Burundi - Rwanda: Umunsi mpuzamahanga wa Demokarasi uyu mwaka udusanze he?
Mu 2007 inteko rusange ya ONU/UN yemeje ko buri tariki 15 z'ukwezi kwa cyenda isi izajya izirikana umunsi mpuzamahanga wa demokarasi hagamijwe guteza imbere amahame remezo yayo.
Muri yo harimo; uburenganzira bwo kubaho, kwishyira hamwe, kugira no gutanga igitekerezo, guhabwa amakuru, gutangaza amakuru, uburinganire, amahitamo, gutora, uburenganzira bwa ba nyamucye n'ayandi. Uyu mwaka ubutumwa bwa UN busaba abategetsi n'ubutegetsi kubahiriza amategeko no kubaha uburenganzira bw'abantu muri ibi bihe bikomeye by'icyorezo cya Covid-19. Mu bihugu bitandukanye, birimo n'ibyo mu karere, muri iki gihe havuzwe ibikorwa bikomeye by'ihonyangwa ry'uburenganzira bwa muntu mu kubahiriza amabwiriza yo kurwanya Covid-19. Kuri uyu munsi, ONU ivuga ko "hari impungenge mu bihugu byinshi muri iki gihe cya Covid-19" zirimo; Demokarasi ihagaze ite? Kuva mu 2006, buri mwaka ikigo The Economist Intelligence Unit gitangaza raporo yitwa Democracy Index, ni igipimo cy'uko domokarasi mu mahame yayo atandukanye ihagaze ku manota 10 mu bihugu 167 ku isi. Kuri 'Democracy Index 2019' yatangajwe muri uyu mwaka u Rwanda ruri ku mwanya wa 129 n'amanota 3/10, u Burundi ku wa 154 n'amanota 2/10. Ibi bihugu byombi byasubiye inyuma ho umwanya umwe, ugereranyije n'icyegeranyo nk'iki cya 2018. Abategetsi muri ibi bihugu byombi bumvikana kenshi bavuga ko demokarasi ihagaze neza. Mu Rwanda, raporo ya gatandatu y'ibipimo by'imiyoborere yitwa "Governance scorecard" yasohotse mu kwezi kwa 10/2019, ibipimo byinshi bya demokarasi biri hagati y'amanota 70 na 94%. Ku munsi nk'uyu umwaka ushize, umusesenguzi yabwiye BBC uko abona demokarasi mu Burundi no mu Rwanda.