"با دوستانم خارج از آلمان نمی روم چون اقامت ندارم"
در مورد جوانان ايرانی که تابعيت آلمانی راگرفته اند طبق قانون هيچ تفاوتی با آلمانی ها ندارند اما تجربه گروهی از جوانان چيز ديگری رانشان می دهد
جوانان ايرانی در آلمان هر چند که در بعضی موارد مشکلات مشابه ای با هم دارند اما با توجه به زمان اقامتشان در آلمان، موقعيت تحصيلی و شرايط مالی خانواده، وضعيت زندگيشان در آلمان با هم تفاوت هائی دارد. برای نگاه به مشکلات جوانان ايرانی در آلمان ۲۰ جوان در سنين ۱۴ تا ۱۸ سال در سه شهر کلن، برلين و فرانکفورت مورد پرسش کتبی و شفاهی قرار گرفتند. ۵ تن از آنها کمتر از سه سال است که به آلمان آمده اند. هفت نفر با اينکه مدت طولاتی در آلمان هستند هنوز از وضعيت اقامتی ثابتی برخوردار نيستند. هشت نفر باقی مانده تبعه آلمان هستند. در ابتدا از آنها سوال شد که به عنوان نوجوان ايرانی چه مشکل خاصی در آلمان دارند و آيا اين مشکلات با جوانان آلمانی هم سن آنها متفاوت است؟ کسانی که تازه به آلمان آمده اند مشکل اصلی را ندانستن زبان و دشواری درس های مدرسه و شرايط زندگی در کمپ های پناهندگی که مانع از آسايش آنها برای يادگيری می شود ذکر کرده اند. "شبنم "، ۱۴ سال دارد و مدت ۲سال است در آلمان بسر می برد. او در اتاق خود در يک اردوگاه پناهندگی در کلن می گويد: " زبان آلمانی خيلی سخت است. امسال من مجبور شدم کلاس پائين تر بنشينم. از وضعيت مدرسه ها زياد سر در نمی آورم. من در ايران نمره های خوبی داشتم و دلم می خواهد به مدرسه ای بروم که بتوانم بعدا به دانشگاه بروم. ولی نمی دانم با اين مدرسه ای که برای من انتخاب کرده اند اين کار امکان دارد يا نه؟ من در يک اتاق کوچک با مادر و برادر کوچکم زندگی می کنم. همسايه ها هم هميشه سر و صدا می کنند؛ من نمی توانم با تمرکز درس بخوانم؛ فعلا که مشکلات خيلی زياد است." جوانان و نوجوانان خارجی که در آلمان اجازه اقامت ندارند می توانند از امکانات مدرسه استفاده کنند اما مشکل اين است که آنها اغلب از شرايط تحصيلی خبر ندارند و مسئولين کمپ ها و مددکاران اجتماعی که مسئول آنها در کمپ ها هستند دلسوزی لازم را ندارند و در نتيجه عدم اطلاع، خيلی ها از يافتن جای واقعی خود و مدرسه ای که با سطح درسی آنها همخوان باشد محروم می شوند. گروه دوم مورد پرسش قرار گرفته جوانانی هستند که کمتر از ده سال است در آلمان بسر می برند و هنوز مشکل اقامتشان حل نشده است. اين گروه توانسته اند خارج از کمپ های پناهندگی زندگی کنند. سه نفر از آنها در ذکر مشکلاتشان در آلمان محدوديت های ناشی از وضعيت اقامتی را ذکر کرده اند. يک نفر مشکلاتی که خانواده اش در رابطه با زندگی در آلمان برايش فراهم می کنند و نفر ديگر که به تنهائی به آلمان آمده دوری از خانواده و ترس از بازگرداندن به ايران را به عنوان مشکل ذکر کرده است. "کاوه"، به همراه خانواده اش ۶ سال است که در برلين زندگی می کند. او از برلين در نامه کوتاهی به فارسی و آلمانی نوشته است: "من نمی توانم به همراه همکلاسی هايم به سفر خارج از آلمان بروم چون اقامت ندارم. سال گذشته هر چه به اداره اقامت رفتم اجازه ندادند. اگر همينطور ادامه پيدا کند نمی توانم به دانشگاه هم بروم. در خانه ما هميشه حرف اقامت است. پدر و مادرم نمی توانند کار کنند و خود من هم همينطور برای همين خيلی چيزهائی که دلم می خواهد نمی توانم بخرم." "بهزاد"، ۱۷ سال دارد، ۵ سال است که به تنهائی به آلمان فرستاده شده. در دفتر مشاوره وقتی از مشکلاتش می پرسم می گويد که خودتان ۴ سال است که می دانيد من چه مشکلاتی دارم؛ توضيح می دهم که برای مطلبی می خواهم اگر موافق باشد. روی صندلی صاف می نشيند لبخندی می زند و می گويد: " خوب از اول بگين ... با اين اقامت نمی توانم از آلمان تکان بخورم . من در هلند فاميل دارم ولی نمی توانم به ديدنشان بروم.رفتار مسئولين اداره جوانان با من بد است . فکر می کنند که من عقل ندارم همه اش به من می گويند که چکار کنم و چکار نکنم.مثل زندانی ها شده ام.تازه معلوم نيست وقتی ۱۸ سالم بشود چه بسرم بياورند.به بچه های ايران بگوئيد والله اينجا هم خبری نيست. اروپا فقط توی ماهواره خوب است." جوانانی که بدون سرپرست وارد آلمان می شوند دولت از طريق اداره جوانان قيومت آنها را به عهده می گيرد. شانس اين گروه برای گرفتن اقامت محکم در آلمان دشوار است. آنها تا ۱۸ سالگی در آلمان از نظر اقامتی تحمل می شوند و بعد از آن برای بازگشت تحت فشار قرار می گيرند. در مورد جوانان ايرانی که تابعيت آلمانی راگرفته اند طبق قانون هيچ تفاوتی با آلمانی ها ندارند اما تجربه گروهی از جوانان چيز ديگری رانشان می دهد. از ۸ جوان مورد پرسش قرار گرفته در کلن و فرانکفورت ۴ نفر اظهار داشتند که مشکل خاصی به عنوان ايرانی ندارند و مشکلاتشان همانند ديگر جوانان آلمانی است که يافتن دوره های آموزشی مورد علاقه شان را ذکر کردند. ۴ نفر می گويند که بهر حال به عنوان خارجی با آنها رفتار می شود و خودشان به دليل اختلاف فرهنگيشان با جامعه آلمان و رفتار خانواده دچار مشکل می شوند. "پارسا"، به موضوع برخورد از نوعی ديگر با خود اشاره می کند. او۱۷ سال دارد، در آلمان متولد شده است، فارسی را سخت صحبت می کند و ترجيح می دهد نظرش را به آلمانی بگويد : " فرق نمی کند که آدم پاس آلمانی داشته باشد يآ نه. رنگ موی آدم کافی است که جور ديگری به آدم نگاه کنند. من بعد از اين همه سال نتوانستم دوستان آلمانی پيدا کنم. جان به جانشان کنی آلمانی هستند (اين تنها جمله است که به فارسی می گويد) اين مشکلات را جوانان در ايران حتما نمی فهمند. ولی بذارين اين را هم بگم که دلم هم نمی خواهد از آلمان بروم." جوانان مورد پرسش قرار گرفته در اولين عکس العمل به پرسش طرح شده می خواستند بدانند که مشکلات در خانه را هم می توانند ذکر کنند و يا نه؟ به نظر می رسد که اين مشکلات می توانند تا حدی بدون توجه به مسئله اقامت همه گيرتر باشد. خدمات