భూసేకరణ చట్టం: ఏపీ, తెలంగాణలు ఎలా మార్చేశాయి?
భూసేకరణ చట్టంలో వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సవరణలు చేస్తున్నాయి. ఈ సవరణలు చట్టస్ఫూర్తికి భిన్నంగా ఉన్నాయని విమర్శకులు అంటున్నారు. కానీ ప్రభుత్వాలు మాత్రం వివిధ ప్రాజెక్టులు పూర్తి కావాలంటే ఇవి అవసరమే అంటున్నాయి.
ఆ వరుసలో గుజరాత్ ముందు నిలువగా.. ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణలు కూడా అదే బాటలో నడుస్తున్నాయి. ఇంతకీ భూసేకరణ చట్టం 2013లో ఏ నిబంధనలను సవరిస్తున్నారు? ఎలా సవరిస్తున్నారు? ఎందుకు సవరిస్తున్నారు? ఏమిటి 2013 భూసేకరణ చట్టం? 1894లో నాటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారతదేశంలో మొదటిసారి భూ సేకరణ చట్టం తెచ్చింది. ఈ చట్టం ఆధారంగానే దాదాపు 120 సంవత్సరాల పాటు మన దేశంలో ప్రభుత్వాలు భూ సేకరణ చేశాయి. భూములను బలవంతంగా తీసుకోవడానికి వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్తంగా చాలా ప్రాంతాల్లో ఆందోళనలు తలెత్తాయి. పశ్చిమబెంగాల్‌లో సింగూరు, నందిగ్రామ్‌లలో రైతుల ఆందోళన హింసాత్మకంగా మారింది. దీంతో భూసేకరణ విధానాలపై నిరసనలు ఉధృతమయ్యాయి. పాత చట్టాన్ని మార్చాలన్న డిమాండ్లు సుదీర్ఘ కాలంగా బలపడటంతో యూపీఏ-2 ప్రభుత్వం 'భూ సేకరణ, పునరావాసం, పునర్నిర్మాణంలో న్యాయమైన పరిహారం, పారదర్శకత హక్కు చట్టం -2013' చేసింది. 2014 జనవరి 1వ తేదీ నుంచి అమలులోకి వచ్చిన ఈ చట్టంలో అనేక అంశాలను పొందుపరిచింది. ఈ చట్టంలోని 107 సెక్షన్ ప్రకారం.. ఈ చట్టం కింద చెల్లించగల పరిహారం కన్నా అధికంగా పరిహారం చెల్లించేందుకు లేదా ఈ చట్టంలో పేర్కొన్న పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం ప్రయోజనాలకన్నా మెరుగైన ప్రయోజనాలను అందించేందుకు.. ఈ చట్టాన్ని మెరుగుపరచడం లేదా మరిన్ని అంశాలను చేర్చడం కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్టం చేయవచ్చు. ఈ సెక్షన్‌ కింద గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు.. అసలు చట్టంలోని కీలక అంశాలను నిర్వీర్యం చేస్తూ తమకు అనుకూలంగా భూసేకరణ చట్టాలను రూపొందించాయి. అసలు చట్టంలోని ముఖ్యాంశాలు ఈ చట్టం మీద ప్రతిస్పందనలు ఏమిటి? మోదీ సర్కారు సవరణలు ఏమిటి? గుజరాత్ ఏం చేసింది? తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఎలా మార్చింది? ఆంధ్రప్రదేశ్ సర్కారు చేసిన మార్పులేమిటి..? నా బాధ చూసి రెండేళ్ల కూతురు కూలి పనికి వస్తానంటోంది! (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)