Atgyweirio clychau Eglwys Sant Pedr yn Rhuthun
Bydd y gwaith o atgyweirio wyth cloch Eglwys Sant Pedr yn Rhuthun yn dechrau yn fuan wedi i grant o £96,000 gael ei roi at y gwaith.
Bydd y grant gan Gronfa Treftadaeth y Loteri a chyfraniadau eraill yn cyfrannu at y gost o £191,000 sydd ei angen at y gwaith. Mae cloch wedi'i chanu yn Eglwys Sant Pedr ers 1654 a chafodd y clychau presennol eu gosod ar yr adeilad ganol y 19eg ganrif. Yn ogystal ag atgyweirio'r clychau bydd yr arian yn talu am hyfforddi cenhedlaeth newydd o bobl i ganu'r clychau. Yn ôl Peter Furniss o Gymdeithas Canwyr Cloch y Gogledd mae'r clychau wedi cael eu hesgeuluso a'r tro diwethaf iddynt gael eu canu yn rheolaidd oedd yn 1977. Dywedodd Mr Furniss: "Mae crac mawr yn y bumed gloch ond y broblem fwyaf yw'r ffrâm sy'n dal y clychau. Wrth i'r clychau gael eu canu mae'r ffrâm yn symud. "Ar hyn o bryd mae'n waith anodd canu'r clychau ond unwaith i'r gwaith atgyweirio ddigwydd gall plentyn 10 oed neu berson 90 a hŷn wneud y gwaith." Bydd y clychau'n cael eu hatgyweirio yn Loughborough - yn yr union le y'u gwnaed yn y 19eg ganrif. Er nad yw'r clychau wedi canu'n rheolaidd ers 1977 mi gawsant eu canu ar 12 Hydref eleni er mwyn nodi dechrau digwyddiadau yn nodi canmlwyddiant diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae disgwyl i'r gwaith gael ei gwblhau erbyn Mai 2019.