تلاشی پرخطر برای محو فلج کودکان در افغانستان
فلج کودکان بیماری است که تداوی ندارد اما قابل پیشگیری است. این بیماری تقریبا در تمام جهان محو شده و تنها سه کشور، هنوز برای ریشه کن کردن آن در تلاش هستند.
در سال جاری هشت واقعه مثبت فلج اطفال در افغانستان ثبت شده است روز ۲۴ اکتبر روز جهانی مبارزه با بیماری فلج کودکان است. افغانستان در کنار پاکستان و نایجریه، کشوری است که هنوز بیماری فلج کودکان در آن دیده می‌شود. دکتر آقاگل دوست مسئول 'معافیت کتلوی' وزارت صحت عامه/بهداشت افغانستان می‌گوید که در سال ۱۳۹۲ هشت واقعه مثبت فلج کودکان در این کشور ثبت شده که این رقم در سال گذشته ۳۷ مورد بوده است. گره ناامنی و فلج کودکان به گفته آقای دوست، در سال جاری از هشت مورد ثبت شده فلج کودکان در افغانستان، پنج مورد آن در ولایت کنر و سه مورد دیگر در ولایت ننگرهار ثبت شده است. او می‌گوید که در مناطق ناامن خطر وقوع این بیماری بیشتر است زیرا بعضی اوقات واکسناتوران در این مناطق با مشکل رو به رو می‌شوند و شماری از کودکان از واکسن باز می‌مانند. گرچند ناامنی مشکلات جدی را برای کمپین‌های واکسن فلج کودکان به وجود آورده، اما طالبان افغان در اویل سال جاری اعلام کردند که از این کمپین ها حمایت می‌کنند. حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان نیز بارها از مخالفان مسلح خواسته که برای واکسناتوران و اجرای این کمپین‌ها مشکل ایجاد نکنند. به گفته دکتر دوست، تاکنون شماری از واکسناتوران آنها در بعضی مناطق ناامن قربانی انفجار مین یا بمباران شده‌اند. ولایاتی که آقای دوست از آنها به عنوان مناطق پرخطر از نظر وجود ویروس فلج کودکان یاد می‌کند، در جنوب، جنوب شرق، شرق و غرب افغانستان موقعیت دارند. بیشتر وقایع مثبت بیماری فلج کودکان در مناطق مرزی با پاکستان دیده می‌شود. این مناطق ناامن هستند و بیماری فلج کودکان در آن کشور نیز هنوز ریشه کن نشده است. آقای دوست به رفت و آمد مهاجران در این مناطق اشاره کرده و می‌گوید که آنها از کمپین‌های واکسن محروم می‌مانند و به این دلیل خطر ابتلا به بیماری فلج کودکان در بین آنها وجود دارد. او در کنار ناامنی، از پایین بودن سطح آگاهی مردم نیز به عنوان مشکل دیگری در مبارزه با فلج کودکان یاد می‌کند و به تاکید از همه افغانها می‌خواهد که کودکان خود را برای محافظت از این بیماری واکسن کنند. کمپین‌های سراسری و محلی واکسن فلج کودکان هر سال چهار کمپین سراسری واکسن فلج اطفال در افغانستان راه اندازی می‌شود وزارت بهداشت افغانستان برای ریشه کن کردن بیماری فلج کودکان که تنها راه پیشگیری از آن، واکسن است، سالانه چند دوره کمپین واکسن راه اندازی می‌کند. دکتر دوست می‌گوید که وزارت بهداشت سالانه چهار کمپین سراسری واکسن در تمام کشور و چهار کمپین محلی واکسن در ولایات آسیب پذیرتر، راه اندازی می‌کند. به گفته وی، کمپین محلی در ولایات جنوبی، نیمروز، هلمند، کندهار، زابل، ارزگان، ولایات جنوب شرقی، غزنی، پکتیا، پکتیکا، خوست، ولایات شرقی، ننگرهار، کنر، نورستان، لغمان و در ولایت غربی، فراه راه اندازی می‌شود. او افزود که در هر دور کمپین سراسری بیش از ۸.۲ میلیون کودک زیر پنج سال و در هر کمپین محلی نزدیک به چهار میلیون کودک زیر پنج سال واکسن می‌شوند. آقای دوست می‌گوید که در کمپین‌های وزارت بهداشت ۵۶ هزار کارمند رضاکار و سه هزار واکسناتور رسمی سهم می‌گیرند. واکسناتوران رضاکار، مردم محل و منطقه هستند که داوطلبانه در این کمپین‌ها اشتراک می‌کنند. مبارزه با فلج کودکان، تلاشی موفق یا ناموفق؟ دکتر دوست می‌گوید که کمپین‌های واکسن برای پیشگیری از بیماری فلج کودکان در تمام جهان از سال ۱۹۹۴ آغاز شده و این روند در افغانستان نیز تقریبا همان زمان آغاز شد. بیماری فلج اطفال تداوی ندارد اما قابل پیشگیری است او می‌گوید که این بیماری به تدریج در کشورهای جهان ریشه کن شد و اکنون تنها در سه کشور واقعه های مثبت آن دیده می‌شود. آقای دوست از روند مبارزه با بیماری فلج کودکان در افغانستان راضی است و امیدوار است که این بیماری در افغانستان به زودی ریشه کن شود. او می‌گوید که موارد مثبت این بیماری در افغانستان کم شده و ساحه شیوع آن نیز محدود شده است. وی افزود که افغانستان اگر همینطور پیش برود، در بین سه کشوری که هنوز بیماری فلج کودکان در آنها دیده می‌شود، اولین کشور خواهد بود که فلج کودکان در آن ریشه کن می‌شود. فلج کودکان، غیرقابل درمان اما قابل پیشگیری محمد بشیر قریشی دکتر در شفاخانه صحت طفل اندراگاندی در کابل می‌گوید که فلج کودکان بیماری ویروسی است که تنها کودکان زیر پنج سال به آن مصاب می‌شوند. پزشکان می‌گویند که بیماری فلج کودکان از طریق مواد غذایی و آب که به مواد غایطه شخص مریض آلوده شده باشد به انسان سالم انتقال میابد. علایم این بیماری تب شدید، استفراغ، درد گلو، درد شکم، کسالت، بی اشتهایی و سرانجام سفت شدن گردن، کمر و پاها می‌باشد که باعث فلج نرم می‌گردد. فلج می‌تواند یکی و یا هر دو پا را مصاب کند. دکتر قریشی تاکید می‌کند که این بیماری قابل پیشگیری است و والدین می‌توانند با واکسن کردن کودکان شان از مبتلا شدن آنها جلوگیری کنند.