Trung Quốc nghĩ gì về Barack Obama?
Viễn cảnh về một Tổng thống da đen đầu tiên của Hoa Kỳ đang gây ra những suy nghĩ khác nhau tại Trung Quốc, từ người dân đến ban lãnh đạo cộng sản.
10 tháng trước, ông Obama bị truyền thông nhà nước Trung Quốc phê phán khi ông công kích chất lượng đồ chơi làm từ Trung Quốc. Lời đe dọa cấm nhập khẩu của ông bị Trung Quốc xem là hành động biến nước này “thành nạn nhân”. Người dân ủng hộ Báo The Globe and Mail dẫn lời một người hầu bàn 34 tuổi ở Bắc Kinh: “Tôi chỉ thấy ông ta trên truyền hình, nhưng nhìn oách thật. Là người da đen lớn lên ở Mỹ, hẳn ông phải yêu hòa bình và công bằng.” Ông He Xiaodong, tài xế lái xe buýt 41 tuổi, ca ngợi việc Obama phản đối cuộc chiến Iraq. Ông cũng cho rằng nếu Obama thắng, nó sẽ “giúp xóa tan sự phân biệt sắc tộc trên thế giới”. Một thăm dò của công ty nghiên cứu Horizon tại Bắc Kinh cho thấy 68% người dân ủng hộ Obama, so với 32% ủng hộ ông John McCain. Một thăm dò trên mạng của báo China Daily cũng cho ra kết quả 75% ủng hộ Obama. Theo phân tích của báo điện tử Asia Sentinel, mặc dù Thượng nghị sĩ Barack Obama cáo buộc Trung Quốc có hành vi thương mại không công bằng, nhưng một tổng thống Obama sẽ không làm quan hệ Mỹ - Trung xấu đi nhiều. Trước khi vào Nhà Trắng năm 1992, Bill Clinton cũng cố làm vui lòng giới công đoàn bằng sự lên án thâm hụt mậu dịch với Trung Quốc. Nhưng trong tám năm Clinton làm tổng thống, quan hệ Mỹ - Trung rất tốt, đến mức hai bên gọi nhau là “đối tác chiến lược xây dựng”. Những xung khắc, nếu có xảy ra, không liên quan thương mại mà dính líu ngoại giao, chính trị như vụ Mỹ đánh bom trúng tòa đại sứ Trung Quốc ở Nam Tư năm 1999. Chính phủ dè chừng Nhưng trong khi dân chúng ưa chuộng ông Obama, thì ban lãnh đạo Đảng Cộng sản có vẻ dè chừng. Một chiến thắng của Obama sẽ xóa tan những tuyên truyền ở Trung Quốc về sự thống trị của dân da trắng, và những cáo buộc kỳ thị dân thiểu số ở Mỹ. Quan trọng hơn, một tổng thống da đen tại Hoa Kỳ sẽ có thể phản chiếu tình hình tại chính Trung Quốc, nơi dân Hán vẫn là lực lượng lãnh đạo. Trung Quốc có 55 dân tộc, nhưng từ năm 1949, chức Bí thư Đảng ủy ở Tây Tạng và Tân Cương luôn là người Hán tộc. Có lẽ vì thế mà theo nguồn tin ngoại giao ở Bắc Kinh, Ban Tuyên huấn Trung ương đã yêu cầu truyền thông giảm bớt mức độ tường thuật về Obama. Ngoài ra, trong tám năm ông Bush làm tổng thống, chính sách ngoại giao đơn phương của Mỹ lại có vẻ có lợi cho Trung Quốc. Trong khi lính Mỹ sa lầy ở Afghanistan và Iraq – cùng sự sút giảm uy tín của nền dân chủ Mỹ - Trung Quốc đã gia tăng ảnh hưởng tại Đông Nam Á, châu Phi và châu Mỹ Latin. Một số nhà quan sát cho rằng nếu John McCain thắng cử, ông này nói chung sẽ tiếp tục chính sách an ninh và đối ngoại như Bush. Trong khi đó, ông Obama đang được ưa thích tại châu Âu, châu Á và có khi là cả châu Mỹ Latin. Một Hoa Kỳ dưới trướng Obama có thể cải thiện quan hệ với nhiều nước đã từng tức giận với ông Bush. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa siêu cường duy nhất và một đại cường đang lên, Bắc Kinh có lý do để ngần ngại về một triều đại Obama.