Khi Chủ tịch Tập ‘gần dân’
‘Dân mua bánh bao’ là một cái tít mà sẽ không ai muốn đọc. Ngay cả ‘Tổng thống mua bánh’ cũng không làm cho cánh nhà báo quan tâm.
Ông Tập đang muốn thay đổi hình ảnh lãnh đạo trong mắt người dân Nhưng đối với Trung Quốc, đó là chuyện khác. Sự kiện Chủ tịch Tập Cận Bình đi đến một tiệm bánh bao ở Bắc Kinh hồi cuối tuần qua, tự mua bánh và tự trả tiền, đã gây ‘bão’ trên truyền thông Trung Quốc. Việc cần phải tỏ ra bình dân dĩ nhiên là điều mà lúc nào các chính trị gia được dân bầu lúc nào cũng nghĩ đến. Tuy nhiên, các nhà chính trị độc tài lại thường muốn thể hiện vị thế của họ cao hơn người khác chứ không phải gần gũi với quần chúng. Các nhà lãnh đạo cộng sản Trung Quốc, cũng như các mệnh quan triều đình trước đây, cũng không có gì khác biệt. Thay đổi Ông Tập muốn thay đổi tập quán này. Việc ông ra ngoài ăn bánh bao dù cho có được sắp xếp trước như thế nào đi nữa thì cũng đồng nhất với giọng điệu mà ông đã phát đi trong năm đầu tiên ông lên nắm quyền. Theo đó, ông yêu cầu các quan chức Nhà nước giảm bớt tình trạng xa hoa và đặc quyền. Ông đã từng cảnh báo tham nhũng và xa rời quần chúng là mối đe dọa lớn đối với sự tồn vong của Đảng Cộng sản. Hai năm trước, một bức ảnh của đại sứ Mỹ ở Trung Quốc tự đi mua cà phê Starbucks đã lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội ở Trung Quốc. “Thậm chí còn không oai bằng một trưởng làng ở Trung Quốc,” một cư dân mạng Trung Quốc bình luận. Hàng ngàn bình luận đã so sánh hình ảnh Đại sứ Gary Locke với phong cách của các quan chức nước họ. Vấn đề là ở đấy. Kỷ nguyên thông tin có nghĩa là các quan chức Trung Quốc giờ phải đứng ra lãnh trách nhiệm, không phải ở các phòng bỏ phiếu, mà ở tòa án dư luận. Lối sống tham nhũng và xa hoa của họ có thể được phơi bày trên mạng còn nhanh hơn thời gian ăn hết một bát súp vi cá. Do đó có lẽ chúng ta mong chờ những khoảnh khắc gần gũi với người dân của Chủ tịch Tập Cận Bình, nhưng ý muốn giành được tình cảm của nhân dân qua những hành động như vậy thường gây hiệu quả ngược. Đây là điều mà các chính trị gia phương Tây biết rõ. Trung Quốc giờ đây đang nhận ra rằng anh không thể vừa muốn lấy lòng truyền thông vừa muốn kiểm soát họ. Nói cách khác, anh không thể nào một lúc vừa có bánh bao trong tay vừa ăn cái bánh đó. Có những dấu hiệu cho thấy những ý kiến không mặn mà lắm với hành động ‘gần dân’ của ông Tập đã bị sàng lọc và ngăn chặn, nhưng không phải tất cả đều bị chặn. “Sẽ biết ơn nếu ông ấy giải quyết được các vấn đề vệ sinh thực phẩm,” một blogger viết.