آیا حماس هرگز اسرائیل را به رسمیت خواهد شناخت؟
یکی از جنجال برانگیز ترین موضوعاتی که بدنبال پیروزی حماس در انتخابات اخیر فلسطینی ها مطرح شد این مسئله بود که این گروه گفته است هرگز اسرائیل را به رسمیت نمی شناسد.
مسئله به رسمیت شناختن اسرائیل مهمترین مشکل جامعه جهانی با این جنبش اسلام گرای مبارز می باشد که اخیرا بعنوان نماینده منتخب فلسطینی ها وارد عرصه جهانی شده است. حماس همچنین برای محکوم کردن "مبارزه مسلحانه" و نیز احترام به توافقنامه های پیشین با اسرائیل تحت فشار قرار دارد اما این موارد در مقایسه با به رسميت شناختن دولت اسرائیل از اهمیت کمتری برخوردارند. منتقدین به اساسنامه حماس اشاره می کنند که در اصل پنجم آن تاکید شده که باید سراسر فلسطین را تحت حکومت خدا درآورد. این اصل همچنین تاکید می کند کلیه مسلمانان جهان موظف به کمک به آزادی فلسطین و نابودی اسرائیل هستند. آمریکا و برخی دیگر از کشورها می گویند که چنین فلسفه ای قابل انطباق با حکومتی که هدف اصلی آن دستیابی به صلح با اسرائیل باشد نیست. اما برخی دیگر نیز می گویند که حضور حماس در انتخابات عملا به معنای پذیرش "راه حل دو دولتی" است که طی آن یک دولت مستقل فلسطینی در کنار اسرائیل تاسیس شود. حماس تلاش کرده است که نشان دهد اولویت اصلی اش اجرای تعهدات انتخاباتی و نیز بهبود سطح زندگی فلسطینی هاست. حذف بیانیه به عقیده بعضی ناظران، حماس در همان مسیر عملگرایانه ای قرار دارد که سازمان آزادیبخش فلسطین تحت رهبری یاسر عرفات در دهه های 80 و 90 قرار داشت. این واقعیت که آنها برخی کرسی های مجلسی که سازمان آزادیبخش فلسطین بدنبال پیمان اسلو تاسیس کرد را به خود اختصاص داده اند به معنای پذیرش عملی اسرائیل است. بیانیه های گذشته عبدالعزیز رنتیسی، رهبر سابق حماس که به دست اسرائیلی ها کشته شد، حاکی از پذیرش اسرائیل در مرزهای پیش از 1967 در مقابل خاتمه مبارزه مسلحانه بر علیه دولت اسرائیل است. رنتیسی در سال 2002 در مصاحبه با بی بی سی گفته بود که "ما از نيروی لازم برای آزادسازی سراسر سرزمين خود" برخوردار نيستيم. وی افزود که حماس نمی تواند اسرائیل را به رسمیت بشناسد اما فلسطینیها می توانند با پذیرش یک آتش بس برای نسل های بعدی در کنار اسرائیلیها زندگی کنند. برخی از اعضای میانه روی حماس گفته اند که شرایط کنونی با اوضاع سال 1988 که در آن اساسنامه این گروه نوشته شد بسیار متفاوت بوده و احتمال بازنویسی دوباره که طی آن راه حل دو دولتی پذیرفته شود وجود دارد. با این وجود گروه حماس همچنان بر تشکیل یک دولت مستقل فلسطینی که پایتخت آن بیت المقدس باشد تاکید می کند. وضعیت جمعیت شناختی با توجه به رشد بالای جمعیت فلسطینی ها در سرزمین های اشغالی این احتمال وجود دارد که حماس همچنان از به رسمیت شناختن اسرائیل خودداری کند و به این ترتیب در بلند مدت به جای مبارزه مسلحانه با استفاده از جمعیت بالای فلسطینی ها دولت اسرائیل را مغلوب کند. بيشتر برآوردها نشان می دهد که تا سال 2020 جمعیت فلسطینی ها از مجموع یهودی هایی که در اسرائیل کنونی و سرزمین های اشغالی زندگی می کنند بیشتر خواهد شد. در صورت تحقق چنین سناریویی ماهیت دموکراتیک اسرائیل زیر سوال می رود و ایجاد یک راه حل یک دولتی، که در آن یک حکومت واحد تحت سلطه اکثریت فلسطینی ها بر سراسر مناطق یهودی نشین و فلسطینی نشین، امکانپذیر خواهد شد. گفته می شود یکی از دلایلی که آریل شارون نخست وزیر اسرائیل را وادار به عقب نشینی یکجانبه از نوار غزه در سال گذشته کرد این مسئله بود که در غیر اینصورت دولت اسرائیل در آینده در برابر جمعیتی قرار می گرفت که اکثریت آن فلسطینی بودند. ابهام اگر راه حل یک دولتی همچنان برنامه اصلی حماس باشد، طبیعی خواهد بود که رهبران این گروه از اعلام صریح آن خودداری کنند. آریل شارون نیز هرگز بطور صریح طرح نقشه راه را که مورد حمایت آمریکا بود رد نکرد. این در حالیست که برخی از اقدامات یکجانبه او ناقض اصول این طرح بودند. اما بر خلاف آقای شارون بنظر می رسد که حماس زیر فشارهای مالی، دیپلماتیک و حتی نظامی غرب قرار گیرد تا اساسنامه خود را تغییر دهد. در هر حال بعید بنظر می رسد که رهبران حماس با یک چرخش سیاسی کامل اسرائیل را به رسمیت بشناسند. رهبران میانه روی این گروه می گویند که بدنبال پیروزی غیرقابل انتظار خود نیاز به زمان بیشتری برای طرح ریزی سیاست های آینده دارند. خدمات