Putin'in Rusyası: 5 yılda, tecritten Orta Doğu'nun en fazla nüfuz sahibi ülkesine
Beş yıllık kalkınma planlarını hatırlıyor musunuz? Buralarda çok gözdeydi.
Putin, bu hafta bir Ortadoğu gezisi yapıp, Suudi Arabistan ve BAE'ye gitti. Komünist Rusya, beş yılda bir ekonomiyi dönüştürebileceğini düşünürdü. Vladimir Putin'in Rusya'sı bu fikri güncelledi. Son beş yıldır Kremlin'in sadece ekonomisi değil, Moskova'nın jeopolitik etkisi de genişliyor. 2014'e kadar gidin. Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesinin ve Doğu Ukrayna'daki askeri müdahalesinin ardından, Batı'nın ambargolar koyduğu Moskova, tecrit edilmiş bir parya ülke gibi görünüyordu. Haberin sonu Baskının, davranışını değiştireceğine emin olan Batılı liderler Putin'i eleştirmek için sıraya giriyordu. ABD Başkanı Barack Obama, Rusya'nın bir "bölgesel güç" olduğu fikrini reddediyordu. Eski bir süpergüç için can acıtıcı bir şeydi bu. 2019'a geri dönün şimdi. Bugün Rusya, küresel düzeyde nüfuz sahibi olmaya aday. ABD istihbaratına göre, 2016 başkanlık seçimlerine Donald Trump lehine müdahale ettiler, Afrika ve Latin Amerika'daki rollerini geliştirmeye uğraşıyorlar, aynı zamanda Avrupa'daki bölünmelerden de faydalanıyorlar. Orta Doğu'da arabulucu Orta Doğu'daki dönüşüm çok net. Moskova, Suriye'deki askeri operasyonuna başlamasından dört yıl sonra, bölgede başlıca oyuncu ve güç simsarı rolünü Amerika'dan alıyor. Vladimir Putin, birkaç gün içinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la telefonda görüşüp onu Moskova'ya davet etti, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yla "güvenlik meselelerini" görüştükleri bir telefon görüşmesi yaptı, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni ziyaret etti. Bunlar Rusya'nın, Orta Doğu'da büyüyen aktif rolünün işaretleri. Putin'in Abu Dabi ziyaretinde, gösteri uçakları Rus bayrağının renklerini sergiledi. Çok satan Rus tabloid gazetesi Moskovsky Komsomolets bu değişimi şöyle yorumluyor: "Orta Doğu'daki mevcut durum (Eski ABD Dışişleri Bakanlarından) Henry Kissinger zamanında, 'küresel jeopolitik satranç' döneminde hayal bile edilemezdi. Amerika adlı fazla büyümüş dev, gün ışığında yolunu kaybetti. Bu arada Rus diplomasisi oyunu önde götürüyor. "Rusya evrensel arabulucu ve siyasi simsar rolünü oynuyor ve bölgesel güçlerden biri Moskova'yı görmezden gelemiyor." Donald Trump'ın, ABD askerlerini Suriye-Türkiye sınırından çekmesi, Moskova'daki dış politika uzmanlarını şaşırttı. Kremlin'e yakın Rus dış politika uzmanı Fyodor Lukyanov, "ABD'lilerin akıllı olduğuna dair derinleşmiş bir inanç var. Ve ABD'liler aptalca bir şey yaparsa, aptal olduklarından değil, büyük planlarını tamamen anlayamadığımızdan diye düşünülür" diyor ve ekliyor: "Çok sayıda Rus için ABD'lilerin tamamen çılgınca şeyler yapabileceğine inanmak zor. Ama görülüyor ki, yapabiliyorlar." Suriye: Rusya neden kazandı? Moskova'nın Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumdan faydalanabileceği birkaç alan var: Moskova, 2015'te Suriye'deki askeri müdahelesini başlattığında, Kremlin önceliğinin uluslararası terörü yenilgiye uğratmak olduğunu söylemişti. Ancak asıl öncelikleri, Rusya'nın Orta Doğu'daki nüfuzunu yeniden inşa etmekti. Rusya, Tartus'taki donanma üssünden, askeri gücünü Akdeniz'in tümüne yansıtabilir. Son haberlere göre Moskova, Lazkiye yakınlarındaki üssünü de genişletiyor. Güç dengesi değişiyor mu? Rusya'nın dünya sahnesinde giderek daha görünür olması, Batı'daki siyasi içe dönüşle aynı döneme denk düştü. Fyodor Lukyanov, "ABD ve Avrupalı güçler, birkaç yıl öncesine kıyasla daha içe dönük bir hale geldi. Rusya'yı tecrit etmeye çalışan rakipleri, önemli bir içe çekilme halinde. Tersine, Rusya ise dış baskıya yüksek düzeyde bir dayanıklılık ve Orta Doğu'da becerikli davranışlar sergiledi" diyor. Dayanıklılık ve beceri. Kesinlikle. Artan nüfuz, kesinlikle. Ancak iş Rusya'nın yeniden şahlanmasının önünde bazı engeller var. Rusya ekonomik bir süper güç değil. Ülkenın kırılgan bir ekonomisi var ve bu Moskova'nın küresel amaçlarını kısıtlayabilir. Orta Doğu ise karmaşık ve bölünmüş halde. Güvensizlik ve nefret hakim. Rusya bir güç simsarı olarak ortaya çıkmış olabilir. Ancak nüfuzunu barış için kullanmak isterse, çok zorlu bir diplomatik denge kurması gerekecek.