Suriye: Humus'ta ateşkes 'uzatılabilir'
Suriye’nin Humus kentinden hafta sonu yüzlerce kişinin tahliye edilmesinin ardından kentte ateşkesin uzatılması için görüşmelerde bulunulduğu haberleri geliyor.
Yeni anlaşmaya dair haberler, Suriye hükümeti ve muhalefetin Cenevre’de barış müzakereleri için ikinci kez masaya oturmasının öncesine denk geldi. Cenevre barış görüşmelerinin geçen ay tamamlanan ilk turunda taraflar, somut bir anlaşma üzerinde anlaşamamış ve birbirlerine hakaret etmişti. Humus’tan tahliyeler, Pazar günü sona eren üç günlük ateşkesin ardından tamamlandı. Tahliyeler sırasında da havan topu saldırıları düzenlendi, saldırılardan her iki taraf da birbirini sorumlu tuttu. Aktivistler saldırılarda birkaç kişinin öldüğünü söyledi. Humus valisi ve muhalif kaynaklar, ateşkesin üç gün daha uzatılabileceğini ifade ediyor. Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Fransa ve diğer ülkelerin insani yardım ulaştırılabilmesi için BM’ye bir önerge sunabileceklerini dile getirdi. Fransız radyosuna konuşan Fabius, “İnsani yardım, tıbbi malzeme ve gıdanın kentlere ulaştırılması konusunda daha güçlü bir adım atılmasını talep ediyoruz” dedi. Fabius, “Biz uzun bir süredir tartışırken insanların her gün orada açlıkla mücadele etmesi kesinlikle bir skandaldır. Diğer birkaç ülkeyle beraber bu konuyla ilgili BM’ye bir önerge sunacağız” diye konuştu. Suriye hükümeti, Humus’tan Pazar günü tahliye edilenlerden bazılarının kentten çıkınca gözaltına alındığını duyurdu. BBC’ye konuşan Suriye Enformasyon Bakanı, “103 militanın güvenlik kontrolü için gözaltına alındığını ve daha sonra serbest bırakıldığını” söyledi. Fakat, aileleriyle beraber gözaltına alınanların ‘serbest bırakılmadığına’ dair haberler de geliyor. Humus’ta ateşkesin Pazar günü sona ermesinden sonra kentten Pazartesi erken saatlere kadar patlama ve silah sesleri geldiği söyleniyor. Humus’taki durum Cenevre’de de görüşülmüş fakat Humus Valisi ve BM’nin Suriye’deki koordinatörü arasında insani yardım anlaşması konusunda uzlaşı sağlanamamıştı. Hafta sonu yüzlerce kişi Humus’tan tahliye edilirken, BM ve Suriye Kızılay ekipleri, bir yıldan uzun bir süredir hükümet güçlerinin kuşatması altındaki kent merkezindeki tarihi bölgeye yardım malzemesi ulaştırdı. Londra merkezli ve muhalefete yakın Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Cenevre’deki görüşmeler öncesinde bölgede şiddetin arttığını ve ülke çapında Cumartesi günü 100’ü sivil 304 kişinin öldüğünü belirtiyor. İlk turu 31 Ocak’ta tamamlanan Cenevre barış görüşmelerinde her iki taraf da uzlaşıdan uzaktı. BM-Arap Birliği ortak temsilcisi ve müzakereci Lahkdar Brahimi ise “ortak zeminde buluşulduğunu” söylemişti. Suriye hükümeti, görüşmelerin odağında isyanı tanımlamak için kullandığı “terör” faaliyetlerinin olması gerektiği konusunda ısrar ederken, muhalefet önceliğin Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın devrilmesi olduğunu ifade ediyor. Muhalefet, Suriye’de geçiş hükümetini öngören 2012 Cenevre Sözleşmesi’ne uyulması konusunda ısrar ediyor. Esad hükümeti ise iktidar değişimini reddediyor. Muhabirler, sahada Esad’ın konumunun güçlendiğini ve Esad birlikleri bölgede kontrolü ele geçirirken muhaliflerin ülkenin kuzey ve doğusunda birbirleriyle mücadele ettiğini aktarıyor. BBC’nin Cenevre’den bildiren muhabiri Bridget Kendall, taraflar yeniden bir araya gelmeye hazırlanırken mücadele eden gruplar arasındaki uçurumun da giderek açıldığını söylüyor. Kendall, Humus’taki operasyonların taraflar arasındaki görüşmelerde ele alınacağını fakat işbirliğine hazır olmalarının zor olduğunu belirtiyor. Alevi köyünde '41 kişi öldürüldü' Öte yandan Suriyeli muhalifler, Alevilerin yaşadığı bir köyü ele geçiren İslamcı isyancıların, yarısı sivil olmak üzere en az '41 kişiyi öldürdüğünü' söylüyor. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin yaptığı açıklamada, Hama'ya bağlı Maan köyüne Pazar günü düzenlenen saldırıda, aralarında kadınların da bulunduğu 'en az 41 kişinin öldürüldüğü' belirtildi. Ölenlerin 21'inin sivil, 20'sinin ise hükümet yanlısı birlikler olduğu ifade edildi. İnternet üzerinden paylaşılan bir video kayıtta radikal İslamcı Cund El Aksa birliklerinin köye girişi ve ateş açışının görüntülendiği iddia ediliyor. Cenevre'de Suriye hükümetini temsil eden delegasyon, BM temsilcisi Lakhdar Brahimi'ye çağrıda bulunarak "teröristlerin" yaptığı şiddet eylemlerini kınamasını istedi. Cihatçı Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) birliklerinin, El Kaide bağlantılı Nusra Cephesi de dahil olmak üzere diğer isyancı gruplarla günlerdir sürdürdüğü çatışmaların ardından, doğudaki Der ez-Zor kentinden çekildiği belirtiliyor. IŞİD militanları "daha fazla kan dökülmesini engellemek" için çekildiklerini iddia ediyor