£4.75m tuag at sicrhau Archif Ddarlledu Genedlaethol
Mae'r Loteri Genedlaethol wedi cyhoeddi grant o £4.75m ar gyfer creu Archif Ddarlledu Genedlaethol yn Aberystwyth.
Bydd yr archif - cynllun gwerth £9m - mewn canolfan yn y Llyfrgell Genedlaethol. Roedd pryder ar un adeg na fyddai'r prosiect yn digwydd wedi i Lywodraeth Cymru ddatgan nad oeddynt yn fodlon cyfrannu £1m. Ym mis Chwefror eleni, ar ôl newidiadau i gynllun busnes y Llyfrgell Genedlaethol, fe wnaeth Llywodraeth Cymru gadarnhau y byddai'r arian ar gael wedi'r cwbl. Yn y pendraw fe fydd y ganolfan yn gartref i tua 240,000 awr o ddeunydd radio a theledu o Gymru sy'n olrhain bron i 100 mlynedd o ddarlledu. Bydd y deunydd BBC yn cael ei ychwanegu at archif bresennol ITV Cymru yn y Llyfrgell Genedlaethol. Y bwriad yw cadw'r deunydd mewn storfa bwrpasol 1,000 metr sgwâr, a bydd hefyd ar gael i'r cyhoedd mewn pedwar lleoliad arall ledled Cymru. Dywedodd cyfarwyddwr Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, Richard Bellamy fod archif BBC Cymru yn cofnodi bron i ganrif o fywyd Cymru yn ei holl amrywiaeth. "Ynghyd ag archifau ITV Wales sydd eisoes yn y Llyfrgell Genedlaethol, bydd y prosiect hynod bwysig hwn yn chwarae rhan allweddol wrth gasglu hanes darlledu ein cenedl a'i wneud yn hygyrch i'r cyhoedd am y tro cyntaf erioed," meddai. Mae prif elfennau'r prosiect yn cynnwys: Dywedodd Prif Weithredwr Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Pedr ap Llwyd mai'r "prosiect arloesol hwn fydd yn sicrhau y bydd archif BBC Cymru ar gael i'r cyhoedd". Ychwanegodd cyfarwyddwr BBC Cymru, Rhodri Talfan Davies: "Pa ffordd well i ddathlu pen-blwydd y BBC yn 100 oed yn 2022 nag agor y ffynhonnell anhygoel hon i ysgolion, colegau a chymunedau ledled Cymru."