Mohsen Fakhrizadeh: Mwanasayansi wa Iran 'aliuliwa kwa silaha iliyoongozwa mbali na tukio
Mkuu wa masuala ya usalama Ali Shamkhani alisema kuwa washambuliaji walikuwa "wametumia kifaa cha kielekroniki " wakati gari la Fakhrizadeh lilipofyatuliwa mashariki mwa mji mkuu Tehran.
Mohsen Fakhrizadeh alizikwa mjini Tehran baada ya kuuawa Ijumaa Alikuwa akizungumza katika mazishi ya mwanasayansi huyo ambaye Israeli ilimshutumu kwa kusaidia kisiri kutengeneza silaha za nyuklia. Israel haijatoa kauli yoyote wazi kuhusu madai ya uhusika wake. Iran inaamini kuwa Israel na kikundi cha upinzandi walitumia silaha ya kielektroniki (remote control)kumpiga risasi mwanasayansi wa ngazi ya juu wa nyuklia Mohsen Fakhrizadeh Ijumaa. Katika miaka ya 2000, Fakhrizadeh alikuwa na mchango mkubwa katika mpango wa nyuklia wa Iran, lakini mwanasayansi huyo wa serikali amekuwa akisisitiza kuwa mpango wake wa nyuklia wote ni wa amani. Iran imekuwa ikiwekewa vikwazo na mataifa ya magharibi kwa lengo la kuizuia kutengeneza silaha zaq nyuklia. Je Fakhrizadeh alikufa vipi? Barabara karibu na Tehran ambako watu wenye silaha walimshambulia Mohsen Fakhrizadeh Maelezo ya Iran kuhusu kile kilichotokea siku ya kifo chake yamekuwa yakibadilika sana lakini inaonekana kwamba Fakhrizadeh alijeruhiwa na kufa baada ya gari lake kushambuliwa kwa risasi nyingi katika mji wa Absard, mashariki mwa Tehran. Wakati wa shambulio hilo imeripotiwa kuwa bomu katika gari la Nissan pickup pia lililipuka. Picha katika mitandao ya kijamii zinaonesha vifusi , damu kando ya barabara, na gari lililopigwa risasi. Waziri wa ulinzi aliripoti kuwa kulikuwa na ufyatulianaji wa risasi kati ya walinzi wa Fakhrizadeh na watu kadhaa waliokuwa na silaha. Ripoti moja ya Iran iliwanukuu walioshuhudia tukio la mauaji hayo wakisema''watu wanne wanaosemekana kuwa walikuwa ni magaidi, waliuawa.'' Vyombo vya habari vya Iran vilisema mwanasayansi huyo wa nyuklia aliuliwa na "bunduki inayoongozwa " au silaha "zinazoongozwa na satelaiti ". Na Jumatatu, Rear Admiral Shamkhani,anayeongoza Baraza la ngazi ya juu zaidi la usalama, alithibitisha kuwa lilikuwa shambulio lililoongozwa kwa mbali, kwa kutumia "mbinu maalum ". Ni kwanini Fakhrizadeh alilengwa? Israeli na vyanzo vya usalama vya magharibi wanasema kuwa alikuwa mtu muhimu sana katika mpango wa nyuklia wa Iran. Profesa huyo wa fizikia anasemekana kuwa aliongoza mradi wa Amad "Project Amad", mpango ambao Iran inadaiwa kuuanzisha mwaka 1989 ili kufanya utafiti wa uwezekano wa kutengeneza bomu la nyuklia. Mwaka 2018, Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu alifichua kile alichodai ni makavazi ya siri ya atomiki ya Iran Mradi huo ulifungwa mwaka 2003, kwa mujibu wa Shirika la Kimataifa la nishati ya Atomiki, ingawa Waziri Mkuu Nettanyahu alisema mwaka 2018 kwamba nyaraka ambazo nchi yake ilizipata zilionesha kuwa Fakhrizadeh aliongoza mpango ambao ulikuwa unaendelea kwa siri wa kazi ya ''Project Amad'. Katika maelezo yake, Bw Netanyahu aliwataka watu "kulikumbuka jina hilo ". Awali Iran iliishutumu Israel kwa mauaji ya wanasayansi wengine wanne wa nyuklia wa Iran kati ya mwaka 2010 na 2012. Wachambuzi wanahisi kuwa mauaji ya hivi karibuni hayakulenga kuangamiza mpango wa nyuklia wa Iran bali yanalenga kumaliza matarajio ya Marekani ya kujiunga tena na mkataba wa nyuklia wa Iran wa 2015 wakati Rais mteule Joe Biden atakapochukua rasmi mamlaka mwaka ujao. Rais Donald Trump alijiondoa katika mkataba mwaka 2018, akisema ulikuwa saying "umekiuka madhumuni yake ", na kuweka tena vikwazo vya Marekani dhidi ya Iran katika juhudi za kuwalazimisha viongozi wa Iran kufanya mazungumzo ya kuubadilisha. Iran imekataa kufanya hivyo na ikajibu kwa kuvunja vipengele muhimu vya mkataba huo , kama vile kuongeza kiwango chake cha urutubishaji wa madini ya Uranium . Urutubishaji wa uranium unaweza kutumiwa kuchochea nyuklia na pia unaweza kutumiwa kutengeneza mabomu ya nyuklia ________________________________________