Đàm phán COC chưa thấy triển vọng
Quan chức ngoại giao cao cấp khối Asean và Trung Quốc bước đầu tham vấn về Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), tuy triển vọng đạt đồng thuận còn khá xa vời.
Đây là tham vấn cấp quan chức cấp cao về COC đầu tiên giữa Trung Quốc và Asean Sau cuộc họp kéo dài hai ngày 14/9-15/9 ở Tô Châu, Bắc Kinh tuyên bố tiến trình đi đến bộ quy tắc để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, mà Trung Quốc gọi là Nam Hải, phải diễn ra một cách "dần dần". Tối Chủ nhật, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra thông cáo nói: "Tất cả các bên tại cuộc gặp... đã thống nhất sẽ dần dần mở rộng đồng thuận và thu hẹp khác biệt... đồng thời tiếp tục thúc đẩy một cách vững chắc nghị trình thảo luận về bộ quy tắc". Trong khi đó, kênh thông tin chính thức của Việt Nam là Thông tấn xã Việt Nam thì nói cấp SOM (quan chức cấp cao của bộ ngoại giao) "là cơ chế chính để xây dựng COC" và các quan chức tham vấn "có nhiệm vụ định kỳ báo cáo tiến độ xây dựng COC lên Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Asean-Trung Quốc hàng năm". Điều này chứng tỏ không có ai trong các bên nuôi hy vọng đưa ra được một văn bản COC nào trong tương lai gần. Khối Asean đã nỗ lực mở đối thoại đàm phán COC với Trung Quốc cả mười năm nay. Giới học giả quốc tế nói chung nhận xét COC là mục tiêu khó khăn, một số người còn cho rằng không thể đạt được. 'Tiếp tục tham vấn cụ thể' Hội nghị Asean-Trung Quốc ở Tô Châu thống nhất "tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả" Tuyên bố chung giữa các bên liên quan về Biển Đông (DOC) và giao cho một nhóm công tác chung hỗ trợ các quan chức trong tiến trình trao đổi xây dựng COC. Tuy nhiên không có thời gian biểu nào được đưa ra. Đáng chú ý là bên cạnh việc họp với khối Asean, Trung Quốc vẫn tiếp tục các hành vi đơn phương nhằm vào các quốc gia riêng lẻ trong khối, nhất là Philippines - nước đã mang Trung Quốc ra tòa trọng tài quốc tế về Biển Đông. Tờ China Daily của nhà nước Trung Quốc hôm 16/9 cáo buộc Manila là tìm cách làm "gián đoạn tham vấn Asean-Trung Quốc". Trong bài xã luận đăng hôm thứ Hai này, tờ báo viết: "Lập trường thiếu trách nhiệm của Manila sẽ chỉ khiến Philippines ngày càng bị cô lập trong khu vực vì xu hướng không thể đảo ngược hiện nay là tìm kiếm giải pháp phù hợp cho tranh chấp Nam Hải thông qua tham vấn và hợp tác song phương". Có thể thấy đến giờ phút này Bắc Kinh không hề xê dịch trong quan điểm chỉ đàm phán song phương với các bên tranh chấp. Năm ngoái, Trung Quốc đã giành kiểm soát Bãi cạn Scarborough từ tay Philippines và đang lăm le chiếm nốt Bãi Cỏ Mây mà Manila cũng tuyên bố chủ quyền.