پرونده هسته ای؛ مقاومت برای جلوگيری از عقب نشينی های بعدی؟
احمد جنتی، دبير شورای نگهبان و امام جمعه موقت تهران عملکرد جمهوری اسلامی در بحران پديد آمده بر سر فعاليت های هسته ای اين کشور را مورد انتقاد قرار داده و گفته هر نوع عقب نشينی در اين مسير اشتباه بوده است.
آقای جنتی در خطبه های نماز جمعه خطاب به مخالفان برنامه های هسته ای ايران گفته:" انرژی هسته‌ ای خط قرمز ماست و ما نمی ‌توانيم از اين مساله صرف ‌نظر كنيم. شما چه تهديد كنيد و چه تشر بزنيد، مردم ما بر راه خود ايستاده‌اند." آقای جنتی در سخنان خود از شورای امنيت به عنوان شورای سلب امنيت ياد کرده وگفته است غرب از شورای به گفته وی ضد امنيت به عنوان مترسکی برای ترساندن ديگر کشورها استفاده می کند. امام جمعه موقت تهران، که از روحانيون پرنفوذ در طيف تندرو محافظه کاران محسوب می شود، افزوده:" ما از همان ابتدا در ارتباط با پرونده‌ی هسته‌ ای اشتباه كرديم. با تهديد گفتند به شورای امنيت ارجاعتان می‌ دهيم، قدم اول را در جهت عقب ‌نشينی برداشتيم و با تهديدهای بعدی قدم‌های دوم و سوم را." آقای جنتی با اشاره به اينکه اروپا با توسل به تهديد ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت مانع انجام تحقيقات اتمی اين کشور شده، گفته :"ما از همان ابتدا بايد كار خود را می ‌كرديم و آنها نيز كار خود را. اگر اين اتفاق می افتاد، ما اينقدر علاف نمی ‌شديم." در جريان مذاکرات ايران و سه کشور اروپايی، مقامات جمهوری اسلامی پذيرفتند که به صورت داوطلبانه فرآيند غنی سازی اورانيوم را به حالت تعليق درآورند، اما در پی به بن بست رسيدن اين مذاکرات و ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت، جمهوری اسلامی غنی سازی اورانيوم را از سر گرفته است. اکنون سخنان آقای جنتی نشان می دهد که طيفی از نيروهای حاکم در جمهوری اسلامی تا چه اندازه با بدبينی به طرف مذاکره خود می نگرند. از نگاه اين طيف که به نظر می رسد در حال حاضر دست برتر را در معادلات سياسی داخل کشور دارد، پرونده هسته ای تنها بهانه ای برای تداوم و تعميق دشمنی غرب با جمهوری اسلامی است. دبير شورای نگهبان در خطبه های نماز جمعه تاكيد كرده اگر جمهوری اسلامی در مساله‌ پرونده‌ هسته‌ ای كوتاه بيايد، آنها با طرح مساله‌ حقوق بشر و صلح خاورميانه دوباره به گفته وی مترسک شورای امنيت را در برابر ايران قرار می دهند. طرح چنين ديدگاهی نشان می دهد که از منظر برخی محافل تصميم گيری در جمهوری اسلامی، دشمنی غرب پايانی ندارد و بسته به شرايط، هر موضوعی، فارغ از ماهيت آن، می تواند به ابزار فشاری عليه ايران بدل شود. درواقع، آنچه احمد جنتی گفته، از همان ابتدای مذاکرات جمهوری اسلامی و سه کشور اروپايی، بخشی از مبنای شکل گيری روند مذاکرات و دستور کار طرفين بوده و به همين دليل، پرونده هسته ای در عمل تنها به عنوان موضوعی فنی يا حقوقی در نظر گرفته نشده و با مسايل متعدد ديگری پيوند خورده است. از همين رو به باور برخی، تصور حل و فصل بحران هسته ای نيز بدون در نظر گرفتن مجموعه اين مسايل و شرايط اگر نه غير ممکن، دست کم دشوار می نمايد. شکل گيری گروه های کاری در زمينه های سياسی، امنيتی و اقتصادی در متن مذاکرات ايران و اتحاديه اروپا و پيوند مباحثی نظير گسترش مناسبات اقتصادی، حقوق بشر و منتفی شدن هرگونه حمله نظامی يا ايجاد خطر عليه موجوديت نظام با بحث فن آوری هسته ای می تواند بيانگر ابعاد چند جانبه و درهم تنيده اين مسايل باشد. اين وضعيت، تنگناهايی دو سويه به همراه داشته و از جمله باعث شده اين تصور در رهبران جمهوری اسلامی تقويت شود که هر نوع عقب نشينی در اين مرحله و در مورد پرونده هسته ای، عقب نشينی های متوالی در زمينه های ديگر را نيز به همراه داشته باشد. از سوی ديگر، اتحاديه اروپا نيز به دليل پيوند دادن چنين موضوعاتی به يکديگر، از سوی گروه های مدافع حقوق بشر مورد انتقاد قرار گرفته و متهم شده که با مباحثی مانند حقوق بشر، برخوردی دوگانه و ابزاری داشته است. اين وضعيت اگر چه به معنای پيچيده تر شدن ابعاد پرونده هسته ای ايران است اما در عين حال، دامنه تاثيرگذاری هر نتيجه احتمالی در اين پرونده را نيز به ديگر حوزه ها گسترش خواهد داد. خدمات