Chính trị Lào có gì mới sau đại hội đảng?
Theo Thông tấn xã Việt Nam, tổng bí thư Nông Đức Mạnh, đã gửi điện chúc mừng tân tổng bí thư đảng Nhân dân Cách mạng Lào Choummaly Sayasone, năm nay 70 tuổi.
Ông Nông Đức Mạnh đã chúc mừng người tương nhiệm nhiều sức khoẻ và thành công. Việc ông Khamtai Siphadone, 82 tuổi, về nghỉ hưu để cho một người 70 tuổi lên kế nhiệm cũng có thể được coi là trẻ hóa, ít ra là theo chính lời phát ngôn viên chính phủ Lào, ông Yong Chantalangsy. Theo ông, tới 1/3 ủy viên Trung ương đảng khóa này là mới. Nhưng ông Yong Chantalangsy không nói tới điều được báo China Post của Đài Loan nhắc đến. Đó là hiện tượng thăng tiến của con cái các vị cựu lãnh đạo. Con trai của ông Khamthay, người vừa từ nhiệm, và cả hai con trai cố tổng bí thư Kaysone Phomvihane, tất cả được nâng đỡ lên thành các tân ủy viên BCH Trung ương đảng. Tuy thế, người ta cũng nhắc đến sự kiện Bộ chính trị mới của Lào nay có một thành viên là nữ, bà Pany Yathothu, là người thiểu số Hmong. Bộ trưởng Ngoại giao Somsavat Lengsavat, người nói thạo tiếng Bắc Kinh, cũng vừa được vào ủy viên Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực cao nhất tại Lào. Rất có thể đây là dấu hiệu về nhu cầu hợp tác với nước láng giềng khổng lồ là Trung Quốc. Về chính tân tổng bí thư, các báo nước ngoài nhắc rằng ông Choummaly vốn sinh ra trong một gia đình nông dân ở phía Nam Lào, vào du kích cộng sản 1954, và dần lên nắm các chức vụ trong bộ máy quân sự và đảng. Vì tổng bí thư đảng của Lào thường nắm cả chức chủ tịch nước, nên gần như chắc chắn ông Choummaly sẽ trở thành tân chủ tịch nước trong cuộc bầu cử tháng Tư 2006. Lào sẽ thay đổi thế nào? Các báo nước ngoài trích lời chuyên gia người Úc Martin Stuart-Fox, tác giả một số cuốn sách về Lào, rằng “Nhìn vào bề mặt thì Lào sẽ tiếp tục chịu sự kiểm soát chặt chẽ của đảng cộng sản, và chống lại mọi cải tổ chính trị, minh bạch hóa, mọi sự khuyến khích đầu tư nước ngoài”. Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) trong bản tin tiếng Anh của Scott Bobb từ Bangkok ngày 21.03 thì bình luận rằng Lào cũng từ từ và chậm chạp mở cửa ra bên ngoài kể từ khi Liên Xô sụp đổ năm 1991. Nhưng VOA trích lời nhà nghiên cứu Milton Osborne từ Lowy Institute for International Policy của Úc rằng “Các nhà lãnh đạo Lào vẫn còn rất bí hiểm”. Theo ông Osborne, dù họ cũng đang tìm đường mở cửa nhưng về mặt lịch sử thì chính quyền Lào luôn rất thận trọng. Tờ Bangkok Post ở nước láng giềng Thái Lan nhắc rằng dù do đảng cộng sản làm chủ, Lào là nước có tới 60% chi phí công quỹ hoàn toàn dựa vào viện trợ nước ngoài, và dù có tân tổng bí thư, Lào vẫn là một trong vài nước trên thế giới thậm chí đến các tổ chức phi chính phủ cũng bị cấm.