'Un o goed hynaf' y DU wedi'i thorri i lawr i adeiladu tai
Gallai coeden yn Abertawe a gafodd ei thorri i lawr gan ddatblygwr tai fod yn un o'r rhai cyntaf erioed i gael eu plannu yn y DU.
Mae dogfennau yn awgrymu fod coed wedi cael eu plannu ar ystâd Penlle'r-gaer yn 1842 - 10 mlynedd cyn i hadau gael eu cludo i Brydain yn 1853. Eisoes mae Enzo Homes, sy'n adeiladu 80 o dai newydd ger coedwig ar safle'r hen ystâd, wedi dweud fod y gochwydden fawr wedi'i thorri i lawr drwy gamgymeriad, gan nad oedd wedi'i marcio'n gywir. Mae'r ymchwiliad i'r hyn a ddigwyddodd yn parhau. 'Enghreifftiau cynharaf' Dywedodd Rheolwr Cyffredinol Ymddiriedaeth Penlle'r-gaer, Lee Turner bod perchennog yr ystâd, John Dillwyn Llewelyn yn fotanegydd brwd yn y 19eg ganrif, a oedd yn mewnforio planhigion ar draws y byd. "Mae gennym ni nodiadau sy'n dyddio'n ôl dros ganrifoedd ers i deulu John Dillwyn Llewelyn blannu coed ar y stâd. "Mae'r record gyntaf yn dyddio'n ôl i 1842. Fe allwn weld rai o ddyddiaduron y teulu o'r cyfnod hwnnw." Dywedodd Jeremy Barrell o gwmni sy'n ymgynghori ar goed fod mesuriadau'r goeden yn awgrymu "ei bod hi'n bosib ei bod hi'n un o'r enghreifftiau cynharaf" a byddai "dyddio'r goeden yn hawdd". 'Anferth' Dywed Cyngor Abertawe a Chyfoeth Naturiol Cymru eu bod yn parhau i ymchwilio ac i asesu pa gamau i'w cymryd dros y goeden, sydd wedi'i diogelu gan orchymyn cadwraeth. Mae Neil Jones o Gyfeillion y Ddaear Abertawe wedi dechrau deiseb yn galw am gamau pellach yn erbyn y datblygwyr. "Roedd hi'n goeden anferth oedd y sefyll ymhell dros unrhyw beth arall yn yr ardal," meddai. "Dydych chi ddim yn cael coed fel hyn unrhyw le - does dim byd tebyg ym Mhrydain sydd yn ddigon hen i fod mor fawr â hyn."