#ICUDiary: 'ఆయనకు వెంటిలేటర్ పెట్టే ముందు టీ ఇచ్చారా లేదా అని అడిగారు'
మీరు శంకర్‌దాదా ఎంబీబీఎస్ సినిమా చూశారా? డిగ్రీతో సంబంధం లేకుండా, భావోద్వేగాలతో నిండిన గుండెతో చిరంజీవి ఆసుపత్రిలోకి అడుగుపెడతారు. అక్కడ కోమాలో ఉన్న ఓ బాలుడిని ‘‘రోగి’’ అని వైద్యులు సంబోధించడాన్ని ఆయన తట్టుకోలేకపోతారు. ఆ పిల్లాడికి ఎవరు ఎలా పిలుస్తున్నారో తెలియనప్పటికీ ఆయన్ను ఓ రోగిలా మాత్రం చూడకూడదని చిరంజీవి అంటారు.
ఇప్పుడు రీల్ లైఫ్ నుంచి రియల్ లైఫ్‌కు వద్దాం. ఏడాదికిపైగా కరోనావైరస్‌తో వైద్యులు పోరాడుతున్నారు. తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ వారి కళ్లముందే ఎందరో రోగులు మరణిస్తున్నారు. ఆ మృతుల ఫోటోలు, వీడియోలను ఒకసారి చూసి మనం స్క్రోల్ చేసేస్తున్నాం. మరి వైద్యుల పరిస్థితి ఏమిటి? ఉదయం లేచినప్పటి నుంచి రాత్రి నిద్రపోయేవరకు.. మరణాలను చూస్తున్న, మరణం అంచులవరకు వెళ్లినవారికి సేవలందిస్తున్న వైద్యుల్ని కేవలం ‘‘వారియర్లు’’ అంటే సరిపోతుందా? ఐసీయూ వార్డుల్లో ప్రాణాలతో పోరాడుతున్న కోవిడ్ బాధితులకు నిత్యం చికిత్స అందించడం ఎంత కష్టం. దీన్ని అందరికీ తెలియజేసేలా చేసేందుకు ఐసీయూ డైరీ పేరుతో ఓ సిరీస్‌ను బీబీసీ తెలుగు మీకు అందిస్తోంది. ఇలా ఐసీయూల్లో సేవలందిస్తున్న వారిలో ఒకరైన డాక్టర్ దీప్‌శిఖా ఘోష్ అనుభవాలతో ఈ సిరీస్ మొదలవుతోంది. కోవిడ్ బాధితుల్ని వైద్యులు కేవలం రోగులుగా మాత్రమే చూడటం లేదని వీటి ద్వారా మనకు అర్థమవుతుంది. మరణించిన కోవిడ్ బాధితుల కుటుంబ సభ్యులకు ‘‘సారీ’’అని చెప్పాల్సి వచ్చినప్పుడు.. వైద్యులు తమ మనసుకు కూడా సారీ చెప్పుకొంటారు. ఎందుకంటే వారి మనసును పశ్చాత్తాపం వెంటాడుతుంది. కొంచెం బాధ.. కొంచెం ఆనందం.. కొన్ని మధురానుభూతులు... ఇలాంటి అనుభవాలతో నిండినదే #ICUDiary. #ICUDiary-3: 'ఆయనకు సమయానికి టీ కావాలి... ఇచ్చారా?' కొన్ని వారాల క్రితం ఒక వృద్ధుడు తీవ్ర జ్వరంతో, పడిపోయిన ఆక్సిజన్ స్థాయిలతో ఆసుపత్రిలో చేరారు. ఆ రోజు రాత్రి ఐసీయూలో చేరేసరికి ఆయన చాలా అలిసిపోయి ఉన్నారు. ఆయనను నాన్ ఇన్వేజివ్ వెంటిలేటర్ మీద పెట్టాల్సి వచ్చింది. కానీ, ఆయనకు మాస్క్ ఎందుకు పెట్టుకోవాలో అర్ధం కాలేదు. ఆయనతో మాట్లాడటానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ అర్ధం చేసుకునే పరిస్థితిలో లేరని అర్ధమైంది. దాంతో, ఆయన కుటుంబానికి ఫోన్ చేసి ఆయన మాస్క్ పెట్టుకోవడం లేదనే విషయాన్ని చెప్పాను. ఆయన భార్యకు కాల్ చేసి మొత్తం పరిస్థితిని వివరించాను. ఆయన మాస్క్ తొలగించకుండా ఉండేందుకు మేము బలవంతం చేయవలసి వస్తుందని ఆమెతో చెప్పాను. ఆమె విషాదంతో ఆయన ఆక్సిజన్ స్థాయి మెరుగుపడేందుకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకోమని చెప్పారు. ఆయన ఆక్సిజన్ స్థాయి సాధారణ స్థితికి చేరే వరకు ఆయన బెడ్ పక్కనే ఉంటానని చెప్పాను. నా మాటలు విన్న తర్వాత ఆమె ఫోన్ పెట్టేశారు. కొన్ని నిమిషాల తర్వాత ఆమె తిరిగి ఫోన్ చేశారు. ఆమె మాటలు కూడదీసుకుని "ఆయన తనకు ఇష్టమైన టీ తాగే సమయానికి అది లేకపోతే చాలా చీకాకు పడతారు. ఆయనకు టీ అవసరమేమో" అని చెప్పారు. "అందుకే ఆయన చీకాకుగా ఉన్నారేమో! నేను టీ తెప్పించే ఏర్పాటు చేస్తాను" అని ఆమెతో చెప్పాను. మరింకేమీ మాట్లాడలేకపోయాను. హాస్పిటల్లో అందరూ ఆయనను జాగ్రత్తగా చూసుకునేటట్లు చూడమని ఆమె నాకు చెప్పారు. నేను అలాగే అని సమాధానమిచ్చాను. మేము రెండు గంటలపాటు అన్ని రకాల ప్రయత్నాలు చేసిన తర్వాత ఆయన కాస్త నెమ్మదించారు. ఆ తర్వాత రెండు రోజులు నేను సెలవులో ఉన్నాను. నేను ఐసీయూకు తిరిగి వెళ్లేసరికి ఆయన వెంటిలేటర్‌పై ఉన్నారు. ఆయన ఆరోగ్యం బాగా క్షీణించింది. ఆ రోజు నేను మరో విషాదకరమైన ఫోన్ కాల్ చేయవలసి వచ్చింది. నేను ఆయన భార్యకు కాల్ చేసి ఆయన పరిస్థితి విషమిస్తోందని, బ్రతికే అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్నాయని చెప్పాను. "ఆయనకు వెంటిలేటర్ పెట్టే ముందు టీ ఇచ్చారా లేదా" అని ఆమె అడిగారు. నాకు లేదని చెప్పడానికి మనసు అంగీకరించలేదు. నేను టీ ఇచ్చామని చెప్పాను. ఆ ఒక్క మాటతో ఆమెకు మనశ్శాంతి లభించిందో లేదో నాకు తెలియదు. నేనామెకు మనశ్శాంతి చేకూర్చాననే ఆశిస్తున్నాను. ఆయనను ఆసుపత్రి సిబ్బంది అంతా జాగ్రత్తగా చూసుకునేలా చేయమని ఆమె నెమ్మదిగా చెప్పారు. నేను చూసుకుంటానని మాటిచ్చాను. ఆయన ఆ వారం చివర వరకూ కూడా ప్రాణాలతో లేరు. #ICUDiary-2: ''నేను బతుకుతానా'' అని అడుగుతుంటే ఏం చెబుతా మంటే.. ఐసీయూలో పనిచేయడంతో ఆరోగ్యం పూర్తిగా క్షీణించినవారిని నేను చూస్తుంటాను. రోజూ చాలా ముఖాలు నాకు కనిపిస్తుంటాయి. అయితే, చాలా మంది నిరాశ, నిస్పృహలతో నావైపు చూస్తుంటారు. అడగకూడని ప్రశ్నలు అడిగేటప్పుడు చాలా మంది స్వరం వణుకుతూ వినిపిస్తుంటుంది. చాలా విపత్కర పరిస్థితుల్ని నేడు చూస్తున్నాం. ప్రపంచం నలుమూలలా ఇదే జరుగుతోంది. అయితే కొన్ని దేశాలు మరింత ఎక్కువగా ప్రభావితం అవుతున్నాయి. నాకు కనిపిస్తున్న ముఖాలు, వినిపిస్తున్న స్వరాలు.. కేవలం కేసులు మాత్రమే కాదు. వారికీ మనలానే ఎన్నో ఆశలు, ఆకాంక్షలు ఉన్నాయి. అయితే, వారిలో కొందరి జీవిత కాలాన్ని కోవిడ్ కుదించేసింది. వారి ఆశలు, ఆకాంక్షలను ఆవిరిచేసింది. వారి లక్ష్యాలకు అడ్డుగోడలా నిలిచింది. వారిలో కొందరి కథలు వినిపించకుండా మరుగున పడిపోయాయి. ఎందుకంటే అలాంటి కథలు మనకు అలవాటు అయిపోయాయి. మరికొందరి కథలు చెప్పడానికి ఎవరూ లేరు. కోవిడ్‌తో డాక్టర్లంతా బిజీబిజీగా అయిపోయాం. మా శక్తి మొత్తం చికిత్స చేయడంపైనే ధార పోస్తున్నాం. మాట్లాడేందుకు మాకు సమయం, శక్తి.. రెండూ లేకుండా పోతున్నాయి. మా దగ్గర రెండు రకాల సంభాషణలు వినిపిస్తుంటాయి. మాస్కులు పెట్టుకోవాలని, మందులు వేసుకోవాలని సూచించే సంభాషణలు వీటిలో మొదటివి. ఆరోగ్యం ఎలా ఉంది? కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడారా? మందులు సరిగ్గా వేసుకుంటున్నారా? అని అడిగే ప్రశ్నలు కూడా వీటి కిందకే వస్తాయి. వీరు ఆసుపత్రుల నుంచి త్వరగా కోలుకోవాలని మేం ప్రోత్సహిస్తుంటాం. రెండో సంభాషణల విషయానికి వస్తే, ఇవి కొంచెం కటువుగా ఉంటాయి. రోగుల ప్రశ్నలతో ఈ సంభాషణలు మొదలవుతాయి. వారు మా కళ్లల్లోకి నేరుగా చూస్తూ ''డాక్టర్.. నేను బతుకుతానా?''అని అడుగుతుంటారు. మేం వారికి అంతా సవ్యంగానే జరుగుతుందని చెప్పేందుకు ప్రయత్నిస్తుంటాం. కానీ, కొన్నిసార్లు అది తప్పని మాకు తెలుస్తుంటుంది. #ICUDiary 1: కనిపించని శత్రువుతో పోరాటం - డాక్టర్ దీప్‌శిఖా ఘోష్ మేం నిత్యం కరోనావైరస్‌తోపాటు కంటికి కనిపించని శత్రువులతోనూ పోరాడతాం. మా ఆసుపత్రిలో కోవిడ్ ఇన్ఫెక్షన్‌తో ఓ మహిళ చేరారు. ఆమె కూడా వైద్యురాలే. అయితే, ఇప్పుడు ఆమె కరోనావైరస్‌తో నేరుగా పోరాడుతున్నారు. ఆసుపత్రిలో చేరేసరికే ఆమె ఆక్సీజన్ స్థాయిలు పడిపోయాయి. శ్వాస తీసుకోవడానికి ఆమె చాలా ఇబ్బంది పడుతున్నారు. కృత్రిమ శ్వాస అందిస్తున్నప్పటికీ, ఆమెకు సరిగా ఊపిరి ఆడటం లేదు. ఆమె సరిగా మాటలు కూడా ఆడలేకపోతున్నారు. ఒక పదం పలికేసరికే ఆయాసం వస్తోంది. వారాల పాటు ఆమె నా ముందు అలానే కష్టపడ్డారు. ఒక సారి అయితే.. నా చేయి పట్టుకొని, ''మత్తుమందులు ఏమైనా ఇవ్వండి''అని అడిగారు. ''తుమీ తో అమర్ మా''అని ఆమె అనేవారు. అంటే ''నువ్వు మా అమ్మలా ఉన్నావు''అని అర్థం. వయసులో తమ కంటే చిన్నవారు తమకు సేవచేసేటప్పుడు, ప్రేమతో ఇలా అంటారు. ఆమె భర్తకు కూడా కోవిడ్ సోకింది. అయితే, ఆయనకు కృత్రిమ శ్వాస అవసరం రాలేదు. వెంటిలేషన్‌పై మారు మాట్లాడకుండా ప్రశాంతంగా ఉండాలని భార్యకు ఆయన సూచించేవారు. బరువు కాస్త ఎక్కువగా ఉండటంతో ఆమెకు చాలా కష్టంగా ఉండేది. ఆయన తనను అర్థం చేసుకుంటారని ఆమెకు తెలుసు. భర్తవైపు చూసి ఆమె చేయి పైకెత్తేవారు. తాను చేయగలిగినదంతా చేస్తున్నానని చెప్పేవారు. ఎలాగైనా చికిత్సకు సహకరించేలా ఆమెను ఒప్పించాలని ఆయన మమ్మల్ని వేడుకునేవారు. మీరేం భయపడొద్దని ఆయనకు భరోసా ఇచ్చాను. నాతో మాట్లాడిన తర్వాత, చేతులు కట్టుకొని పక్క యూనిట్‌లో ఉన్న తన బెడ్ దగ్గరకు ఆయన వెళ్లిపోయారు. అంతా మంచే జరగాలని ఆయన కోరుకునేవారు. ఎట్టకేలకు ఆయన ఆసుపత్రి నుంచి డిశ్చార్జి అయ్యారు. కానీ, ఒంటరిగానే ఇంటికి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. భార్య ఆయన వెంట రాలేదు. ఇవి కూడా చదవండి: (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)