Annog cynghorau i dreialu ffyrdd gwahanol o bleidleisio
Gallai cynghorau Cymru dreialu pleidleisio ar ddydd Sul a gosod blychau mewn archfarchnadoedd i gynyddu'r nifer sy'n pleidleisio mewn etholiadau, yn ôl gweinidog.
Mae'r Ysgrifennydd Llywodraeth Leol Alun Davies eisiau gostwng yr oedran pleidleisio i 16 a rhoi'r hawl i bobl dramor sy'n byw yng Nghymru'n gyfreithlon i bleidleisio hefyd. Bydd cynghorau'n cael caniatâd i dreialu syniadau eraill hefyd, fel pleidleisio electronig a gorsafoedd pleidleisio symudol. Dywedodd Mr Davies ei fod eisiau i etholiadau fod yn "fwy deniadol, croesawgar a thryloyw". 'Angen gwneud mwy' Daw'r cynlluniau sy'n cael eu cyhoeddi ddydd Mawrth yn dilyn ymgynghoriad gan Lywodraeth Cymru y llynedd ar ddiwygio'r system etholiadol. 42% o'r rheiny oedd yn gymwys i bleidleisio wnaeth hynny yn etholiadau lleol Cymru ym mis Mai 2017, o'i gymharu â 68.6% yn yr etholiad cyffredinol fis yn ddiweddarach a 45.4% yn etholiad y Cynulliad yn 2016. "Mae democratiaeth leol am gymryd rhan," meddai Mr Davies. "Rydyn ni eisiau cynyddu'r nifer sydd wedi cofrestru, ei gwneud yn haws i bobl daro pleidlais a rhoi'r hawl i ragor o bobl gymryd rhan." Ychwanegodd: "Rwy'n bryderus ein bod yn gweld llawer gormod o bobl, yn enwedig pobl ifanc, heb ddiddordeb yn y broses wleidyddol. "Mae nifer o resymau am hyn ond mae'n rhaid i ni wneud mwy i sicrhau bod y broses yn fwy deniadol, croesawgar a thryloyw." 'Arwain y ffordd' Yn croesawu'r cynlluniau, dywedodd cyfarwyddwr Cymdeithas Diwygio Etholiadol Cymru, Jessica Blair eu bod yn "syniadau gwreiddiol i foderneiddio ein democratiaeth". "Mae'n gyfle i Gymru arwain y ffordd gan greu system wleidyddol sy'n gweithio i bawb," meddai. Ychwanegodd Comisiynydd Plant Cymru, Sally Holland, ei bod yn "falch iawn bod pleidlais yn 16 oed gam yn nes".