Peiriannau ffacs yn costio dros £550,000 i GIG Cymru
Mae mwy na 1,000 o beiriannau ffacs yn parhau i gael eu defnyddio mewn ysbytai a meddygfeydd ar draws Cymru er bod y dechnoleg yn "eithriadol o hen".
Mae o leiaf 1,063 o beiriannau ffacs ar draws byrddau iechyd Cymru gyda dros £550,000 wedi ei wario ar adnoddau ers 2015. Mae'r bwrdd iechyd mwyaf - Betsi Cadwaladr - yn berchen ar rhwng 450 a 500. Mae gan Fwrdd Iechyd Aneurin Bevan 17 peiriant o'r fath. Yn ôl Llywodraeth Cymru mae disgwyl i ddefnydd y peiriannau "barhau i ddirywio" wrth i dechnoleg ddatblygu. Er hyn mae Bwrdd Iechyd Abertawe Bro Morgannwg wedi prynu 176 o beiriannau ers 2015. 'Eithriadol o hen' Mae 260 yn parhau yng Nghwm Taf a 34 ym Mhowys. Yn ôl Hywel Dda roedd 76 o beiriannau wedi cael eu defnyddio rhwng 2016 a 2017. Mae disgwyl i'r nifer fod yn uwch gan nad yw Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn storio data. Yn ôl Abertawe Bro Morgannwg roedd "cannoedd o beiriannau ffacs hanesyddol yn parhau i gael eu defnyddio". Dywedodd Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr yng ngogledd Cymru fod y defnydd o beiriannau ffacs yn cael ei leihau a bod "dirywiad sylweddol wedi ei weld yng ngwariant adnoddau i'r peiriannau gyda'r nifer wedi gostwng o £28,251 yn 2015 i £391 yn 2018". Dywedodd Cadeirydd Gymdeithas Feddygol Prydain Cyngor Cymru, Dr David Bayley "bod peirannau ffacs ddim yn gwneud unrhyw beth nad yw e-byst yn gallu ei wneud, a hynny yn gyflymach ac yn fwy diogel". "Am bob math o resymau, mae'r dechnoleg yn hen - mae angen amser i gael gwared arnynt," meddai Dr Bailey, sy'n feddyg teulu yng Nghaerffili. "Rwy'n tybio y byddai doctoriaid ifanc y dyfodol yn syfrdanu wrth weld y fath beiriannau. Gwariant Er mai Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr sydd â'r nifer fwyaf o beiriannau nid nhw sydd a'r gwariant uchaf: Dywedodd Bwrdd Iechyd Cwm Taf y byddai'n symud o beirannau tebyg i dechnoleg fwy "effeithlon" sydd â'r gallu i gopïo, argraffu a sganio. Yn ôl y bwrdd iechyd nid yw'r ffigwr yn hollol gywir gan ei fod yn cynnwys costau adnoddau argraffu yn ogystal â ffacs. Dros y ffin, nid oes gan fyrddau iechyd Lloegr yr hawl i brynu peiriannau ffacs rhagor. Yn ôl Llywodraeth Cymru maen nhw'n "parhau i geisio cynyddu gwybodaeth drwy dechnoleg ddigidol ac felly'n disgwyl gweld y dirywiad yn y peiriannau'n parhau".