Dararaan Sudaan Kibbaa yakka waraanaallee dabalatuu mala, Biyyoonni Gamtoomani hime
Gareedhaan gudeeduu dabalatee, kokkee kutuu fi jimilaadhaan ajjeesuun gochawwan suukaneessoo gabaasa Biyyoonni Gamtoomanii(UN) dhiyeenya kana Sudaan Kibbaa ilaalchisuun baase dha.
Loltoonni Sudaan Kibbaa fi deeggartoonni isaanii miidhaa geessisuun komatamaa jiru Miidhamni kuni naannoo Yuuniitii jedhamutti humnoota mootummaa fi deeggartoota isaaniin raawwatame jechuun komata. ''Otoo na ajjeesaniiru tahee naaf wayya'' jechuun warra qorattootatti kan himte dubartiin tokko waan hunduma akka dhabdes dubbatti. Hoggantooti wal-waraansa waggaa shan ture dhaabuuf ji'a Waxabajjii keessa walii galaniiru. Waraana kanaan namooti miliyoonaan lakkaawwaman qe'ee isaaniirraa buqqa'aniiru. Kumaatamaan kan lakkaawamanis ajjeefamaniiru. Miidhamichi suukaneessaan qaqqabaa jiru yakka waraanaatti fudhatamu waan danda'uuf warri kana dalagan gaafatamuu qabu jedhe qaamni mirga namoonaa Biyyoota Gamtoomanii. Gabaasichi loltoota Sudaan Kibbaa waan hin qaqqabneef yaada kennuun hin danda'amne jechuun dubbii himaan dhaabbatichaa Rooyitarsitti himan. Lola humnoota mootummaa fi finciltoota gidduutti taasifamuun namooti nagaa 232 yoo ajjeefaman '' kan mukarra fannifamanii fi jiraatti mana isaanii wajjin kan gubaman'' akka jiran gabaasichi ni dubbata. Dubartoonni yeroo baayyee wal-waraansi akka dhaabbatuuf daandiittii bahuun gaafatu Gudeeeda dubartii deessee Gabaasichi dubara waggaa 14 eeruun gara-jabeessummaa hin irraanfadhu akka isheen jette hima '' Nama kokkee isaa albeen muranii yoo guban argeen akkamittan irraanfadha'' jetti. '' Foolii reenfaa namoota gurguddoo, ijoollee cululleen nyaatte, dubartoota mukarra fannifaman'' irraanfachuu hin danda'uu jechuun dubbatti. Gabaasichi dubartootaafi qarreewwan 120 akka gudeedamaniifi isaan keessaa dubartooti reefu dahan illee akka jiran hima. ''Otooman dhiiguu loltuun inni tokko dhufee na gudeede. Ishee tokko yeroo ajjeesu waanin argeef ofirraa faccisuuf hin yaalle'' dubartii waggaa 20'tu kana dubbata. Sudaan Kibbaa bara 2011 Sudaan irraa foxxoqxe. Haa ta'u malee, ergasii pireezidantiin biyyattii ittaanaa isaanii Riik Maachaariin mootummaa fonqolchuuf yaaleeera jechuun himatan. Wal -waraansi 2013'tii qabee adeemsifamaa jiru gochaawwan suukaneessoo baayyee keessummeesseera. Yaaliin walii galtee biyyoota lamaaniis milkaa'aa hin turre.