ጠለብ ብዙሓት ይኸውን ዘሎ ፀባ ግመል
ላውረን፡ ብሪስቤን ኪውካሜል ዝበሃል ናይ ግመል ፀባ ዘዋህድ ፋብሪካ ኣለዋ። ኣብ ኣውስትራልያ ፍቓድ ዝተውሃቦ ብሕታዊ መወሃሃዲ እዩ።
ጠለብ ዕዳጋ ፀባ ግመል ኣውስትራልያ ካብ ግዘ ናብ ግዘ እናዓምበረ እዩ መፅዩ። ኣብታ ሃገር ጥራሕ ኣይኮነን ብብርኪ ዓለም እውን፡ ጠለብ ፀባ ግመል ይውስኽ ኣሎ። ላውረንን ስድርኣን፡ ኣትረፍቲ ስለዝኾኑ ጥራሕ ኣይኮኑን ኣብ ንግዲ ፀባ ግመል ተዋፊሮም፤ እቲ ስራሕ ስለ ዝፈትውዎ'ውን ደኣ'ምበር። ኣግማሎም ካብ ስድርኦም ፈልዮም ከም ዘይርእይዎም ድማ ትዛረብ። "ከም ሰብ ፍሉይ ባህሪ እዩ ዘለዎም፤ ኣብ ጥቕኦም ኮይንኪ ብዛዕባ ዝኾነ ጉዳይ እንተውጊዕኺ ይርድኡኺ እዮም" ትብል። ብዙሓት ሓረስቶት ኣውስትራልያ፡ ልዕሊ ካልኦት እንስሳት ንግመል እዮም ዝመርፁ። ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን 1840 ናብታ ሃገር ዝኣተዉ ኣግማል፤ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዝሒ ኣግማል ኣውስትራልያ 1.2 ሚልየን በፂሑ ኣሎ። ኣብ ኣውስራሊያ ኣብ 2014 ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን ፈላማይ መወሃሃዲ ፀባ ተኸፊቱ፤ ሕዚ ግና ንግዲ ፀባ ግመል ኣብታ ሃገር ኣዝዩ ልሙድ እዩ። ሃገራት ምብራቕን ሰሜንንን ኣፍሪቃን ከምኡ'ውን ሃገራት ማእኸላይ ምብራቕ፡ ኣብ ዓለም ፀባ ግመል ብምፍራይ ኣብ ቅድሚት ይስርዓ። መንግስቲ ኣውስትራልያ'ውን ኣብ ዝቕፅሉ ሓሙሽተ ዓመታት ንግዲ ፀባ ግመል ክብ ከምዘብል ይግለፅ። ኣብ 2016 ኣብታ ሃገር ይፈርይ ዝነበረ 50,000 ሊትሮ ፀባ ናብ 180,000 ሊትሮ ዓብዩ እዩ። መወሃሃዲ ፀባ ግመል ካብ ሞንጎ ዘለዎም ኣውስትራላውያን ሜጋን ዊልያምስን ስድርኣን ይፀርሑ። ኣብ 2014 ብሰለስተ ኣግማል ዝጀመርዎ ንግዲ ሕዚ ወንንቲ 300 ኣግማል ክኾኑ ኣኽኢልዎም እዩ። ኣብ መዓልቲ፡ ካብ ሓደ ግመል ሽድሽተ ሊትሮ ፀባ ብምሕላብ፡ ናብ ሃገራት ሲንጋፖር፣ ታይላንድን ማሌዥያን ይልእኹ፤ ንመፃኢ ድማ ንግዶም ናብ ሃገራት ቻይናን ኣሜሪካን ናይ ምስፋሕ ትልሚ ኣለዎም። ሜጋን፡ "ግመላት ኣውስትራልያ ጥዑያት ብምዃኖም፡ ንግዲ ፀባ ንክዓብይ ሓጋዚ እዩ" ትብል ። ይኹን'ምበር ብተደጋጋሚ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝረአይ ናይ ግመል ሕማም፡ ንንግዲ ፀባ ግመል ብድሆ ኮይኑ እዩ። ወድሰብ ፀባ ግመል ምስታይ ካብ ዝጅምር ልዕሊ 6000 ዓመታት ከምዘቑፀረን፡ ዋላ እኳ ዋጋ ፀባ ግመል ክቡር እንተኾነ ፡ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ግና ጠለብ ፀባ ግመል ወሲኹ እዩ። ፀባ ግመል ኣዝዩ ጠቓሚ ምዃኑ ብተደጋጋሚ ምግላፁ ስዒቡ፡ ብዙሓት ንክጠልብዎ ምኽንያት ኮይኑ እዩ። ቫይታሚን ሲ፣ቢ፣ ኣይረን፣ ካልሽየም፣ማግኒዥየምን ፖታሽየምን ዝኣመሰሉ ንጥረ ነገራት ዝሓዘ እዩ። ካብ ኣውስትራልያ ናብ ሲንጋፖር ፀባ ግመል ሰደድ ትገብር ረቤካ ፎርውድ ብወገና፡ "ኣዝዮም ጠቐምቲ ካብ ሞንጎ ዝኾኑ ምግብታት ሓደ" ከም ዝኾነ ትገልፅ። በዓልቲ ሞያ ስነ-ምግቢ ቻርሊን ግሮስ፡ ኣብ ፀባ ግመል ዝርከቡ ንጥረ ነገራት ኣዝዮም ጠቐምቲ ከም ዝኾኑ ክተረድእ እንከላ፡ "ትሑት መጠን ኮሌስትሮልን ሽኮርን ስለዘለዎ ንናይ ላሕሚ ፀባ ክትክእ ይኽእል እዩ። ብርግፅ ብዛዕባ ኣብ ናይ ፀባ ግመል ዝርከቡ ንጥረ ነገራት፡ ብመፅናዕቲ ዝተደገፉ ኣይኮኑን" ትብል። ፀባ ግመል ቺዝ ከምኡ'ውን ናይ ቆርበት ቅብኣታት ንምስራሕ'ውን ኣብ ዕዳጋ ይውዕል ኣሎ።