Buôn lậu đường biên Thái-Miến
Phóng viên BBC kể về thương mại giữa hai nước Thái Lan và Miến Điện, bao gồm cả chợ đen đang phát triển.
Sông Moei là biên giới tự nhiên giữa Thái Lan và Miến Điện, phân cách hai thị trấn đường biên của Thái là Mae Sot và của Miến là Myawadi. Nếu bạn ra sông vào ban ngày thì đây là nơi yên bình vắng vẻ, và cây cầu Hữu nghị cũng vắng người qua lại. Nhưng tới đêm thì khác hẳn, mọi người ở gần bờ sông bắt đầu hoạt động, chèo thuyền thậm chí bơi qua sông, đem theo hàng hóa để bán sang bờ bên kia. Việc buôn bán về đêm này có thể dễ dàng giải thích: trong khi phía Thái Lan có một số hạn chế về xuất nhập khẩu, thì chính phủ Miến Điện còn cấm nhập cả nhiều hàng tiêu dùng thiết yếu nhăm bảo đảm kiểm soát chặt chẽ lưu thông hàng hóa. Các nhà xuất khẩu cũng gặp nhiều khó khăn vì thuế má cao và thủ tục lề mề nhiêu khê và giúp buôn lậu phát triển. Hối lộ Buôn bán đường biên được giúp sức bởi một hệ thống hối lộ được tổ chức tốt. Một người buôn đồ gỗ từ Miến Điện sang Thái Lan phải hối lộ cho cả bên Miến Điện, bên Thái Lan, và các nhân viên trên một cù lao nhỏ giữa sông. Ông này nói, “Tôi mất 250 bạt để chở một lô ghế qua sông – trả bên Miến 100 bạt, bên Thái 50 bạt và chỗ cù lao 30 bạt, còn lại là chi phí của tôi.” Cựu lãnh đạo phòng thương mại của tỉnh Tak của Thái Lan nói ông biết việc buôn lậu về đêm như thế đang diễn ra. Ông nói, “Rõ ràng có vấn đề cho phía bên kia, nhưng phía Thái Lan không quan tâm. Nói chung, thì người Miến cần những hàng hóa đó.” Ông này không muốn nói tới tình trạng buôn bán tình dục ở đó, mặc dù thị trấn Mae Sot được cho là một trong những tuyến chính buôn bán phụ nữ sang phía Thái Lan. Theo ông từ khi thủ tướng Thaksin Shinawatra mở chiến dịch truy quét ma túy vào năm 2003 thì buôn ma túy không còn diễn ra ở biên giới Thái Lan và Miến Điện, nhưng theo Văn phòng về ma túy và tội phạm của LHQ thì việc buôn các chất kích thích dạng amphetamine qua biên giới có tăng lên, cho dù buôn lậu thuốc phiện và bạch phiến có giảm đi. Buôn cả ngọc Phòng thương mại tỉnh Tak không có số liệu về lượng ngọc quý được đem vào từ Miến Điện. Mặc dù buôn ngọc hợp pháp ở Mae Sot không có, nhưng buôn bán ngọc trái phép đang phát triển. Theo một nguời làm ăn trong lĩnh vực này thì hiện có khoảng một ngàn người buôn ngọc ở Mae Sot. Nhà bà này có một mỏ ngọc nhỏ ở Mogok, miền bắc Miến Điện, nơi cung cấp ngọc, đá ruby và đá sapphire. Bà nói nếu bà bán ngọc ở Miến Điện thì chính quyền sẽ lấy lại những ngọc tốt nhất, và bà không thể kiếm ăn được. Trong khi những nhà buôn ngọc ở Thái Lan và Miến Điện đang mải kiếm ăn từ buôn lậu, thì người được lợi nhất là mấy người mua nước ngoài. Một người buôn ngọc người Sri Lanka nói ông mua một viên sapphire màu lam hình sao với giá 11.500 đô la, nhưng thú nhân rằng có thể kiếm gấp đôi số đó nếu bán trên thị trường quốc tế.