Đạo đức nghề báo sau phóng sự của VTV
Khách mời của Bàn tròn thứ Năm 04/08 thảo luận về đạo đức trong nghề báo sau khi có cáo buộc một số phóng sự của VTV24 là 'dàn dựng', hay "kịch quá mức".
Hình ảnh trong phóng sự phá rừng ở Đăk Lăk của VTV24 Chương trình thảo luận của BBC diễn ra và phát trực tiếp lúc 19h30 giờ Việt Nam, thứ Năm ngày 04/08 tại: http://bit.ly/2aNmW3h Sự việc xảy ra gần đây nhất là một số báo Việt Nam đưa tin công an Đăk Lăk sau điều tra ban đầu cho rằng phóng sự của VTV24 về chặt cây, phá rừng ở khu vực này là 'dàn dựng'. Hôm 2/8, Đại tá Phạm Minh Thắng, Phó giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk được VnExpress dẫn lời: "Trong phóng sự có một số nội dung phản ánh không chính xác, không khách quan và có sự cắt ghép, dàn dựng của phóng viên khi tác nghiệp". Tuy nhiên, trên trang Facebook của Trung tâm tin tức VTV24 hôm 04/08 đã cho đăng đoạn video nhấn mạnh rằng đây chỉ là câu trích từ một "văn bản nội bộ" và "chưa có kết luận" của tỉnh Đăk Lăk. Đoạn phim cũng cho thấy Đại tá Phạm Minh Thắng nói trước ống kính: "Việc một số cơ quan báo chỉ khai thác chi tiết bốn nhân vật được nhóm làm phim thuê cắt cây mà không tiếp cận toàn bộ nội dung kết quả xác minh của công an là chưa phù hợp và gây hiểu nhầm, vì trong kết quả xác minh của cơ quan công an có nhiều nội dung khẳng định trong phóng sự phản ánh đúng sự thật." Ngày 3/8, trong thông cáo gửi đến BBC, Trung tâm Tin tức VTV24 dẫn lời ông Nguyễn Tuấn Hà, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk nói: “[Sự việc] VTV đưa tin là hoàn toàn có chứ không phải không. Ông Thắng [Phó Giám đốc Công an tỉnh] nói trong trong báo cáo trên cơ sở thẩm tra ban đầu và không có từ nào nói rằng [phóng sự của VTV24] là dàn dựng cả”. Phóng sự "Thâm nhập cơ sở sản xuất xúc xích và pate bẩn" phát trên kênh VTV1 cũng bị cho là 'tạo dựng' Một số bình luận trên mạng xã hội của BBC Tiếng Việt tỏ ra đồng tình với cách làm của VTV24, như Vanlong Nguyen viết: "Dàn dựng để tái hiện một sự việc có thật thì có gì sai..." Hay Cuong Le bình luận: "Phục dựng hiện trường. Tuy không hẳn đồng ý với cách làm của VTV. Nhưng tôi tin vào thông điệp của họ. Nếu không thì ai dám nói đây." Tuy nhiên, nếu phóng sự được làm theo cách tái dựng hiện trường thì cần tuân thủ những nguyên tắc gì? Và niềm tin của khán giả Việt Nam vào kênh truyền hình quốc gia tới mức nào? Những câu hỏi này và vấn đề trách nhiệm của người làm báo, của người đưa tin tới độc giả, khán giả sẽ được đặt ra trong thảo luận với các khách mời là chuyên gia làm việc tại Học viện Báo chí của BBC cũng như với các nhà báo quốc tế và Việt Nam. (Xem trực tiếp: http://bit.ly/2aNmW3h) Không lâu trước tranh cãi về phóng sự phá rừng, đã có nhiều phản ứng trên mạng xã hội về Ký sự Syria của VTV với nhà báo Lê Bình. Trong đó có nhiều ý kiến cho rằng chương trình "chưa thể hiện đúng bản chất cuộc chiến", hay những đoạn phóng viên khóc bị cho là "kịch quá mức". Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Trần Bình Minh đã ra quyết định khen thưởng nhóm phóng viên thực hiện 'Ký sự Syria: Góc nhìn từ phía trong cuộc chiến' vì "dũng cảm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ". Nguồn tin của BBC nói ông Minh đã trao bằng khen cho nhóm phóng viên của Trung tâm Tin tức VTV24, đứng đầu là bà Lê Thị Bình, tức nhà báo Lê Bình, hôm thứ Tư 27/7. Tuy nhiên trong phỏng vấn với BBC Tiếng Việt hôm 29/07, nhà báo Võ Trung Dung từ Pháp cho rằng 'Ký sự Syria’ trên kênh VTV24 "theo xu thế truyền hình Âu Mỹ nhưng làm chưa tới" và "có thể nhà báo làm phóng sự này cũng là nạn nhân của chiến lược truyền thông". Đây không phải là lần đầu tiên chương trình của VTV bị đặt câu hỏi về độ trung thực, chính xác. Một phóng sự về quy trình làm patê, xúc xích mà kênh này miêu tả là 'bẩn', cũng có ý kiến cho là tạo dựng. Phóng sự "chổi quét rau" cũng của VTV, theo đó nói một số người trồng rau ở Thanh Hóa lừa người tiêu dùng, đã gây phẫn nộ ở địa phương. Trong vụ này, VTV thừa nhận phóng viên "vi phạm quy trình tác nghiệp, phản ánh không trung thực sự việc và có dàn dựng một số cảnh quay".