ازبکستان
ازبکستان پس از بيش از يک قرن تحت سلطه روسها - در ابتدا بخشی از امپراطوری روسيه، و سپس به عنوان يکی از جمهوری های اتحاد جماهير شوروی سابق - در سال ۱۹۹۱ ميلادی به کشوری مستقل تبديل شد.
ازبکستان، که در کنار جاده تاريخی ابريشم ميان اروپا و آسيا قرار دارد، شامل شهرهای باستانی سمرقند و بخاراست، که به خاطر معماری های باشکوهشان شهرت دارند و زمانی از جمله مراکز غنی بازرگانی و فرهنگی جهان بودند. ازبکستان پرجمعيت ترين کشور آسيای مرکزی، و همچنين مقتدرترين قدرت نظامی در اين منطقه است. ناظران سياسی بر اين باورند که ازبکستان می کوشد نقشی مسلط در منطقه بدست آورد. هيچ اپوزيسيون متشکل داخلی در کشور وجود ندارد و رسانه ها هم شديدا بوسيله دولت کنترل می شوند. ظهور گروههای افراطی اسلامگرا در آسيای مرکزی، ازبکستان را از لحاظ امنيتی به هراس انداخته است. حکومت مرگ دهها نفر را در انفجارهايی که در سال ۱۹۹۹ در تاشکند، پايتخت کشور، به وقوع پيوست به اين گروههای افراطی اسلامگرا نسبت داده و آنها را متهم می کند به اينکه قصد دارند اسلام کريم اف، رئيس جمهور، را به قتل برسانند و کشور را بی ثبات کنند. سرکوب اين گروهها از سوی حکومت منجر به انتشار گزارشهای متعددی پيرامون نقض حقوق بشر در ازبکستان شده است. در يک گزارش سازمان ملل اعمال شکنجه در اين کشور "نظام يافته" توصيف شده است. در اين ميان شدت کنترل سياسی در اقتصاد متمرکز کشور انعکاس يافته است و از اين رو اصلاحات اقتصادی روند بسيار کندی را طی می کنند. بر اساس گزارشی که از سوی بانک جهانی در سال ۲۰۰۳ منتشر شد، رشد اقتصادی در ازبکستان پايين ترين حد در ميان جمهوری های اتحاد جماهير سابق است. سياستهای انعطاف ناپذير اسلام کريم اف موجب پيدايش شکاف ميان ازبکستان و ديگر کشورهای آسياس مرکزی شده است. ازبکستان با هرگونه حرکتی به سوی ايجاد همگرايی سياسی نزديک ميان جمهوريهای اتحاد جماهير سابق مخالفت نموده است. در اين راستا اين کشور از عضويت کشورهای مستقل مشترک المنافع خارج شده است. جمعيت: 26.9 ميليون پايتخت: تاشکندمساحت: 447،400 کيلومتر مربع زبان اکثريت: ازبکی، تاجيکی، روسی دين اکثريت: اسلام اميد به زندگی: ۶۶ سال (مردان)، ۷۲ سال (زنان) واحد پول: ۱ سوم ازبک = ۱۰۰ تين صادرات عمده: پنبه، طلا، گاز طبيعی، کود معدنی، فلزات، منسوجات و ماشين آلات ميانگين درآمد سالانه: 420 دلار (بانک جهانی)نشانه اينترنتی : uz.کد تلفن بين المللی: +998 رييس جمهور: اسلام کريم اف اسلام کريم اف از سال ۱۹۸۹ که به سمت رياست حزب کمونيست ازبکستان شوروی سابق - و يکسال بعد به مقام رياست جمهوری - منصوب شد، همواره در صدر رهبری قرار داشته است. در يک همه پرسی که در سال ۱۹۹۵ برگزار شد، دوره رياست جمهوری وی به مدت پنج سال تمديد شد. او در سال ۲۰۰۰ بدون هيچ مخالفتی بار ديگر در انتخابات به پيروزی رسيد. او مجددا در سال ۲۰۰۲ در يک همه پرسی ديگر موفق شد که دوران رياست جمهوری را از پنج به هفت سال تمديد نمايد. اين تمديد بعد از انتخابات رياست جمهوری سال ۲۰۰۵ قابل اجراست. در سال ۲۰۰۳ پارلمان اين کشور قانونی را به تصويب رساند که بر اساس آن کريم اف از پيگرد قانونی در ارتباط با فعاليتهای خود در طول رياست جمهوری اش مصون خواهد بود. با اين وجود برخی صاحبنظران براين باورند که او پس از اتمام دوره رياست جمهوری اش، همچنين در اين مقام باقی خواهد ماند. هرچند کریم اف شخصا چنين احتمالی را انکار کرده است. وی در کنار اعمال کنترلهای شديد در داخل کشور و سرکوبی مخالفان سياسی و مذهبی تلاش کرده است که موقعيتش را در منطقه تقويت کند. در اين ميان شماری از اين تحليلگران معتقدند که خطر مبارزه جويی از سوی اسلامگرايان واقعيتی ملموس است در حالی که شماری ديگر کريم اف را به بزرگنمايی درباره خطر اسلامگرايان متهم کرده اند و می گويند که او می خواهد از اين طريق حکومت اقتدادگرانه خود را توجيه کند. آنان بر اين باورند که اين امر نتيجه معکوس در پی خواهد داشت. وقايع ۱۱ سپتامبر در ايالات متحده امريکا به کريم اف ياری کرد که با در اختيار گذاشتن کشورش به عنوان پايگاهی برای نظاميان آمريکايی برای دسترسی به افغانستان روابط نزديکی با واشنگتن برقرار کند. اين امر موجب افزايش کمکهای مالی امريکا به ازبکستان شده است. ازاينرو ناظران حقوق بشر با ابراز نگرانی شديد از اوضاع هشدار دادند که اين حمايتها تمرکز بين المللی بر روی بسياری از موارد گزارش شده از شکنجه و حقوق بشر در ازبکستان را دشوار نموده است. کريم اف در سال ۱۹۳۸ در شهر سمرقند متولد شد. او تحصيلاتش در رشته اقتصاد است و مناصب مهمی در ازبکستان شوروی سابق بعهده داشته است، از جمله وزارت دارايی و رياست کميته مرکزی حزب کمونيست ازبکستان. نخست وزير: شوکت ميرزايف با وجود اينکه قانون اساسی سانسور خبری را ممنوع و آزادی مطبوعات را تضمين کرده است، حکومت رسانه ها را تحت کنترل شديد قرار می دهد. براساس گزارشی که در سال ۲۰۰۳ از سوی گزارشگران بدون مرز، که يک سازمان بين المللی دفاع از آزادی مطبوعات است، منتشر شد رسانه ها اجاره ذکر مطالبی در رابطه با مسائلی از قبيل اپوزيسيون سياسی، رواج فساد يا سلب آزاديهای مدنی نيستند. در اين گزارش اضافه می شود که حکومت خبرنگارانی را که اين قوانين را زيرپا می گذارند مورد اذيت و آزار قرار می دهد و يا به زندان می اندازد. با وجود اينکه در سال ۲۰۰۲ سانسور مطبوعات قبل از چاپ آنها لغو شد خودسانسوری امری متداول است. کميته حمايت و دفاع از آزادی رسانه ها، واقع در امريکا، گزارش کرده است که شماری از مطبوعات ماموران سانسور سابق را استخدام کرده اند تا از خطر چاپ مقالات ناخوشايند بکاهند. اکثر چاپخانه ها و مراکز پخش تحت تصدی دولت قرار دارند. علاوه بر شبکه های دولتی، ازبکستان دارای ۳۵ ايستگاه تلويزيونی و چندين کانال راديويی خصوصی - از جمله ۱۵ کانال در تاشکند - است. با وجود اينکه دسترسی به برخی کانالهای خارجی از طريق ماهواره ميسر است، معذالک بسياری از مردم از توان مالی برای دسترسی به اين کانالها بی بهره اند. بر اساس آمار رسمی کشور در ژانويه 2005 حدود 675 هزار نفر در سال ۲۰۰۲ کاربر اينترنت بودند. مطبوعات خلق سوزی - روزنامه دولتینرئدنويا اسلووا - روزنامه دولتی به زبان روسیپراودا وستوکا - روزنامه دولتی به زبان روسیازبکستان ازوی - نشريه حزب حاکم دولتحريت - نشريه خبرگزاری دولتیفداکار - نشريه حزب حاکم دولتمحيت - نشريه هفتگی تلويزيون سازمان راديو تلويزيون ازبکستان - شبکه دولتیتلويزيون يوشلار - شبکه دولتیتلويزيون ام.تی.آر.کی. - شبکه خصوصی جوانان، منطقه انديجانتلويزيون بغداد - شبکه تلويزيونی مستقل منطقه فرقانهتلويزيون ملاقات - شبکه تلويزيونی مستقل منطقه فرقانهتلويزيون بکاباد - شبکه تلويزيونی مستقل منطقه تاشکندتلويزيون علاقه - شبکه تلويزيونی مستقل منطقه سيردرياتلويزيون سمرقند - شبکه تلويزيونی مستقلتلويزيون اربيتا - شبکه تلويزيونی مستقل راديو سازمان راديو تلويزيون ازبکستان - شبکه دولتیراديو يوشلار - شبکه دولتی، ويژه جوانانراديو بين المللی تاشکند - بخش برون مرزی شبکه دولتی بر روی موج کوتاهراديو اکودولينی اف.ام. - شبکه راديويی مستقل مناطق فرقانه، تاشکند و سيردرياراديو اوريت اف.ام.- شبکه راديويی مستقلراديو سزام اف.ام. - شبکه راديويی مستقل مناطق تاشکند و سيردرياراديو ازبگيم تروناسی - شبکه راديويی مستقل منطقه تاشکندراديو گراند - اولين شبکه راديويی مستقل تاشکند بر روی موج اف.ام. خبرگزاری ها خبرگزاری دولتی ازبکستانخبرگزاری جهان - متعلق به وزارت خارجهخبرگزاری ترکستان پرس خدمات