2008: سال تشکیل فلسطین؟
آیا سال 2008 سال تشکیل یک کشور فلسطینی خواهد بود، یا معلوم خواهد شد که کنفرانس صلح ماه نوامبر در آناپولیس تنها یک سپیده دم کاذب بوده است؟
جورج بوش قول داده است در سال آخر ریاست جمهوری اش بیکار ننشیند و همه تلاش خود را در این زمینه به کار گیرد. وی قرار است اوایل 2008 از کشورهای خاور میانه دیدار کند، که نشانه تعهد شخصی او به پیشبرد فرآیند صلح در آنجاست. اما وی زدودن بدبینی را که در منطقه گسترده است آسان نخواهد یافت. با توجه به حل نشدن مساله ایران، عراق و لبنان، کمتر کسی باور دارد که خاور میانه در آینده نزدیک ثبات بیشتری خواهد یافت. صحنه سازی یا توان رهبری؟ برای دنیس راس، فرستاده سابق آمریکا برای صلح خاور میانه، این سوال مطرح است که آیا کنفرانس صلح آناپولیس که آقای بوش و کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا، در ماه نوامبر میزبانی کردند، صحنه سازی بوده یا نمایشی از توان رهبری. وی در کنفرانسی در ماه دسامبر، که توسط "موسسه فرا آتلانتیک" مستقر در بروکسل ترتیب داده شده بود، این مساله را مطرح کرد که آیا دولت بوش برای به نتیجه رساندن یک فرآیند صلح موثر، به اندازه کافی انرژی کرده است یا خیر. وی گفت برای آنکه مردم باور کنند صلح در راه است، باید تغییرات واقعی و ملموس در منطقه مشاهده شود. در آناپولیس، اهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل و محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، قول شروع مذاکرات مرتب با هدف دستیابی به یک راه حل دو کشوری تا پایان 2008 را دادند. اما آیا آنها قادر به برآورده کردن این هدف بلندپروازانه خواهند بود؟ دیوید ماکوفسکی، از موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، می گوید که برای نخستین بار ما شاهد یک رهبر اسرائیلی و یک رهبر فلسطینی هستیم که به یکدیگر اعتماد دارند. اتلاف وقت اما بسیاری ناظران استدلال می کنند که آن دو ضعیف تر از آن هستند که بتوانند به سازش های سختی که لازمه صلح است تن دهند. آوراهام سلا، یک دانشگاهی اسرائیلی و افسر سابق اطلاعاتی این کشور، که در کنفرانس بروکسل شرکت داشت فکر می کند حذف حماس از این فرآیند غیرسازنده است. جنبش اسلامگرای حماس کنترل نوار غزه را در دست دارد. به عقیده وی دولت خودگردان فلسطینی که فتح، رقیب اصلی حماس، آن را از کرانه باختری اداره می کند عملا مرده است - و تلاش ها برای بازگرداندن جان به این گروه اتلاف وقت است. در کنفرانس آناپولیس سایر چالش ها از بافت اجتماعی گرفته تا اشاعه تسلیحات هسته ای مورد بحث قرار گرفت. سر مارک الن، دیپلمات سابق بریتانیایی، اشاره کرد که تا سال 2050 جمعیت خاور میانه از 430 میلیون به 720 میلیون نفر افزایش خواهد یافت. آیا دودمان های حاکم بر منطقه که در برابر تغییر مقاوم هستند می توانند جوانان را با خود یار کنند؟ خارج از گزینه ها استیون کوک، از شورای روابط خارجی، نتایج ضعیف تلاش دولت بوش برای تشویق اصلاحات دموکراتیک در خاورمیانه را ارزیابی کرد. اما در نظر او دیگر نمی توان به دوره حمایت بی چون و چرا از رژیم های مستبد بازگشت. جانشین جورج بوش، چه دموکرات باشد چه جمهوری خواه، مساله خاورمیانه را همچنان جزو دستور کار سیاست خارجی خود خواهد یافت. سخنگویان این کنفرانس همچنین خوشبینی کمی درباره ایران و عراق نشان دادند. مایکل روبین از نومحافظه کاران موسسه انترپرایز در آمریکا گفت این خطر واقعی وجود دارد که افزایش نیروها در عراق به موفقیت کوتاه مدت به بهای دستاوردهای بلندمدت منجر شود. روئل مارک گرشت، از همکاران وی، گفت که برآورد تازه دستگاه های اطلاعاتی آمریکا درباره برنامه اتمی ایران، سیاست دولت بوش درباره ایران را "ویران" کرد - و این بدان معنی است که حمله نظامی به ایران اکنون دیگر "جزو گزینه ها نیست." قاسم جعفر، تحلیلگر لبنانی، در پایان کنفرانس گفت دلیلی نمی بیند که ایران مسیرش را عوض کند - و نسبت به این خطر هشدار داد که معلوم شود فرآیند صلح لغزنده ای که در آناپولیس شروع شد یک فرصت تلف شده دیگر است. خدمات