Twyllwyr yn targedu sgamiau Covid-19 yng Nghymru
Mae pobl sy'n agored i niwed yn cael eu targedu gan nifer o sgamiau'n ymwneud â'r coronafeirws yng Nghymru.
Ymhlith y galwadau ffug sydd wedi eu hadrodd i'r BBC mae rhai gan bobl sy'n honni i fod yn rhan o system olrhain achosion Covid-19 - gan fynnu taliad am brawf am y feirws. Dywedodd un dyn sydd wedi bod yn hunan-ynysu oherwydd ei iechyd iddo gael ei dargedu gan dair sgam yn ymwneud â'r feirws. Mae'r heddlu yng Nghymru'n dweud bod twyllwyr yn honni i fod o gyrff fel Sefydliad Iechyd y Byd a Chyllid a Thollau EM, neu gwmnïau fel Amazon a Netflix er mwyn cymryd arian neu fanylion personol. 'Fe wnaeth e swnio'n eitha' gonest' Mae Stephen Jameson, 54 oed o Gasnewydd, wedi bod yn ynysu oherwydd cyflwr ar ei galon a diabetes. Cafodd alwad gan rhywun oedd yn honni i fod yn weithiwr olrhain cysylltiadau Covid-19, yn dweud ei fod wedi dod i gysylltiad gyda rhywun oedd â'r feirws. "O'n i'n gwybod nad oeddwn i wedi bod mas," meddai Mr Jameson. Fe wnaeth y galwr ofyn am fanylion Mr Jameson a'i ffrindiau er mwyn gallu cysylltu â nhw, cyn gofyn am daliad o £99 am brawf coronafeirws. "Dywedodd e bod angen holl wybodaeth fy ffrindiau er mwyn gallu cysylltu gyda nhw, ond dywedais i nad o'n i wedi bod mas felly ro'dd ei wybodaeth yn anghywir." Mae Mr Jameson yn gyn-beiriannydd cyfrifiadurol, a dywedodd ei fod yn gallu adnabod bod yr alwad yn ffug, ond na fyddai pawb mor ffodus. "Fe wnaeth e swnio'n eitha' gonest, yn y ffordd ro'dd e'n cyflwyno ei hun, ro'dd e'n defnyddio'r holl eiriau cywir," meddai. "Ond yna fe wnaeth e droi'n ymosodol, felly roies i'r ffôn lawr." Yn ogystal â'r galwadau, mae Mr Jameson wedi derbyn negeseuon testun ac e-byst yn honni bod cyfrifon ar-lein wedi eu rhewi neu yn gofyn am arian tuag at gronfa Covid-19. Yn ôl gwasanaeth adrodd twyll Action Fraud, mae 2,521 adroddiad o dwyll yn ymwneud â'r coronafeirws wedi arwain at golli cyfanswm o £8.1m i droseddwyr. Dywedodd tîm twyll Heddlu Gwent mai'r math mwyaf cyffredin yw achosion o brynu mygydau neu ddiheintydd ar-lein sydd yna byth yn cyrraedd y prynwr. Heddlu Dinas Llundain sy'n arwain y gwaith o daclo twyll drwy Brydain, a dywedodd y llu bod pobl sydd heb droseddu o'r blaen yn troi at dwyll yn ystod y pandemig. Dywedodd Llywodraeth Cymru na fydd aelod o'r gwasanaeth olrhain cysylltiadau Covid-19 yn: