Papur Gwyn: 'Taclo trais yn y cartref'
Bydd disgyblion yn cael eu haddysgu am berthynas iach fel rhan o ymdrech i daclo trais yn y cartref.
Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi eu cynlluniau i newid agwedd pobl ynglŷn â thrais yn erbyn menywod a gwella gwasanaethau i ddioddefwyr. Mae'r papur gwyn yn cynnwys ymrwymiad y dylai pob ysgol yng Nghymru ddarparu addysg am berthynas iach. Dywedodd y Gweinidog Cymunedau, Carl Sargeant, fod "bylchau" o ran y cymorth sydd ar gael i fenywod sy'n dioddef trais yn y cartref. 'Gofyn a gweithredu' Bydd y Mesur, l Rhoi Terfyn ar Drais yn Erbyn Menywod a Cham-drin Domestig, yn galluogi cynghorau a byrddau iechyd i asesu pa wasanaethau sydd eu hangen gan ddioddefwyr. Bydd swydd newydd, sef cynghorydd annibynnol i'r Gweinidog, yn cael ei chreu gyda phwerau i ymchwilio i weld a yw cyrff cyhoeddus yn cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth. Mae yna gymal hefyd i sefydlu fframwaith hyfforddi yn y maes ar gyfer staff rheng flaen. Dywed swyddogion fod y cymorth sydd ar gael i ddioddefwyr yn "anghyson" . Maen nhw am i wasanaethau gydweithio a rhannu gwybodaeth am bobl sy'n agored i niwed. Mae Heddlu Gwent eisoes yn cynnal cydalwadau ag asiantaethau eraill i fynd i'r afael ag achosion o gam-drin yn y cartref. Dywed Llywodraeth Cymru eu bod am ymyrryd yn gynharach i ddelio â'r fath achosion. 'Deddfwriaeth arloesol' Maent yn amcangyfrif bod delio â'r broblem yn costio £300 miliwn y flwyddyn i wasanaethau cyhoeddus a bod £100miliwn yn cael ei golli mewn cynnyrch economaidd. Canfu ymchwil gan banel o arbenigwyr fod cysylltiad cryf rhwng pobl yn tystio trais yn y cartref a'r tebygolrwydd y byddant yn dreisgar yn ddiweddarach yn eu bywydau. Gwnaeth arolwg o agwedd pobl gan gwmni Ipsos Mori yng Nghymru a Lloegr ganfod bod 14% o ddynion a 19% o fenywod yn meddwl ei fod yn dderbyniol, o dan rai amgylchiadau, i ddyn daro neu slapio ei wraig neu gariad os oedd hi'n ei dwrdio neu'n cwyno amdano'n gyson. Canfu Amnest Rhyngwladol fod 22% o bobl yn meddwl bod menyw o leiaf yn rhannol gyfrifol am gael ei threisio os oedd hi wedi cael rhyw gyda nifer o bartneriaid. Dywedodd Mr Sargeant fod rhai gwelliannau wedi eu gwneud ond bod "bylchau o ran darpariaeth y gwasanaethau yn dal i fodoli ac na allwn ni ddibynnu ar ewyllys da, ffawd nac unigolion i wneud gwahaniaeth". "Rwy'n credu bod genyn ni ddyletswydd i daclo'r mater hwn ac rwy'n credu bod y ddeddfwriaeth - sydd wed ei hamlinellu yn y papur gwyn - yn ein helpu i gymryd camau mawr i lwyddo i orffen trais yn erbyn menywod, trais yn y cartref a thrais rhywiol yng Nghymru."