Pussy Riot üyeleri yargılanıyor
Muhalif siyasi şarkıları ile tanınan Rus punk müzik grubu Pussy Riot'ın üyeleri, bugün holiganlık yapmak ve toplumda dini nefreti teşvik etmek suçlamasıyla mahkeme önüne çıktı.
Grubu oluşturan üç kadın müzisyen Şubat ayında Moskova'nın en büyük katedralinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin aleyhinde bir protesto şarkısı söyledikten sonra gözaltına alınmışlardı. Rus Ortodoks Kilisesi eyleme büyük tepki göstermiş ve bunun dine hakaret olduğunu savunmuştu. Moskova'daki BBC muhabiri Daniel Sandford dini çevreleri öfkelendiren bu davanın, Rus toplumunu da böldüğünü söylüyor. Grubun destekçileri ise yaşananların hükümetin muhaliflerine karşı artan hoşgörüsüzlüğünün bir sonucu olduğunu düşünüyor. Çünkü davaya zemin oluşturan eylemin siyasi gerekçeleri var. Pussy Riot, Rus Ortodoks Kilisesi'nin lideri Başpiskopos Kirill'in görev yaptığı katedrali, Başpiskopos'un Mart ayında düzenlenen başkanlık seçimleri için Vladimir Putin'e verdiği açık desteği protesto etmek üzere seçmişti. Rengârenk balaklavaları ile katedrale baskın düzenleyen Nadejda Tolokonnikova (22), Maria Alyokina (24) ve Yekaterina Samutseviç (29), Kurtarıcı İsa Katedrali'nde normalde sadece din adamlarının yaklaşabildiği sunağın yanı başında, küfür ve argo ifadeler içeren bir şarkı söylemiş; şarkılarında Meryem Ana'ya "Putin'i başlarından atması" için yalvarmışlardı. Bu grubun Moskova ile özdeşleşmiş mekânları ilk hedef alışı da değildi. Pussy Riot, adını dünyaya geçen yıl Kızıl Meydan'da yaptıkları izinsiz eylemle duyurmuş, bu eylemin videosu internette milyonlarca kez izlenmişti. Sanıklar şeffaf bölmede Grup, yargılamalarının ilk gününde, salonda demir parmaklıklar ve şeffaf plastik levhalarla kaplı bir bölmeye alındı. Sanıklar, sorulara bu levhaların arasındaki dar bir açıklıktan başlarını uzatıp seslenerek yanıt verdi. Üç sanık da yöneltilen suçlamaları reddetti ve masum olduklarını söyledi. Bununla birlikte grup üyelerinden Nadejda Tolokonnikova, bu tutumlarının davranışlarından ötürü incinenlerden özür dilemeye yanaşmadıkları anlamına gelmediğini belirtti. Duruşma öncesi yüzü aşkın Rus aktör, yönetmen ve müzisyen hazırladıkları bir açık mektupla yetkililerden üçlüyü serbest bırakmalarını istemişti. Sting, Red Hot Chilli Peppers ve Franz Ferdinand gibi uluslararası müzik piyasasının önde gelenleri de geçtiğimiz aylarda Moskova'ya gidişlerinde gruba destek verdi. Son beş ayı hapiste geçiren üçlü, suçlu bulunurlarsa yedi yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilir. Duruşma öncesinde bir açıklama yapan Başbakan Dimitri Medvedev, ortada bir suç olup olmadığına mahkemenin karar vermesi gerektiğini, ancak meselenin ahlaki boyutları olduğunu söyledi. Davaya halkın tepkisi ise kişiden kişiye değişiyor. St Nicholas Kilisesi'nden çıkan bir kadın "Yaptıkları küfür sayılır ve bu yüzden cezalarını çekmeliler" diyor. Orta yaşlı bir erkek ona, "Anne babanıza küfredemezsiniz, aynı şekilde bir kilisede pisliğinizi yapamazsınız" diyerek destek veriyor. Asker üniformalı bir genç ise daha hoşgörülü yaklaşmaktan yana, "Tanrı bize hakkınızda hüküm verilsin istemiyorsanız, insanlar hakkında hüküm vermeyin der. Bence cezaevinde olmaları gerekmiyor" diye konuşuyor. 'Kutsal değerlere el uzatılmasın' Rus Ortodoks Kilisesi'nin yaklaşımı ise kırmızı çizgilerin aşıldığı ve kutsal değerlere el uzatıldığı şeklinde. Kilisenin sözcüsü, peder Vsevolod Chaplin, "Ortodokslar için kutsal mekanları, objeleri ve kutsal isimler dünyadaki en kıymetli şeylerdir" diyor. Sunağa bu kadar yaklaşılmış olmasının yarattığı tepki ile, Kuran'a hürmetsizliğin yarattığı tepkiler arasında paralellik çiziyor. "(Afganistan'da) Kuran'ın yakılmasının ne kadar büyük bir infiale yol açabildiğini biliyorsunuz. Ben böylesi tartışmalı bir davranışın çekebileceği tepkileri hiç sayan her toplumun geleceği konusunda kaygı duyarım" diyor. Voina (savaş) adlı radikal sanat grubunun Moskova'daki temsilcilerinden olan Pyotr Verzilov aynı zamanda, grubun üyelerinden Nadia Tolokonnikova'nın eşi. Verzilov, kilise, polis, savcılar ve yargının seçtiği yolun büyük oranda Kremlin'in etkisinde olduğunu savunuyor. "Bu davanın yolunu çizenler bizzat Putin ve yakın danışmanları" diyor. "Bu da Rusya'yı yönettiği 12. Yılda, Putin'in kafasındaki sınırların bulanıklaştığını, neyi yapıp yapamayacağını artık kestiremediğini gösteriyor." Son beş ayda yapılan duruşmalarda, yargıçlar sanıklardan ikisinin küçük yaşta çocukları olmasına rağmen, tutuksuz yargılanmak için yaptıkları kefaletle serbest kalma başvurularını tekrar tekrar reddetti. BBC'nin Moskova Muhabiri Daniel Sandford davanın pek çok Rus arasında da rahatsızlık yarattığını, 1967'de Rolling Stones üyelerinin yargılanması sırasında gündeme gelen "kelebeği işkence çarkına vurmak" benzetmesini akla getirdiğini söylüyor. Kadın müzisyenlerin serbest bırakılması için hazırlanan açık mektubu imzalayanlar arasında kilise ile yakın bağları ile bilinen yazar Sergey Şargunov da var. Şargunov "Kilisenin birilerinden bu kızları alıp hapse koymasını istediğini öğrenirsem çok üzüleceğim. Kilise bünyesinde de cezaevinin bu kızlara uygun olmadığını düşünen pek çok kişi var." dedi. Rus Ortodoks Kilisesi, tarihi boyunca pek çok kez siyaset ile din arasındaki ilişkiler açısından tartışmaların ortasında kaldı. BBC muhabirine göre, Vladimir Putin döneminde yaşanan bu tartışma da Çarlık dönemi ve Stalin yıllarında yaşananların listesine eklenebilir.