S-400 ve F-35 krizi: ABD, Türkiye'nin F-35 programına katılımını askıya alıyor
ABD, ülkede F-35 savaş uçağı eğitimi alan Türk pilotlara yenilerinin eklenmemesini kararlaştırdı. Halen eğitim gören pilotlardan da 31 Temmuz'da ABD'yi terk etmeleri istenecek ve Türkiye F-35 tedarik programından çıkarılacak.
Reuters haber ajansı Cuma günü Amerikalı yetkililere dayandırdığı özel haberinde, Ankara'nın Rusya'dan almak üzere anlaşmaya vardığı S-400 hava savunma sistemi konusunda geri adım atmaması üzerine ABD'nin de yeni pilot eğitimlerini durdurma kararı aldığını bildirmişti. Gün içinde Amerikan Foreign Policy (FP) dergisi de, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) kararının şu an eğitim gören pilotları da kapsadığını, tüm eğitim programlarının 31 Temmuz itibarıyla durdurulacağını ve ülkede eğitim gören Türk pilotlardan ABD'yi terk etmelerinin isteneceğini yazdı. Anadolu Ajansı (AA), Pentagon yetkililerinin Foreign Policy'nin haberini teyit ettiklerini ve konuyla ilgili bir açıklama yapılacağını belirttiklerini bildirdi. Arizona'daki Luke Hava Üssü'nde Türk Silahlı Kuvvetleri'ne (TSK) bağlı dört pilot, iki eğitmen pilot ve 20 yer hizmet ekibi F-35 eğitimi alıyor. Haberin sonu Washington yönetimi S-400'ler ile F-35 yeni nesil savaş uçaklarını birbirine rakip askeri sistemler olarak kabul ediyor ve bir ülkenin bu iki teçhizata birden sahip olmasının F-35 programını riske atacağını savunuyor. Foreign Policy: 42 Türk pilot 31 Temmuz'da ABD'yi terk edecek FP, Pentagon'dan iki kaynağa dayandırdığı haberinde ABD Savunma Bakanı Vekili Patrick Shanahan'ın, S-400'lerin satışından vazgeçmeyen Türkiye'ye karşı ciddi adımlar atmayı düşündüğünü, bunları da Türk mevkidaşı Hulusi Akar'la paylaştığını yazdı. Habere göre Shanahan, 6 Haziran tarihinde Milli Savuma Bakanı Hulusi Akar'a gönderdiği mektubunda 31 Temmuz'da Türkiye'nin F-35 programındaki yerinin tamamen askıya alınacağını, ABD'nin Arizona eyaletindeki Luke Hava Kuvvetleri Üssü ve Florida eyaletindeki Eglin Hava Kuvvetleri Üssü'nde eğitime katılan 42 Türk pilotun, S-400'lerden vazgeçilmediği takdirde 31 Temmuz'da ülkeyi terk etmek zorunda kalacağını, bir daha hiçbir Türk Hava Kuvvetleri personelinin bu üslere girmesine izin verilmeyeceğini bildirdi. Eğitim gören Türk pilotlara Haziran'da 20, Temmuz-Kasım arasında da 14 yeni öğrencinin katılması planlanıyordu. Ancak Ankara'ya gönderildiği belirtilen mektupta, bu eğitimlerin askıya alındığı yazıyor. FP, Türk savunma sanayinin F-35 programına 31 Temmuz sonrasında katılmayacağını, Türkiye'nin yaptığı katkının alternatif kaynaklardan alınacağını, 12 Haziran'da yapılacak tüm program ortağı hükümet ve şirket yetkililerin bir araya geleceği CEO yuvarlak masa toplantısına da Türkiye'nin davet edilmeyeceğini yazdı. Ancak Ankara S-400'lerle ilgili kararını değiştirirse, Pentagon'un bu kararını gözden geçireceği de mektuba eklendi. FP'ye konuşan üçüncü bir Pentagon yetkilisi de, mektup gönderilmeden önce iki bakanın yaptığı bir telefon görüşmesinde, tüm bu adımların görüşüldüğünü ve Ankara'nın daha önceden haberinin olduğunu söyledi. F-35 savaş uçaklarının üretim sürecinde rol oynayan Türkiye, uçakların geliştiricisi Lockheed Martin'e 9 milyar dolar karşılığında 100'lık sipariş vermişti. Mayıs ayında ABD merkezli yayıncı kuruluş CNBC, Washington'un Ankara'ya S-400 alımından vazgeçilmesi için Haziran ayının ilk haftasının sonuna kadar süre tanıdığı yönünde bir haber çıkmıştı. Söz konusu süre 7 Haziran itibarıyla doldu. Ancak Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, ABD'nin Türkiye'ye böyle bir süre iletmediğini söylemişti. Hükümet Rusya'dan S-400 alımının bitmiş bir anlaşma olduğunu söylüyor ve ilk teslimatın kısa süre içerisinde yapılacağını ifade ediyor. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Ankara'nın S-400 alımı nedeniyle ABD'den gelebilecek olan olası yaptırımlara hazırlandığını da söylemişti. Geçen hafta bir konuşma yapan ABD Savunma Bakanı Yardımcısı vekili Katie Wheelbarger ise Türkiye'nin S-400'leri alım işlemini tamamlamasının F-35 programı için yıkıcı sonuçları olacağını söylemiş, "S-400 F-35'leri vurmak için tasarlanmış bir Rus sistemi. Rusya'nın böyle bir istihbarat edinme fırsatını kaçıracağını düşünmek mantıksız olur" demişti. Rusya: Türkiye'ye S-400 teslimatı iki ay içinde başlayacak Öte yandan Rusya devlet savunma sanayi şirketi Rosteh'in yöneticisi Sergey Cemozov, S-400'lerin Türkiye'ye sevikayına iki ay içinde başlanacağını açıkladı. St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu'nda Rus NTV kanalına konuşan Çemozov, S-400'lere ilişkin ödemelerin ve eğitimlerin tamamlandığını söyledi.