Ống cạc bon nano
Năm 1996 có một giải Nobel hóa học dành cho nghiên cứu về nanotechnology, cho nhóm phát hiện thấy đồng vị C60 của cạc-bon, có cấu trúc như quả bóng, là chất đầu tiên trong gia đình của các loại phân tử có kết cấu tròn.
Nếu quí vị lật những tờ báo chuyên ngành về nanotechnology chắc chắn tuần nào cũng thấy cả chục bài viết giới thiệu về tính chất và khả năng sử dụng của các loại phân tử hình tròn khác nhau, cũng như một họ phân tử khá gần gũi với nó được gọi là ống carbon nano. Ông Jim Heath hồi năm 1985 đã tham gia trong nhóm nghiên cứu C60, giờ làm việc tại Viện kỹ thuật California ở Pasadena kể lại. "Nếu quí vị nhìn vào ngành công nghệ nano, thì sẽ thấy nó được hợp thành từ 3 điểm nổi bật nằm cạnh nhau, mà điểm nổi bật nhất theo tôi là phát hiện ra đồng vị C60." "khi hạ kích thước nhìn xuống dưới mức nano thì quí vị sẽ thấy mở ra trước mắt mình một thế giới hoàn toàn khác, thấy các loại đồng vị cac-bon khác nhau với những hình dạng khác nhau, loại hình quả bóng, loại ống, vân vân." Khi đó ông Jim Heath là nghiên cứu sinh, và giờ mỗi khi nhớ lại cái cảm giác lần đầu tiên nhìn thấy C60 vẫn thấy dễ chịu, dù 5 năm tiếp theo phải xoay sở rất khó khăn trong nghiên cứu. Họ phải nghiên cứu với cả trăm phân tử, phải chứng minh lý thuyết, nhưng kết quả cho thấy C60 thực sự là một vật chất tuyệt vời. "Bây giờ người ta bắt đầu hiểu được thực chất của những cái có thể gọi là máy móc hóa học, những cơ chế vận hành các phản ứng hóa học, người ta có thể hiểu được hoạt động của protein." - Jim Heath giải thích. "Nhờ có C60 mà người ta có được bằng chứng, có được điểm nối kết các lĩnh vực khác nhau, tạo ra được các vật chất mới, sẽ bắt đầu nhìn bằng kích thước nhỏ hơn." Và các sản phẩm mới bắt đầu ra đời; năm 2005 viện Bách khoa Rensselare ở New York giới thiệu trên tạp chí Nature Materials một chổi quét kích thước 30nano, với nhiều hi vọng ứng dụng trong y khoa.