DR Congo: Kivu ya Ruguru na Ituri ubutegetsi bwa gisirikare bugiye gusimbura ubwa gisivile
Ku wa mbere Perezida Félix Tshisekedi wa Repubulika ya Demokarasi ya Congo yasohoye iteka ritegeka ko ubutegetsi bwa gisivile mu ntara za Kivu ya Ruguru na Ituri busimburwa n'ubwa gisirikare.
Intara za Kivu ya rugugu ubu zigiye gutegekwa na FARDC Ibi bikurikiye ibihe bidasanzwe by'ibikorwa bya gisirikare byatangajwe na leta muri izo ntara tariki 30 z'ukwezi gushize kwa kane. Mu itangazo ryasomwe n'umuvugizi wa leta Kasongo Mwema Yamba mu ijoro ryo ku wa mbere kuri televiziyo y'igihugu, yavuze ko ba guverineri b'izi ntara n'inteko z'izo ntara bahagaritswe kuva ku wa kane tariki 06 z'uku kwezi kwa gatanu. Mwema yagize ati: "Bafite [abasirikare] ububasha bwo gusaka ku manywa na nijoro, guhagarika ibitangazwa, guhagarika ingendo z'abantu,…" Iteka rya perezida rivuga kandi ko inkiko za gisivile zizaba zisimbuwe n'iza gisirikare. Biteganyijwe kandi ko Perezida Tshisekedi atangaza ba guverineri bashya b'izi ntara b'abasirikare cyangwa abapolisi. Kwiyongera kw'ibikorwa by'imitwe yitwaje intwaro n'imirwano hagati y'amoko mu bice byegereye umupaka wa DR Congo na Uganda, bimaze kwicirwamo ababarirwa mu magana kuva uyu mwaka utangiye. Mu kwezi kwa kane 2019 ari i Beni, Perezida Tshisekedi (hagati) yizeje ko ibitero bigari bya gisirikare bigiye kurandura imitwe y'inyeshyamba Muri Kivu ya Ruguru na Ituri, ibitero by'umutwe wa Allied Democratic Forces (ADF) uvuga ko urwanya ubutegetsi bwa Uganda, bikekwa ko ari byo byiciwemo abantu benshi cyane. Ku itariki ya mbere z'uku kwezi, umushehe w'idini ya Islam wanengaga ADF, yararashwe ubwo yari ayoboye amasengesho ya nimugoroba mu musigiti mukuru w'umujyi wa Beni. Umuryango wa Islam muri DR Congo (Comico) uvuga ko ubu bwicanyi bwakozwe n'umutwe wa ADF. Ntacyo ADF yari yabitangazaho ku mugaragaro. Mu mijyi mikuru ya Kivu ya ruguru, Goma, Butembo na Beni hashize igihe hari imyigaragambyo inenga leta n'ingabo za MONUSCO kudakora ibishoboka ngo imitwe y'inyeshyamba iri muri ako gace irandurwe. Mu 2019 Perezida Félix Tshisekedi yavuze ko hatangiye "ibitero bigari" bya gisirikare bigamije kurandura imitwe y'inyeshyamba mu burasirazuba bwa DR Congo. Mu kwezi gushize, Major Ndjike Kaiko umuvugizi w'ingabo za leta muri Kivu ya Ruguru yabwiye BBC ko ibyo bitero bigari byo kurandura inyeshyamba bikomeje, nubwo avuga ko bitoroshye. Yagize ati: "…abantu bagomba kumva uko ibintu bimeze muri Kivu ya ruguru, umwanzi afite amayeri agoye, umwanzi ari muri rubanda abana na rubanda, rero dukoresha uburyo bushoboka kugira ngo ibikorwa byacu ntibigire ingaruka ku baturage bacu."