Igbo Folktales: Kedu uru akụkọ ifo baara Ndigbo?
Akụkọ na egwu Mike Ejiagha bụ ụzọ akụkọ ifo ndị Igbo ka ji dị ndụ taa.
Nke a mere BBC ji dee edemede a maka akụkọ ifo iji kpọllite mmụọ ndị ọgbara ọhụrụ n'ihe gbasara akụkọ ifo. Anyị gara hụ ndị ọkammụta n'Igbo na Mahadum Legọs ka ha kọwaara anyị ihe bụ akụkọ ifo na uru ọ bara. Egwu Chinyere Amaka Ifechukwu Gịnị bụ akụkọ ifo? Ada Anachebelu bụ onye nkuzi na ngalaba Afịrika na Eshia na Mahadum ahụ kọwara akụkọ ifo ka: "Otu n'ime ngalaba agụmagụ ọnụ ndị Igbo nwere. Ọ bụ akụkọ ekere uche nke gbadoro ụkwụ n'ihe emeghị eme, gbado ụkwụ n'agwa mmadụ, agwa anụmanụ na agwa ndị mmụọ. Ọ bụ usoro ndị Igbo ji akụziri ụmụ ha, ma na-azụlite ha n'usoro ebimndụ, omenala na nkwenye ndị Igbo." Ebele Okafor Onye nkuzi na Mahadum Legọs Ebele Okafọr nke Mahadum ahụ kwenyekwere na "akụkọ ifo bụ akụkọ ọ dị n'ala nke bidoro na oge gboo, ma gbado ụkwụ n'ala mmadụ, ala anụmanụ n'ala mmụọ bụ nke eji akụziri ụmụaka ezi omume". Onye ọja Gerald Eze Gịnị ka a na-ahụ n'akụkọ ifo? Ọkamụta Chigozie Nnabụihe nke Mahadum ahụ kwuru na ọ bụ n'ime akụkọ ifo ka a na-ahụ "omenala, ahụmihe ụwa, ọdị na mbụ, ọdị mgbe ochie, ọ dị be ndị ndị nwe akụkọ ifo ahụ". Chigozie Nnabuihe Onye nkuzi na Mahadum Legọs Nnabuhie sị na ihe mere eji akọ ifo n'ọnụ bụ ederede abịabeghị mgbe ebidoro ya mgbe gboo, bụ nke mere eji sị n'aka nne na nna na-enyefe ya ndụdụgandụ, nke ga-abụ ihe ga-edu ya na ndụ ya na ọ dị n'ihu. Nnabuihe sị na Ifo bụ mkpụrụ a na-akụ n'echiche ụmụaka ka onwere ya too, banye ya n'ime, banye ya n'ime mmụọ, banye ya n'akparamagwa. Killiwee Nwachukwu Uru akụkọ ifo baara ndị Igbo Ada Anachebelu Kedụ ihe mere na akụkọ ifo na alazị? Nchọcha Ada Anachebelu gosiri na ọtụtụ nne na nna enweghịzị mmasị na ebe agụmaagụ na omenala ndị Igbo dị. Nke a mere na ha anaghịzị ewepụtara ya oge ikuziri ụmụ ha. Ụfọdụ nne na nna nwere mmasị enweghịzị ohere n'ihe ọnọdụ akụ na ụba obodo Naịjirịa dị. Gịnị bụ ọfọ? Ọtụtụ ndị Igbo enweghịzị mmasị n'isụ asụsụ Igbo. Ada Anachebelu sị na, n'ihe nke a akụkọ ifo enweghịzị ọnọdụ n'ebe ọtụtụ ndị Igbo nọ. Okwukwara na itufu akụkọ ifo ga-enye ezigbo nsogbu n'ịzụlite ụmụaka ugbua. Gịnị ga-eme ka mmasị gbagolite ọzọ? Itinye akụkọ ifo na nke Bekee kpọrọ "Cartoon" ga-enye aka ime ka mmasị ụmụaka gbagolite ọzọ n'akụkọ ifo. Lee ihe nkiri Mike Ejeagha: Aghara m ihe egwu m gbaa ọsọ Agha Akụkọ ga-amasị gị