GIG: Galw am ymateb i ad-drefnu
Mae arweinwyr iechyd cymunedol yn galw ar y cyhoedd i fynychu cyfarfodydd cyhoeddus i drafod ad-drefnu gwasanaethau'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn ne Cymru.
Bydd y cyntaf o dros 40 cyfarfod cyhoeddus yn cael ei gynnal yn ddiweddarach ddydd Llun. Gallai'r newidiadau sy'n cael eu crybwyll weld Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn Llantrisant yn rhoi'r gorau i drin yr achosion mwyaf argyfyngus. Anogodd Dr Paul Worthington, prif swyddog Cyngor Iechyd Cymunedol Cwm Taf, cymaint o bobl â phosib i fynd i'r cyfarfodydd ymgynghori. Bydd un o'r cyfarfodydd ddydd Llun ym Mhontypridd, ger Ysbyty Brenhinol Morgannwg, gyda'r lleill ym Mhen-y-bont ar Ogwr ac yn Three Cocks ger y Gelli Gandryll. Cafodd yr ymgynghoraid cyhoeddiad am gynlluniau'r byrddau iechyd ei gyhoeddi fis diwethaf, ac maen nhw'n cael eu trefnu gan fyrddau iechyd Abertawe Bro Morgannwg, Aneurin Bevan, Caerdydd a'r Fro, Cwm Taf a Phowys. Bydd nifer o gyfarfodydd yn digwydd gydol yr wythnos yn Rhondda, Casnewydd, Aberafan, Aberhonddu, Aberdâr a Glyn-nedd. Byddai'r newidiadau arfaethedig i'r GIG yn ne Cymru yn golygu cwtogi nifer yr adrannau arbenigol o saith i bedwar neu bump. Yn ôl swyddogion iechyd, y cynllun gorau fyddai lleoli gwasanaethau arbenigol yng Nghaerdydd, Abertawe, Merthyr Tudful, Pen-y-bont ar Ogwr ac ysbyty newydd ger Cwmbrân. Ond mae nifer wedi gwrthwynebu'r cynlluniau gan gynnwys gwleidyddion a'r cyhoedd. Bu protest ym Mhontypridd ddydd Sadwrn yn erbyn y cynlluniau. Dywedodd Dr Worthington: "Mae nifer o gyfarfodydd ar draws de Cymru, ac rydym yn awyddus i weld cymaint o bobl â phosib yn mynd iddyn nhw. "Mae'n gyfle i glywed am y cynlluniau gan y staff proffesiynnol. Mae'r Cynghorau Iechyd Cymuned a'r Byrddau Iechyd Lleol yn awyddus iawn i glywed yr hyn sydd gan bobl i ddweud am y cynlluniau a beth yw eu pryderon. "I'r rhai sy'n methu mynd i'r cyfarfodydd, mae cysylltiadau ar wefannau'r byrddau iechyd lle gall pobl fynegi eu barn." Mae arweinwyr y GIG yn credu bod gwasanaethau mewn perygl o ddymchwel yn llwyr oni bai bod newidiadau mawr yn cael eu gwneud i'r modd y maen nhw'n cael eu darparu. Maen nhw'n dadlau ei bod yn hanfodol sicrhau bod gofal mewn ysbytai yn cwrdd â safonau proffesiynnol y DU ac hefyd yn delio gyda phroblemau fel prinder meddygon, poblogaeth sy'n heneiddio a phwysau ariannol.