Thực đơn khó nhằn tại “hội nghị tôm hùm”
Cuộc gặp giữa tổng thống Mỹ và Nga sắp tới được mệnh danh là "cuộc gặp thượng đỉnh tôm hùm".
Tôm hùm là loại hải sản được ưa chuộng tại Kennebunkport – một trị trấn nhỏ bên bờ biển Maine và cũng là nơi nghỉ dưỡng mùa hè của Bush cha. Nay thì đó là nơi gặp gỡ và thảo luận giữa con trai ông và Vladimir Putin. Tuy nhiên, thực đơn các vấn đề sẽ được hai vị lãnh đạo thảo luận sẽ rất khó nhằn: lá chắn tên lửa; Kosovo; cải cách dân chủ; và phương cách đối phó với Iran. Đó chỉ là một số những vấn đề gai góc giữa hai nước, vốn đã gây những bất đồng. Nhưng tại sao lại là Kennebunkport? Chả là, Tổng thống Putin đang trên tường tới Guatemala và người Nga gợi ý rằng đó là thời điểm tốt để ngồi lại bàn thảo. Tổng thống Bush phản ứng một cách tích cực và nghĩ rằng nơi nghỉ của cha ông có thể là một nơi lý tưởng cho các cuộc thảo luận không chính thức, hay nói một cách khác, đó là tránh xa Nhà Trắng và sự dòm ngó của các phương tiện truyền thông. Tính toán sai lầm? Quan chức Mỹ muốn tránh những lời phát biểu mang đầy vẻ Chiến tranh Lạnh từ Tổng thống Putin. Họ muốn hai vị lãnh đạo giải quyết những khác biệt một cách riêng tư. Đối với Tổng thống Bush, đó là một cơ hội nữa để nhìn vào “tâm hồn” ông Putin. Tại cuộc gặp đầu tiên hồi tháng Sáu 2001, ông nói một câu nổi tiếng: "Tôi nhìn vào mắt người đàn ông này. Tôi thấy ông là người thẳng thắn và đáng tin cậy… Tôi có thể có được cảm nhận về tâm hồn của ông”. Nhưng giờ thì dường như đó có vẻ là một tính toán sai lầm. Liệu giờ Tổng thống Mỹ có thể nhìn thấu hơn phần tối hơn của một cựu sĩ quan KGB? Những phát biểu nhằm vào Mỹ gần đây của ông Putin đã khiến Washington cảnh giác. Đầu tiên, đó là sự so sánh không cân xứng chính sách đối ngoại của Mỹ với the Third Reich (Đức Quốc xã), sự chỉ trích cuộc chiến Iraq và sự đe dọa sẽ chĩa tên lửa Nga vào các nước châu Âu nếu Mỹ đặt các lá chắn tên lửa ở Cộng hòa Czech và Ba Lan. Đáp lại, ông Bush chỉ trích Matxcơva các vấn đề về dân chủ. Cơ hội Hội nghị thượng đỉnh G8 ở Đức chứng kiến cả hai vị lãnh đạo tìm cách ngăn chặn sự bất đồng lún sâu. Tổng thống Putin dường như muốn ông Bush ngạc nhiên bằng việc đề nghị cho Mỹ sử dụng một căn cứ radar cũ kỹ của Nga ở Azerbaijan để lập lá chắn phòng thủ tên lửa. Rõ ràng người Nga thấy đó là một sự lựa chọn cho các địa điểm ở Đông Âu – vốn từng là một phần của Liên bang Xô Viết. Tổng thống Bush coi đó là một cơ hội hợp tác. Tại Kennebunkport, ông sẽ lặp lại đề nghị để cho các chuyên gia Nga và Mỹ ngồi lại bàn thảo tìm ra giải pháp. Nhưng có lẽ cũng không nên kỳ vọng vào bất cứ một sự đột phá nào vào vấn đề phòng thủ tên lửa hay ảnh hưởng của nó đối những vấn đề khác. Quan chức Mỹ đã nhấn mạnh rằng không nhiều khả năng sẽ có “một thông báo lớn”. Đó dường như là một sự thừa nhận rằng Mỹ vẫn đang tìm cách đối phó với một nước Nga ngày càng quyết đoán. Nhưng ngoại giao là một con đường duy nhất để giải quyết. Có lẽ sự hiện diện của Bush cha sẽ giúp Bush con học một vài chiêu trên mặt trận đó.