Ameerikaa: Donaald Tiraamp qondaaltota mana murtii ICC irra qoqqobbii kaa’an
Pirezidantiin Ameerikaa Donaald Tiraamp qondaaltota Mana Murtii Yakkaa Idil - Addunyaa (ICC) irra qoqqobbii kaa'an. Kana kan godhaniifis qondaaltonni ICC kunneen humnoonni Ameerikaa biyya Afgaanistaanitti yakka waraanaa yoo raawwatanii jiraatan jechuun qorataa waan jiraniif.
Ministirri Dhimma Alaa Maayik Pompewoo ''Yunaayitid Isteet mana murtii kaangaarootiin hin doorsifamtu'' jechuun dubbataniiru Ajajni pirezidantichaa qabeenya hojjettoota Mana Murtii Yakkaa Idi-addunyaa (ICC) akka itti hin fayyadamne ni godha. Lammatammoo, Ameerikaa akka hin seennes ni taasisa. Gabaasni dura bahe yakki waraanaa akka raawwate erga akeeke boodadha ICC'n qorachuu kan eegale. Donaald Tiraamp irra deddeebbiin mana murtii kana qeeqaa turan. Walaba ta'uu isaa irrattis gaaffii dhiheessaa turan. Yunaayitid Isteet miseensa mana murtii kanaa miti. Murtee manni murtii kuni lammiilee biyyattiirratti kennus hin fudhattu. Gaafa Kamisaa, akkuma Donaald Tiraamp ajajicha mallatteessaniin Ministirri Dhimma Alaa Maayik Pompewoo ''Yunaayitid Isteet mana murtii kaangaarootiin hin doorsifamtu'' jedhaniiru . Dabalaniis, qoqqobbiin kuni maatii qondaaltota ICC Ameerikaa akka hin seenne akka dhorkuullee himan. Abbaan Alangee biyyattii Wiiliyaam Baarillee 'biyyoonni alaa kanneen akka Raashiyaa ICC'tti dhimma bahaa jiru' jechuun ragaa malee himataniiru. Manni Murtii Idil-addunyaa himannaa kanaaf deebii hin kennine. Haa ta'u malee, gareen mirga namoomaa Humaan Raayitis Waach yeroosuma murtii Ameerikaa qeeqe. ''Haleellaan ICC irratti raawwate kanneen Afgaanistaan, Israa'eeliifi Paalestaayinitti yakki irratti raawwate akka haqa hin arganne dhorka,'' jechuun Humaan Raayitis Waachitti daarektarri Waashingitan Andiriyaa Piraasow dubbatteetti. Biyyoonni haqa idil-addunyaa deeggaran adeemsa Ameerikaa akka mormanillee yaada dhiheessite. Bakka bu'aan dhimma alaa Gamtaa Awuroppaa Joseef Boreelillee 'manni murtichaa yakka idil -addunyaatti raawwatef haqni akka argamu gahee olaanaa gumaateera' jechuun ibsaniiru. Ijoon dubbii maali? Yakka loltoota Ameerikaafi Afgaanistaanitti raawwate jedhame akka qoratamu Manni Murtii Idil - addunyaa jalqaba bara 2020 eeyyamee ture. Yeroos Ministirri Dhimma Alaa US Maayik Pompewoo qeeqa jabaa dhiheessan. Qorannoo kana keessa yakka Taalibaan, mootummaa Afgaaniifi loltoonni US bara 2003 eegalee raawwatan jedhame ni qoratama ture. Afgaanistaan miseensa mana murtii kanaa taatus akkuma Ameerikaa qorannoo kana mormiteetti. Pirezidant Tiraamp loltoota Ameerikaa keessatti yakka raawwachuun shakkamanii himanni irratti baname dhiifama taasisaniiruufi. Bara darbe, bulchiinsi Tiraamp imala qondaaltota mana murtichaa irratti dhorkaa kaa'ee ture. Qondaaltota mana murtii kanaa irrattis qoqqobbii biraa kaa'ee ture. Wanti raawwate jedhamee shakkame maali? Qorannoon duraa haleellaa namoota nagaa, hidhaa akkasumas yakkamaa ta'un osoo hin mirkanaa'in ajjeechaan yoo raawwatee jiraate qorateera. Gabaasni manni murtii kuni bara 2016 baase waraanni Ameerikaa mana hidhaa dhoksaa CIA'dhaan hogganamu keessa namoota dararaa turuu isaa ragaan amansiisu akka jiru hima. Dabalataanis, mootummaan Afgaanistaanis hidhamtoota dararuu akkasumas Taalibaan yakka waraanaa namoota bakka tokkotti ajjeesuu dabalatee akka raawwate amanuun hin rakkisu jedha. Manni Murtii Idil-Addunyaa bara 2002 irraa kaase duguuggaa sanyii, yakka farra namummaafi yakka waraanaan kanneen himataman murtii seeraa akka argatan hojjechaa ira. Hirmaannaa Yunaayitid Isteet malee hojiin mana murtichaa garuu waan laaffate fakkaata.