Các tượng đài xấu chiếm không gian
Từ lâu nay, giới văn nghệ sĩ, nhất là các họa sĩ và nhà điêu khắc Việt Nam đã bày tỏ ý kiến về cơn sốt tượng đài.
Theo họ, nhiều công trình xây không chỉ xấu mà còn không phù hợp với cảnh quan xung quanh. Câu chuyện gần đây nhất là vụ tham nhũng liên quan đến tượng đài chiến thắng Điện Biên mà theo các báo Việt Nam là bị rút ruột: 30% lượng đồng (66 tấn) do bớt xén trong khi đúc tượng. Trả lời phóng viên BBC từ Bangkok, họa sỹ Lương Xuân Đoàn ở Hà Nội nhận xét rằng ngoài tượng Lenin (do Liên Xô dựng) thì ngay từ những năm trước, các tượng đài sau này đều kém về hình thức và cách xây dựng cảnh quan. Một ví dụ ông cho biết là cụm tượng đài Vệ Quốc Quân ở gần đền Bà Kiệu bên bờ Hồ Hoàn Kiếm. Người ta đã phá cả một không gian đền đài cổ kính lấy chỗ cho nhóm tượng màu vôi trắng. Nói về nhiều tượng đài gần đây ông cho rằng: "Các tượng đài đã phá vỡ không gian đô thị. Ngôn ngữ của tượng đài không cùng chung sống với kiến trúc xung quanh." Khi được hỏi rằng những cơ quan xây dựng tượng đài có bao giờ hỏi ý kiến các kiến trúc sư và họa sĩ hay không, ông Đoàn nói: "Tượng dựng xong rồi chúng tôi mới biết và chỉ khi đó mới ra xem." Cơn số dựng tượng Nhìn rộng ra, hiện tượng "nhà nhà xây tượng" được họa sỹ Lương Xuân Đoàn đánh giá như sau: "Tình hình chung là nơi nào cũng muốn có tượng danh nhân của địa phương mình, và dù tôn trọng những mong muốn đó, cũng cần thấy rằng việc quy hoạch tổng thể các đô thị rất tùy tiện." Trước đó, báo chí trong nước cũng nói về vụ tượng nhà cách mạng cộng sản Nguyễn Văn Cừ "bị bục, thủng, xuống cấp" ở Bắc Ninh năm 2004. Hay việc mà một số người trong giới chuyên môn coi là "đặt sai chỗ" như tượng vua Lý Thái Tổ bên bờ hồ Hoàn Kiếm, nơi gắn liền với trả lại kiếm cho Rùa Thần theo truyền thuyết lịch sử của vua Lê Lợi. Một thực tế tại Việt Nam từ hồi Đổi Mới là các công trình kiến trúc tư nhân cũng có lúc mang dáng dấp tượng đài. Ví dụ ngày lối từ sân bay Nội Bài về Hà Nội bên chân cầu Thăng Long có cổng vào một khu vực mang tính thương mại, chung cư được xây không khác gì khải hoàn môn. Nhiều du khách nước ngoài đã nhầm tưởng tác phẩm cổng có đàn ngựa phi đó là biểu tượng của Hà Nội.