Targedau allyriadau carbon yn 'heriol dros ben' i Gymru
Bydd cwrdd â thargedau allyriadau carbon yn fwy heriol i Gymru nag i weddill y DU, yn ôl ymgynghorwyr.
Mae'r Pwyllgor Newid Hinsawdd (PND) wedi gwneud cyfres o argymhellion am gwrdd â'r targedau allyriadau. Mae'r argymhellion yn cynnwys tynhau safonau adeiladu tai a chynyddu'r defnydd o ffermydd gwynt ar y tir mawr. Daeth croeso i'r adroddiad gan Lywodraeth Cymru, sydd hefyd yn dweud eu bod yn gweithio ar atebion tymor hir. Ar hyn o bryd mae gan Gymru darged - sydd ddim yn un statudol - i leihau nwyon tŷ gwydr o 40% (o lefelau 1990) erbyn 2020. Er hynny mae'r PNH yn argymell gosod targed statudol o 27%. 'Ymdrech polisi barhaus' Fe wnaeth allyriadau yng Nghymru ddisgyn o 19% rhwng 1990 a 2015 o gymharu â gostyngiad o 38% i'r DU gyfan. Mae'r PNH, sy'n cynghori'r llywodraethau datganoledig, yn dweud fod torri allyriadau yng Nghymru yn fwy heriol oherwydd pwysigrwydd amaethyddiaeth a diwydiant trwm i economi Cymru. Yn ôl y pwyllgor, bydd yn "heriol dros ben" ac yn gofyn am "ymdrech polisi barhaus" i gyrraedd y targedau, ond nad yw'r meysydd polisi i gyd wedi'u datganoli. Dywedodd cadeirydd y PNH, yr Arglwydd Deben: "Mae Cymru wedi gosod targed uchelgeisiol, ond cyraeddadwy i ostwng allyriadau erbyn 2050 fel rhan o'r ymdrech fyd eang i daclo newid hinsawdd. "Mae'r targedau carbon yr ydym yn argymell heddiw yn cynnig modd i Gymru ddad-garboneiddio'i heconomi tra'n gwarchod diwydiant, swyddi a chenhedloedd y dyfodol." Ychwanegodd y dylai Cymru ddefnyddio'i grym dros dai i wneud cartrefi newydd yn fwy effeithlon. "Gallai Cymru ddweud wrth bob adeiladwr, os ydych chi am adeiladu yma rhaid i chi gwrdd â'r safon uchaf," meddai. Wrth sôn am leihau allyriadau o ddiwydiannau trwm fel dur, ychwanegodd: "Dydyn ni ddim yn awgrymu mewn unrhyw ffordd y dylen nhw gau, ond mae yn golygu eu bod yn ceisio bod mor effeithiol o safbwynt ynni ag sy'n bosibl." Dywedodd nad yw'n esgus dweud "y bydd hi'n anodd", ac wrth i gynhyrchu trydan symud tuag at ffynonellau adnewyddadwy fe fyddai allyriadau yn disgyn. Beth yw'r prif argymhellion? Dywedodd Ysgrifennydd Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig Cymru, Lesley Griffiths, ei bod yn croesawu'r argymhellion a bod Llywodraeth Cymru eisoes yn gweithredu, gan gynnwys gosod targedau uchelgeisiol am ynni adnewyddadwy. "Y flwyddyn nesaf byddaf yn cyhoeddi ymgynghoriad ar y camau y gallwn gymryd yn y tymor hir o leihau allyriadau yng Nghymru," meddai. "Byddaf yn ystyried y cyngor, ynghyd â thystiolaeth ehangach ac yn cyhoeddi diweddariad pellach ar yr amser pwysig yma yn haf 2018."