Peilonau: 150 yn unfrydol
Mae 150 o bobol ardal Bangor a'r cyffiniau wedi pleidleisio'n unfrydol i alw ar y Grid Cenedlaethol i fynd â cheblau trydan o dan y môr rhwng Ynys Môn a Glannau Dyfrdwy.
Ar hyn o bryd mae'r grid yn ceisio barn am am nifer o wahanol lwybrau i gario trydan o'r Wylfa B arfaethedig a'r fferm wynt Celtic Array. Mae'r bobol leol wedi penderfynu eu bod nhw am bwyso ar y grid i beidio â chodi peilonau newydd rhwng Ynys Môn a'r tir mawr. Cafodd cyfarfod cyhoeddus nos Fawrth a Phlaid Cymru oedd wedi trefnu'r digwyddiad ym Mhlas Menai, Caernarfon. Ymhlith y siaradwyr roedd y cynghorwyr Sian Gwenllian a John Wyn Williams, yn ogystal ag Aelod Seneddol Arfon, Hywel Williams. Ymgynghori Mae'r Grid Cenedlaethol eisoes wedi dechrau cyfnod ymgynghori ar eu cynigion i drosglwyddo'r trydan rhwng gogledd Môn a Phentir ger Bangor. Mae'r cwmni yn ffafrio adeiladu peilonau newydd ar draws y Fenai, ond dywed Plaid Cymru y byddai'n well ganddyn nhw weld ceblau yn cael eu gosod o dan y môr. Y pryder yn lleol ydi y bydd y peilonau yn difwyno ardal arbennig o hardd yn ogystal ag amharu ar dai cyfagos. Bydd angen cysylltu fferm wynt newydd Celtic Array oddi ar arfordir Môn, a'r Wylfa B arfaethedig, gyda'r grid cenedlaethol a dyw'r rhwydwaith presennol ddim yn ddigonol. Gallai'r cynllun gostio hyd at £2.5 biliwn, yn dibynnu ar y llwybr gaiff ei ddewis. Bydd cyfnod ymgynghori'r Grid Cenedlaethol yn para tan ddechrau mis nesa'. Mae sawl cynllun dan ystyriaeth, gan gynnwys gosod ceblau o dan y môr o ogledd Môn i Gei Connah. Ond mae'r ddau gynghorydd sir sy'n cynrychioli'r Felinheli a Phentir yn gwrthwynebu. Mae'r cynghorydd John Wyn Williams, yr aelod dros Bentir, yn derbyn fod angen creu'r cysylltiad newydd i gludo trydan ond yn anhapus â'r dewis sy'n cael ei ffafrio. "Pam allan nhw ddim meddwl am ffordd arall - dan ddaear, er enghraifft?" gofynnodd. "Dwi'n gwybod bod hynny'n lot fwy costus, ond pa gost sydd 'na pan 'da chi'n hagru cefn gwlad? 'Harddwch naturiol' Mae'r cynghorydd dros Y Felinheli, Sian Gwenllian, hefyd yn derbyn fod angen creu'r cysylltiad newydd ond mae hi'n cytuno y dylid edrych ar ddewisiadau posib eraill, megis mynd dan y môr i Gei Connah. "Mater o ymgynghoriad ydy'r cyfnod yma," meddai, "ac mi f'aswn i'n annog pawb sydd ddim am weld ceblau a pheilonau yn dinistrio harddwch naturiol ein hardal ni i ddweud hynny a'i ddweud yn glir iawn yn yr ymgynghoriad cyhoeddus. Dywedodd Dwynwen Williams, llefarydd ar ran y Grid Cenedlaethol, bod "yr opsiwn sy'n cael ei gynnig ac yn ei drafod fel yr un 'da ni'n ffafrio ar hyn o bryd yn gwneud y gorau o'r rhwydwaith ar y tir yng Ngwynedd". "Mae o hefyd tua £800 miliwn yn rhatach na rhai o'r opsiynau eraill. "Ac mae hynny'n bwysig - pwy sy'n talu am unrhyw gynllun fel hyn ydy'r bobl sy'n talu bil trydan." Mae yna nifer o arddangosfeydd wedi eu trefnu ar Ynys Môn a Glannau'r Fenai rhwng nawr a dechrau Rhagfyr. Bydd y Grid Cenedlaethol yn cyhoeddi eu llwybr dewisedig y flwyddyn nesaf a bydd proses ymgynghori arall yn dechrau bryd hynny. Mae disgwyl i'r gwaith ddechrau ymhen pedair blynedd.