Jacek Kuron của Balan vừa qua đời
Ông Jacek Kuron, một nhà hoạt động chính trị nổi tiếng của Balan thời Công đoàn Đoàn kết vừa qua đời ở Warszawa, thọ 70 tuổi.
Sự kiện này đã làm cả Balan xúc động. Các chính trị gia thuộc nhiều phe phái đều đồng ý với nhau rằng tinh thần dấn thân vì lương tâm của Kuron là một tấm gương cho người Balan. Nhớ lại một con người Hôm nay, cựu tổng thống Lech Walesa, lãnh tụ Công đoàn Đoàn kết nhớ lại Jacek Kuron như một 'nhân vật sống vì lý tưởng, một nhà hoạt động cánh tả vĩ đại'. Ông Walesa cũng không né tránh chuyện con đường của ông và Kuron đã tách xa nhau dù khẳng định rằng nếu không có Kuron thì cũng không có Công đoàn Đoàn kết. Sau cách mạng, Lech Walesa xích lại gần phe hữu tôn giáo và cổ vũ cho tinh thần dân tộc trong khi Kuron vẫn trung thành với lý tưởng cánh tả phi giai cấp. Còn Bogdan Lis, một trong những người lãnh đạo Công đoàn Đoàn kết thời kỳ đầu thì nhớ về Jacek Kuron như 'tiếng nói của Balan tự do ra bên ngoài'. Ông thu thập tin tức về các vụ bắt bớ và chuyển ra bên ngoài để báo chí và truyền thông thế giới biết chuyện gì xảy ra ở Balan. Còn Andrzej Celinski, người từng theo Công đoàn Đoàn kết nhưng nay lại thuộc về phe Cánh tả gốc cộng sản thì cho rằng Quốc hội Balan ngày nay thậm chí không xứng đáng để đứng ra ngợi khen Jacek Kuron vì trong toà nhà nghị viện có 'quá nhiều sự dối trá'. Các nhân vật gốc cộng sản mà một thời từng là đối thủ của Jacek Kuron như cựu thủ tướng Jozef Oleksy và cựu thủ tướng Leszek Miller đều có những lời nói nồng ấm về ông. Ông Leszek Miller gọi Kuron là 'người Balan vĩ đại, người có trái tim lớn'. Hoạt động dân chủ đối lập Hồi trẻ, ông tin vào lý tưởng cộng sản và thậm chí còn lập ra một tổ chức hướng đạo đỏ trong thập niên 1950. Nhưng con đường Jacek Kuron lựa chọn cũng là con đường của nhiều trí thức cánh tả Balan. Họ đã dần từ bỏ đường lối cộng sản và phê phán đảng đi ngược lại các lý tưởng tả phái. Năm 1965, Jacek Kuron cùng Karol Modzelewski đưa ra 'bức thư ngỏ gửi đảng' để bày tỏ quan điểm. Vì thế ông đã bị bắt và bỏ tù hai năm. Năm 1968, Kuron lại bị bắt vì đồng tổ chức các cuộc biểu tình của sinh viên. Vào thập niên 70, ông lập ra Ủy ban Bảo vệ Công nhân (KOR-Komitet Obrony Robotnikow) sau những cuộc biểu tình và đình công của công nhân ở Radom bị đàn áp. Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy giới trí thức Balan liên kết với công nhân. Chính tinh thần đoàn kết xuyên giai cấp này đã đặt nền móng cho phong trào Công đoàn Đoàn kết về sau. KOR tổ chức giúp đỡ gia đình các công nhân bị tù đày và đàn áp, gửi đơn khiếu nại, vận động giới luật sư và dư luận trong, ngoài nước giúp đỡ các nạn nhân. Trong suốt thời gian đó, Jacek Kuron liên tục bị bắt, tạm giam, bị bỏ tù rồi lại được thả. Lý tưởng tình thương Sau khi cùng thành lập ra Công đoàn Đoàn kết, ông vẫn giữ lý tưởng thân ái với người nghèo và là đại diện cho phe tả trong phong trào này vốn tập hợp nhiều quan điểm khác nhau, kể cả cánh hữu hay dân tộc chủ nghĩa. Nhưng Kuron không phải là người ưa làm quan chức. Khi còn làm bộ trưởng, ông nổi tiếng với bộ quần áo 'bò' kiểu bình dân. Thậm chí, ông là bộ trưởng duy nhất đi họp và tiếp khách nước ngoài không đeo cravat. Sau khi rời chính phủ, Kuron đứng ra tổ chức nhiều cuộc vận động cứu giúp những người bị thua thiệt trong thời kỳ chuyển đổi chế độ. Ông lập các điểm nấu cháo và cơm thí cho người nghèo. Hoạt động này nổi tiếng tới mức món xúp cho người nghèo ở Balan nay được gọi theo tên ông là 'kuroniowki'. Lý tưởng tình thương đến với ông hồi còn nhỏ, do ảnh hưởng của cha mẹ vốn là người gốc Do Thái hoạt động trong phong trào công nhân và qua quan sát những đau đớn, mất mát khủng khiếp của dân chúng Balan trong thời Thế Chiến II. Kuron quan niệm rằng giúp người thì phải giúp ngay, giúp toàn tâm toàn ý và bằng hành động cụ thể. Ông cũng là một trong số không nhiều nhân vật nổi tiếng của Balan lên tiếng ủng hộ, giúp đỡ người nước ngoài như người Việt Nam không có giấy tờ ở Balan. Ông còn là một trong số các nhân vật chính trị-xã hội không hề dính đến các vụ bê bối, tham nhũng trong thời kỳ Công đoàn Đoàn kết lên cầm quyền sau cách mạng. Cuối đời, ông bị bệnh và rút lui khỏi mọi sinh hoạt chính trị.