جشنواره هنری تابستانی مادريد با هنرنمايی پريسا و گروه دستان
جشنواره هنری تابستانی مادريد شنبه شب با صدای پريسا، خواننده برجسته موسيقی سنتی ايرانی به همراه گروه دستان آغاز شد.
برنامه های اين جشنواره امسال بيش از ۱۲۰ اثر موسيقی، رقص، نمايش و فيلم از کشورهای مختلف را در برمی گيرد. بيشتر اين برنامه ها در فضای آزاد همانند ميادين و پارکها و به مدت ۴۵ روز به اجرا در می آيد. دست اندرکاران جشنواره تابستانی مادريد محوطه باز و زيبای مقابل کاخ سلطنتی Palacio Real را برای اجرای گروه موسيقی دستان به عنوان آغازگر اين مجموعه برگزيده بودند. از مهمترين بخشهای اين جشنواره، بخش موسيقی ملل آن است که امسال ميزبان گروه هايی از يونان، ايران، مراکش ، برزيل، آرژانتين، بريتانيا، آمريکا، اتريش، کوبا، جامائيکا و البته کشور ميزبان است. گروه موسيقی دستان اثر «شوريده» خود را برای مادريد به ارمغان آورده بود. شوريده دو بخش را دربرمی گيرد که قطعات آن را سعيد فرج پوری، کمانچه نواز و حميد متبسم، نوازنده تار در مايه های افشاری و دشتی ساخته اند و يک قطعه آن نيز به حسين بهروزی نيا نوازنده بربت تعلق دارد. با آنکه اين برنامه در فضای باز اجرا می شد و گهگاه صداهايی از بيرون محوطه به گوش می رسيد، پريسا به خوبی هنرش را عرضه کرد. او اشعاری از عطار، مولوی ، سعدی و حافظ را برای قطعات آوازی و تصنيف های شوريده برگزيده بود. گروه دستان در مادريد قطعات از قبل ساخته شده را اجرا می کرد، با اين حال جايگاه بداهه در آن به فراموشی سپرده نشده بود و علاوه بر آوازها در برخی از قطعات نيز نوازندگان تا حد گنجايش اثر، برای بداهه نوازی آزادی عمل داشتند. دستان که تاکنون در بسياری از کشورهای اروپا و آمريکا برنامه داشته، پيش از اين نيز يک بار با سيما بينا در پايتخت اسپانيا برنامه اجرا کرده است. حميد متبسم، از پايه گذاران گروه دستان که 15 سال از عمر آن می گذرد، تاکيد دارد که اهميت دادن به کار گروهی در مجموعه ای از هنرمندان سرشناس و کنسرتهای پی در پی در کشورهای مختلف رمز توفيق اين گروه در راه معرفی موسيقی ايرانی بوده است. سعيد فرج پوری نيز می گويد که اسپانيا از جمله کشورهايی است که موسيقی ايرانی در آن کمتر شناخته شده و شرکت در برنامه گشايش جشنواره تابستانی مادريد می تواند گام خوبی در اين زمينه باشد. وی درباره استقبال از کمانچه در خارج از کشور می گويد: اين ساز جذابيت خاصی به ويژه برای غربيها دارد و دليل آن اين است که با ويلن شباهت نسبی دارد و در عين حال در تکنيک نواختن و نوع صدا به طور عمده متفاوت است. در برنامه ای که گروه دستان در مادريد اجرا کرد سازهای کوبه ای نقشی برجسته داشتند که استفاده از تنبک، دف، دمام، دايره، پنداريک و اودو توسط پژمان حدادی و بهنام سامانی شاهد اين مدعا است. در اجرای قطعات اين زمينه فراهم شده بود تا سازهای کوبه ای از نظر شخصيت تکنوازی و قالب ها تازگی داشته باشند و به سامانی و حدادی اين فرصت داده شده بود تا دو نوازيهای نسبتا طولانی را اجرا کنند. پژمان حدادی که سالهاست در خارج از ايران زندگی می کند، در اين باره می گويد که در آثار دستان سعی شده تا با حفظ قالب و ريشه موسيقی سنتی ايران، نوآوريهايی عرضه شود. به عقيده وی ، تماس مستمر نوازندگان ايرانی مقيم خارج با موسيقی کشورهايی که شخصيت آنان شبيه به موسيقی ايرانی است، زمينه ساز اين نوآوريها بوده است. آقای حدادی می گويد در کارهای گروهی امروز، سازهای کوبه ای کم کم از چارچوب صرف ساز همراه بيرون آمده و به جايگاه شايسته خود نزديک می شود. از ديگر نکات جالب توجه در اين برنامه استفاده از ساز محلی دمام توسط بهنام سامانی بود که در رنگ آميزی فضای موسيقی نقش مثبتی داشت. بهنام سامانی می گويد که در گوشه و کنار ايران سازهای کوبه ای ارزشمندی وجود دارد که کمتر به آنها توجه شده ، حال آنکه هر کدام می تواند در فضاسازی گروه نوازيها تاثير خوبی بگذارد. بربت از ديگر سازهايی بود که شنبه شب در فضای باغهای ساباتينی مادريد نوای آن پيچيد. سازی که نوازنده آن حسين بهروزی نيا از مهجور ماندن آن گلايه دارد. به گفته آقای بهروزی نيا، بربت، روزگاری ساز اصلی ايران بوده و امروزه به فراموشی سپرده شده است. بربتی که بهروزی نيا می نواخت، نسبت به عود رايج عربی دسته ای بلندتر و کاسه ای کوچکتر داشت. وی می گويد که اين ساز احتمالا شبيه ترين نسبت با بربت کهن ايران را دارد. آقای بهروزی نيا در عين حال، به آينده بربت در ايران ابراز خوشبينی می کند و می گويد که اکنون جوانان بسياری در حال فراگيری اين ساز هستند و احتمالا استفاده از آن بار ديگر رواج خواهد يافت. از نکات ناخوشايند برنامه افتتاحيه جشنواره هنری تابستان مادريد، تاخير در آغاز آن بود که اين موارد در اسپانيا چندان غيرعادی نيست. همين امر سبب شد تا گروه دستان بخشی از برنامه خود را حذف کند. خانم پريسا نيز با ابراز ناخرسندی نسبت به اين مسئله تاکيد داشت که اجرای موسيقی و آواز ايرانی نيازمند زمان کافی است تا بتوان آن را به گونه ای صحيح و در حال و هوای مطلوب ارائه کرد. با اين حال حاضران در اين برنامه به شدت تحت تاثير هنرمندی پريسا و گروه دستان قرار گرفتند و با دست زدنهای طولانی اين احساس خود را ابراز کردند. پايتخت اسپانيا در اين روزها، محلی برای معرفی هنر و هنرمندان ايرانی است. روز دوشنبه سوم ژوئيه نيز در اين شهر عباس کيارستمی يک کارگاه آموزشی را با شرکت شماری از فيلمسازان جوان برگزار می کند. آقای کيارستمی در مادريد همچنين کتاب شعر خود را با نام « همراه با باد» را که به اسپانيايی ترجمه شده، معرفی خواهد کرد. مهمترين برنامه اين فيلمساز ايرانی در مادريد، افتتاح نمايشگاهی است که در آن آثار وی با کارهای ويکتور اريسه فيلمساز اسپانيايی به مقايسه درآمده است. اين نمايشگاه که عکسهای کيارستمی را در بر می گيرد، در سه ماه گذشته در بارسلون برپا بوده و تا ماه سپتامبر نيز در مادريد داير است. خدمات