Ngừng thăm dò chung ở Trường Sa
Philippines quyết định không tiếp tục dự án thăm dò địa chấn hải dương chung (JMSU) với Trung Quốc và Việt Nam tại khu vực biển Đông khi thỏa thuận về dự án này hết hạn.
Thỏa thuận JMSU đã gây tranh cãi kịch liệt ở trong nước. Bộ trưởng Năng lượng Philippines Angelo Reyes nói trong một phỏng vấn hôm thứ Năm: "Thỏa thuận hết hạn hôm 1/7 và không được gia hạn thêm". Tuy nhiên một ủy ban liên ngành thuộc chính phủ đã được giao trách nhiệm nghiên cứu xem sẽ làm gì một khi không còn thỏa thuận hợp tác chung nữa. Thỏa thuận JMSU kéo dài ba năm bắt đầu từ tháng Bảy 2005, cho phép các công ty dầu khí của nhà nước Philippines, Trung Quốc và Việt Nam nghiên cứu địa chấn trong vùng biển tranh chấp mà Trung Quốc gọi là Nam Hải, còn Việt Nam gọi là biển Đông. Trong khu vực này có quần đảo Trường Sa mà sáu quốc gia cùng tuyên bố chủ quyền. JMSU bao gồm một khu vực rộng 142.886 cây số vuông, nhưng không cho phép hoạt động khai thác. Philippines nói rằng cả khu vực này đều thuộc lãnh thổ của họ. Tuy nhiên các nước khác cũng có các tuyên bố tương tự. Thăm dò khai thác Năm 2002, các nước cùng tuyên bố chủ quyền tại quần đảo Trường Sa đã ký một Thỏa thuận về ứng xử (Code of Conduct) tại khu vực tranh chấp, nhằm giảm căng thẳng tại vùng được cho là giàu tài nguyên dầu lửa này. Tuy nhiên trữ lượng dầu lửa tại đây còn là vấn đề gây tranh cãi, với đánh giá của các quốc gia khá xa nhau. Là nước khát nhiên liệu nhất trong khu vực, Trung Quốc có nhiều tham vọng thăm dò và khai thác mà họ theo đuổi trong nhiều năm nay. Giới phân tích về dầu khí nhận định, Bắc Kinh trở nên khá ráo riết trong việc gây áp lực tới các quốc gia láng giềng, đặc biệt là Việt Nam, trong thời gian gần đây. Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Úc châu, nói với BBC rằng ông được tin Trung Quốc đã vận động mạnh mẽ qua đại sứ quán tại nhiều nước phương Tây vốn có dự án dầu khí với Việt Nam nhằm buộc họ ngừng hoạt động. Chính vì áp lực của Bắc Kinh mà tập đoàn BP của Anh đã quyết định thôi công tác thăm dò tại thềm lục địa Việt Nam hồi tháng 6/2007. Tuy nhiên, nhiều công ty dầu lửa Hoa Kỳ mới đây trong chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã bày tỏ mong muốn tham gia các dự án ở Việt Nam. Được tin tập đoàn ExxonMobil của Mỹ và PetroVietnam đã ký thỏa thuận khung về hợp tác tại khu vực biển Đông trong khuôn khổ chuyến đi này. Tuyên bố chung của hai nhân vật đứng đầu chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ ngày 25/6/2008 khẳng định Hoa Kỳ "ủng hộ chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam". Nguyen TP.HCMDầu khí nếu có chỉ nằm trông thềm lục địa VN, còn ngoài xa là vực sâu đại dương. TQ ép BP phải ngừng thăm dò ở thềm lục địa VN là có ý đồ. Họ muốn chiểm toàn bộ các mỏ dầu ngoài khơi vịnh Bắc Bộ cho riêng mình. Tôi ủng hộ VN và Hoa Kỳ hợp tác thăm dò, khai thác ở thềm lục địa VN