IPL 2020 : आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळणारे खेळाडू तुम्हाला माहिती आहेत का?
आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळणारे किती खेळाडू आहेत?
महेंद्रसिंग धोनी आणि विराट कोहली एखाद्या स्पर्धेत सलग तेरा वर्षं खेळणं हे अनेकदृष्ट्या अनोखं आहे. आयपीएल दरवर्षी एप्रिल-मे महिन्यात होतं. दरवर्षी साधारण दीड महिना ही स्पर्धा चालते. आयपीएलआधी आणि आयपीएलनंतर आंतरराष्ट्रीय कॅलेंडर अतिव्यग्र स्वरुपाचं असतं. आयपीएल खेळायचं आहे म्हणून आधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून कोणाला सूट मिळत नाही. सलग तेरा हंगाम खेळण्यासाठी खेळात प्रचंड सातत्य हवं. खेळाडू अतिशय फिट हवा. खेळाडूचं नशीबही हवं कारण निव्वळ चांगला असून भागत नाही, संघमालकांनी त्याच्या गुणकौशल्यांवर विश्वास ठेऊन त्याला संघात सहभागी करून घ्यायला हवं. तर आयपीएलचे 13 च्या 13 हंगाम खेळणारे खेळाडू किती आहेत असं विचारलं तर? कठीण रेकॉर्ड वाटतोय ना कारण एक तपाहून अधिक काळ खेळाडू खेळत राहू शकतो का? तो दुखापतग्रस्त होऊ शकतो. त्याला संघांनी लिलावात विकतच घेतला नाही असंही होऊ शकतं. आयपीएलचा सगळा प्रवास केलेले खेळाडू किती असू शकतात यासाठी आम्ही आकडेवारी, स्कोअरकार्ड यांचा अभ्यास केला. त्यातून एक गंमतीशीर तथ्य समोर आलं आहे. आयपीएलचा हा तेरावा हंगाम आहे आणि सगळे हंगाम खेळणारे खेळाडू आहेत-13! कोण कोण आहेत या दुर्मीळ यादीत ते जाणून घेऊया. या यादीतलं स्थान थोडक्यात हुकलेले खेळाडू कोण आहेत तेही पाहूया. महेंद्रसिंग धोनी महेंद्रसिंग धोनी टीम इंडियाचा कॅप्टन कूल कर्णधार महेंद्रसिंग धोनी मूळचा झारखंडचा. परंतु आयपीएल सुरू झाल्यापासून धोनी चेन्नईकरांचा झाला आहे. ते त्याला प्रेमाने थाला म्हणतात. आयपीएल स्पर्धेत सातत्याने जिंकणाऱ्या चेन्नई सुपर किंग्सची धुरा धोनीच्या हातात आहे. धोनीच्या नेतृत्वात चेन्नईने तीन जेतेपदं जिंकली आहेत. चेन्नई संघावर बंदीची कारवाई झालेली असताना धोनी पुणे संघासाठी खेळला. टीम इंडियाचं कर्णधारपद आणि फिनिशरचं काम चोख बजावणाऱ्या धोनीने सलग 13 वर्षं आयपीएलमध्ये चेन्नईच्या संघालाही सक्षमतेने हाताळलं आहे. चेन्नई संघातील अनेक युवा खेळाडूंच्या जडणघडणीत धोनीचा वाटा आहे. स्पर्धेतल्या सार्वकालीन संस्मरणीय मॅचेसमध्ये धोनीच्या खेळी नोंदल्या गेल्या आहेत. चेन्नईकरांनी धोनीला दिलेलं प्रेम अद्भुत आणि अचंबित करणारं आहे. विराट कोहली विराट कोहली 2008 मध्ये तरुण तडफदार विराट कोहलीच्या नेतृत्वामध्येच भारताने U19 वर्ल्डकप जिंकला होता. तेव्हाच्या आयपीएलच्या धोरणानुसार प्रत्येक संघाला दोन U19 खेळाडू निवडण्याची मुभा देण्यात आली होती. दिल्लीकर असल्याने दिल्ली डेअरडेव्हिल्स संघ विराटची निवड करेल अशी शक्यता होती. प्रत्यक्षात दिल्लीने विराटच्या ऐवजी फास्ट बॉलर प्रदीप संगवानची निवड केली. रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरूने कोहलीला आपल्या ताफ्यात समाविष्ट केलं. पोरगेल्या विराटचा जगातला अव्वल बॅट्समन तसंच नवोदित खेळाडू ते टीम इंडियाचा कर्णधार अशी गगनभरारी विराटने घेतली. विराट सगळे हंगाम बेंगळुरूसाठीच खेळला आहे. हा एक विक्रम आहे. आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक रन्स त्याच्या नावावर आहेत. आयपीएलच्या एका हंगामात चार शतकं झळकावण्याचा मान त्याच्या नावावर आहे. स्पर्धेतली सर्वाधिक रन्सची भागीदारी विराट-एबी डीव्हिलियर्स यांच्या नावावर आहे. आयपीएलच्या एका हंगामात सर्वाधिक रन्स (973 रन्स) करण्याचा पराक्रमही कोहलीच्याच नावावर आहे. दरवर्षी या स्पर्धेत कोहली धावांच्या राशी ओततो पण एक खंत आहे- ते म्हणजे सगळे हंगाम खेळूनही कोहलीच्या संघाला एकदाही जेतेपदावर नाव कोरता आलेलं नाही. रोहित शर्मा रोहित शर्मा आयपीएल स्पर्धेतला जेतेपदांच्या बाबतीत सगळ्यांत यशस्वी कर्णधार ही बिरुदावली रोहितने कष्टाने कमावली आहे. रोहितच्या नेतृत्वामध्ये मुंबई इंडियन्सने 2013, 2015, 2017, 2019 जेतेपद पटकावलं. आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक रन्स करणाऱ्यांच्या यादीत रोहित तिसऱ्या स्थानी आहे. 2009 मध्ये डेक्कन चार्जर्सने जेतेपद पटकावलं तेव्हा रोहित विजेत्या संघाचा भाग होता. लोकप्रिय आणि मोठ्या खेळाडूंचा समावेश असलेल्या मुंबई इंडियन्सची धुरा समर्थपणे सांभाळतानाच धावांची टांकसाळ उघडण्याचं काम रोहित दरवर्षी इमानेइतबारे करतो आहे. आयपीएल स्पर्धेत रोहितच्या नावावर शतक आहे आणि हॅटट्रिकही आहे. शिखर धवन शिखर धवन गब्बर नावाने ओळखला जाणारा, मिशांना ताव देत शड्डू ठोकणाऱ्या शिखरनेही आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळले आहेत. दिल्ली-मुंबई-हैदराबाद-दिल्ली या संघांचं शिखरने प्रतिनिधित्व केलं आहे. हैदराबाद संघाचं नेतृत्वही केलं आहे. खणखणीत फटकेबाजीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या शिखरच्या नावावर स्पर्धेत भरपूर रन्स आहेत. पण एकही शतक नाही. दुसरीकडे त्याच्या नावावर 37 अर्धशतकं आहेत. यावरूनच याप्रकारातली त्याची उपयुक्तता लक्षात यावी. मनीष पांडे मनीष पांडे आयपीएल स्पर्धेत शतक झळकावणारा पहिला भारतीय बॅट्समन होण्याचा मान मनीष पांडेच्या नावावर आहे. 2009 मध्ये मनीषने डरबान इथं झालेल्या लढतीत 10 चौकार आणि 4 षटकारांसह 73 बॉलमध्ये 114 रन्सची खेळी साकारली होती. मात्र या शतकी कामगिरीची मनीषला पुनरावृत्ती करता आलेली नाही. विराट कोहलीचा समकालीन असलेल्या मनीषची आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द अपेक्षेइतकी बहरली नाही. मात्र आयपीएल स्पर्धेत दरवर्षी मनीष रन्स करण्याचं काम कसोशीने करतो. मुंबई-बेंगळुरू-पुणे-कोलकाता-हैदराबाद अशा पाच संघांसाठी मनीष खेळला आहे. आयपीएल स्पर्धेतल्या सर्वोत्तम फिल्डर्समध्ये मनीषचं नाव आवर्जून घेतलं जातं. रॉबिन उथप्पा रॉबिन उथप्पा प्रसिद्धीपासून दूर राहूनही आपलं काम चोखपणे करता येतं याचा वस्तुपाठ रॉबिन उथप्पाच्या आयपीएल कारकीर्दीतून मिळते. संघाच्या आवश्यकतेनुसार कोणत्याही क्रमांकावर बॅटिंग आणि गरज असेल तर विकेटकीपिंग अशा दोन्ही जबाबदाऱ्या रॉबिन गेली 13 वर्षं आयपीएल संघांसाठी निगुतीने पार पाडतो आहे. 2014 मध्ये रॉबिन ऑरेंज कॅपचा मानकरी ठरला होता. त्याच वर्षी जेतेपद पटकावणाऱ्या कोलकाता संघाचा तो अविभाज्य भाग होता. मुंबई-बेंगळुरू-पुणे-कोलकाता-राजस्थान असं रॉबिनचं आयपीएल संघांचं स्थित्यंतर आहे. टीम इंडियासाठी खेळण्याच्या संधी रॉबिनला मर्यादित स्वरुपात मिळाल्या असल्या तरी आयपीएल स्पर्धेतलं त्याचं सातत्य विलक्षण असं आहे. पार्थिव पटेल पार्थिव पटेल चिरतरुण खेळाडू अशी उपाधी मिळालेला पार्थिव पटेल आयपीएल स्पर्धेत संघांसाठी अतिशय उपयुक्त असा खेळाडू आहे. कीपिंग, म्हणाल त्या क्रमांकावर बॅटिंग, अनुभवी असल्याने युवा खेळाडूंना मार्गदर्शन अशा अनेक आघाड्या पार्थिव व्यवस्थित हाताळतो. चेन्नई-कोची-डेक्कन चार्जर्स-सनरायझर्स-बेंगळुरू-मुंबई अशा तब्बल सहा संघांसाठी पार्थिव खेळला आहे. 69 कॅचेस आणि 16 स्टंपिंग्ज त्याच्या कीपिंग कौशल्याची झलक देतात. वृद्धिमान साहा वृद्धिमान साहा शिस्तबद्ध विकेटकीपिंग आणि आवश्कयतेनुसार बॅटिंग ही कौशल्यं असणाऱ्या साहाने आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळले आहेत हा अनेकांसाठी आश्चर्याचा धक्का असू शकतो. पण हे खरं आहे. कोलकाता-चेन्नई-पंजाब-हैदराबाद असा साहाचा आयपीएल संघांचा प्रवास आहे. कीपिंग चोख असल्यामुळे साहा संघासाठी विकेटकीपिंगसाठी प्रथम प्राधान्य असतो. आयपीएल स्पर्धेत आणि तेही फायनलमध्ये शतक झळकावण्याचा दुर्मीळ विक्रम साहाच्या नावावर आहे. दिनेश कार्तिक दिनेश कार्तिक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये धोनी अधिराज्य गाजवत असल्यामुळे नेहमीच मर्यादित संधी मिळालेल्या दिनेश कार्तिकने आयपीएलमध्ये स्वत:चं असं स्थान निर्माण केलं. उत्कृष्ट कीपिंग, संघाची गरज असेल त्यानुसार कुठल्याही क्रमांकावर बॅटिंग, कॅप्टन्सी यामुळे दिनेश कार्तिक बहुपेडी व्यक्तिमत्व आहे. दिनेश या स्पर्धेत दिल्ली-पंजाब-मुंबई-बेंगळुरू-गुजरात-कोलकाता अशा सहा संघांसाठी खेळला आहे. प्रत्येक संघात दिनेशचा मित्रपरिवार आहे. 109 कॅचेस आणि 30 स्टंपिंग दिनेशच्या विकेटमागच्या प्रभावाची साक्ष देतात. वाढत्या वयानुसार कार्तिकची उपयुक्तता वाढत गेली आहे. म्हणूनच पस्तिशीतही तो अतिशय फिट आहे आणि कोलकाता संघाचं नेतृत्व करतो आहे. अमित मिश्रा अमित मिश्रा आपल्या लेगस्पिनच्या जाळ्यात भल्याभल्या बॅट्समनला अडकवण्याचं काम मिशीभाई दरवर्षी आयपीएलमध्ये करतात. आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक विकेट्स पटकावणाऱ्यांच्या यादीत मिश्रा दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. बॉलर्सची कत्तल होणाऱ्या या स्पर्धेत इतकी वर्षं विकेट्स मिळवणं आणि धावांची लूट रोखणं ही कामं यथार्थपणे करूनही मिश्राजी वलयांकित झाले नाहीत. मिश्राने दिल्ली आणि हैदराबाद संघांचं प्रतिनिधित्व केलं आहे. मिश्राच्या नावावर आयपीएल स्पर्धेत तीन हॅटट्रिक आहेत. 2008 मध्ये रवी तेजा, प्रग्यान ओझा, आरपी सिंग यांना आऊट करत विक्रम केला होता. 2011 मध्ये रायन मॅकलरेन, मनदीप सिंग आणि रायन हॅरिस यांना आऊट करत धमाल उडवून दिली होती. 2013 मध्ये भुवनेश्वर कुमार, राहुल शर्मा आणि अशोक दिंडा यांना आऊट करत मिश्राने अनोखा विक्रम नावावर केला. पीयुष चावला पीयुष चावला काही माणसं चित्ताकर्षक काहीही न करता आपण बरं आपलं काम बरं या न्यायाने जगतात. पीयुष चावलाचा आयपीएल प्रवास असाच काहीसा आहे. आयपीएल स्पर्धेत सर्वाधिक विकेट्स पटकावणाऱ्यांच्या यादीत पीयुष तिसऱ्या स्थानी आहे. पंजाब-कोलकाता-चेन्नई अशा तीन संघांसाठी खेळलेल्या पीयुषची बॉलिंग समजणं दर्जेदार बॅट्समननाही जमत नाही. विकेट्स काढतानाच रन्सला ब्रेक लावण्याचं काम पीयुष इमानेइतबारे करतो आहे. आयपीएलमधल्या धनवान खेळाडूंमध्ये पीयुषचा समावेश होत असला तरी प्रसिद्धीपासून पीयुष दूरच दिसतो. धवल कुलकर्णी धवल कुलकर्णी आयपीएलचे सगळे हंगाम खेळणारा एकमेव फास्ट बॉलर. हे नाव वाचून तुम्हाला आश्चर्य वाटलं असेल पण आयपीएलमध्ये सातत्याने चांगलं खेळणाऱ्या खेळाडूंमध्ये धवलचं नाव आवर्जून घेतलं जातं. मुंबई-गुजरात-राजस्थान आणि पुन्हा मुंबई असा धवलचा आयपीएल प्रवास आहे. भागीदारी तोडण्यासाठी कर्णधार धवलकडे बॉल सोपवतात. फर्स्ट क्लास क्रिकेटचा प्रदीर्घ अनुभव असलेल्या धवलने फिटनेस जपत दरवर्षी आयपीएल खेळण्याचा अनोखा विक्रम केला आहे. एबी डीव्हिलियर्स एबी डीव्हिलियर्स हा विक्रम करणारा एकमेव विदेशी खेळाडू म्हणजे अब्राहम बेंजामिन डीव्हिलियर्स अर्थात एबी भारतीय क्रिकेटरसिकांचा खास लाडका आहे. जेवढं प्रेम एबीला दक्षिण आफ्रिकेत मिळतं, तितकंच भारतात मिळतं अशी स्थिती आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये दबदबा राखतानाच एबीने दरवर्षी आयपीएल स्पर्धेतही आपल्या अद्भुत कौशल्याची झलक सादर केली आहे. मैदानात कुठेही फटके लगावण्याचं एबीचं तंत्र शब्दातीत आहे. फास्ट बॉलिंग असो, स्पिन बॉलिंग असो, ग्राऊंड लहान असो की मोठं- एबीचा दांडपट्टा सुरू झाला की तो रोखणं अशक्य मानलं जातं. सुरुवातीला दिल्ली आणि नंतर बेंगळुरूसाठी खेळताना एबीने रन्सचे, भागीदाऱ्यांचे असंख्य विक्रम रचले आहेत. विराट आणि त्याचा ब्रोमान्स दरवर्षी चर्चेत असतो. आयपीएल स्पर्धेत 3 शतकं, 35 अर्धशतकं, 219 षटकार, 95 कॅचेस असा भारीभक्कम दस्तावेज एबीच्या नावावर आहे. दुर्मीळ अशा या यादीत अनेकांचं नाव समाविष्ट झालं असतं. सुरेश रैना आणि हरभजन सिंग यांनी यंदाच्या हंगामातून माघार घेतल्याने त्यांचं नाव बाजूला पडलं. सर्वाधिक रन्स करणाऱ्यांच्या यादीत रैना अव्वत तीनमध्ये आहे. यशस्वी बॉलर्समध्ये हरभजनचं नाव आहे. या दोघांव्यतिरिक्त मुंबईचा आधारस्तंभ कायरेन पोलार्ड, बॅटिंग-बॉलिंगमध्ये योगदान देणारा ड्वेन ब्राव्हो हे सगळे हंगाम खेळू शकले नाहीत. शेन वॉटसन दुखापतीमुळे एक हंगाम खेळू शकला नाही. धडाकेबाज सलामीवीर डेव्हिड वॉर्नर पहिल्या हंगामाचा भाग नव्हता. लसिथ मलिंगा आणि डेल स्टेन दुखापतीमुळे एक हंगाम खेळू शकले नाहीत. टीम इंडियाचे देदिप्यमान असे सचिन तेंडुलकर, सौरव गांगुली, व्हीव्हीएस लक्ष्मण, राहुल द्रविड, वीरेंद्र सेहवाग, गौतम गंभीर, अनिल कुंबळे यांनी विविध टप्प्यांवर निवृत्ती स्वीकारली. इशांत शर्मा दुखापतीमुळे एका हंगामात नव्हता. रवीचंद्रन अश्विन पहिल्या तसंच 2017 हंगामात नव्हता. बंदीच्या कारवाईमुळे रवींद्र जडेजा 2010 हंगामात खेळू शकला नाही. अजिंक्य रहाणे 2010चा हंगाम खेळू शकला नव्हता. युसुफ पठाण 2008 ते 2019 असे बारा हंगाम खेळला मात्र यंदा त्याला कोणत्याही संघाने समाविष्ट केलं नाही. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)