Obbo Baalchaa Reebaa: 'Bara kana Itiyoo-telekoom cinaatti dhaabbilee lamaaf hayyamni ni kennama'
Mootummaan Itoophiyaa bara 2012'tti dhaabbilee telekoomii biroo lamaaf hayyama akka kennu Abbaataayitaa Kominikeeshinii biyyattii beeksise.
Ministirri Muummee Abiy Ahimad tibbana Obbo Baalchaa Reebaatin Daarektara Olaanaa Abbaataayitaa dhihoo hundaa'e gochuun muudaniiru. ''Hojiin guddaan bara kana keessatti waajjirri kuni ni raawwata jedhamee eegamu tokko oppiretaroota haaraa lamaaf hayyama kennuudha,'' jechuun Obbo Baalchaan BBC'tti himaniiru. Mootummaan dhaabbata Itiyoo Telekoom harka mootummaa jiru keessaa dhibbantaa 51 mootummaadhuma harka turee, dhibbantaa 49 gara dhuunfaatti dabarsuuf fedhii akka qabu ibseera. ''Bitootessa bara 2020 booda gara eeyyama kana kennuutti deemna,'' kan jedhan Obbo Baalchaan kana dura garuu xumura bara 2019'tti eeyyamni ni kennama jedhamee ture. Hojiin ijoo abbaan Taayitaa Hagayya darbe labsii 1148 /2011'n hundaa'e kanaa to'annoo gaggeessuudha. Labsiin kunis gabaa telekominikeeshinii to'achuuf oola. Bulchiinsi MM Abiy damee telekoomii kaampaanii biyyoota alaaf banaa akka godhu ibsuu isaa hordofee dhabbiileen telekoomii gurguddoo xiyyeeffannoo isaanii Itoophiyaa taasisaniiru. Yeroo Abbaataayitaa Kominikeeshinii Itoophiyaa waamicha dhiheesse dhaabbileen fedhii qaban piroppozaala akka galchan Obbo Baalchaan himu. ''Hanga nuyi piroppozaala galchaa jennee waamicha dabarsinutti namuu galchuu hin danda'u,'' jedhan. Dhaabbileen lamaan eeyyamni kennamuf kuni dhaabbilee 'kan biyya alaa, kan biyya keessaa yookiin kan shariikaan waliin hojjetan ta'u danda'u' jedhan. Waa'ee dhaabbata kanaa Dhaabbanni kuni kan dur turerraa guddatee akka haaraatti kan hundaa'e yoo ta'u itti waamamni isaas Ministira Muummeetiifi. ''Oppiretarootaaf eeyyama kenna, telekominikeeshiniis poostaa irrattis warra hirmaatan eeyyama kenna akkasumas sadarkaa tajaajila oppireetaroonni ummataaf kennan lafa kaa'a,'' jedhan. Dhaabbanni kuni isa mootummaan gabaa telekoomii dhaabbilee biyya alaaf banaa taasise waldorgommiin akka socho'u kan hojjetu yoo ta'u kanaafis qajeelfamoota qopheessaa akka jiru ibseera. Oppireetaroonni eeyyama argatan taarifa itti tajaajila kennan erga dhiheessan booda murtii kan kennu dhaabbata kana akka ta'e Obbo Baalchaan BBC'tti himaniiru. 'Bu'aa caalutu eegama' Murteen mootummaa dhaabbata galii guddaa mootummaaf fidu, Itiyoo Telekoom, hamma tokkos ta'u gara dhuunfaatti dabarsuuf inni jedhe mootummaa galii akka dhabsiisu kan dubbatan jiru. Obbo Baalchaan garuu isa durii caalaa daran galii caalmaa argama jedhu. Kunis, galii taaksiifi firikuwensii (dambalii) irraa argamudha jedhu. ''Firikuwensiin nuti eyyama itti kenninu keessumaa oppiretaroota mobaayiliif kenninu gatii baay'ee guddaa kan fidudha,'' jedhan. Yeroo ammaa 'Itiyoo telekoom firikuwensii tola itti fayyadamaa jira jechuu dandeenya' kan jedhan Obbo Baalchaan, dhaabbileen kana booda dhufan garuu qarshii guddaa kanfalu jedhu. Kanaanis, galiin qarshii biyya keessaan qofa osoo hin taane sharafa biyya alaallee akka argamsiisu himu. Dabalataanis, oppireetaroonni kaan biyya seenuun isaanii 'Invastimantii telekominikeeshinii babal'isa, qulqullina tajaajilaa ni guddisa, gatiin telekomii ni hir'isa, akkasumas tajaajila intarneetii ni fooyyessa,' jedhan. Dhaabbileen biyya alaa diinagdeen cimaniifi muuxanoo waggaa dheeraa qaban yoo gabaa Itoophiyaa seenan dorgommii keessatti humni Itiyoo Telekoom akka cimu akkasumas hawaasnis tajaajila si'ataa ni argata jedhee yaada mootummaan.