ግንባር ናጽነት ኦጋዴን፡ ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ'ዶ ይኸዉን?
ወሃቢ ቃል ግንባር ናጽነት ኦጋዴን (ኦ.ኤን.ኤል.ኤፍ) ኣብ ኤርትራ ዓብደርቃድር ሓሰን ኣዳኒ፡ እቲ ግንባር ኣብ መጻኢ ትልምታቱ ይዝቲ ከምዘሎን ንሰለስተ መዓልታት ዝጸንሕ ኣኼባ ከምዘካይድን ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ግንባር ናጽነት ኦጋዴን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክራኸብ ድሌት ከምዘለዎ ገሊጹ እቲ ግንባር ሓዲሽ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ፡ ኣብታ ሃገር ምኽንያት ግጭት ንዝኾኑ መሰረታዊ ጸገማት ብምፍታሕ ሓድሽ ምዕራፍ ክጽሕፍ ዓብዪ ዕድል ኣለዎ ኢሉ ከምዝኣምን ተዛሪቡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ነቲ ጉጅለ ኣብ ሊስታ ኣሸባሪ-ጉጅለታት ሰሪዑዎ እኳ እንተነበረ፡ ዲሞክራሲያዊ ምህዳር ንምስፋሕ ኣብ ዝተወስደ ስጉምቲ ንሓያሎ መራሕቲ ግንባር ናጽነት ኦጋዴን ካብ ማእስርቲ ፈቲሑ እዩ። ግንባር ናጽነት ኦጋዴን ካብ ኢትዮጵያ ካብ ዝወጽእ ንደሓር ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን እቲ ግንባርን ቐጥታዊ ዝርርብ ኣይነበረን። ሕጂ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ፡ ምስ ተቓወምቲ ሓይልታት'ዉን ክዝቲ ድልው ምዃኑ ብዝሃቦ ሓበሬታ ጻዉዒት እቲ ግንባር ምስ መንግስቲ ክዝቲ ድሉው ምዃኑ ወሃቢ ቃል ኦ.ኤን.ኤል.ኤፍ ኣብ ኤርትራ ዓብደርቃድር ሓሰን ኣዳኒ፡ ንቢቢሲ ተዛሪቡ። ብመሰረት ዉሳነ ፈጻሚት ስራሕ ኢህወደግ ዲሞክራሲያዊ ምህዳርን ፖለቲካዊ ተሳትፎን እታ ሃገር ንምስፋሕ፡ ብግብረ ራዕዲ ዝተፈረዱ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ኣመራርሓን ፖለቲከኛታትን ጉጅለታት ክሶም ተቛሪጹ ምፍትሖም ዝዝከር እዩ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ደገ ኾይኖም ብዝተፈለለየ ኣገባብ ክቃለሱ ምስ ዝጸንሑ ሓይልታት ገጽ ንገጽ ንምዝርራብ ድልዊ ምዃኖም ገሊጾም እዮም። እዚ ግንባር፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ኤርትራ ዓስኪሩ ብምንባሩ፡ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራ ንደሕንነተይ ስግኣት ዝኾኑ ሓይልታት ተስፍር ኣላ ብምባል ክትከስስ ከምዝጸንሐት ዝፍለጥ እዩ። ግንባር ናጽነት ኦጋዴን ካብ 1984 ንደሓር ንመሰል ዓርሰ ምምሕዳር ክልል ሶማሌ ኢትዮጵያ ንምርግጋጽን ሉዓላዊት ሶማሌ ንምምስራትን'ዩ ክቃለስ ጸኒሑ። ግንባር ናጽነት ኦጋዴን መን'ዩ? ግንባር ናጽነት ኦጋዴንን መንግስቲ ኢትዮጵያን ደገፍቲ ግንባር ናጽነት ኦጋዴን፡ ሉዓላዊት ሶማሌ፡ ካብታ ሕዚ ዘላ ክልል ሶማሌ ኢትዮጵያ ነጺልካ ከም ሃገር ንምምስራት እዩ ድሌቶም። ሽም እታ ንመጻኢ ክምስርትዋ ዝደልዩ ሶማሊያ፡ ኦጋዴን ክብሉዋ እኳ ድሌት እንተለዎም እቲ ሽም ግን ኣብ ሞንጎኦም'ዉን ገና ኣካታዒ'ዩ። ካብዚ እዋን ኣትሒዙ ግንባር ናጽነት ኦጋዴን ካብቲ ክልል ብምዉጻእ ኣባላቱ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ሰፊሮም ይርከቡ። ኣብ 2007 ዓመተ ምሕረት ፈረንጂ ድሕሪ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ማሕበረሰብ ሶማሌ ነቲ ግንባር ዝምክት ፍሉይ ሓይሊ (ፖሊስ) ኣቚሙ ። ሕዚ ብዲሞክራሲያዊ ዉድብ ሶማሌ እትመሓደር ክልል ሶማሌ ኢትዮጵያ ናይ ትሕተ ቕርጺ፣ ሚዲያ፣ ትምህርትን ካልኦት መሰረተ ልምዓትን ምዕባለታት ዘርኣየት እንትኾን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ብምኽንያት ደረትን ወሰንን መሬት፡ ከምኡ እውን መጋሃጫን ቀጻሊ ግጭታ ይረኣየላ። ኣብ 2005 መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስዚ ጉጅለ ዘተ ሰላም ከካይድ ከምዝደሊ ምስገለጸ፡ ግንባር ኦጋዴን፡ እቲ ዝርርብ ብመንጎኝነት ማሕበረሰብ ዓለምን ኣብ ሳልሰይቲ ሃገርን ክካየድ ኣለዎ ዝብል ጠለብ ኣቕሪቡ። እንተኾነ፡ ኢትዮጵያ ክልቲኤና፡ ኣብ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃ ክንራኸብ ኣሎና ዝብል ሓሳብ ስለዘቕረበት እቲ ናይ ርክብ ፈሺሉ ።