Gadaa Booranaa: Jili 'Gooroo Marmaaruu' maali?
Abbaan Gadaa Booranaa Kura Jaarsoo Kuraa gooroo Areeroo irraa gara gooroo Liibanitti godaanan.
Abbaan Gadaa tokko erga baallii fuudhe marroo lama gara gooroo Liiban godaana jedhu hayyuun aadaafi seenaa Abba Jaatanii Diidaa. Kan jalqaba erga baallii fuudhee ganna sadeessoo baatii Abraasaa keessa kan godaanu wayita ta'u, dabballee maqaa baasuu, gurra urachuufi dhaqna qabachuu dabalate jila jilatu hedduutu jira jedhu Abba Jaataniin. Sirni wal harkaa fuudhinsa baallii gadaa Boraanaa kan raawwatu Areerootti. 'Gooroo Marmaaruu' Abbaan Gadaa Booranaa Areerootti erga baallii fuudheen duuba ganna sadiif ardaalee jilaa gooroo Areeroo keessa marmaaree jila adda addaa jilata. Ganna sadiin duuba garuu gooroo Areeroo irraa gara gooroo Liiban godaana. Godaansa ykn imala gooroo ykn ardaa jilaa tokko irraa gara kaaniitti taasifamu kanaan Booranni Gooroo marmaaruu jedha. Jili gooroo marmaaruu kan Abba Gadaa Kura Jaarsoo Dilbata [Guraandhala 17] eegale. Liiban angafa Booranaati jedhama. Lafa jilti gurguddoon itti raawwatamullee achi jedhu Abba Jaataniin. Abbaan Gadaa Booranaa tokko Liibanitti kallacha hidhata jedhan. "Gaaf Abbaa Gadaa kallacha hidhate, aangoo gugurdoo, murtii gugurdoo kan inni kennu, eegi kallacha hidhateen duuba" jedhu. Jila kanarratti maal hojjetu? Abbaan Gadaa Areerootti korma mataa gafarsaa qalee gara gooroo Liiban godaanuu eegale kan jedhan Abba Jaataniin, ardaalee jilaa maratti jilataa deema jedhan. Jila kana keessaa qalmi isa guddoodha. Ardaa jilaa adda addaatti wanti qalanillee gargari. "Ardaa jilaa Guututti dullacha oobloo qala, achiin duuba korma randuu qala, achiin duuba afaan galaanaa qubatee korommii afaan galaanaa qala, achiin duuba dullacha dhalaa qala..." jechuun wal duraa duubaan ibsu. Qalmi kun dhibaayyuu ykn irreeffannaadha jedhu Abba Jaataniin. "Booranni akka Oromoo gar biraa marga jiidhaa qofaan hin dhibaafatu dhiigaan dhibaafata, aannaniin dhibaafata" jedhu. Wanni qalaniif lafa sanatti dhibaafachuu ykn irreeffachuufi, lafa wayyoomsuufi, waaqa kadhachuufi jedhu. Hagam tura? Kanaan alatti jila dabballe maqaa baasuu, gadamoojjii irraa mataa buusuu, dhaqna qabachuufi gurra urachuu cufa raawwata Abbaan Gadaa. Kun gaaf raawwate akkuma jilachaa Areeroo gara Liiban godaane ammas jilachaa gara Areeroo as deebi'a jedhu Abba Jaataniin. Kun hanga waggaa tokkoo fudhatas jedhu. "Waggaa tokko guutuu ji'a ji'aan, guyyaa guyyaan, torbaniin jila raawwatamutu jira, guyyaan jila hin qabne hin jiru" jedhu. Jili kun waggaa tokkoof waan turuuf fe'atanii godaanu Areerootti deebi'ee korma mataa gafarsaa qaluun jila ega obbaasee booda uummata walitti baasee Gumii Gaayoo teesisa jedhu. Gumiin Gaayoo Abbaan Gadaa baallii fudhatee waggaa afraffaa kan taa'amudha. Aadaa Gumii Gaayoo keessaa tokko warri Gadaa maal hojjete kan jedhu qorachuudha jedhu hayyuun aadaa kun. "Tarkaanfii ykn muraan Abbaa Gadaa dabarse, namni qulqullichi keessatti miidhame moo namuma yakkamaatu miidhame kan jedhufaa qoratu" jedhan. "Wanni namni yakka seenuuf, wallaalcha moo jalluuf yakka seene?, yoo jalluu taate jallataa tarkaanfii irratti fudhatan, yoo wallaalcha taate, uummata aadaa barsiisaa, uummata seera barsiisaa jedhanii seera lallabaniif" jedhu. Gumiin Gaayoo hojii abbootii Gadaa erga qoratee booda seera lallabuun goolabama.