నమ్మకాలు-నిజాలు: బిడ్డకు తల్లిపాలు మంచివా? పోతపాలు మంచివా?
"అందాల నటి శిరీషకు పుత్రోదయం" వార్తా పత్రికలన్నీ ప్రముఖంగా ప్రచురించిన వార్త చదువుతూ,బిడ్డ ఏడుపు విని దగ్గరకు తీసి పాలివ్వబోయింది శిరీష. వెంటనే బిడ్డని లాక్కుని "పాలిస్తే అందం చెడిపోతుందమ్మాయ్, ఇప్పుడే డబ్బా పాలు పట్టించానులే, బిడ్డని నిద్రపోనీ" అంది తల్లి.
గర్భిణిగా ఉన్నప్పటి నుండీ, బిడ్డకు తన పాలే పట్టాలనీ,పోత పాలు పట్టగూడదనీ కృత నిశ్చయంతో వున్న కల్పన, కాన్పయిన తర్వాత ఎంత ప్రయత్నించినా పాలివ్వలేక పోతోంది, బిడ్డ కి రొమ్ము పట్టుకోవడానికి పట్టు చిక్కడంలేదు. కన్నీళ్ల పర్యంతమైన ఆమెను పరీక్షించిన డాక్టర్ ఆమెకు "రిట్రాక్టెడ్ నిపుల్ " అంటే ఆమె రొమ్ముల చివరి భాగాలు లోపలికి కూరుకు పోయాయన్నాడు. పావని సమస్య ఇంకో రకం. బాబు పుట్టాక మూడు రోజుల పాటు పాలు బాగానే ఇచ్చింది. నాలుగవ రోజునుండీ రొమ్ము చివరలు చిట్లి, పాలివ్వడం అంటే బాధతో ప్రాణం మీదకు వచ్చినంత పనవుతోంది. డాక్టర్ పరీక్ష చేసి "క్రాక్‌డ్ నిపుల్స్ " అని చెప్పింది. పాలిస్తే తల్లి అందం చెడిపోతుందా? "ఇన్వర్టెడ్ నిపుల్స్"కి నివారణ ఏమిటీ? "క్రాక్‌డ్ నిపుల్స్"కి కారణమేంటీ? బిడ్డకు తల్లిపాలు మంచివా, పోతపాలు మంచివా? పోతపాల వలనవచ్చే నష్టాలేమిటీ? తల్లి పాల వలన వచ్చే లాభాలేమిటీ? ఈ విషయాలన్నీ తెలుసుకోబోయే ముందు అసలు ఈ పాలు ఎక్కడ ఎలా తయారవుతాయి, వాటి కథేంటో చూద్దామా? మానవుడు, పిల్లలను కని పాలిచ్చి పెంచే క్షీరదాల జాతికి చెందిన వాడు. ప్రతి స్త్రీ శరీరంలోనూ, ఛాతికి ఇరు ప్రక్కలా బిడ్డ ఆహారం కోసం యేర్పాటు చేసిన పాల గ్రంథులుంటాయి. వీటినే బ్రెస్ట్ (రొమ్ములు) అంటారు. ఇవి బిడ్డ ఆహారం కోసం అభివృద్ధి చెందిన మామరీ గ్లాండ్సే కానీ సౌందర్యాన్ని ఇనుమడింపజేసే సాధనాలు కావు నిజం చెప్పాలంటే. ఇవి యవ్వనదశ నుండీ బిడ్డను కనే వరకూ అనేక మార్పులకు లోనవుతాయి. వీటి పెరుగుదల మీద అనేక హార్మోనుల ప్రభావం వుంటుంది. ప్రొజెస్టిరోన్ రొమ్ములలో పాలగ్రంథుల యెదుగుదలకు తోడ్పడుతుంది. ఈస్ట్రోజన్ -మిల్క్ డక్ట్ ల ఎదుగుదలకు అవసరం. ఇంకా ప్లాసెంటల్ లాక్టోజన్, కార్టిసాల్, ఇన్సులిన్ బ్రెస్ట్ లోని కణజాలాల ఎదుగుదలకూ, పరిణతి చెందడానికీ తోడ్పడితే, ప్రసవం జరిగాక పాలు ఏర్పడటానికీ, అవి బయటికి రావడానికీ వరసగా ప్రొలాక్టిన్, ఆక్సిటోసిన్ హార్మోన్లు తోడ్పడతాయి. బిడ్డ పుట్టిన దగ్గర నుండీ దాదాపు ఆరు నెలల వయసు వచ్చే వరకూ తల్లి పాలే ప్రధాన ఆహారం .ఆ పాలల్లో బిడ్డకు కావలసిన అన్ని రకాల పదార్థాలూ ఉంటాయి. ఆరు నెలల తర్వాత బిడ్డ ప్రత్యామ్నాయ ఆహార పదార్థాలను, అంటే జావలూ, ఇతర ఘన పదార్థాలనూ అరిగించుకునే శక్తి కలిగి వుంటుంది. ఈ కార్యక్రమమంతా నెమ్మదిగా క్రమేణా జరిగేటట్టు చూడాలి. ఇలా పాల నుండీ ఇతర పదార్థాలకూ, అన్నానికీ అలవాటు చేయడాన్ని "వీనింగ్ "అంటారు. తల్లి పాలల్లో ఉండే పదార్థాలు: తల్లిపాలను తప్పని సరిగా తాగించాలని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ రికమండ్ చేస్తోంది. తల్లిపాలు ఎలా విడుదలవుతాయి: బిడ్డ స్పర్శ తల్లి రొమ్ముకు తగలగానే కానీ, బిడ్డ ఏడుపు విన గానే కానీ, తల్లిలో కొన్ని హార్మోన్లు విడుదలయి పాలు వస్తాయి. ఆ హార్మోన్లు... ప్రొలాక్టిన్ పిట్యూటరీ గ్రంథి ముందు భాగం నుండీ వస్తుంది. రొమ్ముల్లో పాలు తయారవడానికి కారణమవుతుంది. ఆక్సిటోసిన్ - పిట్యూటరీ గ్రంథి వెనక భాగం నుండీ వస్తుంది. పాలు పాల నాళాలనుండీ బయటకు రావడానికి తోడ్పడుతుంది. ముర్రుబాలు కొలోస్ట్రమ్ - ఇది రొమ్ములనుండీ స్రవించే చిక్కటి పసుపు పచ్చటి ద్రవం. ప్రసవమయిన మొదటి రోజు నుండీ నాలుగు రోజుల వరకూ వస్తుంది. ఆ తర్వాతే తెల్లటి పాలు వస్తాయి. ఈ కొలోస్ట్రమ్‌నే "ముర్రుబాలు" అంటారు. దీనిలో అధికమైన ప్రోటీన్లూ, Ig A యాంటీ బాడీ వుంటాయి. ఇది బిడ్డకు బలాన్నీ, రోగ నిరోధక శక్తి నీ కలిగిస్తుంది. దీనిని పిండి పారబొయ్యకూడదు. దీనిని తాగించడం ద్వారా బిడ్డను కొన్ని జబ్బులనుండీ రక్షించ వచ్చు. రోజుకు ఎన్ని పాలు వస్తాయి? ఆరోగ్యంగా వున్న స్త్రీ నుండీ రోజుకు సుమారు 600ml పాలు వస్తాయి. బిడ్డ పుట్టినప్పుడు తడవకు ఇరవై ముప్పై మి.లీ చొప్పున అయిదారు సార్లు తాగుతుంది. బిడ్డకు పాలు ఎప్పుడు, ఎలా ఇవ్వాలి? బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే తల్లి పొట్ట మీద కానీ పక్కలో గానీ పడుకోబెట్టాలి. ఆ విధంగా తల్లీ బిడ్డలకుఒక శారీరక అనుబంధం ఏర్పడేట్టు చేయాలి దానివలన కొన్ని హార్మోన్లు రిలీజ్ అవుతాయి. సాధారణ కాన్పు అయిన గంటలోగా, ఆపరేషన్ కాన్పుల్లో ఎంత తొందరగా వీలయితే అంత తొందరగా బిడ్డకు పాలిప్పించాలి. మొదటి రెండు రోజులూ అనుభవం కలిగిన నర్సులు గానీ పెద్ద వారు కానీ పక్కనే ఉండి తల్లీ బిడ్డలకు సహాయం చేయాలి. తల్లి విశ్రాంతిగా, ప్రశాంతంగా, సౌకర్యంగా కూర్చుని గానీ, ఒక పక్కకు తిరిగి పడుకుని గానీ బిడ్డకు పాలివ్వాలి. అనవసరమైన ఆందోళనా, అసౌకర్యమైన పొజిషన్ వలన ఒళ్లునెప్పులే కాక, పాలు కూడా తక్కువొస్తాయి. పాలు ఇచ్చే ముందు ఏం చేయాలి? పాలిచ్చే ముందు గోరు వెచ్చని నీటిలో ముంచిన శుభ్రమయిన బట్టతో రొమ్ములు తుడుచుకుని సున్నితంగా మసాజ్ చేసుకోవడం వలన పాలు సులభంగా వస్తాయి. పాలివ్వబోయే ముందు రెండు గ్లాసుల మంచి నీరు కానీ, ఒక గ్లాసుడు పాలు గానీ తాగితే నీరసం అనిపించదు. డీహైడ్రేషన్ రాదు. బిడ్డ పైపెదవికి నిపుల్ తాకించి నోరు తెరుచుకునేట్టు చేసి, నిపుల్ చుట్టూ వుండే నల్లటి భాగమైన ఏరియోలా మొత్తం బిడ్డ నోట్లోకి వెళ్లేట్లుగా పట్టుకోవాలి దీనినే "లాచింగ్ "అంటారు. బిడ్డ సరిగ్గా లాచింగ్ చెయ్యాలి. తల్లి రొమ్ముని కరిచిపట్టి, తన క్రింది దవడతో చప్పరిస్తూ తాగడం వలన, పాలు ఎక్కువ పరిమాణంలో రావడం తోబాటు, నిపుల్ చివరలు చిట్లి "క్రాక్ "లు రాకుండా వుంటాయి. బిడ్డ సరిగా కరుచుకోక పోతే వాతావరణంలోని గాలి కడుపులోకి పోయి, బిడ్డ పొట్ట ఉబ్బరమూ, కడుపు నెప్పీ రావడమే కాక, పాలు కూడా తక్కువగా వస్తాయి. పాలు ఇచ్చిన తర్వాత ఏం చేయాలి? బిడ్డ పాలు తాగుతూ మధ్యలో నిద్రపోతే బుగ్గ మీద చిటికె వేసిగానీ, అరికాలులో తట్టి గానీ లేపాలి. పాలివ్వడం అయిపోగానే తల్లి తన చిటికెన వేలితో బిడ్డ నోటినుండీ సున్నితంగా నిపుల్‌ని బయటకు తీసుకోవాలి. పాలివ్వడం అయిపోయాక రొమ్ముల్లో మిగిలిన పాలని, చేత్తో కానీ బ్రెస్ట్ పంపుతో కానీ పిండి పారబొయ్యాలి. అలా చేయక పోతే తర్వాత పాలు తగ్గి పోవడమే కాక, పాలు గడ్డలు కట్టి వాపుకీ, చీముగడ్డ తయారు కావడానికీ కారణమవ్వవచ్చు. పాలు తాగిన తర్వాత బిడ్డను భుజం మీద వేసుకుని తేనుపు వచ్చాక మాత్రమే పడుకోబెట్టాలి. దీనినే "బర్పింగ్ "అంటారు. ఇలా చేయకుండా పడుకోబెడితే పాలు వాంతయి, అవి ఊపిరితిత్తులలోకి పోయి ప్రాణప్రమాదం సంభవించవచ్చు. బిడ్డను ఒక పక్కకు పడుకోబెట్టడం, తల కొంచెం పల్లంగా వుండేట్టు చూడటం మంచిది. అందువలన ఒకవేళ వాంతి అయినా ఊపిరితిత్తులలోకి వెళ్లకుండా బయటకు వచ్చేస్తుంది. పాలివ్వడం వలన తల్లీ బిడ్డలకు కలిగే ప్రయోజనాలు ఏంటి? తల్లికి కలిగే ప్రయోజనాలు... పిల్లలకు కలిగే ప్రయోజనాలు... పాలిచ్చే తల్లులు ఎలాంటి ఆహారం తీసుకోవాలి? పాలూ, ఆకుకూరలూ, పళ్లూ, పప్పులూ, గుడ్లూ, చేపలు కలిగిఉన్న పరిశుభ్రమయిన సమతులాహారం, సమృద్ధిగా మంచినీళ్లూ తీసుకోవాలి. కొన్ని రకాలయిన బెర్రీలూ, టమాటాలూ, ఉల్లి, క్యాబేజీ ఫామిలీకి చెందినవీ బిడ్డకు సరిగా జీర్ణమవక విరేచనాలకి దారి తీయవచ్చు. అలాంటి వాటిని తగ్గించు కోవాలి. పాలిచ్చినన్నాళ్లూ సుమారు ఆరు నెలలు డైటింగ్ చేయకూడదు. తల్లి పాలు ఎప్పుడు ఇవ్వకూడదు? ఇన్ని ప్రయోజనాలు సమకూర్చే తల్లి పాలను కొన్ని పరిస్థితులలో ఇవ్వవద్దు అని చెబుతాం అవేవంటే... తల్లి, బిడ్డ ఆరోగ్యం గురించి కొన్ని కథనాలు... పోత పాలు ఎప్పుడు ఇవ్వాలి? బిడ్డకు తల్లి పాలు పట్టలేని పరిస్థితులలో ఉన్నప్పుడు పోత పాలు ఇవ్వాలి. తల్లికి జబ్బుగా ఉన్నప్పుడూ పాలు ఉత్పత్తి కానప్పుడూ తల్లి దగ్గరలేనప్పుడూ... ఉద్యోగస్తులు, కొంతసేపు పోతపాలూ, కొంత సేపూ తల్లి పాలూ వారి అనుకూలాన్ని బట్టి ఇస్తూ ఉంటారు ఇంకా కొన్ని పరిస్థితులలో తల్లిపాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా గేదె పాలు, ఆవు పాలు, డబ్బా పాలు ఇస్తూ ఉంటారు. ఆవు పాలు తల్లిపాలతో సమానమా? ఇక్కడొక మాట ఆవు పాలు తల్లిపాలతో సమానం అనుకుంటూ ఉంటారు అది తప్పు. ఏ పాలూ తల్లిపాలతో సమానం కాదు. ఆవు పాలల్లో కాల్షియమ్, సోడియం, క్లోరైడ్ లెవెల్సు ఎక్కువ. ఇవి చిన్న బిడ్డ కిడ్నీ మీద ప్రభావం చూపే ప్రమాదముంది. అందు వలన డాక్టర్ సలహాతో బిడ్డకు ఏ పాలు మంచివో నిర్ణయించుకుని వాడాలి. పోతపాలతో ఇబ్బందులు ఇవన్నీ దృష్టిలో పెట్టుకుని... పోతపాలు పోసేవారు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుని బిడ్డలను పెంచాలి. పాలిచ్చే తల్లులలో వచ్చే సమస్యలు... నివారణ మార్గాలు రిట్రాక్టెడ్ నిపుల్స్: గర్భిణిగా వున్నప్పుడే ఈ సమస్యను గుర్తించి, జెంటిల్ మసాజ్, బ్రెస్ట్ పంప్ ట్రాక్షన్‌తో ఈ సమస్యను నివారించాలి. అలా కాని పక్షంలో, కానుపయ్యాక కొంతకాలం నిపుల్ షీల్డ్ వాడాలి. క్రాక్‌డ్ నిపుల్స్: దీనిని నివారించాలంటే బిడ్డకు సరైన పద్ధతిలో పాలివ్వాలి. డాక్టర్ సలహాతో ఆయింట్ మెంట్ వాడి, నిపుల్ షీల్డ్‌తో పాలివ్వాలి. లేదంటే తాత్కాలికంగా బ్రెస్ట్ పంపుతో పాలు తీసి పట్టాలి. బ్రెస్ట్ ఎంగార్జ్ మెంట్: ఎప్పటికప్పుడు బిడ్డకు ఇవ్వగా మిగిలిన పాలు పిండి పారబొయ్యటం ద్వారా ఈ సమస్య రాకుండా నివారించ వచ్చు. మాస్టైటిస్: రొమ్ము ఎర్రపడి వాచి, జ్వరం వస్తుంది. దీనికి నివారణ వేడి నీళ్ల కాపడం. పాలు పిండి పారబొయ్యడం. పెయిన్ కిల్లర్లూ. యాంటీ బయొటిక్సూ వాడాలి. దీనికి కారణం బిడ్డ నోట్లోనూ, ముక్కులోనూ ఉండే బాక్టీరియా. అందుకే బిడ్డను పరిశుభ్రమయిన వాతావరణంలో పెంచాలి. బ్రెస్ట్ యాబ్సెస్: మాస్టైటిస్ తగ్గక పోతే చీముగడ్డగా మారు తుంది. దీనికి నివారణ డాక్టర్ సలహాపై చీము తీయించుకుని తగిన మందులు వాడటం. పాలు మాన్పించడం: బిడ్డకు ఆరునెలల వయసు దాటాక నెమ్మదిగా తల్లి పాలు తగ్గిస్తూ ప్రత్యామ్నాయ ఆహారానికి అలవాటు చెయ్యాలి. దీనినే "వీనింగ్ "అంటారు. ఈ ఆహారాలు మార్కెట్‌లో దొరికేవి కానీ... మెత్తగా గుజ్జుగా ఉడికించిన అన్నం, పప్పులూ కానీ అయిఉంటాయి. ఆరునెలలు దాటాక తల్లి పాలలో బలం చాలదు. మాన్పించ కుండా ఇస్తుంటే బిడ్డ ఆ వచ్చిన కొంచెమే తాగి బలహీనమవుతుంది. కాబట్టి నెమ్మదిగా ఆ అలవాటు మాన్పించి, రెండో ఏడు వచ్చేసరికి పూర్తిగా అన్నం తినడం మొదలు పెట్టేలా చూడాలి. చివరగా చెప్పేదేమంటే ,తల్లిపాలు అన్నిటికంటే ఉత్తమమయినవి. పాలివ్వడం వలన సౌందర్యానికేమీ లోపం ఉండదు, తగినన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే. పైపెచ్చు బోలెడన్ని ఆరోగ్య సమస్యలనుండీ తల్లీ బిడ్డలకు రక్షణ దొరుకుతుంది. ఇవన్నీ దృష్టిలో పెట్టుకుని తప్పని సరి పరిస్థితులలో తప్ప పోతపాలకి తావివ్వకుండా ఉంటే తల్లీ బిడ్డలు అయిన వారి ఆరోగ్యం బాగుంటుంది. ఇవి కూడా చదవండి: (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)