Về ứng viên Nobel Hòa bình của Trung Quốc
Liệu người đàn ông Trung Quốc gầy gò, trẻ tuổi hiện đang ngồi trong tù có đoạt được giải Nobel Hòa bình 2008?
Hiện có những suy đoán, đồn đại rằng nhà hoạt động nhân quyền Hồ Giai hiện đang chịu án ba năm rưỡi tù giam tại Trung Quốc có thể nhận giải thưởng năm nay. Mới 35 tuổi mà đã là một trong những nhà hoạt động bất đồng chính kiến nổi bật nhất ở Trung Quốc. Anh vận động cho môi trường, dân chủ và quyền của những người mắc HIV và Aids. Đảng Cộng sản Trung Quốc bác bỏ các hoạt động của anh. Hồi tháng 4 năm nay, tòa ở Bắc Kinh kết án Hồ Giai "kích động lật đổ quyền lực nhà nước". Tôi đã gặp Hồ Giai đôi lần trước khi ông bị tù. Lần đầu tiên một năm trước, tại một căn hộ nhỏ ở Bắc Kinh, nơi ông sống cùng vợ là Tăng Kim Yến, một người cũng đấu tranh cho nhân quyền. Vợ chồng cùng chí hướng Bên cạnh Hồ Giai gầy gò, nhỏ bé là người vợ nói tiếng Anh khá tốt và cũng vui chuyện hơn. Căn hộ của họ đầy các thùng, hộp và đĩa DVD, trong đó có cả phim bộ Friends của Mỹ và đồ trẻ em. Khi ấy, Tăng Kim Yến đã có mang bảy tháng với đứa con đầu và Hồ Giai thì đang bị giam lỏng tại nhà. Công an thậm chí còn ngủ trên nền trước cửa vào căn hộ và Hồ Giai chỉ được phép ra khỏi nhà để đưa vợ đi khám thai. Khi họ đi thì tất nhiên công an cũng đi theo đến bác sĩ. Vài tháng sau, hai người đến viện để Tăng Kim Yến sinh con gái. Họ đặt tên cháu là Hồ Khiêm Từ. Các đồng nghiệp của tôi và chính tôi quay phim cả gia đình khi họ rời bệnh viện về nhà. Hồ Giai dành phần lớn thời gian quay phim vợ và con bằng camera. Công an mặc thường phục cũng đứng ở bãi xe của nhà hộ sinh và theo dõi hai người cùng cháu bé. Vào cuối năm 2007, Hồ Giai chính thức bị bắt. Chúng tôi tìm cách phỏng vấn vợ của anh tại nhà riêng nhưng bị công an mặc sắc phục chặn ngay và dẫn ra đồn gần đó để kiểm tra giấy tờ. Đến tháng Tư, Hồ Giai bị đưa ra tòa xử và lĩnh án. Chúng tôi cũng không có cách nào phỏng vấn được Tăng Kim Yến từ khi ấy vì nhà chức ngăn không cho ai vào thăm cô. Tuy thế, cô vẫn viết blog bằng tiếng Trung. Đối với đảng Cộng sản Trung Quốc, cặp vợ chồng Hồ Giai và Tăng Kim Yến là những kẻ vi phạm luật và gây khó chịu vì làm xấu mặt cả nước. Thật khó mà biết những người dân bình thường ở Trung Quốc nghĩ gì về Hồ Giai và Tăng Kim Yến vì các hoạt động của họ gần như không được truyền thông ở đây nói đến. Năm nay, giải Nobel Hòa bình sẽ được công bố vào thứ Sáu ngày 10 tháng 10.