"ኣብቲ ኵናት ንሱ ተሰዊኡ ኣነ ድማ ተወጊአ ሰንኪለ"
ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ መፈለምታ ተስዓታት ወርሒ ግንቦት፡ ህዝብታት ኢትዮጵያ ብፍላይ ህዝቢ ትግራይን ኤርትራን መንበስበስትኻ ንዘንቅዕ ጸሓይ ግንቦት ተጻዊሮም ደቆም ከዕብዩ መዓልታዊ ህይወቶም ክመርሑ ደፋእፋእ እናበሉ ዘይተጸበዩዎ ሓዲሽ ክስተት ኣጋጢሙዎም።
ህዝቢ ክልትኡ ሃገራት ብኽልቲኡ ሸነኽ ናብ ዓውደ ኵናት ዝወፍሩ ሰራዊት ጽዒነን ዝወናጨፋ ወተሃደራዊ መካይን ርእዩ "መሊሽና ደኾን ናብ ኵናት ኢና ክነምርሕ?" ብምባል ከብዱ ሓቝፉ። ኣብዘን ናብ ግንባራት ኵናት ሰራዊት ጽዒነን ከም ንፋስ ቀውዒ ሸው ሸው ዝብላ ወተሃደራዊ መካይን ኣብ ሓንቲ ቤት ምዕባይን ምንኣስን ኮይኖም ኣብ ሓንቲ መደብ ደቂሶም ዝዓበዩ ደቂ ሓንቲ ማህጸን ኣሕዋት ጽዒነን ናብ ኵናት የምርሓ ምንባረን ኣሽንኳይ ንሳተን እተን ግኡዛት፡ እቲ ኽሓስብ ዝኽእል ወዲ ሰብ እውን ኣይገመተን። ስድራ እንዳ ኣቦይ ታፈረ እንታይ ኣፍርያ? ኣቦይ ታፈረ ኣብ ትግራይ እገላ ኣብ ዝበሃል ቦታ ካብ በዓልቲ ቤቶም ኣደይ ሓጉሽ ገረማረዕኣም ሓሙሽተ ቆልዑት ዝወለዱ፡ ኣብቲ ከባቢ ዝተኸበሩ ሕፉር ኣቦ'ዮም። ኣብቲ ገዛ ምዕባይን ምንኣስን ኮይኖም ዝዓበዩን ድሕሪ እቲ ኣሰቃቒ ፍጻሜ "ኣሕዋት ኣብ ሓደ ዓውደ ዉግእ" ዝብል መጽሓፍ ዝተጻሕፈሎም ክልተ ወተሃደራዊ መኮንናት እምበኣር ካብ እንዳ ኣቦይ ታፈረ'ዮም ተወሊዶም። ለገሰ ታፈረን ጆርጆ ታፈረን ምዕባይን ምንኣስን'ዮም። ኣብ ትግራይ ተወሊዶም ደሓር ምስ ወለዶም ናብ መሬት ኤርትራ ከይዶም ዝዓበዩ እዞም ደቂ ሓንቲ ማህጸን ኣሕዋት ኣብቲ ሽዑ እዋን ኣብ ትግራይ ኮነ ኤርትራ ዝካየድ ዝነበረ ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣንጻር ደርጊ ተሰሊፎም። ፈለማ ለገሰ ታፈረ ናብ ተጋደልቲ ህወሓት ቀጺሉ ድማ ጆርጆ ታፈረ ናብ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ተጸምቢሮም ኣንጻር ሰራዊት ደርግ ክቃለሱ ወሲኖም። ለገሰ ንምንኣስ ሓዉ ጆርጆ ናብቲ ንሱ ተጠርኒፉ ዝቃለሰሉ ዘሎ ህወሓት መጺኡ ንኽቃለስ ዝተፈላለዩ ደብዳቤታት እኳ እንተሰደደሉ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ኮይኑ ዝቃለስ ዝነበረ ጆርጆ ግን " ዘይኩሉ ሓደ እዩ፡ ቃልስና ኣንጻር ደርግ ክሳብ ዝኾነ በብዘለናዮ ንቃለስ ኣነ ኣብዚ ጥዕሙኒ'ዩ ዘሎ" ብምባል ኣቕበጾ። ክልቲኦም ኣሕዋት በብጥርናፈኦም ኮይኖም ንስርዓት ደርጊ ስዒሮም ለገሰ ንኣዲስ ኣበባ እንትኣቱ፡ ጆርጆ ድማ ንኣስመራ ኣትዩ ዓወት ቃልሶም ምስ ሓፋሽ ህዝቦም ኮይኖም ኣስተማቒሮሞ። ዘይሰላማዊት ግንባር ሰላሞ ብናይ ክልትኤን ሃገራት መንግስታት ፖለቲካዊ ፕሮፖጋንዳ ማዕኸናት ዜና ስብከተ ጽልእን ናይ ሃገርካ ኣድሕን ጻውዒትን መንእሰይ ናብ ኩሉ ግንባራት ተሚሙ። ከም ሳዕቤኑ ድማ ምሕረት ዘይብሉ ኵናት ክካየድ ግድን ስለዝኾነ እቶም ደቂ ሓንቲ ማህጸን'ውን በብዕላምኦም ተሰሊፎም ኣብ ሓንቲ ግንባር ተራኺቦም። ኮለኔል ለገሰ ታፈረ ኣዛዚ መከናይዝድ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኮይኑ ጆርጆ ታፈረ ድማ ኣብ ኣሃዱ 161 ሰራዊት ኤርትራ ኣዛዚ በጦሎኒ ኮይኑ ኣብ ግንባር ሰላሞ ተራኺቦም። ውግእ ሰብ ዝበልዕ፡ ንብረትን ጥሪትን ዘባድም አዕናዊ እዩ። ኣብ ሓንቲ መደብ ደቂሶም ንዝዓበዩ ደቂ እኖ'ውን እምበር ኣይገደፈን። ካብ ኵናት ጽቡቕ የለን፡ ብወገን ኤርትራ ሰራዊት መሪሑ ናብ ግንባር ሰላሞ ዘምርሐ ጆርጆ ታፈረ፡ ሓዉ ወደ'ዲኡ ብወገን ኢትዮጵያ ካብ ዝእዘዝ ቦምባታት ታንኪን ሰራዊትን ተወቂዑ ኣብዛ ሰላማዊት ዘይኮነት ግንባር ሰላሞ ሓንሳብን ንሓዋሩን ዕረፍቲ ወሲዱ ካብዛ ዓለም ተሰናቢቱ። ኮለኔል ለገሰ ታፈረ እውን ምንኣስ ሓዉ ካብ ዝእዝዞም ሰራዊት ብዝተኮስዎ ጥይት ተወቒዑ ሓንቲ እግሩ ስኢኑ፡ ሰንኪሉ ካብታ ሽማ ዝኸበዳ ሰላሞ ህይወቱ ሒዙ ተመሊሱ። ሃገራት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተመሊሰን ናብ ኵናት ምእታወን ኣዝዩ ከምዘሕዘኖ ዝገልጽ ኮለኔል ለገሰ "ኣሕዋት ህዝብታት ትግራይ ኤርትራን ብሰንኪ ሽርሕታት ግዳማውያን ሓይልታት ኣብ ክልተ ተኸፊሉ ከበቅዕ ተመሊሱ ብደም ክጋጨብ ኣዝዩ ዘሕዝን ክስተት'ዩ" ይብል። "ታሕታይን ላዕላይን ሰላሞ፡ ናተይ ተልእኾ'ዩ ነይሩ፣ ንሱ (ሓዉ ጆርጆ ታፈረ) ድማ ኣብ መበል 161 ኮር መራሒ ቦጦሎኒ ኮይኑ ናብቲ ግንባር ከምዝመጽአ ስለያዊ ሓበሬታ ነይሩኒ። ስለዚ ናተይን ናቱን ኣሃዱታት'የን ገጢመን" እናበለ ዛንትኡ ንቢቢሲ ትግርኛ ዘካፈለና ኮለኔል ለገሰ " ኣብቲ ኵናት ንሱ ተሰዊኡ ኣነ ድማ ተወጊአ ሰንኪለ" ክብል ስንብራት እቲ ኵናት ኣብ ክልትኡ ህዝብታት ይገልጽ። እተን ታንክታት ልዕል ኣቢልካ ከይትሰደን እቲ ኵናት ምስተጀመረ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ኮለኔል ለገሰ ብዝተመደበሉ ዓውደ ግንባር ሰላሞ ብወገን ኤርትራ ድማ ሓዉ ጆርጆ ታፈረ ከምዝተመደበ መጽናዕቲ ስለዝነበሮም ንኮለኔል ለገሰ "ምስ ሓውካ ካብ እትዋጋእ ቦታ ዘይንቕየረካ" ከምዝበልዎን ደሓር ከኣ "ኣዛዚ ታንከኛ ስለዝነበረኩ 'ንሓውካ ከይተረክብ ክትብል ቦምባ ታንክታት ዒላማ (ታርጌት) ከይተስሕቶ' ኢሎም ብጾተይ ቀይዐሙለይ" ክብል ተዘክርኡ የካፍል። ንሱ ግን "ዕላማ ዕላማ እዩ፡ ስለዚ ግዲ ኣይብልኩሙን ዒላማ ኣይስሕትን እየ" ከምዝበሎም ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝነበሮ ጻኒሒት ሓቢሩ። ወላዲኦም ኣይተ ታፈረ ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ከምዝዓረፉን ወላዲቶም ግን ክሳብ ቀረባ እዋን ብህይወት ምንባረን ዝዝክር ኮለኔል ለገሰ ክሳብ ዕለተ ሞተን ግን እቲ ዛንታ ኾነ 'መስዋእቲ' ወደን ከምዘይፈለጣ ሓቢሩ። ብሓፈሻ ግን ኣብ ትግራይ ዘለዉ ኾነ ኤርትራ ዘለዉ ኣባላት ስድራ ቤት፡ በቲ ዝተፈጠረ ኩነታት ሕጉሳት ከምዘይኮኑን ኣዝዮም ከምዝሓዘኑን'ዩ ዝገልጽ። እዚ ኩሉ ሓሊፉ፡ ክልትኦም ኣሕዋት ተወሊዶም ዝዓበዩላ እገላ መንእሰያታ ፎቖዶ ስዑድን የመንን ኣደዳ ባሕርን ምድረበዳን ኮይኖም ክርእዮም እንከሎ፡ ድርብ ሓዘን ከምዝፈጠረሉ ኮለኔል ለገሰ ታፈረ ዛንትኡ ኣጻዊቱና።