راز دانش: اسپری دی‌ان‌ای از دزدی بانک‌ها کاسته
در برنامه این هفته می‌شنوید که یکی از فواید خوردن آجیل در زمان بارداری می تواند در آینده فرزند موثر باشد. همچنین از امیدی تازه به درمان رماتیسم خواهیم گفت و از روشی علمی برای به دام انداختن دزدان.
اتحادیه بانک داران بریتانیا اعلام کرده است که تعداد دزدی از شعب بانک ها در این کشور در سال ۲۰۱۱ میلادی نود درصد کمتر از میزان سال ۱۹۹۲ است. در سال ۱۹۹۲ ۸۴۷ فقره دزدی از شعبه بانک ها انجام شده در حالی که در سال۲۰۱۱ تنها ۶۶ مورد داشته‌اند. در آمریکا هم آن طور که پلیس فدرال این کشور گزارش کرده در سال ۲۰۱۲ میلادی تعداد دزدی از شعبه بانک به کمترین میزان خود در طی دهه ها رسیده است. دلایلی که برای کاسته شدن از میزان دزدی از شعب بانک عنوان شده متنوع هستند. بیشتر از همه این موضوع عنوان شده که دوربین های مدار بسته در بانکها بیشتر و بهتر از قبل هستند و اینکه بانک ها از انتشار یک گاز در زمان دزدی استفاده می کنند. پلیس می‌تواند دی‌ان‌ای مخصوص را ردیابی کند این گاز حاوی دی ان ای مخصوصی است که در زمان دزدی، در محیط بانک آزاد می شود. کسانی که در ساختمان باشند و حتی پول ها در معرض این گاز قرار می گیرند که به خاطر دی ان ای مخصوصی که دارد می توان آن را ردیابی کرد. این دی ان ای را نمی توان به راحتی با شستن از روی پوست پاک کرد. از این گاز علاوه بر بانک ها در جواهرفروشی‌های اروپا هم استفاده می شود. در گزارش آنها آمده که به تازگی دزدان به جای شعبه های بانک ها بیشتر به اتومبیل های حامل پول حمله می کنند و تعداد دزدی های اینترنتی هم افزوده شده است. آجیل، حساسیت و دوره بارداری حساسیت به آجیل، از پسته گرفته تا فندق از بادام زمینی گرفته تا بلوط از آن دست حساسیت هایی است که ممکن است به مرگ منجر شود. حساسیت به بادام زمینی ممکن است کشنده هم باشد شاید یک بزرگسال بتواند مراقب خود باشد و غذایی نخورد که در آن یکی از انواع این خشکبار باشد. اما ممکن است کودکی که حساسیت دارد چنین اشتباهی بکند. حساسیت حاصل از برخی از انواع آجیل ممکن است در برخی افراد کشنده هم باشد. حساسیت در برخی از افراد گاهی آنقدر زیاد است که اگر مثلا در یک جمع کسی حساسیت داشته باشد و فرد دیگری مثلا بادام زمینی بخورد، ممکن است که فرد دچار حساسیت، با مشکل روبه رو شود. برای همین کسی دوست ندارد که جگر گوشه اش دچار این نوع از حساسیت باشد. به همین دلیل، تحقیقات زیادی در این زمینه انجام می شود. در یکی از تازه‌ترین این تحقیق ها آمده که اگر در هنگام بارداری، مادر در رژیم غذاییش آجیل داشته باشد، احتمال اینکه فرزندش در آینده دچار حساسیت به این مواد شود، کمتر است؛ چیزی حدود یک سوم کمتر. ایراد کار اینجاست که پیشتر تحقیق های دیگری انجام شده بود که این نظریه را با مشکل روبه رو می کند. مثلا یک تحقیق دیگر می گوید بعد از زمان تولد است که حساسیت ها در بدن شکل می گیرند. راهی جدید برای درمان رماتیسم یک گروه از محققان بین المللی بیش از 40 نقطه جدید در دی ان ای انسان را کشف کرده اند که باعث افزایش خطر رماتیسم مفاصل می شود. این بزرگترین تحقیق ژنتیکی است که تا کنون در این زمینه انجام شده است. این کشف تازه با مقایسه دی انی ای حدود 30 هزار بیمار مبتلا به رماتیسم مفصل یا آرتروز روماتوید، با افراد سالم به دست آمده. بر اساس نتیجه این تحقیق که در نشریه نیچر منتشر شده، محققان 42 نقطه آسیب دیده یا اس ان پی را در دی ان ای بیماران پیدا کرده اند که با رماتیسم مفصلی آنها در ارتباط بوده . محققان با مشخص کردن موقعیت دقیق ژن ها، و جایگاه کروموزم ها در هر خاصه ژنتیکی، نقشه ای را مشخص کرده اند که عملا می تواند راهنمای ریسک ژنتیکی برای ابتلا به بیماری رماتیسم مفصلی باشد. آنها امیدوارند بتوانند داروهایی پیدا کنند که مستقیما این ایرادهای ژنتیکی در دی ان ای افراد را هدف بگیرد. با این کار می توانند هم خطر ابتلا به بیماری را کاهش دهند و حتی امید آن هست که به درمان قطعی این بیماری برسند. سرپرست گروه تحقیق، پروفسور رابرت پلنج از دانشکده پزشکی هاروارد، می گوید نتایج این تحقیق این فرصت را فراهم می کند که داروهایی کلیدی برای بهبود بیماری های پیچیده یا حتی درمان آنها تولید شود. با این همه هستند کسانی که معتقدند نشانه چندانی مبنی بر این که ساکت کردن این آسیب دیدگی های ژنتیکی با دارو به از بین رفتن نشانه های بیماری منجر می شود وجود ندارد. پروفسور پلنج اما امیدوار است و می گوید رویکرد مطرح در این مطالعه توانایی توانایی پتانسیل بسیار بالایی دارد که می تواند برای شناسایی داروهایی مفید جهت همه بیماری های پیچیده و نه تنها رماتیسم مفصلی استفاده شود. بیماری هایی مثل دیابت، آلزایمر و بیماری های قلبی عروقی. پروفسور جین ورتینگتون از مرکز مطالعات ژنتیک منچستر می گوید از آنجا که اس ان پی های به دست آمده در بررسی بیماران مبتلا به رماتیسم مفصلی ، در بیماران مبتلا به نوعی سرطان خون نیز دیده شده، این تحقیق نشان می دهد داروهایی که برای درمان سرطان به کار می روند می توانند برای درمان رمایتسم مفصلی هم مفید باشند و باید هر چه زودتر آزمایش این داروها را شروع کرد. رماتیسم مفصلی یک بیماری مزمن التهابی است که می تواند در اندام ها و بافت های مختلف بدن پدیدار شود اما اساس به مفاصل حمله می کند. این بیماری شرایط دردناکی را بر زندگی فرد تحمیل می کند و در صورت درمان نشدن به موقع می تواند به ناتوانی های تحرکی جدی، تخریب غضروف های مفصلی؛ ساییدگی استخوان و به دنبال آن تغییر شكل مفصل منجر شود. این بیماری حتی می تواند دامنه التهاب را به ریه و سفیدی چشم هم برساند.