Những di sản của ông Jacques Chirac
Hôm nay 11.03.2007, TT Pháp Jacques Chirac dự kiến có bài diễn văn chia tay nước Pháp để rời vị trí tổng thống vào tháng Năm này.
Người ta cũng không mong đợi ông sẽ ‘ban phước’ cho ứng viên cánh hữu Nicolas Sarkozy, người từng được ông o bế nhưng nay thì trở thành kẻ đối nghịch. Nhưng ông không chống lại ông Sarkozy và cũng chẳng ‘ủy quyền’ lại được cho ai khác làm người kế vị. Và nhìn lại thì di sản ông Chirac để lại với tư cách là một trong những chính trị gia hàng đầu lâu đời nhất của Pháp cũng khó nói là tốt hay xấu. Theo báo Anh The Times thì dư luận Pháp nói chung coi ông là người dễ mến nhưng lãnh đạo kém dù vẫn có những người đánh giá cao chuyện ông chống lại Anh-Mỹ đưa quân vào Iraq và thẳng thắn nhìn nhận quá khứ chống Do Thái của Pháp hồi Thế Chiến Hai. Mất lòng trong nước Nhưng giới thượng lưu và truyền thông Pháp thì đã từ mấy năm nay không tiếc lời đả phá ông. Franz-Olivier Giesbrt trong cuốn sách Tragedy of the President bán rất chạy nói về ông với những lời như „hèn nhát”, „mù lòa” và là kẻ đã „đưa nước Pháp tới chỗ phá sản” trong vòng hai chục năm qua. Vẫn theo The Times thì trong một cuốn sách khác, Jean-Francois Probst, một cựu cố vấn của ông Chirac, nói ông „thích đẩy người khác vào chỗ tối để đóng vai vô tội dù là người tàn ác.” Các chỉ số kinh tế có vẻ như cũng không khen ông Chirac. Năm 1995, ông hứa sẽ làm nước Pháp hồi sinh nhưng nay thì quốc gia từng đứng hàng đầu thế giới ở nhiều lĩnh vực có mức thất nghiệp vào loại cao nhất châu lục. Pháp cũng rơi từ vị trí thứ năm về thu nhập bình quân đầu dân trong khối các nước phát triển xuống vị trí 13. Đáng lo ngại hơn, nhiệm kỳ bảy năm thứ nhì của ông Chirac từ 2002 chứng kiến những căng thẳng xã hội ở Pháp bùng nổ và vai trò của nước này tại EU giảm sút nghiêm trọng, đặc biệt là sau khi khối EU nhận thêm các tân thành viên phía Đông. Trong cả hai lần, năm 1995 và 2005, người Pháp đã tỏ thái độ không chấp nhận đường lối Châu Âu của ông, đánh dấu sự thất bại lớn nhất về ngoại giao trong cả sự nghiệp chính trị của Jacques Chirac. Năm nay 74 tuổi, ông đã từng giữ vị trí bộ trưởng thời TT Charles de Gaulle năm 1967 và từ thập niên 70 đến nay liên tục giữ các chức vụ quan trọng như thị trưởng Paris 18 năm, các chức bộ trưởng, hai lần làm thủ tướng và nay là hai nhiệm kỳ tổng thống. Bối rối Có lẽ di sản của ông Chirac nếu có cũng phản ánh sự bối rối tìm đường của chính giới và xã hội Pháp từ thời Chiến tranh Lạnh sang Toàn cầu hóa. Ban đầu, nước Pháp và ông tìm cách duy trì di sản tinh thần là lòng tự tôn của nước Pháp sau Thế Chiến mà tướng de Gaulle để lại. Nhưng sau đó họ lại đi tìm một bản sắc mới trong thời đại cạnh tranh về giá trị. Bản thân ông Chirac từng đồng ý để Pháp thử vũ khí nguyên tử ngoài Thái Bình Dương nhưng về sau này lại tỏ ra hết sức tôn trọng môi sinh. Nước Pháp dưới thời ông Chirac cũng tích cực lên án lối sống Mỹ và chê nước Anh thời Margaret Thatcher nhưng càng về gần đây thì các vấn đề như di dân, cải tổ kinh tế khiến quan điểm của Pháp lại càng gần với những nước Đại Tây Dương trong EU. TT Chirac cũng hiểu rằng ông không để lại được di sản lớn như tướng de Gaulle và so với cố TT Mitterand thì quan điểm chính trị của ông cũng yếu hơn. Vì thế, ông cũng chỉ hy vọng được sự tha thứ của dân Pháp. Hôm 09.03 vừa qua, khi chia tay các nhân vật lãnh đạo EU ở Brussels, ông nói „Tôi xin lỗi đã làm không làm được tất cả những gì cần làm để tránh điều tồi tệ cho Châu Âu và nước Pháp”.