Lola Tigraay Itoopiyaa keessaa: Raayyaan Ittisaa iddoo ''murteessoo'' ta'an to'achuu ibse
Humni waraanaa Itoophiyaa magaaloota Kaaba Tigraay fi dhiyeenya magaala Maqaleetti ''iddoo murteessoo' to'annoo jala oolfadheera jedha.
Mootummaan Itoophiyaa fi Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigraay (TPLF) lola erga eegalee waliin torban sadii ta'eera. Magaalaa Wikroo dabalatee, magaalota hedduu biroo waraanni to’annoo jala olfachuu isaa Lutenent Jeneraal Hasan Ibraahim ibsaniiru. Kun kan ibsame erga mootummaan sochii naannichaa irratti taasisu ‘sadarkaa isa dhumaa “ eegaleera erga jedheen booda. Akka humni waraanaa magaaloota to’achaa deemeen namootni dhibbaan lakka’aman waldhabdee kanaan ajjeefamanii, kumaatamaan kan lakkaa’aman ammoo qe’ee isaaniirra buqqa’uuf dirqamaniiru. Lola kanaan maaltu adeemaa jira isa jedhu gadi fageenyaan baruun ciimaadha, sababiin isaas naannoo Tigraaay keessatti sararri bilbilaa hundi, moobaayilii fi intarneeti addaan cite jira. Walga’ii Jimaata jila Gamtaa Afrikaa waliin taasisaniin Ministirri Muummee Itoophiyaa Abiy Ahimad lammilee nagaa naannichaaf eegumsi ni taasifama jedhaniiru. Ta’us garuu lola kana dhaabuuf maariin taasifamuuf yaadame jira kan jedhu irratti wanti dubbatame hin jiru. Mootummaan Itoophiyaa kanaan dura irra deddeebiin aanga'ootni TPLF fi hoogganoonni waraanaa ''yakka biyya ganuu raawwatan'' seeratti osoo hin dhiyaatiin mariin araaraa godhamu akka hin jirre ibsaa ture. Kana dura MM Abiy waraanni mootummaa namoota nagaa magaala Maqaalee – kan jiraattota gara 500,000 qabdu balaarraa hambisuuf wanta gochuu qabu hunda akka godhu ibsaniiru. Paartiin TPLF, kan Maqalee to’atee jiru, lola akka itti fufu kakateera. Dhaabbatni Biyyoota Gamtoomanii gama isaan yoo waraanni Itoophiyaa Maqalee haleele, yakki waraanaa uumamuu danda’a jechuun yaadoo qabu ibseera. Dabalataaniis hojjattoonni gargaarsa namoomaa naannicha seenuu dhabuun isaani akka isa yaaddessu UN ibseera. Aanga’oonni Itoophiyaa Kamisa akka jedhanitti “daandiin hojjatoota gargaarsa namoomaaf” mootumman qophaa’ee ni banamaa jechuun “namoota nagaafi kanneen isaan barbaachisuuf eegumsa kennuuf dhabbilee UN waliin hojjachuuf qophaa’oo” ta’uu ibsaniiru. Erga waldhabdeen kun eegalee booda namootni 40,000 ol Itoophiyaa keessaa gara Sudaanitti baqatanii ba’aniiru. Kamisa looltonnii Itoophiyaa gama daangaa Sudaaniin gara naannoo Tigraayitti bobbaafamanii, akka baqattoonni jedhanitti namootni lolichaa baqatanii biyyaa akka hin baaneef dhorkaa turaniiru. Gaazexessituun BBC Aanne Sooy Sudaan naannoo daangaa Itoophiyaatti miseensotni Raayyaa Ittisa Biyyaa Itoophiyaa namoota daangaa ce'an xiqqeessuuf yoo ittisan arguu gabaasteetti.