Bộ trưởng mất chức nếu xảy ra tham ô
Một nghị định vừa ban hành nói bộ trưởng có thể mất chức nếu để xảy ra vụ việc tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng, gây ảnh hưởng xấu về chính trị, kinh tế, xã hội.
Nghị định 107/2006/NĐ-CP, được chính phủ Việt Nam ban hành ngày 22-9, quy định xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan khi để xảy ra tham nhũng trong tổ chức mà mình quản lý. Quy định trách nhiệm Nghị định này áp dụng với người đứng đầu các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, quân đội, doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị khác có sử dụng ngân sách, tài sản của Nhà nước. Cấp phó của người đứng đầu cũng có thể bị xử lý trách nhiệm. Theo nghị định này, có ba hình thức xử lý kỷ luật đối với người đứng đầu và người phó khi để xảy ra tham nhũng: khiển trách, cảnh cáo hoặc cách chức. Hình thức cách chức được áp dụng trong trường hợp người đứng đầu hoặc cấp phó để xảy ra vụ, việc tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng. Tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng được nghị định này định nghĩa là vụ, việc mà trong đó "người có hành vi tham nhũng bị phạt tù từ 15 năm trở lên, tù chung thân hoặc tử hình." Ba hình thức kỷ luật này áp dụng cho cả cấp bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, thủ trưởng cơ quan thuộc chính phủ; Chủ tịch HĐND, UBND tỉnh, thành phố. Những người giữ chức lãnh đạo được miễn kỷ luật nếu trước đó đồng ý từ chức. Nghị định 107/2006/NĐ-CP, do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký, được đánh giá là mang tính răn đe nghiêm khắc trong tình hình tham nhũng ngày càng trở nên rộng khắp ở Việt Nam. Tuy vậy, câu chữ trong nghị định cũng để ngỏ khả năng miễn truy cứu trách nhiệm cho người đứng đầu tổ chức. Nghị định nói người đứng đầu và cấp phó được loại trừ trách nhiệm trong trường hợp "họ không thể biết hoặc đã áp dụng các biện pháp cần thiết để phòng ngừa, ngăn chặn hành vi tham nhũng." Họ cũng được giảm nhẹ kỷ luật nếu chứng minh là mình đã thực hiện "các biện pháp cần thiết nhằm ngăn chặn, khắc phục hậu quả của hành vi tham nhũng; đã xử lý nghiêm minh, báo cáo kịp thời với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về hành vi tham nhũng." Việc truy cứu trách nhiệm và báo cáo trung thực về tình hình chống tham nhũng trong cơ quan nhà nước cũng là điều không dễ dàng. Tuần này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phải phê bình việc có quá ít bộ, tỉnh và thành phố báo cáo đúng hẹn cho trung ương về vấn đề phòng chống tham nhũng, lãng phí. Ông Dũng yêu cầu 19 bộ, cơ quan ngang bộ và 34 tỉnh, thành phố phải kiểm điểm và chấp hành nghiêm túc việc báo cáo. Theo trang web chính thức của chính phủ Việt Nam, tính đến hôm 21-9, chỉ có 17 bộ, 2 cơ quan thuộc Chính phủ và 36 tỉnh, thành phố có báo cáo kết quả bước đầu. Trong số các nơi không báo cáo về kết quả phòng chống tham nhũng có cả Bộ Công an, Bộ Giáo dục - Đào tạo, Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ và Thanh tra Chính phủ.