Dathlu 70 y Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn Nhredegar
Daeth cannoedd o bobl ynghyd yn nhref enedigol Aneurin Bevan ddydd Sul i ddathlu 70 mlynedd ers iddo sefydlu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol.
Roedd y Prif Weinidog Carwyn Jones, a'r arweinydd Llafur Jeremy Corbyn ymhlith y bobl oedd yn bresennol ym Mharc Bedwellte yn Nhredegar, Blaenau Gwent. Cafodd Aneurin Bevan, Gweinidog Iechyd Prydain ym 1948, ei eni a'i fagu yn y dref, a dechreuodd y dathliadau gyda gorymdaith faneri o'i gyn-gartref ar Stryd Charles. Cafodd Aneurin Bevan ei ysrbydoli gan system Fictorianaidd lle roedd glowyr a gweithwyr dur lleol yn cyfrannu'n wythnosol i gronfa er mwyn talu am gostau meddygol. Cafodd y gronfa ei hehangu i'r dref gyfan bron, ac roedd yn talu am driniaeth ddeintyddol, ymweliadau gan nyrs ardal a hyd yn oed triniaeth gan ffisiotherapydd. Roedd yn gynllun mor llwyddiannus erbyn dechrau'r 1930au, fel bod dros 20,000 o bobl yn aelodau o Gymdeithas Cymorth Meddygol Gweithwyr Tredegar. Ym 1947, dywedodd Bevan: "Y cyfan dwi'n ei wneud yw ymestyn i holl boblogaeth Prydain yr hyn y mae pobl Tredegar wedi bod yn elwa ohono ers cenhedlaeth a mwy. "Rydym yn mynd i'ch Tredegar-eiddio chi." Cyngor Tredegar sydd wedi trefnu Diwrnod Bevan, sydd hefyd yn gweld disgyblion lleol yn perfformio cerddoriaeth a chymryd rhan mewn cystadlaeuthau siarad cyhoeddus.