Môr-wenoliaid prin yn magu oddi ar arfordir Ynys Môn
Am y tro cyntaf ers 2006, mae môr-wennol wridog wedi magu'n llwyddiannus ar ynys greigiog oddi ar arfordir Ynys Môn.
Roedd yr adar yn arfer cael eu gweld ar hyd a lled Cymru, ond bellach mae'r niferoedd wedi gostwng, yn rhannol o ganlyniad i'w hela ar gyfer deunydd hetiau ffasiynol. Mae'r dirywiad wedi ysgogi nifer o ymgyrchoedd i'w diogelu, gyda'r pwyslais yng Nghymru ar adfer y boblogaeth ar Ynysoedd y Moelrhoniaid. Ganwyd dau gyw ar yr ynysoedd eleni, ac fe hedodd y cyntaf o'r nyth ddydd Llun. 'Braf gweld llwyddiant' Dywedodd Ian Simms o RSPB Cymru nad oes modd "gorbwysleisio'r newyddion yma". "Rydym wedi bod yn gweithio i geisio gwarchod y môr-wenoliaid ar Ynysoedd y Moelrhoniaid ers sawl blwyddyn bellach," meddai Mr Simms. "Mae bridio rhwng y môr-wenoliaid gwridog wedi bod yn amrywiol dros y blynyddoedd." Fel rhan o'r gwaith cadwraethol dan faner prosiect adfer LIFE yr Undeb Ewropeaidd, mae dau warden yn byw ar Ynys y Moelrhoniaid. Maen nhw'n cynllunio blychau nythu a nifer o brosiectau eraill er mwyn ceisio denu mwy o fôr-wenoliaid gwridog i'r nythfa. Eleni fe wnaeth y cywion ddeor ar 10 Gorffennaf, ac roedd disgwyl iddyn nhw hedfan y nyth ddechrau Awst - fe y gwnaeth y cyntaf o'r cywion. Gobaith cynyddu niferoedd Mae'r wardeiniaid hefyd yn defnyddio sawl dull i gadw ysglyfaethwyr i ffwrdd, gan gynnwys dychrynyddion adar môr ac uchelseinydd sy'n canu cân y wylan gefnddu leiaf. Un o'r wardeniaid ydy Ben Dymond, sy'n dweud ei bod hi'n "braf i weld llwyddiant y prosiect". "Dwi'n meddwl mai ein modelau ffug o fôr-wenoliaid gwridog sy'n gyfrifol!" meddai. "Mae'r rheiny'n rhoi'r argraff fod 'na fôr-wenoliaid gwridog yn nythu yma. Mae'n gwneud iddyn nhw feddwl bod hwn yn le da i nythu." Fel rhan arall o'r gwaith, mae'r ynys hefyd yn cael ei monitro o ran llygod mawr gan fod nifer fechan o lygod mawr yn gallu difetha nythfa mewn dim o amser. Mae Ynysoedd y Moelrhoniaid yn hanfodol o ran lle i adar sy'n mudo o orllewin Affrica i nythu yn y DU ac Iwerddon. Mae'r adar yn cyrraedd o ganol mis Mai ar gyfer nythu. Y gobaith ar ddiwedd prosiect LIFE, sy'n bum mlynedd o hyd, yw cynyddu nifer y môr-wenoliaid gwridog sy'n magu ar draws y DU i isafswm o 120 o barau. Ymysg y llefydd eraill ble mae modd eu gweld yn y DU, mae arfordir Northumberland a'r Firth of Forth - tra fod niferoedd sylweddol yn nythu dros y môr yng Ngweriniaeth Iwerddon.