Gŵyl Ymylol Caeredin 2013
Dros yr wythnosau nesaf bydd tua 3,000 o berfformiadau yn digwydd mewn theatrau, pebyll ac ar strydoedd Caeredin wrth i'r ddinas groesawi'r Ŵyl Ymylol yn ôl am flwyddyn arall.
Gan Huw ThomasGohebydd Celfyddydau a Chyfryngau BBC Cymru Erbyn hyn mae wedi'i gydnabod fel yr ŵyl gelfyddydol fwyaf yn y byd, ac mae perfformwyr o bedwar ban byd yn ysu am le ar lwyfan yr Alban ym mis Awst. Eleni mae digwyddiadau di-rif gyda naws Gymreig yn ystod yr ŵyl. Mae dramâu, sgiliau syrcas, perfformiadau comedi a dawns o Gymru i'w gweld yng Nghaeredin, gyda'r gobaith o ddenu cynulleidfa newydd a sylw'r hyrwyddwyr i'w gwaith. Hanes Bardley Manning, y milwr a fu fyw am gyfnod yn sir Benfro, sydd wedi derbyn tipyn o sylw gan wasg yr ŵyl cyn i'r llenni godi. Bydd cynhyrchiad National Theatre Wales o'r ddrama The Radicalisation of Bradley Manning yn cael ei berfformio yn y ddinas ar ôl iddo ddenu clod cynulleidfaoedd Cymreig y llynedd. Mae'r cynhyrchiad wedi'i ddiweddaru er mwyn adlewyrchu'r ffaith fod Manning wedi ei gael yn euog o ysbio yn y dyddiau diwethaf. Tim Price ysgrifennodd y ddrama, ac mae hefyd yn gyfrifol am sioe arall sydd wedi'i gynhyrchu gan Ganolfan Mileniwm Cymru ar y cyd gyda theatr Traverse o Gaeredin. Mae "I'm With the Band" yn trafod sefyllfa'r Alban wrth i'r bleidlais am annibyniaeth yn 2015 nesáu. Dywedodd Conrad Lynch, Cyfarwyddwr Artistig Canolfan Mileniwm Cymru: "Rydyn ni wrth ein bodd i gael gweithio gyda Traverse, theatr ddramodi newydd fwyaf blaenllaw'r Alban am y tro cyntaf, ac rydyn ni wrth ein bodd bod ein cynhyrchiad yn cael ei berfformio yng Nghaeredin, gan amlygu'r ddawn dramodi y mae gennym ni'r fraint o'i magu yma yng Nghymru." Theatr y Torch o Aberdaugleddau sy'n mynd a'r actores Helen Griffin i Gaeredin i berfformio'i sioe llwyddianus Who's Afraid of Rachel Roberts, sydd eisoes wedi mynd ar daith trwy Gymru ond sy'n gobeithio denu sylw'r cyhoedd a beirniaid y papurau yng Nghaeredin. Bydd cyfle hefyd i brofi gwaith Dafydd James a'i gyfeillion yn y sioe gomedi 'y Name Is Sue, sydd yn addo "ffrwydro'r diflas er mwyn darganfod yr epig". Sgiliau syrcas y cwmni o Gaerdydd, NoFit State, fydd i'w gweld mewn dau gynhyrchiad gwahanol yng Nghaeredin. Mae Bianco yn digwydd ym mhabell y cwmni, ac yn gyfle i weld y perfformwyr yn gwyrdroi eu cyrff a chyflawni gwyrthiau acrobatig o flaen, ac ymysg, y gynulleidfa. Mae'r cwmni hefyd yn perfformio Noodles, sioe ar lwyfan theatr gonfensiynol sy'n cynnwys perfformiadau corfforol anarferol. Bob yn ail blwyddyn mae'r Cyngor Prydeinig yn hyrwyddo rhestr fer o gynyrchiadau i'r farchnad theatr ryngwladol, ac eleni bydd tri o Gymru ymhlith y cwmnïau dan sylw: The Radicalisation of Bradley Manning gan National Theatre Wales, I'm With The Band gan Ganolfan Mileniwm Cymru a chwmni theatr Traverse, a Bianco gan NoFit State. Dwy flynedd yn ôl gafodd y ddrama Gymraeg Llwyth, gan Sherman Cymru a'r Theatr Genedlaethol, ei ddewis fel rhan o gynllun y Cyngor Prydeinig ac fe aeth y sioe ar daith i Taiwan o ganlyniad i'r cyhoeddusrwydd. Dywedodd John McGrath, cyfarwyddwr artistig National Theatre Wales: "Mae cael bod yn rhan o sioe arddangos y Cyngor Prydeinig yn destun cyffro mawr i ni am fod y Cyngor yn dethol y gwaith gorau o'r DU dros y blynyddoedd diwethaf. Mae sioe Cyngor Prydain yn denu hyrwyddwyr rhyngwladol i ddod i weld gwaith gyda'r nod o fynd ag ef ar daith. Mae The Radicalisation of Bradley Manning yn gynhyrchiad arwyddocaol iawn i ni, ac mae llawer o bobl yn dal i'w drafod nawr." Bydd Cyngor Celfyddydau Cymru hefyd yn defnyddio'r cyfle i hyrwyddo'r holl gwmnïau o Gymru sydd wedi teithio i Gaeredin mewn digwyddiad rhwydweithio ar ddiwedd yr Ŵyl, sy'n para tan Awst 26.