Dementia ymhlith cyn-bêl-droedwyr yn 'broblem fawr'
Mae seiciatrydd o dde Cymru wedi cyhuddo'r awdurdodau pêl-droed o anwybyddu'r cysylltiad posib rhwng chwarae'r gêm a datblygu dementia.
Dechreuodd Dr Don Williams astudio achosion o ddementia ymhlith cyn-chwaraewyr yn yr 80au, ac ers hynny mae wedi ymgyrchu i ddod â sylw ehangach i'r mater. Yn ôl Dr Williams does "dim amheuaeth fod yna broblem fawr" yn bodoli. Dywed y Gymdeithas Bêl-droed (FA) fod yr ymchwil hyd yma yn amhendant, ond eu bod yn benderfynol o ddeall y peryglon posib yn llawn. Diwedd penio'r bêl? Mae Dr Williams o'r farn y dylai plant yng Nghymru roi'r gorau i benio'r bêl, gan na ddylai'r ymennydd fod yn derbyn trawma o'r fath yn gyson. Dechreuodd y meddyg o Abertawe ymchwilio i ddementia mewn chwaraewyr ar ôl i fab un o'i cyn-gleifion holi os oedd cysylltiad posib rhwng cyflwr ei dad, a'i gefndir fel pêl-droediwr. Mae'r astudiaethau ers hynny wedi cynnwys monitro 14 cyn-chwaraewr gyda dementia, a chyhoeddi adroddiad gyda'r darganfyddiadau. Dywedodd Dr Williams: "Dylai'r cyhoedd wybod fod yna risg, a bod yna broblem yn bodoli." Ychwanegodd: "Does neb yn credu y byddai taro ffôn symudol yn rheolaidd ddim yn niweidio'r ffôn, a dwi'n meddwl fod yr un peth yn gorfod bod yn wir am yr ymennydd." 'Ddim yn gwneud digon' Mae'r Cymro Wyn Davies yn gyn-chwaraewr pêl-droed proffesiynol sydd hefyd yn galw am fwy o ymchwil gan awdurdodau'r gêm. Fe gynrychiolodd Davies ei wlad 34 o weithiau yn ystod ei yrfa, wrth serennu i rai o glybiau mwyaf adnabyddus y gêm gan gynnwys Manchester United, Newcastle a Manchester City. Dywedodd Davies mai'r broblem yw bod yna dal ddim tystiolaeth o'r cysylltiad rhwng penio'r bêl a dementia. Mae'n cydnabod ei bod hi'n anodd dweud os mai cyd-ddigwyddiad yw'r achosion hyn o'r salwch, ynteu rhywbeth ehangach, ond mae'n erfyn ar yr awdurdodau i wneud mwy o ymchwil. Er fod Davies yn poeni am iechyd chwaraewyr ifanc, oherwydd yr ansicrwydd presennol, dydy o ddim yn cefnogi rhwystro plant rhag penio'r bêl yn gyfan gwbl ar hyn o bryd gan ei fod yn "ran o'r gêm". 'Canlyniadau amhendant' Mae astudiaeth newydd ar y cysylltiad rhwng penio'r bêl a niwed i'r ymennydd eisoes wedi dechrau yn gynharach eleni. Cymdeithas y Pêl-droedwyr Proffesiynol (PFA) sydd yn gyfrifol am ariannu'r astudiaeth, ar y cyd gyda'r FA. Ar ôl datgan fod darganfyddiadau astudiaethau blaenorol yn annigonol, cadarnhaodd y gymdeithas mai'r astudiaeth nesaf fydd un o'r rhai mwyaf cynhwysfawr i gael eu comisiynu yn y maes. Yn ôl llefarydd ar ran y PFA mae'r undeb eisoes yn darparu cyngor a chefnogaeth i gyn-chwaraewyr sy'n dioddef o'r cyflwr hwn a phroblemau iechyd eraill. Dywedodd Cymdeithas Bêl-droed Cymru fod iechyd hir dymor chwaraewyr pêl-droed o'r pwys mwyaf. Mae'r gymdeithas yn cydfynd â'r consensws fod darganfyddiadau astudiaethau yn amhendant hyd yn hyn, a bod angen ymchwilio ymhellach er mwyn cryfhau dealltwriaeth. Bydd Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn cyhoeddi canllawiau eu hunain ar sut i ddelio â chyfergyd, a fydd ar gael i holl glybiau Cymru cyn dechrau tymor nesaf.il.