ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ቻይናዊ ትካል ሁዋወይ ክሲ መስሪታ
ሚኒስትሪ ፍትሒ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ'ቲ ዓርሞሸሽ ትካል ቴሌፎን ናይ ቻይና ሁዋወይን ሓላፊት ክፍሊ ፋይናንስ ዝኾነት መንግ ዋንዦን ሓያሎ ናይ ገበን ክሲ መስሪቱ።
እቶም ኣብ ልዕሊ'ቲ ስማርት ቴለፎናት ብምስራሕ ኣብ ዓለም ኣብ ካልኣይ ተርታ ዝስራዕ ትካል ዝተመስረቱ ክስታት ጉሕልና/ምትላል ባንክ፣ ምዕንቃፍ ሕጋዊ መስርሕን ስርቂ ተክኖሎጂኣዊ ምህዞን የጠቓልሉ። እቲ ክሲ ኣብ መንጎ ቻይናን ኣሜሪካን ንዘሎ ወጥሪ ከጋድዶ፡ እቲ ትካል ንዝገብሮ ዓለማዊ ናይ ምስፍሕፋሕ ጻዕርታት ድማ ክሃስዮ ይኽእል'ዩ። ሁዋወይን መንግን ግን ነቲ ጠቐነታት ይነጽግዎ። መንግ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ንዘንበረቶ ማዕቀብ ጥሒሳ ብዝብል ምኽንያት ብጠለብ ኣሜሪካ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ካናዳ ተኣሲራ ነይራ። 'ትካላት ቻይና ንዓመታት ዝኣክል ንናይ ሰደድ ሕጊና ጥሒሰንን ማዕቀባት ኣግዲዐንን'የን፡ መብዛሕትኡ እዋናት ድማ ናይ ኣሜሪካ ፋይናሳዊ ሕግታት ተጠቒመን'የን ነቲ ዘይሕጋዊ ስራሓተን ዘሳልጣ" ኢሉ ጸሓፊ ንግዲ ዊልበር ሮስ። እቶም ክስታት እንታይ'ዮም? ሁዋወይ ምስ ኢራን ኣብ ናይ ንግዲ ስምምዕ ኣብ ዝኣተወሉ እዋን ምስ ሁዋወይ ደቫይስ ኣሜሪካን ስካይ ኮም ቴክ ዘለዎ ዝምድና ናሜሪካን ንሓደ ዓለም-ለኻዊ ባንክን ኣታሊሉ ይብል እቲ ክሲ። ምምሕዳር ትራምፕ ነቲ ኣብ 2015 ካብ ልዕሊ ኢራን ዝተላዕለ ማዕቀብ መሊሱ ኣተኣታትዩዎ'ዩ፡ እኳ'ደኣ ኣብ ልዕሊ ሰደድ ነዳዲ፣ ባንክታትን ጉዕዞ መራኽብን ብምውሳኽ ብዝያዳ ኣሕይልዎ'ዩ። እቲ ካልእ ክሲ ድማ ሁዋወይ ዕድመ 'ስማርት' ቴለፎናት ዝፍትን መሳርሕ ቴክኖሎጂ ካብ ትካል'ቲ ሞባይል ሰሪቑ፡ መስርሕ ሕጊ ድማ ዓንቂፉን ኣብ ምስግጋር ገንዘብ ኣታትሊሉን ይብል። እቲ ታፒ ተባሂሉ ዝፍለጥ ቴክኖሎጂ ናይ'ቲ ሞባይል ድማ ኣጻብዕቲ ናይ ሰብ ብምፍብራኽ ተንቀሳቐስቲ ቴለፎናት ፈቲኑ። ብሓፈሻ፡ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ሁዋወይ 23 ክስታት መስሪታ'ላ። "እዞም ክስታት'ዚኦም፡ ነቲ ሁዋወይ ኣብ ልዕሊ ሕግታት ሃገርናን ዓለም-ለኻዊ ናይ ንግዲ መስፈርታትን ኣርእይዎ ዝበሃል ቅሉዕ ንዕቀት ዘቃልዑ'ዮም" ኢሉ ሓላፊ ኤፍ ቢ ኣይ [ክፍሊ መርመራ ኣሜሪካ] ክሪስቶፈር ራይ። ከም ሁዋወይ ዝኣመሰላ ትካላት "ንቑጠባናን ሃገራዊ ድሕነትናን ሓደጋ'የን" ድማ ኢሉ። እቲ ጭቡጥ ኩነት እንታይ'ዩ? ሁዋወይ ሓደ ካብ'ቶም ናይ ዓለምና ዝዓበዩ ትካላት ቴክኖሎጂ'ዩ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ድማ ብምስራሕ ስማርት ቴለፎናት ንኣሜሪካዊ ትካል ኣፕል ብምብላጽ፡ ድሕሪ ሳምሳንግ ኣብ ካልኣይ ተርታ ተሰሪዑ ይርከብ። ኣሜሪካን ካልኦት ምዕራባዊያን ሃገራትን ግን ቻይና ናይ ስለያ ካለታ ንምስፋሕ ንቴክኖሎጂ ሁዋወይ ክትጥቀመሉ ትኽእል'ያ ብምባል ስግኣተን ክገልጻ ጸኒሐን ኣለዋ። ሁዋወይ ግን ኣብ ልዕሊኡ መንግስታዊ ቁጽጽር ከምዘየለ ይገልጽ። ምእሳር ናይ'ታ ጓል መስራቲ ሁዋወይ ዝኾነት መንግ ንቻይና ኣቖጢዕዋ'ዩ። ንሳ ኣብ ባሕቲ ታሕሳስ'ያ ብጠለብ ኣሜሪካ ኣብ ምዕራባዊት ከተማ ቫንኮቨር ናይ ካናዳ ተታሒዛ ተኣሲራ። ጸኒሐ'ኳ ብዋሕስ እንተተለቐቐት 24 ሰዓታት ኣብ ትሕቲ ምክትታል ካሜራ ስለያ ክትኣቱን ምንቅስቓሳ ዝከታተል ኤለክትሮኒካዊ ተንጠልጣሊ ኣብ ዓንካር ዓንካሪታ ክትወዲ ትግደድ'ያ። መንግ ዋንዦን ጓል መስራቲ ናይቲ ኩባንያ እያ 'ሃገራዊ ጎብለል' ቻይና ኣንጻር ኣሜሪካዊ ፍትሒ ቻይናውያን ንሁዋወይ ሃገራዊ ጎብለል ኢሎም'ዮም ዝጽውዕዎ። ሁዋወይ ቻይና ንዓለም ንምምራሕ ንዘለዋ ጥሙሕ ንምትግባር ሓላፍነት ዝተዋበ ብሕታዊ ትካል'ዩ። ሕጂ ግን ምሉእ ሓይሊ ፍትሒ ኣሜሪካ ኣብ ቅድሚኡ ተገቲሩ'ሎ። እዚ ጠቐነታታ ትካል ፍትሒ ኣሜሪካ፡ ሁዋወይ ቅድሚ ሕጂ ካብ ዘጋጠምዎ ዓበይቲ ግድላት እቲ ዝዓበየን ዝኸበደን'ዩ። እዚ ድማ ክሳብ'ቲ ኣብ መንጎ ቻይናን ኣሜሪካን ዘሎ ናይ ንግዲ ኲናት ተመጢጡ ይኸይድ። ሁዋወይ ነቲ ዝቐረበሉ ጠቐነታት ብትሪ ይኽሕዶ፡ ሓላፊ'ቲ ትካል ድማ ትካሉ መጋበሪያ ናይ'ቲ ኣብ መንጎ ቻይናን ኣሜሪካን ዘሎ ጸወታ ተገይሩ ይብል። ዋላ'ኳ ኣሜሪካ እቶም ኣንጻር ሁዋወይ ዝተመስረቱ ክስታት ኣካል ናይ ንግዲ ኲናት ኣይኮኑን እንተበለት፡ ቻይና ግን ብኸምኡ ዓይኒ ክትርእዮ ዘይሕሰብ'ዩ። እቶም ክስታት፡ ኣሜሪካን ቻይናን ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ዋሽንግተን ዝለዓለ ናይ ንግዲ ዝርርብ ከካይዳ ይቀራረባሉ ኣብ ዘለዋ እዋን`ዮም ተበጊሶም። ሚኒስተር ንግዲ ኣሜሪካ ዊልበር ሮስ ድማ እቶም ኣብ ልዕሊ ሁዋወይ ዝተመስረቱ ክስታት ካብ'ቲ ናይ ንግዲ ዝርርባት "ምሉእ ብምሉእ ዝተፈልዩ'ዮም" ኢሉ። እንተኾነ ግን እቲ ክሲ ኣብ'ቲ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝካየድ ናይ ንግዲ ዝርርባት ቀንዲ ኣሰሓሓቢ ኮይኑ ዘሎ ይግበር'ዩ ዝበሃል ስርቂ ቴክኖሎጂ ኣሜሪካ ዘድሃበ'ዩ። ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ልዕሊ 250 ቢሊዮን ዶላር ዝዋግኦም ሰደዳት ናይ ቻይና ቀረጽ ኣንቢሩ'ዩ። እዚ ድማ ቻይና ናይ ገዛእ ርእሳ ቀረጽ ከተንብር ኣገዲድዋ'ዩ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግን ዝርርብ ንምትብባዕ ተባሂሉ ክልቲኤን ሃገራት ን 90 መዓታት ሓደስቲ ቀረጻት ከየንብራ ተሰማሚዐን ነይረን።