ፍቕርን ምልላይን ድሕሪ ምትእትታው 'ቲንደር'
ኣብ'ዚ ዝሓለፈ መዓልቲ ፍቑራት ክንደይ ንኣክል ተጻመድቲ ኢና ብማሕበራዊ መራኸቢታት ተላሊና? ማሕብራዊ መራኸቢታት ኣዕለቕሊቑ ኣብ ዘሎ እዋን ፡ እቲ መልሲ ካብ ካልእ እዋን ዝለዓለ'ዩ።
ግን እዚ ድዩ እቲ ዝበለጸ መንገዲ ምድላይ መጻምዲ? ንመጻኢ ግን፡ ንመን፣ ንኽንደይ እዋን ንላለን ዝብሉ ናይ ኮምፒተር ፕሮግራም ክእዝዘና'ዩ። እዚ ድማ ተኸታታሊ መደብ ቴሌቪዥን ዲስቶፊያን ሳይፋይ ኣብ ናይ ታሕሳስ 2017 ክፋል ጸሊም መስትያት (ብላክ ሚረር) መደቡ ኣውጺእዎ። ካብ መፋርቕ 90ታት ፈተነ ማች ዶት ኮም ህቡብነት ንድሓር ግን ምዕባለ ቴክኖሎጂ ንፍቕርን ምልላይ ማሕበራዊ መራኸቢታትተን ካብ ዝነበሮ ብዕጽፊ'ዩ ቀይርዎ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ድማ፡ በቲ ቅልጡፍ ውልቀ መላለይ ምዝገባ ኣፕ ቲንደር ሓንሳብ ንዝርኣኻዮ ብምትንካፍ ጥራይ ምርጫኻ ትገልጸሉ ኣማራጺታት ብምፍጣር ብቴክኖሎጂ ኣቢልካ ዝግበር ምልላይ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ወሲድዎ። ቲንደር ድሕሪ ምጥቃም ምዕቡላት ቴሌፎናት ኣብ 2012 እዩ መጺኡ። ድሕሪ ክልተ ዓመታት ድማ ንልዕሊ ክልተ ቢልዮን ሰባት ኣብ መዓልቲ ይምዝገቡ ከምዝነበሩ መረዳእታታት ይሕብሩ። ኣብ'ቲ ዝሓለፈ ዓመት ዝተኻየደ መረጻ ኣሜሪካ፡ ኣድመጽቲ ንሂላሪ በዚ መተግበሪ ንኽመርጹ ኣተባቢዑ ኔሩ። ጓል 24 ዓመት መርበበኛ (ብሎገር) ጆርዳን ብራውን፤ ነዚ ናይ ሐደ ሰዓትን ፈረቓን ካብኣ ርሒቑ ዝነብር ናይ ሎሚ መጻምድታ ብስዋይፕ ተላልያቶ። "መራኸቢ ብዙሓን (ስዋይፕ) እንተዘይጥቀም ሕጂ ዘሎኒ ፍቕርን ሓልዮትን ዝመለኦ ሂወት ኣይምረኸብክዎን" ትብል። እንተኾነ ኣብ 2015 ንዱባይ ዝገዓዘት ጓል 30 ዓመት ሳራ ስካርለት፡ ሓደሽቲ ሰባት ንምልላይ ንመርበብ ሓበሬታ ስዋይፕ ብምጽንባር ድሕሪ ሓደ ወርሒ ነቲ ናይ መወዳእታ መጻምዳ እንተተላለየቶ፡ ናብ ፍቕሪ ምቐያር ግን ኣዝዩ ከቢድ ምዃኑ ትገልጽ። "ነዞም ኣወዳት ንምልልላይ ብዙሕ ጊዜ ተሕልፍ'ሞ መብዛሕትኦም ግን ቡን'ኳ ምሳኻ ክሰትዩ ኣይደልዩን" ትብል። ሽሕ'ኳ እዚ ዝኣክል ሕርቃን ዘስዕብ እንተኾነ፡ ማሕበራዊ መላለይ ካብ ዓቕን ንላዕሊ እናዓበየ ይኸይድ ብምህላው ኣብ 2017 ብዓለም ደረጃ ክሳብ 448 ሚሊዮን ፓዉንድ ወጻኢታት ከምዝተገብረሉ ተመራማሪ ትካል መተግበሪ ኣኒ ይገልጽ። ኣብ ካምብሪጅ ዩኒቨርሲቲ ብቲንደር ዝተመረቐት ሕጂ ድማ ግሪንደር ተጽንዕ ዘላ ኣሜሪካዊት ራሄል ካትዝ፡ ብወገና "ሓንሳብ ሰባት ብማሕበራዊ መላለይ ምስተጻመዱ ኣበይ ይሃልዉ ብዘይገድስ ብመርበብ ሓብሬታ ብቐሊሉ ክራኸቡን ፍቕሮም ክለዋወጡን ይኽእሉ'ዮም" ትብል። እምብኣር ማሕበራዊ መርበብ መራኽቢታት ብቴክኖሎጂ ተዓጂቡ እናዓበየን እናማዕበለን ክቕጽል'ዩ። ኣብ ፍቕሪ መጺእና ግን ውሕስነት ዝህብ ኣይኮን።