መሰል ሃገርነት ዘረጋገጸ ረፈረንዱም ካታላን
መራሒ ካታሎኒያ ካርለስ ፒጅሞንት እታ ናይ ስጳኛ ዞባ ድሕሪቲ ዕግርግር ዝበዝሖ ኣሳሓሓቢ ረፈረንደም፡ እታ ሃገር ነጻ ከምዝኾነት በይናዊት ሃገር ንምእዋጅ ማዕጾ ከምዝተራሕወን ገሊጹ።
ሕቶ ዓርሰ ውሳነ ካታሎናውያን ነዊሕ እዋን ገይሩ'ዩ። ሰበ ስልጣን ካታሎኒያ 90 ሚእታዊ እቲ ትማሊ ሰንበት ዘድመጸ ህዝቢ እወ ንናጻነት ከምዝበለ ሓቢሮም። ኣብቲ ምርጫ 42.3 ሚእታዊት ህዝቢ ኣድሚጹ። ኣቐዲሙ ሕገ መንግስታዊ ቤት ፍርዲ ስጳኛ፡ እቲ ዝግበር ረፈረንደም ሕጋዊ ኣይኮነን ኢሉ ወሲኑ ነይሩ'ዩ። ኣማኢት ሰባት ድማ ምስ ፖሊስ ኣብ ዝተኻየደ ግጭት ቆሲሎም። ፖሊስ ድማ ናይ መድመጺ ወረቓቕቲ መንዚዖም ነይሮም። "ኣብዚ መዓልቲ ተስፋን ስቅያትን ካታሎንያውያን ሪፓብሊካዊት ዝኾነት ነጻ ሃገር ናይ ምእዋጅ መሰል ተጎናጺፎም ኣለዉ" ኢሉ ሚስተር ፒጅሞን ምስ ካልኦት ዓበይቲ ሰበ ስልጣን ካታሎንያ ኮይኑ ኣብ ዝሃቦ ናይ ተለቪዥን መደረ። "ኣብ ዝመጽእ ሒደት መዓልታት መንግስተይ ናይቲ ረፈረንደም ውጺኢት ናብቲ ልኡላዊነት ህዝቢ ዝኾነ ንፓርላማ ካታሎንያ ክልእኮ'ዩ። እቲ ፓርላማ ድማ ብመሰረት ሕግታት ናይቲ ረፈረንደም ውሳኔኡ ክህብ'ዩ" ኢሉ። ቀጺሉ ድማ፡ ሕብረት ኤውⶂጳ ካብ ሕጂ ንንዮው "ገጹ ክጠዊ ኣይክእልን እዩ" ኢሉ። እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ ካብ 40 ዝበዝሓ ማሕበራት ሕብረት ሰራሕተኛታት ነቲ "ዓቢ ግህሰት መሰል ደቂ ሰባት" ዝበልኦ ንምቅዋም ንሰሉስ ናይ ተቓውሞ ሰለላማዊ ሰልፊ ጸዊዐን ኣለዋ። ቀዳማይ ሚኒስተር ስጳኛ ማሪያኖ ሮሆይ ካታሎንያውያን፡ ኣብዚ ዛይሕጋዊ ረፈረንደም ንምስታፍ ተዓሽዮም ብምባል ነቲ ረፈረንደም ድማ "ሕጨጫ" ኣብ ልዕሊ ደሞክራሲ ክብል ገሊጽዎ። 90% ህዝቢ ካታሎንያ ንናጽነት ኣድሚጹ "ኣብዚ ህሞት'ዚ ብኣጽንኦት ክነግረኩም ዝኽል ነገር እንተሃልዩ ንነጻነት ካታሎንያ ዝተገብረ ረፈረንደም ከምዘይነበረ'ዩ" ኢሉ ንሱ። ብዙሓት ደገፍቲ ናጽነት ካታሎንያ ድማ፡ ሃገራዊ መዝሙር ካታሎኒያ እናዘመሩን ባንዴራታት እንዳውለብለቡን ኣብ ማእከል'ታ ዞባዊት ርእሰ ከተማ ዝኾነት ባርሴሎና ብሰንበት ምሸት ተኣኢቦም ኣምስዮም። ተቓወምቲ ናጽነት ካታሎንያ ድማ ብወገነዎም ኣብ ባርሴሎናን ካልኦት ከተማታት ስጳኛን ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም። እቲ ረብሻ ክሳብ ክንደይ ሕማቕ ነይሩ? መንግስቲ ካታሎንያ ናእሽቱ ጉዳት ዝወረዶም ሓዊስካ ልዕሊ 800 ሰባት ኣብቲ ኣብ ብዙሃት ከባቢታት ዝተገብረ ግጭት ከምዝቖሰሉ ገሊጹ። ኣብቲ ዕግርግር ርእሳ ዝተሃርመት ሰበይቲ ሚኒስተሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ስጳኛ ብወገኑ፤ 12 ፖሊስ ክቖስሉ እንከለዉ ሰለስተ ሰባት ድማ ተኣሲሮም ኣለዉ ኢሉ። 92 መድመጺ ነቑጣታት ድማ ተዓጽየን ኣለዋ ኢሉ። ኣብ ጂሮና ኣብ ፖሊስ ሚስተር ፒጅሞንት ኣብ ዘድምጸሉ ዝነበረ መድመጺ ነቑጣ ጥሒሶም ብምእታው ንኣድመጽቲ ብሓይል ኣውጺኦሞም። ሚስተር ፒጅሞንት ድሒሩ ኣብ ካልእ መድመጽ ነቑጣ ኣድሚጹ። ጋዜጠኛ ቢቢሲ ኣብ ባርሴሎና ቶም ባሪጅ፡ ፖሊስ ኣብ ሓደ መድመጺ ነቑጣ ደፊኦም ድሕሪ ምእታዎም ክስጎጉ ርእዩ። ፖሊስ፡ ኣብ ጂሮና ንሰልፈኛታት ዝከላኸሉ ንዝነበሩ ኣባላት መጥፋእቲ ሓዊ በባትር ክሃርሙ ኣብ ተለቪዥን ተራእዮም። ብዝሒ ዘለዎም ፖሊስን እቶም ሓውሲ ወተሃደራት ዝኾኑ ናይ ፖሊስ ስራሕ ዝሰርሑ ሲቪል ዋርዲያን፡ ነቲ ምድማጽ ንኽዓግቱ ናብ ካታሎንያ ተላኢኾም ነይሮም። ሞሶስ አስኳ ድራወ ድማ ፖሊስ ካታሎንያ ኣብ ትሕቲ ማድሪድ ክኾኑ'ኳ እንተተገብረ፡ ናይ መሰኻክር ግን ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ሓይሊ ናይ ምጥቃም ድሌት ኣይነበሮምን ኢሎም። ከንቲባ ባርሴሎና ኣዳ ኮሉ ነቲ ኣብ ልዕሊ'ቶም "ተኸላኻሊ ኣልቦ" ዝኾኑ ሰባት ዝተወስደ ስጉምቲ ኮኒንዎ'ሎ። ተሓጋጋዚ ቀዳማይ ሚኒስተር ስፓኛ ሶራያ ሳይንዝ ዲ ሳንታማራያ፡ ፖሊስ "ሞያውን ምጡንን ዝኾነ ስጉምት'ዮም ወሲዶም" ኢሉ። ፖሊስ ንመራጺት ጓል ኣነስተይቲ ብጨጉራ ሒዙ እንትጎታ ዘርኢ ምስሊ ኣብ ክንደይ ነቑጣታት ድምጸ ምርጫ ተኻይዱ? ሰበ ስልጣን ካታሎንያ ካብተን ኣስታት 2,300 መድመጺ ነቑጣታት እተን 319 ነቑጣታት ብፖሊስ ተዓጽየን ክብሉ እንከለዉ፡ ሰበ ስልጣን ስጳኛ ግን 92 ጥራይ'የን ተዓጽየን ይብሉ። ካብ ዓርቢ ጀሚሮም፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ንመድመጺ ተባሂሎም ንዝተረቑሑ ቤት ትምህርትታትን ህናጻታታን ወሪሮም ሒዞምም ጸኒሖም ኣለዉ። ዝበዝሑ ካብዚኦም ወለድን ደቆምን ክኾኑ እንከለዉ ናይ ትምህርቲ ሰዓታት ምስተወደአ ኣብኡ እንከለዉ ዝተረፉ ኮይኖም ኣብ ግዝያዊ መደቀሲ ፍርኛሽን (ስሊፒንግ ባግስ) ኣብ ናይ ጅምናስትክ መንጸፎምን ደቂሶም ይርከቡ። እታ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ስጳኛ እትርከብ 7.5 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ሃብታም ዝኾነት ካታሎኒያ፡ ናይ ባዕላ ባህልን ቋንቋን ኣለዋ። እንተኾነ፡ ዝለዓለ ነብስኻ ናይ ምምሕዳር ስልጣን (ኣውቶኖሚ) እኳ እንተሃለዋ ብሕገ መንግስቲ ስጳኛ ግን ከም ነብሳ ዝኸኣለት ሃገር ኣይትፍለጥን እያ። ንዝቕጽልከ እንታይ'ዩ ክኸውን'ዩ? ብውጽኢት ዓርሰ ውሳነ ዝተሓጎሱ ካታሎንያ ትንተና ርእይቶ፥ ጋዜጠኛ ቢቢሲ ቶም ባሪጅ ካብ ባርሴሎና ሕልኽላኽ ዝምድና ስጳኛ ምስ ካታሎንያ ናብ ዘይተፈልጠ ኩነት የምርሕ ኣሎ። ድሕሪ ምእዋጅ ናጽነት መንግስቲ ካታሎያ፡ ሓይሊ ዝተሐወሶ ስጉምቲ ፖሊስ ስጳኛ ካብ ቅድሚ ሕጂ ዝለዓለ ይመስል። መንግስቲ ካታሎንያ 2.2 ሚሊዮን ህዝቢ ከም ዘድመጸን 90 ሚእታዊ ድማ "እወ" ንናጽነት ኣድሚጹ ኢላ። እንተኾነ ግን ነቲ ዝነርበረ ዕግርግር ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ እቲ ዝተዋህበ ቁጽርታት ብዓይኒ ጥርጣረ ክርኤ ይኽእል። መንግስቲ ስጳኛ፡ ነዚ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተታ ዓመታት ነታ ሃገር ካብ ዘጋጥሙዋ ሽግራት፡ ነዚ ዝዓበየ ሽግር ንምዝታይ፡ ንሰኑይ፡ ምስ ኩለን ፓርቲታት ኣብ ማድሪድ ኣኼባ ጸዊዑ'ሎ።