Báo chí cần được chỉnh đốn?
Việc dùng các quyết định hành chính để điều động cán bộ hoặc tái cơ cấu bộ máy thường được áp dụng tại Việt Nam để uốn nắn báo chí.
Báo Lao Động hôm 25.03 chỉ đưa tin rằng Văn phòng Chính phủ có công văn ngày 21.3 với sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ "tách báo điện tử VietNamNet và VnMedia ra khỏi hai công ty", theo đề nghị của VNPT. Trước đó, cũng bằng cách dùng quyết định của Thành Đoàn TPHCM chính quyền đã thay đổi nhân sự tờ Tuổi Trẻ có tiếng là đổi mới ở phía Nam. Có nguồn tin chưa được xác nhận nói ông Bùi Việt được bổ nhiệm về thay ông Nguyễn Anh Tuấn. Tuy nhiên, lãnh đạo VNPT ông Phạm Long Trận được trích lời nói tập đoàn sẽ tìm người thay ông Tuấn và cho hay hiện "chưa có người chính thức thay vào vị trí này". Ngoài ra, dù thuộc VNPT, chức Tổng biên tập VietNamNet còn phải đợi Bộ Thông tin và Truyền thông chuẩn thuận. Theo báo Tuổi Trẻ ông Nguyễn Anh Tuấn năm 1996 từng được bầu chọn là một trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quốc. Nắm chức Giám đốc Công ty Phát triển phần mềm (VASC), sau này được đổi tên thành Công ty Phần mềm và Truyền thông, bằng sự nhạy bén thời sự và kiến thức trong quan hệ quốc tế ông đã tạo thế mạnh cho công ty này trong lĩnh vực truyền thông chứ không phải phần mềm. Năm 2007 vừa qua, VietNamNet vừa tổ chức kỷ niệm 10 năm thành lập. Làm báo và kinh doanh Tin về thay đổi nhân sự trong Ban ban lãnh đạo tờ VietnamNet được cho là có liên quan tới chủ trương của Thủ tướng Chính phủ tách các tờ báo ra khỏi các công ty kinh doanh, dịch vụ. Điều này có nghĩa là có sự tách biệt giữa việc làm báo và kinh doanh, dịch vụ, để tránh tình trạng xung đột quyền lợi. Trên thực tế, có ý kiến cho rằng việc thay đổi tổng biên tập vẫn thường diễn ra ở Việt Nam với nhiều lý do đằng sau. Riêng với tờ VietnamNet thì nhiều người tin rằng tờ báo vẫn có thể tồn tại bình thường. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, tờ báo có thể sẽ bị ảnh hưởng và vị trí của nó sẽ không được như trước đây nữa. Có ý kiến cho rằng tờ VietnamNet là một tờ báo có một tổng biên tập thuộc nhóm các nhà báo, ít nhiều, có tính cấp tiến, nhưng cũng rất nhạy bén với thị trường. Ở Việt Nam, thời gian qua có một số Tổng biên tập biết kết hợp mạnh ba yếu tố truyền thông, thị trường và nhà nước. Một số còn có quan hệ tốt với khu vực và quốc tế. Một số trong những người này đã lập được nhiều công ty trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến truyền thông ở Việt Nam. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng báo chí nên chỉ làm công việc của báo chí, kinh doanh nên chỉ làm việc kinh doanh. Hai bên không nên lẫn lộn, dẫm chân lên nhau. Trong trường hợp của VietnamNet, cũng như không chỉ riêng với VietnamNet, đã có những ý kiến lâu nay như vậy. Một nhà quan sát báo chí nhận xét rằng có vẻ như ý kiến của Thủ tướng Chính phủ đồng ý với đề nghị của Bộ Bưu chính Viễn thông liên quan tới việc tách tờ VietnamNet là một việc làm đúng đắn, hợp lý, tuy có hơi muộn. Nhu cầu chấn chỉnh Trong môi trường báo chí khá khuôn phép ở Việt Nam VietNamNet đã phát huy vị thế là báo mạng để tạo những cách làm truyền thông mới mẻ như hội đàm trực tuyến với các chính trị gia. Sự kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng xuất hiện để trả lời trực tuyến trên VietNamNet hồi 9.02.2007 được quốc tế đánh giá là dấu hiệu cởi mở của một thế hệ kỹ trị tại Việt Nam. Nhưng càng về gần đây, nhu cầu vận động dư luận qua báo chí không còn được các chính trị gia coi trọng bằng việc đưa báo chí "đi đúng lề đường bên phải", như lời Bộ trưởng Thông tin Lê Doãn Hợp. VietNamNet mạnh về thời sự, kể cả trong những lĩnh vực được coi là khá gai góc ở Việt Nam đã thu hút được nhiều bạn đọc trong và ngoài nước và được giới ngoại giao nước ngoài quan tâm. Các đại sứ Mỹ, Anh, Pháp, Nhật Bản đều từng tham gia trả lời trực tuyến hoặc phỏng vấn trên VietNamNet. Dù việc ông Nguyễn Anh Tuấn mất chức không phải là điều bất ngờ nhưng một phần dư luận, gồm cả giới nhà báo ở Việt Nam đang lo ngại rằng xu hướng chỉnh đốn truyền thông ngày một mạnh sẽ làm VietNamNet mất đi các thế mạnh vốn có. Rộng ra, xu hướng này, dù được bù lại bằng cách để báo chí có nhiều cơ hội làm kinh tế, về lâu dài sẽ khiến các tiếng nói chính thức thúc đẩy cải cách ngày càng yếu đi.