Gobaith fod belaod coed yn hybu niferoedd wiwerod coch
Mae cadwraethwyr yn gobeithio y bydd ailgyflwyno belaod coed yn arwain at fwy o wiwerod coch - er mai nhw yw eu hysglyfaethwr naturiol.
Yn yr Alban mae ardaloedd sydd â lefel uchel o felaod coed hefyd wedi gweld cynnydd yn nifer y wiwerod coch, a'r gobaith yw y bydd hynny'n cael ei efelychu yng Ngheredigion. Roedd pryder y byddai ailgyflwyno'r anifail ysglyfaethus i goedwig Tywi ger Tregaron yn cael effaith niweidiol - ac mae eu presenoldeb eisoes wedi'i gwneud hi'n anoddach monitro'r wiwerod. Ond mae ymddiriedolaeth natur yn gobeithio mai cwtogi nifer y wiwerod llwyd fydd y belaod coed yn y pen draw, fel maen nhw wedi gwneud mewn ardaloedd eraill. 'Poblogaeth fregus' Fe wnaeth gwyddonwyr o Brifysgol Aberdeen astudio'r berthynas rhwng y tair rhywogaeth a chanfod bod niferoedd y wiwerod llwyd yn gostwng ble roedd belaod coed yn ffynnu. Roedd hyn, yn ei dro, yn rhoi mantais gystadleuol i'r wiwer goch, sydd yn anifail llai. Roedd bele'r coed - sydd yn aelod o deulu'r wenci - yn gyffredin yng Nghymru o'r blaen ond fe wnaethon nhw bron a diflannu'n gyfan gwbl erbyn yr 20fed Ganrif. Yn 2015 fe wnaeth Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Vincent symud 20 o felaod coed o'r Alban i Geredigion, ac ers hynny mae rhai wedi bridio a rhagor wedi eu symud yno. Ond dywedodd Becky Hulme, swyddog wiwerod coch Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt De a Gorllewin Cymru, ei bod hi dal yn rhy gynnar i asesu effaith y belaod coed ar wiwerod coedwig Tywi. Ychwanegodd fod presenoldeb y belaod coed wedi gwneud y wiwerod coch yn fwy swil, ac felly'n anoddach eu monitro. "Mae'r boblogaeth o wiwerod coch yn fregus ac mae pryder y gallen nhw [y belaod coed] gael effaith negyddol, ond rydyn ni'n croesi'n bysedd," meddai. "Hyd yn oed os oes rhywfaint o ysglyfaethu yn y safle ffocal [coedwig Tywi], rydyn ni'n gobeithio oherwydd eu heffaith ar y wiwerod llwyd y bydd hynny'n helpu'r wiwerod coch yn ein hardal. "Rydyn ni'n gobeithio mai dyma fydd yn achub y wiwer goch yng nghanolbarth Cymru achos y dewis arall yw ceisio rheoli'r wiwerod llwyd. Ond allwn ni ddim dweud yn bendant y bydd yn digwydd."