Ayiranii: Gosoonni nyaataa ayiranii gahaa argachuuf gargaaran kam fa'i?
Yeroo baay'ee dadhabbiin sitti dhagahamaa? Hafuurri si ciccitaa yookaan rukkuttaan onneenkee baay'ee dhawataa? Hiriyoonnikee addaatteetta siin jedhanii beekuu?
Foon diimaa, kuduraalee baala magariisaa, ocholoonii fi callaan biroonis madda soorataalee qabiyyee ayiroonii ykn sibiilaa gaariidha Kun sirra gaheera yoo ta'e, tarii dhibee hir'ina dhiigaa (anaemia) kan rakkoo hir'ina ayiranii (sibiilaa) irraa dhufu qabda jechuudha. Kun ammoo rakkoolee fayyaa sorataan walqabatanii dhufan keessaa isa guddaa fi tokkodha. Dhibeen kun biyya Ingliiz keessatti shamarraniifi dubartoota umuriin baay'ee hindeemiin irratti bal'inaan argama. Akka xinxallii saayinsaawaa koreen gorsitu soorata mootummaa Ingliziin bara 2011 keessa dhihaatetti, dubartoota umuriisaanii ganna 19-34tti jiran keessa %21 sadarkaa eegamuu gaditti, hir'ina ayiroonii qabu. Mallattooleen armaan olitti xuqaman, guutummaa guutuutti dhibee kana agarsiisu jechuu miti. Dhibee biroon mallattoo walfakkaataa qabanis ni jiru. Kanaafuu gara mana yaala deemuun, dhiigni ofii qoratamee dhibeen kun erga adda bahee booda qorichaan akka salphaatti fayyuun ni danda'ama. Ayiranii ykn qabiyyeen sibiilaa kana maalirra arganna? Qaamni keenya ayiranii ykn sibiila ofiin hin oomishu. Kanaafuu Ayiranii kan argannu soorata nyaannu keessa qaamni keenya xuuxuu ykn ofitti kan fudhatu irraatti. Haa ta'u malee ayirooniin hundi haala walqixa ta'een qaama keenyaan xuuxamuu ykn fudhatamuu dhiisuun rakkoo isa biroodha. Akkamitti nyaata keenyarraa ayiranii caalaatti argachuu dandeenyaa Akkasumas: