Hidha Haaromsaa: Ameerikaan ibsa baafte akka sirreessitu Itoophiyaan gaafatte
Ministirri Dhimma Alaa Itoophiyaa Gaddu Andaargaachaw "Itoophiyaan Hidha Haaromsaa ijaaruf heeyyama eenyuyyuu hin gaafattu" jedhan.
Obbo Gadduu dabalatee Ministirri Bishaan, Jallisii fi Anniisaa Dr. Injinar Silashii Baqqalaa akkasumas gorsaan seeraa ministeera dhimma alaa Ambaasaaddar Rattaa Alamuu marii fi haala waqtaawaa Hidha Haaromsaa Guddicha Itoophiyaa ilaalchisun Kibxata ibsa laataniiru. Ibsichi Af-yaa'iin Itti-aanaa Paarlaamaa Masirii biyyi isaanii "shira Itoophiyaa" harka marattee teessee akka hin ilaalle erga dubbataniin booda kan kennamedha. Bishaan Laga Abbayyaarratti mirgoota seenaan qabnu eegsifachuudhaaf tarkaanfiiwwan barbaachisan hunda fudhachuuf qophiidha jedhan anga'aan Masirii kun. Ibsi aanga'oonni Itoophiyaa kennan garuu irra hedduu Ameerikaa irratti kan fuulleffatedha. Ibsa Ministeerri Faayinaansii Ameerikaa dhiyeenya kana haala guutiinsaa fi adeemsa hojii hidhichaa ilaalchisuun baase kan qeeqan Obbo Gaddun ibsichi 'bu'uura dipilomaasii kan hin qabne fi dogongora' ta'uusaa dubbatan. Mootummaan Ameerikaa ibsa baase akka sirreessu fi dubbichis walitti dhufeenya biyyoota lamaanii irratti miidhaa akka hin qabaanne abdii qaban himan. Marii Hidha Haaromsaa Guddichaa Itoophiyaa ilaalchisuun Ameerikaan gahee taajjabdummaa qofa akka qabaattu walgahii jalqabaa biyya Ameerikaatti taasifame irratti dubbachuu isaanii kan himan Ministirri Bishaan, Jallisii fi Anniisaa Silashii Baqqala (PhD) Ameerikaan dokumantii waliigaltee dhiyeessunshee dogongora ta'uusaa dubbatan. Biyyattin gahee dokumantii qopheessuu akka hin qabne fi dokumantiin qophaa'es dokumantii guutuu osoo hin taanee kan dhimma murtaa'e qofa irratti xiyyeeffate ta'us ibsicharratti himameera. Gama biraatin "hidhichi qabeenya Itoophiyaan lafa Itoophiyaa irratti ijaarramaa jira" kan jedhan Ministirri Dhimma Alaa Itoophiyaa Gaddu Andaargaachaw Itoophiyaan hidhicha ijaaruuf mirga guutuu akka qabdu fi biyyoota yaa'a gadiis bifa hin miinen akka ijaartu dubbatan. Qabxiilee Wal-dhabdee Mariiwwan biyya Ameerikaatti taasifaman biyyoota yaa'a Abbayyaa sadan gama walitti fiduutiin gahee guddaa akka taphate kan himan Ministirri Bishaan, Jallisii fi Anniisaa Silashii Baqqala (PhD) dhimmootni biyyoonni sadeen hanga ammaatti irratti walii hin galle shan jiraachuu isaanii himan. Daangaan yeroo waliigaltee biyyooti sadeen mallatteessanii qabxii waldhabdee isa jalqabaa yemmuu ta'u Itoophiyaan waliigaltichi waggoota muraasaaf kan tajaajilu fi kan haaromsamu akka ta'u barbaaddi. Malootni wal-jijjiirraa odeeffannoo fi akkaataan falmiin gara fulduraatti mudachuu danda'u itti furamus qabxiilee waldhabdee isaan biroo ta'uun isaanii ibsicharratti himameera. Itoophiyaan, waldhabdeen gara fulduraatti biyyoota sadan gidduutti uummamu mariidhaan akka hiikkamu barbaaddi. Gama biraatiin Masiriin immoo jaarsummaa yookin murtoodhaan akka hiikamu barbaaddi. Haalli guutinsaa fi hojimaatni hidhichaas dhimma biyyootni kunneen hanga ammaatti irratti walii hin galledha.Qabxiileen kunneen kan suuta irratti mari'atamanii waliigalaman ta'uu immoo Obbo Gaddu Andaargaachawu dubbataniiru. Waldhabdee dhimmoota kunneenii furuufis mariidhaan ala filannoon biraa eenyuyyu akka hin fayyadne kan himan Obbo Gaddun mariin taasifamaa jiru akka itti fufuuf fedhiin Itoophiyaa olaanaa ta'uu isaa himaniiru. Hidhichi Maalirra Jira? Ijaarsi Hidha Haaromsa Guddicha Itoophiyaa rakkoolee hojii sibiilaan walqabataniin heddu duubatti harkifachaa turuunsaa himameera. Yeroo ammaatti ijaarsi hidhichaa dhibbeentaa 71 ol gahuunsaa ibsa har'aa irratti himameera. Waqtii gannaa dhufus bishaan kuusuu akka eegalu fi dhuma waqtichaattis bishaan meetir kiyuubii Biiliyoona 4.9 kuusuf karoorfatameera. Yaalin maddisiisa anniisaa hidhichaas Bitootessa bara 2013 akka eegalu Dr. Injinar Silashii Baqqala himaniiru.