Diwali: Gŵyl y Goleuni wahanol i'r arfer eleni
Bydd un o'r gwyliau crefyddol mwyaf poblogaidd yn y byd yn wahanol iawn i'r arfer i ddilynwyr eleni oherwydd effaith Covid-19.
Gŵyl Hindŵaidd sy'n cynrychioli buddugoliaeth goleuni dros dywyllwch, neu'r da dros y drwg, yw Diwali, ac mae hefyd yn cael ei dathlu gan ddilynwyr Bwdha, Hare Krishna, Siciaeth, a Jaim. Mae'r ŵyl flynyddol, sy'n para pum diwrnod, yn dechrau ddydd Sadwrn. Mae Swyddfa Conswl Anrhydeddus India wedi gorfod canslo'i barti blynyddol yng Nghaerdydd, gan gynnal wythnos o ddigwyddiadau Diwali rhithwir yn hytrach ar y cyd â Llywodraeth Cymru. Dywedodd y Prif Weinidog, Mark Drakeford ei fod yn gyfle i gyfleu "dymuniadau cynnes i'r gymuned Indiaidd yng Nghymru". Ychwanegodd: "Wrth i ni ddathlu'r ŵyl, gadewch i ni edrych ymlaen gyda gobaith at ddyfodol mwy positif wedi'r argyfwng presennol." Llygredd aer o dân gwyllt Fel rhan o'r dathliadau mae pobl yn addurno eu cartrefi gyda goleuadau, ac mae tân gwyllt yn chwarae rhan amlwg. Mewn gwyliau diweddar mae cymaint o dân gwyllt wedi cael ei danio mewn dinasoedd mawr fel Delhi yn India nes ei fod wedi achosi llygredd aer, ac mae'r llywodraeth wedi eu gwahardd yno eleni. Gyda 124,000 o farwolaethau Covid-19 yn India, mae'r prif weinidog, Narendra Modi, wedi galw am bwyll wrth baratoi am Ŵyl y Goleuni. Yn 2017 treuliodd Mohini Gupta o Delhi dri mis yn Aberystwyth ar ôl ennill cymrodoriaeth ysgrifennu creadigol a chyfieithu. Dechreuodd ddysgu Cymraeg yn ystod ei hymweliad, ac ers hynny mae hi wedi ymweld â Chymru deirgwaith ac mae hi bellach yn rhugl yn yr iaith. Mewn cyfweliad ar raglen Bwrw Golwg ar Radio Cymru ddydd Sul diwethaf, dywedodd Mohini Gupta y byddai dathliadau Diwali'n wahanol iawn eleni. Byddai teuluoedd yn dal i allu dod at ei gilydd i ddathlu'r ŵyl, meddai, ond ni fydd y dathliadau cyhoeddus arferol yn digwydd. Addasu'r dathliadau "Mae'r achosion o Covid-19 yn Delhi wedi codi i 6,000 y dydd, felly dydy hynny ddim yn mynd i fod yn bosib," meddai. "Mae pobl yn dathlu ar-lein wrth gwrs. "Dwi ddim yn siŵr os ydy Diwali yn fwy arwyddocaol eleni ond dwi'n meddwl y bydd pobl isio cael eu hatgoffa fod posib i'r da ennill yn erbyn y drwg a bod goleuni yn gryfach na thywyllwch." Yn y deml ym Mae Caerdydd mae dilynwyr Hare Krishna hefyd yn paratoi i ddathlu Diwali gwahanol. Dywedodd un o'r mynachod, Gopi Roman, eu bod am geisio addasu yn hytrach na dathlu ar-lein yn unig. "Be sy'n debygol o ddigwydd yw y bydd pobl yn cael eu gwahodd i'r deml... ychydig o bobl ar y tro, a byddwn yn rhoi bwyd iddyn nhw ac yn eu danfon nhw i ffwrdd, achos dy'ch chi methu cael pawb yn yr adeilad yr un pryd," meddai. "Bydd yn cael effaith ond ry'n ni'n addasu i'w wneud e'n bosib."