Không trợ giá xăng dầu từ 2008
Việt Nam loan báo kể từ năm 2008, chính phủ sẽ không trợ giá cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, mà để họ tự điều chỉnh giá xăng dầu theo giá thị trường.
Ước tính mỗi năm Việt Nam phải bù lỗ xăng dầu ước tính hơn 1.000 tỷ đồng. Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng thông báo, từ năm 2008 Việt Nam sẽ không bù lỗ xăng dầu. Khoản bù lỗ, ước tính khoảng 620 triệu đôla Mỹ một năm, sẽ được dùng để đầu tư vào các dự án xã hội cho người nghèo và những vùng khó khăn. Về thông báo của thủ tướng Việt Nam, ông Hà Huy Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu môi trường và phát triển bền vững, giải thích nguyên nhân dẫn tới quyết định trên: "Nếu bao cấp thì sẽ xảy ra tình trạng buôn lậu. Thủ tướng có nói cái gì bao cấp không đúng thì phải bỏ. Xăng dầu bao cấp là không đúng. Việc bù lỗ hiện nay là lấy từ xuất khẩu dầu thô, trong khi các ngành kinh tế không chịu tiết kiệm, thì chính phủ không chấp nhận được." Hồi đầu năm, các doanh nghiệp xăng dầu được phép tự điều chính giá xăng dầu, nhưng họ vẫn nằm dưới sự định hướng của nhà nước. Một phóng viên theo dõi mảng kinh tế tại Hà Nội cho rằng việc chỉ có hơn 10 đầu mối nhập xăng dầu có thể dẫn tới các doanh nghiệp này liên minh tăng giá, khiến dân thường phải gánh chịu hậu quả. “Nó sẽ tác động cực lớn tới người dân vì cơ chế điều hành hiện vẫn không theo cơ chế thị trường. Đầu nhập khẩu vẫn duy trì 10 đầu mối mà không mở rộng thêm để tạo tính cạnh tranh. Cứ như vậy thì dân thiệt thòi, vì các đầu mối có thể liên minh với nhau để tạo ra một giá không có lợi cho người tiêu dùng. Vì thế, nếu thả nổi, thì cũng phải tính đến chuyện bỏ độc quyền về nhập khẩu.” Tuy nhiên, ông Bùi Ngọc Bảo, tổng giám đốc tổng công ty xăng dầu Việt Nam Petrolimex, cho rằng sẽ không có sự lũng đoạn trong thị trường xăng dầu trong thời gian tới. Ông Bảo cũng cho rằng các công ty xăng dầu nước ngoài cũng sẽ có cơ hội kinh doanh ở Việt Nam trong tương lai, và điều đó sẽ khiến thị trường xăng dầu có tính cạnh tranh hơn nữa. Trên thực tế, dù được phép điều chỉnh giá, nhưng các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu không được tăng giá cao như mức bình quân trên thị trường thế giới do có lo ngại rằng lạm phát cao sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Việt Nam là nước phải nhập khẩu 100% sản phẩm xăng dầu do chưa có nhà máy lọc dầu. Ước tính Việt Nam tiêu thụ gần 100 nghìn thùng xăng dầu mỗi ngày. Việc giá xăng dầu tại Việt Nam thấp hơn so với các nước khác dẫn tới việc chảy máu xăng dầu sang các nước láng giềng như Campuchia và Trung Quốc.