Bị cắt điện vì than phiền trên Facebook
Ý kiến luật sư nói chính quyền 'lạm quyền nghiêm trọng' khi cắt điện của dân vì họ phàn nàn trên Facebook về giá cả và chất lượng dịch vụ.
Văn bản thông báo cắt điện của HTX Điện Thành Tâm với lý do người dân viết chỉ trích lên Facebook Hàng chục hộ dân tại Hà Tĩnh mới đây bị cắt điện vì đã phàn nàn trên Facebook về dịch vụ cung cấp điện tại của hợp tác xã, theo truyền thông Việt Nam. Theo tờ Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Hoa, sống tại xóm Tân Hải, xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên, viết lên Facebook ngày 13/9 phàn nàn rằng tiền điện ba tháng của gia đình tăng bất thường. Bà nói trước đây nhà bà chỉ xài hết 500 - 700 ngàn đồng tiền điện mỗi tháng. Nhưng từ tháng 6-8/2018, mỗi tháng bà phải đóng hơn một triệu đồng, mà lại không được nêu lý do. Bà còn đăng ảnh chụp hóa đơn lên Facebook. Chia sẻ của bà Hoa nhận được nhiều ý kiến đồng tình từ người dân cùng xã. Nhưng chỉ hai ngày sau, bà Hoa bất ngờ nhận thông báo cắt điện từ Hợp tác xã Thành Tâm. Bà Tâm cũng nói sau đó hợp tác xã cho người đến tháo đồng hồ đo số điện khi chưa được sự đồng ý của gia đình. Quanh việc bị mời lên đồn vì bài viết trên Facebook Viết Facebook, nhiều người bị 'mời lên phường' Cùng với bà Hoa còn có bà Nguyễn Thị Anh (thôn Xuân Nam) cùng một số hộ gia đình khác nhận được thông báo cắt điện của Hợp tác xã Thành Tâm vì đã bình luận về tiền điện trên Facebook, theo thông tin từ Đời Sống Pháp Luật. Bà Anh phát biểu trên tờ Đời Sống Pháp Luật rằng người dân vùng biển như bà cần điện để đông lạnh hải sản. Chỉ mất điện một tiếng là hải sản hư hỏng. Bà Anh cũng nói trước đây có gì bức xúc về dịch vụ điện của xã, ai cũng phải "ngậm bồ hòn làm ngọt" vì bị hợp tác xã dọa cắt điện. Cũng theo bà Anh, giá điện của Hợp tác xã Thành Tâm thu cao hơn giá niêm yết của Nhà nước. Còn theo ông Nguyễn Thanh Tâm (SN 1956), Trưởng thôn Tân Hải nói trên trang Người đưa tin, có rất nhiều hộ khác có tiền điện ba tháng gần đây tăng vọt bất thường. Về vấn đề này, ông Nguyễn Trọng Dũng, Chủ nhiệm HTX Thành Tâm thừa nhận với truyền thông trong nước việc thông báo cắt điện 20 hộ dân. Ông nói là do không nhận được phản ánh trực tiếp mà người dân lại viết lên Facebook nên ông cho tháo đồng hồ để mang đi thẩm định, xong sẽ lắp lại. Văn bản của Hợp tác xã Điện Thành Tâm do ông Phó Giám đốc Trương Văn Hòa ký đăng trên Người đưa tin cũng cho hay cắt điện để chờ thẩm định đồng hồ và "ngừng cấp điện để đảm bảo khách quan, trung thực, cũng như danh dự trong kinh doanh." Đây không phải lần đầu người dân gặp rắc rối với chính quyền do đăng ý kiến trên Facebook về những vấn đề họ bức xúc, đặc biệt sau khi Luật An ninh mạng được ban hành. Mới cách đó một tuần, bà Lê Thị Mai ở Thanh Hóa bị công an địa phương mời lên làm việc sau khi đăng ý kiến lên Facebook về cuộc họp phụ huynh. Bà Mai cho BBC biết một cán bộ công an nói với bà là họ 'phụ trách an ninh mạng' và 'làm theo luật'. "Nhưng luật an ninh mạng còn chưa đi vào hiệu lực cơ mà!", bà Mai đặt câu hỏi trong cuộc phỏng vấn với BBC trước đó. 'Lạm quyền nghiêm trọng' "Thông thường công ty điện làm hợp đồng cung cấp điện cho dân, nhưng ở các vùng quê, công ty điện thuê hợp tác xã làm việc với dân. Như vậy lại thêm một bước, thêm chi phí và gây nhiều phiền hà cho dân. Điều này rất phổ biến ở các vùng quê Việt Nam," luật sư Ngô Anh Tuấn nói với BBC từ Hà Nội hôm 23/9. "Trong trường hợp ở Hà Tĩnh, việc cắt điện với lý do người dân than phiền trên Facebook là hành vi lạm quyền nghiêm trọng." "Dù chỉ là quan hệ dân sự, nhưng trên thực tế, điện vẫn là mặt hàng độc quyền, không có giải pháp thay thế nêu người dân không hài lòng về chất lượng dịch vụ." "Điều này chỉ được cải thiện nếu hai bên, từ khi làm hợp đồng, có thỏa thuận kỹ là khi nào thì cắt điện, khi cắt phải đền bù ra sao, v.v..." "Tuy nhiên, về mặt quyền hạn, người tiêu dùng hoàn toàn có quyền phản ánh, than phiền về dịch vụ họ sử dụng bằng nhiều hình thức" "Không thể sử dụng sự độc quyền của mình để ngăn cản quyền cơ bản của con người là nói ý kiến của mình. Điều này hoàn toàn trái với quy định của pháp luật." "Người dân trong trường hợp này hoàn toàn có quyền liệt kê các thiệt hại do bị cắt điện để buộc cơ quan có trách nhiệm phải bồi thường," luật sư Tuấn nói. "Cần phổ biến kiến thức về luật ANM cho quan chức' Theo luật sư Ngô Anh Tuấn, hai vụ điển hình gần đây là 'cắt điện' và 'mời lên phường' dù tình tiết khác nhau, nhưng đều liên quan đến việc người dân vì bày tỏ ý kiến trên Facebook mà gặp rắc rối với chính quyền. Ông Tuấn cho rằng điều này cho thấy hiện Luật An ninh mạng đang chưa được hiểu đúng, và có nguy cơ bị áp dụng kiểu 'suy diễn' khi đã được chính thức có hiệu lực. "Tôi cho rằng hiện rất nhiều người, trong đó có giới thực thi luật pháp, chưa hiểu đúng luật An ninh mạng." "Dù mới thông qua thôi nhưng những trường hợp xảy ra vừa qua cho thấy việc chính quyền cấp huyện, xã đang áp dụng luật này một cách bừa bãi." "Việc phổ biến kiến thức luật cho người thực thi luật pháp là rất cần thiết và cần tiến hành ngay". "Ngoài ra, cần đưa ra những quyết định để giới hạn quyền của các cơ quan chức năng địa phương trong việc thực thi luật an ninh mạng nhằm ngăn chặn tình trạng lạm quyền trong thi hành luật," luật sư Ngô Anh Tuấn nói với BBC từ Hà Nội.