Tòa quân sự VN xử dân thời bình
Việt Nam dùng tòa án quân sự ở Bắc Giang vừa xử tù 11 người dân tội 'gây rối trật tự' sau vụ khiếu kiện đông người nhằm đòi đất mà chính quyền đã giải tỏa để xây trường bắn.
Việc xét xử diễn ra trong hai ngày 8/3-9/3 Án tù mà tòa trao cho các bị cáo được biết từ 12 tới 54 tháng tù, với án cao nhất dành cho hai bị cáo. Báo Bắc Giang cho hay phiên xử vụ Gây rối trật tự công cộng tại Trường bắn TB1 đã diễn ra "công khai" trong hai ngày 8/3 và 9/3 cùng bốn phiên tòa liên quan. Việc xét xử được Tòa án quân sự khu vực 2, Quân khu 1 tổ chức lưu động tại hội trường Trường bắn TB1, huyện Lục Ngạn. Đây là trường bắn quốc gia quy mô lớn, nơi quân chủng phòng không-không quân Việt Nam đã tổ chức một số cuộc diễn tập bắn đạn thật. Theo phán quyết của tòa, mà báo của tỉnh ủy Bắc Giang tường thuật lại, hai bị cáo Vi Văn Đông và Vi Văn Xuân lãnh mức án 54 tháng tù. Các bị cáo còn lại chịu mức án từ 12 đến 48 tháng tù về tội Gây rối trật tự công cộng. Trong số 11 người phải ra tòa lần này, sáu người là dân xã Kim Sơn và năm người từ xã Phong Vân, đều thuộc huyện Lục Ngạn. Trước đó, Tòa án Nhân dân huyện Lục Ngạn hôm 10/1 cũng đã xét xử 11 bị cáo khác về tội danh Chống người thi hành Công vụ trong cùng đợt đòi đất đã giải tỏa làm trường bắn. Năm người trong số đó bị án 24 tháng tù, số còn lại từ 12 đến 24 tháng tù nhưng được cho hưởng án treo. Đất làm trường bắn Báo Bắc Giang cho hay đợt hàng trăm dân ở huyện Lục Ngạn "đã nhận tiền đền bù, hỗ trợ của Nhà nước ra nơi ở mới nhưng quay lại khu vực này (đất đã được giao cho Trường bắn TB1 quản lý) gây rối trật tự công cộng, tạo áp lực yêu cầu bộ đội phải di chuyển đi nơi khác để trả đất lại cho dân" xảy ra từ suốt tháng 4/2011 tới tháng 8/2011 mới giải quyết xong. Theo báo này, ngày 14/4/2011, "một số đối tượng đã đồng loạt xông vào hô hào, kích động khuân hết đồ đạc… của bộ đội để ra ngoài". "Những người này đã đe dọa bộ đội đang làm nhiệm vụ tại đây... chiếm lại đất quốc phòng của Trường bắn TB1, phá hoại cây trồng vật nuôi, dựng lều lán, canh tác trái phép và cư trú bất hợp pháp đến ngày 12/8/2011". Con số người tham gia "gây rối trật tự" lên tới 750 người. Cảnh sát cơ động - Phòng Cảnh sát bảo vệ Công an tỉnh Bắc Giang phối hợp cùng Công an huyện Lục Ngạn và giới chức quân sự tới 12/8 mới giải quyết được tình trạng mà họ gọi là "dân chiếm đất trường bắn", nhưng không khỏi xảy ra việc "chống người thi hành công vụ" của các bị cáo đã xử hôm 10/1. Trong vụ đó, 19 công an viên đã bị thương. Vụ dân đòi đất ở Bắc Giang đã kéo dài nhiều năm, kể từ năm 2003 khi chính quyền quyết định di dời 2.300 hộ dân tại hai huyện Sơn Động và Lục Ngạn để làm Trường bắn TB1. Quá trình giải tỏa kéo dài suốt từ đó tới 2007, nhưng người dân nói họ không được bồi thường thỏa đáng. Hiện chưa thấy báo chí Việt Nam nêu lý do chính quyền dùng tòa án quân sự để xử thường dân trong thời bình ở Việt Nam như thế này. Theo thông lệ quốc tế, tòa án quân sự ít khi lo xử những người thuộc diện 'không tham gia tác chiến' (non-combatant). Chính quyền Mỹ thời tổng thống George W Bush bị chỉ trích vì dùng tòa quân sự ở Guantanamo để xử những người Hoa Kỳ khi đó cho là 'khủng bố'.