Filannoo US 2020: Atakaaroo Tiraamp fi Baayden booda seerri falmii filannoo jijjiramuuf
Komiishiniin falmii filannoo pirezdaantummaa US hordofu faalmii lamaa Doonald Tiraamp fi Joo Baayden kana booda gaggeessan tasgabbaa’aa akka ta’uuf seera geeddaruuf akka jiru beeksise.
Tiraamp fi Baayden Seericha keessa tokko kadhimamtoonni yoo haasaa walii walirratti kutuu dide, sagalee ykn maaykiin isaani guddistuu akka cufamu gochuu ta’uu miidiyaan US gabaaseera. Jijjirraan kun kan dhufe erga falmiin Kibxata taasisame gara waca, qoccollaafi arrabsootti geedarameen boodadha. Gartuun Pireezdaant Tiraamp ammumaan karoora komiishinichaa mormaniiru. Akkasumas malliifi haalli faalmii pirezdaantummaa inni jalqabaa US guutuufi addunyaa irratti qeeqameera. Harka caalaatti dubbii ijoo kan ta’e ammo waa’ee gaartuu warraa sabboonummaa baay'ee leellisan (far-right) Proud Boys jedhaman irratti waan Tiraamp dubbateedha. Roobii irratti wanta dubbate sana irratti ibsa dabalataa kennuu kan yaale ta’us, qeeqxoti isaa gartuu olaantummaa sanyii adii lellisaan balaaleffachuu diduu isaa qeequu itti fufaniiru. Falmiiwwan itti aananiif karoorri maali? Komiishiniin Falmii Pireezdaabtummaa (CPD) ibsa baase irratti falmiin taasifame kun “falmiiwwan hafan irratti dhimmoota tasgabbiin maari’achuun akka danda’amuf qajeelfamni dabalataa akka dabalamuu qabu nutti agarsiiseera.” “CPD’n of eeggannoon jijjiirama taasisuuf karoorfataa jira seerota sanas dhiyeenya ni beeksisa,” jedha. Pirwzdaant Tiraamp irra daddeebiin haasaa Baayden addaan kutaa kan ture yoo ta’u kunis gara lamaanu walirraa haasa’uutti jijjiirameera. Tiraamp dandeettii Baayden yemmuu qeequ Baayden ammo Tiraampii akka callisuuf jedha “namichoo maaf hin callistu?’ jechuun dubbateera. Koomishiiin kun falmii maarsaa lammataaf saatii 48 fudhachuun qajeelfamootaafi seeraa haaraa akka baasuu maddaa keessa beekuu eeruun CBS gabaaseera. Akka kadhimamtoonni haasaa nama marii gaggeessus ta’e kan walii akka addaan hin kutneef sagalee guddiftuu ykn maayikii kadhimamtootaa to’achuun isa ijoo ta’uu CBS ibseera. Seeroti kun kadhimaamtootaaf kan ifa taasifamu ta’us seerichi akka geddaramuuf garuu gaafachuu akka hin dandeenye maddii kun himeera. Waa’ee jijjiirraa kanaa irratti deebii akkamiitu kenname? Dubbii hiimaan duula filannoo Tiraamp, Tiim Martoo, falmii Kibxataa hokkoraan guutame “yaada bilisaan wal geeddaruu” jechuun kan ibse , karoora kan qeeqeera. “Kana kan godhan namichi isaanii dheengadha waan mo’atameefi,” jedheera ibsa baase irratti. “Pirezdaant Tiraamp human to’atee ture waan tureef amma Joo Baayden gaggeessitoota gara isaatti fiduuf yaala jira. Tapha jidduutti seera geeddaruun lafa goolii geeddaruu hin qaban.” Hoggantuun duula Joo Baayden, Keet Bedingfiildi ammoo, itti aanaa pireezdaanti kan ture Baaydeen “amala Doonaald Tiraamp to’achuuf seeraa komishinichi baasuu kamuu,” akka hordufan himteetti. “Filannoo pirezdaantichi qabu gaaffi filattootaa duulaa isaa irratti deebisuu dideef deebii kennuu - ykn ammoo amala isaa Kibxata irra debi’uudha,” jetteetti. Faalmiin iti aanuu Onkololeessa 15 Maayamii, Filooridaatti gaggeefamuuf jira.