Lixa Oromiyaatti baankonni saamamuu, waajjiraaleen gubachaa jiru jedhan aanga'oonni mootummaa
Godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Horroo Bulluqitti waajjirri bulchiinsaa aanaa kan waajjiraalee torba of keessaa qabu gubachuu Itti-Gaafatamaan Waajjira Komunikeeshinii Godinaa Obbo Dassaaleny Tarrafaa himan.
Konkolatota aanaa Horroo Bulluq magaala Saqalaatti gubatan Kaleessa galgala qaamni hidhate magaala aanittii kan taate magaala Saqalaa galuun waajjiricha gubuu himanii Baankin Awwaashis saamameera jedhan. ''Qaamni hidhate kun mana jireenyaa manaajera baankicha dhaquun erga qabanii fidanii baankicha bansiisan." Erga banamee booda furtuun kaazinaa birriin keessa taa'u kaasherii harka waan taheef banuuf yaalanis waan dadhabaniif waan alarratti argatan fudhatanii manaajericha fudhatanii deeman,'' jechuun BBCtti himan. Dabalataan waardiyoota baankichaa lama irraa kilaashii fuudhuu himanii isaanis reebamaniiru jedhan. Qaamni hidhate jedhame kun konkolaataa mootummaa sadiifi konkolaataa dhuunfaa Siinoo Tiraakii jedhamus gubuu Obbo Dassaaleny himaniiru. Qaamni hidhate jedhamu kun isa kami gaaffii jedhuuf, ''nuyi qaama kana hin jenne, garuu qaamni naannicha hidhatee socho'u kan uummannis beeku jira, akka dhageenyetti isaanumadha jedhan,'' jedhu Obbo Dassaaleny. Humni waraanaa mootummaa naannicha osoo jiruu akkamiin kun raawwachuu danda'e? kan jedhuuf Obbo Dassaaleny humni waraanaa kan jiru magaala Shaambuu fi aanaa Jaardagaa Jaarteedha malee bakkicha hin turree jedhan. Qabeenyi walumaagalatti gubate hangam akka tahe yeroodhaaf hin baramnes jedhan Obbo Dassaaleny. Lixa Wallaggaa.... Lixa Oromiyaatti Baankiin Daldala Itoophiyaa shan saamamuun hojjettootni baankichaa afur ammoo ugguramuu bakka bu'aan Manaajeraa Distiriiktii Lixaa obbo Girmaa Ciibsaa BBCtti himan. Sanbata darbe ganama keessaa naannoo sa'a shaniitti qaama hidhatee jiruufi eenyummaan isaa hin beekamneen damee baankii Daldala Itoophiyaa kudhan irra miidhaa gaheera jedhan Obbo Girmaan. Hojjettotni baankichaa hojiirra kan turan yoo tahu qaamni hidhate kun baankota bakka garaagaraa jiran shan saamuun shan irratti ammoo miidhaa geessisaaniru jedhan. Baankotni daldalaa Itoophiyaa shan meeshaan isaanii kan akka ATM maashinii fi kaan caccabun hojiin ala tahuu isaaniitu gaabasni nu dhaqqabe jedhan Obbo Girmaan. Hojjettootni baankota maallaqni saamame keessa turan afur damee tokko irraa nama lama damee kaan irraas nama lama qaama hidhateen ugguramuun fudhatamuu isaaniis himaniiru. Akka odeeffannon nu qaqqabetti booda hojjettootni lama gadhiifamaniiru jedhan obbo Girmaan. Bulchaan Godina Wallagga Lixaa Obbo Gammachiis Tamasgeen aanolee jaha keessaa baankotni akka Baanki Daldala Itoophiyaa, Awwaashii fi Baankiin Hojii Gamtaa Oromiyaa saamamuu himan. Dabalataan Waldaan Liqii fi Qusannaa tokko saamamuu himanii aanolee akka Lalo Asaabii, Ayiraa Gullisoo, Begii, Yuugdoo fi lataa sibuu keeaasttia akka raawwate himan. Saamichi kun gaggeefame galgala keessa sa'a 10 irraa eegaluun hanga halkan sa'a saddetitti gaggeefamuu himanii hundinuu sa'aatii wal fakkaataa irra raawwate jedhan. Akkamiin to'achuun dadhabame kan jedhuuf gareedhaan socho'aa turan qaama hidhate tahuu qofa beekna jedhan. Dabalataan namootni garaagaraa ugguramanii fudhatamuun kaan miidhaan isaan irra gahee deebi'anii yaalii dabalataaf kan ergaman jiru jedhanii kan hafanis jiru jedhan. Akkamiin gadhiifaman gaaffii jedhuuf Obbo Gammachiis erga qoratanii booda ofumaan gadhiisaa turan jedhan. Qaamni hidhate gara biraan ammoo hidhatee hin jiru waraana ABO malee jedhan obbo Gammachiis. Baankiiwwan saamaman keessaa kan biroon Baankii Hojii Gamtaa Oromiyaati. Daareektara Qorannoo Gabaa fi Komiikeeshinii Bizinasaa baankichaa kan ta'an Obbo Ballaxaa Waqbeekaa baankiin isaaniis warra saamaman keessaa ta'uu mirkaneessanii ''dameelee isaan kam irratti saamichi akka gaggeefame garuu hin adda hin bane'' jedhan. Hojjettootni baankichaa qaamolee hidhatanii saamicha gaggeessan Kanaan butamanii akka turan Obbo Ballaxaan himanii hojjetootni kun hangam akka ta'aniifi amallee harka hidhattoota kanaa kan jiran ta'uu fi dhiisuu qulqulleeffachaa akka jiraniis nutti himaniiru. Saamicha tureen miidhaa hangamiitu baankicharra akka gahe waliigalatti himuun rakkisaa akka ta'e obbo Ballaxaan dubbataniiru. ABO'n maal jedhe... Obbo Mikaa'el Booran miseensi Gumii Shanee ABO waraanni keenya waggoota dheeraaf uummata isaa garbummaa jalaa baasuuf qabsaa'aa ture tasuma gochaa akkasii hin raawatu jedhan. Saamicha gaggeefames maqaa ABOtti hidhuuf yaalameeti malee waanti jedhame soba jedhan. Obbo Mikaa'el ''mootummaan humna guddaa gara Godinaalee Wallaggaatti bobbaasun uummata akka komaandi postiitti bulchaa jira waan taheef, achitti asitti maaltu tahe kan jedhu ammoo guutuutti argachuuf nu rakkiseera'' jedhan. Rukuttaa Qilleensarraa Lixa Wallaggaatti Mootummaan waraana WBO irratti baneen qilleensarraan xiyyaara fayyadamuun rukuttaa gaggeessaa jira jechuun Addis Standard gabaasee ture. Dhimmi kun miidiyaa hawwaasaa irrattis uummatni rakkoo guddaa keessa jira jedhamuun qoodama. Dhimma kana ilaalchisee jiraatan aanaa Qondaalaa tokko Qeellam Wallaggaa keessatti gaggeefamuu isaa dhageenyerra jedhan. Naannoo Qondaalaa fi Begiitti gaggeefameera kan jedhu oduu dhageenya malee qabatamaatti hin arginee jedhan jiraataan kun. Garuu xiyyaarri waraanaa baay'inaan deddebi'aa waan ooluuf sodaa guddaan jira jedhan. Gama biraan Obbo Mikaa'el Booranis mootummaan xiyyaara fayyadamuun aanaa Begii fi Gidaamii keessatti waraana gaggeessaa jira kananis ummatni miidhamaa jira jedhan. Waraanni keenyas bakkuma dura ture taa'uun ofirraa ittisaa jira jedhan. Bulchaan Godina Wallaga Lixaa Obbo Gammachiis Tamasgeen ammoo qaamota lamaan gidduu walitti dhukaasuun jiraachuu danda'a jedhanii haleellaa qilleensarraa jedhamu garuu qulqulleefachuun qaba jedhan. ''Dhimma kana irratti odeeffannoo hin qabu nan qulqulleeffadha'' Obbo Gammachiis. Haleellaan kun hin gaggeeffamne jechuudhaa gaaffii jedhus '' jiras hin jirus jechuu hin danda'u'' jechuun deebisan. Garuu waraanni mootummaas bakka bakkatti socho'aa waan jiruuf yeroo dhukaasni yeroo gaggeefamu gidduutti namni miidhamu jiraachuu danda'a shakkii jedhus qabna jedhan. Odeeffannoo guutuu rukuttaa qilleensa irraa fi bobbii waaraanaa ilaalchisee hordofuun isin biraan geenya. ABO'n waamicha Abbootii Gadaa fi abbootii amantaa guutummaatti fudhanneerra karaa nagaa taheenis mootummaa waliin waliigaluu barbaana jedhe. Haa tahu malee akka waan waraanni keenya yaaddoo nageenya biyyaa guddaatti ilaalamee balaleffatamuun waraanni irratti banamuun sirrii hin turre jedhan. Hojiin koree dhimmicha irratti hojjetus sababa waraanaa kanaan gufataa jira jedhanii ejjennoo keenya ammas hin jijjirre jedhan. Rakkoo nageenyaa Lixa Oromiyaa keessatti uumame ilaalchisee mootummaan waraanni ABO caasaa mootummaa fi uummatta irratti miidhaa geessisaa jira jechuun himata. Kanaaf Jeneraal Biraanuu Juulaa ibsa kennaniin raayyaan ittisa biyyaa WBO Obbo Daawud Ibsaan hogganamu irratti tarkaanfii fudhataa jirra jedhanii ture. ABO'n bifa haaraan waliigaltee keenya hojiitti jijjiiruuf qaamni sadaffaan nu barbaachisa jedheera. Itti Gaafatamaan Waajjira Gidduugaleessaa ODP Dr Alamuu Simee ammoo ABOdhaaf qofaatti waadaan seename waan hin jirreef, qaamni sadaffaan nu hin barbaachisu jedhan.