Gobeithio am statws gwarchodedig i Eirin Dinbych
Daeth cannoedd o bobl i Ddinbych ddydd Sadwrn ddathlu ffrwyth hanesyddol, wrth i ymgyrchwyr ddisgwyl i glywed a fydd yn derbyn statws gwarchodedig Ewropeaidd.
Mae Gwledd Eirin Dinbych nawr yn ei 10fed blwyddyn. Y gred yw bod Eirin Dinbych wedi dechrau cael ei dyfu gan fynachod yn y 13eg ganrif, fyddai'n ei wneud yn hŷn nac eirin Fictoria, a'r unig eirin sy'n dod o Gymru. Ond wrth i dechnegau ffermio ddatblygu, cafodd nifer o berllannau Dyffryn Clwyd eu colli, ac mewn gerddi preifat yn unig mae'r ffrwyth yn cael ei dyfu erbyn hyn. Mewn ymgais i godi ymwybyddiaeth am y ffrwyth, mae Grŵp Eirin Dinbych wedi gwneud cais am statws gwarchodedig daearyddol gan yr Undeb Ewropeaidd. Dyma'r un statws sydd gan gig oen a chig eidion Cymreig, a Halen Môn. Dywedodd Nia Williams o Grŵp Eirin Dinbych eu bod yn gobeithio clywed erbyn diwedd y flwyddyn os yw eu cais wedi bod yn llwyddiannus. "Mae hyn â sgil-effeithiau positif ar gyfer y dyffryn - nid yn unig ar gyfer tyfu'r ffrwyth, ond hefyd fel cyrchfan twristiaeth," meddai. "Bydd pobl wedi clywed am yr eirin, ac eisiau dod i ymweld â dyffryn ble mae eirinen mor unigryw yn gallu cael ei thyfu." Roedd pryder yn gynharach yn y flwyddyn bod prinder o'r eirin ond yn dilyn apêl, dywedodd Ms Williams bod nifer o gynhyrchwyr wedi dod i'r fei. "Yn ystod y cynhaeaf roedd prinder o eirin, a doedden ni ddim yn siŵr fydden ni'n gallu cynnal y digwyddiad," meddai. "Ond diolch i'r apêl ym mis Awst daeth llwyth o eirin o wahanol ardaloedd yn Nyffryn Clwyd, ac ni wedi bod yn cael cymaint o lwyddiant."