Koronaavaayiras: Daa'imman maaliif baay'inaan koronaavaayirasiin hin qabaman?
Torbee darbe daa'imni tokko dhalattee umurii sa'aatii 30 keessatti koronaavayirasiidhaan qabamuun wayita dhagaa'amu oduun kun addunyaarra faca'ee mata duree ta'e.
Lakkoofsi daa'imman koronaavaayirasiidhaan qabamanii muraasa, ogeeyyiin sababasaa adda baasuuf hojjechaa jiru Daa'imni kun namoota hanga yoonaatti vaayirasichaan qabaman keessaa addunyaarratti nama umurii xiqqaa dhibee kanaaf saaxilamte taateetti. Haata'u malee hanga ammaatti lakkoofsi daa'imman koronaavaayirasiin qabamanii muraasa. Qorannoon tibbana iddoo ka'umsa koronaavaayiras magaalaa Wuhaan keessatti qoratame hanga ammaatti namoota qabaman keessaa walakkaan namoota umuriinsaanii 40 hanga 59 ta'eedha, dhibbeentaa 10 qofatu umurii 39 gadi jiru. Daa'imman salphumatti koronaavaayiras dandamatuu? Hanga ammaatti daa'imman koronaavaayirasiin qabaman muraasa ta'uutu dubbatama, maaliif kan jedhuuf garuu ogeeyyiin deebii ga'aa hin arganne. "Sababa hin beekamne tokkoon daa'imman koronaavaayiras yookiin ofirraa ittisuu yookiin ammoo salphaatti hin qabaman'' jedhu Yuuniversitii Riidiing irraa Ian Jones. Kun kan ta'uuf tarii mallattoon vaayirasichaa daa'imman irratti dafee waan hin mull'anneef ta'uus eeran. Yuuniversitii Fayyaa Landanitti barsiistuu kan taate Nathalie MacDermott, yaada kanarratti walii galti. ''Daa'imman dandeettiin vaayirasicha ofirraa ittisuu isaanii cimaa fakkaata. Vaayirasichi qaamasaanii keessa jiraatullee mallattoonsaa dafee irratti hin mul'atu, salphaatti hin miidhaman,'' jetti. Gosa koronaavaayiras kanaan dura ture Sars kan jedhamus daa'imman irratti baay'inaan hin mul'anne ture. Namoota Sars qaamasaanii keessatti argamee ture 8,000 keessaa daa'imman 135 qofa turan. Kanneen vaayirasii kanaan du'an 800 keessa daa'imman hin jiran. Barri haaran Chaayinaa akkamiin daa'imman koronaavaayiras irraa baraare? Barri haaraan Chaayinaa daa'imman koronaavaayiras irraa baraareeraa? McDermott daa'imman akka warra kaanii koronaavaayirasiif saaxilamoo hin turre jetti. Bara haaraa Chaayinootaatti wayita vaayirasichi jalqaba mul'atu manni barumsaa cufaa waan tureef daa'imman manaa hin ba'an ture. Erga vaayirasichi mul'atees daa'imman akka manaa hin baanee fi manni barumsaas dabalataan ji'a keessa jirru kanaatti akka cufamu murtaa'eera. Yeroo ammaa vaayirasichi kutaalee Chaayinaa hundaa fi biyyoota addunyaa hedduu bira ga'us daa'imman qabaman garuu baay'ee muraasa.