Erdoğan'dan IKBY'deki referanduma tepki: Giriş-çıkış kapatılacak, bir gece ansızın gelebiliriz
Türkiye ve İran'dan gelen tepkiler ve alınan önlemlere rağmen, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) bugün bağımsızlık referandumu düzenleniyor. Türkiye bu hafta yeni önlemler açıklamaya hazırlanırken, İran IKBY ile sınırını kapattı.
IKBY'nin bağımsızlık referandumunda sandıklar TSİ 8.00'de açıldı, 18.00'de kapanacak. Sandıkların kapanmasının ardından resmi sonuçların 72 saat içinde açıklanması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, referandumu sert bir dille eleştirerek, bununla ilgili gerekli tedbirlerin bu hafta içinde açıklanacağını söyledi. Erdoğan, İstanbul'da bir toplantıda yaptığı konuşmada, "Sınırlardan şu anda sadece Irak tarafına geçişe müsaaade var. Bu hafta içerisinde diğer tedbirleri de hemen açıklayacağız. Ve o adımlar da atılacak. Ve artık giriş-çıkış, bunlar da kapatılacak. Farklı tedbirlerimiz var, ayrı. Onları da ayrıca devreye sokacağız. Ve bütün bunlarla bilrikte Kuzey Irak yerel yönetimi bakalım petrolünü hangi kanallarla nereye akıtacak veya satacak. Vana bizde. Vanayı kapattığımız anda o iş de bitti. Devlet yöneten bütün bunları a'dan z'ye düşünmek durumunda" dedi. Sınır kapıları Cumhurbaşkanı, siyasi, ekonomik, ticari ve güvenlik alanında gerekli adımların atıldığını ve hiçbir şekilde taviz verilmeyeceğini belirtti. Erdoğan, "Kuzey Irak yerel yönetiminin bu adımdan geri adım atması şart, olmazsa olmaz. Suriye'de de birden fazla terör devleti kurulmasına izin vermeyeceğiz. Onlar için kuru bir rüya. Dedim ya, bir gece ansızın gelebiliriz" dedi. Yıldırım: Kriz zirve yaptı Erdoğan'dan birkaç saat önce televizyonların ortak canlı yayınında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başbakan Binali Yıldırım da bağımsızlık referandumunun ekonomik, siyasi ve diplomatik ile güvenlik ve askeri olmak üzere üç boyutu olduğunu belirtti. Yıldırım, "Kriz zirve yaptı. Dönülmez bir noktaya geldiği için bundan sonrası hiç hoş olmayan rahatsız edici gelişmelerin de olacağı bir sürecin başlangıcı olacak. Ama inatla Kerkük gibi, Musul gibi anayasayla tanınmış sınırlar dışında da bu referandumu yapma inadı sıcak çatışmaya zemin hazırlamıştır. Bunun bedeli günahsız sivil insanlar olacaktır" dedi. Türkiye'nin karşısındaki meşru otoritenin Bağdat'taki merkezi hükümet olduğunu aktaran Yıldırım, Türkmenlere yönelik şiddet olaylarının artması halinde buna duyarsız kalınmayacağını ve atılacak askeri adımların da Irak merkezi yönetimi ile koordinasyon içinde olacağını belirtti. Başbakan, gerek Suriye'de gerekse de Irak'ta, Türkiye'nin güney sınırlarında yeni bir oluşuma gidilmesini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Yıldırım, "Bu topyekün bir savaş değil. Sınır ötesi tedbir alıyoruz. İşte Fırat kalkanı'nda yaptığımız da bu... Bunları savaş diye nitelemek yanlış olur. Irak tarafında da aldığımız tedbirler, bu sözde referandum kararından sonra oradaki terör unsurlarının daha da cesaretlenerek faaliyetlerini artırmamalarını sağlamak. Vatandaşlarımız rahat olsun savaşa falan girdiğimiz yok" diye konuştu. IKBY Başkanı Mesud Barzani de sandıkların açılmasından kısa bir süre sonra oyunu kullandı 5 milyondan fazla seçmen sandık başında Merkezi Irak yönetiminin yanı sıra Türkiye ve İran gibi bölge ülkelerinin de karşı çıkmasına ve ABD'nin de erteleme çağrılarına rağmen, IKBY bağımsızlık referandumunda oy verme işlemi planlandığı gibi sabah saatlerinde başladı. Referandum, Erbil, Süleymaniye ve Dohuk illerinin yanı sıra tartışmalı Kerkük'te ve Salahaddin'in Tuzhurmatu, Diyala'nın Hanekin ilçeleri ile Celavla ve Karatepe kasabalarında yapılıyor. Büyük kısmı Iraklı Kürt olan 5 milyonun üzerinde seçmenin referandumda oy kullanma hakkı bulunuyor. IKBY, "Evet" çıkması beklenen referandumun ardından Bağdat ile bağımsızlık görüşmelerine başlamak istiyor. Ancak merkezi Irak yönetimi bu referandumu tanımayacağını söylüyor. Neden bazı Iraklı Kürtler bağımsızlık istiyor? Dışişleri Bakanlığı: Referandum sonuçları yok hükmündedir Dışişleri Bakanlığı'ndan sabah saatlerinde yapılan açıklamada da referandum sonuçlarının yok hükmünde olduğu ve bu girişimin tanınmadığı belirtildi. Açıklamada, "Tüm uluslararası toplumun ve özellikle bölgesel ülkelerin referandum konusunda ortaya koydukları tutarlı yaklaşımı bundan sonra da sürdürmeleri ve bu gayrimeşru girişimin sonuçlarını tanımaktan kaçınmaları önem taşımaktadır" denildi. Açıklamada, IKBY liderliğinin "sağduyulu bir çizgiye dönmesi"nin ve Irak halkının huzur ve refahını gözeten bir siyaset benimsemesinin temel bir gereklilik olduğu vurgulandı. Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, "Referandumu izleyen dönemde ortaya çıkacak ortamı istismar etmek isteyebilecek bazı radikal unsurların ve teröristlerin milli güvenliğimizi hedef alan eylemlere kalkışması halinde ve Irak genelinde milli güvenliğimize yönelik her türlü tehdit karşısında uluslararası hukuktan ve TBMM'nin verdiği yetkiden kaynaklanan tüm önlemleri alacağımızı bir kere daha vurguluyoruz" dedi. Dışişleri Bakanlığı, bu açıklamanın dışında bir de seyahat uyarısı yayınladı. Bakanlık, Irak'a yönelik seyahat uyarısının Dohuk, Erbil ve Süleymaniye'yi de kapsayacak şekilde genişletildiğini belirtirken, burada kalması zorunlu olmayan vatandaşların bu kentlerden ayrılmalarını istedi. İran hava sınırı kapattı İran Dışişleri Bakanlığı da IKBY ile olan sınırlarını kapattığı yönündeki açıklamadan birkaç saat sonra bir başka açıklama daha yaparak, yalnızca hava sınırının kapalı olduğunu duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, "İran ile Irak'ın Kürdistan bölgesi arasındaki kara sınırı açıktır. Şu aşamada, yalnızca İran ile bu bölge arasındaki hava sınırı kapalı durumdadır" dedi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bahram Gasemi ise sabah saatlerinde yaptığı açıklamada, Irak hükümetinin talebi üzerine kara ve hava sınırının kapatıldığını söylemişti. Gasemi ayrıca, referandumu da "yasa dışı ve gayrımeşru" olarak nitelendirmişti. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile Irak Başbakanı Haydar el İbadi, Pazar akşamı bir telefon görüşmesi yapmıştı. Ruhani, görüşmede İran'ın Irak'taki merkezi hükümete desteğini yinelemişti.