Galw am gefnogaeth Llywodraeth Cymru ar Ynys Môn
Mae deilydd portffolio datblygu economi Cyngor Ynys Môn wedi galw ar Lywodraeth Cymru am "help a chymorth" wrth geisio adfer economi'r ynys.
Liam EvansGohebydd BBC Cymru Yn ôl y Cynghorydd Carwyn Jones mae "cyllidebau datblygu" wedi aros yng Nghaerdydd tra bod cyllidebau cynghorau sir "wedi'u torri". Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod wedi cefnogi amryw o fusnesau, ac er yr hinsawdd economaidd caled maen nhw'n parhau i gefnogi'r awdurdod lleol. Daw'r galw ar drothwy cyhoeddiad cynllunio Llywodraeth y DU ar ddyfodol safle Wylfa Newydd ddydd Mercher. 'Dim ceiniog o gyllideb graidd' Dywedodd Mr Jones fod angen cefnogaeth y llywodraeth gan mai "dyna lle mae'r pres". "Does gennym ni ddim ceiniog o gyllideb graidd i ddatblygu'r economi - dim ond swyddogion sy'n gweithio i gael grantiau ar arian mân," meddai. Dros y 10 mlynedd ddiwethaf mae Ynys Môn wedi bod yn dyst i nifer o ergydion economaidd: Dywedodd John Pearson - cyfarwyddwr cwmni ATC sy'n hyfforddi unigolion ar sut i ddefnyddio peiriannau diwydiannol - fod ei gwmni yn "dibynnu ar gael economi yn Ynys Môn a chael cwmnïau yn dod mewn". "'Da ni wedi sefydlu drws nesaf i Rehau ac felly wedi colli dipyn o waith o hwnna," meddai. "Eto, roedd Marco yn gwsmer newydd i ni." Roedd cwmni ATC wedi bwriadu ehangu yn gynharach eleni ond yn sgil cwymp Rehau a Marco a'r ansicrwydd am Wylfa Newydd mae'r cwmni wedi gorfod "torri 'nôl" a dydyn nhw "ddim yn cynnig gwaith" bellach. Cytunodd Mr Pearson fod angen i'r llywodraeth ymyrryd gan fod "Ynys Môn yn cael ei adael allan". Wrth edrych yn fanylach ar economi'r ynys dywedodd yr economegydd Dr Edward Thomas Jones o Brifysgol Bangor fod angen buddsoddi. "Er bod diweithdra ychydig bach yn uwch na'r hyn 'da ni'n gweld yng Nghymru, y gwahaniaeth mawr ydy'r incwm sy'n dod mewn i'r swyddi ar yr ynys," meddai. "Mae gwahaniaeth mawr mewn incwm - oddeutu £10,000 y pen o gymharu â gweddill Cymru. "Beth sy'n bwysig ydy datblygu cwmnïau sy'n mynd i ddod ag incwm da mewn i'r ynys." Ychwanegodd fod y cwmnïau sydd wedi gadael Môn yn rhai "o dramor" ac "nad ydyn nhw'n adlewyrchiad o botensial economaidd yr ynys". Tra bod Llywodraeth Cymru yn cydnabod y "caledi economaidd" mae'n dweud ei fod wedi "buddsoddi mewn isadeiledd gan gynnwys Parc Gwyddoniaeth M-SPARC a phenderfynu ar gynllun ffafriol i greu trydedd bont dros y Fenai".