Obama và Romney tranh luận lần thứ nhì
Trước ngày bầu cử tổng thống Mỹ vài tuần, hai đối thủ Barack Obama và Mitt Romney chuẩn bị tranh luận lần thứ nhì, tổ chức tại đại học Hofstra ở New York ngày 16/10.
Vũ Quí Hạo Nhiên Viết riêng cho BBC từ Little Saigon, California Khoảng 40 triệu người đã theo dõi cuộc tranh luận đầu hôm 3/10/2012. Mùa tranh cử này, hai người sẽ chỉ tranh luận trực tiếp có đúng ba lần mà thôi. Hai tuần trước là lần đầu tiên, với đề tài được giao hẹn là các đề tài quốc nội. Lần tranh luận thứ nhì này, đề tài sẽ là các vấn đề đối ngoại. Cho tới tháng trước, Tổng thống Obama nắm phần chắc về ngoại giao, quân sự. Xưa nay vị tổng thống đương nhiệm vẫn có lợi thế hơn về đối ngoại, nhất là khi đối thủ là một cựu thống đốc tiểu bang, chưa bang giao chính thức với nước khác bao giờ. Thanh toán trùm khủng bố Obama lại có thêm một vài điểm sáng. Trùm khủng bố Osama bin Laden bị cựu Tổng thống George W. Bush rượt hoài không được, tới thời Obama thì bị bắn chết. Tất nhiên, một cuộc truy lùng thì trước sau gì cũng đạt tới kết quả, không trong thời này thì trong thời khác, nhưng phải công nhận là quyết định cho biệt kích nhảy dù vào một căn nhà nằm chơ vơ bên trong lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền, mà lại là quốc gia đồng minh quan trọng, là một quyết định táo bạo. Cũng để lại từ thời Bush là hai cuộc chiến, ở Afghanistan và Iraq. Nay Obama cũng rút quân từ Iraq về rồi và sẽ sắp sửa rút khỏi Afghanistan. Việc thanh toán được Osama bin Laden được xem là điểm son cho chính quyền ông Obama. Những người chủ chiến thì bất bình vì họ muốn lính Mỹ đi đánh trận khắp nơi - nhưng thăm dò của Gallup cho thấy có tới 75% người Mỹ đồng ý với quyết định rút quân, trong đó có 96% người Dân Chủ (cùng đảng với Obama), 77% người độc lập, và 43% người Cộng Hòa. Cho nên, khi thỏa thuận về một cuộc tranh luận trên chủ đề đối ngoại, phía Obama chắc hẳn đã cho rằng mình nắm chắc cái thắng trong tay. Thế nhưng vào đúng ngày 11 tháng 9, tại Benghazi, Libya, phiến quân tấn công tòa lãnh sự Mỹ, sát hại Đại sứ Chris Stevens tại đó. Romney nắm ngay lấy sự kiện này để chỉ trích Obama. Chủ đề ăn chắc của Obama bỗng trở thành đề tài hở sườn. Chủ đề Trung Quốc Một đề tài đối ngoại khác, cũng đang nổi lên từ từ trong cuộc tranh cử, là Trung Quốc. Trong lần tranh luận trước, mặc dù đề tài được thỏa thuận là quốc nội, nhưng hai bên cũng chen được Trung Quốc vào, với lý do Trung Quốc ảnh hưởng tới kinh tế Hoa Kỳ. "Hai bên sẽ tìm cách nối liền một đề tài đối ngoại nào đó tới chuyện công ăn việc làm, cơm áo gạo tiền, của người dân. Và chuyện mậu dịch với Trung Quốc chính là một đề tài như vậy. " Lý do cụ thể, là do tỷ giá tiền Nhân dân tệ quá thấp so với tiền dollar Mỹ. Trước năm 2005, Trung Quốc giữ giá Nhân dân tệ ở một giá nhất định thay vì thả nổi theo thị trường. Sau 2005, giá Nhân dân tệ vẫn thấp. Bằng cách nào? Những người tố cáo Trung Quốc thao túng thị trường tiền, cho rằng Trung Quốc nâng giá tiền USD bằng cách mua công phiếu Hoa Kỳ, nên càng mua thì tiền USD càng có giá. Người khác thì cho là Trung Quốc mua công phiếu Mỹ vì nhu cầu đầu tư của họ thôi. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước lượng trị giá Nhân dân tệ đang bị Bắc Kinh dìm thấp, vào khoảng từ 5% tới 27%. Hiện nay 1 Nhân dân tệ = 0.1596 USD. Một món hàng tốn 1000 Nhân dân tệ để làm ra chẳng hạn, sẽ chỉ tốn có 159 USD thôi, dễ bán hơn. Nhưng đó là do giá tiền Trung Quốc bị thấp hơn thực tế. Trước lần tranh luận đầu tiên hai ứng viên chỉ mới gặp nhau ba hay bốn lần trước. Nếu giá Nhân dân tệ được thả nổi hoàn toàn, sẽ tăng thêm từ 5% tới 27%. Giả sử giá Nhân dân tệ tăng 10%, một món hàng tốn 1000 Nhân dân tệ để làm ra, sẽ tương đương 165 USD. Tức là cũng món hàng đó, giá theo Nhân dân tệ chưa tăng, thì giá theo USD đã tăng. Nước Mỹ sẽ bớt nhập hàng Trung Quốc, và hàng made in USA sẽ dễ cạnh tranh hơn. Vì vậy, Romney tuyên bố ngay trong ngày đầu tiên, sẽ chỉ định Trung Quốc là một nước thao túng tiền tệ và áp dụng luật trừng phạt ngoại thương đối với Trung Quốc. Obama trong 4 năm vừa qua từ chối không áp dụng biện pháp này với Trung Quốc, cho rằng các cuộc thương thuyết riêng với Bắc Kinh đã đạt được nhiều kết quả tốt hơn là đòi trừng phạt đối tác thương mại hạng nhì của Mỹ. Từ năm 2005 tới nay, giá Nhân dân tệ đã tăng tới 22% rồi. Đề tài này quan trọng thế nào? Trong suốt thời gian từ sau chiến tranh Việt Nam tới nay, chưa bao giờ có một cuộc bầu cử tổng thống nào mà chính sách đối ngoại lại quyết định lá phiếu người dân. Các vấn đề trực tiếp liên quan tới đời sống của họ, mới là vấn đề quyết định. Vì vậy, trong cuộc tranh luận ngày 16/10, chắc chắn hai bên sẽ tìm cách nối liền một đề tài đối ngoại nào đó tới chuyện công ăn việc làm, cơm áo gạo tiền, của người dân. Và chuyện mậu dịch với Trung Quốc, chính là một đề tài như vậy. Tầm quan trọng của nó, chính là ở đó. Bài thể hiện cái nhìn riêng của tác giả, một blogger tại California, Hoa Kỳ. Thêm về tin này Chủ đề liên quan