ንናይ ኣልጀርያ መሰናኽል ዝበደሃ ጓል'ንስተይቲ ከንቲባ
ገለ ሰባት ከም ዝብሉዎ፡ ኣብ ኣልጀርያ ኣብ ቦታ-ትውልድኻ ከንቲባ ካብ ምዃን፡ ፕረሲደንት ምዃን ይቐልል። ዛሂያ በንካራ ነዚ ጕዳይ'ዚ ካብ ካልኦት ሰባት ኣብሊጸን'የን ዝፈልጥኦ።
ሓንቲ ካብተን ኣርባዕተ ንከንቲባትነት ዝተወዳደራ ዛህራ በንካራ ምኽንያቱ፡ ንሰን ሓንቲ ካብ'ተን ኣርባዕተ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ምሉእ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝተኻየደ ዞባዊ ምርጫታት ዝተዓወታ ከንቲባ ስለ ዝዀና። ዝተጓናጸፍኦ ዓወት ሃንደበታዊ ወይ ከኣ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝዀነሉ ምኽንያት ባህርይ ናይ'ታ ቺጋራ ዝስማ ከተምአን'ዩ - ቺጋራ ኣብ ሰሜናዊ ሸነኽ እትርከብ ኣብ ናይ ቀደም ባህሊ ዝሰረተት ከተማ'ያ፣ ኮታ ደቂ ኣንስትዮ ናይ መሪሕ ተራ ዝጻወታሉ ዕድላት ዘይትህብ ከተማ'ያ። እቲ ዓወተን ካልእ ዘደንጹ ሸነኽ'ውን ኣሎዎ፣ ዛሂያ እስላማዊ ሰልፊ ወኪለን'የ ንምርጫ ቀሪበን። እዚ ማለት በቶም ሊበራላዊ ኣቃጫጭ ዘሎዎም ሰባት ብቐሊሉ ክንጸጋ ምተኻእለ። ምዕዋተን ተኣምራዊ ከብሎ ዘኽእል ምኽንያት'ምበኣር እዚ'ዩ። እተን ኣብ ከባቢአን ብ"አል ዑስታድሃ" ዚብል ስም ዝፍለጣ - ማለት "እተን ፕሮፈሶር" - ብምዕዋተን ከቶ ድንብርጽ ኣይብለንን'ዩ። "ንዓይ ዘድመጹ ይፈልጡኒ ስለ ዝዀኑ'ዩ። እንታይ ከም ዝበርኩሎም ስለ ዝፈልጡ ንዓይ ይኣምኑኒ'ዮም" እናበላ ንቢ.ቢ.ሲ. ኣውክዖኦ። ዝርዝር-ተመክሮ-ህይወተን ብሓቂ መሳጢ'ዩ። ዛሂያ ዉፍይቲ ተቓላሲት ጥራይ ኣይኰናን - ማለት ስርሐን በቲ ነቶም ኣብ ማሕበረ-ሰበን ኣብ ሰንኮፍ ዝነብሩ ሓገዘን ዝዉፍያሎም ሰባት ጥራይ ኣይኰነን ዝድረት፡ ንሰን ሓለቓ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ'የን - ሕግታት ምስልምና እናመሃራ ንዓመታት ዘገልገላ መምህር'የን። ካብ 1962 ኣትሒዘን ኣብ ኣልጀዚራ ደቀንስትዮ ከድምጻን ክወዳደራን ይኽእላ እየን ይዅን'ምበር እቲ ዘቕርብኦ ትምህርቲ ኣብ ክፍልታት ቤት-ትምህርቲ ተሓጺሩ ጥራይ ኣይኰነን ዝተርፍ፡ ንሰን ብእስላማዊ ሕግታት፡ ስነ-ትምህርቲ፡ ሰብኣዊ ምዕባሌ ኣብ ቤተ-መሳጊድ፡ ማሕበራዊ ክለባት፡ ማሕበራት ረዲኤት ኣስተምህሮታት የቕርባ'የን። እዚ ማለት ንከንቲባዊ-ቦታ ክወዳደራ መደብ ከም ዘሎወን ምስ ተፈልጠ ኣብ ማሕበረ-ሰበን ድሮ ኣዝዩ ሰፊሕ ደገፍ ዝነበረን ተረጋገጸ። "ዛህያ ተራ ሰበይቲ ኣይኰናን" ይብሉ ብራሂም፡ ሓደ በዓል-ኣሓ። ን"ዋጣን" ዝተባህለ ባይታ-መርበብ፡ "ካብ 15 ኣሰብኡት ይበልጻ" በሉ። ን "ሕብረተ-ሰብ ምንቅስቓስ ሰላም" ዝተባህለ እስላማዊ ሰልፊ ወኪለን ንምርጫ ክቐርባ ምዃነን ምስ ኣፍለጣ ስእለን ብቕጽበት ኣብ ኢንተርነት ተነዝሐ - ክልቲኦም ሸነኻት ዓውደ-ፖለቲካ ድማ ሁር በሉወን። እቶም ዓለማውያን ኣድመጽቲ፡ ማለት ካብ እስላማዊ ጸግዒ ፍንትት ዝበሉ፡ ሕጃብ ስለ ዝተኸድና ኣሸንበቡለን፣ ካልኦት ከኣ ንመልክዐን መላገጺ ገበሩዎ። ዛህያ ግን ዕሽሽ በልኦ። "ሓደ ዘይምሁርን ኣኼስን ሰብ ኣብ ህይወት-ሰባት እቲ ወሳኒ ነገር ኣብ ስራሕካ ዉጽኢታዊ ምዃን፡ ንብጾትካ ኸኣ ብሕያውነት ምግልጋል ዕዙዝ ምዃኑ ቀስ ኢሉ ይበጽሖ'ዩ" ኢለን መለሳ። ይዅን'ምበር፡ እቶም ዓቃባዊ እምነት ዘሎዎም ሰባት ኣብ ዉድድር ብምእታወን ብምልክት-ሕቶ ጋረድወን። ሓደ ሰብ፡ ኣብ መራኸብ-ብዙሃን፡ "ብደቂ ኣንስትዮ ክንምራሕ መርገም ኣላህ'ዩ" በለ። ተበግሶን ዓወትን ወ/ሮ በንካራ ንደቀንስትዮ የተባብዕዶ ይኸውን? ካልእ ሰብ'ውን፡ "ኣስተምህሮ ነቢዪ፡ ማለት ንኣንስቲ ካብ ዉሻጠ ከይወጻ ዝእዝዝ ሕጊ ካብ ጠሓስክን መን'ዩ ካብ ገሃነም ዘድሕነክን?" ዝብል መጠንቀቕታ ሃቡ። ዛህያ ከምኦም ዘኣመሰሉ ርእይቶታት ከም ዘንበባ ተኣመናሉ - አረ መልሲ ክህባሉ'ውን ፈቲነን'የ። "ኣብ መራኸብ-ብዙሃን ምስ'ቶም ኣብ ሃይማኖት ምስልምና ጓል'ንስተይቲ ኣብ ህዝባዊ ቤት ጽሕፈት ቦታ የብላን ዝብሉ ክማጐት ሰዓታት ኣብ ልዕሊ ሰዓታት ኣጥፊአ'የ" ይብላ። "ከምዚኦም ዓይነት እምነታት ከመይ ገይረ ከም ዝኣልዮም ኣይጠፍኣንን'ዩ፣ ነቶም ከምኡ ዝብሉ ሰባት - ማለት እምነት ምስልምና ንደቂ'ንስትዮ ካብ ቤት-ጽሕፈት ክእለያ ኣሎወን ከም ዘይብል መጒተ ንብዙሓት ኣእሚነዮም'የ፣ ካባታቶም ንዓይ ዘድመጹ ኸኣ ሓያሎ'ዮም። ካልኦት'ውን ነይሮም'ዮም ን ኣብ ጐድኒ ዛህያ ኰይኖም ዝተቓለሱ። "ንህዝቢ ዘሕንኽ'ዩ" ብምባል ሓደ ሰብ ጸሓፈ። "እዚ ንሓንቲ ተባዕ ሰበይቲ ዘዋርድ ርእይቶ'ዩ፣ እንተ ንስኹም ኣብ ታሕቲ፡ እንተ ንሰን ከኣ ተባዕ ኣልጀርያዊትን ኣስላመይትን'የን፣ ምህርቲ'የን፣ ብዛዕባ ንዓኻትኩምን ሃገርናን ዘገድሱ ዛዕባትታ ግዳ ዘይትዛረቡ?" እቶም ዝደገፉወን ሰባት ካብ'ቶም ገጸ-ኣልቦ ተቐማጦ ኢንተርነት ጥራይ ኣይኰኑ መጺኦም። ዓብደልማጂድ መንሳራ፡ መራሒ "ሓረካት ሙጅታማዕ አሲልም" ብግስ ክብላ ሓንቲ ሓያል ተወዳድሪት ከም ዘቕረቡ ፈሊጦሞ ነይሮም'ዮም። "ንሰን ሓያል ባህርይ፡ ብቕዓት፡ ዉፉይነት ኣለወን። ዝገብርኦ'ውን ይፈልጣ'የን" እናበሉ ንቢ.ቢ.ሲ. ሓበሩ። ንዐአን ብምዝራብ እቲ ዝበሉዎ ትኽክል ምዃኑ ኣረጋገጽና። ዛህያ ክወድቃ ዝጽበዩወን ሰባት ከምዘሎዉ ይፈልጣ'የን - ንክወድቃ ግን መደብ የብለንን። "ንህዝብና ንዓይ ብምድማጾም ቅኑዕ ዉሳኔ ከም ዝወሰዱ ከመስክር'የ" ይብላ። "ኣንጻር'ቲ ብኣያነት ዝስራሕ ስራሕ ክቃለስ'የ፡ ከምኡን ኣንጻር ብልሽዉናን ሕማቕ-ምሕደራን"። "ከም ቀደመይ ንህዝቢ ከተማና ክሰርሕ'የ"።