Việt Nam 'được quan tâm đặc biệt'
Hôm qua, trong báo cáo thường niên về tự do tôn giáo trên thế giới, Bộ ngoại giao Hoa Kỳ lần đầu tiên đã xếp Việt Nam vào hàng "các quốc gia đáng quan tâm đặc biệt."
Theo luật của Mỹ, các quốc gia dính líu các hành động vi phạm tự do tôn giáo một cách "nghiêm trọng" thì bị Bộ ngoại giao xếp vào hàng "các quốc gia đáng quan tâm đặc biệt." (Countries of Particular Concern, hay gọi tắt là CPC) Năm nay, lần đầu tiên có ba nước mới rơi vào danh sách là Ảrập Saudi, Eritrea và Việt Nam. Các nước tiếp tục bị xếp vào hạng "đáng quan tâm đặc biệt" là Trung Quốc, Miến Điện, Iran, Bắc Hàn và Sudan. Kể từ khi Bộ ngoại giao Mỹ bắt đầu đưa ra các đánh giá về tự do tôn giáo, chưa có nước nào trong danh sách CPC bị nhận trừng phạt cụ thể từ Mỹ. Nhưng nó yêu cầu Ngoại trưởng Mỹ có sự đối thoại với nước liên quan về các bước cần làm để tăng tự do tôn giáo. Vì sao Việt Nam?Năm nay, lần đầu tiên Việt Nam lọt vào danh sách CPC. Ðại sứ đặc trách tự do tôn giáo tại Bộ ngoại giao Hoa Kỳ, ông John Hanford, là người từng đi thăm vùng cao nguyên Việt Nam hai lần. Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình World Today của đài BBC hôm qua, ông John Hanford giải thích vì sao Hoa Kỳ xếp Việt Nam vào danh sách CPC. "Việt Nam là một quốc gia kiểm soát việc hành đạo rất chặt chẽ và có nhiều người đã bị bỏ tù vì dính líu đến tôn giáo, trong đó có đạo Phật, đạo Tin Lành, Công Giáo, Cao Ðài, Hòa Hảo''. "Chính phủ Việt Nam đã tiến hành việc cưỡng bức bắt bỏ đạo tại hai khu vực là cao nguyên trung phần và vùng Tây Bắc. Hàng ngàn tín đồ tại hai khu vực này, đặc biệt ở cao nguyên trung phần, đã bị tập trung lại và cưỡng bức từ bỏ tín điều của họ." "Cũng ở trên vùng này, có hàng trăm nhà thờ và nơi hành lễ bị đóng cửa và chỉ có một số ít được mở cửa trở lại." Ông nói là "Ðáng tiếc là sau khi chính phủ Hoa Kỳ có tiếp xúc và trao đổi nhiều lần với chính quyền Việt Nam, thì Hoa Kỳ nhận thấy cần thiết phải liệt Việt Nam vào danh sách các nước cần quan tâm đặc biệt" Ông Hanford khi được hỏi liệu Hoa Kỳ có sẽ áp dụng các biện pháp chế tài với Việt Nam hay không thì nói "Ðó là vấn dề mà chúng tôi sẽ cân nhắc kỹ lưỡng". Ông Hanford nói rằng ông không trông đợi Việt Nam phải hoàn hảo về tự do tôn giáo bởi chính Hoa Kỳ cũng không phải là nước hoàn hảo về lĩnh vực này và một số lĩnh vực khác. Thế nhưng ông nói là ''Hoa Kỳ liệt Việt Nam vào danh sách này là vì Hoa Kỳ nhận thấy Việt Nam vi phạm rất nghiêm trọng, thường là đối xử rất tệ với những người chỉ muốn hành đạo của họ trong hòa bình". "Điều chúng tôi muốn nói với họ là chúng tôi không phải là muốn các bạn trở nên giống Mỹ. Thông điệp của chúng tôi chỉ là khi có những tù nhân tôn giáo, khi có những hoạt động hành đạo bị cấm đoán, thì đó là những điều cần phải thay đổi." Việc liệt Việt Nam vào danh sách CPC có ảnh hưởng đến mức nào quan hệ song phương giữa hai nước Việt Nam - Hoa Kỳ? Trước câu hỏi này, ông Hanford nói ông hi vọng nó sẽ không ảnh hưởng vì hai nước có những sự hợp tác mà Hoa Kỳ đánh giá cao. "Về ngắn hạn, có thể việc này sẽ khiến Việt Nam mất lòng, nhưng về lâu dài, tôi hi vọng chúng tôi có thể tiếp tục thảo luận vấn đề và tìm được giải pháp thúc đẩy tiến bộ."