Cwmnïau celfyddydol wedi dod i ben wedi colli grantiau
Blwyddyn ar ôl newidiadau mawr yn y ffordd mae'r celfyddydau yng Nghymru'n cael eu hariannu, mae pum cwmni wedi mynd i'r wal ar ôl colli eu grantiau.
Yn eu plith mae Theatr Gwent oedd yn arfer perfformio o flaen miloedd o blant ysgol bob blwyddyn. Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn dweud eu bod nhw'n siomedig ynglŷn â chwmnïau'n cau. Ond maen nhw'n dweud eu bod wedi gorfod gwneud penderfyniadau anodd drwy ailstrwythuro'r system grantiau. Fe fu Theatr Gwent yn mynd â chynyrchiadau theatrig i ysgolion am dros 40 mlynedd. Dyma oedd eu bara menyn ac roedd dros 20,000 o ddisgyblion yn gweld eu cynyrchiadau bob blwyddyn. 'Anfodlon' "Dwi heb dderbyn atebion derbyniol i'r hyn ofynnwyd a dydi'r Bwrdd Theatr Gwent ddim chwaith," meddai Gary Meredith, cyn gyfarwyddwr artistig Theatr Gwent. "Dwi'n gwbl anfodlon gyda'r modd y cafodd y penderfyniad ei wneud ac yn gwbl anfodlon gyda'r rheswm gafodd ei osod i wneud y penderfyniad." Collodd 32 o gwmnïau arian gan y Cyngor Celfyddydau'r llynedd. Ymhlith y pum cwmni i ddod i ben o'r rhain y mae dau gwmni dawns, dau grŵp theatr a sefydliad celf gyhoeddus, Community Dance Wales, Welsh Independant Dance, CBAT, Theatr Powys a Theatr Gwent. "Wrth i ni ail-drefnu roeddem yn edrych ar gyllido llai o gwmnïau yn well," meddai Ian Rees, Is-gadeirydd Cyngor Celfyddydau Cymru. "Fe wnaethon ni weithio gyda'r cwmnïau oedd yn colli cyllid refeniw i addasu ac mae nifer wedi addasu i allu parhau mewn bodolaeth. "Ond mae'n drist gweld rhai cwmnïau yn mynd." Blaguro I gwmni fel Spectacle mae hi wedi bod yn flwyddyn a hanner drwy orfod chwilio am gyllid eu hunain yn ogystal ag ailddyfeisio'r gwaith maen nhw'n ei wneud. "Yr hyn yr ydan ni yn gobeithio ei wneud dros y tair blynedd nesa' yw dibynnu llai ar grantiau ac ennill mwy o'n harian ein hunain," meddai Steve Davies, Spectacle Theatre. "Mae gennym ni gynllun busnes cadarn yn ei le." Ymhlith y cwmnïau eraill sydd wedi blaguro yn ôl Cyngor Celfyddydau Cymru y mae'r National Theatr Wales; Ballet Cymru a No Fit State Circus. Ers y newidiadau mae grŵp o ASau yn bwriadu edrych ar y modd y mae'r diwydiant wedi addasu ac ar y modd y mae'r ddarpariaeth wedi ei effeithio.