Uchaguzi wa Tanzania 2020: Je, Tundu Lissu ana nguvu gani dhidi ya wagombea wengine wa urais?
Kamati kuu ya Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) kiliyapitisha majina matatu kati ya wachukua fomu takribani saba waliogombea nafasi ya urais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupitia chama hicho.
Tundu Lissu ndiye mgombea urais wa chama cha Chadema Kisha wajumbe wa Baraza Kuu walipigia kura majina hayo na jina la Tundu Antiphas Mughwai Lissu likaibuka na ushindi wa kishindo wa kura 405 kati ya 442. Majina mengine mawili ni Lazaro Nyalandu aliyepata kura 36. Mwanasiasa huyu kihistoria alikuwa Chama cha Mapinduzi (CCM), akiwa Mbunge wa Singida Kaskazini. Alihudumu katika nyadhifa hiyo kwa mihula minne mfululizo tangu mwaka 2000, hadi alipotangaza kuondoka mwaka 2017 na kuhamia Chadema. Waziri huyo wa zamani wa Maliasili alijiuzulu kwa kile alichoeleza; kutoridhishwa na mwenendo wa hali ya kisiasa nchini pamoja na ukiukwaji wa haki za binaadamu, ongezeko la vitendo vya dhulma dhidi ya baadhi ya Watanzania. Jina la tatu ni Dkt Mayrose Majige aliepata kura 1. Alikuwa mwanamke pekee kati ya wanaume hao wawili. Jina lake sio maarufu katika siasa za Tanzania, na huenda sio maarufu hata ndani ya Chadema. Lakini amekuwa ni mwanaharakati wa kuheshimika akiongoza mapambano dhidi ya ufisaidi. Kwa hesabu hizo, Tundu Lissu anakuwa mpeperushaji wa bendera ya chama chake, pindi tu mkutano mkuu utakapo mpitisha rasmi. Hii itakuwa ni mara ya kwanza kwa mwanasiasa huyo na mwanasheria kitaaluma kukiwakilisha chama chake kugombea urais. Mmoja kati ya atakaochuana nao hapo Oktoba ni hasimu wake kisiasa na Rais wa sasa Dkt John Pombe Magufuli wa CCM. Kama ni kabumbu tungesema mtanange huu hatumwi mtoto dukani. Kipi kimempa nguvu? Katika nyakati hizi ambazo kukosoa-kosoa kunaonekana kuhatarisha nafasi ya mtu kuendelea kubaki uraiani. Mtu kama Lissu ambaye hajawahi kuogopa kukosoa kabla na hata baada kushambuliwa, anatazamwa kama shujaa kwa wale ambao wanatamani kufumbua midomo yao kwa kutoridhishwa na baadhi ya mambo ya utawala lakini wanaogopa. Upinzani wake wa kusema bila kuogopa ndiyo karata iliowashawishi wajumbe kumpa kura nyingi dhidi ya wagombea wengine. Kwa Chadema huyu ndiye mgombea imara na sahihi zaidi kwa kuiangalia ramani ya siasa za sasa. Si hivyo tu, upinzani wake kwa utawala unampa mvuto pia kwa raia ambao hawaridhishwi na namna mambo yalivyoendeshwa kwa miaka mitano. Anapata uungwaji mkono hadi kutoka kwa wafuasi wengine wa vyama vya upinzani na wanaharakati ambao hawako katika vyama. Wapo wanaodhani kutokuwepo nchini kwa takribani miaka mitatu akiwa nje kwa matibabu kumeathiri ushawishi wake wa kisiasa. Ukweli wa mambo ni kinyume chake, kushambuliwa na kwenda ughaibuni kumezidisha ushawishi wake ndani ya Chadema na nje ya chama hicho. Bado ana mvuto na ushawishi mkubwa ambao ni tishio kwa wagombea wengine hasa yule wa chama tawala. Kupitishwa kwake ni salamu za wazi wazi kwa wagombea hao wanaokitaka kiti cha Urais, kwamba wasitegemee shughuli kuwa nyepesi katika kinyanganyiro hicho. Ni jambo lisilo na uhakika ikiwa vyama vya upinzani hasa kile cha ACT Wazalendo kitashirikiana na Chadema au la. Ikitokea wakikubali kushirikiana na wakamkubali Lissu kuwa mgombea wao wa urais, nguvu na kitisho chake vitazidi maradufu. Kabla ya kupigwa risasi alikuwa ni mkosoaji hai wa utawala wa Rais Magufuli, hivyo kupambana na mgombea huyo wa chama tawala katika sanduku la kura, kwake itakuwa ni mbinu nyengine katika muendelezo wa mapambano yake dhidi ya mtawala anayemkosoa kwa sera na utendaji wake. Tundu Lissu (kushoto) mpeperushaji bendera wa chama cha Chadema Changamoto zinazomkabili Moja ya changamoto kubwa inayomkabili ni kuirudisha imani ya wapiga kura na wafuasi wa Chadema. Miaka mitano iliyopita wafuasi wengi wa vyama vya upinzani kikiwemo cha kwake, wamepoteza imani na vyama hivyo kwa sababu ya utitiri wa wanasiasa waliokuwa wanavihama na kwenda CCM. Wapo Wabunge, madiwani na hata mgombea wao wa urais katika uchaguzi wa 2015 ndugu Edward Lowassa. Katika mazingira hayo Lissu atakuwa na kazi ya ziada kuwashibisha imani wafuasi kwamba wagombea wa ngazi zote wanaopitishwa watathamini kura za wafuasi wao. Wala hawatoifanya Chadema kuwa daraja la kuelekea Bungeni kisha wakabadili muelekeo angani. Usalama wake ni changamoto nyengine inayomkabili. Waliotekeleza mpango wa kutaka kumuua hakuna taarifa za kukamatwa kwao, tafsiri yake ni kwamba bado wako huru kama yeye alivyo huru. Hakuna ajuaye ikiwa dhamira yao ya kumuua wameibatilisha ama bado iko pale pale. Pia lipo swali kuhusu afya ya mguu wake uliojeruhiwa kwa risasi za moto; atakuwa na nguvu ya kuvinjari katika mizunguko ya kampeni za nchi nzima? Kwa maslahi mapana ya kisiasa na mbio zake za urais atahitajika kuwathibitishia kivitendo wafuasi wake kwamba anao uwezo huo bila ya tatizo lolote. Lissu na Chadema Lissu aliyezaliwa Januari 1968 ni makamo mwenyekiti wa Chadema Tanzania bara. Aliwahi kuwa Mbunge wa jimbo la Singida Mashariki kupitia chama hicho kinachofuata nadharia za mrengo wa wastani wa kulia. Chadema kipo hai tangu uchaguzi wa kwanza 1995 baada ya mfumo wa vyama vingi kurejea tena nchini. Kimekuwa chama kikuu cha upinzani Tanzania bara tangu uchaguzi wa 2010. Kimeitikisa vyema CCM. Kwa mujibu wa ripoti ya taasisi ya Utafiti ya Twaweza ya jijini Dar es Salaam, ya mwaka 2017, inakielezea Chadema kama chama kinachowavutia zaidi vijana na wasomi. Hiyo ikiwa ni tofauti na chama tawala ambacho ripoti ilieleza kinavutia zaidi wazee. Swali la ikiwa Lissu atashinda uchaguzi au la, hilo halina jawabu kwa sasa. Sio kwake tu, bali hata kwa wagombea wengine wa nafasi hiyo, hakuna mwenye jawabu kuhusu nani atashinda. Lenye uhakika ni kuwa ushindani utakuwa mkubwa hadi pale mshindi atakapo tangazwa. Je, Tundu Lissu ataandika historia ya kuipindua meza ya CCM na kuking'oa madarakani chama hicho kikongwe? Ama atapita na kukiacha kama walivyopita wengine? Hayo yote hayahitaji utabiri, ni kusubiri na kuona kile kitakachotokea katika uchaguzi wa mwaka huu. Wakati wa kampeni , amekuwa na msimamo wake wa kuikosoa serikali. Ijapokuwa mojawapo ya ukosoaji unaotoka kwa viongozi wengi wa upinzani ni ule wa kumkosoa rais Magufuli na serikali yake badala ya kuuza sera zao. Mwisho wa mwezi Septemba Bwana Lissu alitakiwa kufika mbele ya kamati ya maadili katika tume ya uchaguzi baada ya kuripotiwa kusema kwamba rais Magufuli alikuwa anashirikiana na maafisa wa uchaguzi ili 'kuchakachua' kura. Kiongozi huyo wa upinzani alishutumiwa kwa kutaka kusababisha ghasia. Wiki moja baadaye kampeni zake zilisitishwa kwa siku saba baada ya tume ya uchaguzi kusema kwamba alitoa matamshi ya uchochezi katika moja ya mikutano yake. Chadema pia imesema kwamba ofisi za chama chake kaskazini mwa taifa hilo zilishambuliwa. ''Utawala unaogopa hivyo basi unatumia kila njia , ikiwemo uwezo wote wa serikali kukabili kampeni zangu'', Bw. Lissu aliliambia shirika la habari la Reuters. Msimamo wake umevutia idadi kubwa ya vijana wanaoishi mijini na ameiambia BBC Swahili kwamba iwapo angeshinda katika siku 100 za kwanza: -Angeongeza mishahara katika sekta za Umma -Kuwafungua wale aliowataja kuwa wafungwa wa kisiasa -Kuwalipa fidia wale ambao 'wameumizwa' na serikali -Na kuanzisha upya mchakato wa katiba mpya