ሮማ፡ ቫቲካን ድሕሪ ሕጂ ጾታዊ ዓመጽ ከምዘይትጻወር ኣፍሊጣ
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ቫቲካን ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ ፍራንሲስ፡ ኣብቲ ኣብ ሮማ ክካየድ ዝቐነየ ዋዕላ፡ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣብ ልዕሊ ሕጻናትን ደናግልን ንዝፍጸም ጾታዊ ዓመጽ ጽኑዕ ስጉምቲ ከምእትወስድ ገሊጾም።
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ እቶም ጳጳስ ጾታዊ ግህሰት "ናይ ሰይጣን መሳርሒ" እዩ ብምባል ዝኾነ በዚ ጉዳይ እዚ ዝኽሰሱ ካህናት ጽኑዕ ስጉምቲ ክውሰዶም እዩ ኢሎም። ጾታዊ ዓመጽ ነቲ ኣብ ኣረማዊ ሃይማኖት ንህጻናት ከም መስዋእቲ ዘቕርብ ዝነበረ ዘበነ ኣምልኾ ጣኦት ከምዘዘኻኽሮም ብምግላጽ ኤጲስ ቆጶሳት ጾታዊ ዓመጽ ንምቁጽጻርን ንፈጸምቲ ገበን ብጽኑዕ ዝቐጽዕን ሕግን መምርሕን የርቅቑ ምህላዎም ተዛሪቦም። እቶም ጳጳስ ኣብ ሓፈሻዊ ጉዳያት ስለዝተዛረቡ እቶም ግዳያት ኣብ ዝርዝራዊ ነገር ክዛረቡ ከምዝጸውዑ ናይ ቢቢሲ ኮርስፐንደንት ኣብ ቫቲካን ጄምስ ረይኖልድስ ገሊጹ። እቶም ጳጳስ ኣብቲ ንኣርባዕተ መዓልታት ዝተኻየደ ዋዕላ "እቲ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ ዓለም ዝተራእየ ኢሰብኣዊ ተግባር ንቤተክርስትያን ካቶሊክ ኣንጻር እቲ እትምርሓሉን እትሰብከሉን ሞራላዊ ሓላፍነት ብምዃኑ ንተኣማንነታ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ እዩ" ኢሎም። "ነፍሳት ከድሕኑ ብእግዚአብሄር ዝተመርጹ ሰባት፡ ብፍትወት ነብሲ ሰዲዖም፡ መሳርሒ ሰይጣን ኮይኖም ፈጣሪ ዘይፈትዎ ነውሪ ክፍጽሙ ምርኣይ ዘሕዝን እዩ። ኣብቲ ግህሰት ንህጻናት ዘየናሕሲ ጉሉሕ ስራሕ ሰይጣን ይረአ እዩ" ግዳያት ናይዚ ግህሰት እዚ ንኹሎም እቶም መንፈሳዊ ልብሲ ለቢሶም ንዝበደሉዎም ሓጥኣን ናብ ሕጊ ከቕርቡዎም ይግባእ። ጾታዊ ግህሰት ህጻናት፡ ኣብ ኩሉ ሃገራትን ሕብረተሰብ ዘጋጥም ኣድማሳዊ ጸገም'ዩ ኮይኑ ዘሎ ኢሎም። እዚ ሓለፍቲ መራሕቲ ሃይማኖት 130 ሃገራት ዝተሳተፉዎ ትጽቢት ዘይተገብሮ ኮንፈረንስ ኣብ ኣብያተ ክርስተያን ንህጻናት ግቡእ ውሕስነት ክወሃቦም ጸዊዑ። ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ ኣብዚ ጉዳይ ርኡይ ስጉምቲ ክወስዱ ጸቕጢ ይግበረሎም እዩ ዘሎ እቲ ዋዕላ፡ መራሕቲ ሃይማኖት ንግህሰት ህጻናት ብዝምልከት እንታይ ዓይነት ጥንቃቐ ክግብሩ ከምዝግባእ፡ ካህናት፡ ድሕነት ህጻናት ንምውሓስ ክኽተሉዎ ዝግባእ ስነ-ምግባር ዘዘኻኽርን ኣድላይ ምቁጽጻር ክግበር ኣሚሙ። ሰባት ዝኾነ ይኹን ዓይነት ግህሰት ክፍጸም እንከሎ ነቒሖም ክከታተሉን ብኣጋ ንፖሊስን ዝምልከቶን ክሕብሩን እውን ኣተሓሳሲቦም። እቶም ኣብ ቫቲካን ዝተኣከቡ ተጋባእቲ ምስክርነት ግዳያት እውን ሰሚዖም። ብዙሓት ኣስማቶም ዘይገለጹ እንታይ ዓይነት ግህሰት ከምዝወረዶም ኣዘንትዮም። ሓንቲ ኣፍሪቃዊት ኣደ፡ ገና ትሕቲ ዕድመ እንከላ፡ መከላኸሊ ጥንሲ ንከይትወስድ ብዝኸልከላ ካህን ሰለስተ ሳዕ ጥንሲ ከምዘስደደት ሓቢራ። ካልእ ግዳይ ካብ ኤሽያ ልዕሊ 100 ሳዕ ከምዘሸገሩዎ ተዛሪቡ። እዞም ጳጳስ እንታይ ዓይነት ጸቕጢ ኣለዎም? እዞም ኣብ 2013 ሓላፍነት ካቶሊካዊት ቬተክርስትያን ዝተረከቡ ጳጳስ ፍራንሲስ ኣብ ንጾታዊ ግህሰት ብዝምልከት "ወሳኒ ስጉምቲ" ክውሰድ ኣለዎ ኢሎም። ይኹን እምበር ነቶም ድሮ በዚ ተግባራት እዚ ዝኽሰሱ ጳጳሳት ዝግበኦም መቕጻዕቲ ከምዝወስዱ ኣይገበሩን ብዝብል ይውቀሱ እዮም። ተቓውሞ ኣንጻር ብካህናት ዝፍጸም ጾታዊ መጥቃዕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣብ ፈቐድኡ ዓለም ብካህናት ንዝተፈጸመ ጾታዊ ግህሰት ጉልባብ ትህብ እያ ክብሉ ዝወቕሱ ብዙሓት እዮም። ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ፡ ንህጻናት ውሕስነት ክግበረሎምን ንድሕነቶም ዝከላኸል ስርዓት ክተኣታቶን ጸዊዖም። ጳጳስ ፍራንሲስ በቲ ኣብ ካቶሎካዊት ቤተክርስትያን ዘጋጠመ ጾታዊ ግህሰትን ጥርዓናት ግዳያትን ኣመንትን ጸቕጢ ኣጋጢሙዎም ኣሎ። ነቲ ንክብሪ ቤተክርስትያንን ካህናትን ዘዋርድ፡ ብተደጋጋሚ ዝለዓል ዛዕባ ዓመጽ፡ ጽኑዕ ልጓም ብምግባር ንፈጸምቲ በደል ኣብ ሕጊ ኣቕሪቦም ዳግማይ ግህሰት ንኸየጋጥም ጽኑዕ ኣመራርሓ ክህቡ ትጽቢት ይግበረሎም። ብጹእ ወቅዱስ ጳጳስ ፍራንሲስ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዑደት ኣብ ዘካይድሉ ዝነበሩ እዋን፡ ካህናት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ንደናግል ከም ዝዕምጽወንን ባሮት ጾታዊ ርክብ ከም ዝገብርወንን ንጋዜጠኛታት መግለጺ ሂቦም ነይሮም። ቅድሚኦም ዝነበሩ ጻጻስ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ብካህናት እታ ቤተክርስትያን ንዝዕመጻ ዝነበራ ማሕበር ደናግል ንኽዓጽዉዎ ከም ዝተገደዱ ሓቢሮም። እቶም ጳጳስ፡ ደቂ ኣንስትዮ ፈለስቲ፡ ብካህናት እታ ቤተ-ክርስትያን ጾታዊ ዓመጽ ከም ዝበጽሐን ብምእማን ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ነቲ ጸገም ንምፍታሕ ትጽዕር ምህላዋ ሓቢሮም ነይሮም። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር፡ ዓለምለኻዊ ማሕበር ደናግል ካቶሊካውያን ቤተክርስያን፡ እቲ ስቕታን ምስጢራውነትን ኣብታ ቤተክርስትያን ንዝፍጸም ዘሎ ጾታዊ ግህሰት የጋድዶ ብምህላው ከም ዝኾነናኦ ይዝከር።