Mootummaa Naannoo Oromiyaa: Ajjeechaa Waldiyaa 'cimsine balaaleffanna'
Pirezidaantiin itti aanna Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa ibsa har'a kennan irratti ajjeechaa fi miidhaa barattoota Yuunivarsitii Waldiyaa irra ga'e balaaleffatan.
Barattoonni wal gahanii mooraa gadi dhiisanii bahuuf yoo jedhan dhorkamuu himu Obbo Shimallis taatee uumameef gadda itti dhaga'ame ibsanii "gochi herrega siyaasaa humnoota muraasaatiin raawwatame kun ulaagaa kamiinuu fudhatama kan hin qabnee fi mootummaan naannoo Oromiyaa cimsee kan balaaleffatu" jedhan Warra yakka kana raawwatan seeraatti dhiyeessuuf mootummaa federaalaa fi naannoo Amaaraa waliin akka hojjetan ibsan. Qaamoleen gocha akkasii Yuunivarsitii keessatti raawwatan kanneen ergama siyaasaa qabaniidha jedhan Obbo Shimallis. Paartileen siyaasaa karaa qaxxaamuraa aangoo qabachuufi daldala siyaasaatiin machaa'anii nageenyaa fi tasgabbii biyyaa jeequuf ajandaa bocanii hojjetaa jirus jedhan. Qaamoleen yakka akkanaa raawwatan maqaa nu balleessuuf waan socho'aniif deebiin nuti kenninu miiraan osoo hin taane tasgabbiidhaan ta'uu qaba jedhan. ''Nuti akkuma kaleessaa sabootaa fi sab-lammoota naannoo keenya keessa jiran waliin nagaan akka jiraannu, barattoota naannoo biroorraa gara yunivarsiitiiwwan naannoo keenyaatti dhufan nageenya isaanii eeguudhaan akka ijoollee keenyaatti kunuunsuudhaan fedha humnoota badii akka fashaleessinu dhaamuun fedha'' jedhan. Yuunivarsitii Waldiyaatti maaltu ta'e? Yuunivarsitii Waldiyaa keessatti haleellaa Sambata halkan qixxee doormii barattootaa irratti raawwatameen lubbuun namaa baduu fi namni hedduun miidhamuu barattoonni Yuunivarsitichaa BBC'tti himan. Barataan maqaansaa akka hin eeramne gaafate tokko taateen raawwate haala hin eegamneen tasa mudate jedha. ''Halkan keessaa sa'atii ja'atti gareen tokko dhaadachaa dhufee mooraa seenee barattoota mooraa jiran waliin walitti dabalamani" jedha. Namoonni alaa mooraa seenan kunneen meeshaalee qara qabanii fi dullaa baatanii sirbaa turan jedha barataan kun. "Isa booda doormiirra deemanii waraqaa eenyummaatiin barataa sabaan adda baasuudhaan reebuu fi saamuu jalqaban" jedha. Reebicha kanaan barattoonni lama ajjeefamuullee barataan kun dabalee nutti himeera. Akka barataan kun jedhutti namoonni tuutaan deeman kunniin akka barattoonni doormiidhaa ba'anii hin baqannellee dhowwaa turan. Barataan yuunivarsitichaa kan biraan dubbisnes halkan sa'atii ja'aan bakka barataan hundi rafee jirutti miidhaan qaqqabuu nutti hime. ''Halkan sa'atii ja'atti doormii cabsanii seenuudhaan barataa rafee jiru reebuu eegalan. Qabeenya akka 'laptop', mobaayila, kophee, huccuu fi maallaqas saamaa turani.'' Eegdonni mooraa callisanii ilaalaa akka turanii fi humni addaa naannoo Amaaraas erga dubbiin qabbanaa'ee booda halkan sa'atii torba keessa dhufuu barattoonni kunnen nutti himaniiru. Barsiisaa Yuunivarsiitii Waldiyaa kan ta'an namni maqaan akka hin eeramne gaafatan tokkos barattoonni lama ajjeefamuu akka quba qaban BBC'tti himaniiru. Namoonni doormiirra deemuun miidhaa geessisan kunneen fedhiin isaanii maal akka ta'es hin beeknu jedhu barattoonni. Namoonni kunneen haleellaa erga raawwatanii booda ofiisaaniitiin deemanis jedhu. Kanneen miidhaman barataan walitti qindaa'ee mana yaalaa geessaa akka turee fi hedduun isaanii yeroo ammaa Hospitaala Waliigalaa Waldiyaa jiraachuu himu barattoonni kunneen. Kanneen mooraa yuunivarsitichaa kessatti hafanis yaaddoo guddaa keessa jiraachuu barataan dubbifne nutti himeera. ''Amma yaaddoo keessa jirra. Waan eda galgala raawwate utuu ilaalluu akkamiin doormiitti deebinee rafna?" jedha barataan kun. "Haleellaa suukanneessaan doormii keessatti raawwate har'as akka hin raawwanneef wabii hin qabnu'' jechuun mooraa sana gadi dhiisanii ba'uuf yaada akka qaban dubbata. Hospitaala Waldiyaa irraa... Barattoonni hedduun miidhamanii hospitaala Waldiyaa seenuu barattoonni Yuuniversitichaa nutti himanillee ragaaleen hospitaalaa garuu namoonni 14 miidhamanii hospitaalicha seenuu ibsanaiiru. Ogeessi fayyaa Hospitaala Waldiyaa irraa dubbifne barattoonni miidhamanii gara hospitaalichaa geeffaman wal'aansaa argachaa jiru jechuun BBC'tti himaniiru. ''Hojii kanan seene har'a ganama sa'atii 2:30 irratti, hanga ammaatti barattoonni miidhaan irra ga'ee wal'aanamaa jiran 14-15 ta'u" jedhu ogeessi fayyaa kun. Erga isaan hojii galanii nama lubbuun darbe 'hin agarre' jedhan. Diiniin barattootaa Yuuniversitii Waldiyaa Obbo Mokonnin rakkoon mudachuusaa mirkaneessanii garuu miidhaa qaqqabe adda baafataa jiraachuu ibsan. Hogganaan nageenyaa fi eegumsa Yuunivarsiitichaa Shaambal Mangistuu dhimma kanarratti "odeeffannoo hin qabu" nuun jedhan. Miidiyaan mootummaa naannoo Amaaraa bulchaa naannoo Walloo Kaabaa waabeffachuun barattoonni lama ajjeefamuu gabaasee jira. Barattoonni tapha kubbaa miilaa ilaalaa erga turaniin booda wal dhabdee uumameen lubbuun namaa kan darbe jedha gabaasichi. Nageenyi Yuunivarsiitichaa bakkatti deebi'aa jiraachuus himeera. Mootummaan naannoo Tigiraay amma dura barattoota naannichaa gara yuunivarsiitiiwwan naannoo Amaaraatti hin ergu jedhee ture.