مبادله کایلی مور-گیلبرت؛ تایلند آزادی سه بمبگذار ایرانی را تایید کرد
تایلند آزادی سه عامل ایرانی نقشه ناموفق بمبگذاری ۸ سال پیش به اهداف اسرائیلی را تایید کرده است.
یکی از افراد مورد استقبال عراقچی بر صندلی چرخدار نشسته بود آزادی این سه نفر همزمان با آزادی کایلی مور-گیلبرت، پژوهشگر استرالیایی زندانی در ایران انجام شده است. عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، از این سه نفر در بازگشت به ایران استقبال کرد. رسانه‌های ایرانی بدون ذکر هویت این افراد آنها را "تاجر" و "شهروند" معرفی کردند. ایرانیان آزادشده کیستند؟ سعید مرادی پاهایش را در انفجار نارنجکی که خودش پرت کرد از دست داد مقام‌های تایلندی تایید کرده‌اند که ایرانیان آزادشده سعید مرادی، محمد خزاعی و مسعودصداقت‌زاده هستند که در سال ۲۰۱۲ در بمبگذاری ناموفقی علیه دیپلمات‌های اسرائیلی دست داشتند. این سه در اجرای نقشه‌شان شکست خوردند و انفجاری در محل سکونتشان پنج زخمی به جای گذاشت. سعید مرادی در جریان درگیری با پلیس تایلند نارنجکی پرتاب کرد که با برخورد به درخت به سوی خود او کمانه کرد و با انفجارش آقای مرادی پاهای خود را از دست داد. سه ایرانی آزادشده در بازگشت به ایران با حلقه گل مورد استقبال عباس عراقچی، معاون محمدجواد ظریف قرار گرفتند. در مراسم استقبال هر سه آنها علاوه بر ماسکی که برای مهار کرونا به صورت داشتند، کلاهی نقابدار هم بر سر داشتند و چهره‌شان به کلی غیرقابل شناسایی بود. نقشه هشت سال پیش بمبگذاران ایرانی ناکام ماند و خانه خودشان منفجر شد آیا مبادله سه بمبگذار با پژوهشگر استرالیایی تایید شده؟ رسانه‌های ایرانی تصاویر آزادی کایلی مور-گیلبرت را همزمان با بازگشت سه ایرانی آزادشده پخش کرده‌اند. با این وجود مقام‌های استرالیایی حاضر به تایید این مبادله نشده‌اند. اسکات موریسون، نخست‌وزیر استرالیا، گفت حاضر به تایید یا تکذیب گزارش‌ها نیست و "استرالیا از مجاری دیپلماتیک گوناگون سعی در حل مسائل بسیاری با ماهیت مشابه دارد." در تایلند هم مقام‌ها حاضر به تایید همکاری در مبادله کایلی مور-گیلبرت با سه ایرانی نشدند. خانم مور گیلبرت در دانشگاه کمبریج تحصیل کرده بود اما چاتچوم آکاپین، معاون دادستان کل، آزادی بمبگذاران ایرانی را بخشی از برنامه مبادله زندانیان میان ایران و تایلند خواند. او به آسوشیتدپرس گفت: "چنین انتقالاتی نامعمول نیست. ما در چهارچوب توافق‌ها تبادل همیشه زندانیان را به کشورهای دیگر تحویل می‌دهیم و همزمان تایلندی‌ها را می‌گیریم." کایلی مور گیلبرت کیست؟ کایلی مور-گیلبرت، پژوهشگر مطالعات خاورمیانه و اسلام‌شناسی و شهروند استرالیایی-بریتانیایی است. او تز دکترایش را درباره اعتراض‌های شیعیان بحرین و با عنوان "اکثریت به حاشیه‌رانده‌شده" نوشته بود. خانم مور-گیلبرت در سال ۲۰۱۸ برای شرکت در کنفرانسی به ایران سفر کرد و هنگام بازگشت در فرودگاه تهران بازداشت شد. تلویزیون ایران بارها تصاویر اعتراف اجباری زندانیان را پخش کرده مقام‌های ایرانی او را به جاسوسی برای اسرائیل متهم و محکوم کردند. اتهامی که خانم مور-گیلبرت تکذیب می‌کرد. پیش از این دستگاه قضایی و امنیتی ایران با مستندات جعلی افرادی را به جاسوسی یا همکاری با دستگاه‌های امنیتی متهم و محکوم کرده، که جنجالی‌ترین آن اعترافات دروغین متهمان سوءقصد به دانشمندان هسته‌ای ایران بود. کایلی مور-گیلبرت در بیانیه‌ای، که وزارت خارجه استرالیا از طرفش منتشر کرده، از آزادی خود ابراز خوشحالی کرده و گفته حمایت‌هایی که در دوران حبس از او شده برایش "یک دنیا ارزش داشت". خانم مور-گیلبرت گفته با احساسی تلخ و شیرین ایران را ترک می‌کند. او گفته: "احساسی جز احترام، عشق و ستایش برای ملت بزرگ ایران و مردم خونگرم، سخاوتمند و شجاع آن ندارم." "با وجود بیدادی که بر من رفت، با احساساتی تلخ و شیرین ایران را ترک می‌کنم. من به عنوان یک دوست و با اهداف دوستانه به ایران آمدم و حال با همان احساسات می‌روم که نه تنها خدشه‌ای ندیدند بلکه تقویت هم شده‌اند." چنین مبادله‌ها و استقبال‌هایی سابقه دارد؟ مقام‌های ایرانی به گردن قاتل بختیار حلقه گل انداختند محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، بارها در پاسخ به انتقادها از برخوردهای امنیتی و محاکمه و مجازات زندانیان خارجی یا دوتابعیتی بدون دسترسی به دادرسی عادلانه، گفته است که دستگاه قضایی ایران مستقل است و دولت مداخله‌ای در پرونده‌ها ندارد. در عین حال آقای ظریف درگیر بارها درگیر مذاکراتی برای مبادله زندانیان، از جمله میان ایران و آمریکا بوده که یکی از بزرگترین آنها در حاشیه توافق هسته‌ای انجام شد. بسیاری از زندانیان آزادشده از ایران می‌گویند با شکنجه به اعترافات دروغین وادار شده‌اند و دستگاه‌های امنیتی ایران آنها را برای معامله با کشورهای دیگر "گروگان" گرفته بودند. ده سال پیش پس از آزادی کلوتید ریس، فرانسه قاتل بختیار را آزاد کرد مقام‌های ایرانی در سال‌های اخیر خواهان آزادی اسدالله اسدی، دیپلمات ارشد خود شده‌اند که قرار است برای هدایت بمبگذاری ناموفق در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق محاکمه شود. تنها سه روز مانده به محاکمه آقای اسدی در بلژیک، گزارش‌ها حاکی از انتقال احمدرضا جلالی برای اجرای حکم اعدام است. آقای جلالی کارشناس امدادرسانی بحران است و به دعوت دانشگاه تهران به ایران سفر کرده بود. برخی رسانه‌های فارسی‌زبان می‌گویند وزارت خارجه ایران به دنبال مبادله آقایان اسدی و جلالی بوده است. مقام‌های ایرانی پیش از این هم از کسانی که در بمبگذاری و قتل دست داشته‌اند مانند قهرمانان ملی استقبال کرده‌اند. وزارت خارجه ایران با تاج گل از شهرام امیری استقبال کرد و بعد قوه قضاییه او را اعدام کرد علی وکیلی راد، یکی از قاتلان شاپور بختیار، در سال ۱۳۸۹ به ایران بازگشت و از او با تبلیغات بسیار استقبال شد. آقای وکیلی راد پس از آن در فرانسه مشمول عفو شد که ایران کلوتید ریس، شهروند فرانسوی را آزاد کرد. مقام‌های ایرانی خانم ریس را در حاشیه سرکوب اعتراضات سال ۱۳۸۸ به دادگاه کشیده بودند. البته همه کسانی که وزارت خارجه ایران از آنها مانند قهرمانان استقبال کرده سرنوشت خوشی نداشته‌اند. شهرام امیری، پژوهشگر دانشگاه مالک اشتر که به آمریکا رفت و به ایران بازگشت، در فرودگاه حلقه گل مقام‌های ایرانی را بر گردن داشت، اما بعدتر حلقه طناب دار را.