ኣዛዚ ሰራዊት ኦነግ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ፡ ጃል መሮ፡ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት እንታይ ይብል?
ኣብ መንጎ ግንባር ናፅነት ኦሮሞን መንግስትን ተፈጢሩ ዘሎ ዘይምቅዳው፡ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ሓያል ወጥሪ ፈጢሩ'ሎ።
እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ክልል ካብ ቀረባ እዋናት ንነዘ ንዝፍጸም መቕተልትን ዘመተን፡ መንግስቲ ንኦነግ ተሓታቲ እናገበረ ጸኒሑ እዩ። ኣብ ቀረባ እዋን፡ ሰብመዝን ፖሊስን ክልል ኦሮሚያ፡ ኦነግ ንኣከባብያዊ ኣመሓደርቲ ይቐትል፣ ዕጥቂ ይዘምት፣ ንሚሊሻታት ዕጥቂ የፍትሕ ኣሎ ክብሉ ከሲሶም እዮም። ኩምሳ ዲሪባ ወይ ድማ ብናይ ቃልሲ ስሙ ጃል መሮ፡ ኣዛዚ ናይቲ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝንቀሳቐስ ሰራዊት ኦነግ እዩ። ጃል መሮ በቶም ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝንቀሳቐሱ ሰራዊት ኦነግ ዓብይ ተቀባልነት ዘለዎ ኣዛዚ ምዃኑ እዩ ዝዝረብ። ቢቢሲ ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ህሉው ኩነታትን፡ ምስ ላዕለዎት ኣመራርሓ ኦነግ ብዛዕባ ዘለዎ ርክብን ምስ ጃል መሮ ቃለ መሕተት ኣካይዱ'ሎ። ቢቢሲ፡ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዘሎ ሰራዊት ኦነግ እንታይ ልኡኽቶ ዘለዎ እዩ? ጃል መሮ፡ ኦነግ ናይ ርእሱ ድልየት ኮነ ልኡኽቶ የብሉን። ኦነግ ድልየት ህዝቢ ኦሮሞ እዩ ዝሕሉ። እቲ ሰራዊት ድማ ንልኡኽቶ ኦነግ እዩ ዝፍጽም። ከምኡ እዩ። ቢቢሲ፡ ሰራዊት ኦነግ ናብ መዓስከር ክኣቱ ኣለዎ ብዛዕባ ዝብል፡ ናትካ መርገጺ እንታይ እዩ? ጃል መሮ፡ ብቐሊል ቋንቋ ከረድኣካ። ኣብ ሓደ ቤተሰብ፡ ኣቦ፣ ኣደን ደቆምን ይህልዉ። ኣብ ውሽጢ እዚ ቤተሰብ፡ ኣደን ኣቦን ክሳብ ዘለዉ ኣብ ጉዳያት እቲ ቤተሰብ ውሳነ ክህቡ ዘለዎም ቆልዑ ዘይኮኑስ ንሳቶም እዮም። ሰራዊት ኦነግ ናብ መዓስከር ይእቶ ኣይእቶ ዝብል እውን፤ ንሕና ነቲ ኣመራርሓ ኦነግ ዝወሰኖ ኢና እነፈጽም። ናብ መዓስከር ንኣቱ ኢና ኣይንኣቱን ዝብል እውን ኣነ ክምልስ ኣይክእልን። ቢቢሲ፡ እቲ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝንቀሳቐስ ሰራዊት ኦነግ ካብ ትእዛዝ ኣይተ ዳውድ ኢብሳ ወጻኢ ኢዩ ይበሃል። ካብ ቁጽጽር ኣይተ ዳውድ ወጻኢ ዲኹም? ጃል መሮ፡ እቲ ኣብ ምዕራብ ኮነ ኣብ ካልኦት ቦታታት ዝርከብ ሰራዊት ኦነግ ኩሉ ተጸዋዕነቱ፡ ዝመርሖን ትእዛዝ'ውን ዝህቦን ሊቀመንበር ኦነግ፡ ኣይተ ዳውድ ኢብሳ እዩ። ኣይተ ዳውድ ሊቀመንበር ኦነግ እዩ። ሰራዊት ኦነግ ድማ፡ ኦነግ ካብዘለውዎ ዓውድታት ሓደ እዩ። ሰለዚ ድማ ተጸዋዕነቱ ንዳውድ ኢብሳ እዩ። ብሓጺሩ እዚ እዩ። ካብዚ ዝፍለይ ነገር የለን። ቢቢሲ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ምስ ኣይተ ዳውድ ኢብሳ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ተራኺብኩም ከምእተዛተኹም ይዝረብ። ፍረ ነገር ዘተኹም እንታይ ነይሩ? ጃል መሮ፡ ኣይተ ዳውድ ኢብሳ ሊቀመንበር ኦነግን ላዕለዋይ ኣዛዚ ናይቲ ሰራዊትን እዩ። ምስኡ ብዙሓት ነገራት የራኽቡና እዮም። ኣብ ብዙሕ ዛዕባታት ንዛተ ኢና። ዘተና እውን ሓደ ወይ ክልተ ግዜ ኣይኮነን። ዝተዛተናሉ ርእሰ ጉዳይ እንተደሊኻ ግን ንዕኡ ደዊልካ ሕተቶ። ቢቢሲ፡ ኣብዚ ቅነ ንስኻ ዝተዛረብካዮ ምዃኑ ዝተዘርበሉ ሓደ ናይ ድምጺ መልእኽቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸብታት ተዘርጊሑ እዩ። እቲ ድምጺ ናትካ ድዩ? ጃል መሮ፡ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ዝፈልጦ የብለይን። እስከ ንገረኒ፤ እንታይ እዩ ንሱ? ቢቢሲ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸብታት ሰባት ዝዘርግሕዎ ናትካ እዩ ዝተብሃለ ድምጺ፤ 'ዕጥቂ ዘዕጠቐና ሰብ የለን፡ ዘፍተሐና እውን ኣይህሉን' ዝብል ትሕዝቶ ዘለዎ እዩ። ጃል መሮ፡ ከምዚ ኣብ ዝኣመሰለ ጉዳይ ድምጺ ቀዲሕና ኣይንፍንውን። እዚ እትብሎ ዘለኻ ድምጺ፤ ኣበይ ከምእተቐድሐ፡ መን ከምዝቐድሖን ኣነ ምዃነይን ክረጋገጽ ኣለዎ። ቢቢሲ፡ ኣመሓደርቲ ቤንሻንጉል ጉሙዝን ኣብ ቀረባ እዋን ድማ ኣይተ ለማ መገርሳን ንቕትለት ኣመሓደርቲ ዞባ ካማሼ ተሓታቲ፡ ሰራዊት ኦነግ እዩ ኢሎም ኣለዉ። ብዝዕባ እዚ እንታይ ትብል? ጃል መሮ፡ ኣብዚ ኸባቢ ብዙሕ ዝዓጠቑ ሓይልታት እዮም ዘለዉ። ዕጡቕ ናይ መንግስቲ ኣካል፣ ዕጡቓት ክልል ቤንሻንጉል ከምኡ ድማ እጡቓት ኦነግ ኣብቲ ከባቢ ይንቀሳቐሱ እዮም። እዞም ኩሎም ዕጡቓት ኣብ ዘለውሉ፡ ንኦነግ ጥራሕ ተሓታቲ ምግባር ኣይከኣልን፡ ትኽክል እውን ኣይኮንን። ገለልተኛ ዝኾነ ኣካል ነቲ ገበን ከጻርዮ ይግባእ። ቢቢሲ፡ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ፡ ኦነግ መሓውር መንግስቲ የፍርስ ኣሎ፣ ዕጥቅታት'ውን ይዘምት ኣሎ ዝብል ክሲ የቕርቡ። ንስኻ እንታይ ትብል? ጃል መሮ፡ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ኲናት ኢና ነይርና። ንዋጋእ ነይርና። ናይ ዝወግኣና ሰራዊት መሓውር፣ ፖሊስን ሚሊሻን ክንበታትኾ ድማ ግድን እዩ። ተኹሲ ደው ንምባል ምስተሰማማዕና ግን፡ ኦነግ ብናይ ርእሱ ተበግሶ ተኹሲ ከፊቱ ኣይፈልጥን፤ ግብረመልሲ ካብ ምሃብ ወጻኢ። እዞም ክስታት ግን ሓሶት እዮም። መንግስቲ ነዚ ክሲ ዘቕርብ ዘሎ፡ ናብዚ ኸባቢ ሰራዊቱ ኣዋፊሩ ኩናት ንምእዋጅ ቅድመ ኩነት ስለዝገብር ዘሎ እምበር፤ ኦነግ ዘፍረሶ መሓውርን፣ ዝዘረፎን ዕጥቂ የለን። የግዳስ፡ ሰራዊት ኦነግ፡ ካብቲ ዝተቖጻጸሮ መሬት ኣይተንቀሳቐሰን። ቢቢሲ፡ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ፡ ኦነግ ሓራ ኣውጺኦዮ ዝብሎ መሬት ኣየናይ እዩ? ጃል መሮ፡ ብዛዕብኡ ንህዝቢ ምዕራብ ኦሮሚያ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ቢቢሲ፡ ምስቲ ናብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝወፈረ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ዝተፈጠረ ጎንጺ እንታይ እዩ ነይሩ? ጃል መሮ፡ ንዝመጽኣና ጸላኢ ናይ ምምካት ኮነ፡ ናብ ዝመጾ ናይ ምምላስ፡ ክእለትን ዓቕምን ኣለና። መስዋእቲ ክንከፍል እውን ድልዋት ኢና። ሕዚ'ውን እንተኾነ ንዝመጻና ሓይሊ ንከላኸል ኢና ዘለና። ኣብ ሞንጉኡ ይሳቐ ዘሎ ግን ህዝቢ ኦሮሞ እዩ። ኣብ ውሽጢ ናይ መንግስቲ ሰራዊት ዘለዉ'ውን ኣናእሽቱን ደቂ ድኻ ኣደን እዮም። እዚ ጎንጺ፡ ንኽልቲኦም ወገናት ዘምጸኦ ረብሓ የለን። በዚ በለ በቲ ይጉዳእ ዘሎ ህዝቢ ኦሮሞ እዩ። ቢቢሲ፡ ኦነግ ሰላማዊ ቃልሲ ክገብር ናብ ዓዲ ድሕሪ ምእታዉ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኦሮሚያ ሓድሽ ሰራዊት ይምልምልን የሰልጥንን ኣሎ ይብሃል። እዚ ሓቂ ድዩ? ጃል መሮ፡ ድሕሪ እቲ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ፡ ዝተኻየደ ዝኾነ ዓይነት ስልጠና የለን። ቢቢሲ፡ ብዛዕባ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ እንታይ ትሓስብ? ጃል መሮ፡ ኣብዚ ጉዳይ ርእይቶ ክህብ ኣይደልንየ። ቢቢሲ፡ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ብዙሕ ለውጢ መጺኡ እዩ። ንስኻ፡ ህዝቢ ኦሮሞ ናጽነቱ ረኺቡ ኢልካ ዶ ትኣምን? ጃል መሮ፡ ኣነ ብውልቀይ ናፅነተይ ኣይረኸብኩን። ህዝቢ ድማ ናይ ባዕሉ ምላሽ ክህብ ይኽእል እዩ።