Hodaan Nalaayeh: Gaazexeessituu Somaaliyaa haleellaa al-Shabaabiin Kismaayootti ajjeefamte
Oduuwwan gama Somaaliyaa dhagaahaman hedduun waa'ee wal-waraansaa, beelaa fi hokkaraa ta'uun kan itti hin tolle Hodaan Nalaayeh wantoota gaggaarii faallaa kanaa ta'an biyyattii keessa jiran gabaasuuf jecha biyyatti deebite.
Nalaayeh - BBC waliin turtee taasiftee turte Fedhiin ishee dargaggoota Somaaliyaa addunyaarra bittimanii jiran biyyatti deebi'anii akka biyya isaanii ijaaran kakaasuu ture. Kanaafis wantoota babbareedoo biyyattiin qabdu irratti fuulleffattee gabaasaa turte. Beekamtii guddaas itti argatteetti. Haleellaa hoteela magaalaa Kismaayyuu keessa jiru irratti al-Shabaab raawwateen lubbuun ishee darbuun namoota hedduu garaa nyaate. Ishee fi abbaan manaa ishee namoota 26 haleellaa kanaan ajjeefaman keessa jiru. Wayita haleellaan sun raawwatametti hoggantoonni siyaasaa fi dursitonni gosoota adda addaa waa'ee filannoo sadarkaa naannootti taasifamuuf jiru mari'achaa turan. Dubartiin ganna 43 - haadha ijoollee lamaa taate kun wayita ajjeefamtetti ulfa turte jedhan maatiin ishee. "Gabaasawwan hojjettuun kaka'umsaa fi abdii uummata Somaaliyaatti uumtee turte. Akka malee ishee yaadana," jedhaniiru. Haleellaa hoteelaa Kismaayyoo booda Nalayeeh magaalaa Kaaba Somaaliyaa Las Anood jedhamtu keessatti dhalatte. Wayita ganna 6 turte maatii fi firoota ishee 11 waliin gara Kaanadaatti imaltee achitti guddatte. Gaazexeessummaa kan baratte Nalayeeh bara 2014 miidiyaa 'Integration TV' jedhamu hundeessite. Miidiyaan ishee kun diyaaspooraa Somaaliyaa Kaanadaa fi biyyoota kan keessa jiraatan irratti fuulleffatee hojjeta. Waa'ee ofii keenyaa ofuma keenyaa himachuu qabna ejjennoo jedhu qabdi ture. Ministirri Godaansaa Kaanadaa Ahimad Huseen - ofii isaas dhalataa Somaaliyaa kan ta'e, Nalayeeh hawaasa Somaalee Kaanadaa keessa jiraataniif gumaachi taasifte olaanaa ta'uu dubbata. "Sagalee namoota hedduu turte. Ishee fi warra kaan haleellaa Kismaayyootin ajjeefaman dhabuu keenyaan gadda guddaatu nutti dhagaahame," jedhe. 'Integration TV' diyaaspooraa biratti ariitiin beekamtii argate. Abbaa warraa ishee Somaaliyaa keessatti bbol'a bishaanii qotuun namoota gargaaraa tureen kan wal isaan barsiises TV kana. Sadaasa darbe Naayiroobii keessatti akka wal fudhani akka gabaasni AP jedhutti. Gabaasni ishee kan dhumaa dubartoota hojii uummatani fi wantoota namoonni magaalaa Las Anood keessatti hojjechuu danda'an irratti xiyyeeffate. Bara 2018 gara Somaaliyaa kan deebite Hodaan Nalaayeh marsaalee hawaasaa irrattis aadaa fi jiruuf jireenya lammilee Somaaliyaa beeksisti ture. Namoonni waa'ee ishee marsaalee hawaasaa irratti barreessan nama "jajjabeessiti ykn dadammaqsiti" jechuun dubbatu. Ajjeefamuu ishee jalqaba twitter irratti kan barreesse buufatni raadiyoo 'Dalsaan FM' jedhamu ergaan inni barreesse namoota 2000 oliin 'retweet' ta'e. Hiriyaa ishee kan ta'e gaazexeessaan BBC Somali Farhan Jimalee, "nama cimtuu, yaada bareedaa qabduu fi wanta gaarii uummanni ishee qaban bakka buutu," jechuun ibseen. "Yeroo hunda bareedina namas ta'e teessuma lafaa ykn wantoota biroo keessa jiran ilaalti. Somaaliyaan isheen namatti agarsiisuu barbaaddu kan nuti miidiyaa irratti agarruun addadha," jedha. Nalaayeh hojiin ishee dargaggootni Somaalee biyyoota alaa keessa jiran gara biyyaa deebi'anii biyya isaanii akka deeggaraniifi jijjiirama fidan jajjabeessa abdii jedhu qabdi jedha Farhaan. Dhaloota Somaaliyaa durii fi dargaggoota gidduutti riqicha ta'uunis wal qunnamsiisaa turtes jedha. "Maallaqas ta'e beekamtii hin barbaadu, wanti ani fedhu Somaalota tokkoomsuu qofa" jechuun dubbattee turte. Ajjeefamuun ishee ergaan ishee caalaatti akka dhagaahamu taasisa jedha Farhaan.