Áp lực nhân quyền trước chuyến thăm
Các chủ đề nhân quyền và dân chủ lại được bàn tới trước thềm chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng tới Hoa Kỳ ngày 24/6.
Một cuộc họp báo với sự tham gia của nhóm làm việc về Việt Nam (Vietnam Caucus) và một số nhân vật đấu tranh gốc Việt sẽ diễn ra tại Hạ viện Mỹ vào sáng thứ Năm 19/6. Cuộc họp này sẽ có nội dung tập trung bàn về tình hình nhân quyền và dân chủ Việt Nam . Bà Nguyễn Thể Bình, một thành viên trong ban tổ chức, cho BBC biết: “Đây là cơ hội cho cộng đồng Việt Kiều và chính giới Hoa Kỳ quan tâm tới nhân quyền Việt Nam lên tiếng với Tổng thống Bush, để ông đề cập với Thủ tướng Dũng”. “Tổng thống Bush là người quan tâm tới vấn đề nhân quyền trên thế giới, nên hy vọng ông sẽ nêu lên ý nguyện của các Việt Kiều ở Mỹ trước thực trạng ở Việt Nam”. Ông Bush đã từng có các cuộc gặp tham vấn các nhân vật vận động người Mỹ gốc Việt về tình hình Việt Nam, như trước chuyến thăm hồi năm ngoái của chủ tịch Nguyễn Minh Triết. Ông Nguyễn Tấn Dũng sẽ thăm Hoa Kỳ từ ngày 24 đến 26/6. Một thông cáo của chính phủ Mỹ ra hôm 16/6 cho biết Tổng thống Bush sẽ tiếp ông Dũng ngày 24/6 tại Nhà Trắng. Theo đó, ông Bush sẽ nhân cơ hội này để 'nhấn mạnh tầm quan trọng của nhân quyền, quyền tự do ngôn luận, tôn giáo và hội họp'. Hy vọng trả tự do? Trong khi đó, có nguồn tin cho hay chính phủ Việt Nam có thể sẽ đưa ra động thái nhân nhượng ngay trước chuyến đi tuần tới của thủ tướng Dũng, thí dụ như trả tự do cho một số nhà hoạt động đang bị giam giữ. Bà Trần Thị Lệ, mẹ của luật sư bất đồng chính kiến Lê Thị Công Nhân, nói với BBC rằng bà hy vọng con gái mình sẽ được thả nhân dịp này. Cuối tháng Năm, khi tới Hà Nội để dự đối thoại nhân quyền Mỹ - Việt, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ David Kramer đã nêu quan ngại về các nhân vật bất đồng chính kiến như Lê Thị Công Nhân hay Nguyễn Văn Đài. Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Hưởng được báo Việt Nam trích lời nói rằng “nếu những người này chấp hành các quy định của trại giam tốt, có thái độ phục thiện thì sẽ được xem xét giảm án”. Bà Trần Thị Lệ nói: “Trước khi có vị lãnh đạo cao cấp của Việt Nam sang Hoa Kỳ, thường có những đòi hỏi nhân quyền từ Mỹ và thường có một số tù chính trị được thả”. “Công Nhân đã thụ án tù hơn 1/3 thời gian, tức là đủ thời gian được ân xá theo luật định”. Tuy nhiên, bà cho biết chưa nhận được bất cứ thông báo chính thức nào. Trước thềm chuyến thăm của Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Minh Triết tới Mỹ tháng Sáu năm ngoái, Hà Nội đã trả tự do cho nhà báo Nguyễn Vũ Bình và luật sư Lê Quốc Quân.