"ማእገር ዘይብሉ ሰብ፡ ኣብ ብርኪ እያ ሓይሉ"
ኣብ ሕምብርቲ ከተማ መቐለ ኣብ ጥቓ ሆቴል ሃፀይ ዮሃንስ ርእሱ ደፊኡ ሳእኒ ዝውልውል መንእሰይ'ሎ። ቅድሚ ናብ ስራሕ ምእታዉ ደርሆነቆ ተንሲኡ ኣብ እምባ ጮምዓ ልምምድ ጉያ የካይድ።
መድሃንዬ ሃየለ ይበሃል። ኣብ ከተማ ኣስመራ ተወሊዱ። ወዲ 13 ምስኰነ ምስ ስድርኡ ናብ ከተማ መቐለ ተመሊሱ። ኣብ ኣስመራ ክሳብ ሓምሻይ ክፍሊ ተማሂሩ፤ ብ2005(2113) ኣብ መቐለ ሃፀይ ዮሃንስ 12 ክፍሊ በፂሑ። መድሃንዬ ካብ ድኽነት መሽለጥ ኢሉ ንምህዳም ጉያ ከም ሓደ ገዚፍ ዕላምኡ ገይሩ ተዓጢቑ ይሰርሕ'ሎ። ጉያ ፍርቂ ማራቶን። ኣብ ከተማ መቐለ ጉያ ከም ዕላማ ዝሓዙ መንኣሰይ ኣብ እምባ ጮምዓ ልምምድ ክገብሩ ረሃፅ ተጠሚቖም የርፍዱ። ብጉያ ክዕወቱ ዘንቀዱ ሳእኒ ዝፀርጉ፣ጀሶ ዝሰርሑ፣ኣብ ሆቴላት ዘሳስዩ፣መዓልታዊ ኣብ ሸቕሊ ዝውዕሉን ካልኦትን ብውልቀ ተበግሶኦም ጉይይ የርፍዱ። ሰመረ ዘነበ(ቸንቶ) ዝበሃል ኣትለት ብዓርሰ ተበግሶኡ የሰልጥኖም። ካልኦት ሕሱም ርጉዲ ዓቕሎም ዘፅበበሎም ተቐማጦ ከተማ መቐለ እውን ይመላእ ይተካእ ኣብቲ ጎቦ ዞግ ዞግ እንትብሉ የርፍዱ። መድሃንዬ ሃይለ 10ይ ክፍሊ ምስበፀሐ እዩ ሳእኒ ምውልዋልን ምስፋይን ዝጀመረ። በዚ ድማ ንዓርሱን ስድርኡን ይሕግዝ። ወላዲቱ ኣብ ዕዳጋ መቐለ ብፀሓይ እናተቐለዋ 7 ቅመም ዘርጊሐን ድራር ቈልዑ ይእምርራ። ወላዲኡ ኣብ ምምሕዳር ቀዳማይ ወያነ ህራስ ለይቲ ስኢኖም ዘብዒ ተቘፂሮም በታ ዝረኽብዋ ነዃል ስድራ ክውትፉ ላሕ ይብሉ። እሞ ደኣ ኣብ ከምዚ ዝበለ ስድራ ዝነብር መድሃንዬ ካብ ድኽነት ክሃድም ዘይጐየዬ መን ይጐይይ? ትምህርቱ እኳስ ኣብ 10ይ ክፍሊ ምስበፀሐ ናብራ ምምላእ ኣብይዎ 4 ዓማውቲ ኣቋሪፅዎ። እንተሒዙ ጠነግ እዩ ኣይሰድድን፤ሳእኒ እናወልወለ 12 በፂሑ። ጉያ ካብ ዝጅምር 10 ዓመት ኣቑፂሩ። ምስ ትምህርትን ስራሕን እናኸበዶ እናመንጐወ ክሳብ ሎሚ ፀዓርዓር ይብል'ሎ። ገስጊሱ ናብ ጉያ ይወፍር። ጮምዓ ኣይቐሪ፣ኣይናለም ኣባፂሑ፣እግሪ ወንበር ኰሊሉ ልምምድ የካይድ። ረፋድ ሰዓት 4ን ፈረቓን ናብ ስራሕ ይኣትዉ። ምስቲ ልምምድ ጉያን ተፀጊሙ ብምስራሕን ኣብ መዓልቲ ካብ 40 ክሳብ 50 ቕርሺ ይረክብ። በይኑ ድማ ኣብ ከባቢ እንዳ ኣቡነ ተኽለሃይማኖት ገዛ ተኻርዩ ይነብር። ንክራይ ገዛ ወርሓዊ 700 ቕርሺ ይኸፍል። "ሰሙን መመላእታ ኣብ ጉያን ስራሕን ስለዝፅመድ እቶተይ ውሕድ እዩ። ብሰንበት እየ ዘከሓሕሶ፤ሰንበት ስለዘይጐይይ ምሉእ መዓልቲ እሰርሕ። ናብራ ከምዝኸብደኒስ ዘረባ የብሉን" ይብል። ብ2006 (2014) ዓ.ም 12 ክፍሊ ምስተፈተነ ናብ ሓው ኣብኡ ከይዱ ነይሩ፤ናብ ኣዲስ ኣበባ። ዓመትን ሰለስተ ወርሕን ተቐሚጡ እናሰረሐ ጉያ ክለምድ ፈቲኑ፤ኣይቀነዖን። ኣብ እንዳ ሓው ኣብኡ ስራሕ ይሕግዝ ስለዝነበረ ብሰንኪ ፃዕቒ ስራሕ ክንድቲ ዝድለ ኣይተለማመደን።\ ቅድሚ ዓሚ ተመሊሱ ናብ ከተማ መቐለ መፂኡ፤ኣብ ጮምዓ ምስጉያ ዘግ ይበሃል'ሎ። "ኣብ ጉያ ብፅንዓት እሰርሕ ስለዘለኹ ፅቡቕ ለውጢ የርእይ ኣለኹ፤እቲ ፀገም ድሕሪ ጉያ ከየዕረፍኩ ናብ ስራሕ ስለዝኣቱ ጉልበተይ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተበልዐ ይኸይድ'ሎ'' እዩ ዝብል መድሃንዬ። ድሕሪ ልምምድ ፀብሒ ባዕሉ ይሰርሕ፤እተን ዝርካበን ክዳውንቱ ባዕሉ ይሓፅብ፤ብድሕሪኡ ናብ ሳእኒ ምውልዋል ይወፍር። ብጉያ ከምዝዕወት ክንዲ ፍረ ኣድሪ እውን ትኹን ስግኣት የብሉን። ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከባ 7 ክፍላተ ከተማ ተወዳደርቲ ክሓርያ እየን። እታ በዝሒ ጐየይቲ ዘምረፀት ክፍለ ከተማ ንመቐለ ወኪላ ትገጥም። ኣብዚ ረዚን ንሕንሕ ስለዘሎ መዓንጥኡ ሸጥ ኣቢሉ ይሰርሕ'ሎ። ምኽንያቱ ንመቐለ ወኪሉ ኣብ ውድድር እንተቐሪቡ ጋንታታት ኣትለቲክስ ክሓርየኦ እየን። ስልዚ ሕልሚ መድሃንዬ ናብ ጋንታ ንምእታው እዩ ዘቋምት። ሓንሳብ ርእሱ ደፊኡ እንተኣትዩ ካብቲ ርእሱ ደፊኡ ዝውዕለላ ዘሎ ምውልዋል ሳእኒ ተናጊፉ ክሓልፈሉ ይእመት'ሎ። ንድኽነት ብጉያ ድሂኹ ስም ዓዱ ብዓውታ ከፀውዕ ኣስናኑ ነኺሱ ይሰርሕ'ሎ። "ልባዊ እምነት እንተሃልዩ ካብ ባይታ ተንሲእኻ ናብ ዓወት ከምዝብፃሕ ብደንቢ እየ ዝኣምን። ማእገር ዘይብሉ ሰብ ኣብ ብርኩ እያ ሓይሉ'' ኢሉ መድሃንዬ። እንተ ስድርኡ ብምሉኦም እዛ ጉያ ትበሃል ትትርፍካ በሃልቲ እዮም። "ጉያስ ወዲ ሃብታም ኰይንካ እምበር ንሳኻ ወዲ ድኻ 'ታይ በሊዕኻ ክትጐይይ? ይትረፍካ!" እዮም ዝብሉኒ ይብል። ኰይኑ ግና ንሱ ሕልሙ ክሳብ ዝገሃድ ይትረፍካ ንዝብልዎ ዝሰምዕ እዝኒ የብሉን። ጉያ ንኣትለት ቀነኒሳ ምስ ራኣየ ከምዝተበረሆ ይገልፅ፤ኣጓይያ ቀነኒሳ ምሒር ከዝስሕቦ እውን ደጋጊሙ ይንእድ፤ንሱ ንባዕሉ ግና ናተይ ዝብሎ ቅዲ ጉያ ሒዙ ክዕወት ይስርሕ ምህላዉ ክምት ከይበለ ይዛረብ። እቲ ወድይዎ ዝጎይይ ዘሎ ዕጥቅን ልባስን ኣትለት እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኣትለት ሓው ኣብኡ ከምዝዓደገሉ ገሊፁለይ። ካብዚ ወፃኢ ከምዝጐይይ ዝፈልጡ ሳእኖም ዝውልውለሎም ሰባት እንተነኣሰ "ኣይዞኻ!" ብምባል ከምዘትብዕዎ ዘለዉ ብልዑል ክብሪ ይዝክር። ክሳብ ሕዚ ብገንዘብ ወይ ብንዋት ዝግለፅ ሓገዝ ኣይረኸበን፤ካብ ኢድ ሰብ ተፀቢኻ ዝውፃእ ዓቐብ ስለዘየለ ህዝቢ ሓቦ ጥራሕ ከስንቖ ይምነይ። ማእገር ዘይብሉ መድሃንዬ ኣብ ብርኩ ኣሚኑ ይዕወት ዶ ኾን ይኸውን? ግዜ ክነግረና እዩ። ካብ ምጽራግ ጫማ ናብ ውድድር ጉያ እግሪ