Haasaan bilbilaa Keeniyaafi Somaaliyaa araarsee?
Lammiileen Keeniyaa naannoo Mandeeraa dhiyeenya Somaaliyaa jiraatan dhibbaan lakkaa'aman, lola humnoota lamaanii baqatanii ba'aniiru.
Waraanni Somaaliyaa humnoota Juubaalaandi waliin daangaa Keeniyaarratti wal-lolanii turani Kun kan ta'e pirezidantoonni biyyoota lameenii rakkoo kana furuuf bilbilaan erga haasa'anii guyyaa tokko booda. Uhuuruu Keeniyaataafi Mohaammad Abdullaahii Faarmaajoo Kamisa darbe erga Keeniyaan Somaaliyaa himattee booda bilbilaan mari'atanii turan. Pirezidantiin Keeniyaa kan dubbatan waa'ee wal-dhabdee loltoota Somaaliyaafi kan naannoo Bulaa Haawaa gidduutti uumameen daangaa Keeniyaa as darbuu isaa ture. ''Somaaliyaan walabummaa Keeniyaa tuttuquu osoo dhiiftee dansaadha, loltoonni Somaaliyaa lafa Keeniyaarratti waraana banuun jiraattota doorsisanii jiru'' jedhanii turan. Torbee tokko dura 'Keeniyaan dhimma keenya keessa seenaa jirti' jechuun Somaaliyaan himata dhiyeessite, 'sobadha' Keeniyaan kuffiftee turte. Amma dursitoonni lameen koree lama hundeessuun nageenya daangaa, diipiloomaasiifi daldala irratti hojjachuuf waliigalanii jiru. Tasgabbiin kun hagam tura? Dr Hasan Kihaaneenjee, daayirektarri 'Horn International Institute of Strategic Studies' kan Naayiroobiitti argamuu akka jedhanitti, 'haasaan bilbilaa kun haala yeroo tasgabbeessuu mala malee, tasgabbiin naannichatti akka turu hin taasisu' Dursitoonni Somaaliyaafi Keeniyaa wal-dhabdee biyyoota lameenii furuuf walii-galan. Dr Kihaaneenjeen akka jedhanitti, haalichi ammaaf tasgabbaa'us, yeroo ta'etti deebisee ka'uunsaa hin oolu. Dhimma al-Shabaab dabalatee dhimmoonni ijoo ta'an biroon yeroo dhiyootti furmaata hin argatan. Loltoonni garee lameenii bakka itti sochoo'an naannoo kanatti, nageenyi yaaddessaadha. Somaaliyaafi Keeniyaan dhimmoota maaliirratti wal-dhaban? Wal-dhabdee daangaa bishaaniirraa Dhimmi guddaan biyyoota lameen walitti naqaa jiru daangaa bishaanii Garba Indiyaarra jiru yoo ta'u, Biyyoonni lamaanuu bakka boba'aa qaba jedhamee amanamu kana kankooti jedhu. Keeniyaan haala dagalee lafaatiin daangaa kiyya keessa jira yoo jettu, Somaaliyaan ammoo, sarara daangaakoo irratti hundaa'uun bakki kun kankooti jetti. Somaaliyaan dhimmichi mana murtii addunyaa (ICJ) biratti naaf haafuramu yoo jettu Keeniyaan garuu mareedhaan hiikkachuu qabna jetti. Manni murtii idil-addunyaas dhimma kanarratti murteesaa Waxabajjii dhufutti nidabarsa jedhamee eegama.