Cancer, diabetes na ọrịa ndị ọzọ e jibu mara ndị okenye ndị ntorobịa na-arịazị ugbua
Ihe dịka afọ iri gara aga, e nwere ụfọdụ ọrịa a na-eche na ọ bụ sọsọ ndị okenye ka ụfọdụ ọrịa ndị a na-arịa.
Mana ugbua, ọrịa ndị a gụnyere ọrịa shuga na ọbara mgbali elu, so n'ọrịa na-egbu ndị ntoroọbịa ugbua. Ngalaba World Health Organization (WHO) bụ ngalaba na-ahụ maka ahụike na mbaụwa, kwuru na ọrịa ndị a na-arịazị ndị ntoroọbịa ugbua, na-ebute ọnwụ mmadụ abụọ n'ime mmadụ atọ n'ụwa niile. Ọrịa ndị ahụ gụnyere: 'Eji m ụkwụ bịa ụlọọgwụ mana ozigbo m nụrụ ihe na-eme, aganwụzịghị m ije' BBC Igbo gbara ụfọdụ ndị dọkịta ajụjụ ọnụ maka ihe ngalaba ahụike WHO kwuru. Ihe ha kwuru bụ ihe mmadụ niile kwesịrị ige ntị nụrụ. Ihe ndị dọkịta kwuru: Onye na-ele shuga dị n'ọbara ya Otu n'ime ha bụ Dkt. Zubair Abdullahi bụ onye kwuru na ụfọdụ ọrịa ndị a na-adị n'agbụrụ, nke pụtara na ọ ga-emetụta ndị ahụ ma ha abụ okenye maọbụ ntoroọbịa. Onye nke ọzọ bụ Dkt. Henry Eze, kwuru na o nwereike ịbụ na ọgwụgwọ Bekee akawanyela mma, nke pụtara na a na-achọpụta ọrịa ndị a n'oge mgbe mmadụ ka bụ ntoroọbịa. Mana dọkịta abụọ a kwekọrịtara na oke ibu, iri nri ọjọọ nakwa emegharịghị ahụ, socha n'ihe na-eme ka ndị mmadụ bute ọrịa ndị a. Ụfọdụ ndị na-arịa ọrịa n'ihi etu ha ha n'ibu Ha kwuru na ọ bụrụ na ị chọpụta otu n'ime ọrịa ndị a dị n'agbụrụ gị, ị gaghị agbanwenwu ya. "Ọ bụghị ihe niile ka ị ga-agbanwenwu, mana ibi ndụ ọfụma ga-enyere gị aka dọtịa oge ọrịa ahụ ga-eji chukwute gị". Ihe nkiri a maka nwaanyị meriri ọrịa kansa ga-amasị gị: Onye meriri ọrịa kansa Akụkọ ndị a ga-amasị gị: