Một lần tới Silicon Valley
Silicon Valley hay tên được Việt hóa Thung lũng Hoa vàng là nơi tôi muốn tới từ lâu.
Những câu chuyện về một vùng đất với văn hóa kinh doanh đặc biệt ở bắc California này luôn có sức lôi cuốn đặc biệt. Nhưng mãi tới mùa hè năm nay tôi mới có dịp tới thăm quê hương của một loạt các tên tuổi lớn như Google, Yahoo, eBay, Intel và rất nhiều công ty khác. Trước khi tới đây, tôi cũng đã biết là mình sẽ thấy rất nhiều công ty công nghệ cao tại Silicon Valley. Nhưng tới khi ra ngõ gặp công ty IT vẫn thấy ngạc nhiên. Mật độ các công ty ở nhiều chỗ khá dày đặc. Những công ty lớn như Google hay Intel chiếm luôn cả một khu như một phường ở Hà Nội hay thành phố Hồ Chí Minh (người Việt ở Cali gọi là Sài Gòn). Nhiều doanh gia người Việt có cơ sở khá khang trang tại Thung lũng Hoa vàng. Trong những ngày này tại đây cũng đang diễn ra hội nghị về làm ăn trong ngành công nghệ cao ở Hoa Kỳ và Việt Nam với sự tham gia của hàng trăm doanh nhân Việt. Biến đổi thần kỳ Tôi được cho biết tên Thung lũng Hoa vàng được đặt cho Silicon Valley khi người Việt tới đây hồi những năm 70 khi vùng đất này còn nhiều trang trại và hoa cúc dại màu vàng ngập tràn thung lũng. Tới nay, nhà xưởng và trụ sở của các công ty lớn nhỏ trong ngành công nghệ thông tin, các công trình cơ sở hạ tầng và đường xá khiến màu vàng truyền thống không còn nữa. Sau gần 30 năm phát triển, Silicon Valley trở thành trung tâm hàng đầu thế giới về công nghệ cao. Sự thành công của Silicon Valley đã khiến nhiều nước muốn phát triển các khu theo mô hình này. Nhưng các chuyên gia tại Thung lũng Hoa vàng nói với tôi rằng điều đó không dễ. Silicon Valley có đại học Stanford nổi tiếng thế giới bên cạnh một loạt các trường khác như Berkeley, hay Đại học bang San Jose. Tại đây cũng có văn hóa nhìn thất bại như một bước đệm tới thành công. Người ta nhìn con người với tiềm năng trong tương lai chứ không phải với gánh nặng của quá khứ. Một số doanh gia người Việt nói với tôi, Silicon Valley cũng là mảnh đất của ý tưởng. Vô vàn ý tưởng kinh doanh mới xuất hiện tại đây và những Google và eBay cũng bắt đầu từ những ý tưởng kinh doanh như vậy. Trong những ngày ở Silicon Valley tôi được một người bạn đưa tới một con đường đặc biệt. Sand Hill là nơi tập trung các ngân hàng và công ty chuyên tài trợ cho các dự án mạo hiểm. Những nhà tài phiệt tại đây sẵn sàng bỏ tiền ra cho ý tưởng mới mà họ thích và bị thuyết phục. Họ cũng chấp nhận khả năng họ có thể mất toàn bộ khoản đầu tư vào một ý tưởng nếu không may ý tưởng đó không thể cất cánh. Tất cả những yếu tố này tạo ra sự biến đổi thần kỳ cho Silicon Valley. Công lao người Việt Người Việt ở Silicon Valley khá đông. Riêng ở thành phố San Jose đã có tới hơn 100.000. Sự đóng góp của Việt kiều vào thành công hôm nay của Thung lũng Hoa vàng được coi là rất đáng kể. Đa số họ là các kỹ thuật viên tại các công ty lớn nhỏ ở đây. Nhiều người có hãng xưởng riêng. Một số ít thành tỷ phú. Hiển nhiên cũng có người thua thiệt khi quả bóng dotcom nổ hồi đầu thiên niên kỷ. Nhưng nhìn chung người Việt được coi là sắc dân thành công trong thung lũng điện tử. Tôi được kể hầu hết người Việt Nam đều cố gắng mua nhà cho riêng mình khi tới đây thay vì thói quen thuê nhà như các sắc dân khác. Và như vậy nhiều người giàu lên trông thấy nhờ đất đai tăng giá khi Silicon Valley phát triển. Tại San Jose người Việt có hai khu thương mại khá lớn. Ngoài ra thành phố cũng đã đồng ý cấp cho cộng đồng Việt Nam một khu đất để hình thành cái mà trong tương lai có thể thành Vietnam Town. Đượm hương vị Việt Ngay đêm đầu ở San Jose, tôi đã được mời tới một buổi trình diễn văn nghệ trong đó có ca sỹ Thanh Lan và nhạc sỹ kiêm ca sỹ Huỳnh Anh tham gia. Tối đó tôi có cảm giác như đang ở Việt Nam. Ca nhạc xong mọi người kéo nhau đi ăn cháo đêm tại một quán Việt Nam. Khi ở đó tôi không để ý nhưng trong gần một tuần ở San Jose tôi chỉ ăn ở quán không phải của người Việt Nam có một lần. Nhiều đài phát thanh và truyền hình tiếng Việt có dịch vụ ở San Jose và tôi nghĩ chỉ dùng tiếng Việt không thôi có lẽ cũng sống khỏe ở vùng này. Một trong những điều để lại ấn tượng khó quên trong tôi là sự nhiệt tình giúp đỡ của những người bạn của những người bạn. Tất cả những người tôi gặp ở bắc Cali đều là người 'lạ'. Nhưng tôi được sự giúp đỡ rất nhiệt tình trong công việc. Nhiều trong số những người giúp đỡ tôi cũng đã giúp cho Silicon Valley có thêm tên khác là 'Thung lũng Tình thương'. Một chuyên gia Việt kiều nói với tôi tên này được đặt cho Silicon Valley vì mỗi lần vận động cứu trợ bão lụt cho Việt Nam, đây bao giờ cũng là khu quyên góp được nhiều nhất. Và chuyện về Silicon Valley còn dài nhưng hẹn quý vị trong một chuyên trang đặc biệt trong thời gian tới đây.