Miloedd mewn rali annibyniaeth ym Merthyr Tudful
Daeth miloedd o bobl ynghyd mewn rali dros annibyniaeth i Gymru ym Merthyr Tudful fore Sadwrn.
Dyma ydy'r drydedd rali o fewn ychydig fisoedd i'r trefnwyr ei chynnal, yn dilyn dwy rali debyg yng Nghaerdydd ym mis Mai ac yng Nghaernarfon ym mis Gorffennaf. Yn ôl y trefnwyr mae mwy o bobl wedi dangos diddordeb yn mynychu'r digwyddiad y penwythnos hwn yn dilyn "llanast San Steffan dros yr wythnos ddiwethaf." Roedd baneri gan bobl o Aberystwyth, Caernarfon, Wrecsam, Caerdydd, Pont-y-pŵl a Llandysul i'w gweld ymhlith y dorf. Dechreuodd pobl gasglu ynghyd ar Sgwâr Penderyn ychydig cyn yr orymdaith am 12:00, ac fe orffennodd y rali yn ôl yr un fan. Yn ôl y trefnwyr roedd dros 5,200 yn bresennol ar y diwrnod, ond nid yw'r ffigwr hwnnw wedi cael ei gadarnhau gan yr heddlu a oedd yn goruchwylio'r rali. Ar y diwedd cafodd y dorf eu hannerch gan Eddie Butler a Neville Southall o'r byd chwaraeon, y bardd a'r dramodydd Patrick Jones, a'r cantorion Kizzy ac Eädyth Crawford. Wrth esbonio pam ei fod wedi penderfynu annerch y dorf, dywedodd y sylwebydd chwaraeon Eddie Butler: "Dw i wedi bod yn aros am y deffroad yma ers amser maith - ar ôl ofni na fyddwn i'n ei weld yn ystod fy oes." Roedd y trefnwyr, AUOB Cymru, yn gobeithio derbyn cefnogaeth gan filoedd o bobl, ac roedd bysus wedi cael eu trefnu o Langefni, Treffynnon, Machynlleth, ac Aberteifi. Roedd yna adroddiadau hefyd bod trenau a oedd yn teithio o gyfeiriad Caerdydd tuag at Ferthyr Tudful yn orlawn gydol y bore. "Mae'r gorymdeithiau yng Nghaerdydd a Chaernarfon wedi bod yn rhagorol", meddai Llywelyn ap Gwilym ar ran AUOB Cymru, sy'n fudiad annibynnol. "Maent wedi denu nifer fawr o bobl, wedi creu cyffro ar y cyfryngau cymdeithasol, ar y teledu ac mewn print, ac wedi helpu hyrwyddo'r achos dros annibyniaeth. "Gyda'r llanast gwrth-ddemocrataidd sy'n digwydd yn San Steffan ar hyn o bryd, mae'n bwysicach nag erioed i ni fel Cymry ddatgan ein barn, ac i bobl Cymru sylweddoli bod dewis arall hyfyw: annibyniaeth." Dywedodd Phyl Griffiths, Cadeirydd Yes Merthyr: "Mae'r holl lanast yn San Steffan yr wythnos diwethaf wedi profi mai dyna ydy'r arf bwysicaf yn yr ymgyrch recriwtio cefnogaeth i annibyniaeth i Gymru." Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae Llywodraeth Cymru o blaid datganoli ac mae'n credu yn gryf bod angen Undeb cryf sydd yn parchu ac yn adlewyrchu hunaniaeth wahanol pob un o wledydd y Deyrnas Unedig. "Rydyn ni'n cefnogi setliad datganoli cryf i Gymru o fewn Teyrnas Unedig gryf."