Pobl ifanc Cymru'n methu cael gwaith
Mae pobl ifanc dal yn ei chael hi'n anodd darganfod swyddi bum mlynedd ar ôl argyfwng economaidd 2008.
Gan Math WiliamNewyddion Ar-lein Gyda'r ffigyrau gwaith diweddaraf yn cael eu cyhoeddi ddydd Mercher, mae dau ŵr ifanc o Benrhyn Llŷn wedi bod yn siarad am eu profiadau nhw. Mae un ohonynt yn dal yn fyfyriwr ac yn bryderus am beth fydd yn ei ddisgwyl y flwyddyn nesaf, a'r llall wedi penderfynu chwilio am borfeydd newydd dramor wedi iddo fethu a darganfod swydd addas yng Nghymru. Liam Kennedy Mae Liam Kennedy yn 20 oed ac yn wreiddiol o Bwllheli ac yn gwneud cwrs Rheoli Busnes ym Mhrifysgol Caerdydd. Nid yw'n anghyffredin bellach i fyfyrwyr dreulio peth amser yn chwilio am swydd yn ystod cyfnod eu gradd. Mae Liam wedi ceisio am "dair neu bedair" o swyddi'n barod - ond a fyddai'n well iddo ganolbwyntio ar ei arholiadau'n gyntaf? "Mae angen gwneud rhyw fath o chwilio yn syth," meddai Liam. "Mae help ar gael yma yn y brifysgol - y Gwasanaeth Gyrfaoedd er enghraifft, gwasanaeth fydd ddim yn agored i ni'r flwyddyn nesaf." Yn ôl Liam, nid yw'n anghyffredin i rywun fel fo, sydd ar fin graddio, wynebu cystadleuaeth gan bobl llawer hŷn. "Mi gefais gyfweliad am un o'r swyddi ceisiais amdani. Fe gesh i fynd yna, i ganolfan asesu, am y diwrnod. "Roedd yna lot o bobl yno ac roeddwn i'n gweld bod rhai ohonyn nhw lot hŷn na fi. "Roedd yna hogyn yno yng nghanol ei ugeiniau oedd yn amlwg efo llawer mwy o brofiad na fi - a dyna be maen nhw'n chwilio amdano. "Mae angen y profiad yna. Roedd o yn gwybod be sy'n digwydd yn y farchnad fwy na fi oherwydd dwi wedi dod yn syth o'r brifysgol. "Mae popeth rydw i wedi ei wneud ar bapur, does gen i ddim y market knowledge yna eto... mae'n anodd ar hyn o bryd ond bydd yn mynd llawer haws fel dwi'n mynd yn hyn a chael mwy o brofiad." Efallai nad oes gan Liam wybodaeth arbenigol am y farchnad eto ond mae'n sicr wedi bod yn weithgar iawn yn mynd ati i geisio cael y wybodaeth honno. Er ei fod wedi mwynhau ei gwrs ac yn meddwl ei fod yn un da iawn o ran safon yr addysg, roedd Liam yn teimlo nad oedd yn cynnig y profiad gwaith sy'n hanfodol er mwyn gwneud argraff ar ddarpar gyflogwyr. "Doedd dim profiad gwaith ar y cwrs ei hun ond roedd modiwl ychwanegol yn cael ei gynnig gan y Gwasanaeth Gyrfaoedd o'r enw'r Cardiff Award - roedd hwn yn 70 awr o waith ychwanegol ac roedd profiad gwaith yn rhan o hynny." Mae'n debyg bod mwy o fyfyrwyr yn gweld angen gwneud gwaith ychwanegol y tu allan i'r brifysgol y dyddiau hyn er mwyn cael y profiad yna sydd mor bwysig yng ngolwg cyflogwyr. "Mi wnes i wneud 'chydig o ddiwrnodau o brofiad gwaith efo cwmni marchnata yn Whitchurch," meddai Liam. "Roedd hynny'n rhywbeth wnes i wneud ar fy liwt fy hun gan fod dim byd felly ar y cwrs ei hun - ar fy nghwrs i. "Mae yna gyrsiau eraill sy'n cynnwys gwneud blwyddyn allan mewn swydd ond mae'r rheini yn gyrsiau pedair blynedd ac felly'n ddrytach." "Mae lot o'r byd busnes ynglŷn â gwneud cysylltiadau. Mae hynny'n rhan hanfodol ohono fo a dyna beth oedd lot o'r modiwl yma'n ei wneud - dysgu sut i rwydweithio." Robin Gruffudd Un sydd wedi bod drwy'r broses o geisio darganfod swydd ydi Robin Gruffudd Hughes o Fotwnnog. Wedi graddio o Brifysgol y Drindod Dewi Sant yn 2011 mae wedi bod yn ceisio'n gyson am swyddi. "Roeddwn i'n chwilio'n bob man - ar y we, mewn papurau newydd a phethau felly. "Roedd rhai swyddi'n cael eu hysbysebu yn ystod fy mlwyddyn olaf yn y coleg. "Ro'n i'n trio am 'rheini ond yn cael dim lwc." Ar fwy nac un achlysur, doedd Robin ddim hyd yn oed yn derbyn ateb gan y cwmni wedi iddo fynd i'r drafferth o wneud cais mewn ymateb i hysbysiad swydd. "Yn aml roeddwn i'n cael llythyrau yn dweud bod y cais ddim yn llwyddiannus. Dydw i'n dal heb gael ateb gan rai. "Dwi wedi cael rhai yn dweud eu bod nhw am sbïo ar y CV ac yna cysylltu'n ôl a dydyn nhw'n dal heb wneud - roedd hynny flwyddyn yn ôl." Dyw Robin ddim yn sicr faint yn union o geisiadau mae o wedi ei wneud. Mwy na phymtheg? "Llawer mwy na phymtheg. Be o'n i'n cael gan rai oedd bod gen i ddim digon o brofiad, ond sut ddiawl dwi fod i gael profiad os dydw i ddim yn cael gwaith?" Mae hon yn gŵyn sydd wedi cael ei gwneud yn aml - cwmnïau yn mynnu bod angen profiad i wneud swyddi ond yn gwrthod rhoi'r cyfle i bobl ifanc ennill y profiad hwnnw. Un o effeithiau hyn ydi bod cwmnïau'n cynnig rhoi'r profiad hwnnw i bobl ar amod - nad ydynt yn cael eu talu am eu gwaith. Mae hyn yn rhywbeth roedd rhaid i Robin ei wneud. "Gesh i ryw wythnos o waith yn Eisteddfod yr Urdd efo cwmni teledu yn fanno ynde. "Ond gwaith di-dâl oedd hwnnw 'de - ond doedd gen i ddim dewis ond ei gymryd o. "Un flwyddyn mi wnaethon nhw roid, wel talu am y petrol ynde, a'r flwyddyn wedyn wnaethon nhw ddim. 'Naethon nhw un flwyddyn ond ddim flwyddyn wedyn 'de." Er bod ganddo radd mewn Cerdd a'r Cyfryngau, penderfynodd Robin fynd ati i ennill cymhwyster pellach. Felly cafodd le ar gwrs o'r enw Celta - cwrs sy'n hyfforddi pobl sut i ddysgu Saesneg i bobl sy'n siarad ieithoedd eraill. Er mwyn gwneud hyn fe wnaeth o aros gydag aelodau o'i deulu yn Swydd Efrog am gyfnod. Erbyn hyn mae Robin wedi sicrhau swydd iddo fo ei hun fel athro Saesneg - yn Kuwait. "Mae'n wlad wahanol ac mae gwaith fel athro Saesneg yn cynyddu ar draws y byd," meddai Robin. "Dwi'n gwybod bod llawer o'n ffrindiau i yn bwriadu mynd i China. "Mae yna lot o bobl o'r wlad yma'n mynd dramor i weithio'r dyddiau yma." Mae Robin hefyd wedi bod yn gweithio gydag Opera Cymru yn ddiweddar, yn teithio o amgylch y wlad yn perfformio. Ond gwaith tymor byr yw hwnnw ac roedd Robin yn teimlo ei fod eisiau swydd fwy sefydlog. "Dwi'n edrych ymlaen at fynd i Kuwait rŵan!" Fe wnaeth Robin ymddangos ar y rhaglen Cynefin: Byw yng Nghefn Gwlad ar S4C ar nos Lun, Mehefin 10.