UPSC: मास्क आणि फेसशिल्डविना मुलाखत देत नेहाने मिळवली 15वी रँक
केंद्रीय लोकसेवा आयोगातर्फे घेतल्या जाणाऱ्या नागरी सेवा परीक्षेचा निकाल गेल्या आठवड्यात लागला. हा निकाल लागला की यशवंत विद्यार्थ्यांच्या प्रैरणादायी कथा विविध माध्यमांवर येतात.
नेहा भोसले गेल्या काही वर्षांपासून मुलींनीही या स्पर्धेत आघाडी घेतली आहे. देशाच्या विविध भागातून वेगवेगळ्या परिस्थितीशी संघर्ष करत मुली यश मिळवत आहेत. यावर्षीही निवड झालेल्या 829 उमेदवारांपैकी 197 मुली आहेत. काश्मीरमधून यावर्षी 13 मुलींनी अंतिम यादीत स्थान मिळवलं आहे. तर तामिळनाडूतून एक दृष्टिहीन मुलीने अंतिम यादीत स्थान मिळवलं आहे. महाराष्ट्रातून मुलींनी नेत्रदीपक यश मिळवण्याची परंपरा यावर्षीही कायम आहे. यावर्षी मुंबईची नेहा भोसले राज्यातून पहिली आली आहे. तिने या परीक्षेत 15 वा आणि महाराष्ट्रात प्रथम क्रमांक मिळवला आहे. हे स्पृहणीय यश तिने कसं मिळवलं याबद्दल बीबीसी मराठीने तिच्याशी संवाद साधला. नेहा मुळची मुंबईची. तिचं शिक्षण मुंबईतच झालं. त्यानंतर तिने IIIM लखनौ मधून MBA केलं. MBA नंतर मी एका खासगी कंपनीत तीन वर्ष काम केलं, तिथे काम करताना तिला परीक्षा द्यावी असं वाटलं मात्र काम करताना तेवढा वेळ मिळत नव्हता. मग 2017 ला नोकरी सोडून नेहाने पूर्णवेळ अभ्यासाला सुरुवात केली. याबद्दल बोलताना नेहा सांगते, "मी खरंतर द्विधा मन:स्थिती मध्ये होती. माझं प्रेरणास्थान इंद्रा नुयी होत्या. त्यांनी IIM मधून MBA केल्यावर पुन्हा अमेरिकेत जाऊनही MBA केलं. तसंच मलाही करायचं होतं. MBA केल्यानंतर माझ्या एक दोन मित्रांनी या नागरी सेवा परीक्षेची तयारी करायला सुरुवात केली होती. त्यांनी मला सांगितलं की तू ही देऊन पहा. त्याचवेळी मी GMAT ही दिली होती. त्याचा स्कोरही चांगला होता. त्याआधी एकदा तरी देऊन बघावा अशी इच्छा होती. माझ्या मित्रमैत्रिणींनीही मला प्रोत्साहन दिलं. पहिल्या प्रयत्नानंतर मला असं वाटलं की मी हे करू शकते आणि मग दुसऱ्यांदा प्रयत्न केला आणि मी पास झाले." क्लासेसचा फायदा नेहाने दुसऱ्या प्रयत्नात हे यश मिळवलं. तिचा समाजशास्त्र विषय होता. तिने दिल्लीतले सगळे क्लासेस ऑनलाईन पद्धतीने केले. या क्लासेसचा यशात मोठा वाटा असल्याचं ती सांगते. UPSC "मी मुख्यत: ऑनलाईन क्लास केले होते. त्यांचे लेक्चर्स, टेस्ट, मी काढलेल्या नोट्स यावर मी जास्त भर दिला, उत्तरं लिहिणं. मी पूर्व परीक्षा आणि मुख्य परीक्षा यात फारसा फरक केलाच नाही. पूर्वपरीक्षेच्या दोन महिने आधी मी फक्त तोच अभ्यास केला. मर्यादित स्रोतांचा वापर केला." मुलाखतीचं आव्हान कोरोनामुळे यावेळी नागरी सेवा परीक्षेचे वेळापत्रकही कोलमडलं. नेहाची मुलाखत 20 जुलैला झाली. त्याविषयी बोलताना ती म्हणते, "माझा इंटरव्ह्यू कोरोनाचा उद्रेक झाल्यानंतर झाला. 20 जुलैला माझी मुलाखत झाली. यावर्षी युपीएससीने उमेदवारांची सगळी सोय केली होती. कोरोना मुळे काही काळ मुलाखती थांबल्या. पुन्हा सुरूवात झाल्यानंतर माझी मुलाखतच पहिली होती. गंमत म्हणजे मी मास्क आणि फेस शिल्ड काढून मुलाखत दिली. काही लोकांनी तो घालूनच मुलाखत दिल्याचं नंतर माझ्या कानावर आलं. मुलाखत ही नागरी सेवा आणि इतर गोष्टींच्या आसपासच्या विषयांवरच होती." नेहा भोसले नियोजनबद्ध अभ्यास, अविरत कष्ट आणि आत्मविश्वास या बळावर तिने हे यश मिळवल्याचं तिच्याशी बोलताना जाणवलं. नेहाने काही महत्त्वाच्या टीप्सही सांगितल्या शिक्षण आणि स्त्री सबलीकरणात विशेष रस नेहा आता सनदी सेवेत जाण्यास सज्ज झाली आहे. तिला IAS मध्ये जायचं आहे. सध्याचं प्रशासन हे वेगवान आहे. तिथे पटापट निर्णय घेण्याची गरज आहे. सनदी सेवा आता प्रचंड उत्तरदायी झाली आहे. ट्विटर, फेसबुकवर अधिकाऱ्यांना थेट प्रश्न विचारतात त्यामुळे प्रशासक होणं अधिक आव्हानात्मक आहे असं तिला वाटतं. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)