انسان کهن بیش از آنچه تصور می شد در زمین دوام آورد
یک مطالعه تازه نشان داده است که یکی از خویشاوندان کهن انسان امروزی تا دوره های نسبتا اخیر در شرق آسیا می زیسته است.
بازسازی هومو ارکتوس - اولین گونه ای که تصور می شود کاملا صاف می ایستاد و راه می رفت گونه هومو ارکتوس حدود دو میلیون سال پیش تکامل پیدا کرد و اولین گونه شناخته شده انسان است که کاملا صاف می ایستاد و راه می رفت. اکنون شواهد نشان می دهد که این گونه تا کمی بیش از ۱۰۰ هزار سال پیش در جزیره جاوه در اندونزی - یعنی تا مدت ها پس از آنکه در سایر مناطق از بین رفت - زندگی می کرد. به این ترتیب دوران زیست هومو ارکتوس با انسان امروزی همپوشانی داشته است. جزییات این مطالعه در نشریه نیچر تشریح شده است. در دهه ۱۹۳۰ دوازده کاسه جمجمه و دو استخوان پای این گونه در مرکز جاوه پیدا شد و در دهه های بعد از آن، محققان تلاش کردند تاریخ این فسیل ها را تعیین کنند، اما با مشکلاتی روبرو شدند. در دهه ۱۹۹۰ یک تیم به تخمین خیلی کم ۵۳ هزار سال تا ۲۷ هزار سال رسید که این احتمال را پیش می کشید که هومو ارکتوس و انسان امروزی - هومو ساپین - برای دوره ای همزمان در این جزیره زندگی می کردند. اکنون محققان تحت سرپرستی پروفسور راسل سیوچون از دانشگاه آیووا با حفاری دقیق تر محل کشف این فسیل ها در کنار رود سولو آن را بار دیگر تحلیل کرده است. آنها می گویند که اکنون به تاریخ قطعی بستر شکل گیری این استخوان ها رسیده اند که ۱۱۷ هزار تا ۱۰۸ هزار سال است. این جدیدترین رکورد شناخته شده از گونه هومو ارکتوس در جهان است. به نظر می رسد هومو ارکتوس در سایر جزایر جنوب شرقی آسیا به گونه های کوچکتر تکامل یافته باشد. مثلا در جزیره فلورز به هومو فلورسنسیس - یا آدم کوتوله - و در فیلیپین به هومو لوزونسیس بدل شده باشد. علت آن احتمالا محدودیت منابع غذایی در این جزایر بود. اما در جاوه ظاهرا غذای کافی برای ارکتوس ها وجود داشته تا ابعاد قبلی اندام خود را حفظ کنند. محوطه حفاری در کنار رود سولو در میانه جاوه قرار دارد به نظر می رسد قد گونه های کشف شده ۱۵۲ تا ۱۸۳ سانتیمتر بوده که قابل مقایسه با نمونه های کشف شده در آفریقا و سایر نقاط است. این یافته ها موید تغییراتی است که تکامل شناسی طی چند دهه گذشته طی کرده. دانشمندان تصور می کردند که تکامل انسان روی یک خط راست از انسان واران - گونه هایی مثل شامپانزه و گوریل - تا گونه ما درحال پیشروی بوده است. این نگاه در نمودار معروف به "راهپیمایی پیشرفت" که با یک موجود شبیه به شامپانزه شروع می شود و به انسان ختم می شود متبلور شده است. این روزها می دانیم که روند تکامل به این سادگی نبوده. مطالعه تازه این حقیقت شگفت انگیز را برجسته می کند که خیلی از گونه هایی که فکر می کردیم جزو مراحل گذار در این راهپیمایی بوده اند با یکدیگر همپوشانی داشته اند، که در برخی موارد به صدها هزار سال می رسید. اما چرا هومو ارکتوس اینقدر در جاوه دوام آورد؟ این گونه احتمالا ۵۰۰ هزار پیش در آفریقا از بین رفته بود و در چین تا حدود ۴۰۰ هزار سال قبل دوام آورد. راسل سیوچون فکر می کند که ارکتوس، احتمالا در سایر نقاط زیر فشار رقابت با گونه های دیگر، صحنه را خالی کرده بود، اما در جاوه منزوی بود و توانست دوام آورد. با این حال نتایج مطالعه نشان می دهد که این فسیل ها متعلق به دوره ای هستند که شرایط محیط زیست جاوه درحال تغییر بود. منطقه ای که قبلا دارای جنگل های تنک بود، به تدریج داشت به جنگلی گرمسیری بدل می شد. پروفسور سیوچون فکر می کند این می تواند درست همان مقطعی باشد که هومو ارکتوس در این جزیره منقرض شد. حفاری در نگاندونگ در سال ۲۰۱۰