Trump xoay ngược chính sách với Trung Quốc?
Cuộc điện đàm của ông Donald Trump với Tổng thống Đài Loan, bà Thái Anh Văn, từng bị coi là một hành động chứng tỏ Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ 'thiếu kinh nghiệm'.
Cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Đài Loan và ông Trump làm chấn động dư luận Nhưng sau khi ông Trump tiếp tục dùng Twitter để công khai phê phán Bắc Kinh về tiền tệ và các dự án xây cất ngoài Biển Đông, nhiều người tin rằng chính quyền Trump đang ra tín hiệu thay đổi chính sách với Trung Quốc một cách mạnh mẽ. BBC Tiếng Việt điểm ra các ý kiến từ những người thân cận với ông Donald Trump về vai trò của Đài Loan và quan điểm sẵn sàng lật ngược quan hệ với Trung Quốc: Trang Slate: "Các tin nhắn trên Twitter của Tổng thống tân cử cho thấy cú điện đàm với Đài Loan không phải chỉ là cuộc nói chuyện xã giao mà nhằm gửi ra thông điệp rõ ràng cho Bắc Kinh về cách ông Trump sẽ hành xử khi vào Tòa Bạch Ốc." ...Trước đó, Alexander Gray và Peter Navarro, hai cố vấn thân cận của ông Trump đã từng ca ngợi Đài Loan là 'ngọn đèn dân chủ ở châu Á'. "Họ từng viết trên Foreign Policy: "Cách chính quyền Obama đối xử Đài Loan thật là tệ hại. Ngọn đèn dân chủ ở châu Á có lẽ là đối tác của Hoa Kỳ dễ bị tổn thương nhất về quân sự. Hồi 2010, tình báo quân sự của Mỹ đã cảnh báo rằng cán cân lực lượng trên vùng trời eo biển Đài Loan đã nghiêng về phía Bắc Kinh. Vậy mà Đài Loan liên tục bị từ chối một thỏa thuận vũ khí đồng bộ (từ Hoa Kỳ) họ rất cần để phòng ngừa cái nhìn thô bạo của Trung Quốc, bất chấp cả các đảm bảo anh ninh đã quy định trong Luật về quan hệ với Đài Loan." Washington Post viết vềnhững người đầy thiện cảm với Đài Loan trong nhóm của Trump: "Bà Thái Anh Văn sẽ được lắng nghe ở Tòa Bạch Ốc. Ông Reince Priebus (sinh năm 1972, người được bổ nhiệm làm Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc tương lai), đã từng thăm Đài Loan cùng một phái đoàn của Đảng Cộng hòa vào năm 2011 và tháng 10/2015, và gặp bà Thái trước khi bà thắng cử. Ngoại trưởng Đài Loan David Li cũng gọi ông Priebus là người bạn của Đài Loan và nói tin ông được bổ nhiệm làm Chánh văn phòng cho ông Trump là tin vui cho hòn đảo..." "Edward J. Feulner, chủ tịch lâu năm của Quỹ Heritage Foundation cũng từng vun đắp các quan hệ với Đài Loan trong nhiều thập niên qua. Ông nay là thành viên của nhóm chuyển tiếp quyền lực giúp ông Trump nhậm chức." Trump và Clinton: ai cứng rắn hơn trong thái độ với Trung Quốc? Trang KPBS viết về Peter Navarro, cố vấn kinh tế chính của Donald Trump: "Navarro viết một số cuốn sách về Trung Quốc như "Death by China: Confronting the Dragon - A Global Call to Action" (Chết vì Trung Quốc: Đối đầu Mãnh long - Lời kêu gọi hành động toàn cầu ); "Made in China: The Ultimate Warning Label" (Nhãn hiệu Trung Quốc: Điều cảnh báo Cuối cùng) và "The Coming China Wars — Where They Will Be Fought and How They Can Be Won" (Chiến tranh sắp đến với Trung Quốc: Ở đâu và Chiến đấu thế nào để chiến thắng)." Theo BBC Tiếng Việt tìm hiểu, cuốn sách của Tiến sỹ Peter Navarro về các "cuộc chiến" với Trung Quốc liệt kê ra các mối nguy hiểm từ nước này, từ sản phẩm độc hại, thức ăn độc hại, sự tăng cường quân bị, mối đe dọa 'chiến tranh nóng', chương trình không gia của Trung Quốc và các vấn đề kéo theo. Peter Navarro cho rằng cuộc chiến với Trung Quốc sẽ kéo dài nhiều thập niên và ở mọi lĩnh vực: việc làm, lương bổng (cho công nhân Mỹ), công nghệ cao, các nguồn tài nguyên. Tác giả cũng không quên nhắc "Trung Quốc liên tiếp trấn áp nhân quyền và tự do ngôn luận". Theo một số báo Mỹ, cuốn sách đã thu hút sự chú ý của ông Donald Trump. Fox News: "Cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc, John Bolton nói Tổng thống tân cử Donald Trump cần phải 'làm rung chuyển' quan hệ Hoa Kỳ với Trung Quốc. Trả lời về chuyện có cú điện đàm giữa ông Trump và Tổng thống Đài Loan, Thái Anh Văn vốn gây ra khiếu nại từ Trung Quốc, ông Bolton (một trong số nhân vật được giới thiệu làm Tân Ngoại trưởng Hoa Kỳ - BBC), đã nói: "Nói thẳng ra thì tôi nghĩ chúng ta cần phá tung quan hệ đó (với Trung Quốc). Trong những năm qua, Trung Quốc đã đưa ra những tuyên bố chủ quyền hung hãn ở biển Nam Trung Hoa." "Không ai ở Bắc Kinh có quyền ra lệnh là chúng ta nói chuyện với ai hay không. Đó thật là chuyện nực cười khi cho là một cú điện thoại lại như vậy làm thay đổi mấy chục năm quan hệ." Global Research (11/2016) trích John Bolton: "Tiếp tục thất bại trong việc giải quyết cứng rắn thói phiêu lưu và ngang bướng của Trung Quốc sẽ chỉ khiến nhiều quốc gia châu Á cứ rơi vào vòng tay của Bắc Kinh và như Philippines có vẻ đang làm, là chấp nhận thân phận làm chư hầu cho đế chế Trung Hoa." AFP từ Bắc Kinh về phản ứng khá yên lặng cho tới nay của Trung Quốc: "Các lãnh đạo Trung Quốc, vốn trông đợi một quan hệ ổn định, không bất ngờ với lãnh đạo Hoa Kỳ, hẳn đang tìm mọi cách để lý giải và tìm cách ứng phó với ông Trump", theo bà Bonnie Glaser, chuyên gia cao cấp từ trung tâm nghiên cứu Center for Strategic and International Studies ở Washington. Theo bà, ông Tập Cận Bình sẽ tìm cách tránh bị coi như là 'yếu đuối' trước khi Đảng Cộng sản họp đại hội vào năm sau.