Kế hoạch giải trừ vũ khí hóa học Syria
Tổ chức Cấm vũ khí Hóa học (OPCW) quốc tế nói đã thống nhất một kế hoạch cụ thể nhằm giải trừ toàn bộ kho vũ khí hóa học của Syria trước giữa năm 2014.
Hiện vẫn chưa rõ kho vũ khí hóa học của Syria sẽ bị tiêu hủy tại đâu Thứ Sáu ngày 15/11 vừa qua là hạn cuối để OPCW đi đến một lịch trình tiêu hủy cuối cùng. Thời hạn này được đặt ra trong kế hoạch do Nga-Mỹ môi giới và được Liên Hiệp Quốc ủng hộ. Kế hoạch đã được thông qua, bất chấp một số trở ngại trước đó, khi Albania từ chối trở thành nơi tiêu hủy số vũ khí hóa học này. Hiện vẫn chưa rõ kho vũ khí hóa học của Syria sẽ được tiêu hủy ở đâu. 'Lịch trình rõ ràng' Thông cáo trên trang web của OPCW nói theo kế hoạch, "Vũ khí hóa học của Syria sẽ được vận chuyển và tiêu hủy bên ngoài lãnh thổ nước này để đảm bảo cho quá trình tiêu hủy diễn ra một cách 'an toàn và nhanh chóng nhất có thể', và điều này sẽ được thực hiện trước ngày 30 tháng Sáu năm 2014." Những chất hóa học "nguy hiểm nhất" sẽ bị tiêu hủy trước ngày 31 tháng 12 năm nay, và tất cả những chất hóa học khác sẽ bị tiêu hủy trước ngày 5/2 năm sau, ngoại trừ isopropanol - một trong hai thành phần quan trọng để chế tạo chất độc thần kinh sarin. Thông cáo nói: "Chính phủ Syria đã tuyên bố sẽ lần lượt phá hủy tất cả các cơ sở sản xuất vũ khí hóa học từ ngày 15/12 đến ngày 15/3 năm sau, tùy theo mức độ nguy hiểm của chúng." Tổng giám đốc điều hành của OPCW, ông Ahmet Umzucu, nói: "Kế hoạch này đã thiết lập một lịch trình rõ ràng. Nó đã đề ra những mục tiêu đầy tham vọng mà chính phủ Syria phải đạt được." "Bước tiếp theo sẽ là giai đoạn khó khăn nhất, và việc tiến hành công đoạn này đúng thời hạn, cần có một môi trường an toàn cho công tác giám định và vận chuyển vũ khí hóa học." Cuộc gặp của ban lãnh đạo 41 thành viên của OPCW vào thứ Sáu tại The Hague đã bị tạm hoãn vài tiếng đồng hồ trong lúc đợi quyết định từ Albania. Quốc gia nằm trên bán đảo Balkan này vừa mới đây đã tự tiêu hủy lượng vũ khí hóa học của mình, và Hoa Kỳ đã muốn nước này trở thành nơi giải trừ toàn bộ số vũ khí hóa học của Syria. Tuy nhiên sau nhiều ngày biểu tình ở thủ đô Tirana và một số thành phố khác, Thủ tướng Edi Rama đã phải tuyên bố trên truyền hình: "Albania không thể tham gia vào chiến dịch này". Các thanh tra của OPCW đang làm việc trong vùng chiến sự Thủ tướng Albania cũng đả kích phe đối lập vì chỉ trích chính phủ ông này đã bằng lòng xem xét kế hoạch trên. Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tirana nói trong một thông cáo rằng sẽ tôn trọng quyết định của chính phủ, và Hoa Kỳ sẽ "tiếp tục làm việc với các đồng minh và đối tác, cũng như OPCW và Liên Hiệp Quốc để đảm bảo việc chấm dứt các chương trình vũ khí hóa học của Syria." Pháp và Bỉ hiện đã có tên trong danh sách những nước có thể trở thành nơi tiêu hủy hơn 1000 tấn vũ khí hóa học của Syria. Na Uy cũng nói sẽ gửi một tàu chở hàng dâm sự và một tàu chiến nhỏ tới các cảng của Syria để hỗ trợ cho việc vận chuyển và tiêu hủy vũ khí hóa học. Tuy nhiên, nước này cũng nói rõ sẽ không thể hủy diệt vũ khí hóa học trên chính lãnh thổ nước mình, vì thiếu chuyên môn. OPCW hồi tháng trước cho biết đã đóng cửa hoàn toàn các cơ sở sản xuất vũ khí hóa học của Syria, trước hạn cuối vào ngày 1/11. Tổ chức này cũng cho biết hiện toàn bộ số vũ khí hóa học tại đây đang bị niêm phong. Bà Sigrid Kaag, người điều phối hoạt động tiêu hủy vũ khí hóa học tại Syria của phái đoàn hỗn hợp Liên Hiệp Quốc - OPCW, nói các thanh tra đang làm việc trong "vùng chiến sự, với rủi ro an ninh rất cao".