Thông cáo Mỹ-Thái nói về Biển Đông
Quan chức ngoại giao cao cấp Hoa Kỳ và Thái Lan vừa có vòng đối thoại chiến lược lần thứ 5 hôm thứ Tư 16/12 tại Bangkok.
Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Daniel Russel Quan hệ hai bên gần đây khá căng thẳng sau vụ đảo chính năm 2015 đưa phe quân sự lên nắm quyền ở Thái Lan, mặc dù Bangkok vẫn là đồng minh truyền thống và lâu năm của Washington. Vòng đối thoại lần này do Bí thư Thường trực Bộ Ngoại giao Thái Lan Apichart Chinwanno và Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ chuyên trách Đông Á và Thái Bình Dương Daniel Russel đồng chủ trì. Thông cáo chung ra sau cuộc họp cho hay hai bên đã "thảo luận một cách toàn diện các vấn đề liên quan Đông Nam Á và cả khu vực châu Á-Thái Bình Dương". Điểm đặc biệt là tuy Thái Lan không phải quốc gia có yêu sách chủ quyền hay trực tiếp tham gia tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, bản thông cáo đặt chủ đề Biển Đông lên vị trí khá cao, chứng tỏ quan tâm của Mỹ và khu vực. "Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc giữ hòa bình và ổn định, bảo đảm an ninh và an toàn hàng hải, quyền tự do đi lại trên biển cũng như trên không ở Biển Đông." Thông cáo viết tiếp: "Hai phái đoàn ghi nhận nhu cầu tránh quân sự hóa tại các khu vực tranh chấp". "Hai bên cũng tái khẳng định sự ủng hộ của mình cho các nỗ lực của Asean và Trung Quốc nhằm thực hiện đầy đủ và có hiệu quả Tuyên bố về cách hành xử của các bên ở Biển Đông (DOC) đồng thời phấn đấu đạt được một Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC)." Hoa Kỳ đã nhiều lần bày tỏ quan ngại về việc Trung Quốc xây đảo nhân tạo và đã tổ chức tuần tra với mục đích được nói là bảo đảm tự do đi lại trong các vùng biển quốc tế. Australia, một đồng minh khác của Mỹ, cũng bay tuần tra trên Biển Đông với cùng mục đích. Trong cuộc đối thoại, Trợ lý Ngoại trưởng Daniel Russel thông báo Tổng thống Barack Obama sẽ chủ trì một cuộc họp thượng đỉnh đặc biệt Asean-Hoa Kỳ với sự tham gia của lãnh đạo cả 10 nước Asean vào đầu năm tới.