'Mae'n bryd i'r Gymraeg fod yn iaith technoleg'
Mae ieithydd o Brifysgol Bangor wedi dweud fod datblygu technoleg iaith yn hanfodol er mwyn gwarchod dyfodol y Gymraeg.
Mae hi'n ddyletswydd ar y llywodraeth i "ymrwymo i gefnogi technoleg iaith os ydym am gyrraedd miliwn o siaradwyr", yn ôl Dr Peredur Webb-Davies. Daw'r sylwadau wrth i Weinidog y Gymraeg lansio ymgyrch yn annog siaradwyr Cymraeg i recordio eu hunain yn siarad ar feddalwedd Common Voice. Bydd y data a gasglwyd o'r ap - sy'n cael ei redeg gan Mozilla - yn cael ei ddefnyddio i ddatblygu technoleg adnabod lleferydd yn y Gymraeg. Ers dyfodiad teclynnau adnabod llais fel Alexa a Siri, mae rhai arbenigwyr iaith wedi lleisio pryder dros yr effaith y gallan nhw ei gael ar y Gymraeg. Un ffordd o atal dirywiad yn nefnydd yr iaith, yn ôl Dr Webb-Davies, yw darparu'r teclynnau trwy gyfrwng y Gymraeg. "Mae angen cynyddu'r cyfleoedd sydd gennym ni i ddefnyddio'r iaith, er mwyn gwyrdroi'r shifft iaith - hynny yw, pan fydd pobl yn symud o ddefnyddio'r Gymraeg i'r Saesneg," meddai. "'Da ni wedi llwyddo i drawsnewid y Gymraeg o fod yn iaith gyfyngedig y cartref i fod yn iaith gyhoeddus, a nawr yw'r cyfle i'w gwneud hi'n iaith dechnoleg." Eglurodd mai un o'r heriau sy'n wynebu technoleg iaith Gymraeg yw sicrhau bod digon o ddata sy'n gyfarwydd â gwahanol acenion a ffurfiau gramadegol. "Mae angen i'r feddalwedd Gymraeg ddeall treigliadau - a rhaid cofio, dydi pob siaradwr Cymraeg ddim yn treiglo'r un ffordd," meddai. "Mae newid cod hefyd yn rhywbeth - pan fydd siaradwyr Cymraeg yn defnyddio geiriau Saesneg fel rhan o'r iaith." Wrth gefnogi'r ymgyrch, dywedodd Gweinidog y Gymraeg, Eluned Morgan fod "angen sicrhau fod yr iaith Gymraeg yn cymryd ei lle yn y dyfodol". "Er mwyn gwneud hyn, rydym angen miloedd o leisiau o bob rhan o Gymru a thu hwnt," meddai. Wrth ymateb i'r galwad am gyfranwyr, dywedodd Mr Webb-Davies bod "digon o siaradwyr Cymraeg" i gasglu'r data. "Ma' hi [y Gymraeg] mewn sefyllfa lot iachach na lot o ieithoedd eraill y byd," meddai. Fel rhan o'u strategaeth i gyrraedd miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 dywedodd Llywodraeth Cymru bod ganddi Gynllun Gweithredu Technoleg Cymraeg. Yn ôl y llywodraeth mae'r cynllun yn "cefnogi datblygiadau technolegol Cymraeg, gan gynnwys deallusrwydd artiffisial o'r iaith, gwella cyfieithu â chymorth cyfrifiadur a datblygu technoleg lleferydd Cymraeg".