'Phụ nữ cần được tạo điều kiện hơn'
Cựu Thứ trưởng Tài chính Lê Thị Băng Tâm nói với BBC rằng cần có thêm cải cách để phụ nữ Việt Nam có thể đóng góp nhiều hơn cho đất nước.
Cuộc trò chuyện và thu hình với Xuân Hồng ở Hà Nội nằm trong loạt bài BBC thực hiện về những phụ nữ nổi tiếng của Việt Nam. Sau khi thôi chức vụ ở Bộ Tài chính, bà Lê Thị Băng Tâm chuyển sang giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) từ năm 2006. Từ tháng Giêng năm nay, bà đã nghỉ hưu. Nói với BBC, bà Băng Tâm nhận xét SCIC là mô hình mới, "được thành lập để thực hiện chức năng đầu tư vốn của nhà nước vào doanh nghiệp". 'Đảng không can thiệp trực tiếp' Bà cho rằng đây là"mô hình cải cách để thực hiện đổi mới, tách chức năng quản lý hành chính và vai trò đầu tư kinh doanh của nhà nước". "Công ty thay cho chính phủ sở hữu phần vốn nhà nước ở các công ty cổ phần và các doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa." Được hỏi về xác định vai trò của Đảng Cộng sản trong điều hành kinh tế, bà Tâm nói: "Đảng thực hiện vai trò tham gia hoạch định chính sách đường lối, và giám sát nhưng không can thiệp trực tiếp hoạt động doanh nghiệp." "Gần đây một số doanh nghiệp của Đảng cũng đã chuyển sang mô hình doanh nghiệp bình thường, không phân biệt như trước đây." Bà Tâm nói các doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm hơn nữa đến tiếp cận mô hình quản trị theo chuẩn mực quốc tế. Bà nói thêm: "Cơ quan nhà nước nên tháo gỡ khó khăn để doanh nghiệp kinh doanh theo cơ chế thị trường, nhà nước chỉ xây dựng chính sách và giám sát hợp đồng." Nhận định về phụ nữ Bà Băng Tâm tỏ ra quan tâm và mong muốn người phụ nữ có thêm vai trò trong lĩnh vực kinh tế và chính trị. Nói về Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, bà nói tổ chức này cần là nơi "tập hợp, nâng đỡ cho người phụ nữ, có tiếng nói với chính phủ để làm sao cho phụ nữ đóng góp bình đẳng với nam giới". Bà lấy ví dụ là quy định tuổi về hưu. "Hiện nay vẫn phân biệt phụ nữ 55, nam 60, như vậy chị em đến 55 tuổi đang phát triển tốt thì không thể tiếp tục." Bà Băng Tâm cho rằng phụ nữ nên có vai trò quan trọng trong chính trị và rằng "hiện nay, một số chị em đã tham gia rất hiệu quả". Nhưng bà nói giữa tiềm năng và thực tế còn khoảng cách. "Chị em chưa mạnh dạn lắm, lại còn mang gánh nặng kinh tế gia đình. Về chính sách, tuổi về hưu đã làm họ mất cơ hội tham gia vào chính trị cấp cao. Vì đến 50 tuổi là đã không còn được quy hoạch vào các cấp lãnh đạo nữa." 'Làm tốt hơn Nga' Bà Lê Thị Băng Tâm được gửi đi đào tạo ở Liên Xô trong giai đoạn Nga đang chuyển đổi sang kinh tế thị trường. Theo bà, "trong giai đoạn ấy, ở góc cạnh nào đó, Việt Nam cải cách kinh tế tốt hơn Nga". "Còn sau này, có nhiều cải cách của Nga không thể áp dụng cho Việt Nam vì quy mô kinh tế Nga rất lớn. Và quá trình cải cách của họ có nhiều bài học xương máu về cổ phần hóa, đẻ ra tầng lớp giàu có bất thường. Đó là bài học rất lớn cho Việt Nam khi cải cách doanh nghiệp nhà nước." Bà Tâm nói Việt Nam học nhiều kinh nghiệm các nước, nhưng không nhất thiết theo mô hình của họ, dù Nga hay Mỹ. Hoàng MaiBà Băng Tâm đã nghỉ hưu nhưng bà vẫn là một các bộ của đảng nên cách nói vẫn theo quan điểm của đảng. Về việc đảng không can thiệp trực tiếp vào hoạt động của doanh nghiệp nhưng đảng có thể hoạt định chính sách kinh tế của đất nước và đảng có thể đề ra các chủ trương, quyết định nhân sự chủ chốt cho các tập đoàn kinh tế lớn mà có vốn đa số là của nhà nước thì cũng như can thiệp gián tiếp bằng biện pháp trực tiếp vậy? Về cải cách kinh của VN không ốn ào không sốc không hình thành nên các nhà tài phiệt lớn chỉ trong một sơm một chiều như Nga. Nhưng Việt Nam cũng đang hình thành nên những nhà tư bản lớn có xuất thân từ cộng sản bằng việc rửa tiền tham ô, tham nhũng qua các doanh nghiệp hoặc bán tài nguyên quốc gia (đất đai, lâm khoáng sản). Thông qua cấp phép khai thác cho các tập đoàn kinh tế hoặc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước không tính giá đất sau đó mua lại cổ phần của người lao động giá rẻ và (đang có ý định) thay đổi chính sách và luật để đưa giá đất vào giá trị TSDN. Kim GiangViệc Đảng và Nhà nước cho phụ nữ được nghỉ chế độ ở tuổi 55 là một trong những chính sách thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Bởi vì những người phụ nữ không muốn nghỉ ở tuổi này chỉ là số ít, hãy nghĩ đến những người phụ nữ ở nông thôn, làm việc tay chân hay những công việc khác. Chỉ những người Phụ nữ làm lãnh đạo, muuốn tham quyền thì mới muốn nghỉ sau tuổi này.