Tới thăm 'Ngũ Đỉnh'
Phóng viên BBC Steven Eke đang có chuyến thăm miền nam nước Nga và điểm dừng chân tuần này là Pyatigorsk.
''Pyatigorsk'' có nghĩa là ''ngũ đỉnh'' và là từ Nga hóa của tên Thổ Nhĩ Kỳ ''Beshtau'' đặt cho rặng núi cao nhất ở vùng này. Thị trấn với khoảng 200.000 dân này là thủ phủ của các khu nghỉ mát của Nga. Pyatigork có một không khí rất độc đáo. Năm nay mùa hè ở đây nóng tới 46 độ C và đã gây ra hạn hán. Rất nhiều người Nga và khách du lịch vẫn đổ tới đây. Khu nghỉ an dưỡng dưới thời Xô Viết ngày nay rất khả giả sau những năm kinh tế suy thoái hồi thập niên 1990. Và một điều khác với nhiều nơi khác ở Nga, tại đây có nhiều người đi xe đạp, cố gắng thử sức chịu đựng trên các con đường ngoằn ngoèo bên sườn núi ở khu ngoại ô. Nước suối tại đây được cho là có thể chữa được bệnh. Tôi đã nhìn thấy người ta ngâm mình trong bể nước sủi bọt. Tôi đang có chuyến đi từ miền Nam tới miền Trung nước Nga để tìm hiểu xem những người sống ở xa những nơi bùng nổ kinh tế sinh sống ra sao. Tại đây, người ta đều có vẻ bảo thủ. Mọi người đều lo ngại về tình trạng tội phạm và ''băng đảng'' sau những bất ổn ở nhiều vùng Bắc Cápkaz. Giật gấu vá vai Người dân địa phương ở đây rất hiếu khách và sẵn sàng nói về bản thân và về cuộc sống. Hầu hết đều nói rằng cuộc sống khá vất vả. Lương chỉ ở mức US$100-200 một tháng trong khi giá cả tiếp tục tăng. Chuyện một người có hai việc ở đây không phải là hiếm. Gần như ai cũng chán ngán các chính trị gia. Họ nói rằng các quan chức làm giàu từ tài sản của xã hội. Một số hàng quán sang trọng đã mọc lên nhưng rất ít khách. Thú tiêu khiển của đa số là đi dạo trên con đường chính của thị trấn mà người ta gọi là 'Đại lộ'. Bức tượng lớn của Lê Nin vẫn ngự tại một đầu đường. Các kiến trúc thời Xô Viết đều rất tồi tàn, nhất là nhà cửa. Tại một số thị trấn, nước chỉ được cấp có vài giờ một ngày. Trốn chạy Tại Pyatigorsk tôi gặp một gia đình thiểu số chạy nạn khỏi cuộc chiến ở Chechnya. Họ cay đắng nói rằng họ đã bị chính phủ Nga 'bỏ rơi'. Tôi thấy một gia đình bảy người sống trong một ngôi nhà đổ nát cách trung tâm thị trấn một đoạn ngắn. Họ đã đợi bốn năm để được bồi thường cho ngôi nhà ở Grozny, thủ phủ của Chechnya. Nhưng khi tiền tới tay họ thì lạm phát đã làm chúng chẳng còn mấy giá trị. Tò mò khi thấy tôi tới, mấy người hàng xóm kéo sang xem những vị khách lạ từ đâu tới. Khi nói chuyện họ luôn nhắc tới thời Xô Viết khi mà bánh mì kẹp thịt và vại bia trị giá chưa tới một rúp. Giờ họ nói rằng họ phải vất vả lắm mới mua được bánh mì và sữa. Và sau đó theo đúng truyền thống Xô Viết họ báo tin tôi tới và các câu hỏi cho chính quyền địa phương. Đúng là những thói quen cố hữu. Nữ doanh gia Một bộ phận nhỏ ở nơi đây đã giàu có lên. Nó hình thành một tầng lớp trung lưu còn rất nhỏ bé. Một gia đình khác tôi tới thăm làm ăn khá giả. Bà Natasha kiếm tiền nhờ kinh doanh và bây giờ nghề nghiệp chính là ''trông con tòan bộ thời gian''. Căn hộ của bà trong một khu nhà mới xây đẹp hơn căn hộ của nhiều người ở Luân Đôn. Bà nói cuộc sống đang được cải thiện. Nhưng bà cũng nói thêm trước những gì chủ nghĩa cộng sản đã gây ra đối với nước Nga, mọi người cần phải thực tế về tốc độ thay đổi. Bà thúc giục đồng hương của mình hãy dựa vào bản thân trước khi dựa vào chính phủ.