Muốn Mỹ trả xương cốt bộ đội Việt Nam
Một câu chuyện cảm động được báo chí Mỹ nêu ra nhân chuyến thăm vừa qua của Chủ tịch Việt Nam là hài cốt của bộ đội cộng sản ở Mỹ.
Tác giả có uy tín Lori Andrews có bài trên báo International Herald Tribune hôm cuối tuần 23/24 tháng Sáu 2007 về hài cốt của bộ đội Việt Nam ở Washington. Đề tài có lẽ ít người Việt Nam trong nước hay biết nói về xương và sọ của những "binh sĩ Việt Nam” (bones and skulls of Vietnamse soldiers) được một số quân nhân Hoa Kỳ đem trộm về "làm kỷ niệm thắng trận” (trophy). Các hộp sọ thường được vẽ graffiti và dùng làm khay gạt tàn thuốc lá hay giá nến nhưng theo giáo sư Lori Andrews từ đại học Chicago-Kent College of Law, có sáu hộp sọ được Hải quan Mỹ tịch thu. Sau nhiều năm thất lạc, người ta tìm thấy chúng ở cơ sở của trung tâm Walter Reed Army Medical Center tại thủ đô Washington. Hành động nhân đạo Tác giả nhắc chính quyền rằng trong chuyến thăm, Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Minh Triết đã nói nước ông sẽ nỗ lực giúp Hoa Kỳ tìm thêm những hài cốt lính Mỹ mất tích ở các vùng bờ biển. Nay theo ông là lúc Hoa Kỳ nên có hành động nhân đạo bằng cách trả lại chính quyền Việt Nam và thân nhân những người đã hy sinh trong cuộc chiến bên phía cựu thù xương cốt của bộ đội cộng sản. Lori Andrews cũng viết rằng có ít nhất 300 ngàn binh sĩ cộng sản Việt Nam bị mất tích sau cuộc chiến tàn khốc, và người Việt Nam thờ cúng hài cốt thân nhân quá cố. Vì thế, theo tác giả, khi xương cốt của người chết được tìm thấy thì linh hồn mới siêu thoát”-theo tín ngưỡng Việt Nam. Tác giả tin rằng Viện nghiên cứu của quân lực Mỹ mang tên The Armed Forces Institute of Pathology, cơ quan làm chủ trung tâm Walter Reed và cả Bộ Quốc phòng có kinh nghiệm tế nhị trong việc giải quyết hài cốt quân nhân Mỹ tử trận. Bởi vậy chắc chắn họ sẽ giải quyết tốt chuyện những chiếc sọ của quân nhân Việt Nam. Tác giả gợi ý cho bên quân đội dùng kỹ thuật xác nghiệm mẫu di truyền DNA để xác định danh tính nạn nhân vụ 11 tháng Chín 2001 nhằm tìm ra ai là thân nhân ở Việt Nam của các hộp sọ. Lori Andrews kết luận chính TT Bush phải đứng ra làm việc này vì đây là "phép thử lòng nhân ái của chúng ta đối với hài cốt của phe cựu thù, và để chứng minh rằng Hoa Kỳ mong muốn xây dựng một quan hệ mới với Việt Nam”.