Hiriira magaalota Oromiyaa: 'Dhimmi badhaasa Abiyyi, dhimma Oromoofi Itoophiyaati'
MM Itoophiyaa Abiy Ahimad (PhD) badhaasa Noobelii Nagaa 2019 injifachuusaanii hordofuun, magaalota Oromiyaa hedduutti hiriirri gammachuu ibsachuu gaggeeffamaa jira.
Magaalota Oromiyaa Booranaa haga Fichee, Naqamtee haga Harargeetti namoonni heddumminaan bahuun gammachuu isaanii ibsachaa jiru. Jiraataan magaalaa Jimmaa tokko ''Hiriira gammachuu irra jirra. Magaalaan Jimmaa machii addaa keessa jirti,'' jechuun BBCtti himeera. Barataa Yunivarsiitii Jimmaa ka tahe dargaggoo Shallamaa konkolaataa Yunivarsiitiin Jimmaa dhiyeesseen gara Istaadiyemii magaalattii deemuun gaammachuu isaanii ibsachaa akka turan nutti himeera. Sagantaa deeggarsaa kanarrattis gorsaan Ministira Muummichaa Obbo Leencoo Baatii dabalatee aanga'oonni mootummaa garagaraa ergaa dabarsuusaanis nutti himeera. Dhaadannoowwan barreeffamaan argama keessaa: ''Abiy badhaasni kee badhaasa keenya!'' Shaashamannee Magaalaa Shaashamanneettis hiriira taasifamerratti kan hirmaate dargaggoo Abdiisaa, ''MM Abiy badhaasa kana waan kophaasaatti argatee miti,'' jechuun BBCtti dubbateera. ''Waan qeerroo fi qarreen Oromoo itti cabanii injifannoo waliin finne kana, gammachuu sana waliin ibsachuudhaafin bahe,'' jedha Abdiisaan. Hoggantoota magaalichaarraa karaa miidiyaa hawaasaarratti waamicha kaleessa dhiyaateen akka hiriira kanarratti argame kan dubbatu dargaggoon kun, ''dhimmi kun dhimma kooti,'' jechuun akka bahe dubbata. ''Dhimmichi dhimma Abiyyifi Lammaa qofa miti. Dhimmi badhaasa Abiyyi, dhimma Oromoofi Itoophiyaati. Badhaasni kun kan nama tokkoo qofa osoo hin taane, aarsaa qeerroon 5,000 ol itti kaffalanidha''. 'Gaaffiis dhiyeessaa turre' Hiriira deeggarsaa magaalaa Shaashamanneetti godhame gubbaa deeggarsa qofa osoo hintaane, gaaffileen garagaraasa ka'uu jiraataan dubbisne nutti himeera. Dhaadannoo deeggarsaan alatti dhimmi nageenyaa Lixa Oromiyaa fi Gujii gaaffii isaanii keessaa ijoo tureera. ''Gujii fi Wallaggatti nagaan walqabatee dhimmi jiru, wanti nagaa booressaa jiru yeroo gabaabaa keessatti furmaanni akka itti laatamu ergaan darbaa tureera,'' jedheera dargaggoo Abdiisaa. Kanamalees dhimmi Finfinnees gaaffii isaanii keessaa tokko ture. ''Qaamonni hinbeekamne garagaraa magaalaa guddittii Oromiyaa Finfinnee keessatti, sochii garagaraa agarsiisaa jiru. Sochii kanas mootummaan furmaata hatattamaa akka itti laatu gaafachaa turre,'' jechuun nutti himeera. Naannoo Oromiyaan alattis, jiraattonni naannoo Somaalee magaalaa Jigjigaatti hiriira deeggarsaa bahaniiru.