Thủ tướng yêu cầu xử lý vụ IDS
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng vừa yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương thực hiện Quyết định 97 và xử lý "thích hợp, đúng quy định" đối với việc Viện Nghiên cứu Phát triển (IDS) tự giải thể.
Viện Nghiên cứu Phát triển IDS tự giải thể hôm 14/09 Ông cũng yêu cầu xử lý "những phát biểu thiếu tinh thần xây dựng của một số cá nhân" thuộc IDS. Báo điện tử của Chính phủ vừa đăng thông báo ngày 14/10 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của ông Dũng tại cuộc họp về việc triển khai thực hiện Quyết định 97 diễn ra hôm 24/09. Trong đó, Chính phủ khẳng định "Việc ban hành Quyết định số 97/2009/QĐ-TTg ngày 24/07/2009 là cần thiết, phù hợp với Hiến pháp, pháp luật và đã có hiệu lực thi hành". Ông Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo "Các bộ, ngành, địa phương liên quan khẩn trương tổ chức thực hiện nghiêm Quyết định này", trong đó "Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương xây dựng, ban hành Thông tư hướng dẫn điều kiện và thủ tục đăng ký hoạt động đối với các tổ chức khoa học và công nghệ, trong đó có tổ chức khoa học và công nghệ do cá nhân thành lập". Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được ủy quyền "có trả lời đến một số Đại sứ nước ngoài đã có văn thư gửi Thủ tướng Chính phủ" về việc này. Quyết định 97/2009/QĐ-TTg về việc ban hành Danh mục các lĩnh vực cá nhân được thành lập tổ chức khoa học và công nghệ (KH&CN) được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký hôm 24/07 và bắt đầu có hiệu lực ngày 15/09. Ngày 14/09/2009, Hội đồng Viện IDS đã họp phiên toàn thể, quyết định tự giải thể để biểu thị thái độ dứt khoát đối với Quyết định 97, mà họ cho là đã "sai phạm nghiêm trọng" về mặt pháp luật và trong nhiều điểm về nội dung. Ngày 27/09, Nguyên Viện trưởng IDS, Tiến sỹ Nguyễn Quang A, cũng đã gửi thư cho Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường yêu cầu thừa nhận Quyết định 97 đã "vi phạm thủ tục quy định" trong nhiều văn bản pháp luật. 'Thất vọng' Từ Hà Nội, Tiến sỹ Quang A nói với BBC rằng ông "rất thất vọng" khi đọc toàn văn thông báo kết luận của Thủ tướng đăng trên báo điện tử của Chính phủ. "Chúng tôi thất vọng là người ta đã không nghiên cứu một cách cẩn trọng, tỷ mỷ những ý kiến đóng góp rất xây dựng của chúng tôi suốt một tháng qua." "Họ vẫn giữ quan điểm là mọi quyết định của họ đều đúng." "Cá nhân tôi vẫn khẳng định rằng việc soạn thảo, thẩm định và ban hành Quyết định 97 về mặt thủ tục và nhiều điểm trong nội dung đã vi phạm nghiêm trọng pháp luật hiện hành." Lập luận của ông Nguyễn Quang A là trong quá trình soạn thảo-ban hành cơ quan làm công tác này đã không tổ chức lấy ý kiến của các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản và cũng không công bố dự thảo ít nhất 60 ngày trước khi trình lên Thủ tướng. "Như vậy, về thủ tục, QĐ 97 không chỉ vi phạm pháp luật Việt Nam mà còn trái với cam kết quốc tế." Ông tiến sỹ cũng kiến nghị: "Tôi đề nghị tất cả các báo ở Việt Nam đăng chính kiến của cả hai bên để tranh luận một cách công khai, xây dựng và sòng phẳng." Theo ông, "không có tranh luận công khai, thẳng thắn mà chỉ dùng quyền lực để áp đặt thì không phải cách làm tốt." Nói về đề nghị xử lý phát biểu của "một số cá nhân thuộc IDS", Tiến sỹ Quang A nói ông không thực hiểu hàm ý yêu cầu này. "Nếu là hàm ý đe dọa trù dập thì nó vi phạm pháp luật vì Điều 16 Luật Khiếu nại và Tố cáo nghiêm cấm những hành vi như vậy." Được biết trước khi tự giải thể, lãnh đạo IDS đã gửi thư kiến nghị lên Thủ tướng. Bản thân ông Nguyễn Tấn Dũng cũng đã có hai cuộc gặp với lãnh đạo IDS về nội dung Quyết định 97. Viện IDS được thành lập vào cuối năm 2007 tại Hà Nội. Đây là một Viện nghiên cứu 100% tư nhân và do các nhà khoa học, các thành viên sáng lập tư nhân, góp vốn xây dựng. Nguyên tắc của Viện được nói là hoạt động trên cơ chế độc lập và mở. Độc lập cả về quan điểm nghiên cứu tới cơ chế tài chính, không chịu sự ảnh hưởng của kể các nhà nước, các hiệp hội, doanh nghiệp, cá nhân và các nhà tài trợ. Hội đồng IDS gồm 16 vị, bao gồm các tên tuổi trí thức lớn như Hoàng Tụy, Nguyễn Quang A, Phan Đình Diệu, Tương Lai, Lê Đăng Doanh, Phạm Chi Lan, Nguyễn Trung, Nguyên Ngọc... Trong hai năm hoạt động, IDS đã tổ chức nhiều cuộc tọa đàm khoa học về chính sách, chiến lược trên nhiều lĩnh vực từ kinh tế tới giáo dục, y tế, thể chế...