Uzakdoğu'da hava sahası gerilimi artıyor
Çin'in yeni ilan ettiği "hava savunma bölgesi" üzerindeki gerilim sürüyor.
Çin Savunma Bakanlığı, ABD B-52 bombardıman uçaklarının yeni hava savunma kurallarına meydan okuyarak tartışmalı Doğu Çin Denizi semalarında uçtuğunu açıkladı. Bu uçakların "izlendiği" belirtildi. Geçen Cumartesi Doğu Çin Denizi üzerinde ''hava savunma bölgesi'' ilan eden Çin yabancı uçakların yeni kurallara uyması gerektiğini, aksi takdirde ''olağanüstü savunma önlemleriyle'' karşılaşacaklarını söylemişti. Amerikan Savunma Bakanlığı'ndan bir sözcü ise B-52'lerin ''normal prosedürlere göre'' uçtuğunu belirtti. ABD ve Japonya karşı ABD ve Japonya Çin'in yeni hava sahası ilanına kesin şekilde karşı. Doğu Çin Denizi'ndeki gerginlik, Japonya'nın Senkaku ve Çin'in ise Diaoyu diye adlandırdığı adaların egemenlik hakkı konusunda iki ülke arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklanıyor. Çin'in ilan ettiği hava savunma bölgesine Japonya ''hiçbir geçerliliği yok'' diye tepki vermişti. Japonya'nın en büyük iki havayolu şirketi, Çin'in açıkladığı kurallara uymamalarını isteyen Tokyo hükümetinin bu talebi doğrultusunda hareket edeceklerini kaydettiler. Amerikalı Albay Steve Warren, ''Senkaku adalarının bulunduğu bölgede operasyondaydık. Normal prosedürler neyse onu uyguladık.'' dedi. Albay Warren, uçuş planlarının önceden bildirilmesi, telsizle iletişime geçilmesi ve frekans kaydı gibi Çin'in öne sürdüğü kuralların ''normal prosedürlere dahil olmadığını'' vurguladı. Bölgesel hava sahası tartışması Japonya, bazı bölgesel ve uluslararası şirketler uymaya başlamış olsa da, havayolu şirketlerine Çin'in yeni getirdiği hava savunma sahası kurallarını tanımama çağrısında bulundu. Yetkililer yeni hava savunma tanıtım sahasının "geçerli olmadığını" ve gözardı edilmesi gerektiğini açıkladı. Fakat All Nippon, Japonya, Singapur ve Qantas havayolları, uçuş planlarını Çin'e bildirmeye başladıklarını kaydetti. Çin, tartışmalı Doğu Çin Denizi sularını kapsayan sahayı Cumartesi günü ilan etti. Bu bölge, Japonya'da Senkaku, Çin'de Diaoyu adıyla bilinen ve iki ülke arasında gerginlik kaynağı olan adaları da kapsıyor. Japonya'nın denetimi altındaki bu adalarda Tayvan da hak iddia ediyor. Çin, bölgeye giren uçakların kurallara uyması, uçuş planı ve milliyet bildiriminde bulunmaları gerektiğinde ısrar ediyor. Japonya: 'tümüyle geçersiz' Çin Savunma Bakanlığı, kurallara uymayan uçakların "acil savunma tedbirleri"ne maruz kalacaklarını söyledi. Japonya ise bölgenin ilanını yasadışı olarak niteledi. Başbakan Şinzo Abe bu girişimin "tehlikeli" bir eylem olduğunu kaydetti. Ulaştırma Bakanı Akihiro Ota, Çin'in saha ilanının "tümüyle geçersiz" olduğunu ve Japon havayollarının buna uymamamsı gerektiğini vurguladı. Dışişleri Bakanı Fumio Kişida "Çin'e kararlılığımızı göstermek için kamu ve özel sektörün işbirliği halinde olması önemlidir." dedi. Fakat Japon şirketi All Nippon Havayolları, "Uluslararası düzenlemelere uygun tüm önlemleri aldık. Güvenlik en büyük öncelliğimiz. Kötü bir senaryo ihtimalinden kaçınmak zorundayız." diyerek Çin'in uçuş planı taleplerine uyma nedenini açıkladı. Çin: 'egemenliğimiz koruyoruz' Çin, saha ilanının egemenliğini koruma amaçlı olduğunu açıkladı. Çin, Doğu Çin denizi üzerinde Japonya'nın hak iddia ettiği adaları da içeren bir alanı "Hava Savunma Tanıtma Bölgesi" ilan etmesine karşı çıkan ABD ve Japonya'ya tepki gösterdi. Pekin Çin'deki ABD ve Japonya Büyükelçilikleri'ne resim şikayette bulunulduğunu açıkladı. Japonya'da Senkaku, Çin'de Diaoyu adıyla bilinen adalar iki ülke arasında gerginlik kaynağı. Çin'in ilan ettiği bölge bu adaları da kapsıyor. ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel, Çin'in ilanını "bölgedeki statükoyu değiştirmek izin istikrarsızlaştırıcı bir girişim. Bu tek taraflı adım yanlış anlama ve yanlış hesaplama yapma riskini arttırıyor. Çin Halk Cumhuriyeti'nin bu ilanı ABD'nin bölgedeki askeri operasyonlarını hiçbir şekilde etkilemeyecek" dedi. Japon Hükümet Sözcüsü Katsunobu Kato ise 'Çin'in aldığı önlem ülkemize zorla uygulanabilir nidelikte değil. Uluslararası hukukta genel bir prensip olan açık denizlerde uçma hakkını adil olmayan bir şekilde ihlal ediyor" diye konuştu. Ancak Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Yang Yujun Japonya'nın gösterdiği tepkinin 'kesinlikle temelsiz ve kabul edilemez olduğunu' savundu. 'Sorumsuz ifadeler' Yang, "Japon tarafının Çin'in karasularındaki egemenliğine karşı tüm hamlelerine ve uluslararası kamuoyunu yanıltacak ve bölgesel gerilim yaratacak sorumsuz ifadelerine son vermesini istiyoruz" dedi. Çinli Sözcü ABD'nin de 'Çin'in ulusal güvenliğine saygı duymasını ve sorumsuz ifadelerden kaçınmasını istediklerini' vurguladı. Güney Kore' de Çin'in kararından 'üzüntü duyulduğunu' bildirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında 'bölgeye girecek uçakların uçuş planlarını bildirmesi, çift yönlü telsiz bağlantısına geçmesi ve uçağın kimliğinin belirlenmesine yönelik sorulara doğru ve zamanında yanıt vermesi gerektiği aksi halde, Çin silahlık kuvvetlerinin acil savunma önlemlerine başvuracağı' belirtildi.