Đàm phán RCEP còn vướng nhiều bất đồng
Những bất đồng giữa các nước Á châu đối với thỏa thuận tự do thương mại được Trung Quốc hậu thuẫn nổi lên trong các đàm phán hôm thứ Hai, Reuters tường thuật, khiến người ta đặt câu hỏi về mục tiêu hoàn tất đàm phán vào cuối năm nay.
Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (Regional Comprehensive Economic Partnership, viết tắt là RCEP) sẽ tạo ra một khu vực tự do thương mại với hơn 3,5 tỷ dân thuộc các quốc gia Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Nam Hàn, Úc, New Zealand cùng các nước Đông Nam Á. Các cuộc đàm phán RCEP đã được bắt đầu từ 2012, và càng có động lực sau khi Hoa Kỳ tuyên bố rút khỏi Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP). Mỹ gặp đối tác chủ chốt ở APEC tại Hà Nội Hy vọng mới cho TPP từ kỳ họp thương mại APEC? Vì sao Ấn Độ phản đối 'Vành đai, Con đường'? Tuy nhiên, Reuters dẫn nguồn các quan chức tham gia đàm phán nói rằng mục tiêu hoàn tất việc thảo luận vào cuối năm nay có lẽ khó đạt được, do các bên có những bất đồng về một số vấn đề. Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp của Ấn Độ, Nirmala Sitharman có mặt tham dự cuộc họp cấp bộ trưởng RCEP diễn ra tại Hà Nội hôm 22/5 Ấn Độ được cho là đặc biệt ngần ngại trong việc từ bỏ thuế quan. "Họ lo rằng việc cắt bỏ thuế quan mạnh mẽ sẽ làm giảm doanh thu và sức cạnh tranh, nhất là khả năng cạnh tranh trước Trung Quốc," một viên chức không muốn nêu tên nói với Reuters. Một người khác nói rằng quan điểm của Ấn Độ cho thấy thách thức lớn nhất mà các bên gặp phải trong các cuộc đàm phán ở cấp bộ trưởng hôm thứ Hai. Mục tiêu chính của RCEP là giảm bớt mức thuế quan, dẫu không tới mức xuống 0% như nội dung Hiệp định TPP. VN tham gia 'Vành đai, Con đường' như thế nào? Nhật thông qua thỏa thuận TPP VN "chưa đủ cơ sở để trình TPP lên Quốc hội" Các nội dung điều chỉnh mảng dịch vụ và các hoạt động kinh tế kỹ thuật số thì khiêm tốn hơn nhiều so với các mảng khác, và RCEP cũng không có nội dung bảo vệ quyền lợi cho người lao động hay bảo vệ môi trường. Sáng kiến 'Một vành đai một con đường' Bên cạnh đó, tuy RCEP có các điều khoản nhằm đảm bảo quyền tự do di chuyển lớn hơn, nhưng đây nhiều khả năng sẽ là một trong những điểm các bên khó đạt được đồng thuận trong quá trình đàm phán. Cuộc họp tại Hà Nội hôm thứ Hai diễn sau các cuộc thảo luận nảy lửa dịp cuối tuần rồi của các bộ trưởng thương mại khối APEC, cũng là lần gặp gỡ đầu tiên kể từ sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ chuyển sang chiến lược "Hoa Kỳ trên hết". Các nước APEC đã không đạt được tuyên bố chung như những lần họp khác, sau khi Hoa Kỳ bác bỏ ngôn từ về việc chống chủ nghĩa bảo hộ mà các nước Á châu muốn đưa vào. Các thành viên TPP đã đồng ‎ý bên lề kỳ họp về việc tiếp tục theo đuổi hiệp định bất chấp việc ông Trump đã tuyên bố Hoa Kỳ không tham gia nữa. RCEP và TPP là các thỏa thuận thương mại không độc quyền, và một số nước có thể tham gia cả hai hiệp định. Với việc Hoa Kỳ rút lui, người ta nay đang nghi ngờ về tương lai của TPP. Trong lúc đó, RCEP lại đang được lợi từ sự hậu thuẫn mạnh mẽ của Trung Quốc, nước vốn đang chiếm thế thượng phong trong khu vực từ sự chuyển hướng chính sách của Hoa Kỳ và từ sáng kiến Một Vành đai, Một Con đường mà Bắc Kinh đang thúc đẩy triển khai trên toàn cầu.