Cựu thủ tướng Anh nói về Libya ở TQ
Sang thăm Bắc Kinh, cựu thủ tướng Tony Blair bác bỏ chuyện ông từng có quan hệ thân mật với ông Gaddafi và nói bài học từ Trung Đông cho thấy cải tổ là cách để tránh bị cách mạng lật đổ.
Ông Blair từng có các chuyến thăm sang Libya thời Gaddafi Ông Blair, năm nay 58 tuổi và rời chức thủ tướng Anh năm 2007, đến Trung Quốc theo lời mời của Phó Thủ tướng Vương Kỳ Sơn để bàn về tình hình tại khu vực đồng euro và quan hệ châu Âu - Trung Quốc. Nhưng là đại diện Bộ Tứ quốc tế để đàm phán về Trung Đông, ông cũng trả lời báo chí các câu hỏi về xung đột Israel-Palestine và Libya. Cựu thủ tướng Anh bác bỏ điều bị cho là "quan hệ thân mật" giữa ông và gia đình nhà độc tài Gaddafi, nay đã chết, của Libya. Báo Trung Quốc China Daily trích lời Blair trên bản điện tử hôm 28/11 nói ông chỉ sang "thăm Libya có một lần trong vòng hai năm trước khi Gaddafi bị lật đổ". Ông cũng nói ông chưa hề "gặp Gaddafi một cách riêng tư" trong những lần thăm trước đó. Cải cách hay cách mạng? Các chuyến thăm của ông Tony Blair, khi ông còn làm thủ tướng Anh thuộc đảng Lao Động, đã mở đường dẫn tới chỗ Hoa Kỳ và Phương Tây bỏ cấm vận và kết nối lại bang giao với Tripoli. Nhưng nhiều báo Anh phê phán cách ông Blair xử lý quan hệ với chế độ Libya khi đó và cáo buộc ông là đã "quá thân" với Gaddafi. Vẫn về chuyện Libya, ông Blair giải thích kế hoạch cho việc thúc đẩy quan hệ với chế độ Gaddafi là dùng thay đổi đối ngoại để tạo ra cải cách bên trong: "Tôi từng hy vọng rằng thay đổi về chính sách đối ngoại ở Libya sẽ song hành với chính sách thay đổi nội bộ và một cuộc cải cách, nhưng điều đó đã không xảy ra." Nay ông Blair cho rằng sự sụp đổ của Đại tá Muammar Gaddafi là vì ông ta "từ chối cải cách". Tại Trung Quốc, ông Blair nói: "Vậy bài học nay thật rõ cho cả vùng (Trung Đông) là hội nhập và nghiên cứu cải tổ từng bước theo cách tiến hóa dần, nếu không thì sẽ có cách mạng." Ông nói ông ủng hộ cho "tiến trình" ̣̣(evolution) hơn là "cách mạng' (revolution) nhưng nếu không có cải cách thì sẽ xảy ra cách mạng. Ông Blair cũng nói nhiều về chuyện châu Âu cần nỗ lực hơn nữa để Trung Quốc cam kết trợ giúp khu vực tiền tệ euro. Theo ông, chính phủ Trung Quốc không thể đem đồng tiền 'của người dân nước họ' để cam kết 100% vào việc cứu đồng euro. Nhưng ông khuyến khích Trung Quốc nêu ra cam kết của mình và phê phán thái độ gây bất hòa, đổ lỗi cho nhau trong quan hệ thương mại quốc tế. Ông kêu gọi Phương Tây và Trung Quốc nhìn ra các khác biệt để giải quyết chúng nhằm giảm bớt va chạm về thương mại và chính sách tiền tệ. Theo ông chỉ có như thế thì mới bảo đảm được tăng trưởng chung cho toàn cầu.