'Đình công ở Việt Nam sẽ tiếp tục tăng'
Thị trường lao động Việt Nam trong thời gian qua đang phải đối phó với nhiều sóng gió.
Một trong các sóng gió đó là làn sóng đình công công nghiệp đang gia tăng một cách rõ rệt từ mấy năm nay. Theo số liệu chính thức được các ngành công đoàn và lao động, thương binh, xã hội đưa ra, năm 2006, trên toàn quốc đã xảy ra 387 vụ đình công. Con số này sang năm 2007 là 541 vụ. Riêng quý đầu năm 2008, tức là ba tháng đầu tiên của năm đối chọi với lạm phát và giá cả leo thang, đã xảy ra gần 300 vụ. Giới quan sát dự báo, nếu không có diễn biến gì khác, đến cuối năm nay con số các vụ đình công quan trọng có quy mô trung bình và lớn có thể sẽ tăng lên con số trên 1.000 vụ. Tại cuộc trả lời phỏng vấn mới đây với BBC Việt ngữ, bà Rie Vejs Kjeldgaard, tiến sĩ, Giám đốc Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam xác nhận tình trạng đình công có liên quan tới bất ổn định kinh tế ở Việt Nam. TS. Kjeldgaard nói: "Chúng tôi nhận thấy một mối quan hệ rất trực tiếp giữa lạm phát và các vụ đình công." "Nhiều người lao động đang có mức thu nhập thấp dưới mức chi phí sinh hoạt tối thiểu. Nhiều công nhân đang phải vật lộn với giá cả tăng vọt và có thể nói lạm phát đang tác động vào nhiều người ở Việt Nam." Tại cuộc hội thảo vừa qua về đối phó với lạm phát từ góc nhìn doanh nghiệp, Hội các nhà Quản trị Doanh nghiệp (VACD), thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), nhiều doanh nghiệp cho hay buộc phải xem lại quỹ lương và điều chỉnh nhân sự của mình do lạm phát. Lương bổng, tiền thưởng TS. Hàn Mạnh Tiến, Chủ tịch hiệp hội này cho rằng, để xảy ra tình trạng lạm phát nặng nề hiện nay ảnh hưởng đến xã hội, doanh nghiệp và người lao động, các cơ quan Chính phủ có trách nhiệm rất lớn. Ông nói "Nhiều doanh nghiệp hiện đang phải cắt giảm lao động và rõ ràng là điều này đang ảnh hưởng tới đời sống của nhiều lao động và sự tồn tại của các doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ." Nhiều nhà nghiên cứu thấy rằng, ngoài nguyên nhân khủng hoảng kinh tế và lạm phát ra, cả giới chủ và người lao động ở Việt Nam đều đang phải chịu thiệt thòi vì nhà nước thiếu một hệ thống hỗ trợ cả hai đối tượng này, khi khủng hoảng kinh tế hoặc lạm phát xảy ra. TS. Tôn Thiện Chiếu, chuyên gia về đình công và lao động ở Viện Xã hội học tại Hà Nội cho hay: "Hiện vẫn chưa có các hệ thống chính sách, quỹ hay bảo hiểm cho người lao động cũng như hỗ trợ chính các doanh nghiệp gặp khó khăn khi khủng hoảng kinh tế và lạm phát diễn ra." Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, ông Chiếu cũng đưa ra lời khuyên cho cả hai giới lao động và chủ, theo đó, ông cho rằng hai bên cần tăng cường sự trao đổi, thoả thuận và thông cảm lẫn nhau: "Công nhân cũng cần thông cảm với chủ vì nếu đòi hỏi quá mức, doanh nghiệp phá sản, sẽ không có cả 100.000 hay 200.000 nghìn đồng đòi hỏi đó nữa. Còn chủ doanh nghiệp cũng phải thông cảm và quan tâm đến quyền lợi của người lao động." Tiến sĩ Rie Vejs Kjeldgaard, Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam nhận xét: "Nhìn vào những yêu sách đình công, chúng tôi thấy chúng rất gần với các vấn đề về lương bổng và tiền thưởng." "Nhà nước cũng đang quan tâm tới việc thành lập các cơ chế thoả thuận tập thể cho từng lĩnh vực." Tổ chức Lao động Quốc tế cho rằng cần phải có thêm sự tham gia của nhiều chính sách và định chế xã hội tham gia vào giải quyết tình trạng đình công nói riêng và quyền lợi chính đáng, bền vững nói chung của người lao động trong các doanh nghiệp, tổ chức.