'Pris i'w dalu' heb fwy o bwerau i'r Ombwdsmon
Mae Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru yn rhybuddio y bydd "pris i'w dalu" os na fydd Llywodraeth Cymru yn cymeradwyo deddfwriaeth newydd i ehangu ei bwerau mewn da bryd.
Geraint Thomas Gohebydd BBC Cymru Pe bai'r drefn newydd yn cael ei dderbyn, byddai hawl gan Nick Bennett ystyried cwynion am ofal iechyd preifat yn ogystal â dechrau ymchwiliadau ar ei liwt ei hun. Ond mae pryderon na fydd Mesur Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) yn gweld golau dydd gan na fydd cytundeb ynglŷn â strwythur cyllido'r ddeddfwriaeth. Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod angen "dealltwriaeth lawn" o'r costau sydd ynghlwm â'r newidiadau posib. 'Tair blynedd o waith' Pleidleisiodd aelodau'r Cynulliad o blaid y mesur ar 21 Mawrth, ond mae angen i'r Ysgrifennydd Cyllid, Mark Drakeford ei gymeradwyo o fewn chwe mis. Wrth siarad gyda BBC Cymru, dywedodd yr Ombwdsmon ei fod yn gofidio bod deufis wedi mynd heibio eisoes a bod gwyliau'r haf yn prysur agosáu. Dywedodd Mr Bennett: "Mae 'na gymaint o dystiolaeth wedi cael ei gymryd gan y Cynulliad, a chymaint o waith 'di digwydd hefyd gan y pwyllgor a hefyd gan swyddogion. "Mae hyn yn adlewyrchu gwaith dros ryw dair blynedd a dwi'n meddwl y bydd y pedair wythnos nesaf yn penderfynu'r dyfodol. "Os 'da ni ddim yn cymryd y cyfle yma, fe fydd 'na bris i'w dalu, ac yn y pendraw defnyddwyr o wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru fydd yn talu'r pris yna." Mae'r mesur yn cynnwys darpariaeth sy'n gosod pwerau newydd i'r Ombwdsmon fydd yn ei alluogi i: Dywedodd Simon Thomas AC - cadeirydd y pwyllgor cyllid, sy'n noddi'r mesur - bod trafodaethau wedi bod yn "bositif" hyd yma. "Dwi ddim yn meddwl fod e'n ddymuniad gan neb i golli'r bil," meddai. "Yr unig ffordd y bydd bil yn cael ei golli yw bod ni'n rhedeg mas o amser neu fod yna anghytuno neu ddiffyg dealltwriaeth ynglŷn â rhai o'r gwelliannau sydd angen gwneud i'r bil." Pe bai'r mesur yn cael ei gymeradwyo, dyma fyddai'r tro cyntaf i bwyllgor lunio mesur llwyddiannus yn hanes y Cynulliad. 'Cydnabod pwysigrwydd y rôl' Mewn datganiad, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn "cydnabod pwysigrwydd rôl Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru". Fe wnaethon nhw ychwanegu eu bod yn "cydweithio gyda'r Pwyllgor Cyllid." Pwysleisiodd y llefarydd bod y llywodraeth wedi bod yn "glir bod angen dealltwriaeth lawn ynglŷn â'r costau sydd ynghlwm â'r bil cyn trefnu strwythur cyllido'r ddeddfwriaeth". Achos Peter Lewis Aeth Peter Lewis i ysbyty preifat er mwyn cael llawdriniaeth ar ei ben-glin yn 2010. Ar ôl gadael yr ysbyty fe waethygodd ei gyflwr, ac ar ôl mynd i ysbyty oedd yn cael ei redeg gan y gwasanaeth iechyd, bu farw ym mis Ionawr 2011. Roedd ei weddw, Ruth eisiau cwyno i'r Ombwdsmon, ond doedd dim modd i Nick Bennett ymchwilio i gwynion gan gleifion ysbytai a chlinigau preifat oni bai bod y driniaeth honno wedi'i ariannu gan GIG. Cafodd yr achos ei ddefnyddio i danlinellu'r angen am ddeddfwriaeth newydd er mwyn cryfhau hawliau cleifion sy'n derbyn triniaeth breifat yng Nghymru. Dywedodd Mrs Lewis y byddai'n "siomedig" pe bai'r mesur yn methu, gan ei bod hi wedi gobeithio byddai achos ei gŵr yn gwneud gwahaniaeth.