'شکاف فزاينده' - گسترش اختلاف شيعه و سنی
هفته نامه اکونوميست چاپ لندن در شماره 3 فوريه مقاله ای را به بررسی آنچه که اختلاف فرقه ای در ميان مسلمانان و بهره برداری برخی دولت ها از آن خوانده اختصاص داده است.
در اين مقاله که با عنوان "شکاف روز افزون" چاپ شده آمده از قول محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری ايران، نقل شده که اسرائيل و آمريکا باعث ايجاد تنش بين مسلمانان سنی و شيعه می شوند تا ثروت آنان را غارت کنند در حاليکه محمد مهدی عاکف، رهبر اخوان المسلمين مصر، اسرائيل و آمريکا را به برانگيختن هراس سنيان از شيعيان متهم کرده و هدف آنان را انحراف مسلمانان از مساله فلسطين عنوان کرده است. اکونوميست می نويسد که در بخش های بزرگی از خاورميانه، خطر "فتنه" يا شکاف فرقه ای بين مسلمانان هرگز چنين بزرگ نبوده است و می افزايد که نمونه بارز آن در حوادث هفته گذشته در عراق نمود کرد که غيرنظاميان شيعه عمدا هدف يک رشته بمب گذاری قرار گرفتند و شبه نظاميان شيعه نيز به تلافی، محله های سنی نشين را زير آتش خمپاره گرفتند و چند مرد سنی را ربودند و کشتند. اين هفته نامه همچنين درگيری های فرقه ای در ميان مسلمانان پاکستان را يادآور می شود که در خلال پانزده سال اخير بيش از دو هزار کشته برجای گذاشته و می نويسد که در لبنان هم، مناقشه ای لفظی در غذاخوری يک دانشگاه به زودی به نبرد خيابانی بين هواداران احزاب سنی و شيعه منجر شد و چهار کشته برجای نهاد. اکونوميست می افزايد که پيش نماز سنی در مراسم تدفين يکی از کشته شدگان اين درگيری از وی با عنوان "شهيد راه اعراب" نام برد که اشاره ای تلويحی به تقابل آن با شيعيان "پارسی" - يعنی طرفدار ايران - و حزب الله، يعنی حزب اصلی آنان در لبنان است. درگيری های فرقه ای اکونوميست می نويسد که برگزاری مراسم عاشورا در برخی از نقاطی که پيروان دو فرقه اسلامی در کنار هم در آنها سکونت دارند با تنش همراه بود و احساسات فرقه گرايانه حتی در مکان هايی هم که شيعيان حضور چندانی در آنها ندارند نيز رو افزايش بوده است. اين نشريه می نويسد که در ماه دسامبر، مقامات دولت سودان غرفه ايران در يک نمايشگاه کتاب را بستند زيرا فعالان سنی آن را به تبليغات شيعی متهم می کردند و روزنامه های الجزاير هم نوشته اند که مبلغان شيعی تلاش می کنند کودکان سنی را به گرويدن به مذهب خود ترغيب کنند. اين نشريه اظهار می دارد که به نظر می رسد که بخشی از هشدارهای فرقه ای ناشی از اقدامی هماهنگ بوده و ماه گذشته و در اوج بارش اتهامات عليه ايران در مصر، روزنامه الاهرام جمهوری اسلامی ايران را متهم کرد که تلاش برای دستيابی به صلح در عراق را تضعيف می کند و افزوده که هدف از اين اقدام تضعيف دولت های سنی عربی است به نحوی که ايران بتواند "رويای صفوی" توسعه طلبی شيعه را تحقق بخشد. اکونوميست گزارش می کند که الاهرام به نقل از منابع مصری، که از آنان نامی برده نشده، اين اتهام را وارد کرده که ماموران اطلاعاتی ايران در ربودن و قتل سفير مصر در عراق در ژوئيه سال 2005 دست داشتند. گسترش 'هلال شيعی' در منطقه هفته نامه اکونوميست می نويسد که در عربستان سعودی نيز مبارزه تبليغاتی مشابهی به راه افتاده و تعداد روز افزونی از سايت های اينترنتی، که گفته می شود ماموران پليس سعودی در آنها نفوذ کرده اند، چت هايی حاوی اتهامات مشکوک در مورد لغزش های دينی شيعيان را انتشار داده اند و در يکی از اين چت ها، اين سخن به احمدی نژاد نسبت داده شده که در پاسخ به سئوالی در باره "هراس سنيان از گسترش هلال شيعی" در منطقه گفته است که اين يک هلال نيست بلکه ماه کامل است. اکونوميست نمونه ديگری از اتهاماتی را ذکر می کند که در رسانه های سعودی عليه شيعيان وارد می شود و می نويسد که نويسنده يکی از نشريات سعودی اين نظر، البته نادرست، را مطرح کرد که به اعتقاد شيعيان، اگر آنان يک فرد سنی را لمس کنند، غسل بر آنان واجب می شود و اينکه سی و هشت روحانی ارشد سعودی، سنيان را به جهاد در دفاع از عراق عليه "توطئه صليبی-صفوی" که در صدد ريشه کنی اسلام سنی است دعوت کرده اند. به نوشته اکونوميست، با وجود نفرت قديمی از صدام حسين، زمانبندی و نحوه اعدام وی در روز عيد قربان که عيد اصلی سالانه سنيان است، برای بسياری از آنان نمادی زشت از نمايش پيروزی شيعيان بوده است و رهبری گسترده تر ايران بر نهضت های "مقاومت" اسلامگرا همانند جنگ پرشور حزب الله عليه اسرائيل در لبنان، باعث تشديد نگرانی رهبران عرب شده است. اين هفته نامه می افزايد که همزمان، آمريکای متحد اين رهبران خواستار حمايت آنان از سياست محدود کردن ايران شده و رهبران عرب نيز، بيمناک از پی آمد منفی حمله آمريکا عليه ايران و نگران از اينکه مبادا حامی منافع اسرائيل محسوب نشوند، ظاهر ترجيج داده اند با بهره برداری از احساسات فرقه گرايانه، ضربه کوچکی هم به ايران زده باشند. اکونوميست می نويسد که ملک عبدالله، پادشاه سعودی، در اظهاراتی که مطابق معمول احتياط آميز بود، کمابيش اين نظر را تاييد کرد و بدون نام بردن از کشوری خاص گفت که "به آنان توصيه کرده ايم که منطقه را در معرض خطر قرار ندهند" و افزود "ما در امور کسی دخالت نمی کنيم اما هر دولتی که به اقدامات غير عاقلانه دست بزند، در برابر ساير کشورهای منطقه مسئول است." هدفگيری نابجا اکونوميست می نويسد که هدف عربستان سعودی برای ناکام گذاشتن بلندپروازی های منطقه ای ايران بيش از هرکجا در لبنان مشهود است و می افزايد که دولت سعودی حمايت گسترده ای را از دولت فواد سنيوره، نخست وزير لبنان، به عمل آورده که دولت ائتلافی وی، شامل احزاب سنی، دروز و مسيحی، درگير مبارزه ای با ائتلافی از مخالفان به رهبری جنبش حزب الله بوده است. اکونوميست اظهار می دارد که همانطور که مصيبت کنونی در عراق نشان داده، اختلاف فرقه ای به مثابه غولی خطرناک است که نبايد از بطری بيرون بيايد و در تلاش برای کاستن از حرارت افراطگرايی های اخير بوده که امير نشين قطر ماه گذشته اجلاسی را با حضور حدود چهارصد تن از شخصيت های شيعه و سنی تشکيل داد. اما، به نوشته هفته نامه بريتانيايی، در عمل، مباحثات اين اجلاس به شکلی ناخوشايند تند و تيز بود زيرا آيت الله محمد تسخيری، رييس هيات ايرانی در اجلاس، هدف اتهاماتی از اين قبيل قرار گرفت که ايران اقدامی برای توقف پاکسازی قومی سنيان عراقی نکرده، سنيان خودر ا آزار می دهد، عوامل آن می کوشند سنيان را وادار به تغيير مذهب کنند، متونی حاوی توهين به شخصيت های مورد احترام سنيان را توزيع کرده اند در حاليکه روحانيون شيعه نيز سئوال می کردند چرا روحانيون سنی ندرتا قتل عام شيعيان عراق را محکوم می کنند و چرا از محروميت اقليت های شيعی در کشورهای سنی سخنی به ميان نمی آيد؟ در اين ميان، پيام شيخ محمد حسين فضل الله، از روحانيون ارشد شيعی لبنان، به اجلاس قطر به مثابه ريختن آب سرد بر سر شرکت کنندگان بود زيرا وی گفت که اگر شيعيان و سنيان اختلافات خود را کنار نگذارند، آنگاه مسلمانان به عنوان منجی خود به افکار لائيک روی خواهند آورد. خدمات