Venezuela'da yüksek enflasyon nedeniyle parasız, takas usulü alışveriş yaygınlaşıyor
Balıkçı Beudis Martinez, yakaladığı balıkları satacak müşteri bulamıyor.
Her gün yüzlerce kişi takas yoluyla balık alabilmek için Los Cocos pazarına geliyor. Bunun üzerine 24 kg. sardalyayı bir paket süt tozu ile takas ediyor. Venezuela'nın Puerto La Cruz kentindeki Los Cocos pazarında işler böyle dönüyor. Venezuela'da aşırı yüksek enflasyon ve ürün kıtlığı nedeniyle insanlar bu yönteme baş vuruyor. Venezuela'da et ve tavuk ürünlerinin kıtlığı ve enflasyon yüzünden insanlar protein kaynağı olarak balığa yönelmiş. Puerta La Cruz'da para görmek zor. Haberin sonu Elinde paslı bir İngiliz anahtarıyla bir adam sıraya girmiş bekliyor, "Bunu bir paket makarnayla takas etmek istiyorum" diyor. "İnsanlar eskiden para ile ödeme yapardı. Ama artık yapamıyor. En büyük kağıt paramız bile bir paket un almaya yetmiyor" diye de ekliypor Martinez. En azından oğlu için biraz süt alabildi. "Kalsiyum ihtiyacını karşılamakta zorlanıyoruz" diyor. Balıkçılar yakaladıkları balıkları daha çok un, makarna ve yağ gibi gıda ürünleriyle takas ediyor. Martinez balıkçılıkla ancak en temel ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. Hastalık gibi durumlara hazırlıklı olamıyorlar. Yeğeni idrar yolları enfeksiyonu olduğunda zorlanmışlar. İlaçlar raflarda ilk boşalan malzemeler arasında yer alıyordu. Bu ihtiyacı da ancak takasla karşılayabilirler. Martinez, "İlacı bulmak için çok uğraştım. Sonunda pazarda biriyle takas yaparak buldum." Avrupa pazarlarında bir kg. sardalyanın fiyatı 8 doları bulurken Venezuela'da 24 kg. karşılığında ancak bir paket süt alınabiliyor. En çok aranan malzemelerden birinin ilaç olması şaşırtıcı değil. Ama pazarda en fazla takas makarna ve pirinç için yapılıyor. Bir balıkçı, "Genellikle başka bir yiyecek ile onları takas ediyoruz" diyor. Bazıları ise çeşitli aletler getiriyor yiyecek takası için. Et ve tavuk ürünleri çok zamlandığından balık Venezuelalıların başlıca protein kaynağı olmuş. Los Cocos pazarında gıda ürünleri, ilaç, hatta paslı aletler bile takas ediliyor. Ama elektrik sorunu olduğundan insanlar buzdolabında saklayamayacağı için fazla balık almak istemiyor, bu ise balık fiyatlarının düşmesine neden oluyor. Avrupa'da herhangi bir balık pazarında 24 kg balık 192 dolar eder, ama Puerto de la Cruz'da ancak bir paket şeker alınabiliyor. Müşteriler istedikleri malzemeleri de kolay bulamıyor. Bazıları sabahın köründe geldiği halde ancak bir paket sardalya alabildiğini söylüyor. Beudis Martinez 20 yıldır balık satıyor, ama şimdilerde müşteri bulmakta zorlandığını söylüyor. Balık almaya gelen kalabalık daha önce bazı teknelerin yan yatmasına neden olduğu için tekneler artık kıyıya uzak bir yerde demirliyormuş. İhtiyaç olan malzemeyi birileri her defasında tekneden kıyıya yüzerek taşıyor. Takas sadece Puerto Cruz'a özgü değil. Cupira şehrinde yol kenarlarında takas için açılmış tezgahlar var. Bunlardan birinde Genesis Melo kakao meyvesi ve kasava adlı kök bitkisinden yapılma ekmek satıyor. Elektrik sorunu nedeniyle buzdolabında saklama olanağı olmadığı için kimse çok miktarda balık satın almak istemiyor. "İnsanlar neredeyse tüm alışverişini takas usulü yapıyor, para yok" diyor Melo. Eski devlet başkanı Hugo Chavez'in de ülkedeki gıda sorunu nedeniyle diğer ülkelere petrol karşılığı gıda takası teklifinde bulunduğu biliniyor. Chavez 2006'da "Bizim sosyalizmimiz dayanışmayı temel alıyor. Bu nedenle takası, para yerine mal değiş tokuşunu geçerli kılacak bir piyasayı teşvik etmeliyiz" ifadelerini kullanmıştı. Cupira kentinde de takaslı alışveriş yapılan tezgahlar var.