Humna tikaa mootummaan miilasaarra rasaasaan rukutamee qabamee hidhaa waggoota sagalii booda bahee waggoota 29 booda harmeesaa waliin wal arge.
Najib gaafa mana hidhaatii bahe Najib Xahaa jedhama. Magaalaa Dirree Dhawwaa keessatti dhalatee guddate. Wasiilasaa hordofee humna waraana ABO'tti kan makame umurii ijoollummaan ture. Haa tahu malee A.L.I bara 2001 rukutamee erga qabamee booda waggaa tokkoof, mana dukkanaa ifni tokkollee keessa hin jirre keessatti qofaatti hidhamee ture. Waggoota saddet hafan immoo namoota himata wal fakkaataan himataman waliin qilinxoo waggaa tokko, Zuwaayitti waggoota torbaaf mootummaa humnaan diiguuf yaaleera jedhamuun himatamee hidhame. Harmeen isaa wayita inni waggaa torba ture waan biyyaa bahaniif, maal akka fakkatanillee yaadachuu hin danda'u ture. Harmee isaa ijaan arguuf hawwii guddaa waliin akka guddate dubbata. Turtii mana hidhaa Najiib nama osoo hin argiin dukkana keessa qofaatti erga hidhamee dararamaa turee booda gara Zuwaayii fi Qilinxootti dabarfamuun hiraarfamaa akka ture hima. Yeroo rukutamee qabamee mana hidhaa seenes firootnisaa dhaqanii dubbisaa hin turre jedha. Sababni isaa jalqaba akkuma qabameen maatisaa tokkottiyyuu hin himne. Odeeffannoon isaan dhaqqabes hin jiru. Obbo Baqaalaa Garbaa fi Injiinar Masfin Abbabaa waliin hidhamuu kan dubbatu Najiib, maatiin Masfin yeroo jalqabaaf firoota isaatti akka himan dubbata. "Maatii fi firoota koo Dirree Dhawaa jiratan barbaadanii argachuun itti himan, waggoota sagal keessatti nama tokko qofatu dhufeee na dubbise," jedha. Akka isaan dhaqanii hin dubbisneefis bilbila hin beekamneen firoota koof bilbilanii dhaqxanii dubbisnaan rakkoo guddaan yoo isin irra gahe dhimma keessani jechuun dorsisaa turuun dhagahe jedha Najib. Bilbilicha yoo deebistee bilbilte akka hin hojjenneefi yeroodhaa yerootti akka jijjiiramun dhagahe jedha. Najib mana hidhaa keessa gaaffii firaa malee akka ture dubbata. Barbaacha harmee isaa "Fuulli haadha na deessee maal akka fakkatu yaadachuu hin danda'u. Yeroo jalqabaaf suuraa harmee koo kanan argadhe bara 2006 ture." Suurrishee sunillee kan bara ijoollummaashee osoo heerumtee hin dahiin dura kaatedha jedha. Osoo lubbuun jiruu harmee koo arguuf baay'ee hawwaan ture. Garuu magaalaa kam keessaa akka jiraattuu fi lakkoofsa bilbilaashee illee waan hin qabneef Fannoo Diimaanillee akka naaf barbaadu gochuu hin dandeenye jedhe. Obbo Baqqalaa Garbaa yeroo mana hidhaatii bahu tarii yoo gara biyya alaa deemte harmeekoo naaf barbaadi jechuun xalayaa tokko akka itti kenne hima. Haa tahu malee karaa kanaas argachuu hin dandeenye. Najib hamma har'aatti hiriyyoota koo jalaa harmeensaanii yoo boqotan boo'icha deemee hin beeku jedha. Sababnisaas yeroon mana bo'ichaa deemu anis harmee koo waliin osoo wal hin argiin duuti gargar nu baastii laata jedhee baay'ee waanan gadduufi jedhe. Wal-argaa Dhiifama mootummaan Itoophiyaa hidhamtoota siyaasaaf taasisaa tureen Najib gaafa hiikamu, harmeensaa Aadde Saamiyaa Adam quba hin qaban. Obboleessi Aadde Saamiyaa ijoolleesaanii qabatanii Kanaadaa irraa gara biyyaa dhufuu barbaadanii ture. Ijoollee saddet qaban fudhatanii dhufuu barbaadanii akka isaan gargaartuuf Aadde Saamiyaa gaafatu. Aadde Saamiyaan ilmasaanii Najiib barbaadanii dhabanii waan garaa kutataniif gara dachee Afrikaa fi Itoophiyaatti hin deebi'u jedhanii ture. Kanaaf deemuuf fedha dhabanis waan cimsee obboleessi isaanii isaan kadhateef tole jedhanii gara Itoophiyaa dhufan. ''Akkuma magaalaa Finfinnee seennen garaan koo nahi, nahi na jedhee, akka malee na raafame'' jedhu aadde Saamiyaan. Guyyaan isaan Finfinnee galan gaafuma Najiibi fi miiltoowwan isaa mana hidhaa Qaallittitii bahan ture. Garuu odeeffannoo tokkoyyuu dhimma walii irratti hin qaban. Yeroo isaan hidhaatii hiikamanis Qeerrootu bahee simatee naannoo Buraayyutti afeerraa taasiseef. Adde Saamiyaa fi obboleesi isaanii Finfinneerraa bahanii gara Harar deemanii ture. Magaalaa dur keessatti heerumanii ijoollee godhatan Dirree Dhawaattis goranii ture. "Akkuma tasaa shamarreen obboleettii koo beektu tokko fiigdee dhuftee ati Jaartii Xahaa turte mitii naan jettee, naannoon dur jiraachaa ture natti himte" jedhan. "Anis eeyyee yommuun jedhu Najib hiikameera nan jettee natti himte" jedhan. Yeroo sanaaf miira koo to'achuun natti cimus hidhamuusaa fi lubbuun jiraachuusaayyuu hin beekun ture jedhan. Bilbilan isheerraa argadhes yommuun bilbilu isa argadheen dubbisee gara Finfinnee deemee argadhe jedhan. Miira ture Najiib yommuun sagaleeshee dhagahee, 'harmee keeti' nan jettu amanuun natti ulfaatus yeroo dhuftu eegaan ture jedhe. Namoota keessaa biftishee xiqqoo nama biyya alaa irraa dhufe waan natti fakkaateef ishuma taati jedheen tilmaame jedhe. Dabalatas keessi koo yommuun ishee ilaalu na bareera jedha. Aadde Saamiyaan ''akkuman argeenan bare, anuma fakkata'' jedhan. "Garaan dhale ni beeka mitii, sana booddee lafatti kufeen of wallaale" jedhu. Najiib kun jireenya koo keessaa gammachuukoo isa dhumaati, waayyuu walitti dubbachuu hin dandeenye walitti bohuu malee jedha. Aadde Saamiyaan "waanuman amma of keessa baasee dahe natti fakkate, osoo haadha qabuu rakkinaan guddate" jedhu. Haala kanaan waggoota 29 booda haadhaa fi ilmi wal argan.