በኮንሶ ዞን ኅዳር ላይ ባጋጠመ ግጭት ከ60 በላይ ሰዎች ተገድለዋል - ኢሰመኮ
በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የኮንሶ ዞን ባለፈው ኅዳር ወር መጀመሪያ ላይ ዳግም ባገረሹ ግጭቶች ከስልሳ በላይ ሰዎች ሲገደሉ በርካቶች ደግሞ የአካል ጉዳት እንደደረሰባቸው የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) አስታወቀ።
ኮሚሽኑ ግጭቶቹን በተመለከተ ባደረገው ፈጣን ዳሰሳ ያገኘው ውጤት እንዳመለከተው ቢያንስ 66 ሰዎች ተገድለዋል፣ 39 ሰዎች የአካል ጉዳት ሲደርስባቸው በርካታ ቤቶችና ንብረቶች በእሳት ተቃጥለው ውድመት ደርሶባቸዋል። በተጨማሪም በተደጋጋሚ ባጋጠሙት ግጭቶች ሳቢያ ከ130 ሺህ በላይ የአካባቢው ነዋሪዎች ከቤት ንብረታቸው መፈናቀላቸውን ኢሰመኮ ገልጿል። የኮሚሽኑ ሪፖርት እንዳመለከተው የግጭቶቹ ሰለባዎች "በጥቃት ፈጻሚዎቹ በጭካኔና በአሰቃቂ ሁኔታ" መገደላቸውንና ከደረሱት ጉዳቶች በተጨማሪ "የተሰበሰበን እህልን ጨምሮ ንብረት እና የእርሻ ቦታዎች መሉ በሙሉና በከፊል በእሳት ወድመዋል" ብሏል። ጥቃቶቹ በተፈጸሙባቸው ጊዜያት "ለመሸሽ ያልቻሉ አቅመ ደካማ ሰዎች ቤታቸው ውስጥ እንዳሉ ተቃጥለው የሞቱ እንዳሉ" ማሳያ የሚሆኑ አሰቃቂ ክስተቶችን የሚዘረዝሩ ከጥቃት የተረፉ ሰዎች እማኝነት በሪፖርቱ የተካተተ ሲሆን፤ የት እንደደረሱ ያልታወቁም እንዳሉ አመልክተዋል። በኮንሶ ዞንና በአካባቢው ለረዥም ጊዜ የቆው ችግር ተገቢውን ትኩረት አላገኘም ያሉት የኢሰመኮ ዋና ኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ (ዶ/ር)፤ "በአካባቢው ከፍተኛ ቁጥር ያለው ህዝብ ከመኖሪያው መፈናቀሉና ከመካከላቸው ለአምስተኛ ጊዜ የተፈናቀሉ ተጎጂዎች መኖራቸው አሳዛኝ የሰብአዊ መብቶች ቀውስ ነው" ብለዋል። ኮሚሽኑ በሪፖርቱ ላይ እንደጠቀሰው የጥቃቱን ፈጻሚዎች በተመለከተ ነዋሪዎችና የአካባቢው አስተዳዳሪዎች "የተለያየና የሚቃረን መረጃ" እንደሚሰጡ ገልጿል። በዚህም የአካባቢው መስተዳድር አካላትና ተጎጂዎች በአንድ በኩል ጥቃት ፈጻሚዎቹ "የጉማይዴ ልዩ ወረዳ መዋቅር ጠያቂ ታጣቂዎች" ናቸው ሲሉ፤ ሌሎች ደግሞ "እራሳቸውን "ኮንሲታ" ብለው የሚጠሩና በደቡብ ክልል ልዩ ኃይል የሚደገፉ የኮንሶ ታጣቂዎች ናቸው" የሚሉ አሉ። የደቡብ ክልል ልዩ ኃይልና የኮንሶ ዞን አስተዳደር በበኩላቸው አጥቂዎቹ "የጉማይዴ ወረዳ መዋቅር ጠያቂ ኃይል" ናቸው በማለት ያስረዳሉ። በተጨማሪም የዞኑ አስተዳደር የግጭቱ መነሻ የጉማይዴ ወረዳ መዋቅር ጠያቂ ኃይል በልዩ ኃይል ላይ የሰነዘረው "የትንኮሳ እርምጃ" መሆኑን ሲገልጽ፤ ልዩ ኃይሉ ደግሞ የደረሰበት ትንኮሳ እንደሌለ ይናገራል። የኮንሶ ዞን አስተዳደር ደግሞ በግጭቱ "የደራሼ ወረዳ፣ የኦነግ ሸኔና የህወሓት እጅ እንዳለበት" ሲገልጽ፣ የደራሼ ወረዳ አስተዳደር በበኩሉ "የኮንሶ ዞን አስተዳደርን" ይከስሳል። የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን እንደሚለው ጥቃቱ ሙሉ በሙሉ ብሔር ተኮር ነው ለማለት ባይቻልም ከአማሮ ወረዳ ቡኒቲ ቀበሌ የተፈናቀሉ የተወሰኑ ተጎጂዎች፣ "አማሮች በአማሮ መሬት ተቀምጠው የጉማይዴን መዋቅር ይደግፋሉ" በሚል ጥቃት የሚያደርሱባቸው አካላት እንዳሉ መግለጻቸውን አመልክቷል። ኮሚሽነር ዳንኤል (ዶ/ር) ስለ ግጭቶቹና በነዋሪዎች ላይ የደረሰውን ጉዳትና መፈናቀል በተመለከተ እንዳሉት "ለተፈናቃዮች በአፋጣኝ አስፈላጊውን ድጋፍ ከማቅረብ ባሻገር የፌዴራሉና የክልሉ መንግሥታት ሕዝቡን ባሳተፈ መልኩ ተቀናጅተው ዘላቂ ሰላም የሚያሰፍን መፍትሄ ሊሰጡ ይገባል" ብለዋል። ከሃምሳ በላይ ብሔሮች በሚገኙበት የደቡብ ክልል ውስጥ በሚገኘው የኮንሶ አካባቢ የሚፈጸመው ጥቃትና የሚደርሰው ጉዳት በተለያዩ ጊዜያት በተደጋጋሚ ሲያጋጥም የቆየ መሆኑ ይታወሳል። ዘላቂ መፍትሄ ሳያገኙ በቆዩት ከመሬት ይገባኛልና ከአስተዳደራዊ መዋቅር ጋር በተያያዘ በሚቀሰቀሱት ግጭቶችና ጥቃቶች ሳቢያ ከዚህ በፊትም በርካታ ሞትና የአካል ጉዳት ከማጋጠሙ ባሻገር ነዋሪዎች ለተደጋጋሚ ለመፈናቀል ተዳርገዋል። ኮንሶ በኢትዮጵያ ደቡብ ምዕራብ በሰገን ወንዝ አቅራቢያ የሚገኝና ወደ 300 ሺህ የሚገመት ሕዝብ የሚኖርበት አካባቢ ሲሆን በደቡብ ከቦረና፣ በምዕራብ ከአሌ ልዩ ወረዳና በሰሜን ከደራሼና ከአማሮ ወረዳዎች ጋር ይዋሰናል።