Teknooloojii: 'Google' afuffeen intarneetii Keniyaaf dhiheessuuf
Afuufeewwan bokokan gurguddoo kunneen keeniyaa keessatti baadiyyaa bakka fagoo jiraniif intarneetii dhiyeessuuf jedhameera.
Afuffaan Luun (Loon) olka'insa km 20 irratti balali'a Kun osoo baadiyaa Itoophiyaaf dhiyaatee hangamma rakkoo tajaajila interneetii dhaabbata tokkichaa dhiyaatu nama obbaafachiisa. Itoophiyaan addunyaarra interneetii 'ugguruun' 2ffaa taate Kubbaaniyaan jaarmiyaa Google, kan biraa, Luun jedhamu waliin waliigaltee daldalaa kan jalqabaati jedhame beeksiseera: Kunis, Telkom Keeniyaa waliin tahuun naannichaaf tajaajila wal-quunnamtii dhiyeessuudha. Gurmuun anteenaan dhaabbata kanaa qilleensa biyyoota Afirkaan olitti fannifameera. Ogeessonni garuu michoomni kuni komunikeeshiniin akka garee tokkoon dhuunfatamu taasisa jechuun akeekkachiisaa jiru. Teekinoloojiin afuuffee intarneetii dhaabbata Alfaabeet yaalii 'X ' jedhamuun hojjetame, maqaansaa duraa garuu Luun jedhama. Odeeffannoon dabalataa waliigaltee kanaa garuu ifa hin taane. "Luun waliin cimnee hojjechuun tajaajila daldala sosocho'aa jalqabaa, afuufee Luun fayyadamuun Afriikaaf dhiyeessuu barbaanna," Hojii-gaggeessan Telkom Aldoo Maaruus himaniiru. Luun (afuuffeen bokoke kun) iterneetii naannoo kiiloomeetiri iskuweerii 5,000 waliin ga'uu ni danda'a Afuuffeen Luun baqqaana isatiraatosfeerii (stratosphere) sarara galaanaa ol 20km bololi'u; ol fageenyi dhaabbatichi jedhu iddoo qilleensifi lubbuu qabeeyyiin jiraniin alattidha. Qonnaan bultoonni attamiin akka waldhabdee lafaa furatan Afuuffeen hamma lafa teeniisiin itti taphatamu gahu kun pilaastikii irraa kan hojjetame yoo tahu heeliyamiin (helium) kan guutameefi soolaarii irraa humna kan argatudha. Afuuffeewwan kun ji'ootaaf ol fagaatanii akka turaniifi saffisaafi kallattii tilmaamuun dambalii qilleensaa akka yabalan tahaniitu hojjetaman Afuuffeen tokko tokkoonshee anteenaa intarneetii dabarsu, lafaa ka'ee hanga 5,000sq km uwwisu qabdi. Michooma kanaan Telkom Keeniyaa intarneetii yoo dhiyeessu dhaabbanni Luun immoo naannolee baadiyyaa fagootti raabsa.