Etholiad 2021: Pwy fydd yn denu pleidleiswyr UKIP?
Gallai'r gefnogaeth i bleidiau'r adain dde gael cryn effaith ar ffurfiad y Senedd newydd wedi'r etholiad ar 6 Mai.
Daniel Davies Gohebydd BBC Cymru Mae sawl plaid yn ceisio denu cefnogaeth y degau o filoedd a bleidleisiodd i UKIP bum mlynedd yn ôl. Mae un astudiaeth academaidd yn awgrymu bod nifer o'r pleidleiswyr hynny wedi troi at y Ceidwadwyr y flwyddyn ganlynol. Os yw'r Ceidwadwyr yn gallu cadw eu cefnogaeth fe fydd y bwlch rhyngddyn nhw a Llafur yn cau mewn seddi agos. Fe wnaeth UKIP ennill tir sylweddol yn etholiad 2016 gan gipio saith sedd - diolch i 132,000 o bleidleisiau rhanbarthol. Fe wnaethon nhw hefyd sicrhau 127,000 o bleidleisiau mewn etholaethau. Fe wnaeth y fuddugoliaeth, fis cyn refferendwm Brexit, gostio'n ddrud i'r Ceidwadwyr Cymreig. Am y tro cyntaf erioed ers 1999 fe wnaeth eu cyfran o'r bleidlais ostwng mewn etholiad datganoledig. Ond dyw union freuddwydion UKIP ym Mae Caerdydd ddim wedi cael eu gwireddu wrth i wahaniaethau personol a gwleidyddol greu rhaniadau ymhlith yr aelodau. Wedi Brexit ac wedi cyfnod Nigel Farage wrth y llyw dyw'r blaid ddim yr hyn oedd hi. Dim ond un person sy'n cynrychioli UKIP yn y Senedd sy'n sefyll fel ymgeisydd y tro hwn - Neil Hamilton. Wrth i wleidyddion UKIP rannu mae astudiaeth gan Dîm Astudiaeth Etholiad Cymru yn awgrymu bod y rhai a bleidleisiodd iddynt hefyd wedi newid eu teyrngarwch. Mae'r arolwg wedi edrych ar gefnogaeth pleidleiswyr mewn gwahanol etholiadau. Fe wnaeth y rhan fwyaf o gefnogwyr Nigel Farage yn 2016 bleidleisio i Theresa May a Boris Johnson yn etholiadau cyffredinol 2017 a 2019. "Mae yna gwestiwn a fydd eu cefnogaeth yn parhau," medd Jac Larner o Ganolfan Llywodraethiant Cymru ym Mhrifysgol Nghaerdydd. "Un o'r rhesymau bod y pleidleiswyr yma wedi mynd at y Ceidwadwyr yn 2019 yw Brexit. "Mae rhai o bosib yn credu bod Brexit bellach wedi digwydd ac yn dweud 'o leiaf ry'n wedi gadael yr Undeb Ewropeaidd'. "Y cwestiwn yw a fydd y bobl yma yn pleidleisio i'r Ceidwadwyr eto neu a fyddan nhw'n pleidleisio o gwbl yn yr etholiad y tro hwn." Mae angen porwr modern gyda JavaScript a chysylltiad rhyngrwyd sefydlog i weld yr elfennau rhyngweithiol hyn. Mwy o wybodaeth am yr etholiadau hyn Ar gyfer pwy y gallaf bleidleisio yn fy ardal? Nodwch eich cod post neu enw eich etholaeth Senedd Cymru i gael gwybod. E.e. 'CF10 1FS' neu 'Canol Caerdydd' Yn 2021, mae'r Ceidwadwyr Cymreig o dan arweinyddiaeth Andrew RT Davies am geisio darbwyllo cymaint â phosib o gefnogwyr Boris Johnson yn 2019 i bleidleisio eto. Fe fyddant yn cynnwys pobl ychydig i'r dde o'r canol sydd "yn draddodiadol ddim wedi bod â diddordeb yn etholiad Senedd Cymru", medd un aelod blaenllaw. Mae UKIP yn ceisio gwneud pob dim posib i gadw eu cefnogaeth ond does dim disgwyl i'w llwyddiant fod yn debyg i un 2016. Ond mae un aelod blaenllaw yn credu bod modd iddynt ennill rhai seddi a bod y blaid bellach yn wynebu cyfnod gwell wedi iddynt "bron â diflannu" ryw flwyddyn yn ôl. 'Rhannu'r gefnogaeth' Y cystadleuydd ffyrnicaf fydd Plaid Diddymu Cynulliad Cymru - mae'r ddwy blaid am gael gwared ar ddatganoli ac yn ôl rhai mae gan Blaid Diddymu (Abolish the Welsh Assembly yn Saesneg) enw gwell. Mae'r astudiaeth yn dangos bod cefnogwyr y Ceidwadwyr a phlaid UKIP yn fwy tebygol o amau gwerth datganoli na chefnogwyr Llafur a Phlaid Cymru. Mae yna ofnau y gall y naill blaid o'r adain dde ddwyn pleidleisiau'r llall. Dywedodd Mr Larner: "Fe allai Abolish ennill cefnogaeth gan y pleidiau yma ond ar yr un pryd beth sy'n digwydd yw bod y gefnogaeth i bleidiau'r adain dde yn cael ei rannu." Dywed un aelod blaenllaw o'r blaid Diddymu ei fod yn credu y gallai'r blaid wneud yn dda yn yr ardaloedd hynny o gymoedd y de a bleidleisiodd am UKIP a Brexit yn 2016. Mae gan Reform UK, sef olynydd Plaid Brexit Nigel Farage, ymgeiswyr ymhob rhanbarth. Ond mae'n bosib ei bod hi'n ddyddiau cynnar i blaid sydd yn ceisio sefydlu ei henw a'i hunaniaeth, medd un o'i hymgeiswyr.