سه کشور اروپایی از افزایش تنش در خلیج فارس و احتمال فروپاشی برجام اظهار نگرانی کردند
بریتانیا، آلمان و فرانسه بار دیگر از افزایش تنش در خلیج فارس و احتمال فروپاشی "برجام" اظهار نگرانی کرده و خواستار از سرگیری گفتگوها شدند. محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران که به آمریکا سفر کرده، در واکنش ابراز علاقه اروپا برای حفظ برجام را کافی ندانسته است.
روز یکشنبه (۱۴ ژوئن) در چهارمین سالگرد امضای برجام، سه کشور اروپایی در بیانیه‌ای مشترک هشدار دادند: "خطر چنان است که تمام طرف‌های ذینفع لازم است لحظه‌ای تامل کنند و پیامدهای احتمالی اقداماتشان را در نظر بگیرند." این بیانیه می افزاید: "ما بر این باوریم که زمان اقدام مسئولانه، یافتن راه‌هایی برای کاهش تنش و از سرگیری گفتگوها فرا رسیده است." این سه کشور اروپایی در امضای توافق هسته ای در سال ٢٠١٥ با ایران نقش مهمی داشتند اما با خروج یک طرفه آمریکا از برجام و برگرداندن تحریم‌های ایران، دوام این توافق هر چه بیشتر محل تردید قرار گرفته است. سرنگون شدن یک پهپاد تجسسی آمریکا در فضای هوایی بین‌المللی به گفته آمریکا و در فضای هوایی ایران به گفته ایران، باعث تشدید تنش در منطقه شد. آمریکا و سپس بریتانیا ایران را متهم کردند که با قایق‌های توپدار کوچک کشتی‌های باری و نفتکش‌ها را در خلیج فارس و تنگه هرمز تهدید می کنند و حتی ایران را به آسیب رساندن به دو کشتی ژاپنی و نروژی و دو کشتی عربستان سعودی کردند. یک نفتکش ایران هم در آب‌های جبل‌الطارق به اتهام دور زدن تحریم های سوریه و حمل سوخت به این کشور توقیف شده است. ایران این اتهامات را به شدت تکذیب می‌کند. آمریکا در تلاش است با تشکیل یک نیروی چندملیتی محافظت از کشتیرانی را در خلیج فارس به عهده بگیرد و بریتانیا دو روز پیش یک ناو جدید به منطقه اعزام کرد. بیشتر بخوانید: ایران زیر فشار تحریم‌ها و آنچه "بی‌عملی" اروپا در کمک به کم اثر کردن آنها می خواند، اعلام کرد که محدودیت‌هایی را که در برجام متعهد شده بود کنار می‌گذارد و در دو مرحله این کار را کرده؛ هم میزان اورانیوم غنی شده هم درصد غنی سازی را از سقف برجام بالاتر برده و قرار است مرحله سوم را اجرا کند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرده که ایران از سقف برجام عبور کرده است. در بیانیه سه کشور اروپایی همچنین آمده است: "ما نگران این خطر هستیم که برجام هر چه بیشتر زیر فشار تحریم‌های آمریکا متلاشی شود و نگران تصمیم ایران هستیم که برخی از محوری‌ترین مفاد این توافق را دیگر مراعات نکند." بیانیه می افزاید: "ما بی‌اندازه نگران تصمیم ایران هستیم که اورانیوم را بیش از حد مجاز غنی و ذخیره کند" چرا که ثبات را در منطقه تضعیف می‌کند. سه کشور بر حمایت خود از برجام دوباره تاکید کردند اما اجرای آن را "منوط" به پیروی کامل ایران از این توافق کردند: "ما قویا از ایران می‌خواهیم تصمیم اخیرش را تغییر دهد." وزیر امور خارجه ایران می گوید اروپا علیرغم ابراز علاقه برای حفظ برجام سرمایه گذاری لازم برای تحقق این امر را انجام نداده است واکنش ایران محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، ابراز علاقه اروپا برای حفظ برجام را کافی ندانسته است. به گزارش خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا) آقای ظریف که به نیویورک سفر کرده گفته است: "اروپایی ها ادعا می کنند که تمایل دارند برجام را حفظ کنند اما هنوز شاهد این نبوده ایم که برای حفظ برجام به سرمایه گذاری حاضر باشند." وزیر امور خارجه ایران افزود: "اظهار علاقه و اعلام اراده کنید برای حفظ یک توافق بین المللی با اینکه آمادگی برای سرمایه گذاری داشته باشید، تفاوت جدی وجود دارد و اروپایی ها هنوز این را نشان نداده اند." حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، هم روز یکشنبه در نطقی گفت: "ما همیشه برای مذاکره آماده‌ایم، همین ساعت و همین لحظه شما از زورگویی و تحریم دست بردارید و پای منطق و عقل برگردید ما آماده‌ایم." آقای روحانی افزود: "در برابر این بدعهدی‌ها ما استراتژی صبر راهبردی خود را از ۱۸ اردیبهشت امسال به اقدام تقابل تغییر دادیم و تأکید کردیم که در مقابل هر اقدامی از طرف مقابل، متقابل عمل می‌کنیم. اگر آنها با کاهش عمل کنند ما هم تعهدات خود را کاهش می‌دهیم، اگر برجام را نقض کنند ما هم نقض می‌کنیم. اگر هم تعهدات خود را به صورت کامل اجرا کنند ما نیز کامل اجرا خواهیم کرد. البته در این میان مذاکرات زیادی هم این روزها داریم اما مسیر درستی را که انتخاب کرده‌ایم، پیش می‌بریم." ورود آمریکا به ماجرای دعوای 'نفت‌کش‌ها' ایران و بریتانیا