Her Farddonol i'r Brodyr Parc Nest
Fel rhan o'r Ŵyl AmGen, fe wnaeth Radio Cymru osod her i'r brodyr Parc Nest sef John Gwilym Jones, Aled Gwyn a T. James Jones.
Y dasg oedd ysgrifennu cerdd ar y testun 'Parc Nest', ac roedd beirniad cudd yn dyfarnu'r cyfan. Darllenwch y cerddi, yna gwrandewch yn ôl ar y rhaglen i glywed yr ymateb. Cerdd 1 - John Gwilym Jones Llun (wedi darganfod hen lun fy rhieni a dynnwyd yn y gegin) Ar bwy yr oedd eu llygaid, uwchben y gweddill bwyd, Y foment y parlyswyd eu gwên ar y ffoto llwyd? Syllaf i fyw'r mudandod, craffu i holi'u hynt Cyn cilio o mam i'r llaethdy, a nhad i'r clos a'r gwynt: Gweld sbrychyn toes ar ewin nas golchodd dydd i ffwrdd, Gweld dolydd cras Mehefin yn weiryn ar y bwrdd; Nes gweld, â'r gweld sy'n ddyfnach, y drefn oedd i'w bywyd hwy. Eu trem yn fy holi innau welaf fan yma mwy. Cerdd 2 - Aled Gwyn Parc Nest (Dychwelyd mewn henaint) Mae'r hud gaed ym more oes Ynom ar hyd ein heinioes; Caeau a chloddiau a chlos Yn anhygoel, yn agos. A holl erwau llwybrau'n lles Yn gân a stori gynnes. Dros ein pen i'n gorffennol, A dyna her. Mynd yn ôl I Barc Nest ym mro Nest wnaf Yn fore, - yn fwy araf. I'r tŷ o'r dyffryn a'r tarth; Cofiaf y cŵn yn cyfarth, Neu'r ubain yn eu rheibo A'u sŵn cas sy yn y co'. I laslanc dan y glasloer Y gwdihŵ oedd gwaed oer. Lle i ofni bwci bo Yn y ddunos oedd yno. Yno y mae Dat a Mam Yn ddaioni sy'n ddinam; Dau fu'n rhoi, rhoi yn rhad Awen bur, dyna'u bwriad. Gafael mawr, gofal a maeth, Amynedd a hwsmonaeth. Ai hala dom neu hôl da, A'u gwynt a gofiaf gynta? Neu ai gweld harddwch Mamgu Yn ei byd draw'n y beudy, A'i llaw rhwng coesau llyweth Yn godro neu'n tico teth? Er nad oes ots ffagotsen Dyna od yw mynd yn hen; Diain o waith, a dyna her Yw symud heb help zimmer. Codi a thrin sopin sydd Yn anos i mi beunydd. Helbul yw hwpo whilber Dal rhaw, codi claw, dal clêr. Wy'n rhy whip ac yn rhy hen I roi dim ar y domen; Plwco rhic, neidio sticil Herio bwch, ac agor bil. Dim winshyn a dim mansher Neido gât na newid gêr, Dim belo, a dim bilwg, A'th hi'n drist, mae'n wa'th na drwg. Cerdd 3 - Jim Parc Nest Ar ôl deddfu'r Sa Draw a her byw heb fwrw bant, wnes i'm untro mentro mas o mhentre i weld yr hen gartre yn Sir Gâr; alltud wen i, gan taw pum milltir wedd y pentigili newy', medde nhw. Cofiwch, sai'n un i achwyn, achos y rheol wâr hon wedd yn rheoli'r haint rhag mynd ar wyllt mewn sawl man; hebddi, ele pethe dros ben llestri'n llwyr; llwyddo i ledrithio mil i drath y Mwnt, i adloniant yr Atlantig, ond heb un tŷ bach wedi'i agor ym Mhenfro na Cheredigion. Ond â chamau chwimwth dychymyg, wele, wy eilweth yn facwy; drwy'r dre yr af lan y rhiw fel un ar hast i roi cwtsh i'r ci defed wedd 'da fi'n mynd am wâc o ga' i ga', i ga'l gweld manne hwsmoneth ar eu gore. Aneirod ym Mharc Cwm-Mora yn falch o'i borfeydd; ym Mharc Cwm-bach, y da bach wrth eu bodd â'r haf, a'r cyhûdd yn rifiera'r coed. O Barc y Banc i Barc y Berth, y cynhaeaf llafur yn aeddfed i'w fedi, wedi dod â'r gwair i'w gadw ers amser ar gyfer y gaeafu. Mentro heibo wedyn am foment i'r boudy, at galon yr hwsmoneth, a'r fuches or-feichus yn diferynnu o hyd, fore a nos, yn anesmwyth dan lwyth o lath, mor falch o'i glywed yn llifo i'r bwcedi. Wedd hi'n rhyddhad i fam a thad 'fyd, a hwythe dan bwyse dyled y rhent i'w dalu. Wy'n hiraethus, glwyfus wrth groesi'r hen glos, a gafel atgofion yn dynn amdana'i nes torri rhwyd y Sa Draw; wedd eu twtsh, yn gwtsho, yn gatshyn! Ma' rhyw gêm ar y gweill; awgrym John Gwilym ac Aled wedd e, falle . . . ie, siŵr o fod, wrth roi'r gwartheg yn y ca' i gnoi'u cil; rhyw awr i whare ac ymroi i joio'n solas cynnes, hwylus cyn noswylio. Ond â Dat yn codi peli mor rhwydd dros do tŷ pair, ma' Mam o hyd yn amheus o'i rocedi cricedol, yn carco ffin ffenest y gegin, rhag ofn. Cerdded wedyn i'r tŷ, ac ymdopi â'r tywydd yn troi o atgof i atgof; un, am whâr yn marw; yn mynd bant i rywle cyn i finne fod. Ie, sa draw a glyws hi druan. Hyn yn unig a rannaf â'm rhieni - 'not cricket' wedd colli Beti. A nawr, 'ma fi yn y rŵm ford, a gafel atgofion eto'n tynhau; lle hael, ond llys llym; digonol ei fwyd, egnïol ei farn. Yn fforwm y ffwrwme ma' hi'n nos ar ymynysu, ysgwydd yn ysgwydd y'n ni, a'r storáis yn whalu'r Sa Draw, yn lleihau a byrhau i'r dim lleia, y 'cadw hyd braich'. Ar y rhiw nôl i'r dre, gweld adfeilion y gaer, wedd iddi hi Nest, yn gastell. Fe ddele hi lan o fan'ny i hamddena a hela fan hyn. A harddodd hi yr union dirwedd hon? Ai hwn fydde'r gorwel wele hithe ar ei thaith ar y rhiw sha thre? Ai dros yr un dyfnion y llifai Afon Teifi? O rannu'r hanes, fe'n dynesir yn gowled dynn am ein gily'. Ynom ni, yma nawr, a'n hyfory, hyderwn heb ddiferion y Feirws, y parheir y cof am y parc hwn.