Yugaandaa: ''Waggaa 26 'tti seera kittaana dhorku maaliif akkan cabse''
Kittaannii dubartootaa Yugaandaa keessatti bara 2010 haa dhorkamuyyuu malee Siilviyaa Yeekoo garuu torbee sadii dura waggaa 26 kittaanamuuf murteessite.
Siilviyaa Yeekoo gaafa kittaanamte akka gammadde himte Sirni kittaana ishee bakka namooti walitti qabamanitti adeemsifame. Margarra ciisanii miila isaanii banu, dubartiin kittaantuu foon qaama saalaa isaanirraa kutti. ''Yeroo kanatti gammachuun natti dhagahme '' Yekoon BBCtti himte ''Otoo hin kittaanamiin dura akka ijoollee birooti amma kabajameera'' jetteetti Yekoon hidhaan waggaa shanii irra gahuu akka danda'u otoo beektuu kittaanamuutti cichite. Warri ishee kittaanan immoo waggaa 10f adabamau danda'u. Siilviyaa Yeekoo, akka seera cabsite qondaaltotni mootummaa akka beekan barbaaddi Baatii Muddee irra qabee jilli kittaanaa baayyeee naannoo Yugaandaa Seebee daangaa jedhamtutti adeemsifameera. Shamarree waggaa 15 dabaltee Sababa kanaan namooti sadii himatamniiru. Kudha sagal immoo murtii yeroo hidhaa eeggachaa jiru. Haa tahu malee Yekoon naannoosheetti kabajamtuu taateetti. Kittaanni dubartii ni miidha jettee akka hin yaadnes BBCtti himtee jirti. Kittaana Dubaraa Maddi:World Health Organization Yekoon waan aadaa ishee raawwachuuf qofa osoo hin taane mootummaa yoo kittaana dhaabdan barumsa isiniin kenna, jireenyi keessan akka foyya'u nan taasisa jedhee waadaa seene otoo hin raawwatiin hafe mormuu dabalata. Namooti naannoo harkaa qalleeyyii kana keessa jiraatan yoo kittaana dhaaban tajaajila hawaasummaa akka argatan ni eegama. Yugaandaa Seebeetti maatii baay'een ijoollee isaanii gara mana barumsaa sadarkaa lammaffaatti erguuf harka qalleeyyiidha Manni barumsaa bultii dubartoota Kiwoosiir barii kittaanni dhorkame yoo dhaabbteyyuu doolaara 90 waan kaffalchiisuuf maatiin baayyee kaffaluu hin danda'ani. Yekoonis ''mana barumsaa isaanii haa fudhatan, bu'aa nuuf buuse hin qabu'' jetti Kiween naannoo barnootaan sadarkaa gad-aanaarra jiru dha. Akka gabaasa mootummaatti gidduugalaan barattoota sadarkaa tokkoofaa galmaa'an 6000 keessa sadarkaa lammaaffa kan qaqqabu barattoota 200 qofa dha. Sebeetti dubartiin hin kittaanamne faltii loowwanii guuruu dubartoota kaan waliin deemu hin denadeessu. Abbaan warraa ishee dubartii biraa fuudhuu danda'a. Yoo kittaanamte dubartii ishee hin kitaanamnee ''ijoollee kee wajjin qixxee taate'' jettee arrabsiti Af-yaa'ii jalqabaa paarlaama Yugaandaa kan taate Rebeekaa Kaadaagaan kittaanni dubartii akka hafuu duulaa kan turteefi seerucha hogganoota ganda kanaa waliin bara 2009tti akka ragga'u taasifteetti. Yugaandaatti kittaanni hir'isaas dhufeera. Rebeekaan ''rakkoo baayyee akka qaban naa gala garuu karaan naaf hin hojjetamne jedhanii of miidhuunis sirrii mitii'' jetti Abbaan Yekoo Arpaakiweris Chemeegich kittaana dubartii sirrii dha jedhee yoo amanuu baateyyuu dhorkaa kuni garuu mormii hordofsiisaa jedha. Yekootiin akka hin kittaanamne dhaabuuf yoo yaalu 'karra cabsitee'' akka deemte dubbata. ''Kittaanni dhaabachuu qaba garuu dirqamaan tahuu hin qabu'' jedha ''Nu barsiisuu qabu.''