አወዛጋቢው ግጭት በአማራ ክልል የኦሮሞ ብሄረሰብ አስተዳደር
በአማራ ክልል የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ደዌ ሃረዋ ወረዳ በታጠቁ ኃይሎችና በአካባቢው ነዋሪ መካከል ግጭት ተቀስቅሶ ቢያንስ የሁለት ሰዎች ሕይወት ማለፉን የአማራ ክልል የሠላምና የህዝብ ደህንነት ቢሮ ምክትል ኃላፊ አቶ ገደቤ ኃይሉ ለቢቢሲ ገልፀዋል።
ስሙ እንዲጠቀስ ያልፈለገ የአካባቢው ነዋሪ ግጭቱ የተፈጠረው በህዝቡ መካከል እንዳልሆነ ይናገራል። በአካባቢው ቀደም ብሎም ውጥረት እንደነበር የሚናገረው ይህ ነዋሪ ይህንን ለማስቆም በተለይ የገጠሩን ክፍል ለማረጋጋት ሲል የክልሉ መንግሥት ልዩ ኃይሎችን አስገብቶ ነበር ይላል። • በአማራ ክልል የኦሮሞ ብሄረሰብ አስተዳደር በተፈጠረ ግጭት ሰዎች ሞቱ እነዚህ ልዩ ኃይሎች የተሰማሩባቸው የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ወረዳዎች ነዋሪዎች ልዩ ኃይል መግባቱን በመቃወም፤ ተኩስም እንደነበር አክሏል። "በተለይ በፌስቡክ ሁኔታዎች እንዲባባሱ የሚያደረጉ ነገሮች ነበሩ" የሚለው ነዋሪው ከአራት ቀናት በፊት ውጥረት መኖሩን የሰማ ቢሆንም ረቡዕ ዕለት ማታ ከገጠሩ ክፍል ብዙ የተኩስ ድምፅ ይሰማ እንደነበር ገልጾልናል። በግጭቱም የሰዎች ሕይወት ማለፉን ቢሰማም በበኩሉ አንድ የልዩ ኃይል ሹፌር መሞቱን ከቅርብ ሰው ማረጋገጡን ነግሮናል፤ በአንፃሩ ዛሬ መረጋጋት እንዳለም ለቢቢሲ ተናግሯል። የአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት የሠላምና የህዝብ ደህንነት ቢሮ ምክትል ኃላፊ አቶ ገደቤ ኃይሉ በበኩላቸው ሰሞኑን በከሚሴ አካባቢ ደዌ ሃርዋ ቦራ ከተማ የአማራ ክልል ልዩ ኃይል አባላት እንደነበሩ ያረጋግጣሉ። "አካባቢው አልፎ አልፎ ግጭት የሚስተዋልበት በመሆኑና ይህንን ግጭትና በከተማው ከሚንቀሳቀሱ አንዳንድ ፀረ ሠላም ኃይሎች የህዝቡን ደህንነት ለመጠበቅ ሲባል የተንቀሳቀሰ ኃይል ነበር" ይላሉ ስለፀጥታ ኃይሉ ሲያስረዱ። • የብሔር ግጭት የሚንጣት ሀገር በዚያ አካባቢ አልፎ አልፎ መንደሮችም የሚቃጠሉበት ህዝቡም የሚሰናከልበት ሁኔታ እንዳለ ያስታወሱት ኃላፊው "ይህንን ለመቆጣጠር በተንቀሳቀሰው ኃይል ላይ ያልታወቀ ቡድንና በተለይ ደግሞ ራሱን በስውር እያደራጀ የሚንቀሳቀስ ፀረ ሠላም ኃይል አለ" ሲሉ ይገልፃሉ። ይህ ቡድንም የጸጥታ ኃይሉ ላይ ጥቃት ያደርስ የነበረ ቢሆንም ወደ ተረጋጋ ሁኔታ ተመልሶ ነበር ይላሉ። ይሁን እንጂ በዋናነት በአፋር እና በድንበር አቅራቢያ ባለው አካባቢ አልፎ አልፎ በተደራጀም ይሁን በተናጠል የሚደረጉ ጸጥታን የሚያውኩ እንቅስቃሴዎች መኖራቸውን ይናገራሉ። "የክልሉ ልዩ ኃይል ስምሪትም የተደረገው እነዚህን ችግሮች ለመፍታት ነው" የሚሉት አቶ ገደቤ ይህንን ተከትሎ የተባሉት ኃይሎች ተኩስ ከፍተው የተኩስ ልውውጥ ተካሂዷል፤ ጉዳቶችም ደርሰዋል። በግጭቱም ሁለት የፀጥታ ኃይሎች ሕይወታቸው ሲያልፍ ሌሎች ሁለት የመቁሰል ጉዳት ደርሶባቸዋል ብለዋል። የጥፋት ኃይሎቹ እነማን እንደሆኑ የተጠየቁት ኃላፊው "እያጠራን ነው፤ በህቡዕ መንቀሳቀስ፣ በተደራጀ መንገድ የመንቀሳቀስ በተለይ በእኛ በኩል የኦነግ አባላት ያሉ ነው የሚመስለው። የተደራጀ መሣሪያ የያዘ አለ፣ የቡድን መሣሪያ የሚባሉትን የያዘ አለ፣ በዚያ አካባቢ ተኩሶ የመሄድ እና ጥፋት አድርሶ መሄድ ሁኔታም የቆየ ነው፤ አዲስ አይደለም" ሲሉ ይገልጻሉ። • የአማራ ክልል፣ መንግሥት የበኩሉን ሚና እንዲወጣ ጠየቀ እንዲህ ዓይነት ክስተቶች በዚህ አስተዳዳር ብቻ ሳይሆን በሰሜን ሸዋም አካባቢ አልፎ አልፎ የሚታዩ ችግሮች መሆናቸውን ጠቅሰዋል። ነገር ግን "ችግሩ እየተፈታ ነው፤ ወደ ሠላምም እየተመጣ ነው ተብሎ የሚወሰድ አይደለም፤ ሥራ የሚጠይቅ ነገር አለው" ብለዋል። አቶ ገደቤ አክለውም "አካባቢውን ለማተራመስ አጀንዳ ያለው በዋናነት ከኦነግ አባላት ጋር ትስስር ያለው እንደሆነ ነው እያየን ያለነው፤ ወደፊት ይሄ ሊጠራና ሊገመገም ይችላል" ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል። ይሁን እንጂ ከትናንት ጀምሮ የጸጥታ ችግር በአካባቢው አለመኖሩን የሚገልፁት ኃላፊው አሁንም ግን ህብረተሰቡ ላይ የሚታዩ ስጋቶች መኖራቸውን ያነሳሉ። "በአካባቢው የሚንቀሳቀሱ ስውር ሰዎች እስካሉ ድረስ አልፎ አልፎ የሚታይ ችግር አለ፤ ሰላም ለማምጣትም ስምሪታችንን እንደገና የማየት የመፈተሽና የማስተካከል ሥራ ይሠራል" ሲሉ ይገልፃሉ። ከህዝቡ ጋርም የአካባቢውን ሠላም በተደራጀ መልክ እንዲጠብቅና የሥራው ባለቤት እንዲሆን ከአካባቢው ማህበረሰብ እና ከአካባቢው የጸጥታ ኃይል ጋር በመቀናጀት እየተሠራ እንዳለም ለቢቢሲ አስታውቀዋል። • የአማራ ክልል፣ መንግሥት የበኩሉን ሚና እንዲወጣ ጠየቀ ይህንን ተከትሎም የኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ) "የራስን ጥፋት ለመደበቅ የኦነግን ስም ማጠልሸት ከተጠያቂነት አያስመልጥም፤ አሁንም ቢሆን ሰላማዊ ትግል ላይ ነው ያለነው፤ የአማራ ልዩ ኃይሉ ተግባር የኦሮሞ ብሄረሰብ አስተዳደርን በማፍረስ ወደ ሌላ ዞን ለመቀላቀል የሚደረግ የድንበር ማስፋፋት ነው ብለን እናምናለን" ሲል በፌስቡክ ገጹ ላይ መግለጫ አውጥቷል። ለተፈጠረው ችግር መጠየቅ ያለበትም ቡድኑን የሚቆጣጠረው የክልሉ መንግሥት እንጂ ኦነግ አለመሆኑንም በመግለጫው ጠቅሷል። የአማራ ክልል መንግሥት ኦነግን ከመክሰስና የህዝቡን ሰላም ከማናጋት እንዲቆጠብ ግንባሩ አሳስቧል። የአማራ ክልል የተፈጠረውን ችግር በሰላም እንዲቋጭ በመጠየቅ የፌደራሉ መንግሥትም ችግሩ ወደ ሌላ አቅጠጫ እንዳይሄድ እንዲቆጣጠረው በመግለጫው ጠይቋል። የአማራና የኦሮሞ ክልል የፀጥታ አካላት በሁለቱ ክልሎች የሚፈጠሩ የፀጥታ ችግሮችን ለመፍታት አብረው ለመስራት ስምምነት ላይ መድረሳቸውን ባህር ዳር ላይ ባለፈው ሳምንት በሰጡት መግለጫ ማስታወቃቸው ይታወሳል።