Adolygiad o ofal ysbyty 'ddim yn ddigonol'
Mae teulu cyn glaf yn Ysbytai Tywysoges Cymru a Chastell Nedd Port Talbot wedi cyhuddo'r gweinidog iechyd o fethu â chyflawni ei addewid i adolygu safonau gofal yr ysbytai yn y gorffennol.
Ym mis Hydref y llynedd, datgelodd BBC Cymru y byddai safonau nyrsio yn y ddau ysbyty yn cael eu hadolygu wedi marwolaeth dynes 82 oed o Borthcawl, wedi i'w theulu ddweud ei bod hi wedi cael ei hesgeuluso. Dywedodd Mark Drakeford y byddai'r adolygiad yn ystyried y cyfnod pan fu farw Lilian Williams. Ond, mae BBC Cymru wedi gweld e-bost gan arweinydd yr adolygiad, yn dweud mai ond ystyried safon y gofal ar hyn o bryd yw'r nod. Adolygiad Cafodd Mrs Lilian Williams driniaeth yn Ysbyty'r Dywysoges, Pen-y-Bont ar Ogwr a Chastell Nedd Port Talbot bedair gwaith rhwng Awst 2010 a Thachwedd 2012, pan fu farw. Mae ei theulu yn dweud nad oedd hi wedi cael gofal digonol tra yn yr ysbyty. Ym mis Hydref, dywedodd Mark Drakeford y byddai adolygiad i safonau ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg y llynedd. Dywedodd wrth y Senedd: "Rydw i'n rhoi sicrwydd na fydd unrhyw rwystr i'r Athro Andrews edrych ar y safonau gofal yn yr ysbytai yna ar yr adeg pan roedd Mrs Williams yn glaf." Ond mae BBC Cymru wedi gweld e-bost gan yr Athro June Andrews, sy'n arwain yr adolygiad, sy'n dweud: "Rydw i'n ymwybodol o brofiad Mr Williams [mab Lilian Williams], a gallaf ddeall pam fod y gweinidog iechyd wedi cysylltu'r achos gyda'r penderfyniad bod angen adolygiad i'r ffordd y mae ysbytai yn perfformio ar hyn o bryd. "Ond, ar hyn o bryd, nid yw'r adolygiad yn edrych ar ddigwyddiadau yn y gorffennol, ond yn hytrach yn archwilio'r sefyllfa bresennol. "Rydw i wedi cael cais i edrych ar y sefyllfa bresennol. Byddaf yn gwneud hynny heb ystyried yr hyn ddigwyddodd yn y gorffennol." 'Angen edrych yn ôl' Ond mae mab Lilian Williams, Gareth, yn dweud bod angen i adolygiad edrych yn ôl er mwyn sicrhau nad yw camgymeriadau yn cael eu hail-adrodd. "Os nad yw'r adroddiad yn edrych yn ôl, ni fydd yn gallu deall y rhesymau pam y mae pethau wedi mynd o'i le yn yr ysbytai yna dros nifer o flynyddoedd." Mae elusen hefyd wedi galw am gynnal ymchwiliad cyffredinol i ddiogelwch cleifion yng Nghymru. Mae Gweithredu Yn Erbyn Damweiniau Meddygol wedi anfon llythyr at y Gweinidog Iechyd Mark Drakeford i ofyn iddo gomisiynu adolygiad newydd "ar frys". Yn ogystal, mae'r elusen yn dadlau bod angen i'r adolygiad i ofal yn ysbytai Tywysoges Cymru ym Mhen-y-bont a Chastell-nedd Port Talbot wrando ar safbwyntiau cleifion sydd wedi derbyn gofal gwael yno. 'Dim rhwystr' Yn ymateb, dywedodd Mr Drakeford wrth BBC Cymru: "Rydw i wedi bod yn ofalus iawn wrth ateb cwestiynau am gyfrifoldeb adolygiad yr Athro Andrews i ddweud nad oes unrhyw beth yn y termau sy'n rhwystro'r Athro Andrews rhag edrych ar safonau gofal yn y gorffennol, pan mae hi'n teimlo bod hynny'n angenrheidiol. "Ond rydw i hefyd wedi bod yn glir nad oes unrhyw bwynt mewn sefydlu adolygiad annibynnol ac yna dweud wrth yr arweinydd yn union sut i weithredu hynny. "Mae'r Athro Andrews yn edrych ar yr hyn sy'n digwydd yn Abertawe Bro Morgannwg heddiw. "Lle mae hi'n gweld bod angen edrych ar bethau sydd wedi digwydd yn y gorffennol i ddeall y sefyllfa heddiw, yna mae rhyddid llwyr iddi wneud y penderfyniad yna, nid fi." Dywed y llywodraeth bod yr adolygiad yn cael ei gynnal mewn dwy ran. "Mae'r cyntaf o'r rhain yn adolygiad manwl i'r sefyllfa bresennol, ac mae hwn wedi dechrau," meddai llefarydd. "Unwaith y bydd y rhan yma wedi ei gwblhau, bydd y tîm yn penderfynu ar ba faterion y maen nhw angen ymchwilio ymhellach iddyn nhw, fydd yn hanesyddol." Dywedodd y llefarydd mai'r tîm eu hunain fydd yn penderfynu pa mor bell yn ôl i edrych, a bod y Prif Swyddog Nyrsio wedi cynnig siarad gyda theulu Lilian Williams i egluro'r broses.