Trận chiến Mosul: Quân Iraq và người Kurd chiếm ưu thế
Các lực lượng thân chính phủ ở Iraq đã bước đầu giành ưu thế trong chiến dịch diện rộng nhằm lấy lại Mosul, thành trì chính cuối cùng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở đất nước này.
Chiến dịch Mosul: thành trì lớn cuối cùng của IS ở Iraq Quân của chính phủ Iraq và các chiến binh người Kurd thực hiện đợt tiến đánh đầu tiên về phía thành phố vào sáng sớm ngày thứ Hai 17/10. IS chiếm giữ được Mosul trong một chiến dịch chớp nhoáng hồi tháng 6/2014. Cuộc tranh đấu sẽ đầy khó khăn và có thể kéo dài hàng tháng, theo các phóng viên. Liên Hiệp Quốc cũng đã bày tỏ lo ngại đối với dân thường. Orla Guerin, phóng viên của BBC đang có mặt cùng đơn vị xe tăng của người Kurd từ phía Đông, cho biết nay họ chỉ còn cách các vị trí của IS khoảng 300 mét. Trong vài giờ giao tranh đầu tiên, quân người Kurd đã lấy lại được một số ngôi làng. Khi chiến dịch bắt đầu, một tướng người Kurd nói với phóng viên Guerin: "Nếu hôm nay tôi chết, tôi sẽ chết trong hạnh phúc vì tôi đã làm được điều gì đó cho người dân mình." Trong khi đó, các lực lượng thân chính quyền cũng giành ưu thế khi tiến vào Mosul từ phía Nam, theo các nguồn tin an ninh. Lực lượng này hoạt động từ căn cứ không quân Qayyarah - được giành lại từ tháng Tám. Liên minh do Hoa Kỳ dẫn dắt cũng hỗ trợ bằng các đợt không kích. Mosul là phòng tuyến chính cuối cùng của tổ chức IS tại Iraq. Việc mất thành phố có thể đánh dấu sự thất bại triệt để tổ chức IS ở nước này, các quan chức cho biết. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter mô tả chiến dịch là "thời khắc quyết định trong chiến dịch đưa ISIL đến sự thất bại cuối cùng," ông sử dụng cụm từ ISIL để gọi tổ chức IS. Những ai tham chiến? Quân đội Iraq gần đây đã giành ưu thế quan trọng trước IS Khoảng 30.000 quân thân chính phủ tham gia chiến dịch này. Quân đội Iraq dẫn dắt đợt tấn công chính. Trong lúc đó, khoảng 4.000 chiến binh người Kurd cố gắng di tản các ngôi làng phía Đông Mosul để quân đội có thể tiến vào. Nhân sự Chiến dịch Đặc biệt của Hoa Kỳ cũng đang tư vấn cho các lực lượng mặt đất. Lực lượng chống khủng bố tinh nhuệ của Iraq dự kiến sẽ tham gia trong những ngày tới. Ước tính phía IS có từ 4.000 - 8.000 chiến binh đang phòng thủ quanh thành phố. Vì sao Mosul quan trọng? Thủ tướng Haider al-Abadi (ngồi giữa) đã phát biểu trên truyền hình Mosul, thủ đô giàu dầu mỏ của tỉnh Nineveh, là thành phố lớn thứ hai của Iraq, bị dân quân IS chiếm từ tháng Sáu 2014. Điều này trở thành biểu tượng cho sự trỗi dậy của nhóm như một lực lượng quan trọng và có khả năng kiểm soát lãnh thổ. Cũng chính nơi này lãnh đạo IS Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố là "vương quốc Hồi giáo" (caliphate) ở một số vùng thuộc Iraq và quốc gia Syria láng giềng. Đây là một trong những thành phố đa dạng nhất của Iraq, gồm tộc người Sunni Ả Rập, người Kurd, Assyrian và người Turkmen, cũng như các dân tộc tôn giáo thiểu số khác. Trong khi đa số thành viên của những dân tộc thiểu số này đã trốn khỏi IS, nhiều người Sunni Ả Rập ban đầu chào đón IS vì giận giữ trước các chính sách tôn giáo do chính quyền Shia Ả Rập dẫn dắt trước đó. Nhưng sau hai năm dưới sự trị vì tàn bạo của IS, sự đối lập ngày càng lớn mạnh bên trong Mosul. Lo ngại lớn nhất của những người còn ở lại thành phố là sự tham gia của dân quân Shia trong chiến dịch, sau khi họ bị cáo buộc lạm dụng giáo phái ở các thành phố khác đã chiếm lại được. Thủ tướng Haider al-Abadi tìm cách trấn an người dân với tuyên bố chỉ có lực lượng an ninh của Iraq được phép vào Mosul. Nhưng ngay cả khi IS bị đánh đuổi khỏi Mosul, nhóm này vẫn kiểm soát các khu vực ở phía Bắc và Đông Iraq. Bản đồ Mosul và Iraq