مالکی در تهران؛ رفع نگرانی ایران یا نگرانی از رفتار ایران؟
نوری المالکی، نخست وزیر عراق به مقام های ایرانی اطمینان داد که کشورش به پایگاهی برای ضربه زدن به ایران تبدیل نخواهد شد.
آقای مالکی که برای سومین بار در طول نخست وزیری اش به تهران سفر کرده است، در دیدار با منوچهر متکی وزیر خارجه ایران تاکید کرد که دولت عراق اجازه نخواهد داد که این کشور به پایگاهی برای آسیب زدن به امنیت ایران و همسایگانش تبدیل شود. سفر آقای مالکی به تهران در حالی صورت می گیرد که موضوع توافقنامه امنیتی بین عراق و آمریکا، روابط تهران و بغداد را تحت تاثیر قرار داده است. آقای مالکی و جورج بوش رئیس جمهور آمریکا، پاییز سال گذشته به طور اصولی موافقت خود را با امضای توافقنامه ای درباره نحوه ادامه حضور نظامیان آمریکایی در خاک عراق تا آخر ماه ژوئیه سال جاری اعلام کردند. جزئیات توافقنامه بین عراق و آمریکا هنوز به طور رسمی منتشر نشده، اما دولت ایران تبلیغات دامنه داری را علیه آن آغاز کرده است. طبق گزارش رسانه ها و محافل دولتی ایران، توافقنامه مذکور، افزون بر شناسایی حق کاپیتولاسیون (مصونیت قضایی) برای نظامیان آمریکایی، امنیت همسایگان عراق را نیز به خطر می اندازد. محمد مجید الشیخ سفیر عراق در تهران، این نوع گزارش ها را مورد انتقاد قرار داده و تاکید کرده است که هنوز توافقنامه بین آمریکا و عراق تکمیل نشده و طرفین در حال گفتگو درباره مفاد آن هستند. به نظر می رسد دولت شیعه عراق ضمن درک نگرانی ایران از توافقنامه امنیتی این کشور با آمریکا، از واکنش جمهوری اسلامی نسبت به این توافقنامه نیز نگران است و آقای مالکی برای رفع نگرانی تهران و نیز انتقال نگرانی خود به مقام های ایرانی به تهران سفر کرده است. در واقع آقای مالکی در سفرش به تهران به مقام های ایرانی اطمینان خواهد داد که توافقنامه بغداد - واشنگتن تحت هیچ شرایطی علیه تهران نخواهد بود، اما احتمالا نسبت به واکنش تهران به این توافقنامه نیز هشدار خواهد داد. واکنش ایران نسبت به توافقنامه بین عراق و آمریکا تاکنون موجب تهییج افکار عمومی عراقی ها و بخصوص محافل روحانی شیعه برای مقابله با امضای آن بوده است. رسانه های دولتی ایران در همین رابطه از افزایش مخالفت های داخلی در عراق با توافقنامه امنیتی این کشور با ایالات متحده از جمله مخالفت آیت‌الله علی سیستانی با آن خبر داده اند، مساله ای که از طرف سفیر عراق در تهران تکذیب شده است. آقای مجید الشیخ در این مورد، ضمن انتقاد شدید از رسانه های ایرانی تاکید کرده است که "بسیاری رسانه ها متاسفانه اخبار نادرستی در این خصوص اعلام کرده و گزارشی دادند مبنی بر این که آیت الله سیستانی در این خصوص بیانیه ای یا مطلبی فرمودند. اما این در حالی است که چنین چیزی اصلا وجود ندارد و این یک خبر کاملا تقلبی و کذب است." با توجه به این وضعیت، آقای مالکی قاعدتا به مقام های ایرانی گوشزد خواهد کرد که ادامه این نوع تبلیغات علیه توافقنامه امنیتی عراق و آمریکا، ائتلاف شیعه حاکم بر عراق را به دردسر خواهد انداخت و به نفع رقبای سیاسی آن تمام خواهد شد. از نظر دولت شیعه عراق، از آنجا که خروج فوری نظامیان آمریکا از عراق و یا ادامه فعالیت آنان به صورت کنونی مفید نیست، بنابراین یک توافقنامه دو جانبه می تواند به حضور ارتش آمریکا در عراق نظم و قاعده دهد و در عین حال عراق را از زیر بار قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل که تحت فصل هفتم منشور ملل متحد به تصویب رسیده، رها کند. از این رو مقام های عراقی، توافقنامه امنیتی آمریکا با عراق را مشابه توافقنامه های آمریکا با ژاپن، آلمان، کره جنوبی و ترکیه می دانند و از ایران می خواهند که با فهم موقعیت خاص عراق، از مخالفت فعال با این مساله دست بردارد. به هر حال اگر مخالفت ایران با توافقنامه عراق و آمریکا ناشی از نگرانی تهران نسبت به استفاده آمریکا از خاک عراق برای به خطر انداختن امنیت آن باشد، طبعا آقای مالکی تمام سعی خود را خواهد کرد که نگرانی رهبران جمهوری اسلامی را بر طرف کند. اما اگر مقصود اصلی ایران از مخالفت با توافقنامه مذکور نوعی رقابت برای افزایش نفوذ خود در عراق باشد، در آن صورت آقای مالکی در متقاعد کردن مقام های ایرانی به انعطاف در برابر توافقنامه امنیتی عراق و آمریکا با مشکل بزرگی روبرو خواهد شد، مشکلی که ممکن است روابط تهران - بغداد را به رغم میل دو طرف، با تنش همراه کند. خدمات