Waa'ee ogummaa waabeekaa Xalsam yeroo baay'ee falfala jedhamee waamamu hangam beektu?
Xalsam ogummaa waabeekaati. Ogummaa humna addaa qabuudha. Hundeen jecha Xalsam afaan Gi'iizii yoo ta'u hiikni isaas fakkeessuu, bakka buusuu akkasumas bareechuu jechuudha.
Lammiileen Itoophiyaa durii keessumaa Kaaba Itoophiyaatti jaarraa lammataa irraa eegalani ogummaa itti-fayyadaman akka ta'e himama. Ogummaan kuni gadaamii fi barreeffama kal'ee ykn gogaa irratti barreeffamu, Biraannaa, jedhamu irratti hojiirra oole. Ogummaan waabeekaa Xalsam jechoota, baala akkasumas mallattoo humna addaa qaban of keessaa qaba. Humna fayyisuu qaba waan jedhamuuf kan akka kitaabatti fayyadaman jiru. Ogummaan kun yeroo ammaa bakka muraasa qofa jira. Fakkiin Xalsam kunis wantoota gubbaatti humna addaa qabu jedhaman kana fayyadamuun fakkii kaafamu dha. Xalsam fayyisuu qofa osoo hin taane, nama fuula duraa akka hin mulanne gochuu, bareechuu, akkasumas afuura hamaa ofirraa dhorkuuf tajaajilu 'Aqqaabe Ri'iis' jedhamu qaba jedhu namoonni waa'ee isaa beekan. Tawaldabirhaan Kidaana, Asmaraatti kan dhalate yoo ta'u, yeroo umuriin isaa waggaa tokko ture gara Itoophiyaa kan dhufe. Xalsam fayyadamuunis fakkii kaasa. Bataskaana Gabra Manfas Qidduus magaalaa Maqalee argamutti barumsa amantaa barate. Osoo kutaa saddeet baratu gidduutti addaan kuteeti gara Gojjaam imaluun gadaamii Xaanaa Qirqoos kan seene. Gadaamii sana keessatti waggoota sadiif ogummaa waabeekaa Xasam abbootii amantaa irraa barate. Ogummaa waabeekaa Xalsam biyyoo, biqiloota, baala adda addaa fi abaaboo irraa akkamitti fakkii kaasuun danda'amu qorate. Gara Kaaba Wallootti imaluunis gadaamii Yimrihaanna Kiristoositti waa'ee Xalsam waggaa tokkoof barate. Isaan booda gadaamii Dabra Libaanoos Kaaba Shawaa argamutti adeeme waggaa tokkoo fi walakkaaf barateera. Tawaldabirhaan gara Bishooftuu deemees gadaamii Beta Rufaa'elitti waggaa tokkoofi ji'a sadiif turuun waa'ee Xalsam hedduu qorate. Turtii isaa kana keessatti Xalsamiin qaroomina lammiilee Itoophiyaa duraanii akka ta'e hubate ni dubbata. ''Jalqaba Waaqatu fakkii kaasuu eegale, dhalli namaa bu'aa ogummaa waabeekaa Xalsam Waaqaati. Dhalli namaas Waaqarraa bare ogummaa kana itti fayyadame. Kanaanis, ergamtoota waliin itti haasa'a. Yoo ogummaan isaa cime immoo seexana waliin illee haasa'uu danda'a,'' jechuun Tawaldabirhaan dubbata. Ogummaan Xalsam Itoophiyaa keessatti gadaamiiwwan adda addaa keessatti argama. Tawaldabirhaan waa'ee Xalsam gadi-fageenyaan kan qorate yoo ta'u fakkii hedduu kaasa. Fakkiiwwan isaas Imbaasii Ameerikaa, Tiyaatira Biyyaalessaa, Viileejii Natsaa Aartii, Hoteela Sharaatan, akkasumas magaalota naannoo Tigraya adda addaatti agarsiisa suura Xalsam dhiyeesseera. Beekumsa kanas dhalootaaf dabarsuuf biiroo aadaa fi turizimii naannoo Tigraay waliin ta'uun bakkeewwan shanitti dargaggootaaf leenjii kennuuf jedhe akka hin milkoofne hima. ''Xalsam immoo maali?'' naan jedhani jedha. Gogaa irratti kaase itti agarsiise garuu diduu isaanii dubbata. Amma mana isaa cufate akka hojjetuufi akka itti hin tolle kan hime. Hanga halkan qixxeetti Tawaldabirhaan Shaamaa ibsuu fi ixaana aarsuu jalata. Qulqullooota sagal bara darbe kaasuuf shaamaawwan 78 ibseera. Yeroo baay'ee dubartoonni ogummaa waabeekaa kanatti hin hirmaatan. Sababni isaas, falfala jedhame waan amanamuuf waan namni isaan jedhu sodaatani dhiisu jedha Tawaldabirhaan. Yeroo ammaa mana barumsaa Intallakchuwaal ogummaa fakkii ammayyaa barsiisa. Ogummaan waabeekaa Xalsam baduufi jedhe akka yaadda'u kan amani Tawaldabirhaan, waan qorate kitaabatti baasuuf jedhe gargaarsa akka dhabe dubbata.