9th Assembly Inauguration: Ndị nwereike ịpụta dịka ndị isi Ụlọomeiwu
Ihe niile gaa etu esi tụọ anya, a ga-ehiwe Ụlọomeiwu nke itoolu ma họpụta onyeisi Sịnetị nakwa nke ụlọomeiwu nta n'ụbọchị iri na abụọ nke ọnwa Juun.
Ahmed Lawan, Ali Ndume, Danjuma Goje, Orji Uzor Kalu all of dem fit dey eye di seat N'Ụlọomeiwu ukwu, a ga-ahọpụta onyeisi na osote ya bụ nke Bekee na-akpọ "Senate President" na "Deputy Senate President". N'Ụlọomeiwu nta a ga-ahọpụta onyeisi na osote ya nke Bekee kpọrọ "Speaker" na "Deputy Speaker". Ndị a ga-ahọpụta ga-anọ afọ anọ - ma ya bụrụ na-achụtughi ha - bụ oge ha ga na-ahazi ụlọomeiwu abụọ ahụ. Ụlọomeiwu nke asatọ, bụ nke Bukola Saraki na Yakubu Dogara nọ n'isi ya bụ nke mbụ patị na-anọghị n'ọchịchị (PDP) wepụtara osote onyeisi - Ike Ekweremadu rụrụ ọrụ dịka onye Bekee kpọrọ "Deputy Senate President". Ọnọdụ ahụ pụtara dịka ọtụtụ mmadụ na-echeghi - site n'adịghị n'otu n'etiti pati na-achị bụ APC mgbe e mere nhọpụta nke afọ 2015. Nke a bụ mbu ndị ụlọomeiwu nta kwutere okwu ịchupu Onyeisiala Buhari Mgbe ahụ, n'ụtụtụ a ga-eme nhọpụta ndị isi, ụfọdụ ndị omeiwu APC - ma ndị so azọ ọchịchị - gara nzukọ a sị onyeisiala kpọrọ ha, tupu ha apụta, Saraki na ụfọdụ ndị APC ndị ọzọ na ndị omeiwu PDP emeela ntuliaka iji họpụta ya na Ikweremadu dịka ndị isi Ụlọomeiwu asatọ. Ọ bụ Lawan ka APC họpụtaburu ịchị Sịnetị n'afọ 2015. Ugbua, ndị APC adịghị ka ndị chọrọ ka ụdịrị ihe ahụ mee ha ọzọ. Ha na-agbalị ịhụ na ha kwekọrịtara n'onwe ha tupu a pụta n'ụbọchị ntuliaka. Ndị na-azọ oche Sinetị Ahmed Lawan Na Sịnetị, ndọrọndọrọ onye ga-abụ onyeisi dị n'etiti Ahmed Lawan, bụ onye bụbụ onyeisi patị na-achị n'Ụlọomeiwu ka rụchara ọrụ, na onye ọ naara ọchịchị n'aka bụ Ali Ndume. N'izuụka gara aga Danjuma Goje so na-azọ ọchịchị a wụsara ọwa dịka Onyeisisala Muhammadu Buhari tinyere ọnụ na ya bụ okwu. Ihe Buhari mere na-egosi na ọ chọghị ka ihe mere n'afọ 2015 mee n'ọgbọ a. Agbanyeghị na Onyeisiala Buhari, APC na ụfọdụ ndị PDP na-akwado Ahmed Lawan, Ali Ndume sị na ọ gwụla ma e meriri ya bụ na ọ kwụsị ịzo ọkwa a. Mkpebi ya na-ada ka nke Bukola Saraki mere n'afọ 2015, nke mechara ga ka o si chọọ ya. Kedu ndị chọrọ ịbụ osote? Dịka mmadụ abụọ a na-achịpụ ya, oche onye ga-abụ osote onyeisi na Sịnetị nọkwa na ndọrọndọrọ. Ndị a na-anụ aha ha na nke a bụ aka chịbụrụ Abia Steeti bu Orji Uzo Kalu - bụ onye tozuru ọchịchị n'Ụlọomeiwu dịka oso n'Ụlọomeiwu nke ọchịchị ndị nkịtị akpọrọ 3rd Republic na-Bekee - na Ovie Ome-Agege nakwa Kabiru Gaya. Ọ bụ Ome-Agege ka eboro mmaburu eme ikike ndịomeiwu n'afọ 2018 Akuko na-ekwu na ndị APC na-akwado Omo-Agege na ndọrọndọrọ ọchịchị a. Ndị na-azọ oche Ụlọomeiwu nke obele N'Ụlọmeiwu nta, ọ bụ Femi Gbajabiamila ka APC kwadoro ka ọ bụrụ onyeisi ndị Ụlọomeiwu nta n'afọ 2015, tupu Yakubu Dogara e rite ya site na nhazi ya na ndị PDP. Ugbua, ọ bụ kwa ya ka ndị APC kwụ n'azụ n'agbanyeghi na Mohammed Bago si Naịja Steeti na John Dyegh si Benue Steeti so na ndị na-ama ya aka n'ihụ. Akukọ na-ekwu na Nkeiruka Onyejocha si Abịa Steeti adịghị azọzi ọkwa ahụ mana ọ dị ka Segun Odebunmi; Emeka Nwajiuba na Olajide Olatubosun ka nọ na ya bụ ndọrọndọrọ. Onye APC họpụtara dịka onye a ga-akwado make osote onyeisi n'Ụlọomeiwu nta bụ Idris Wase bụ onye na-anọchịteanya mpaghara Wase dị na Platu steeti. Usoro nhọpụta ndị isi Ụlọomeiwu Ukwu Ndịomeiwu niile tozuru ịzọ oche ndị a, mana usoro ha kpọrọ "Standing Order" na Bekee sị na ọ bụ site na ndị tọkachara ka a ga-enye ọchịchị. N'usoro a sị: "Nhọpụta ndị Sịnetọ ga-abụ ndị isi n'usoro ọbụla ga-esite na ọtụtọ n'ụdịrị a: (I) Ndịomeiwu na-alaghachite site n'ugboro ole ha meriri ndọrọndọrọ; (ii) Ndịomeiwu ukwu nọ bu nke obere; (iii) Ndịomeiwu batara ọhụrụ. Nke a pụtara na ndị nọbụ n'Ụlọomeiwu na-enwete ohere kara ndị ọzọ bịara ọhụrụ. Akụkọ ndị ga-amasị gị: