالهای ايرانی توسط آيت الله خامنه ای
اندک زمانی پس از تحويل سال 1384، آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی به روال هميشه بر صفحه تلويزيون دولتی ايران ظاهر شد و ضمن ارائه پيام نوروزی، سال 84 را به عنوان "سال همبستگی و مشارکت عمومی" نامگذاری کرد.
اکنون نزدیک یک دهه است که آقای خامنه ای، بنای نامگذاری سالها را گذاشته است. اینکه نامگذاری سالها مشورتی است یا اینکه نظر شخصی رهبر حکومت اسلامی است چندان مشخص نیست، گرچه به نظرمی رسد که آیت الله خا منه ای بنابر موضوعاتی که به نظرش مهم می رسد این نام گذاریها را انجام می دهد. نام این سالها تا کنون بیشتر به بزرگداشت امامان شیعه اختصاص داشته است، برای مثال سال 81 به عنوان سال عزت و افتخار حسینی نامگذاری شد، دليل اين نامگذاری نيز تقارن ماه محرم قمری در فرودین و اسفند ماه سال 1381شمسی بود، در واقع دهه محرم که روزهای سوگواری شیعیان است دوبار در یک سال قرار گرفته بود. البته آیت الله خامنه ای سال 1378را بنابر همزمانی آن با يکصدمین سال تولد آيت الله خمينی، رهبر پيشين جمهوری اسلامی، سال آیت الله خمینی نامیده بود. در سالیانی که رهبر جمهوری اسلامی به نامگذاری سال می پردازد بیشتر مطالب پیامهای نوروزی او نيز درباره دلایل اين نامگذاری است. اگرچه در اين ميان استثناهايی هم وجود داشته، به عنوان مثال می توان به پیام نوروزی سال 1377 اشاره کرد. در این سال محمد خاتمی در اولین سال ریاست جمهوری اش، درست پس از آيت الله خامنه ای، به ملت ایران نوروز را تبریک می گفت. محافظه کارن که در خرداد سال 1376درانتخابات ریاست جمهوری بازنده شده بودند، از ریاست جمهوری خاتمی خرسند نبودند با این وجود آیت الله خامنه ای در پیام نوروزی سال 1377صراحتا از انتخابات ریاست جمهوری که محمد خاتمی با شعار اصلاحات در آن پيروز شده بود باعنوان بزرگترین حادثه سال یاد کرد و گزینش مردم را هم خوب توصيف کرد. سنت نامگذاری در سالهای بعد از 1377 هم ادامه پیدا کرد، سالهای بعد به ترتیب سال امام خمینی (1378)، سال امام علی (1379و1380) سال عزت و افتخار حسینی (1381)، سال خدمت گذاری (1382) و سال پاسخگویی (1383) نا م گذاری شد. ارتباط نامگذاری سالها با دولت خاتمی اگرچه تا کنون اکثر نامگذاری سالها به شخصيت های مذهبی اختصاص داشته اما به نظر می رسد نامگذاریها از سال1383به بعد، ارتباط مستقیمی با دولت محمد خا تمی پيدا کرده است. از آنجا که دولت در جامعه ایران نهادها و سازمانهای عریض و طویل بسیاری دارد و به تبع آن سر و کارش با مردم هم زیاد است، آیت الله خامنه ای با تعيين نام برای اين سالها، در واقع بر توقعات مردم از دولت تاکید گذاشته است. نامگذاریها چون از سوی عالی ترين مقام جمهوری اسلامی صورت می گيرد، هرساله تکاپویی در نهادهای حکومتی ایجاد می کند. سال 1383سال پاسخگویی بود و بیشتر سازمانهای دولتی سعی کردند تا با تهیه بولتن و جزواتی درباره عملکرد سازمانشان، خودرا پاسخگو نشان دهند برخی سازمانها جلسات مردمی برپا می کردند و به سوالات مردم پاسخ می گفتند، با اینحال، پیام نوروزی سال 1384 نشان داد که آیت الله خا منه ای از عملکرد مسئولین چندان راضی نبوده است و تنها برخی از آنان را در پاسخگویی موفق می داند. پیام نوروزی سال 1384 آیت الله خامنه ای البته نکات جدیدی هم داشت. رهبر مذهبی ایران گرچه ظاهرا انتظاراتش از سال پاسخگویی برآورده نشده بود اما این نامگذاری را موجب آن دانست که روحیه پرسشگری در ميان مردم تقویت شود. "پرسشگری" دقیقا همان چیزی است که روشنفکران معترض، جایش را در سیاست ایران خالی می دانند. روشنفکرانی مانند محسن کدیور، عليرضا علوی تبار، سعيد حجاریان و اکبر گنجی (که به خاطر پرسشهای انتقاديشان يا به حبس افتاده اند يا تحت پيگرد قرار گرفته و يا مانند سعيد حجاريان هدف حمله تندروهای افراطی قرار گرفته اند) همواره از این شکوه داشته اند که در حکومت ایران نهادهای غیر پاسخگویی هستند که از حیطه نظارت مردم دورند. آیت الله خامنه ای البته روی این پرسش را بیشتر به سمت دولت و تا حدودی قوه قضاییه می گرداند، با این حال نمی توان این پرسشگری را جواز انتقاد از رهبر جمهوری اسلامی دانست، مطبوعات ایران همواره سعی می کنند وارد حیطه پرسشگری از رهبر نشوند. آخرین مورد ازاین پرسشها، نامه سرگشاده یدالله سحابی از بنیانگذارن نهضت آزادی ایران خطاب به آیت الله خامنه ای بود که در روزنامه نشاط بازتاب يافت، روزنامه ای که اندک زمانی پس از آن توقیف شد (حکم توقيف اين روزنامه اخيرا نقض شد). سال دلمشغولی ها گذشته از اينها، نامگذاری سال 1384 تحت عنوان سال همبستگی ملی و مشارکت عمومی به نوعی از دلمشغولی های رهبر جمهوری اسلامی خبر می دهد. تهدیدات ایالات متحده و کشاکش اروپا و جمهوری اسلامی بر سر فعالیتهای هسته ای ایران، این نامگذاری را معنی دارتر کرده است. خدمات