Cyhoeddi cytundeb rhwng S4C a'r BBC
Mae S4C, y BBC ac Adran Diwylliant a Chyfryngau San Steffan wedi dod i gytundeb ynglŷn â'r trefniadau ar gyfer y Sianel yn y blynyddoedd nesaf.
Mae'n rhoi llais i'r BBC a Llywodraeth Cymru wrth benodi aelodau Awdurdod S4C yn ogystal â chyfeiriad y Sianel yn y dyfodol. Bydd y trefniadau yn amddiffyn annibyniaeth olygyddol a rheoli S4C, tra'n gwarchod atebolrwydd priodol i Ymddiriedolaeth y BBC yn ymwneud ag unrhyw arian o ffi'r drwydded sy'n cael ei wario ar gynnwys S4C. Mae'r cytundeb yn ymwneud â chyllideb, llywodraethiant ac atebolrwydd S4C tan 2017. Daw'r cytundeb ar ôl i Lywodraeth San Steffan gyhoeddi'r llynedd y bydd mwyafrif sylweddol cyllid S4C yn dod o ffi'r drwydded ddarlledu. Ers hynny mae'r BBC ac S4C wedi bod yn ceisio dod i gytundeb a fyddai yn cydbwyso atebolrwydd ac annibyniaeth olygyddol. Amcanion y Sianel Cafodd cyhoeddiad ei wneud ddydd Llun gan y BBC ynglŷn â'r cyllid fydd yn cael ei roi i S4C dros ddwy flynedd olaf Siarter y BBC. Mae'r cytundeb a gyhoeddwyd ddydd Mawrth yn rhoi cyfle i'r BBC leisio barn ar lunio fframwaith amcanion y Sianel, ond nid o ran rheolaeth o ddydd i ddydd. Fe fydd 'na gyfarfodydd rheolaidd rhwng S4C a rheolwyr BBC Cymru er mwyn trafod cydweithio agosach i sichrau arbed arian. Mae Awdurdod S4C wedi wynebu beirniadaeth dros y flwyddyn ddiwethaf ond fe fydd gan Lywodraeth Cymru a'r BBC lais yn y dyfodol o ran penodi aelodau'r awdurdod. Mae Cadeiryddion y ddau sefydliad wedi croesawu'r datblygiadau er mwyn cytuno ar y materion dan sylw. 'Diogelu annibyniaeth' Dywedodd yr Arglwydd Patten, Cadeirydd Ymddiriedolaeth y BBC, bod hyn yn "newyddion da i'r gynulleidfa Gymraeg". "Mae'r cytundeb yn diogelu annibyniaeth olygyddol S4C wrth sicrhau trosolwg effeithiol o wario arian ffi'r drwydded. "Bydd hefyd yn creu perthynas weithredol agosach rhwng BBC Cymru a S4C, gan sicrhau bod arbedion yn cael eu hail-fuddsoddi mewn rhaglenni o ansawdd uchel o'r math mae'r gwylwyr yn disgwyl. "Hoffwn dalu teyrnged i'n Hymddiriedolwr dros Gymru, Elan Closs Stephens, am ei chyfraniad pwysig i ganlyniad llwyddiannus y trafodaethau hyn." Wrth groesawu'r cytundeb dywedodd Huw Jones, Cadeirydd Awdurdod S4C, bod y canlyniad yn gam pwysig ymlaen i'r Sianel ar ddiwedd trafodaethau hir a manwl rhwng y tri sefydliad. "Mae'r fformiwla ariannu a gynigiwyd gan Ymddiriedolaeth y BBC am y cyfnod 2015-2017, ac a dderbyniwyd gan Awdurdod S4C, er ei bod yn heriol, yn cynnig sefydlogrwydd i S4C ac i'r sector gynhyrchu mewn hinsawdd economaidd anodd, tra byddwn yn adnabod a gweithredu effeithlonrwydd ac yn adeiladu partneriaeth newydd gyda'r BBC. "Mae Awdurdod S4C yn hapus i gymeradwyo'r cytundeb hwn ac yn edrych ymlaen at gymryd rhan yn y broses ymgynghoriad cyhoeddus mae'r Ysgrifennydd Gwladol wedi ymrwymo i'w chynnal." 'Pryderon' Wrth groesawu'r cytundeb, dywedodd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones: "Rwy'n falch ein bod ni wedi cyrraedd diwedd cyfeillgar i beth sy'n amlwg wedi bod yn ddadl emosiynol a llawn tyndra. "Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, rydyn ni'n rheolaidd wedi datgan ein pryderon i Lywodraeth y DU ac Ymddiriedolaeth y BBC ynglŷn ag effaith unrhyw doriadau cyllideb mawr ar S4C a'i allu i wasanaethu cynulleidfa Gymreig." Mewn datganiad dywedodd Gweinidog Cyfathrebu San Steffan, Ed Vaizey, bod y cytundeb yn "ganlyniad gwych i ddarlledu yn y Gymraeg". "Nid dim ond sicrhau annibyniaeth golygyddol a rheolaeth S4C y mae hyn, ond mae hefyd yn cynnig sicrwydd ariannol am y pum mlynedd nesaf. "Dwi'n hyderus bod hyn yn cynnig y sefydlogrwydd a'r sicrwydd y mae S4C ei angen er mwyn o nerth i nerth o dan eu Prif Weithredwr newydd a Chadeirydd newydd yr Awdurdod. 'Parhad' Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr ar Dreftadaeth yn y Cynulliad, Suzy Davies AC: "Mae hwn yn gytundeb hynod o bwysig a dwi'n ei groesawu'n llwyr. "Roedd hi wastad yn hollbwysig sicrhau parhad gwasanaethau yn yr iaith Gymraeg trwy S4C - ynghyd â chadw annibyniaeth olygyddol a gweithredol y Sianel." Yn ôl Bethan Williams, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: "Mae natur y bartneriaeth a gyhoeddwyd heddiw yn dangos fod ymgyrchu miloedd o bobl Cymru dros y misoedd diwethaf wedi gwneud gwahaniaeth enfawr o dan yr amodau a osododd Jeremy Hunt, ac yn golygu fod y sefyllfa'n llawer iawn gwell nac y byddai fel arall. "Rhaid nodi, o dan y cynlluniau hyn, ni fydd S4C yn parhau fel darlledwr annibynnol gan mai darlledwr arall fydd yn penderfynu ei chyllideb." Cafodd y cytundeb ei selio cyn trafodaeth yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Mawrth ar ddyfodol S4C. Mae'r sefyllfa yn ddibynnol ar basio'r Mesur Cyrff Cyhoeddus yn llwyddiannus.