'MIDROC badii isaa dhokfataa jira' - Jiraattota
Dhaabbanni oomisha warqii MIDROC Laga Dambii jiru kemikaala jiraattonni miidhaa nurraan gahe jedhanii komatan guyyaa kaleessaa dhoksaatti wal'aanaa jira jechuun dubbatan.
Abbaan qabeenyaa dhaabbata omisha warqii MIDROC, Sheh Mohaammad Huseen ALi Al-Amuuddi Sa'uudii Arabiyaatti hidhaarra jiru Jiraattonni maqaan isaanii akka hin dhahamne barbaadan BBC'tti akka dubbatanitti, wanti warshichi godhe qorattonni dhufani waan raawwate akka hin barreef sodaa itt uumeera. Jiraataan naannoo oomisha warqee jiraatu hojjettoota guyyaa irraa dhagahuu isaa hima. ''Kemikaala dur ummata dhiibaa ture kan horiin re'een simbirroon itti dhumatu qoricha itti naquu jirani yeroo ammaa kana.'' Waardiyyaan warshichaa maqaan kiyya haa hafu jedhe illee kamisa ganama kemikaalli itti naqamaa jiraachu himu. ''Waan adii tokko itti naqani. Maashiniin walitti makee bishaan ciisaa irratti naqanii walitti makuu jirani. Kanaan dura hin turre. Har'uma fidani.'' Wanti warshichatti raawwate jedhan waan mootummaan dhiyeenya murteesseen qorannoo taasifamu miidhuu danda'a yaada jedhu jiraattonni qabu. Bulchaan aanaa Oddoo Shaakkisoo Obbo Bariisoo Turee illee jiraattoonni naannoo oomisha warqii jiranii itti bilbilanii itti himuu isaanii dubbatu. Kana qulqulleeffachuuf, waajjira bulchiinsaa fi nageenya irraa hojjetaa mootummaa tokko erganis balbala galchuu didan jedhu. ''Namni akka achi seenu eeyyamamaadhaa miti jarri.'' Hojjettoota mootummaa dhimmi isaan ilaallatu galchuu dhabuun haaraa miti. Yeroo addaa addaatti kunillee akka mudate Obbo Bariisoon ni dubbatu. Dallaa keessa seenanii mirkaneessuu dhabanis garuu, shakkii qabaachuu himu bulchaan aanaa Oddo Shaakkisoo. ''Asiin durallee waan achii keessa godhamaa ture shakkii waan qabuuf nutis akka keenyaatti ija keenyaan hin agarre malee shakkii qabna. Kana raawwatuu danda'u shakkii jedhu hin qabna. '' Otuma mootummaan eeyyama warshichaa dhorkuu isaa hin ibsamin dura haala naannoo sana jiru sodaachuun warshichi oomisha dhaabuu isaa gaggeessaa warshichaa irraa akka dhagahan bulchaan kuni himu. BBC'n qondaaltota dhaabbata MIDROC dubbisuf yeroo hedduu yaalii godhus milkaa'uu hin dandeenye. Hojjettonnii dhaabbatichaa dubbachuuf waan fedhii qaban miti. Guyyaa har'aa waaree booda lammata kan dubbisne bulchaan aanaa Obbo Bariisoon bakka bu'aa hogganaa oomisha warqii MIDROC Laga Dambii argamutti bilbiluu isaanii nutti himan. Qondaaltonni dhaabbata MIDROC miidiyaatti dubbachuu hin feene Haa ta'u malee, hanga ijaan arganitti amanuu dhabuu dubbatu. ''Nuti kana hin goone jedhanii naa deebisani. Warri kun warra dhaabbata kana hogganan waan ta'ef kana osoo godhanii ille goone jedhani nutti hin himani.'' Kanaafuu, bulchaan aanaa qaama olaanuuf eeruu kennuu malee wanti goonu hin jiru jedhan. Dhimma kana quba akka hin qabne daarektarri abbaa taayitaa Bosonaa, fi Jijjiirama haala qillensaa Oromiyaa Dr Hasan Yusuuf BBC'tti himaniiru. Akka isaanitti kemikaala biraa naquun waan kanaan dura ture callabbeessuun/wal'aanuun danda'ama. Haa ta'u malee, osoma dhugaa ta'eyyuu qorannoof rakkoo ta'u dhiisuu mala jedhu. ''Waan rakkina qabu natti hin fakkaatu. Saamudni bakka baay'eeti fudhatamuu danda'a. Bakka adda addaa saamudaaf mijatu kan ilaalle jira.'' Durumaa qorannoo Ministeerri Albuudaa, Boba'aafi Gaazii Umamaa yunivarsiitii Finfinnettii qorachiise waajjiri Dr. Huseen akka hin fudhanne hime. Dr. Haasan ammallee warshaan oomisha warqii MIDROC kemikaala kam akka fayyadamaa jiru baruuf qorannoon akka taasifamuu qabu himu. ''Yeroo baay'ee qorannoo akkasiif fincaan, qeensaafi rifeensa irraa saamudni fudhatama. Haga ammaa qorannoon taasifame sadarkaa sanaan hin turre.'' Kanaafuu, kemikaalli warshaan kuni miidhaa irraa geessisuu jedhame deebisuuf qorannoon akkanaa taasifamuu qaba jedhan. Amma garuu, gama Oromiyaatin kana qorachuuf piroppozaaliin qophaa'uu Dr. Hasan Yuusuf BBC'tti dubbataniiru. Dhaabbanni omisha warqii MIDROC godina Gujii Aanaa Oddoo Shaakkisoo argamu waggoota digdamaaf yeroo hojjetaa ture kanatti jiraattonni kemikaalli warshichaa nu miidhaa jira jechuun yeroo dheeraaf komii dhageessisaa turan. Mormii kanaan lammiileen lubbuu dhabaniiru. Eeyyamni waggaa 10 dabalataaf ji'a dura dheeratellee hanga qorannoon qaama biraan taasifamutti akka dhorkamu taheera.