Brechiadau cyntaf mewn cartref gofal ddydd Mercher
Bydd pobl mewn cartrefi gofal yn dechrau cael eu brechu rhag Covid-19 fel rhan o gynllun peilot o ddydd Mercher, gan ddechrau yng ngogledd Cymru.
Cartref gofal penodol yn ardal Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr fydd y cyntaf yng Nghymru i dderbyn y brechlyn Pfizer/BioNtech, ond dydy Llywodraeth Cymru ddim yn cadarnhau ei union leoliad. Cartref yn ardal Bwrdd Iechyd Hywel Dda fydd yr ail i fod yn rhan o'r cynllun cyn i dimau byrddau Iechyd eraill fynd â'r brechlyn i gartrefi gofal cyn diwedd yr wythnos. "Os ydy popeth yn mynd yn dda yr wythnos hon, byddwn yn darparu'r brechlyn yn gynt i gartrefi gofal cyn y Nadolig, gan amddiffyn rhai o'n pobl fwyaf bregus," meddai'r Gweinidog Iechyd, Vaughan Gething yng nghynhadledd newyddion Llywodraeth Cymru. Ychwanegodd bod dros 6,000 o bobl yng Nghymru eisoes wedi derbyn dos cyntaf y brechlyn a gafodd ei gymeradwyo ar 2 Rhagfyr. Mae symud y brechlyn Pfizer/BioNtech o ganolfannau brechu i gartrefi gofal yn heriol oherwydd yr angen i'w gadw ar dymheredd isel iawn, a'r perygl y gallai fod yn llai effeithiol os yw'n cael ei symud yn ormodol ar ôl dadmer. Mae Llywodraeth Cymru wedi trafod gyda'r gwneuthurwyr a'r asiantaeth rheoleiddio meddyginiaethau, MHRA ynghylch ailbecynnu a chludo'r brechlyn heb beryglu safonau diogelwch ac effeithiolrwydd. Yn sgil y trafodaethau hynny, mae modd i fyrddau iechyd fynd â'r brechlyn "i leoliadau ag o leiaf bum preswylydd" ond bydd yn cymryd sawl diwrnod i hyfforddi staff a sicrhau bod y trefniadau'n safonol. Mae hynny'n golygu y bydd yn cael ei roi yn y lle cyntaf "i gartrefi gofal sy'n agos at fferyllfeydd ysbytai" medd Llyworaeth Cymru, ond mae'n fwriad iddo fod ar gael mewn lleoliadau eraill "yn yr wythnosau nesaf, unwaith y bydd gwybodaeth yn deillio o'r cynllun peilot mewn cartrefi gofal ar gael". Mwy o'r gynhadledd Dywedodd y Gweinidog Iechyd, Vaughan Gething: "Ar ôl i Gymru gyflwyno'r brechlyn COVID cyntaf yn llwyddiannus yr wythnos diwethaf, rydym yn dechrau'n ofalus ar y cam o'i roi i beswylwyr cartrefi gofal; fodd bynnag, mae angen inni barhau i sicrhau y gallwn gludo'r brechlyn yn ddiogel i bobl nad ydynt yn gallu dod i glinigau. "Os bydd popeth yn mynd yn iawn yr wythnos hon, byddwn yn cyflwyno'r broses frechu i gartrefi gofal cyn y Nadolig, gan ddod â lefel newydd o ddiogelwch i rai o'n pobl fwyaf agored i niwed. "Mae staff y GIG wedi gwneud gwaith gwych i gyflwyno'r brechlyn cyntaf hwn yn ddiogel ac yn gyflym. Rwy'n hynod ddiolchgar am eu gwaith caled ar hyn, ac yn ystod y pandemig yn gyffredinol." Dywedodd Dr Gill Richardson, Cadeirydd Rhaglen Frechu COVID-19 Cymru: "Mae darparu brechlyn COVID-19 i staff cartrefi gofal a phreswylwyr wastad wedi bod yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru. Rydym wedi bod yn gweithio ers misoedd i ymateb i'r heriau dosbarthu ac rydym yn credu bod gennym ateb ymarferol y byddwn yn ei ddefnyddio mewn safleoedd peilot o ddydd Mercher. Mae staff cartrefi gofal wedi cael cynnig brechiadau yng nghanolfannau'r Byrddau Iechyd wrth aros i'r model symudol ddechrau." "Rydym bellach yn hyderus iawn y gall ysbytai'r GIG ailbecynnu a chludo'r brechlyn yn ddiogel i gartref gofal heb beryglu ei sefydlogrwydd." Wrth i gyflenwadau pellach ddod ar gael ac wrth i frechlynnau ychwanegol gael cymeradwyaeth yr MHRA, bydd modd mynd ati gam wrth gam i gynnig y brechlyn i grwpiau eraill, yn seiliedig ar eu risg o gymhlethdodau difrifol a marwolaeth. Anogir pobl i aros i gael eu gwahodd, a bydd hynny'n digwydd drwy systemau'r GIG. Peidiwch â gofyn i'ch fferyllydd na'ch meddyg teulu.