Ysbyty Athrofaol Cymru yn 'beryglus' yn ôl meddygon
Mae rhai adrannau o Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd yn "beryglus", ac mae cleifion yn "marw yn rheolaidd" tra'n aros am lawdriniaethau.
Dyna mae rhai o lawfeddygon yr ysbyty ei hun yn honni, mewn adroddiad ddaeth i law BBC Cymru. Ynddo, mae llawfeddygon yn dweud bod cyflwr cleifion yn aml yn gwaethygu, neu pobl hyd yn oed yn marw, tra ar rhestrau aros, a bod dros 2000 o lawdriniaethau wedi eu gohirio mewn cyfnod o dair mis, oherwydd bod adrannau gofal brys methu delio hefo'r holl gleifion sydd angen triniaeth. Daeth y problemau i'r amlwg yn ystod ymweliad i'r ysbyty gan Goleg Brenhinol y Llawfeddygon (RCS), sydd wedi ysgrifennu at y Gweinidog Iechyd i ddatgan eu pryderon. Mae Prif Weithredwr Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro wedi dweud bod y problemau yn "annerbyniol", ac wedi ymddiheuro i gleifion. Mae'n dweud bod y problemau wedi eu hachosi gan bwysau "di-ddiwedd" ar wasanaethau gofal brys. 'Consensws' Mae'r adroddiad gan Goleg Brenhinol y Llawfeddygon yn dweud bod "consensws" ymysg meddygon bod gwasanaethau yn yr ysbyty yn "beryglus" ac o "safon isel". Mae'n dweud bod angen i'r bwrdd iechyd roi sylw "fel mater o frys" i fynd i'r afael hefo'r problemau. Dywedodd yr RCS bod yr ymweliad i'r ysbyty wedi amlygu nifer o broblemau oedd yn "risg sylweddol i gleifion". Ymysg y cwynion gan feddygon oedd bod cleifion oedd yn aros am driniaeth ar y galon yn dioddef oherwydd rhestrau aros hir. Cafodd llawdriniaethau ar blant, i dynnu tonsiliau neu rhoi gromedau yn y glust eu gohirio. Dywed bod adrannau gofal brys yn llawn, gyda chleifion yn cael eu cadw mewn coridorau neu ambiwlansys. Y gwyn fwyaf oedd bod dros 2000 o lawdriniaethau wedi eu gohirio neu wedi eu canslo yn llwyr oherwydd diffyg gwlau, yn nhri mis cyntaf eleni. Y brif reswm am hyn yn ôl yr RCS yw "methiant yr ysbyty i reoli mynediadau cleifion brys, ac anallu i ryddhau cleifion yn effeithiol". 'Ffiaidd' Y llynedd, roedd Susan Watkins o Dredegar yn aros i gael llawdriniaeth ar y galon yn yr ysbyty, dywedodd y meddygon y byddai rhaid iddi aros chwe wythnos. Chwe mis yn ddiweddarach doedd Ms Watkins dal heb ei thrin, a bu farw ar 12 o Ragfyr, yn 51 oed. Mae ei merch , Sarah, yn dweud bod y gofal gafodd ei mam yn annerbyniol. "Mae'n ffiaidd i ddweud y gwir. Mae pobl yn rhoi eu ffydd yn y gwasanaeth iechyd, ac mae pobl yn disgwyl cael gofal o safon." "Ond y gwir ydy bod pobl yn marw oherwydd diffyg gofal." Ymddiheuro Mae Prif Weithredwr Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro wedi ymddiheuro, ac mae'n dweud bod gwelliannau yn cael eu gweithredu, i sicrhau nad ydy gofal brys yn effeithio ar lawdriniaeth i gleifion eraill, yn cynnwys plant: "Rydw i wedi ymddiheuro i'n cleifion. Dyw hwn ddim yn sefyllfa i ni fod yn falch ohono. Mae angen i ni wneud yn well, a'r gwir yw y gallwn, ac y byddwn, yn gwneud hynny," meddai Adam Cairns. "Rhaid i ni brofi ein bod yn cydnabod bod problemau yn bodoli, ac fe rydym ni, a phrofi bod ein cynllun i ddod i'r afael â'r problemau yn gweithio. Byddwn yn cyhoeddi ein cynllun dros y dyddiau nesaf i'r cyhoedd gael ei weld." Mae Adam Cairns yn gwadu mai effaith toriadau ariannol sydd wrth wraidd y problemau yn yr ysbyty, wrth i fyrddau iechyd dros Gymru geisio arbed arian: "Mae pob bwrdd iechyd dan bwysau ariannol, mae hynny'n ffaith. Un o'r honiadau sy'n cael ei wneud yn yr adroddiad yw ein bod ni yn lleihau neu canslo triniaethau i arbed arian. Gallaf ddweud yn bendant nad oedd hynny yn digwydd. "Cafodd y problemau eu hachosi gan bod gormod o gleifion yn ein system gofal brys, a'n methiant i dderbyn mwy o gleifion oherwydd hynny. Nid oedd y problemau o achos ein sefyllfa ariannol." Cynllun waith Roedd yr RCS wedi ysgrifennu at Lywodraeth Cymru yn dilyn eu hymweliad â Ysbyty Athrofaol Cymru, a dywedodd llefarydd ar ran y llywodraeth bod y gweinidog iechyd wedi cyfarfod hefo'r RCS i drafod: "Roedd y Gweinidog Iechyd yn pryderu am adroddiad Coleg Brenhinol y Llawfeddygon a'r risgiau i safonau yr oedd yn ei amlygu." Yn ôl y Llywodraeth mae cynllun gwaith wedi ei ffurfio i ddelio hefo'r pryderon, ac "mae'r gweinidog yn cael ei hysbysu am welliant yn yr ysbyty yn rheolaidd." Mae'r RCS wedi dweud y byddan nhw yn ymweld â'r ysbyty eto ym mis Medi i adolygu'r sefyllfa: "Ar hyn o bryd mae hi'n rhy gynnar i ddweud os bydd y cynllun gwaith yn ateb ein pryderon," meddai'r RCS. "Ond rydym ni wedi cytuno y bydd Bwrdd Materion Proffesiynol yr RCS yn ymweld â Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn Medi 2013 i asesu'r gwelliant."