لاریجانی ایفاگر نقش اصلی در گفتگوهای این هفته در اروپا
در تازه ترین دور دیدارهای نمایندگان ایران با مقام های اروپایی در رم، علی لاریجانی علیرغم استعفا از مقام خود به عنوان مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران همچنان نقش اول را در این گفتگوها به عهده داشته است.
علی لاریجانی در این گفتگوها سعید جلیلی، که به عنوان سرپرست تیم مذاکرات جانشین او شده است، را در نخستین سفرش در این سطح همراهی می کرد. این دو مقام در روزهای سه شنبه و چهارشنبه در رم با خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، و رومانو پرودی، نخست وزیر ایتالیا، ملاقات کردند که ظاهرا دستاورد ملموسی به دنبال نداشت. خاویر سولانا طی دو سال اخیر به نمایندگی از سوی پنج عضو دائمی شورای امنیت و آلمان برای یافتن فرمولی جهت قانع کردن ایران به انصراف از فعالیت های حساس اتمی اش تلاش می کند. در پایان دیدارهای سه شنبه و چهارشنبه دو طرف از سازنده بودن مذاکرات و دنبال کردن آنها در ماه نوامبر سخن گفتند. آقای لاریجانی پس از دیدارهای روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: "در بخش پایانی گفتگوها با آقای پرودی و آقای سولانا، ایده هایی معرفی شد که سازنده بود و ممکن است به پیشرفت بیشتر منجر شود". اما توضیح بیشتری نداد. آنچه در این دیدارها جلب توجه کرد نه تنها حضور آقای لاریجانی در کنار جانشین خود در گفتگوها بود، بلکه همچنین نقش آفرینی او به عنوان سخنگوی اصلی ایران چه در کنفرانس های خبری و چه در جریان دیدارها با سولانا و پرودی بود. این درحالی است که زمانی که آقای لاریجانی دو سال قبل در این مقام جانشین حسن روحانی شد از همان ابتدا سفرهایش برای گفتگو با اروپایی ها را در غیاب روحانی انجام داد. بنابه گزارش ها خاویر سولانا درمورد این دیدار تازه گفت: "آنها هر دو در ملاقات (سه شنبه) حضور داشتند، لاریجانی و جلیلی. لاریجانی دیدار را هدایت می کرد، این او بود که همه وزن نشست را می کشید... بنابراین به داوری من او همچنان نقش مهمی در ساختار قدرت ایران ایفا خواهد کرد." نقش پررنگ لاریجانی در تازه ترین دور گفتگوها ظاهرا تا حدودی برای اروپایی ها سردرگم کننده بوده است و آنها منتظرند ببینند طرف گفتگوی آنها واقعا کیست. بنابه گزارش ها آقای سولانا به تلویزیون دولتی "رای" ایتالیا گفته است: "باید بگذاریم چند وقتی بگذرد تا ببینیم این تازه ترین موج در ساختار قدرت ایران چگونه آرام خواهد گرفت." او افزود: "این خیلی مهم خواهد بود چون مذاکرات همینطوری هم مذاکرات سختی است. اگر شما همزمان باید با بازیگران مختلف مذاکره کنید، از این هم پیچیده تر خواهد شد." حمایت از سرپرست تازه استعفای ناگهانی آقای لاریجانی در روز شنبه و جانشینی او با یک مقام میان پایه از سطح معاونت وزارت خارجه با انتقادهای تندی در ایران مواجه شده بود. به علاوه بسیاری در غرب این احتمال را مطرح کردند که جابجایی تازه به معنی سخت تر شدن موضع ایران در مذاکرات خواهد بود. از جمله علی اکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، گفته بود: "بهتر بود مسئولان کشور در فضای منفی موجود علیه ایران، خویشتن داری می کردند و بهتر بود، این اتفاق نمی افتاد." با این حال آقای لاریجانی همانگونه که انتظار می رفت در کنفرانس خبری چهارشنبه در رم از سعید جلیلی حمایت کرد و جایگزینی خود را بخشی از تحولات عادی در "نظام دمکراتیک" ایران دانست. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، او گفت: "من امروز هم از آقای دکتر احمدی نژاد، رئیس جمهور و از آقای جلیلی که فرد جلیلی است حمایت می کنم." "کشور ما کشوری دمکراتیک است و در آن گردش نیروها وجود دارد. ما مثل برخی از کشورهای منطقه که به صورت کدخدایی اداره می شوند نیستیم." او همچنین گفت به درخواست خاویر سولانا در این گفتگوها شرکت کرده است. با این حال آقای لاریجانی به طور غیرمستقیم توضیحات سخنگوی دولت ایران درباره علت استعفای خود را رد کرد. غلامحسین الهام، سخنگوی دولت ایران، علت این استعفا را دلایل شخصی عنوان کرده بود، توضیحی که در پی اظهار دیگر مقام های بلندپایه جمهوری اسلامی در این زمینه زیر سوال رفت. به گزارش ایسنا آقای لاریجانی در کنفرانس چهارشنبه گفت: "درباره استعفای من صحبت های زیادی شده است که خیلی هم تنوع زیادی داشته است. مثلا گفتند که آقای لاریجانی به دلایل مسائل شخصی استعفا داده است. من هرچقدر به خودم نگاه می کنم مشکل شخصی نمی بینم." سعید جلیلی نیز در این کنفرانس در سخنانی کوتاه سعی کرد اعتبار خود در پست تازه را پررنگ کند: "من به دلیل مسئولیت قبلی خود در معاونت اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه، ملاقات های زیادی با مقامات اروپایی و به خصوص سفرای اتحادیه اروپا در تهران داشتم." وی لازمه پیشرفت در مذاکرات را "رفع سوتفاهم ها" دانست و در تقدیر از آقای لاریجانی گفت: "سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران گفتگو و همکاری است، مسیری که برادر بسیار خوبمان جناب آقای لاریجانی در این مدت به خوبی طی کرده است." او افزود: "ایشان از شخصیت های بزرگ و توانمند جمهوری اسلامی ایران هستند که همیشه نظراتشان و توانمندی هایشان در بالاترین سطوح استفاده می شود و امروز هم ما فکر می کنیم که ظرفیت ایشان خیلی فراتر از این که محدود به یک مساله کوچک شود، باشد و مسیری که ادامه پیدا خواهد کرد همان مسیری است که ایشان در این مدت طی کرده اند." درحالی که گفتگوهای چهارشنبه در رم در جریان بود، محمود احمدی نژاد قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل علیه کشورش را به عنوان "مشتی کاغذ بی ارزش" رد کرد و گفت ایران از حقوق خود برای غنی سازی اورانیومدست نخواهد کشید. شورای امنیت سازمان ملل متحد تا کنون دو قطعنامه 1737 و 1747 را علیه ایران تصویب کرده و تحریم هایی را علیه این کشور به اجرا گذاشته است. ایران از سوی برخی کشورهای غربی متهم است که تحت پوشش فعالیت های هسته ای، در صدد تولید سلاح هسته ای است، اتهامی که از سوی ایران رد شده و مقام های این کشور گفته اند که هدف از برنامه هسته ای این کشور، استفاده صلح آمیز از آن است. آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان ماه گذشته با حمایت اتحادیه اروپا توافق کردند که هرگونه تحریم های تازه در قالب قطعنامه های سازمان ملل را تا ماه نوامبر عقب بیاندازند تا ایران فرصت بیشتری برای همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی جهت رفع ابهامات درباره برنامه اتمی خود پیدا کند. خدمات