ማሕበረ ኮም ኣትለቲክስን ስድራቤታን ብዛዕባ ነፍስሄር ዝናሽ ገዝሙ እንታይ ይብሉ?
ስነስርዓት ቀብሪ ናይታ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብ ፈረንሳይ ዝተቐትለት ኢትዮጵያዊት ኣትሌት ዝናሽ ገዝሙ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ትውልዲ ዓዳ፡ ኣሩሲ፡ ክልል ኦሮሚያ ተፈጺሙ።
ዝናሽ ቀንዲ እትፍለጠሉ፡ ኣብቲ ናይ ዲ ሰናርት ዝበሃል ማራቶን ንሰለስተ ጊዜ ብምዕዋታ እዩ ኢትዮጵያዊት ስደተኛ ዝናሽ ገዝሙ ኣብ ፈረንሳይ ዝርከብ መንበሪ ገዝኣ'ያ ተቐቲላ። እቲ ዝቐተላ ሰብ እናጥቅዓ እንከሎ፡ ዝረድኣ ክትረክብ ትጽውዕ ከም ዝነበረት፡ ገለ ምንጭታት ዜና ገሊጾም። ነቲ ናይ ምጽራይ ስራሕ ቀረባ ዝኾነ ምንጪ ንኣገልግሎት ዜና ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ከም ዝሓበሮ፡ እቲ ቀታሊ ብመተርኣስ ከም ዝዓፈናን ብሓደ ካብቲ ኣብ ገዝኣ ዝነበረ ዝተዓወተቶ ኮባታት ከም ዝሃረማ ተኣሚኑ። ፈደረሽን ኣትለቲክስ ዓለም ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ብሞት ጎያዪት ነዊሕ ርሕቀት ኢትዮጵያዊት ዝናሽ ገዝሙ ዝተሰመዖ ሓዘን ገሊጹ። ዝናሽ መን እያ ነይራ? ብዛዕባ እዛ ኢትዮጵያዊት ናይ ርሑቕ ርሕቀት ጎያዪት ብዙሕ ሓበሬታ የሎን። እታ ጓል 27 ዓመት ዝናሽ፡ ብዝተፈላለዩ ናይ ጉያ ርሕቀታት ከም ዝሓለፈት ይፍለጥ። ብመሰረት ናይ ቀደም ኣሰልጣኒኣ፡ ሁሰን ሺቦ፡ ኣብ 2008 ዓ/ም (2000 ናይ ኢትዮጵያ ኣቆጻጽራ) ምስ ክለብ ኣትለቲክስ ፈደራል ቤት መእሰርቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተጸንቢራ። ኣብቲ ዝቕጽል ዓመት 2009 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተገብረ ናይቲ ውሩይ ኢትዮጵያዊ ኣትሌት ኣበበ በቂላ ናይ ዝኽሪ ማራቶን ተዓዋቲት ብምዃን እቲ ዝዓበየ ውድድራ ፈሊማ። ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን'ውን ኣብ ካልእ ውድድራት ትሳተፍ ከም ዝነበረት ይግለጽ። ኣብ ኣውሮጳ ንውድድር ምስ መጽአት፡ ኣብ ፈረንሳ ዑቕባ ብምሕታት ብኡ ኣቢላ ተሪፋ። ኣብዚ ቀረባ ዓመታት'ውን፡ ኣብ ፈረንሳ ዝተካየዱ ሓያሎ ናይ 10 ኪሜ፡ ፍርቂ ማራቶንን ናይ በረኻ ውድድራት ተሳቲፋ'ያ ኣብ ፈረንሳ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ድማ፡ ክሳብቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ምስ ክለብ ኣትለቲክስ ስታደ ፍራንሳይስ ምጽንባራ፡ ምስ ክለብ ኣትለቲክስ ኑይሊ ሱር ማርነ ብምዃን ዓለምለኻዊ ዝናኣ ኣዕብያ። ነፍሲሄር ዝናሽ ቀንዲ እትፍለጠሉ፡ ኣብቲ ናይ ዲ ሰናርት ዝበሃል ማራቶን ንሰለስተ ጊዜ ብምዕዋታ እዩ። እቲ ዝበለጸ ዘመዝገበቶ ናይ ማራቶን ጊዜ ኸኣ እቲ ኣብቲ ሻድሸይቲ ዝወጸትሉ ናይ ኣምስተርዳም ማራቶን ዘመዝገበቶ 2፡32፡48 (ክልተ ሰዓትን፡ 32 ደቒቕን 48 ካልኢታትን) እዩ። ኣብዚ ቀረባ ዓመታት'ውን፡ ኣብ ፈረንሳ ዝተኻየዱ ሓያሎ ናይ 10 ኪሜ፡ ፍርቂ ማራቶንን ናይ በረኻ ውድድራት ከም ዝተዓወተት ይፍለጥ። ዝፈልጥዋ ሰባት ከም ዝብልዎ፡ ዘድልያ ልምምድ እናገበረት ኣብ ሓደ ሆቴል ናይ ጽሬት ስራሕ ትሰርሕ ነይራ። ኣብ ፈረንሳ ከም ስደተኛ ነዚ ኹሉ ብሓንሳብ ኣጣሚራ ክትከይድ ብምኽኣላ ድማ ነቲ ባዕሉ'ውን ኣትሌት ዝኾነ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝቕመጥ ሓዋ ኣዝዩ ዘሐብኖ። "ኣዴና'ያ ነይራ" ቀረብታ ዘይትርሳዕ ሰብ ከም ዝነበረት እዯም ዝዛረቡ። እቲ ንመጀመርታ ኣብ ናይ ልምምድ ሜዳ ዝፈልጣ ኣሰልጣኒኣ ክዛረብ ከሎ፡ "ጽቡቕ ዝኾነ ዲስፕሊን ነይርዋ። ጓል ሓረስታይ ስለዝኾነት ከኣ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብዙሕ መከራ ኣሕሊፋ'ያ። ኣብ ናይ ፓርኪንግ ኣገልግሎት'ያ ትሰርሕ ኔይራ" ብምባል ይዝክራ። ካልእ ኣጸቢቓ እትፈልጣ ኣትሌት መስተዋት ቱፋ ብወገና፡ "ፈታዊት ሰብ እያ። ንቤተሰባ ብጣዕሚ'ያ ትሕገዝ ነይራ። ብሞታ ብጣዕሚ'ይ ሓዚነ" ትብል። እቶም ዘዛራረብናዮም ሰባት ኩሎም ብዛዕባ ብዙሕ ጽቡቕ ነገራት'ዮም ዝዛረቡ። ስለዚ ሞታ ንቤተሰባ ኣዝዪ ከቢድ ከም ዝኸውን ንምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን። ምንኣሳ ሓዋ ዝኾነ ደጀነ ገዝሙ፡ ቀንዲ ሓጋዚት ናይ ስድራኦም ከም ዝነበረት ይዛረብ። "ካብ ዓቕማ ንላዕሊ'ያ ሓጊዛ። ንስድራ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንስደተኛታትን ካልኦት ኣትሌታትን'ውን ትሕግዝ ኔይራ" ይብል። "ንስድራና ክትሕግዞም ካብ ዝጀመረትሉ እዋን ጀሚሩ፡ ሓረስቶት ስድራና ነቲ ዘፈረይዎ ምሻጥ ኣቋሪጾሞ ነይሮም። ዓንዲ ማእከል ናይ ስድራና እያ ነይራ። ብዙሕ መደባት እዩ ነይርዋ፡ ግና ቀልጢፋ ተቖጽያ። ብጣዕሚ'ዩ ዘጒሂ ንሱ ንባዕሉ'ውን ብናታ ደገፍ እዪ፡ ኣብቲ በጺሕዎ ዘሎ ክበጽሕ ዝኸኣለ። ቤተሰባን መሳርሕታን ከም ዝብልዎ፡ ዝናሽ ንቤተሰባ ጥራይ ዘየኮነስ፡ ንቡዙሓት ስደተኛታትን ኣትሌታትን እውን ትሕግዝ ነይራ። ካልእ ብርሃኑ ግርማ ዝተባህለ ኢትዮጵያዊ ካብ በልጂም ስደተኛታት ትሕግዝ ከም ዝነበረት ይዛረብ። ኣብቲ ተጸንቢራቶ ዝነበረት ሓድሽ ክለብ ኣሰልጣኒኣ ዝነበረ፡ ፍረደሪክ በሉዘ ኣብቲ ንዝኽራ ኣብ ሴንት ቪንሰንት ዲ ፓል ዝተገብረ ዝክር፡ "ሓፍትና እያ ነይራ። ንብዙሓት ድማ ጓሎም እያ ነይራ። ኣዚና ኢና እነፍቅራ ኔርና" ኢሉ። እቲ ክልተ ሰሙን ድሕሪ ሞታ፡ ስድርኣ ከምዘየለልይዋ ብእምኒ ተሃሪማ ተባሂሉ ዝተነግሮ ዓቢ ሓዋ፡ በለታ እውን ኣዝዪ ሕማቕ'ዩ ተሰሚዕዎ። "ኣዝየ እየ ጒህየ። ሓፍተይ ኣይብላን'የ፡ ኣዴና እያ ነይራ። ንስድራኣ ከም ጓሎም ዘይኮነትስ፡ ከም ኣዴኦም'ያ ትሕግዝ ነይራ"። ንእሽቶ ሓዋ፡ ደጀነ፡ ኣብ ኣትለቲክስ ዕውት ክኸውን ዝገበረት እውን ንሳ ምዃና ይገልጽ። እቲ ዘጋጠመ ሓደጋ እቲ በቲ ቅትለት ተኣሚኑን ዝተባህለን ኤርትራዊ'ዩ ተባሂሉ ዝተነግረሉን ሰብ ስለምንታይ ነቲ ቅትለት ከም ዝፈጸሞ ብንጹር ዝተፈልጠ ነገር የለን። ገለ ምንጭታት ዜና ኤርትራዊ እዩ ክብላ እንከለዋ፡ ገሊአን ግን ኢትዮጵያዊ'ዩ ይብላ። ብመሰረት ግዛቸው ቡሹ፡ ኣብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ፈረንሳ ሓላፊ ዲያስፓራን ቆንስላዊ ጉዳያትን፡ እቲ ኤምባሲ ነቲ ጉዳይ ይከታተሎ ከም ዘሎን፡ ናይ ፓሊስ ጸብጻብ ምስተቐበለ መግለጺ ክህብ ከም ዝኾነን ገሊጹ። ሓደ እዋን ስም ከይጠቐሰት፡ ሓደ ሰብ የፈራርሓ ከምዘሎ ከም ዝሓበረቶ፡ ንእሽቶ ሓዋ ይዝክር። ወለዳ ሓሙሽተ ኣወዳትን ሰለስተ ኣዋልድን ከም ዝወለዱን፡ ዝናሽ ድማ ሳልሰይቲ ምዃናን ተፈሊጡ። ዝናሽ ኣይተመርዓወትን ነይራ። ስነ-ስርዓት ቀብራ ድማ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ትውልዲ ዓዳ፡ ከተማ ጥጆ፡ ቤተ ክርስትያን እግዚኣብሄር ኣብ፡ ተፈጺሙ።