Sirni buttaa maalidha?
Sirni buttaa erga yeroo walakkaa jaarraa tokkootti dhiyaatuuf dagatamee booda torban darbe Godina Wallaggaa Lixaa, Inaangootti kabajameera.
Sirna buttaa godina Wallagga Lixaa Innaangootti yeroo kabajamu Yeroo dhiyootii asitti sirna buttaa qofa osoo hintaane aadaafi dudhaawwan Oromoo dagatamanii ykn dhorkamanii turan achii as ba'aa jiru. Isaan kana keessaa Sirni Buttaan isa tokkodha. Irreechaafi Ateetee ykn Siinqee, gumii seera tumuufi baallii dabarsuu, kkf. Hundi isaanii qaama Sirna gadaa ta'an bakka gara garaatti deebiyaa jiru. Buttee dhaabuu Hayyuun aadaafi seenaa Oromoo Dr. Gammachuu Magarsaa sirni buttaa waan sirna gadaa keessatti kan jirudha jedhu. "Buttaan jila Gadaa keessaa isa tokkodha. Yeroo baallii walirraa fuudhuutti dhiyaatan ykn baallii kennan buttee dhaabu." Akka Dr. Gammachuutti, lafti itti buttee dhaaban hiika mataasaa qaba. Gara dhiya Oromiyaatti ammoo korma buttaa kan jedhaniitu jira. Gadaan shananuu jila buttaa kana ni qabu; hiikni isaan gadaa shanan keessatti qabanis tokko akka ta'e addeessu hayyuun kun. "Yeroo ammaa kana kan dagatamee ture maqaamti buttaa deebiyee ka'uun isaa guddaadha. Haa ta'u malee, waan hojjetamu beekumsarratti hundaa'ee yoo hojjetame gara fuula duraatiifis tola," jedhan. Sirna Gadaa keessa jila baayyeetu jira. Jila Baallii, Jila Buttaa, Jila Ijoollee Guddifannaa, akkasumas Jilli Gadammoojjii akka jiru himu Dr. Gammachuun. Hayyuu kuni dhimma aadaa Oromoo qorachuu qofa osoo hintaane bokkuun Gadaa Makkoo Billii waggoota 40 dura Qeellamitti taasifame illee harka jira. "Anuma harka jira. Garuu anatti hin kennine angafakootti kenname. Angaftikoo immoo manuma sanaa dhalate malee waan aadaa kana qoratee hin beeku. Waaqumatu kanarra na baasen jedha." Obboleessi isaaniillee osoo hin du'iin bokkuu sana akka itti kennan kan dubbatan hayyuun kun, "Ammayyuu harka koo waan jiruuf yeroo abbaan isaa na gaafaten itti deebisa jedheen biyya eegaa jira," jedhan. Komii hayyuu Dr. Gammachuun akka jedhanitti sirna Buttaa torban darbe gaggeeffame irratti isaan hin affeeramne. Osoo Bokkuun Makkoo Billii isaan arka jiruu hin waamamiin hafuun isaanii tarii adeemsa qixa sirrii Sirna Buttaa akka hin taane dubbatu. Hayyuun umurii isaanii waa'ee seenaafi aadaa Oromoo qorataafi iyyaafataa turan kuni bakka gara garaatti mallattoowwan addaa addaa hojiin qaama Sirna Gadaa ta'an mullachaa jiraachuu himu. "Jijjiirama amma dhufe kanaaf wallaansoo qabaa turre. Ammas wallaansoo keessa jirra; borus wallaansoo keenya itti fufna. Bu'aan amma dhufe kun wallaansoo cimaan dhufe; dhiigni ilmaan Oromoo ittuma dhangala'aa dhufee as geenye. Jijjiiramni amma dhufe kun dhiiga dargaggoonni Oromoo fidanidha," jedhu. Kanaafis jijjiiramni jiraachuu isaa amanu. Haa ta'u malee, sirna, seeraafi safuu barbaachisuun qorannoofi beekumsaan qabachuun dhimma irratti xiyyeeffatamuu qabu akka ta'e akeekkachiisaniiru.