Những câu hỏi sau buổi gặp Việt - Mỹ
Sau cuộc họp mang tính cột mốc giữa thủ tướng Phan Văn Khải và tổng thống Bush hôm thứ Ba, thư ký báo chí của tổng thống Mỹ, ông Scott McClellan, có buổi họp báo định kì với các phóng viên.
Trong buổi họp báo, ngoài những vấn đề liên quan châu Phi, Iraq, Israel... ông trả lời một số câu hỏi liên quan buổi hội đàm Việt - Mỹ: Câu hỏi:Tổng thống đã nêu những lo ngại nhân quyền với nhà lãnh đạo Việt Nam hay không? McClellan: Họ đã thảo luận về tầm quan trọng của việc tiếp tục cải thiện nhân quyền và mở rộng tự do tôn giáo. Chính phủ Việt Nam đã có một số bước gần đây để cho phép mở thêm nhà thờ và cho người dân thờ cúng tự do hơn. Và tổng thống - một trong những điểm ông nói với thủ tướng Việt Nam là khi nước bạn tiếp tục cải thiện nhân quyền và mở rộng tự do tôn giáo, bạn sẽ có quan hệ tốt hơn với Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế. Vì thế đó là vấn đề quan trọng. Họ đã có một cuộc thảo luận cởi mở và thẳng thắn về chuyện đó, và tổng thống hoan nghênh những bước gần đây Việt Nam thực hiện, và chúng tôi khuyến khích họ tiếp tục hướng đi đó và làm thêm nữa. Câu hỏi:Việt Nam có phải thực hiện những bước này như là điều kiện để được là thành viên WTO hay không? McClellan: Có những bổn phận cho việc gia nhập WTO. Và tôi nghĩ một trong những điều vị thủ tướng cũng nêu lên đó là mong muốn rằng Việt Nam được thừa nhận là nền kinh tế thị trường. Và trước hết, có những quy tắc được luật pháp quy định cần được đáp ứng để có việc công nhận. Tôi nghĩ điều đó đi đôi với một số những bổn phận của họ để gia nhập WTO, cũng như tiến bộ mà họ đạt được trong vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo. Câu hỏi:Tổng thống đã gặp các lãnh đạo đối lập ở các nước khác nơi quyền lực tập trung vào một người. Miến Điện và Uzbekistan là hai ví dụ. Liệu tổng thống sẽ gặp các lãnh đạo đối lập lưu vong của Việt Nam không, cụ thể như là - để tôi đánh vần - ông Nguyễn Hữu Chánh, người mà tổ chức của ông ấy tự nhận đại diện cho 18 triệu người? McClellan: Tôi không có gì để cập nhật cho anh về lịch làm việc của tổng thống. Nhưng tổng thống thường xuyên gặp các lãnh đạo của xã hội dân sự từ nhiều nước, và ông cũng gặp các lãnh đạo đối lập. Chuyến thăm hôm nay là một buổi gặp tốt và xây dựng - tôi mô tả nó như vậy. Họ có cuộc thảo luận rất tốt, và nói về những cách thức để tiếp tục thắt chặt quan hệ. Họ nói về nhiều vấn đề quan trọng. Và họ nói về tầm quan trọng của việc tiếp tục cải cách. Thủ tướng Việt Nam đã nói họ cam kết tiếp tục tiến tới không chỉ trong cải cách kinh tế, mà cả cải cách chính trị và xã hội nữa. Vì thế tôi nghĩ anh phải nhìn chuyến thăm trong bối cảnh là chỉ mới 10 năm trước chúng tôi mới phục hồi quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Và tổng thống tin rằng những cuộc gặp như thế này là cơ hội để có thảo luận cởi mở và thẳng thắn về quan hệ cũng như quan ngại. Và họ đã làm như thế trong cuộc gặp. Câu hỏi:Nhưng tổng thống có nghĩ đến khả năng gặp.... McClellan: Tôi không có gì để cập nhật về lịch làm việc của tổng thống với những cá nhân cụ thể, nhưng chúng tôi sẽ thông báo đến quý vị. Sau một số câu hỏi của các phóng viên về những chủ đề khác, một phóng viên quay lại câu hỏi về Việt Nam. Câu hỏi:Những người phản đối bên ngoài cánh cổng sáng hôm nay trong lúc đang diễn ra cuộc họp, họ nói là tổng thống nên liên kết những nhượng bộ trước chính phủ Việt Nam về thương mại với những điều khác? McClellan: Nên làm điều gì? Câu hỏi:Nên liên kết những nhượng bộ, bất kì nhượng bộ nào, với tiến bộ về nhân quyền và tự do tôn giáo. Tổng thống có nghe đến điều gì hôm nay...? McClellan: Tôi không rõ cụ thể anh nhắc đến điều gì, nhưng như tôi đã nói, tổng thống và thủ tướng Việt Nam đã có cuộc thảo luận tốt về tầm quan trọng của việc tiếp tục tiến bộ trong nhân quyền và tự do tôn giáo. Việt Nam đã thực hiện một số bước. Chúng tôi hoan nghênh những bước đi này. Còn nhiều điều cần làm. Và như tổng thống đã nói rõ, một điều quan trọng là thắt chặt quan hệ, trong đó có quan hệ với Việt Nam. Và ông đã nhấn mạnh trong cuộc họp rằng, khi anh tiếp tục tiến về phía trước, điều đó sẽ chỉ giúp chúng ta có quan hệ chặt chẽ hơn. Câu hỏi:Đã có nhượng bộ nào không? McClellan: Tôi không biết anh đang nhắc đến điều gì liên quan đến nhượng bộ. Câu hỏi:Tổ chức thương mại thế giới WTO hay bất kì... McClellan: Tổng thống bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Việt Nam tiến đến việc gia nhập WTO. Có những bổn phận phải đáp ứng để gia nhập WTO.