Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde video oyunu fetvası tartışması: Din adamlarının Kürt toplumu üzerindeki etkisi azalıyor mu?
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde (IKYB) bazı din adamlarının, video oyunu PlayerUnknown's Battlegrounds (PUGB) hakkında "haram" diyerek fetva çıkarması tartışma yarattı.
Iraklı Kürt gençlerin 2017'de düzenlediği bir gösteri (Arşiv fotoğrafı). Fetvaya toplumun farklı kesimlerinden tepkiler geldi. Bu ise, din adamlarının Iraklı Kürtler üzerindeki etkisinin azaldığını gösterdiği yorumlarına neden oldu. PUGB, dünya çapında 100 milyondan fazla kullanıcı bulunan, son derece popüler bir oyun. İnternet üzerinden çok sayıda oyuncu ile eş zamanlı olarak oynanan PUGB'de, oyuncular topluca bir adaya indirildikten sonra giriştikleri savaşla hayatta kalma mücadelesi veriyor. Güney Koreli bir şirketin hazırladığı oyun bugün dünyada en fazla satılan video oyunları arasında yer alıyor. 'Bazı din adamları fetvaya tepki olarak oyunu oynamaya başladı' Ancak IKYB'de oyuna ilgi artınca Süleymaniye'deki Fetva Komitesi oyunun haram olduğunu açıkladı. Kürdistan Alimler Birliği de, birçok kişinin oyuna bağımlı olduğunu ve boşa zaman kaybının Müslümanlıkta haram olduğunu belirtti. Din adamları, evliliklerinin başarısızlıklarından eşlerinin oyuna bağımlı olmasını sorumlu tutan kadınların medyada yer alan açıklamalarına dikkat çetli. Ancak IKYB'deki bazı TV kanallarının konuştuğu video oyununun kadın kullanıcıları ise fetvaya tepki gösterdi. 2016'daki Nevruz gösterileri sırasında çekilmiş bir fotoğraf. Ayrıca bazı din adamları da fetvayı "aşırı muhafazakâr" olmakla eleştirdi. Örneğin Mele Saman Sangawi, fetvayı özel yaşama müdahale olarak yorumladı ve sosyal medyada Kürt gençlerine oyunu oynamaya devam etme çağrısı yaptı. Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Din İşleri Bakanlığı Sözcüsü Mariwan Nakşibendi ise bazı imamların fetvaya tepki olarak PUBG oynamaya karar verdiğini belirtti. Bazı oyun kullanıcıları da oyunu oynarken çektikleri videolarını sosyal medyada paylaştı. 'Din konusunda değişim yaşanıyor' BBC İzleme Servisi, fetvaya yönelik tepkilerin, din adamlarının bölgesel yönetimde hala yüksek statü sahibi olmalarıyla birlikte, imamların ve fetvaların etkisinin gücünün azaldığına dair bir işaret olduğu belirtiyor. Servis, 1980'lerde ve 1990'larda din konusunda eleştirilerde bulunan en az yedi yazar ve siyasi eylemcinin suikasta uğradığını hatırlatıyor. BBC İzleme Servisi, eski bir imam olan yazar Abdül Halik Maaruf'un İslam'ın kadına yönelik tutumunu eleştiren kitabı nedeniyle yerel din adamları tarafından kâfir ilan edilmesinden sonra, 1985'te Erbil'de öldürüldüğünü örnek gösteriyor. Servis, bugün ise birinin kafir ilan etmenin zor olduğunu, Kürt medyasında laiklik yanlısı siyasi eylemcilere ve LGBT bireylere, din adamlarıyla tartışabilmeleri için yer açıldığına vurgu yapıyor. Erbil'deki Celil Hayat Camii'nden bir görüntü Uzmanlar, toplumsal ve siyasi gelişmelerle yasal değişikliklerin, IKYB'de dine bakışı değiştirdiğini belirtiyor. Bununla birlikte yorumcular en büyük değişiminse internet ve sosyal medya sayesinde yaşandığını söylüyor. Kanada'da yaşayan ve ilk Kürtçe internet gazetelerini kuran Iraklı Kürt gazeteci Goran Abdullah, BBC İzleme Servisi'ne şunları söylüyor: "İnternet, dinle ilgili kamuoyu tartışmaları için alan açmada büyük bir etki yarattı. Özellikle eleştirel görüşleri olan ve laikliği savunan Kürt yazar ve aktivistlerine alan açıldı." 1990'larda radikal İslamcıların saldırılarında üç arkadaşını kaybettiğini belirten Abdullah, video oyunuyla ilgili tartışmanın Kürdistan'da yaşanan değişimi gösteren bir örnek oluşturduğunu, fetva karşıtı argümanların çok kısa sürede üretilip yaygınlaştırıldığını belirtiyor.