Duguuggaa sanyii Ruwaandaa: Haleelamuu xiyyaara Habyarimana ilaalchisee himannaan ture ka'eera
Xiyyaarri Pirezidaantiin Ruwaandaa duraanii Juvenal Habyarimana keessa turan haleelamuun qondaaltota biroo waliin ajjeefamuu isaanii ilaalchisuun yakkicha qorachaa kan turan abbootiin seeraa Firaansi himaticha adda kutaniiru.
Xiyyaarri Obbo Habyarimana baattee turte Eebla bara 1994 haleelamte, duguuggaa sanyii Ruwaandaafillee sababa ta'e Ajjeefamuun pirezidaantichaa gocha duguuggaa sanyii Ruwaandaa bara 1994'f sababa ta'eera. Gaaffii firoottan namoota xiyyaaricha keessa turanii irraa ka'aa tureef deebii kennuuf jecha waggaa afur booda Firaansi garee qorannoo tokko hundeessitee qorannaan eegalame,himannis baname. Abbaan Murtii hidhattoota Tuutsii kan amma Pirezidaanti Paul Kagamedhaan durfamu haleellaa sana raawwattaniittu jechuun himate. Namoonni isaanitti dhiyaatan hundinuu akka to'annoo seeraa jala oolan ajaji ba'e. Abbootiin Alangaa Firaansi shakkamtootarratti ragaa quubsaan argamaa waan hin jirreef himanni akka addaan cite kanaan dura yaada dhiyeessanii turan. Ta'us garuu himannaan kun ji'a kana keessa gaafa guyyaa 21 akka addaan citu murtaa'uusaa maddeen manneen murtii guyyaa kaleessaa bahan ni mul'isu. Obbo Habyarimana - dursaan gosa Huutuu -kan Firaansiin deggeramuu-wayita gara Ruwaandaatti deebi'aa turaniidha kan xiyyaarri isaanii haleelamte Bara 1994 akkuma xiyyaarri sun misaa'elaan haleelamtee gosti huutuu fi Tuutsii waldhaban. Gosa Tuutsii fi GAriin Huutuu ta'an keessaa lubbuun namoota kuma 800 darbe. Wayita xiyyaarri isaanii haleelame sana Obbo Habyarimanan kan gosa Huutuu keessaa ta'an hidhattoota Tuutsii waliin walii galtee mallatteessanii gara Kigaalii deebi'aa turan. Haleellaa misaa'elaan wayita xiyyaarri isaanii barbadooftu kan isaan waliin turan Pirezidaantii Burundii Cyprien Ntaryamira dabalatee namoonni xiyyaara keessa turan hunduu dhuman. Bara 2006 Abbaan Seeraa Fireenchi Jean-Louis Bruguière Obbo Kagametu yakki sana akka raawwataniif warra hidhattoota Tuutsiif ajaja dabarsan jechuun himatanii turan. Himannaan yeroo garagaraatti banamu Firaansii fi Ruwaandaa gidduu wal shakkii guddaa uumeera. Obbo Kagamen gama isaaniitiin Firaansi gosa bulchiinsa gosa huutuu kan duguuggaa sanyii Ruwaandaa keessatti raawwate tumsaa ture jechuun komataa turan. Boodarra garuu Hariiroon biyyoota lameenii fooyya'aa dhufe. Bara 2012 keessa yaadni hidhattoota Tuutsiitu xiyyaara sana haleele jedhu akka ka'uu fi finxaaleyyiin warra Huutuu akka itti gaafatamummaa fudhachuu qaban Abbootiin Seeraa Firaansi irratti walii galan. Obbo Kagameenis misaa'elli xiyyaara sana haleele gara kaampii waraanaa warra Huutuu irraa dhukaafamee ture jechuun dhugaa bahan.