በዓል ፋሲካን ረመዳን ብኸመይ ክኽበሩ እዮም ?
ብኣማኢት ሚልዮናት ሰዓብቲ ዘለወን፡ ዓበይቲ ሃይማኖታት ዓለም፡ ብዙሓት ኣመንተን ኣብ ሓደ ቦታ ተኣኪቦም ዘካይድዎ ሃይማኖታዊ ስነ-ስርዓት ዝፍፅማሉ ግዘ፡ ሒደት መዓልታት ይተርፎ።
ኣከባብራ በዓል ትንሳኤ፡ ኣብ ቤተ-ክርስትያን ቦሌ መድሃንየኣለም፡ 2009 ዓ፡ም ለበዳ ኮሮናቫይረስ ስግኣት ዓለም ኣብ ዝኾነሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ግና፡ እዞም ሃይማኖታዊ ስርዓታት ብኸመይ ክፍፀሙ ይኽእሉ፡ ሕቶ ብዙሓት ኮይኑ ኣሎ። ፋሲካ ዝመጽእ ሰምበት 12 ሚያዝያ 2020 ፡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓለም ዝኽበር በዓል ፋሲካ እዩ። ብኣቆፃፅራ ኢትዮጵያውያን ድማ ሰምበት 11 ሚያዝያ 2012 እዩ ክኽበር። እዚ በዓል፡ እየሱስ ክርስቶስ ተሰቒሉ፣ ሞይቱ ዝተንሰአሉ ዕለት ዝዝከረሉ እዩ። ኣብ ዓርቢ ስቕለት ድማ፡ ስነ-ስርዓት ስግደት ይፍፀም። ቅድሚ ሕዚ፡ ኣመንቲ ኣብ ቀረብኦም ናብ ዝርከብ ቤተ-ክርስትያን ዝውሕዝሉ ግዘ ነይሩ። እዚ ኣብ ብዙሓት ከባብታት ዝፍፀም ሃይማኖታዊ ስነ-ስርዓት፡ ሎሚዘበን ኣይክህሉን'ዩ። ቅድሚ ዓርቢ ስቕለት፡ ኣብ ዕለተ ሓሙስ ድማ፡ ምእመናን ኣብ ዝተረኸብሉ፡ ካህናት እግሪ ይሓፅቡ፤ ቅዳሴ እውን ይቕደስ። ቀዳም ስዑር እውን፡ ሰባት ኣብ ቤተ-ክርስትያን ዝእከብሉን ዝሓድርሉን ግዘ እዩ ነይሩ፡ ከምዚ ሎሚ ዓለም ብለበዳ ኮሮናቫይረስ እንከይተጨነቐት። ሕዚ፡ እዚ ኩሉ ሎሚ ዓመት ብኸመይ ክህሉ ይኽእል? ዝብል ዋላ እኳ ሕቶ ብዙሓት እንተኾነ፡ ኣብ ዘበነ ኮሮናቫይረስ ግና፡ እዚ ክኸውን እዩ ኢልካ ምሕሳብ ከቢድ እዩ። ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ዝምልከቶ ኣካል መልሲ ዝህበሉ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ኬንያ ግና፡ ምስዚ በዓል ዝዛመዱ ሃይማኖታዊ ስርዓታት ኩሎም ብመገዲ ኢንተርኔት እዮም ክፍፀሙ። ኣብ ከተማ ናይሮቢ ትነብር ካሮሊ፡ እዞም መንፈሳዊ ስርዓታት 'ዙም' ብዝተብሃለ መተግበሪ ስልኪ ክከታተሉ ከምዝሓሰበት ትዛረብ። "ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ፡ ኣብ ዕለተ ቀዳም፡ ለይቲ ዝህሉ ስነ-ስርዓት ቁርባን፡ ብሓሳብ ኢና ክንሳተፍ ንኽእል" ትብል። ዋላ እኳ ኬንያ ከም ሓደ ሓደ ሃገራት ዓለም፡ ሙሉእ ንሙሉእ ህዝባዊ ምንቅስቓስ እንተዘይዓፀወት፡ ካብ ሰዓት 1፡00 (7፡00) ናይ ምሸት ግና ኣዋጅ እቶ እቶ ኣዊጃ እያ። "ኣብ ናህትና ቤተ-ክርስትያን፡ 'ዙም' ዝበሃል መራኸቢ ብምጥቃም፡ መፅሓፍ ቅዱስ ነፅንዕ፡ ጸሎት'ውን ንገብር" ትብል ካሮሊ፡ ኣብ ዘለቶ ቦታ ኮይና በዚ መተግበሪ ሞባይል ምጽላይ ዝፈጠረላ ስምዒት እንትትገልፅ፡ "ብሓደ ወገን ፈተና እዩ። ብካልእ ወገን ከኣ፡ መራኸቢ ሜላ ተጠቒምና ካብ ዘለናሉ ናብ ኣምላኽና ክንቀርብ፣ ምስ ንፈትዎም ደቅና ኮይንና፡ ክንጽልይ ዕድል ሂቡና'ዩ" ትብል ካሮሊ። ኢፍጣር ረመዳን ጾመ ረመዳን ንክኣቱ ኣስታት ክልተ ሰሙን ጥራሕ እዩ ዝተርፎ። እዚ ወርሒ፡ ብኣመንቲ እስልምና፡ ንነብዩ መሓመድ ቁርዓን ዝተገለፀሉ ከምዝኾነ እዩ ዝእመን። ኣብዚ ወርሒ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣመንቲ ምስልምና፡ ፀሓይ በሪቓ ክሳብ ትዓርብ፡ ካብ ዝኾነ ይኹን ምግብን መስተን ንባዕሎም ይዕቅቡ። ንፈጣሪኦም ድማ፡ ምሕረትን ይቕረታን ይልምኑ። ኩሉግዘ ምሸት ድማ፡ ጾሞም ንምስዓር፡ ምስ ቤተሰብን ፈተውቶምን ተኣኪቦም፡ ተምሪ፣ ሳምቡሳን ካልኦት ምግብታትን ይቋደሱ። ድሕሪ እዚ ድማ 'ተራዊህ' ተባሂሉ ንዝፅዋእ ሓባራዊ ጸሎት ንምፍፃም፡ ኣእጋር ብዙሓት ናብ መስጊድ ይውሕዛ። ኮሮናቫይረስ ንዓለም ኣጨንቑ፡ ማዕፆኣ ክትዓፁ ኣብ ዘገደደሉ እዋን ግና፡ እዚ ኩሉ ንምፍፃም ዘይሕሰብ እዩ። ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ፡ ሙስሊም ቴንት ፕሮጀክት ዝበሃል፡ ናይ ሙስሊም መናእሰይ ማሕበር ኣሎ። እዚ ማሕበር ነቲ ዘሎ ኩንትራት ኣብ ግምት ብምእታው ድማ፡ ሓደ ሓሳብ ኣበጊሱ ኣሎ። እዞም መናእሰይ፡ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ዓበይቲ ኣደባባያት ለንደንን ትራፋልጋርን ዳስ ብምስራሕ፡ መርሃ-ግብሪ ኢፍጣር የዳልዉ ነይሮም። ዝኾነ እኹን ሓለፊ መገዲ ድማ፡ ናብቲ ዳስ ብምእታው፡ ካብ ዝቐረበ መኣዲ ክቋደስ ይኽእል ነይሩ። ኣብዚ ዓመት እዚ ግና፡ ክኸውን ኣይኽእልን፤ ኮሮናቫይረስ ኩሉ ዜጋ ዓለም ማዕፅኡ ዓፅዩ ኣብ ገዝኡ ኮፍ ክብል ስለዘገደደ። የግዳስ እዞም መናእሰይ፡ ነቲ በብዓመቱ ዘካይድዎ ዝነበሩ ኢፍጣር ብኢንተርኔት ከከይድዎ እዮም ዝሓስቡ ዘለዉ። 'ዙም' ዝተብሃለ መተግበሪ ሞባይል (ኣፕሊኬሽን) ድማ ነዚ ዕላማ ክውዕል እዩ። እዚ ማለት፡ ሰባት ገፅ ንገፅ እናተረኣኣዩ፡ ኣብ ዘለውዎ ኮይኖም ኢፍጣሮም ክቋደሱ ይኽእሉ እዮም። ድሕሪ ፀሓይ ምዕራባ ዝግበር ጸሎት (መቅሪብ) ድማ፡ ሰባት ሓቢሮም ብኢንተርኔት ከፍጥሩ ድማ ትፅቢት ይግበር።