Vì sao dự luật cứu thị trường bị chặn?
Đã có một vài khoảnh khắc từ lúc Quốc hội biểu quyết tới lúc công bố kết quả bác bỏ đề án trọn gói 700 tỷ đô la cứu thị trường. Đó cũng là lúc thế giới chính trị Mỹ dường như đóng băng.
Việc biểu quyết tại Hạ Viện chỉ chính thức diễn ra khi Chủ tịch Hạ viện hạ búa để nó nằm yên trên bàn. Giới truyền thông chờ vài phút trước khi loan báo kết quả; một sự chờ đợi hiếm thấy trong một thế giới thông tin được cập nhật nhanh tới mức chóng mặt. Các lời đồn đoán đã loan ra rằng đã có những nỗ lực nhằm thuyết phục các dân biểu nói "Không" hãy đổi ý. Kinh ngạc Việc đề nghị các nhà lập pháp đổi ý trong chuyện biểu quyết một vấn đề vô cùng quan trọng tới lợi ích quốc gia nhưng lại không đưa ra thêm bất kỳ thay đổi hay tranh luận nào cho chủ đề đó là một bước đi vô cùng đặc biệt trong một nền dân chủ, và rất có thể những lời đồn đoán chỉ là là đồn đoán nhảm mà thôi. Tuy nhiên, điều này cũng phản ánh tâm trạng bất ngờ tại Toà Bạch Ốc khi họ những tưởng đã chạm tay được tới thiên đường. Các dân biểu bác bỏ dự luật mà Cục Ngân khố và Cục Dự trữ Liên bang coi là vô cùng quan trọng cho việc ổn định và tiếp tục tồn tại của hệ thống tài chính Mỹ, mà xa hơn là tới toàn bộ hệ thống tài chính thế giới. Chính quyền ông Bush nói rằng nếu không có kế hoạch cứu trợ cùng các khoản cần thiết để triển khai thì kinh tế Mỹ sẽ rơi vào tình trạng đình trệ. Các dân biểu đã phải đối phó với hai lực lượng đầy quyền lực đối chọi nhau trong tuần trước. Thứ nhất là áp lực tàn nhẫn từ Toà Bạch Ốc, nói rằng đất nước đang đối diện cuộc khủng hoảng ghê gớm; nếu không thông qua các kế hoạch của chính phủ thì chủ nghĩa tư bản Mỹ sẽ đình trệ do các nguồn quỹ lưu thông giữa các ngân hàng bị cạn kiệt. Tuy nhiên, thế lực thứ nhì là áp lực mạnh mẽ hơn từ phía các cử tri. Họ gửi thư email, thư tín tới các dân biểu, giận dữ đòi đại diện của mình phải bác bỏ kế hoạch cứu giúp, vốn được coi là phao cứu sinh cho các ngân hàng ở Phố Wall. Giới nhà băng bị coi là tham lam, là đám người yếu kém chuyên môn, thủ phạm tự gây ra cuộc khủng hoảng hiện thời và nay lại đang được cho phép thò tay vào móc tiền từ túi dân đóng thuế để vá víu tình hình. Khoảnh khắc khó xử Đa số các dân biểu thuộc phe Dân chủ ủng hộ dự luật, dẫu cho họ nghi ngờ về chuyện kế hoạch phần nhiều là để giải cứu cho các ngân hàng tắc trách chứ không phải các khách hàng đang bị ném ra đường do bị tịch biên nhà cửa. Tình hình càng tồi tệ thêm khi mọi chuyện lại nổ ra đúng vào thời điểm có lẽ là khó xử nhất trong hoạt động chính trị tại Mỹ. George W Bush trong những ngày tại vị cuối cùng trên cương vị tổng thống đang càng lúc càng mất điểm trong dân chúng. Đơn giản là ông không có giải pháp cho tình hình. Các dân biểu đang phải đối diện với kỳ bỏ phiếu của cử tri vào tháng Mười Một tới. Các chính trị gia muốn né tránh việc phải đưa ra những quyết định khó khăn và không hợp lòng dân. Ít nhất là vào lúc này. Câu hỏi thường gặp nhất vào lúc này là "Chuyện gì sẽ xảy ra bây giờ?" và câu trả lời ngắn gọn là chính quyền ông Bush, được hậu thuẫn bởi lãnh tụ của cả hai phe tại Capitol Hill sẽ phải thử tiếp. Họ có thể sẽ phải đưa ra những nhượng bộ cho từng dân biểu để thuyết phục đổi ý. Chắc chắn họ sẽ cần viết lại một số phần của dự luật. Nhưng có một điều rõ ràng là chính phủ Mỹ sẽ không thể buông tay. Sợ hãi Một số dân biểu Cộng hoà nói họ đã định bỏ phiếu thuận nhưng rồi lại đổi ý vào phút chót, sau khi nghe bà Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi chỉ trích tính đạo đức của nền kinh tế Cộng hoà. Các dân biểu cao cấp phe Dân chủ thì tỏ ra coi thường ý tưởng cho rằng các nhà lập pháp dày dạn kinh nghiệm sẽ đẩy hệ thống tài chính đất nước vào tình trạng hỗn loạn. Người ta đã sẵn sàng đi tìm thuốc chữa, nhưng cổ phiếu toàn cầu chắc chắn sẽ còn sụt giảm. Đơn giản là cử tri Mỹ không coi tình trạng hiện thời như cuộc khủng hoảng gây ảnh hưởng tới cuộc sống của mình mà là một chương trình phúc lợi dành cho giới tài phiệt Phố Wall. Nếu như tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, nhiều người đột nhiên mất việc do các công ty không thể lấy tiền từ ngân hàng ra trang trải các khoản hoá đơn hay thanh toán tiền lương cho nhân viên, có lẽ khi đó tâm trạng chung sẽ thay đổi. Đánh giá một cách bi quan thì các nhà lập pháp và cử tri Hoa Kỳ chấp nhận chờ những điều xấu xảy ra; và rồi sau đó Cục Ngân khố Mỹ sẽ được chuẩn thuận trao tiền. Vài ngày nữa, chúng ta sẽ biết câu trả lời, khi mà vấn đề lại được đưa trở lại Hạ Viện để các dân biểu một lần nữa cho biết họ muốn biểu quyết "Có" hay "Không".