Apêl Gweinidog Iechyd newydd Cymru: 'Ewch am frechiad'
Brechu yw'r ffordd orau o hyd o warchod pobl rhag amrywiolion newydd "bygythiol" o'r coronafeirws, medd Gweinidog Iechyd newydd Cymru .
Mae dros ddwy filiwn o bobl wedi cael eu brechu rhag y feirws yng Nghymru erbyn hyn, ond dywed Eluned Morgan bod amrywiolyn India'n creu her newydd. Daw wrth i ragor o gyfyngiadau Covid lacio ar draws y wlad, gan gynnwys caniatáu i fwytai a thafarndai weini pobl dan do. Mae sinemâu, orielau ac amgueddfeydd hefyd yn cael agor o ddydd Llun wrth i Gymru symud i Lefel 2 y cynllun rheoli coronafeirws. Wrth ymweld â Chanolfan Brechu Torfol y Bae yng Nghaerdydd, dywedodd Ms Morgan ei bod yn gobeithio y bydd y rhaglen frechu'n gwarchod pobl rhag niwed. "Y'n ni'n gw'bod mai dyma'r arf orau sy' gyda ni - i sicrhau fod pobl yn ca'I y brechiad." meddai. "Dyma'r ffordd orau o gael diogelwch oddi wrth yr amrywiolyn newydd yma. "Dy'n ni ddim yn gw'bod pa amrywiolyn sydd yn dod yn y dyfodol, ond am y tro ni'n awgrymu bod pob un sy'n cael gwahoddiad yn sicrhau bod nhw'n cymryd y gwahoddiad yna i fyny, eu bod yn diogelu eu hunain a'r bobl o'u hamgylch nhw." 'Yr ail ora' drwy'r byd' Dyma oedd ei hymweliad cyntaf fel gweinidog iechyd ers i Gymru gyrraedd y garreg filltir o frechu dros ddwy filiwn o bobl. Hyd at 09:00 ddydd Sul, 16 Mai roedd 2,027,803 o bobl wedi cael un dos o'r brechlyn a 917,431 wedi cael y cwrs llawn. Dywedodd mai rhaglen frechu Cymru yw'r "ail ora' yn y byd o ran faint o bobl sy' 'di cael eu brechu". Ddydd Gwener dywedodd y Prif Weinidog, Mark Drakeford ei fod wedi ystyried llacio'r rheolau ymhellach ond ei fod wedi gohirio gwneud penderfyniad oherwydd y pryder ynghylch lledaeniad amrywiolyn India. Yn ôl yr ystadegau diweddaraf, mae 26 achos o'r amrywiolyn wedi eu cofnodi yng Nghymru. Y gred yw bod cysylltiad â theithio tramor ymhob un o'r achosion hynny. Mae'n bosib i fynd ar wyliau i rai gwledydd tramor o ddydd Llun ond mae Llywodraeth Cymru'n gofyn i bobl ystyried peidio oni bai bod y daith yn hanfodol. Dywedodd Ms Morgan na fyddai Llywodraeth Cymru'n diystyru targedu brechiadau mewn ymateb i gynnydd newydd yn nifer achosion o'r feirws. "Ma'r system eisoes yn eitha' hyblyg," meddai. "Ma'r ffaith bo' ni mor bell ymlaen [yn brawf o hynny] felly dwi'n meddwl y'n ni eisoes wedi cyflawni lot. "Ar hyn o bryd, y'n ni'n barod i awdurdodau lleol neud y penderfyniad yna yn lleol. Os ma' angen i ni newid y ffordd y'n ni'n neud pethau, wrth gwrs wnawn ni edrych ar hynny." Mae Ms Morgan yn annog pobl sydd heb gael eu brechu eto i drefnu apwyntiad. "Dy'n ni ddim really wedi cael y diogelwch llawn tan bo ni'n cael yr ail ddos," meddai. "Tan hynny mae'n bwysig bod pobl yn sicrhau bod nhw'n cadw pellter, bod nhw'n golchi dwylo, bod nhw'n cymryd y feirws o ddifri' o hyd, yn arbennig wrth i ni ailagor." Mae'r cyngor, meddai, "yn fwy pwysig nag erioed" ymhlith pobl iau "sy'n fwy tebygol o gymysgu". Mae'r grwpiau iau wedi dechrau cael eu brechu, gyda 41.1% o'r rhai rhwng 18 a 29 oed wedi cael dos cyntaf. "Mae'n rhaid iddyn nhw gymryd hwn o ddifri, achos dyna ble dwi'n poeni fydd yr ymlediad yn dod o", meddai. Dywedodd Bwrdd Iechyd Caerdydd a'r Fro, sy'n rhedeg Canolfan Brechu Torfol Y Bae, y bydd wedi estyn gwahoddiad i bawb dros 18 sy'n gymwys erbyn diwedd yr wythnos hon. Dywed swyddogion bod gobaith y byddan nhw wedi brechu pawb sy'n cadw'u hapwyntiadau erbyn diwedd mis Mai.