एकनाथ खडसे : 'मीडिया माझ्या प्रवेशाच्या तारखा ठरवत आहे'
भाजप आणि मुख्यत: देवेंद्र फडणवीसांवर असलेला एकनाथ खडसेंचा राग सर्वश्रूत आहे. पक्षाच्या भूमिकेमुळे गेल्या काही महिन्यांपासून नाराज असलेले खडसे कमळ सोडून, हातावर घड्याळ बांधण्यासाठी सज्ज झाले असल्याच्या बातम्या काही दिवसांपासून ऐकू येऊ लागल्या.
रविवारी (18 ऑक्टोबर) खडसेंनी पक्षाच्या सदस्यत्वाचा राजीनामा दिल्याचीही चर्चा सुरू झाली. मात्र स्वतः खडसे यांनी यासंबंधीचं वृत्त फेटाळून लावलं आहे. बीबीसी मराठीनं याविषयी संपर्क साधला असता, खडसे यांनी म्हटलं की, मी राजीनामा दिला ही फेक न्यूज आहे. यात काहीही तथ्य नाही. आमच्या प्रदेशाध्यक्षांनीही या बातमीचं खंडन केलं आहे. प्रदेशाध्यक्षांपेक्षा कोण मोठं आहे? राष्ट्रवादी काँग्रेसमधल्या प्रवेशाबाबत विचारले असता ते म्हणाले, "मीडिया माझ्या प्रवेशाच्या तारखा ठरवत आहे. यामध्ये काही तथ्य नाही. मी मीडियाला स्वत:हून सांगेन. तारीखही सांगेन आणि काय असेल तेही मांडेन." दरम्यान, भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनीही खडसे यांनी पक्ष सदस्यात्वाचा राजीनामा दिल्याचं नाकारलं. त्यांनी म्हटलं, की प्रदेशाध्यक्ष या नात्यानं सदस्यत्वाचा राजीनामा माझ्याकडे दिला जातो. पक्षाच्या कोणत्याही सदस्याचा राजीनामा माझ्याकडे आलेला नाहीये. पक्षातील ज्येष्ठ नेते एकनाथ खडसे असं काही करणार नाहीत, याची मला खात्री आहे. दरम्यान, एकनाथ खडसे यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील प्रवेशाच्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीनं खडसे यांचा हा प्रवेश किती सुकर असेल, राष्ट्रवादी काँग्रेससमोर त्यांना सामावून घेताना काय आव्हानं असतील या शक्यतांचा वेध घेतला होता. राष्ट्रवादीचे नेते काय म्हणतात? गेल्या काही महिन्यांपासून सतत एकनाथ खडसे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये प्रवेश करणार अशी चर्चा सुरू आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचा एकही बडा नेता खडसे प्रवेशाबाबतच्या चर्चांना अधिकृत दुजोरा देत नाही. याउलट राष्ट्रवादीच्या नेत्यांकडून याबाबत सूचक वक्तव्य केली जात आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे उत्तर महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नेते छगन भुजबळ यांना खडसेंच्या प्रवेशाबाबत विचारलं असता त्यांनी थेट प्रतिक्रिया देणं टाळलं. प्रसारमाध्यमांशी बोलताना छगन भुजबळ म्हणाले, "याबाबत मी बोलणं योग्य नाही. पण एकनाथ खडसे येणारच नाहीत असं नाही." सामावून कसं घ्यायचं? एकनाथ खडसे महाराष्ट्रातील राजकारणात एक मोठं नाव आहे. खडसेंची राजकीय कारकिर्द खूप मोठी आहे. संघटना आणि मंत्री म्हणून प्रशासकीय कामांचा प्रदीर्घ अनुभव त्यांच्याकडे आहे. उत्तर महाराष्ट्रात ओबीसी समाजाचा मोठा नेता म्हणून त्यांची ओळख आहे. त्यामुळे त्यांना पक्षात योग्यरित्या सामावून घेणं राष्ट्रवादी काँग्रेससमोर एक मोठं आव्हान आहे. खडसेंना संघटनेत जबाबदारी द्यावी का मंत्रीमंडळात स्थान द्यावं, याबाबत अजूनही निर्णय झालेला नाही. खडसेंबाबत विविध फॉर्म्युल्यावर पक्षातील नेत्यांमध्ये चर्चा सुरू असल्याची माहिती आहे. राष्ट्रवादीच्या नेत्यांच्या माहितीनुसार, खडसेंच्या संभाव्य प्रवेशाबाबत पक्षात चर्चा झाली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनीसुद्धा जळगावातील नेत्यांसोबत खडसेंच्या बाबतीच चर्चा केली आहे. खडसेंच्या प्रवेशाबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राज्यातील एक वरिष्ठ नेते नाव न सांगण्याच्या अटीवर म्हणाले, "खडसेंचा प्रवेश निश्चित झालाय. पण, प्रश्न आहे त्यांना पक्षात सामावून कसं घेणार याचा. खडसे ज्येष्ठ नेते आहेत. त्यामुळे त्यांना पक्षात स्थान कसं द्यायचं याबाबत विचार सुरू आहे." राजकीय विश्लेषकांचं मत खडसेंच्या राष्ट्रवादी कांग्रेसमधील प्रवेशाबाबतच्या चर्चांवर बीबीसी मराठीशी बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार आणि दिव्य मराठीचे संपादक जयप्रकाश पवार म्हणाले, "गेल्या सहा महिन्यांपासून खडसे राष्ट्रवादीत प्रवेश करणार अशी चर्चा सुरू आहे. पण, प्रवेशाला मुहूर्त मिळालेला नाही. याचं एक कारण म्हणजे खडसेंना पक्षात स्थान कसं द्यायचं हा मोठा प्रश्न आहे. राष्ट्रवादीत मोठे स्वयंभू नेते आहेत. त्यात खडसेंचा शांत न बसण्याचा स्वभाव सर्वांना माहित आहे. मग त्यांना घेवून गोंधळ का निर्माण करायचा? "देवेंद्र फडणवीसांवर सातत्याने तोफ डागण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसला खडसेंचा चांगला उपयोग होईल. मात्र, NCP कडून खडसेंच्या प्रवेशानंतर परिस्थिती काय होईल याची चाचपणी सुरू असावी. त्यामुळे खडसेंच्या प्रवेशाला अजून मुहूर्त मिळत नाही आणि इतक्या लवकर मिळण्याची स्थिती नाही." लेवा-पाटील जातीय समीकरण एकनाथ खडसे उत्तर महाराष्ट्रातील मोठं नेतृत्व आहे. गोपीनाथ मुंडेंनंतर राज्यातील ओबीसी समाजाचा एक राज्यव्यापी चेहरा म्हणून त्यांच्याकडे पाहिलं जातं. जळगाव जिल्ह्यात लेवा-पाटील समाज मोठ्या संख्यने आहे. या जातीय समीकरणाचा खडसेंच्या प्रवेशाशी संबंध असू शकतो का? यावर बीबीसीशी बोलताना महाराष्ट्र टाईम्सचे नाशिकचे निवासी संपादक शैलेंद्र तनपुरे म्हणतात, "एकेकाळी लेवा-पाटील समाज एकमुखी एकनाथ खडसेंच्या पाठीशी उभा होता. माता आता असं चित्र नाही. लेवा-पाटील समाज विखुरला गेला आहे. हा समाज आता मोठ्या संख्येने खडसेंच्या मागे नाही. त्यामुळे राष्ट्रवादीचे नेते या जातीय समीकरणांचा अंदाज घेत असण्याची शक्यता आहे. हे खडसेंच्या प्रवेशाला मुहूर्त न मिळण्याचं एक कारण आहे. "रक्षा खडसे खासदार आहेत. मुलगी जळगाव जिल्हा सहकारी बॅंकेवर, पत्नी महानंदावर. अशा परिस्थितीत खडसे पक्षात आले तर त्यांच्यामागे किती लोकं येतील? घरातील व्यक्तींना पक्षात स्थान कसं द्यायचं? हे प्रश्न खडसेंच्या पक्षप्रवेशाला मुहूर्त न मिळण्याची प्रमुख कारणं आहेत." तर, ज्येष्ट पत्रकार संजय जोग म्हणातात, "खडसे पक्षात आले तर त्यांचं पक्षासाठी योगदान काय असेल. राष्ट्रवादी काँग्रेस प्रवेशानंतर स्थानिक राजकारणावर याचा काय परिणाम होईल. ओबीसी, लेवा-पाटील समाजाच्या मतदारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी खडसेंची कशी मदत होईल? मतदारांपर्यंत पोहोचून राष्ट्रवादीला जळगावात पुन्हा अस्तित्व निर्माण करता येईल का? या प्रत्येक गोष्टीवर विचार करावा लागेल. त्याशिवाय खडसेंच्या प्रवेशाला मुहूर्त मिळणार नाही." खडसेंच्या राष्ट्रवादी विरोधातील भूमिका खडसेंनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीत राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांवर सतत आरोप केले. अशा परिस्थितीत स्थानिक नेते मानतील? बरं, शरद पवारांनी मध्यस्ती केली तरी, स्थानिक समीकरणं जुळतील? हे प्रश्न अजूनही अनुत्तरीत असल्याने अद्याप खडसेंचा प्रवेशाला मुहूर्त मिळत नाही, असं राजकीय जाणकार म्हणतात. "खडसेंनी आत्तापर्यंत राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांवर सतत भ्रष्टाचाराचे आरोप केले. NCP च्या स्थानिक नेत्यांशी त्यांचं कधीच जुळलं नाही. मग, पक्षात आल्यानंतर काय? याचा विचार राष्ट्रवादी कांग्रेसच्या नेत्यांना करावा लागेल," असं शैलेंद्र तनपुरे म्हणाले. फक्त भाजपचा मोठा नेता आम्ही फोडू शकतो, असे संकेत देत एकीकडे भाजपवर दवाब बनवायचा आणि दुसरीकडे भाजपतील पंकजा मुंडे, विनोद तावडेंसारख्या नाराजांना टॅप करण्याचा राष्ट्रवादीचा प्रयत्न असल्याचं शैलेंद्र तनपुरे यांना वाटतं. खडसेंना शोधावी लागणार उत्तरं राष्ट्रवादी काँग्रेस खडसेंना पक्षप्रवेश देण्याबाबत ठोस निर्णयापर्यंत पोहोचली असली. तरी, अखेर जायचं का नाही, हे खडसेंना ठरवावं लागणार आहे, असं पत्रकार संजय जोग सांगतात. "खडसे गेली 40-45 वर्षं भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी जोडलेले आहेत. मग, राजकीय विचारसरणी अचानक बदलणार? भाजप-आरएसएसशी संबंध तोडणार? राष्ट्रवादीच्या पहिल्या फळीतील नेत्यांसारखं स्वत:च वेगळं वलय निर्माण करणं त्यांना शक्य होईल? राष्ट्रीय पक्ष सोडून ते महाराष्ट्रातील स्थानिक पक्षात येतील? याचं उत्तर खडसेंना स्वत: शोधावं लागणार आहे. त्याखेरीस त्यांच्या पक्षप्रवेशाला मुहूर्त मिळणार नाही," असं संजय जोग पुढे म्हणतात. एकीकडे छगन भुजबळांसारखा मोठा बहुजन नेता पक्षात असताना खडसेंचा फायदा होईल. यावर जोग म्हणतात, उत्तर महाराष्ट्रात राष्ट्रवादीला पुन्हा अस्तित्व मिळवून देण्यासाठी भुजबळांसोबत खडसेंच्या नेतृत्वाचा फायदा होऊ शकेल. खडसेंच्या मागे जाणार कोण? खडसेंचं राजकारण जवळून पाहणारे जळगावातील पत्रकार संतोष सोनावणे म्हणतात, "खडसे यांच्या पक्षप्रवेशाच्या चर्चेमुळे जळगावातील स्थानिक राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते नाराज आहेत. खडसे आल्यामुळे पक्षाला फटका बसू शकतो असं त्यांचं मत आहे. खडसेंचं राष्ट्रवादीच्या नेत्यांशी कधीच जुळलं नाही. त्यामुळे स्थानिक कार्यकर्ते आणि नेत्यांची भावना पक्षाला विचारात घ्यावी लागेल." "खडसे भाजपतून बाहेर पडले तर त्यांच्यासोबत विद्यमान आमदार किंवा जिल्हापरिषद सदस्य जाण्याची शक्यता फार कमी आहे. खडसेंनी भाजपला सोडचिठ्ठी दिली तर जळगावात फार तर एखाद्या सीटवर याचा परिणाम होईल. त्यामुळे त्यांच्यासोबत भाजपचा नाराज गट फक्त जाईल बाकी कोणी नाही. त्यामुळे खडसेंना घेवून काय करावं याचा विचार राष्ट्रवादीच्या नेत्यांना करावा लागेल," असं सोनावणे म्हणतात. सोनावणे पुढे सांगतात, "खडसे अजूनही ठोस निश्चय करू शकलेले नाहीत. दोन दिवसांपूर्वी त्यांनी फडणवीसांना भेटणं टाळलं. पण, फडणवीसांचं त्यांना राजकारण कळतं, ते योग्य निर्णय घेतील हा सूचक इशारा खडसेंना कळला असणार. त्यात राज्यपाल नियुक्त जागांच्या लिस्टवरून आघाडीत मतभेद आहेत. त्यामुळे जोपर्यंत आमदारकीचा निर्णय होत नाही, तोपर्यंत पक्ष सोडणं त्यांच्या दृष्टीने योग्य होणार नाही." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)