Waancaa Afrikaa: Tapha walakkaa-xumuraa Waancaa kanarraa maal maal eegna?
Waancaan Afriikaa walakkaa-xumuraa gaheera. Taphoonni lamaanuu har'a (Dilbata) galgala gaggeeffamu.
Lammii Itoophiyaa kan tahan murteessaan Baamlaak Tasammaa Wayyeessaa, tapha Seenegaal fi Tuuniziyaa murteessaa gidduu tahuun kan gaggeessan tahuu BBCtti mirkaneessaniiru. Seenegaal vs Tuuniziyaa galgala keessaa sa'aatii 1:00 irratti, akkasumas Aljeeriyaan ammoo Naayijeeriyaa waliin sa'aatii 4:00 irratti ni taphatu. Biyyoota afran keessaa Naayijeeriyaa qofatu, tapha tokkoo ol mo'achuu dandeesse. ''Afran keenyayyuu moo'achuuf dandeettii qabna,'' jechuun taphataan sarara fuulduraa Naayijeeriyaa Aleeks Iwoobii BBC Sport'tti himeera. ''Gareen martinuu taphattoota ciccimoo qaba. Eenyu akka mo'atu garuu ammatti dubbachuu hin danda'u.'' Saadiyoo Maanee goolii sadi galcheera - rukuttaa peenalitii tokko ammoo osoo hin galchin hafeera Taphattoota ciccimoo Pirimeer Liigii haalaan eegaman Taphataan sarara fuulduraa Seenegaal Saadiyoo Maanee, gareewaan hafan keessaa taphattoota maqaa guddaa qaban keessaa isa olaanaadha. Amma dura Maaneen, meedaaliyaa Shaampiyoons Liigii Liivarpuul waliin argate, meedaaliyaa Waancaa Afriikaa Seenegaal waliin mo'atuun akka caalchisu dubbatee ture. Goolii galchuunis Maaneen dursaa jira - goolii sadi galchuun taphattoota Aljeeriyaa Adam Unaas, kan Naayijeeriyaa Odion Ighalo fi DR Koongoo Seedrik Baakaambuu waliin tokkoffaarra taa'aniiru. Taphataan sarara gidduu Evertan Idrissa Gueye fi jifataan Naappolii Kalidou Koulibaly - Senegaaliif ni taphatu. Gama Tuuniziyaan ammoo - Saint-Etienne keessaa Wahbi Khazri fi taphattoota sarara gidduu Ferjani Sassi fi Youssef Msakni keessatti argamu. Aljeeriyaan Riyaad Maahreez qabdi - Maan Siitii irraa. Kana malees Naappoliif kan taphatu Ounas fi Galatasaray'f kan taphatu Sofiane Feghouli abdiin eeggamaa jiru. Taphataan Arsenaal Aleeks Iwoobii, Naayijeeriyaaf taphataa isa abdiin guddaan irra kaa'amedha. Eenyutu mo'ata? Akka tilmaama warra tirgaa (qumaara) taphachiisanii Senegaal Waancaa kana kaasuu dandeetti- Aljeeriyaan ammoo itti aanti. Baamlaak Tasammaa Wayyeessaa Magaalaa Finfinneetti kan dhalatee guddate murteessaan kubbaa Miilaa Baamlaak Tasammaa, akkuma ijoollee kaanii kubbaan inni jaalatu yeroo keessa sadarka guddaaf isa kaadhime. Bara 2003 eegale murteessummaan hojjetu eegale. Waggaa jaha booda, bara 2009'tti murteessaa idil-addunyaa ta'e. Baamlaak Waancaa Afrikaa kan bara 2015 fi 2017 irratti hirmaateera. Bara 2017 Waancaa Chaampiyeens Liigii Afrikaa taphachiisuu danda'eera. Waancaa Afriikaa 2019 baranaa irrattis murteessaa tahuun hanga ammaa taphachiisaa tureera. Taphoota gareen tapha Kaameroon fi Gaanaa, Tuuniziyaa fi Angoolaa akkasumas nuusa-xumuraa irratti ammoo Ayivoorii Koost fi Aljeeriyaa waliin taphatan irratti murteessaa taheera. Tapha Walakkaa xumuraa har'a (Dilbata) galgala taphataman keessaa - kan Seenegaal fi Tuuniziyaa akka taphachiisu BBCtti mirkaneesseera. Narsiitin tahuun kan hojjetaa turee fi Sooshiyolojiidhaanis digirii jalqabaa Yunivarsiitii Finfinnee irraa kan qabu murteessaan kun, ''Ammammoo, lamaan walitti fiduun gargaaraa qorataa ta'un hojjedha,'' jechuun BBCtti dubbatee ture.