Cynnig cyngor i drigolion yn dilyn llifogydd Ynys Môn
Roedd sesiynau gwybodaeth yn cael eu cynnal ddydd Llun i drigolion ar Ynys Môn gafodd eu heffeithio gan y llifogydd yno y llynedd.
Cafodd 31 o dai yn Llangefni ac 13 ym mhentref Dwyran eu taro wedi i'r Afon Cefni orlifo ym mis Tachwedd. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yn ymchwilio i weld beth mae modd ei wneud i atal yr un peth rhag digwydd eto. Mae sesiwn wybodaeth yn cael ei gynnal yng Nghanolfan Hamdden Plas Arthur yn Llangefni rhwng 15:00 a 19:00 ddydd Llun. Fe fydd sesiwn hefyd yn Ysgol Dwyran rhwng 17:00 a 19:00 ar 19 Chwefror. 'Nunlle i'r afon fynd' Dywedodd rhai o berchnogion busnesau yn Llangefni wrth raglen Taro'r Post eu bod yn gobeithio cael atebion i nifer o gwestiynau yn ystod y sesiynau. Mae'n dal ym amhosib i staff y cwmni cyfreithiol Parry Davies Clwyd-Jones a Lloyd ddefnyddio llawr cyntaf eu swyddfa yn Stryd yr Eglwys. Dywedodd un o berchnogion y cwmni, Emyr Parry: "Y peth cyntaf fyswn i'n disgwyl... ydy rhoi rhyw fath o gadarnâd bod 'na fodd o fedru lleihau'r tebygrwydd o ga'l difrod fel hyn eto." Mae hefyd yn codi cwestiynau am effaith y llanw a'r argae ar Afon Cefni, ac am effaith datblygu rhannau o ganol y dref dros y blynyddoedd. Dywedodd Emrys Owen, rheolwr Gwesty'r Bull, bod dŵr yn selar yr adeilad bob tro mae 'na law trwm. "Y noson yna, roedd pob dim i'w weld yn erbyn y dre' - o'dd y glaw yn drwm, o'dd y llanw i mewn, o'dd y gwynt yn dod o'r môr so o'dd yr afon ddim yn mynd i nunlle. "Dwi'm yn gw'bod be fedran nhw neud amdano fo, ond wedi edrych ar y bont sy'n ganol y dre, mae'n edrych fel bod y gap rhwng top yr afon a'r bont wedi lleihau yn y blynyddoedd cynt a sgen i ddim syniad pryd." Adroddiad manwl Dywedodd Sian Williams, pennaeth gweithrediadau CNC yn y gogledd, mai pwrpas y sesiynau yw casglu gymaint o wybodaeth â phosib ar gyfer adroddiad sy'n cael ei lunio yn yr wythnosau nesaf ar y cyd â Chyngor Sir Ynys Môn. Bydd yr adroddiad yn sail i greu model manwl o'r ardal cyn yr hydref "o dop y dalgylch yr holl ffordd i lawr at yr A5". Dywedodd Ms Williams: "Mae Afon Cefni yn eitha' unigryw, mae ganddoch chi lyn yn eitha' agos at y dre' uwchben y dre' ac hefyd ma'r afon wedi ei rhoi i mewn i system fel camlas o dan y dre' hefyd. "Mae hynny'n gallu cyfyngu llif yr afon, a 'da ni isio sbïo ar effaith hynny ar y dre'... cyn bo' ni'n neud unrhyw benderfyniadau." Mae'r opsiynau posib wedi'r holl ymchwiliadau yn cynnwys codi amddiffynfeydd i warchod tai, a chamau i arafu llif yr afon i ganol y dref wedi glaw trwm.