Triển vọng quan hệ quân sự Việt-Mỹ
Chuyến thăm của bộ trưởng quốc phòng Việt Nam, Phạm Văn Trà, đến Mỹ tháng Mười một này đã gây sự chú ý cho báo giới và các nhà nghiên cứu.
Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1975, một bộ trưởng quốc phòng Việt Nam chính thức thăm Mỹ. Năm 2000, bộ trưởng quốc phòng Mỹ khi đó là William Cohen trở thành lãnh đạo quân sự Mỹ đầu tiên đến Việt Nam thời hậu chiến. Đài BBC đã phỏng vấn giáo sư Carlyle Thayer, Học viện quốc phòng Úc, về tầm quan trọng của chuyến thăm lần này của bộ trưởng Phạm Văn Trà. Carlyle Thayer: Tầm quan trọng của nó, thứ nhất là cuối cùng thì sau vài năm nay Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam mới đáp lại lời mời của chính quyền trước của Mỹ, thời chính quyền ông Clinton, thành lập một mối liên hệ ở cấp cao. Chuyến viếng thăm này có lẽ đã không được phía Hoa Kỳ chấp nhận nếu như không có sự ngầm hiểu rằng rồi đây sẽ có những hợp tác nhiều hơn nữa ở cấp trung và cấp thấp. Cũng trong thời gian tháng mười một này, một chiến hạm của Mỹ sẽ lần đầu tiên đáp vào cảng Sài gòn kể từ khi cuộc chiến kết thúc và Bộ chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương cũng sẽ tới thăm. Việt Nam cũng đã đưa ra những tín hiệu sẽ tiến tới hợp tác với Hoa Kỳ. Việt Nam là một thành viên của tổ chức ASEAN, và cũng đang bước đi cùng nhịp với tất cả các nước thành viên, đó là hợp tác cũng với Mỹ trong cuộc đấu tranh chống khủng bố. Việt Nam không thể tiếp tục duy trì những nguyên tắc thời Chiến tranh lạnh và thời chiến tranh Việt Nam nữa, mà phải thay đổi cùng thời gian. Và nó đưa ra các tín hiệu về những dự định trong tương lai được phản ánh trong chuyến viếng thăm này và chúng ta có thể sẽ đợi xem sau chuyến viếng thăm này liệu Việt Nam có tăng cường các hợp tác quân sự với Hoa Kỳ hay không. BBC:Trả lời phỏng vấn một tờ báo điện tử của Việt Nam, tờ Vietnam Net, ông Phạm Văn Trà cho biết ngoài việc gặp gỡ làm việc với Bộ trưởng Quốc phòng, ông Donald Rumsfeld, ông sẽ còn làm việc với Bộ trưởng Ngoại giao và Cố vấn an ninh quốc gia của Mỹ. Nếu quả như vậy thì ông diễn giải và đánh giá như thế nào về điều này? Cách tôi nhìn nhận chuyện này là như vậy có nghĩa là phía Hoa Kỳ rải thảm đỏ tiếp đón ông Phạm Văn Trà. Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam chỉ cần gặp Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, ông Donald Rumsfeld. Nếu ông gặp cả Ngoại trưởng và Cố vấn an ninh quốc gia thì điều đó có nghĩa là Việt Nam đã quyết định sẽ hợp tác nhiều hơn nữa trong các dàn xếp an ninh tại vùng. Nó đã được quyết định từ trước và ông Trà tới Mỹ lần này để củng cố điều đó. Chính phủ của ông Bush cũng chờ đợi rất nhiều từ phía Việt Nam theo sau chuyến viếng thăm này. Do vậy, tôi cho rằng Mỹ chuẩn bị một cuộc tiếp đón trịnh trọng vì Việt Nam tỏ ra sẵn sàng hợp tác hơn rất nhiều so với trong quá khứ. BBC:Về các đề tài sẽ được thảo luận trong chuyến viếng thăm này, ngoài vấn đề người Mỹ mất tích, và vấn đề chất độc màu da cam, liệu theo ông người ta chờ đợi đạt được những gì sau chuyến viếng thăm này? Tôi thấy đây là một trò chơi chính trị thông qua giới truyền thông. MIA là thuộc vấn đề nhân đạo, vốn đã và đang làm từ trước, đây không phải là đề tài quan trọng. Chính trong tháng này vừa diễn ra một hội nghị chưa từng có từ trước tới nay, đó là Hội nghị giữa bốn nước, Hoa Kỳ, Việt Nam, Lào và Campuchia về MIA tổ chức tại Bangkok. Chất độc màu da cam là một vấn đề bấy lâu nay và Hoa Kỳ vẫn đang tài trợ các chương trình nghiên cứu. Tháo gỡ mìn cũng là một đề tài nhưng là những gì vẫn đang làm. Những gì Hoa Kỳ muốn là làm sao để Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam ký kết một thỏa thuận sơ khởi cho phép dàn xếp các hoạt động của IMET, tức Đào tạo và giáo dục quân sự quốc tế với Việt Nam. Chính phủ Mỹ từ lâu đã xác định việc thiếu các căn cứ quân sự của Mỹ tại lục địa vùng Đông Nam Á là một điểm yếu trong chiến lược quân sự của Mỹ và họ đang tính tới chuyện tuy không đặt căn cứ lâu dài nhưng làm việc với Việt Nam, đặc biệt là tại cảng Cam Ranh, đặt căn cứ cho các hoạt động quân sự khẩn cấp trong vùng hoặc quốc tế. Do vậy những đề tài bàn thảo mà Việt Nam công bố toàn là những vấn đề không chính yếu, mà tôi cho rằng họ sẽ bàn tới những vấn đề quan trọng hơn nhưng sẽ không tuyên bố trước công chúng qua đó sẽ dẫn tới sự hiện diện quân sự tạm thời của Mỹ nhiều hơn tại Việt nam.