వాతావరణ మార్పులు: ఆహారం, ఉపాధి, ఆరోగ్యం - అన్నింటా భారతీయులకు పొంచి ఉన్న ముప్పు
భూగోళం వేడెక్కడం (గ్లోబల్ వార్మింగ్) ఇలాగే కొనసాగితే ప్రపంచానికి వినాశకర పరిణామాలు తప్పవని ఇంటర్‌గవర్న్‌మెంటల్ ప్యానెల్ ఆన్ క్లైమేట్ ఛేంజ్(ఐపీసీసీ) నివేదిక ఇటీవల హెచ్చరించింది. దీనిని అదుపు చేయలేకపోతే భారత్, దక్షిణాసియాకు ఎదురయ్యే ప్రత్యేక విపరిణామాల గురించి బ్రిటన్‌లో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఈస్ట్ అంగీలాలోని 'ఇంధనం, వనరుల ఇన్‌స్టిట్యూట్'కు చెందిన ఆయుషీ అవస్థీ వివరించారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలతో తలెత్తే ముప్పు గురించి అత్యంత తీవ్రమైన హెచ్చరికలు ఐపీసీసీ నివేదికలో ఉన్నాయి. ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల్లో ఒకటిన్నర డిగ్రీల పెరుగుదల నమోదైతే ఆహార భద్రత దెబ్బతినడం, ఆహార ధరలు భారీగా పెరిగిపోవడం, ఆదాయాలు, ఉపాధి అవకాశాలు కోల్పోవడం, అనారోగ్యం సంభవించడం, నిర్వాసితులు కావడం లాంటి పరిస్థితులు బలహీన స్థితిలో ఉన్న ప్రజానీకానికి ఏర్పడతాయని నివేదిక పేర్కొంది. ఈ ప్రతికూల పరిస్థితులు తీవ్రస్థాయిలో ఏర్పడగల దేశాల్లో భారత్ ఒకటని నివేదిక పేర్కొంది. దేశంలో జనాభా భారీగా ఉండటం, అసమానతలు, పేదరికం తీవ్రస్థాయుల్లో ఉండటం దీనికి కారణమని తెలిపింది. నివేదిక హెచ్చరిస్తున్నంత పరిస్థితులు భారత్‌లో ఏర్పడితే పరిణామాలు సామాజికంగానే కాకుండా రాజకీయంగానూ తీవ్రంగా ఉంటాయి. భారత్‌కు సుదీర్ఘ తీరం ఉన్నందున, సముద్రమట్టాల్లో పెరుగుదల సముద్రానికి దగ్గరగా ఉంటూ, దానిపై ఆధారపడి బతికే వారిపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపిస్తుంది. అంతిమంగా దీని ప్రభావం దేశంపై పడుతుంది. 2015లో భారత్, పాకిస్తాన్‌లలో వేల మంది మరణాలకు కారణమైన ప్రమాదకర వడగాల్పులు సమీప భవిష్యత్తులో ఎప్పుడూ వీయొచ్చు. భారత్‌లోని తూర్పు ప్రాంత నగరం కోల్‌కతా, పాకిస్తాన్‌లోని దక్షిణ ప్రాంత నగరం కరాచీపై వీటి ప్రభావం అత్యధికంగా ఉండొచ్చు. దక్షిణాసియా దేశాలకు తేలిక కాదు పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలను తగ్గించేందుకు, హానిని పరిమితం చేసేందుకు ఇప్పటికైనా ఆలస్యం కాలేదని, అయినప్పటికీ దక్షిణాసియా దేశాలకు ఇది తేలిక కాదని నివేదిక చెప్పింది. వీటిలో చాలా వరకు దేశాలు వనరులు పరిమితంగా ఉన్న అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలే. భూగోళం వేడెక్కడాన్ని పరిమితం చేసేందుకు 2015 నుంచి 2050 వరకు దేశాలకు సుమారు 90 వేల కోట్ల డాలర్ల పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని నివేదిక అంచనా వేసింది. వాస్తవానికి ఇంతకంటే ఎక్కువే అవసరం కావొచ్చు. 2020 తర్వాత తాము చేపట్టదలచిన చర్యలను ప్రకటిస్తూ, అనేక దేశాలు వెల్లడించిన వ్యయ అంచనాలు చాలా అధికంగా ఉన్నాయి. 'ఇంటెండెడ్ నేషనల్లీ డిటర్మైన్డ్ కంట్రిబ్యూషన్స్(ఐఎన్‌డీసీ)' అనే అంతర్జాతీయ ఒప్పందం కింద దేశాలు ఈ చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంది. ఈ వ్యయం ఎవరు భరించాలి? ఐఎన్‌డీసీ లక్ష్యాల సాధనకు తమకు లక్ష కోట్ల డాలర్ల వ్యయమవుతుందని భారత్ చెప్పింది. తమకు నాలుగు వేల కోట్ల డాలర్లు అవుతుందని పాకిస్తాన్ తెలిపింది. సమస్య తీవత్రకు ఈ గణాంకాలు అద్దం పడుతున్నాయి. ఈ భారీ వ్యయాలను ఎవరు భరిస్తారనేది స్పష్టం కాలేదు. నిర్దిష్ట గడువులోపు నిధుల సమీకరణలో 'హరిత వాతావరణ నిధి (జీసీసీ)' విఫలమవుతోంది. 'వాతావరణ మార్పులపై ఐక్యరాజ్య సమితి కార్యాచరణ ఒప్పందం (యూఎన్‌ఎఫ్‌సీసీసీ)' కింద జీసీసీ ఏర్పాటైంది. ఇది వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తోడ్పాటు అందించేందుకు ఏర్పాటైన అంతర్జాతీయ నిధి. ఐపీసీసీ నివేదికకు భారత్ మద్దతు పలుకుతూనే, వాతావరణ మార్పులపై పోరాటంలో తమపై అనుచిత భారం పడుతోందని ఆక్షేపించింది. భారత్ వ్యాఖ్యల్లో ఎంతో కొంత వాస్తవం లేకపోలేదు. భారత్‌ ఒకవైపు కర్బన ఉద్గారాల నియంత్రణ ద్వారా వాతావరణ మార్పులపై పోరాడాల్సి వస్తోంది. మరోవైపు కరవులు, తుపాన్లు లాంటి విపత్తులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది. భారత్‌కు రెండు వైపుల నుంచి ఒత్తిడి భారత్‌ ఒకవైపు కర్బన ఉద్గారాల నియంత్రణ ద్వారా వాతావరణ మార్పులపై పోరాడాల్సి వస్తోంది. మరోవైపు నీటి కొరత, కరవులు, వరదలు, తుపాన్లు, ఇతర ప్రకృతి వైపరీత్యాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది. ఈ విధంగా ఈ రెండు అంశాల్లో భారత్ ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. విపత్తుల నిర్వహణకు భారత్ ఫర్వాలేదనిపించే స్థాయిలో వ్యవస్థలను తీసుకొచ్చింది. వీటిని మరింతగా అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం దేశానికి ఉంది. సౌర విద్యుత్, పవన విద్యుత్ లాంటి ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరుల అభివృద్ధిలో భారత్ భారీ లక్ష్యాలను పెట్టుకొంది. ఈ విషయంలోనూ దేశానికి సవాళ్లు ఉన్నాయి. ఈ రూపంలో పెద్దయెత్తున ఉత్పత్తి చేసే ఇంధనాన్ని నిల్వ చేయడానికి కావాల్సిన సదుపాయాలు అంతగా అందుబాటులో లేకపోవడాన్ని ఒక ఉదాహరణగా చెప్పొచ్చు. వాతావరణ మార్పులపై పోరాటంలో భారత్ తదుపరి ఏ చర్యలు చేపట్టనుందనే కీలక ప్రశ్నకు సమాధానం ఇంకా దొరకాల్సి ఉంది. వాతావరణ మార్పులపై దక్షిణ పోలండ్‌లోని కాటోవీట్సా నగరంలో జరుగుతున్న సదస్సు (సీవోపీ 24)లో ప్రపంచ దేశాలు ఈ నివేదికపై చర్చిస్తాయి. భారత్, ఇతర దక్షిణాసియా దేశాల కోణంలోంచి చూస్తే నివేదికలోని కొన్ని అంశాలు చాలా కీలకమైనవి. వాటిలో- ఐఎన్‌డీసీ లక్ష్యాలను ప్రపంచం ఎలా సాధించనుందనేది మొదటిది. టెక్నాలజీ, నిధులు: అంతర్జాతీయ తోడ్పాటు తప్పనిసరి మెరుగైన రవాణా సదుపాయాల కోసం భారత్‌లో డిమాండ్ పెరుగుతుండటం కూడా సవాలుగా మారుతోంది. దేశంలో సైకిళ్లు, సైకిల్ రిక్షాలు ఇప్పటికీ భారీ సంఖ్యలో వాడుతున్నారు. అయితే ఆదాయాలు పెరిగే కొద్దీ చాలా మంది మోటారు సైకిళ్లు, స్కూటర్ల కొనుగోలు వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. వీటి వాడకం పెరిగే కొద్దే ఆ మేరకు వాహన కాలుష్యం కూడా పెరుగుతుంది. ఈ కాలుష్యాన్ని తగ్గించాలంటే దేశం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వాడకాన్ని పెంచాల్సి ఉంటుంది. అలాగే బస్సు, రైలు లాంటి ప్రజా రవాణా వ్యవస్థలను, మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచాల్సి ఉంది. ఈ దిశగా టెక్నాలజీ వినియోగం, నిధుల సమీకరణలోనూ సవాలు ఎదురుకానుంది. వాతావరణ మార్పులకు సంబంధించిన సమస్యలు, లక్ష్యాలు, సవాళ్లు, ఇతర అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని చూస్తే 2050లోపు కర్బన ఉద్గారాలను భారీగా తగ్గించేందుకు భారత్, ఇతర దక్షిణాసియా దేశాలు ఇప్పుడే మార్గాలను అన్వేషించాల్సి ఉంది. ఈ సమస్యలను సొంతంగా పరిష్కరించుకోగల శక్తిసామర్థ్యాలు దక్షిణాసియా దేశాలకు కొరవడినందున, వీటికి అంతర్జాతీయ తోడ్పాటు అవసరం. లక్ష్యాల సాధనలో ప్రపంచం విజయం సాధించాలంటే, ఈ దేశాలకు దీనిని అందించడం తప్పనిసరి. {ఆయుషీ అవస్థీ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఈస్ట్ అంగీలాలో పీహెచ్‌డీ స్కాలర్ (ఎనర్జీ ఎకనమిక్స్)} ఇవి కూడా చదవండి: (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)