Кекса фоҳишалар учун меҳрибонлик уйи
Кармен Муноз бундан 11 йил олдин Мексика пойтахти даги ёмонотли қ бўлган кўчалар нинг биридан ўтаркан, чиқиндихона ёнида ғимирлаган нарсага кўзи тушади.
22 ёшида эри ташлаб кетгач, етти боласи билан кўчада қолган бесавод Кармен Муноз иш тополмайди. Иложсиз, фоҳишалик қилиб, болаларини боқади. Қаровсиз болаларми, деган хаёлда бориб қараса, бир пайтлар ўзи билан бирга ишлаган аёллар экан. Улар кексайганда энди ишсиз ва уйсиз, кўчада қолишганди. Кармен ҳам чиқиндихонада яшаётган бу уч аёл каби узоқ йиллар худди шу ерларда ишлаган. Улар бирга фоҳишалик қилишган. Кармен Муноз кекса аёлларни уйига олиб кетади. Кармен Муноз 40 йил давомида Plaza Loreto сўқоқларига чиқиб пул топган, шаънини букиб, қаддини тиклаб олган, фарзандларини оёққа турғизган. Карменнинг ўзи ҳам эри ташлаб кетганида жуда қийналган, кўчадаги шу қадим касб бўлмаса, ҳеч қачон болаларини улғайтира олмасди. Чунки ҳеч ким кўп болали бесавод онага иш бермаган. Мексикада эса кўчада қолиш - ҳуқуқсизлик, ҳимоясизлик ва очлик дегани. У 40 йил давомида Plaza Loreto сўқоқларига чиқиб пул топган, шаънини букиб, қаддини тиклаб олган. Мурувват уйи қадим Ацтек маданиятида аёл шаҳвоний қудратини рамзлантирувчи илоҳа шарафига Casa Xochiquetzal деб аталади. Шу боис у ўзи каби аёлларнинг аҳволини яхши тушунади. Аммо Кармен 3 собиқ "касбдошига" уйидан бошпана бергани билан кўчада қолаётган юзлаб кекса фоҳишалар муаммосини ҳал қила олмасди. Шу учун у машҳур санъаткорлар ва ўзи каби фаол собиқ фоҳишалар билан биргалашиб, маҳаллий ҳокимиятга мурожаат қилади. Ниҳоят, расмийлар аёллар ишлаган Plaza Loreto мавзесига яқин ерда улар учун 18 асрда қурилган таъмирталаб эски бинони ажратишади. Лучита ҳам агар Casa Xochiquetzal мурувват уйи бўлмаса, кўчада қоларди. Бугун бошида бошпана, дастурхонида овқати ва ҳатто бўяниш учун имкони ҳам бор. Casa Xochiquetzal Мурувват уйи анча кўримсиз ва таъминот қийин. Лекин бу ерда кекса фоҳиша аёллар қадр-қиммати ерга урилмайди. Бир умр жамият оёқ учида кўрсатиб келган аёллар учун ўзини қадрли ва ҳурматга сазовор ҳис қилиш муҳим. "Мен ўзимни ҳурматга лойиқман, деб ишонтирганман" - дейди Кармен Муноз. Норма каби аёллар мурувват уйида, ўзлари учун ажратилган алоҳида хоналарда бехавотир ва тинч яшашади. Мурувват уйидаги кекса аёллар ўзлари учун овқат пиширишади, бир-бирларига қарашади. Ҳозир бу ердаги аёллар турли ишлар билан шуғулланиб, ўзларини таъминлашга ҳисса қўшишмоқда. Айрим аёллар тақинчоқлар ясашади. Пазандаликка қизиқадиганлар эса пишириқ ва ширинликлар пишириб, сотувга чиқаришади. Хуллас, ёшликларида ўргана олмаган ҳунарларни энди ишга солишмоқда. Бир пайтлар кўчада рақиб бўлган аёллар энди дугона, бир-бирига суяниб қолган ҳамсуҳбат ва дардкаш. Мария Изабелла ҳам Casa Xochiquetzal мурувват уйида бошпана топди. Бу ердаги аёллар аксариси ёшлигида кўчада ишлаб, соғлиғини йўқотган ва кўпи ҳозир қариб қолган. Энг кекса аёлнинг ёши 80да. Шу боис уларнинг соғликларини кузатиб бориш ҳам муҳим масала. Айрим аёллар эса ҳаётда дуч келган зўравонлик ё таҳқирлар сабабли ҳали-ҳамон руҳий муолажага муҳтож. Марбелла ёшлигидан Толстой, Кафка ва Нерудани ўқиган, зиёли аёл. Фрҳишалик қилган аёлларни жамият айблайди. Аммо айрим ҳикоялар одамни ўйга толдиради: Марбелла ҳозир 70 ёшга яқинлашиб қолган. Унинг хонасида Пабло Неруда, Лев Толстой ва Франц Кафка китобларини кўрасиз. Ҳали 9 ёшида кўчада қолгач, бир аёл уни боқиб олади. Аммо мактаб пулини топиш учун 16 ёшидан ўз танасини сотишга мажбур бўлади. "Бошқа ҳеч қандай иложим йўқ эди" - дейди Марбелла. У фоҳишалик ортидан уч боласини катта қилади. Аммо тўнғич қизи қон саратонидан оламдан ўтгач, қаттиқ тушкунликка тушади. Кўчага чиқиб ишлай олмайди. Хуллас, уй кирасини тўлолмай, кўчада қолади. Не ажабки, ёшлигида ота-онаси воз кечгани боис фоҳишалик йўлига кирган бўлса, худди шу касби туфайли кексайганда, қийналиб боққан болалари ҳам ундан юз ўгиришади. Паула ишга бориш олдидан бўянмоқда. Аммо у энди кўчага ишлашга чиқмайди. Ўтган йиллар давомида бу мурувват уйида 250 нафар аёл бошпана топди. Мексика жамиятида ижтимоий муҳофаза деярли йўқ ҳисоби. Оилавий муносабатларда эса ҳамон анъанавий қадриятлар устун. Шу сабабли, фоҳишалик йўлига кирган аёлларни на оила, на жамият қабул қилади. Ҳозирча, уларни фақат Casa Xochiquetzal мурувват уйи қабул қилмоқда, холос. Би-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp, Telegram ва Viber орқали боғланишни истасангиз, телефонимиз:+44 78-58-86-00-02 ТЕЛЕГРАМДА ЭСА каналимиз - https://telegram.me/bbcuzbek Instagram - BBC UZBEK Twitter - BBC UZBEK Odnoklassniki - BBC UZBEK Facebook - BBC UZBEK Google+BBC UZBEK YouTube - BBCUZBEK (https://www.youtube.com/user/bbcuzbek) Skype - uzbekbbclondon bbcuzbek.comга тўсиқ бўлса, uzbekweb.netга киринг