Cwestiynu cost polisi gofal plant Llywodraeth Cymru
Mae awdur adroddiad i Lywodraeth Cymru ar ofal plant am ddim wedi dweud y byddai'r polisi'n costio llawer mwy na'r hyn y mae Llafur yn ei dybio.
Yn ystod ymgyrch etholiad y Cynulliad, dywedodd y blaid y byddai rhoi 30 awr yr wythnos o ofal plant am ddim am 48 wythnos y flwyddyn i rieni sy'n gweithio yn costio £84m yn ychwanegol yn flynyddol. Ond wrth siarad gyda rhaglen Sunday Politics Wales, dywedodd awdur yr adroddiad, Gillian Paull y gallai'r gost fod mor uchel â £200m os byddai'r polisi'n llwyddo i gyrraedd y nod o gynorthwyo mwy o rieni i mewn i waith. Dywedodd Llywodraeth Cymru ei fod yn gweithio ar "fodelau cymhleth" o'r gost. Addewid Roedd yr addewid i gynnig 30 awr o ofal plant am ddim yr wythnos yn un o brif bolisïau etholiadol y blaid Lafur ac mae nawr yn rhan o'u rhaglen lywodraethu. Bydd y gofal am ddim ar gael i rieni plant tair a phedair oed am 48 wythnos y flwyddyn. Fe wnaeth adroddiad gafodd ei gomisiynu gan Lywodraeth Cymru y llynedd gynhyrchu nifer o amcangyfrifon am gost y polisi. Dywedodd mai'r gost fyddai £84m os byddai gofal plant yn cael ei gynnig i rieni sy'n gweithio ac os byddai 87% yn derbyn y cynnig ar gost o £5 yr awr. Daeth awdur yr adroddiad, Gillian Paull o Frontier Economics, i'r casgliad y byddai'r polisi'n annhebygol o annog llawer o rieni yn ôl i'r gwaith. Ond dywed Llywodraeth Cymru fod y polisi yn cael gwared ar un o'r "prif rwystrau i fyd gwaith". Cost Dywed Gillian Paull y byddai'r gost flynyddol yn cynyddu'n sylweddol petai'r polisi yn llwyddo i wneud hynny. "Mae'r amcangyfrif costau [yn yr adroddiad] yn seiliedig ar ymateb bach iawn mewn ymddygiad gwaith. "Os byddai ymateb mwy fe allai'r gost fod yn sylweddol uwch - rhieni yn mynd i weithio am fod gofal plant ychwanegol am ddim yn gysylltiedig â gofynion gwaith. "Y terfyn uchaf mwyaf rhesymol fyddai tua £200m, yn seiliedig ar ymateb eithafol gyda bron i bob rhiant ar gael i weithio." Pryderon Mae pryderon wedi codi hefyd am argaeledd gofal plant mewn rhai rhannau o'r wlad. Dywedodd David Dallimore o Brifysgol Bangor y gallai'n rhaid i'r llywodraeth ddod o hyd i arian ychwanegol i ariannu cynnydd yn nifer y llefydd fyddai'n cynnig gofal plant. "Mae rhai problemau sylfaenol y mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru eu datrys cyn i ni allu cynnig yr 20 awr ychwanegol," meddai. "Y sialens gyntaf yw argaeledd gofal plant yng Nghymru. Mae'n fratiog. "Mae'n dibynnu llawer ar ble'r ydych yn byw. Mae gan Gymru lai o lefydd gofal plant o'i gymharu gyda gwledydd eraill y DU. "Er enghraifft os edrychwn ni ar nifer y llefydd o'i gymhariaeth â maint y boblogaeth, mae'n rhyw 30 o lefydd ar gyfer pob 100 plentyn. "Mae'n rhyw 40 yn Lloegr a 50 yn yr Alban." 'Hyblygrwydd' Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae ein cynnig am ofal plant wedi ei anelu at gefnogi teuluoedd sy'n gweithio a chefnogi rhieni i mewn i waith, gan roi hyblygrwydd cynyddol o ran eu dewisiadau gwaith. "Mae'n bwysig ein bod yn gwneud hyn yn iawn felly rydym yn ei ddatblygu'n ofalus. "Rydym yn ymwybodol fod materion yn ymwneud â chapasiti a chost mewn rhai ardaloedd o Gymru ac rydym yn gweithio gyda'r sector gofal plant i ateb hyn. "Rydym hefyd yn gweithio ar fodelau cymhleth o'r gost." Sunday Politics Wales, BBC One Wales, 11:00 ddydd Sul.