Vì sao cần tìm bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm?
Tin về tấm bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm "bị thất lạc" làm nổi bật vấn đề chưa giải quyết: chuyện các hộ dân khiếu nại rằng chính quyền TP.HCM đã thu hồi đất "nằm ngoài quy hoạch".
Bản chụp một tấm bản đồ được cho bản đồ quy hoạch 1996 Mất hay không có bản đồ Khu đô thị Thủ Thiêm? Thủ Thiêm và di sản kiến trúc tôn giáo Dư luận Việt Nam đầu tháng 5 đang quan tâm việc chính quyền TP.HCM công khai thừa nhận "chưa tìm thấy" bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/5.000 khu đô thị mới Thủ Thiêm kèm theo Quyết định số 367/QĐ-TTg ngày 4/6/1996 của Thủ tướng. Bản đồ quy hoạch này được xem là tài liệu quan trọng để giải quyết khiếu nại kéo dài của nhiều hộ dân bị thu hồi đất trên phạm vi đất đai thuộc quy hoạch. Truyền thông Việt Nam cho hay tới nay 15.000 hộ dân đã được di dời khỏi bán đảo Thủ Thiêm, với chi phí 30.000 tỉ đồng để chi trả bồi thường, tái định cư. Nhưng còn không ít hộ dân tiếp tục khiếu nại, và yêu cầu chính quyền cung cấp tấm bản đố 1996 để xác định ranh. 'Bản chụp có dấu đỏ' Nói chuyện với BBC hôm 4/5, một người dân khiếu nại, Lê Văn Lung, nói rằng ông chưa nhìn thấy bản đồ quy hoạch gốc kèm theo quyết định của Thủ tướng năm 1996 nhưng ông nói ông có "bản chụp có dấu đỏ". Ông Lung là một trong những người dân khiếu kiện cho rằng đất của họ đã bị cưỡng chế mặc dù không nằm trong diện quy hoạch. Ông kể lại rằng nhà của ông bị chính quyền địa phương đưa vào diện quy hoạch năm 2009. "Nhưng chính quyền không đưa ra được bản đồ quy hoạch, mà chỉ cho người dân xem bản đồ thu hồi đất." "Chúng tôi cho rằng họ đã vẽ rộng hơn bản đồ quy hoạch, và lại giấu đi bản đồ quy hoạch." Một phần tấm bản đồ được cho bản đồ quy hoạch 1996 Ông Lung cho biết khu đất của ông bị cưỡng chế tháng 11/2012. "Tổng cộng tôi được đền bù hơn 6 tỷ. Tiền đền bù chỉ khoảng 3 triệu, họ cho thêm tiền hỗ trợ khoảng 16 triệu cho một mét vuông, nhưng chỉ hỗ trợ cho 200 mét vuông trở lại." Tuy số tiền có vẻ cao, nhưng ông Lung nói "giá không hợp lý, vì thời đó cũng phải 70, 80 triệu mét vuông, giờ thì đã là 200 triệu." Ông Lung nói kể từ khi đi khiếu kiện, ông bắt đầu "thu thập các loại bản đồ", và khoảng 4 năm trước, ông khẳng định đã có "bản chụp có dấu đỏ" tấm bản đồ quy hoạch năm 1996. Tuy nhiên, hôm 3/5 nói với báo Dân Trí, ông Nguyễn Hồng Điệp - Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương (Thanh tra Chính phủ), khẳng định không có bản đồ quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm, vì Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước cũng không có. "Tất cả các nơi đều không có bản đồ quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm. Bây giờ phải tìm biện pháp xử lý cho người dân thôi. Sai đâu nhận đấy," ông Điệp nói. Ông Điệp xác nhận một số hộ dân khiếu kiện "có một số bản đồ photo thể hiện nằm ngoài quy hoạch; rồi chuyện thu hồi quá quy hoạch". Ông Điệp nói: "TPHCM cứ bảo có quy hoạch, nhưng hỏi bản đồ đâu thì không có." "Chúng tôi đã đối thoại với Chủ tịch TPHCM, họ xác định là không tìm thấy." Ông Điệp cũng cho biết hiện tại còn hơn 100 hộ dân đang tiếp tục khiếu nại, có đoàn ở Hà Nội tới 4-5 tháng để đòi giải quyết. Nói với BBC, ông Lê Văn Lung cho biết sau các khiếu nại chưa ngã ngũ, hiện thời nhiều khu đất liên quan được yêu cầu "giữ nguyên hiện trường chờ giải quyết". "Như khu của tôi, nhà thì họ đã phá, nhưng còn đất mặt bằng trống thì đang để đó, chính quyền không làm gì," ông Lung mô tả. Vẫn cần bản đồ 1996? Trong diễn biến khác ngày 4/5, truyền thông Việt Nam đưa tin dự án mà Thủ tướng Võ Văn Kiệt phê duyệt năm 1996 đã từng được điều chỉnh vào năm 2005. Báo Thanh Niên mô tả một Quyết định số 6565 ngày 27/12/2005 do Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Đua ký, đã duyệt quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm tỷ lệ 1/5000. Quyết định này nói: "Quyết định này thay thế Quyết định 367/TTg ngày 4 tháng 6 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ." Chi tiết này dường như trùng hợp ý kiến của Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng ngày 3/5 nói rằng bản đồ Thủ Thiêm bị thất lạc đã hết hiệu lực. Tại cuộc họp báo của Văn phòng Chính phủ chiều 3/5, Thứ trưởng Lê Quang Hùng nói: "Đô thị mới Thủ Thiêm được điều chỉnh hai lần, lần đầu tiên là quy hoạch chung năm 1996 và lần thứ hai là điều chỉnh quy hoạch năm 2005. Như vậy ở Thủ Thiêm có nhiều bản đồ." Ông Hùng cho hay quá trình triển khai dự án, xác định ranh giới, thu hồi mặt bằng,... của khu đô thị Thủ Thiêm đều thực hiện trên quy hoạch chung được phê duyệt năm 2005. "Tất cả bản đồ có căn cứ pháp lý từ 2005, như bản đồ quy hoạch chung, chi tiết, xác định ranh giới hiện giữ đầy đủ, việc triển khai dự án, thu hồi đất là dựa trên cơ sở các bản đồ này." "Bản đồ thất lạc là bản đồ quy hoạch chung được phê duyệt năm 1996, về pháp lý đã được thay thế bởi quy hoạch chung năm 2005." Tuy nhiên, theo tìm hiểu của BBC, quyết định số 6565 của UBND TP.HCM năm 2005 đã từng bị phê phán hơn 10 năm trước đây. Trong quá trình tìm lại tư liệu về Thủ Thiêm, BBC tìm thấy bài báo ngày 30/11/2007 trên báo Tiền Phong trong loạt bài điều tra của tờ này về khu đô thị Thủ Thiêm. Bài báo điều tra năm 2007 của tờ Tiền Phong Bài viết của nhà báo Hà Phan trên Tiền Phong khi đó nói: "Trước đây, một nguyên Phó Chủ tịch UBND TPHCM từng ra quyết định số 6565…'thay thế quyết định 367/TTg của Thủ tướng' rồi lại tiếp tục ra quyết định số 6566 ký cùng ngày lại căn cứ vào quyết định của Thủ tướng mà vị Phó Chủ tịch này đã 'vượt quyền' ra quyết định thay thế!" Đáng chú ý, bài báo năm 2007 khi đó nói rằng vào ngày 7/11/2007, UBND TP.HCM "đã phải ra một quyết định 'sửa sai' các điều trên nhưng gần 2 năm qua, bao nhiêu việc liên quan đến khu đô thị mới Thủ Thiêm đã căn cứ vào quyết định 'vượt quyền' mang số 6565, 6566 để thực hiện thì sẽ sửa sai ra sao?" Như thế, một câu hỏi đặt ra là liệu phải chăng việc "truy tìm" bản đồ quy hoạch 1/5.000 của Khu đô thị mới Thủ Thiêm kèm Quyết định 367 của Thủ tướng năm 1996 là vẫn có ý nghĩa pháp lý?