Ystyried codi wal i atal llifogydd yn Llangefni
Bydd adeiladu wal i amddiffyn tref Llangefni rhag llifogydd yn y dyfodol yn cael ei drafod gan bwyllgor gweithredol Cyngor Môn ddydd Llun.
Flwyddyn yn ôl fe orlifodd Afon Cefni yn ystod glaw trwm ac roedd rhannau o'r dref dan droedfeddi o ddŵr, gyda thai a busnesau yn cael eu difrodi. Bydd dogfen fydd yn cael ei chyflwyno i'r cyngor ddydd Llun yn nodi bod y llifogydd wedi effeithio ar 27 busnes a chwe thŷ. Mae Popty Glandŵr yn parhau ar gau oherwydd y difrod. 'Angen gweithredu ar frys' Er mwyn atal llifogydd tebyg rhag digwydd eto bydd cais yn cael ei gyflwyno i'r cyngor i drosglwyddo £85,000 i'r Adran Briffyrdd er mwyn codi wal y tu ôl i Glandŵr yn Llangefni. Yn dilyn y llifogydd fe drefnodd yr Aelod Cynulliad lleol, Rhun ap Iorwerth, sesiynau trafod arbennig ac fe ddaeth hi'n glir yn ystod y sesiynau bod trigolion lleol am i rywbeth gael ei wneud cyn gaeaf 2018. O ganlyniad fe drefnodd Cyfoeth Naturiol Cymru i lanhau'r afon ac mae'n fwriad hefyd llunio cynllun i osgoi llifogydd, ond mae ofnau y bydd hi'n flynyddoedd cyn i'r cynllun ddod i rym. Ddiwedd mis Tachwedd y llynedd fe alwodd un cynghorydd am adeiladu ffordd newydd rhwng Porthaethwy a Biwmares gan fod ffordd yr A545 wedi cau am wythnos yn dilyn tirlithriad a ddigwyddodd yn ystod llifogydd mawr. Yn ôl Alwyn Rowlands, aelod o Gyngor Tref Biwmares, ffordd newydd ar lwybr newydd ydy'r unig ateb yn y tymor hir.